1882.03.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45

τῆς 23 Μαρτίου 1882.

Ὥρα 2 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Ναυπλίου κατάδικοι παραπονοῦνται κατὰ τοῦ καταδίκου Ἀναστασίου Γεωργαντοπούλου, τὸν ὁποῖον μεταχειρίζεται ὁ ἐπιστάτης ὡς γραμματέα του, καὶ ὁ ὁποῖος πιέζει αὐτοὺς καὶ πράττει μυρίας καταχρήσεις· ἐξαιτοῦνται δὲ παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ τούτου. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Ἀνδρέας Δὲ Κάστρος ἐξαιτεῖται τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς διὰ τὸ ὑπ’ αὐτοῦ ἐκδοθὲν πρωτότυπον δρᾶμα «Ἡ μάρτυς Αἰκατερίνη καὶ ὁ ζηλότυπος σύζυγός της.».

§2ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ Παναγιώτης Γ. Λιβαδᾶς ἐπικαλεῖται τὴν πρόνοιαν τῆς Βουλῆς, ἵνα λάβῃ μέτρα πρὸς βελτίωσιν τῶν ἀγροτικῶν τάξεων τῆς Ἑπτανήσου· παραπονεῖται δὲ κατὰ τῆς συμβάσεως τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, ἥτις οὐδένα ὅρον ἐξετέλεσε διὰ τὰ ἀγροτικὰ δάνεια.

§4Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι ἀναγκαῖον, κ. Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ πρόνοια συντόμως περὶ τακτοποιήσεως τῶν σχέσεων τῆς Τραπέζης μετὰ τῶν ἐντοπίων, καθόσον αὕτη δυστυχῶς κατέστη κομματάρχης εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, καταπιέζουσα τὰς ἀγροτικὰς τάξεις καὶ τὸ ἐμπόριον, καθότι φατριαστικῶς φέρεται. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως ταύτης· καὶ προτείνω νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη καὶ διανεμηθῇ, νὰ ὡρισθῇ δὲ καὶ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κὶγγ ὑπόδικοι διὰ τὰ τοῦ Ταμείου Θηβῶν ἐπικαλοῦνται τὴν ἐνέργειαν τῆς Βουλῆς, ὅπως παύσῃ ἡ περαιτέρω παράτασις τῆς ὑποδικίας των, καὶ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐκδίκασις τῆς ὑποθέσεώς των. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Ζάνος Ἀθηναῖος, ζητεῖ νὰ τῷ πληρωθῇ ποσὸν ἐκ δραχμῶν 580, ὀφειλομένων αὐτῷ ἐκ τῶν στολῶν τῶν κλητήρων, τὰς ὁποίας κατεσκεύασε τὸ 1876. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Ὁ Ἀθανάσιος Καλομοίρης, ἐκ Γορτυνίας, ζητεῖ αὔξησιν τοῦ ἐκ δραχμῶν 40 μηνιαίου χορηγήματος διὰ τὰς ὑπὲρ ἀπελευθερώσεως τῶν Ἠπειροθεσσαλικῶν ἐπαρχιῶν θυσίας του καὶ διὰ τὰς πληγὰς, ἃς ὑπέστη.

§6ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, μισθοδοτεῖ πολλοὺς δῆθεν ἀγωνιστὰς ἐκ τῆς Θεσσαλίας, ἐνῷ εἰς οὐδεμίαν ἐπανάστασιν ἔλαβον μέρος. Ὁ ἀναφερόμενος Καλομοίρης, εἰς τὴν τελευταίαν ἐπανάστασιν τῆς Θεσσαλίας, ὄχι μόνον ἔλαβε σπουδαῖον ἐνεργὸν μέρος, ἀλλὰ καὶ ἐπληγώθη κατὰ τὸν δεξιὸν πόδα, καὶ εἶναι ἀκόμη χωλός. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου.

§7ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Νὰ συστηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά.

§8ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν θὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὸν ἀναφερόμενον, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ καὶ δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἐφονεύθησαν.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§11ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Μοὶ γράφουν, κύριε Πρόεδρε, ἐκ Σπάρτης, ὅτι κατάδικός τις Θεοφάνης.................διωρίσθη γραφεὺς τοῦ Ταμείου Λακεδαίμονος, τοῦ ὁποίου ἡ ποινὴ λήγει τὴν 8 Ἀπριλίου· ὁ δὲ διορισμὸς συνεπέφερε καὶ τὴν ἐκ τῶν φυλακῶν ἀπόλυσίν του. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἦναι ἀληθὲς τοῦτο. Ἐγὼ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι εἶναι ἀληθές.

§12ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Διωρίσθη τώρα;

§13ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Μάλιστα· καὶ ἡ ποινή του λήγει τὴν 8 Ἀπριλίου. Ἅμα ὅμως διωρίσθη ἀπελύθη καὶ ἐκ τῆς φυλακῆς.

§14ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Θὰ ἐξετάσω.

§15ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ διαβεβαιῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§16ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Εἶναι ἀκατανόητον νὰ λέγεται ἐκ μέρους βουλευτοῦ, ὅτι δὲν γνωρίζει ἂν ἦναι ἀληθές.

§17ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Μᾶς τὸ γράφουν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἂν ἦναι ἀληθές.

§18ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι καταλληλότερος νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ· τὸ δὲ μεγαλεῖτερον κακὸν εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι ὁ κατάδικος ἐξῆλθε τῆς φυλακῆς ἅμα διωρίσθη.

§19ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω, κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἔλαβον ὑπογεγραμμένην παρὰ πλείστων κτηματιῶν, κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, καὶ πολὺ δικαίως, διὰ τὰς καταστροφὰς, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουσι χώραν ἀπὸ τὰ ποίμνια, τὰ ὁποῖα βόσκουν ἐλευθέρως εἰς τοὺς σταφιδαμπελῶνάς των, καὶ μὲ παρακαλοῦσι νὰ παρακαλέσω καὶ συστήσω θερμῶς εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ τέλος περὶ τούτου πρόνοιάν τινα νομοθετικήν. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, ἐνθυμοῦνται ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἦσαν βουλευταὶ, ὅτι ὑπεβάλομεν οἱ βουλευταὶ τῆς Ἠλείας πρότασιν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται ἡ ποιμνιοβοσκὴ ἐντὸς τῶν σταφιδαμπέλων καὶ λοιπῶν κτημάτων. Ἡ πρότασίς μας ἐκείνη, ἀφοῦ ἐπεξειργάσθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν, ἦλθεν εἰς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἥτις, ἐκτιμήσασα τὸ ἐπεῖγον καὶ λίαν δεδικαιολογημένον τῆς τοιαύτης προτάσεώς μας, ἐπεψήφισεν αὐτὴν εἰς δύω ἀναγνώσεις, καὶ ἤθελεν ἐπιψηφίσει αὐτὴν καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἂν ἄλλα νομοσχέδια γενικωτέρου δημοσίου συμφέροντος καὶ μᾶλλον ἐπείγοντα δὲν ἤθελον ἀπασχολήσει τὴν Βουλήν. Διὰ τοῦτο, θεωροῦντες ὅτι ἐπιτελοῦμεν ὀφειλόμενον καθῆκον καὶ πρὸς προστασίαν τῆς παραβλαπτομένης ἰδιοκτησίας τῶν συνεπαρχιωτῶν μας καὶ πρὸς προστασίαν αὐτῶν τῶν δημοσίων συμφερόντων, ὑποβάλλομεν καὶ σήμερον τὴν πρότασίν μας ἐκείνην. Ἡ ἐπαρχία Ἠλείας παράγει ἑβδομήκοντα ἑκατομμύρια σταφιδοκαρποῦ, δηλαδὴ εἰσάγει εἰς τὸ Κράτος περὶ τὰ 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ τὸ Δημόσιον ἀπολαμβάνει καὶ ὁ Ἑλληνισμὸς ὅλος καὶ τὸ ἐμπόριον. Λοιπὸν τίποτε ἄλλο δὲν ζητῶ καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν παρὰ νὰ ἐξασφαλισθῶσι τὰ δικαιώματα τῶν συνεπαρχιωτῶν μας ἀπὸ τὰς καταστροφὰς, καὶ συνεπῶς προστατευθῶσι καὶ αὐτὰ τὰ δημόσια συμφέροντα. Ὑποβάλλων λοιπὸν καὶ ἤδη τὴν πρότασιν ταύτην, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἐγγραφὴν αὐτῆς ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Εἶναι ὁμοία ἡ πρότασις ἡμῶν μὲ τὸ ἐπιψηφισθὲν νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὅμοια μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ διὰ τὴν Ζάκυνθον καὶ Κεφαλληνίαν, καὶ ἑπομένως πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ παρουσιασθῇ καὶ ἡ ἐλαχίστη δυσκολία ὡς πρὸς τὴν ἐπιψήφισιν. Βεβαίως διὰ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεώς μας δὲν προστατεύονται ἐπαρκῶς τὰ καθ’ ἑκάστην ὑποκείμενα εἰς βλάβας καὶ ζημίας κτήματα τῶν διαφόρων κτηματιῶν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, οὐχ ἧττον ἐπέρχεται δι’ αὐτῆς προστασία τις ὑπὲρ τούτων, καὶ βραδύτερον δύναται ἡ Βουλὴ νὰ συμπληρώσῃ τὸν νόμον τοῦτον διὰ μᾶλλον τελεσφόρων διατάξεων.

§20Γ. ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, οἱ βουλευταὶ Πατρῶν εἴχομεν ὑποβάλει ἓν παρόμοιον νομοσχέδιον καὶ διὰ τὰς Πάτρας.

§21ΤΙΝΕΣ. Τότε νὰ γείνῃ δι’ ὅλον τὸ Κράτος. (Θόρυβος).

§22ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ γείνῃ διὰ τὴν Ἠλείαν.

§23Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ ἑξῆς. Κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν τοῦ ἔτους ὅλοι οἱ ποιμένες τῶν ὀρεινῶν μερῶν ἀναβαίνουν ἀπὸ τὰ χειμερινὰ εἰς τὰ ἐαρινὰ μέρη. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἠλείας, εἰς τὴν ὁποίαν πρὸ πάντων διαχειμάζουν τὰ ποίμνια, ὅταν ἀναχωρῶσι ποιμένες, δηλώσαντες τὰ ζῶά των καὶ πληρώσαντες τὸν φόρον των, καθ’ ὁδὸν ἀπαντῶσιν ὄχι ἕνα, ὄχι δύω, ὄχι τρεῖς σταθμοὺς χωροφυλάκων, εἰσπρακτόρων ἀπεσταλμένων τῶν Ταμιῶν, ἀπεσταλμένων τῶν Ἐφόρων, ἀπεσταλμένων τῶν Δημάρχων, καὶ φορολογοῦνται καθ’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς σταθμοὺς ἀπὸ τοὺς ἐπιτηρητὰς αὐτοὺς, οὕτως εἰπεῖν, τῆς φορολογίας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δώσῃ διαταγὰς τηλεγραφικῶς πρός τε τὸν Ταμίαν καὶ τὸν Ἔφορον καὶ τὴν στρατιωτικὴν Ἀρχὴν, ἵνα παύσωσιν αὐτὰ τὰ ἄδικα καὶ αὐταὶ αἱ καταπιέσεις, αἵτινες κατ’ ἔτος λαμβάνουσι χώραν.

§24ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ εἰς τοὺς ποιμένας τῆς ἐπαρχίας, εἰς ἣν ἀνήκω, συμβαίνουν πλεῖστα ἀδικήματα, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της, καὶ διατάξῃ αὐστηρῶς πάσας τὰς Ἀρχὰς ν’ ἀγρυπνῶσιν, ἵνα μὴ γίνωνται τοιαῦται διαρπαγαὶ τῶν προβάτων των κατὰ τὴν διάβασιν αὐτῶν.

§25ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ λεχθέντα περὶ ποιμενίων καὶ τῆς παρακωλύσεως αὐτῶν κατὰ τὴν μετάβασιν ἀπὸ τῶν χειμερινῶν εἰς τὰ θερινὰ εἶναι ἐντελῶς ἀόριστα, δὲν ἀναφέρονται εἰς ἐπαρχίαν τινά· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ὅτι, ληξάσης τῆς προθεσμίας τῆς δηλώσεως κατὰ τὴν 20 Μαρτίου, ἐδόθησαν πανταχοῦ ὁδηγίαι, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς ποιμένας, οἵτινες δὲν ἔκαμαν τὴν δήλωσιν ἢ δὲν ἔδωκαν ἐγγύησιν, νὰ μετασταθμεύουν εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν, πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου. Ὅταν μεταβαίνουν εἰς ἄλλας ἐπαρχίας ἐλλείπουν τὰ ἴχνη, καὶ ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τῶν ζώων ματαιοῦται. Οὐδὲν μέχρι τοῦδε καταδεικνύει ἡ ὑπηρεσία ὅτι συνέβη παρὰ τὸν νόμον. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ μοὶ καταστήσητε γνωστὸν ὅ,τι μάθετε παράνομον, πρὸς αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν παραβατῶν.

§26Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ συμβαίνει, κ. ὑπουργέ, καὶ νὰ λάβητε μέτρα.

§27ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἡ ἐπαγρύπνησις βεβαίως δὲν εἶναι κακὸν πρᾶγμα.

§28ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Οἱ ἐντεταλμένοι τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν, αὐτοὶ πράττουν παρεκτροπὰς, αὐτοὶ λαμβάνουν πρόβατα καὶ τὰ τοιαῦτα. Διὰ τοῦτο ἔχει δίκαιον ὁ προαγορεύσας κ. Πετιμεζᾶς νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργείου, ὅπως φροντίσῃ νὰ μὴ λαμβάνωσι πλέον χώραν.

§29ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μάλιστα· καὶ παρακαλῶ νὰ καταγγέλλητε ἡμῖν, ὁσάκις μάθετε ποῦ συνέβησαν τοιαῦτα.

§30ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι γίνονται ἁρπαγαὶ κατὰ τὴν ἀνάβασιν τῶν ποιμένων εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη, καὶ νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ τὸ εἴπω μετὰ παῤῥησίας, διότι πάντες οἱ συνάδελφοι γνωρίζετε, ὅτι τῶν ποιμένων διαρπάζονται τὰ πρόβατά των ἀπὸ ὅλους ἐν γένει τοὺς ὑπαλλήλους. Λοιπὸν περὶ τούτου καὶ μόνου παρακαλῶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ πρόνοιαν, τουτέστι νὰ διατάξῃ μὲν ὅπως μετρῶνται τὰ ποίμνια καὶ νὰ πληρώνουν, ἀλλὰ αὐστηρὰ νὰ ληφθῶσι μέτρα καὶ μεγάλη ἀπαγρύπνησις, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνωσιν χώραν τοιαῦται διαρπαγαί.

§31ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ψηφισθεὶς ὑπὸ τὸ κράτος τῶν φοβερῶν ἐντυπώσεων, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀφήσει ἡ καλοήθης καταδολίευσις τοῦ πρὸ αὐτοῦ, περιέλαβε διατάξεις τινὰς, αἱ ὁποῖαι ἀπεδείχθησαν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ των πλημμελεῖς καὶ χρήζουσι τροποποιήσεως. Ἰδίως τὸ μέρος, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, συντελεῖ εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν ἐκ τοῦ Συντάγματος μόλις συμπληρώσωσι τὴν νενομισμένην ἡλικίαν, καθ’ ὅσον ἀπαιτεῖ διατυπώσεις κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν, αἱ ὁποῖαι δυσκόλως δύνανται νὰ ἐκπληρωθῶσι, καὶ ἐνίοτε δὲν ἐκπληροῦνται ποσῶς.

§32ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰσάγετε νομοσχέδιον; Τότε δὲν εἶναι ἀνάγκη συζητήσεως αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§33ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν ἄπειροι πολῖται προσέρχονται διὰ νὰ ψηφοφορήσωσι καὶ ἀποπέμπονται παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους, καὶ τοῦτο συμβαίνει, διότι, ὅπως ἐνεργεῖται ἡ ἀναθεώρησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι ἐγγεγραμμένοι, καὶ ὅλοι ἠκούσατε τὰ μέχρις ἀγανακτήσεως παράπονα τοσούτων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι, καὶ δὲν εἶναι εὔκολος ἡ ἐγγραφὴ εἰς πάντας, ὅσοι κατοικοῦν μακρὰν τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἰδίως δὲ εἰς τοὺς ἀποδημοῦντας οἰκογενειακῶς καὶ μὴ ἔχοντας μήτε πατέρα, μήτε ἀδελφὸν ἵνα αἰτήσωνται τὴν ἐγγραφὴν αὐτῶν. Μετ’ ὀλίγον, κύριοι, πρόκειται νὰ γείνῃ καὶ ἡ ἀναθεώρησις· νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀνατεθῇ ἡ φροντὶς τῆς ἐγγραφῆς κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν εἰς τὸν δήμαρχον, τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ὑπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ δημάρχου, ἐπὶ ποινῇ καταδιώξεως αὐτοῦ· τότε νομίζω, ὅτι ἐξασφαλίζεται ἡ ἐγγραφή.

§34ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατέ το.

§35ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Νομίζω, ὅτι, ἐὰν ἀνατεθῇ εἰς τοιαύτην ἐπιτροπὴν, θέλει ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐγγραφή.

§36ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπόν, δώσατε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Προεδρεῖον. Τώρα δὲν εἶναι ὥρα συζητήσεως.

§37ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Θέλω μόνον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐπειδὴ πρόκειται μετ’ ὀλίγον ἡ ἀναθεώρησις, ἥτις γίνεται ἐντὸς τοῦ Μαΐου, ν’ ἀποφασίσῃ ὥστε νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅπως ταχέως συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ, διότι εἶναι σπουδαῖον. (Ὅρα Παράρτημα).

§38ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ζέγγελης ἔχει τὸν λόγον.

§40ΖΕΓΓΕΛΗΣ...

§41ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, κ. Ζέγγελη· εἶναι περιττὸν νὰ ὡμιλήσητε.

§42ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Πολὺ καλά.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Αʹ. Βουλὴ δρ. 490,400.»

§44ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Βʹ. Κεντρικὸν γραφεῖον τῆς Βουλῆς δρ. 33,510.» Ἄρθρον Αʹ, προσωπικόν.

§46ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον Βʹ. Ἔξοδα γραφείου δρ. 13,700.»

§48ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Γʹ. Στενογραφικὸν γραφεῖον. Ἄρθρον Αʹ. Προσωπικὸν δρ. 26,160.»

§50ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον Βʹ. Ἔξοδα ὑπηρεσίας δρ. 5,000.»

§52ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Δʹ. Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον Αʹ. Προσωπικὸν δρ. 11,400.»

§54Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό, κ. Πρόεδρε, παρατηρῶ, ὅτι δὲν φαίνεται ἡ μισθοδοσία τοῦ Ἐφόρου τοῦ Βουλευτηρίου. Ἡ παραίτησις ἐκ τοῦ μισθοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ δεκτὴ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς· περὶ τούτου ἀπεφάνθη ἡ Βουλή, καίτοι παραιτηθέντος τῆς μισθοδοσίας του τοῦ κ. ἐφόρου, διότι ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ καθιερώσωμεν τὴν πλουτοκρατίαν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ μισθοδοσία τοῦ Ἐφόρου πρέπει νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§55ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε.

§56Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δεύτερον παρατηρῶ, ὅτι ὁ μισθὸς τοῦ ταξινόμου ἐκανονίσθη εἰς δραχ. 250 κατὰ μῆνα. Νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικον, κ. Πρόεδρε· γνωρίζετε ὅλοι ὁποίαν ἐργασίαν ἔχει αὐτὸς ὁ νέος, καὶ πόσον ἐπιμελὴς καὶ δραστήριος εἶναι εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς Βιβλιοθήκης. Ἀφοῦ ἄλλοι λαμβάνουν μισθὸν τριακοσίων, καὶ ἄλλοι λαμβάνουν 280 δραχ. κατὰ μῆνα, ἐνῷ δὲν ἔχουν οὔτε τὸ βάρος τῆς μεγάλης ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἔχει αὐτός, οὔτε ἀκόμη καὶ τὴν ἐπιμέλειαν, εἶναι ἄδικον οὗτος νὰ μὴ λαμβάνῃ μίαν μισθοδοσίαν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἱκανοποιῶνται οἱ κόποι, τοὺς ὁποίους καταβάλλει. Προτείνω λοιπὸν ν’ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία του εἰς δραχ. 300.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§58ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἐκανονίσθη ἡ θέσις τοῦ Ἐφόρου, ἀπεφάσισε νὰ ἐγγράψῃ τὴν μισθοδοσίαν αὐτήν, ἀλλ’ ὁ κ. Φιλήμων, καθόσον ἐνθυμοῦμαι, διὰ τῆς παραιτήσεώς του ἐπέμενε νὰ μὴ ἀναγραφῇ τὸ κονδύλιον τοῦτο. Τὰ μέλη λοιπόν, ἀναχωρήσαντα ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐγένετο νόμος τις διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζεται ὁ μισθός, ἐδέχθη, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι διὰ πιστώσεως νὰ δώσῃ τὸν μισθὸν αὐτόν, ἐνόμισε δὲ ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι οὐδένα εἶχε λόγον νὰ ἐγγράψῃ τὸ κονδύλιον τοῦτο ἀφοῦ ὁ κ. Φιλήμων ἐπέμενεν εἰς τοῦτο, ἀπέσχεν τοῦ νὰ ἀναγράψῃ αὐτό. Δὲν εἶμαι δὲ καὶ ἐγὼ καθόλου ἐναντίος, καθόσον φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία μισθοδοσία εἰς τὸν Ἔφορον τοῦ Βουλευτηρίου.

§59ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Φιλήμων διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν καθιστᾷ ἡμῖν γνωστούς, ἀλλὰ θεωρεῖ πολὺ σπουδαίους, παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὰς ὑπηρεσίας του ἄνευ μισθοῦ, δὲν ἐννοῶ διατί ἐπιμένομεν νὰ ἐγγραφῇ τὸ κονδύλιον τῆς ἀντιμισθίας τοῦ Ἐφόρου εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Δὲν εὑρίσκω λόγους πείθοντας, νὰ ἀναγράψωμεν τὴν πίστωσιν ταύτην. Ἡ Βουλή, μεταβαλοῦσα τὸν Κανονισμόν, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὸν κ. Φιλήμονα, ὃν καὶ ἐξελέξατο Ἔφορον, οὗτος δέ, διὰ λόγους πολὺ σπουδαίους, δὲν θέλει ν’ ἀναγραφῇ τὸ κονδύλιον τοῦτο. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὰς παρακλήσεις τοῦ κ. Φιλήμονος, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον δὲν πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν μίαν θέσιν ἔμμισθον, ἥτις ἐὰν ποτὲ κενωθῇ διὰ τοῦ κ. Φιλήμονος δύναται νὰ μείνῃ ὡς προηγούμενον κακόν, ἐνῷ ὁ κ. Φιλήμων μᾶς βοηθεῖ εἰς τὸ νὰ μὴ καθιερωθῇ τοιοῦτον προηγούμενον.

§60ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐπαινέσῃ τὸν κ. Φιλήμονα διὰ τὴν ἀφιλοκέρδειάν του.

§61ΤΖΑΝΕΣ. Ἡ ἐπιστολή, ἣν ὁποίαν ὁ κ. Φιλήμων ἀπηύθυνε πρὸ τὸν κ. πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι λίαν ἐκπεφρασμένον καὶ πιστεύω, ὅτι ἂν οἱ κύριοι βουλευταὶ ἀνέγνωσαν τὴν ἐπιστολὴν ταύτην πάντες ἐνόησαν αὐτὴν καλλίτερον ἐμοῦ. Ὁ κ. Φιλήμων καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς ἕνα ἕκαστον τῶν κ. βουλευτῶν, πιστεύω ἴσως, καὶ πρὸς ἐμὲ, τὸν ὁποῖον τιμᾷ διὰ τῆς φιλίας του, παρέστησεν ὅτι δὲν ἤθελε δεχθῇ κατ’ οὐδένα λόγον τὴν θέσιν αὐτοῦ, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ τῷ δίδεται μισθός, καὶ ἂν ἔτι δεχθῇ καὶ τὴν ἀναγραφὴν τοῦ ποσοῦ τούτου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Φιλήμων ζητεῖ τὸ τοιοῦτον, εἶναι λόγοι τῆς ἰδιαιτέρας γνώσεως καὶ θελήσεώς του, καὶ νομίζω, ἐὰν ἀποδίδωμεν τὰ δίκαια, πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φιλήμονος καὶ πρέπει νὰ σεβασθῶμεν καὶ τὴν γνώμην αὐτοῦ. Ἄλλως τε, λέγει ὅτι ἀποχωρεῖ. Καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον δύναμαι νὰ τὸ εἴπω ἀπροκαλύπτως καὶ μετὰ πολλοῦ θάῤῥους, ὅτι, ἀποχωροῦντος τοῦ κ. Φιλήμονος ἐκ τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, πιστεύω ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ ζημία βεβαίως θέλει ἐπέλθει μεγίστη.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω, κύριοι, τὴν Βουλήν.

§63ΤΖΑΝΕΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὅ,τι ἐγὼ ἔπραξα εἰς τὴν ψηφοφορίαν τὴν μυστικήν, ἐκλεγομένου τοῦ κ. Φιλήμονος, ἐγὼ καὶ ἡ ἐμὴ συνείδησι τὸ γνωρίζομεν, καὶ δὲν δίδω τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεμβῇ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὰ τὴν συνείδησίν μου ἀφορῶντα. Τὸν διαβεβαιῶ ὅμως ὅτι ἴσως ἐγὼ ἔπραξα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔπραξέ ποτε ἄνευ ἐνδιαφέροντος. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν θὰ κάμω, κ. Πρόεδρε. Παρατηρῶ ὅτι ὁ βοηθὸς πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου τῆς Βιβλιοθήκης, ὢν οἰκογενειάρχης καὶ λίαν ἐργατικός, ὁ καὶ καλλιγράφος, ἀδικεῖται, λαμβάνων μόνον 120 δραχμάς. Φρονῶ, ὅτι διὰ τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ἡ μισθοδοσία αὕτη δὲν εἶναι δικαία, καὶ πρέπει νὰ αὐξηθῇ εἰς 200 δραχμάς. Παρατηρῶ ἐκτὸς τούτου, ὅτι δύω κλητῆρες ὑπηρετοῦντες καθ’ ὅλον τὸ ἔτος λαμβάνουσιν ἀνὰ 60 δραχμὰς ἕκαστος. Καὶ διὰ τούτους φρονῶ ἀκόμη ὅτι ὁ μισθὸς αὐτῶν πρέπει νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τὸν μισθὸν τῶν ἄλλων κλητήρων, νὰ λαμβάνουν καὶ οὗτοι 80 δραχμάς, ἀφοῦ μάλιστα ἐξ ἴσου καὶ πλέον καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἐργάζονται.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι οἱ κλητῆρες;

§65ΤΖΑΝΕΣ. Οὐχὶ ὅλοι, οἱ δύω ἐκ τῶν τακτικῶν κλητήρων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος εἰς τὴν Βουλήν, ὡς προεῖπον, καὶ ὑπηρετοῦν, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἡ ἔκφρασις, ὡς ἀχθοφόροι, λαμβάνοντες μόνον 60 δραχμάς, ἐνῷ οἱ ἄλλοι λαμβάνουσιν 80. Αὐτά, τὰς προτάσεις ὑποβάλλω, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ νὰ γίνωσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς δεκταί.

§66Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα· νομίζω δὲ ὅτι εἶναι ῥητὴ ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς νὰ ἀναγράψῃ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ Ἐφόρου τῆς Βιβλιοθήκης εἰς τὸν προϋπολογισμόν της, καὶ τοῦτο διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Χωρὶς νὰ μειώσω τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσήνεγκεν ὁ Ἔφορος τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, δὲν ἐννοῶ ἀφ’ ἑτέρου οὔτε τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν τὴν μὴ ἀποδοχὴν τῆς μισθοδοσίας του, καθὼς καὶ ἐκείνων ἐκ τῶν συναδέλφων, οἵτινες ὑπὲρ τῆς ἰδέας αὐτῆς συνηγοροῦσιν. Ἀλλ’ ὑπεράνω ἁπάντων τούτων εἰσὶ τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους πρὸς τὰς οἱασδήποτε ἰδέας τοῦ ἀτόμου. Τὸ Κράτος καθιέρωσεν ἀνέκαθεν τὴν ἀρχὴν νὰ χορηγῇ ἀντιμισθίαν εἰς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας πᾶς πολίτης Ἕλλην προσφέρει εἰς αὐτό. Ὅθεν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ ἄτομον αὐτὸ νὰ ἦναι ἀνώτερον τοῦ Κράτους· τὸ ἄτομον δικαιοῦται, μετὰ τὴν ὑποταγήν του εἰς τὸν νόμον, νὰ κάμῃ οἱανδήποτε χρῆσιν τῆς μισθοδοσίας του, ἀλλὰ τὴν γνώμην τῆς μὴ ἀποδοχῆς τῆς μισθοδοσίας του δὲν δύναται νὰ τὴν ὑποβάλῃ εἰς τὸ Κράτος. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, ἐν ὅσῳ ὁ ἔφορος τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι τοιοῦτος, τὸ Κράτος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸν μισθοδοτῇ, οὐδέποτε ἀνεχόμενον τὴν δωρεὰν ὑπηρεσίαν τῶν ἀτόμων. Συνεπῶς φρονῶ, ὅτι εἶναι μείωσις τῶν δικαιωμάτων τοῦ Κράτους καὶ ἔλλειψις τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἀναγράψῃ τὴν ἀντιμισθίαν τοῦ Ἐφόρου τῆς Βιβλιοθήκης εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Διὰ ταῦτα, κύριοι, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἴσως ἀγνοεῖ, καὶ τοὺς λόγους δι’ ὧν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κράτος νὰ μὴ ἀναγράψῃ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ Ἐφόρου, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ της ὥρισεν, ἀφίνομεν ὁλοσχερῶς εἰς τὸ ἄτομον νὰ κάμῃ οἱανδήποτε χρῆσιν τῆς μισθοδοσίας του· εἰς τὴν Βουλὴν ὅμως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρασιωπήσῃ ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι τοσοῦτον γνωσταί, καὶ τοσοῦτον πολύτιμοι.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἂν παραδέχεται ν’ ἀναγραφῇ τὸ ποσὸν ἕξ χιλιάδων.

§68ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§70ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ Βιβλιοθήκη, κύριοι, τῆς Βουλῆς περιέχει πολλὰ καὶ σπουδαῖα βιβλία, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν παρέχουσι τὴν χρησιμότητα, τὴν ὁποίαν ἠδύναντο νὰ παρέχωσιν, ἐὰν ὑπῆρχε κατάλογος πλήρης καὶ τακτικός. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι σπουδαιοτέρα ἀνάγκη διὰ τὴν Βιβλιοθήκην εἶναι ἡ σύνταξις καὶ ἡ τύπωσις τοῦ καταλόγου, παρὰ ἡ ἀγορὰ νέων βιβλίων. Προτείνω δὲ ὅπως τὰς εἴκοσι χιλιάδας δραχμὰς, τὰς ἀναγεγραμμένας πρὸς ἀγορὰν βιβλίων, περιορίσωμεν εἰς 15 χιλιάδας, καὶ δυνηθῶμεν οὕτω χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς νὰ αὐξήσωμεν κατὰ 5 χιλιάδας τὸ κεφάλαιον «Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς,» ὅπως προστεθῶσιν εἷς ἢ δύω ἕτεροι ὑπάλληλοι πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου, καὶ ὅπως γείνωσιν αἱ δαπάναι τῆς ἀμέσου τυπώσεως τοῦ καταλόγου. Τοιουτοτρόπως θὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐκτύπωσις τοῦ καταλόγου καὶ θὰ ὠφεληθῶμεν ταχύτερον τοῦ ἐπιστημονικοῦ πλούτου τοῦ ἐν τῇ Βιβλιοθήκῃ τῆς Βουλῆς ὑπάρχοντος.

§71ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὅλοι παραδεχόμεθα, ὅτι ὁ ἄχρι τοῦδε Ἔφορος, ὁ καὶ ἐξακολουθῶν νὰ ἦναι τοιοῦτος, συνετέλεσε σπουδαίως εἰς τὴν κατάρτισιν τῆς Βιβλιοθήκης. Δὲν ἀντιλέγω ποσῶς, ὅτι μία τῶν σπουδαιοτέρων ὑπηρεσιῶν, τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν εὐχρηστίαν τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ σύνταξις τοῦ καταλόγου καὶ ἡ ταξινόμησις· ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἀκριβῶς αὐτὴν ταύτην τὴν γνώμην τοῦ Ἐφόρου, ὁ ὁποῖος καθόλου δὲν ὑποστήριξεν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κ. Καραπάνος, ἀλλ’ ἐθεώρησεν ὡς ἐπαρκεῖς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὑπάρχοντας διὰ τὴν σύνταξιν ταύτην τοῦ καταλόγου· καὶ πολὺ φοβοῦμαι μήπως ἡ γνώμη, ἡ ὁποία ἐκ πνεύματος ἀξιολόγου φέρεται ἀπὸ τὸν κ. Καραπάνον, δὲν χρησιμεύσει εἰς οὐδὲν ἄλλο ἢ εἰς ἀπώλειαν ἐξόδων, ἐνῷ τὸ ἕτερον, τὸ ὁποῖον ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνέγραψε ποσὸν, τουτέστι τὸ περὶ ἀγορᾶς βιβλίων, καὶ ἔπραξε τοῦτο ἐπὶ τῇ γνώμῃ τοῦ κ. Ἐφόρου, νομίζω, ὅτι καὶ συντελεστικώτερον εἶναι καὶ ἀξιοπρεπέστερον, διότι οὐδεμίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ χρῆσις αὐτοῦ θὰ γείνῃ πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν ὑπὲρ τῆς Βιβλιοθήκης, διότι δὲν ἔχομεν ἀφορμὴν νὰ διστάσωμεν, ὅτι δὲν θὰ γείνῃ κατάχρησις· ἄλλως, τὸ ποσὸν τὸ ἀναγραφόμενον δύναται νὰ μὴ καταναλωθῇ ὁλόκληρον. Βεβαίως ἡ σύνταξις καταλόγου εἶναι σπουδαιοτάτη ἐργασία, ἀλλ’ ὅταν ὁ Ἔφορος λέγει καὶ ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπάρχοντες εἶναι ἐπαρκεῖς, νομίζω ὅτι θὰ ἦναι ἴσως μία σπουδὴ ματαία, διὰ νὰ μὴν εἴπω τίποτε ἄλλο. Ἂν ποτε ἀποδειχθῇ τοιαύτη ἀνάγκη, ὁ κ. Ἔφορος δύναται νὰ ὑποβάλῃ τὴν θεραπείαν αὐτῆς εἰς τὴν Βουλήν.

§72ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ πρόθεσίς μου δὲν ἦτον ἡ ἐλάττωσις τοῦ ποσοῦ, τοῦ προωρισμένου πρὸς ἀγορὰν βιβλίων. Ἂν ἐπρότεινα ἐν συνδυασμῷ τὴν αὔξησιν τῆς δαπάνης πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου μὲ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ δι’ ἀγορὰν βιβλίων, τὸ ἔπραξα διὰ νὰ μὴν ἐπέλθῃ αὔξησις τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐπιθυμία μου εἶναι νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ τύπωσις τοῦ καταλόγου. Δὲν ἀμφιβάλλω καὶ ἐγὼ, ὅτι καὶ μὲ ἕνα ὑπάλληλον καὶ μὲ ἕνα βοηθὸν θὰ γείνῃ ὁ κατάλογος· ἀλλὰ πότε θὰ γίνῃ; μετὰ παρέλευσιν πολλοῦ χρόνου. — Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ προσληφθῶσιν δύω ἔτι ὑπάλληλοι πρὸς σύνταξιν καὶ ἐκτύπωσιν τοῦ τακτικοῦ καταλόγου τῆς Βιβλιοθήκης.

§73ΡΑΛΛΗΣ. Κατάλογος ὑπάρχει.

§74ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχει κατάλογος.

§75Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπάρχουν, κύριοι, ἐργασίαι, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐργασθῶσι πολλοί· ἀπαιτεῖται νὰ ἐργασθῇ ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀνθρώπων καὶ νὰ ἐπιβλέπωνται ἀπὸ τοὺς διευθύνοντας τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου, καὶ αὐτὰς τὰς προτάσεις παρεδέχθη ἡ Ἐπιτροπή. Ὥστε νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν τώρα νὰ γείνῃ τοιαύτη πρότασις.

§76Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς κατάλογος δὲν ὑπάρχει, καὶ ὅτι ἐγὼ πρῶτος ὑπέστην μέχρι τοῦδε τὴν στενοχωρίαν εἰς τὸ νὰ ζητῶ διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου ἂν καὶ ποῖα ἦναι τὰ στρατιωτικὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα περιέχει ἡ Βιβλιοθήκη. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω ἂν πρέπῃ ν’ ἀφαιρέσωμεν ἓν ποσὸν ἐκ τῆς ἀγορᾶς τῶν βιβλίων καὶ νὰ τὸ προσθέσωμεν εἰς τὸ προσωπικὸν, διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου· περὶ τούτου δὲν κάμνω λόγον· πρόκειται ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, καὶ κατὰ συνέπειαν τῶν ἀναγκαίων ὑπαλλήλων, ὥστε, ἂν ἡ ἔλλειψις ἀναγκαίου προσωπικοῦ δὲν κατώρθωσε μέχρι τοῦδε τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ σπεύσῃ εἰς τὸ νὰ χορηγήσῃ τὸ ἀναγκαῖον προσωπικόν· ἂν δὲ, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Ἐφόρου, τὸ προσωπικὸν τῆς Βιβλιοθήκης ἦναι ἐπαρκὲς, πρέπει νὰ τῷ συστηθῇ στενῶς, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἀνάγκην καταλόγου, διότι οἱ βουλευταὶ δὲν δύνανται δι’ ἁπλῶν πληροφοριῶν καὶ δι’ ἁπλῶν δελτίων, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὰ συρτάρια τῆς Βιβλιοθήκης, νὰ ἠξεύρουν ποῖα συγγράμματα ὑπάρχουν. Νομίζω δὲ, ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν, ὅτι ἀπόκειται εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, συνεννοούμενον μετὰ τοῦ Ἐφόρου, νὰ ἐνεργήσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἔχωμεν κατάλογον.

§77ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων τόμων, ἐν τῇ Βιβλιοθήκῃ ὑπάρχει κατάλογος καθ’ ὕλην καὶ κατ’ ἐπιστήμην· πρὸ ὀλίγου χρόνου ἠθέλησα στρατιωτικὰ συγγράμματα καὶ μοὶ τὰ ἔδωκαν ἀμέσως.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τὴν πρώτην πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἄλλου βοηθοῦ ἀπὸ 120 εἰς 200 δραχμὰς, καὶ διὰ τοὺς δύω κλητῆρας;

§81ΤΖΑΝΕΣ. Ἐπικαλοῦμαι τῆς ὑμετέρας μαρτυρίας, κύριε Πρόεδρε· εἶναι καὶ καλλιγράφοι τῆς Βουλῆς, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ συμμερισθῇ τὴν ἰδέαν μου, ὅτι μὲ 120 δραχμὰς δὲν δύναται νὰ συντηρηθῇ.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν αὔξησιν εἰς 200 δραχμάς;

§83ΤΙΝΕΣ. Παραδεχόμεθα.

§84ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν παραδεχόμεθα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Νὰ ἐλαττωθῇ δὲ ἀπὸ 20,000 εἰς 15,000 τὸ κονδύλιον δι’ ἀγορὰν βιβλίων;

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἄνευ προτάσεως τοῦ Ἐφόρου τῆς Βιβλιοθήκης, εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη ἅπασα ἡ διεύθυνσις τοῦ καταστήματος τούτου, εἶναι ὅλως διόλου ἔκνομον νὰ προβαίνωμεν εἰς τοιαῦτα μέτρα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ ἐξ 622,640;

§88ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§89ΜΟΣΧΟΒΑΚΗΣ. Ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπερβολικὸς ζῆλος μὲ παρακινεῖ νὰ ἐπιζητήσω τὴν ὑπεράσπισιν διὰ τὴν Χωροφυλακὴν καὶ τοὺς ἐπιστράτους τοὺς καταταχθέντας εἰς αὐτὴν, φρονῶ, ὅτι ἔχω δίκαιον, διότι ἀνήκω εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο ὡς ἀξιωματικός. Εἰς τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, κύριοι, τινὲς τῶν κ. κ. βουλευτῶν εἶχον τὴν καλωσύνην νὰ φέρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ζήτημα τῶν ἐπιστράτων καὶ νὰ ἐξετάσωσι τίνες ἀπηλλάγησαν καὶ τίνες εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὰς τάξεις τῆς Χωροφυλακῆς, περὶ τούτων θέλω νὰ εἴπω, ἵνα ληφθῇ πρόνοια· ὡμίλησε δὲ σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο ὁ κ. Πετσάλης, καὶ ἰδίως ὁ κ. Κόρπας, ὅστις ὁμολογουμένως ἔχει διαφόρους γνώσεις σχετικῶς πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ τινὲς μὴ δώσαντες προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διεφώνησαν ἀδικαιολογήτως· ἐπειδὴ ὅμως ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἔμεινεν ἐκκρεμὴς χθὲς, θεωρῶ καθῆκόν μου, κύριοι, νὰ θίξω καὶ ἐγὼ πρῶτος τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἂν καὶ οὗτοι θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπέβαλε προχθές. Διὰ νὰ δικαιολογήσω δὲ τὰς προτάσεις μου, θέλω σᾶς διηγηθῆ γεγονότα τινὰ ἐν συντόμῳ, τὰ ὁποῖα γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Ὅταν πρὸ δύω ἐτῶν, κύριοι, ἐξεδόθη ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὑπουργοῦντος τότε τοῦ κ. Καραϊσκάκη, ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι ἡ ἐγκύκλιος αὕτη ἐπραγματεύετο περὶ συμπληρώσεως τῆς δυνάμεως τῆς Χωροφυλακῆς, ὑπέσχετο δὲ εἰς τοὺς κατατασσομένους προαγωγὴν καὶ ἐπαύξησιν τῆς μισθοδοσίας· τότε πολλοὶ ἐπίστρατοι, οἵτινες ᾐσθάνοντο τὰς δυνάμεις των ἱκανὰς ν’ ἀνταποκριθῶσιν ἐπαξίως εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ κατατάξεως εἰς τὴν χωροφυλακὴν, κατετάχθησαν εἰς αὐτὴν, ἐπὶ τῷ τέλει προαγωγῆς. Ταῦτα λέγω εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων προχθές τινες εἶχον τὴν καλωσύνην νὰ ὁμιλήσωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ νὰ εἴπωσιν, ὅτι πολλοὶ ἐπίστρατοι κατετάχθησαν εἰς τὴν χωροφυλακὴν δῆθεν διὰ νὰ ἀποφύγωσι τὰ στρατιωτικὰ βάρη, ἐνῷ πρέπει νὰ ὁμολογήσωσι τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἡ χωροφυλακὴ περιβάλλεται μὲ τὰς μεγαλειτέρας καὶ βαρυτέρας ὑποχρεώσεις. Δὲν ἀντιλέγω, κύριοι, ὅτι καὶ πολλοὶ ἐπίστρατοι κατετάχθησαν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, διότι ἐνόμισαν, ὅτι ἠδύναντο νὰ εὕρωσιν ἄσυλον εἰς αὐτήν· ἀλλὰ τῶν τοιούτων ἡ διαγωγὴ δὲν συμβιβάζεται μὲ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ὑπηρεσίας τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ἑπομένως πολὺ ταχέως, ἐλπίζω, ὅτι θ’ ἀπομακρυνθῶσιν οἱ τοιοῦτοι. Ἀλλὰ, κύριοι, δὲν πρόκειται σήμερον γενικὸν ζήτημα περὶ χωροφυλακῆς· διὰ τοῦτο ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐπιστράτων καὶ λέγω, ἐν πεποιθήσει, ὅτι πολλοὶ τούτων εἶναι ὅλως ἀκατάλληλοι διὰ τὴν χωροφυλακὴν, διότι, ὅταν εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συμπληρώσῃ τὰς τάξεις τῆς χωροφυλακῆς, τότε καὶ τὰ Στρατολογικὰ Γραφεῖα καὶ αἱ Μοιραρχίαι τοῦ Κράτους κατέταξαν ἀδιακρίτως πολλοὺς, χωρὶς ποσῶς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν ἂν οἱ καταταχθέντες οὗτοι ἐκέκτηντο ἢ μὴ τῶν προσόντων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς· καὶ ἐντεῦθεν ἔφερον τὸ Σῶμα τοῦτο εἰς τοιαύτην κατάπτωσιν, ὥστε σήμερον χρήζει ῥιζικῆς ἀναδιοργανώσεως. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ τὴν προσήκουσαν πρόνοιαν περὶ βελτιώσεως τῆς καταστάσεως τοῦ Σώματος τούτου, χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως καὶ πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον· παρακαλῶ δὲ καὶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ σήμερον ὡρισμένως περὶ τῶν ἐπιστράτων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν μὲ τοὺς λοιποὺς τῶν διαφόρων Σωμάτων, ἂν καὶ οὗτοι θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν· καὶ τοῦτο λέγω, ἐπικαλούμενος τὴν ὑμετέραν δικαιοσύνην καὶ ἐπιείκειαν, κύριοι Βουλευταί.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη ἔχομεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἀνυποτάκτων κλπ. Ὁ κ. Κόρπας ἔχει τὸν λόγον.

§91ΚΟΡΠΑΣ. Παραδέχομαι, κύριοι, κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι ἀληθῶς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀνυποτάκτων, τὸ συνταράξαν καὶ συνταράσσον ὁλόκληρον σχεδὸν τὴν κοινωνίαν, ἦτον ἠναγκασμένη, ἕνεκα τῶν παρουσιασθεισῶν δυσχερειῶν ἐκ τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, νὰ ζητήσῃ καὶ ἐξεύρῃ διέξοδόν τινα, ἱκανοποιοῦσαν τὸν Νόμον καὶ προλαμβάνουσαν τὰς ἐκ τῆς ἀτιμωρησίας προβλεπομένας δυσαρέστους ἐν τῷ μέλλοντι συνεπείας. Θέλω ἐξετάσει ὅθεν ἐὰν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον πληρῇ καὶ τοὺς ὅρους τούτους. Πᾶς τις, κύριοι, δύναται εὐκόλως νὰ κατανοήσῃ, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπεζήτει τὴν ἄμεσον καταδίωξιν καὶ σύλληψιν τοσούτων ἀνυποτάκτων, δυσκόλως θὰ κατώρθου τοῦτο, καὶ ἐὰν ὁλόκληρον διέθετο τὸν στρατὸν πρὸς τὸν εἰρημένον σκοπόν· ἀλλὰ καὶ ἐὰν συνελαμβάνοντο ὅλοι, πάλιν θὰ ἐγείρετο τὸ ζήτημα: ποῦ ἤθελον εὑρεθῆ ἱκαναὶ φυλακαὶ νὰ περιλάβωσι τοσαύτας χιλιάδας ἀνδρῶν· ἄρα δεδικαιολογημένη ἡ πρόνοια τῆς μὴ ἐφαρμογῆς κατ’ αὐτῶν τῶν ποινικῶν διατάξεων τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου. Καὶ εἶναι μὲν πολῖται οὗτοι, ὡς εἶπεν ἡμῖν χθὲς ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δικάζονται ὅμως παρὰ τῶν στρατοδικείων καὶ τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως ἑνὸς μηνὸς μέχρις ἑνὸς ἔτους ἐν εἰρήνῃ καὶ δύω μέχρι πέντε ἐτῶν ἐν πολέμῳ· ἡ δὲ διὰ τοῦ Νομοσχεδίου ἐπιβαλλομένη ποινὴ εἶναι ὅλως δυσανάλογος πρὸς τὴν βαρύτητα τοῦ ἐγκλήματος, καὶ ἑπομένως δὲν ἱκανοποιεῖται ὁ Νόμος διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς μικρᾶς ταύτης ποινῆς, οὐδὲ δι’ αὐτοῦ θὰ προξενηθῇ ἡ πρέπουσα ἐντύπωσις, διότι συνήθως ἡ ποινὴ αὕτη ἐπιβάλλεται ἐν τῷ στρατῷ διὰ μικρὰ καὶ ἐπουσιώδη στρατ. παραπτώματα. Ἤθελον ἄρα προτιμήσει νὰ τεθῇ ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ μεγαλειτέρα ταύτης καὶ διὰ τὸν λόγον, ὃν χθὲς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Φωτήλας, συγκρίνας τὴν ποινὴν ταύτην πρὸς τὴν ἐπιβληθεῖσαν εἰς τοὺς λιποτάκτους ἐσχάτως δι’ ἐγκυκλίου τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν ὅμως ὑπερισχύσῃ εἰς τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς ἡ ἄκρα ἐπιείκεια, θὰ ἐπροτίμων νὰ μὴν ἐσημειοῦτο οὐδεμία ποινή, θεωρουμένης ὡς ἀρκούσης τιμωρίας μετὰ τὴν παῦσιν τῆς ἐπιστρατεύσεως, τῆς ὑπὸ τὰ ὅπλα διατηρήσεως αὐτῶν ἐπὶ ἑξάμηνον. Ἀλλ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι, κατ’ ἐλάχιστον θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν, ἐὰν δὲν ληφθῶσι καὶ ἕτερα μέτρα δυνάμενα νὰ συντελέσωσιν πρὸς ἐπιτυχίαν αὐτοῦ π. χ. πρῶτον πρέπει νὰ ληφθῇ φροντίς, ἵνα γνωστοποιηθῶσι διὰ τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 104 τοῦ νόμου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὰς ἐπιβαλλομένας ποινὰς κατὰ τῶν ὑποκρυπτόντων ἢ παρακωλυόντων τὴν προσέλευσιν τῶν ἀνυποτάκτων, καὶ δεύτερον φρονῶ, ὅτι τὰ μέγιστα θέλει συντελέσει εἰς τὴν εὔκολον καὶ ταχίστην προσέλευσιν τούτων ἡ τοποθέτησις στελεχῶν λόχων εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες παρουσιάζουσιν ἱκανὸν ἀριθμὸν ἀνυποτάκτων, εἰς ἃ νὰ κατατάσσωνται ὑποχρεωτικῶς· ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχῃ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ προσερχομένου ἀνυποτάκτου ἕδρα λόχου, νὰ ἀποστέλληται οὗτος εἰς τὸν ἐν τῇ γειτονικῇ ἐπαρχίᾳ ἑδρεύοντα τοιοῦτον. Ἡ τοποθέτησις δὲ τῶν στελεχῶν τούτων εἶναι νῦν λίαν εὐχερής, καθ’ ὅσον εἰς ἅπαντας σχεδὸν τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους εὑρίσκονται τοποθετημένα τάγματα. Τούτων οὕτως ἐχόντων, οἱ ἀνυπότακτοι, γνωρίζοντες ὅτι θὰ μείνωσι ν’ ἀσκηθῶσιν ἐν τῇ ἰδίᾳ αὐτῶν ἐπαρχίᾳ ἢ τῇ γειτονικῇ, θὰ σπεύσωσι προθύμως νὰ προσέλθωσι. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὴν διάταξιν τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν διὰ βοηθητικὰς ὑπηρεσίας προωρισμένων ἀνδρῶν, ὑποστηρίζω ταύτην, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα, ὅτε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰδικὸν περὶ τούτων Νομοσχέδιον.

§92ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ οἰκονομήσῃ τὰς περιστάσεις. Γνωρίζομεν, ὅτι ἀπόλυτον δικαιοσύνην δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας ὁ προλαλήσας ἀπηρίθμησεν, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁπωσδήποτε θεραπεύονται αἱ ἀνώμαλοι περιστάσεις, εἰς ἃς περιήλθομεν. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ προστεθῇ εἶναι, ὅπως τοὺς προσερχομένους παραπέμψῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ ἐγγύτερα τῶν ἑστιῶν των κέντρα, ἵνα ἀσκῶνται ἐπὶ ἓξ μῆνας. Κατὰ συνέπειαν, τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ ὡς ἔχει, διότι κατὰ τοῦτο μόνον τὸ ἐπιζητοῦμεν, διὰ νὰ δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν κοινωνικὴν ἀνάγκην.

§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, φρονῶ, ὅτι ἀνταποκρινόμεθα καὶ πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος. Ἐφ’ ὅσον τὰ ζητήματα ἐλύθησαν διοικητικῶς δι’ ἐγκυκλίων, ἦτο ὅλως περιττὸν νὰ διαλάβῃ τὸ νομοσχέδιον Δι’ ἐγκυκλίων δὲ ἔχει διαῤῥυθμισθῆ ὁλόκληρον τὸ ζήτημα, τὸ ἀφορῶν εἰς τοὺς λιποτάκτας, ἐκανονίσθη δὲ, ὅτι οὗτοι θέλουσι ὑποβληθῆ εἰς ποινὴν διμήνου κρατήσεως· ἑπομένως οὐδεμία ὑπάρχει ἀφορμή, ἵνα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλάβωμεν περὶ τούτων. Ὡς πρὸς τοὺς προϋπηρετήσαντας, ἐπίσης δι’ ἐγκυκλίου τὸ ζήτημα εἶναι κανονισμένον, διότι ἔχομεν ἐγκύκλιον ἀπὸ 19 Σεπτεμβρίου π. ἔ. λέγουσαν τὰ ἑξῆς: «Τὰ διάφορα σώματα, ἅμα τῇ παραλαβῇ τῆς παρούσης, θέλουσιν ἀποστείλει εἰς ἀόριστον ἄδειαν, ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν νὰ κληθῶσι καὶ αὖθις εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, ἅπαντας τοὺς ὁπωσδήποτε προϋπηρετήσαντας, τοὺς κληθέντας ὑπὸ τὰ ὅπλα, δυνάμει τοῦ ἀπὸ 7 Φεβρουαρίου ε. ε. Βασιλικοῦ Διατάγματος.» Ἅπαντες λοιπὸν οἱ προϋπηρετήσαντες, ἀπεστάλησαν ἤδη εἰς τὰς ἑστίας των, καὶ δὲν δύνανται ν’ ἀνακληθῶσι πάλιν, μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἐπιστρατεύσεως· καὶ περὶ τούτων ἄρα δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἰδίας νομοθετικῆς διατάξεως. Ὁ νόμος ὀφείλει νὰ προβλέψῃ περὶ ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων δὲν προέβλεψεν ἡ Κυβέρνησις διοικητικῶς, εἶναι δὲ οὗτοι οἱ ἀναφερόμενοι ἐν τοῖς ἄρθ. 2 καὶ 3. Ὑπάρχουν ὅμως τινὲς, οἵτινες δὲν περιλαμβάνονται οὔτε εἰς τὴν μίαν διάταξιν τοῦ ἄρθ. 2, οὔτε εἰς τὴν ἑτέραν τοῦ ἄρθ. 3. Εἶναι ὀλίγοι, ἀλλ’ οὐχ ἧττον πρέπει καὶ περὶ αὐτῶν νὰ ληφθῇ πρόνοια. Σκοπὸς ἡμῶν ἦτο νὰ διαλάβωμεν περὶ αὐτῶν ἐν τῷ ἑτέρῳ γενικωτέρῳ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν κατόπιν· ἀλλ’ ἐπειδὴ βλέπομεν, ὅτι ἡ Βουλὴ πλέον δὲν θέλει συνεδριάσει πρὸ τῶν ἑορτῶν, ἴσως δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν τὴν εἰς αὐτοὺς ἀναγομένην διάταξιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, καὶ ἔχω ἐνταῦθα τὴν τροπολογίαν. Οἱ διαφεύγοντες τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3, ὡς καὶ τὰς διατάξεις τῶν ἐγκυκλίων εἶναι ἐπίστρατοι δύω κατηγοριῶν· πρῶτον, οἱ ἐπίστρατοι, οἵτινες προσῆλθον εἰς τὸν στρατὸν, ἀφ’ οὗ ὅμως ἐγένοντο ἀνυπότακτοι, ὑπηρέτησαν τὸν χρόνον τὸν ὑπὸ τῶν ἐγκυκλίων προβλεπόμενον, καὶ κατόπιν ἀπεστάλησαν εἰς ἀόριστον ἄδειαν· ἀποσταλέντες εἰς ἀόριστον ἄδειαν, ἀπαλλάττονται τῆς ὑποχρεώσεως ὅπως ὑπηρετήσωσι, δὲν ἀπαλλάττωνται ὅμως καὶ τῆς ποινικῆς καταδιώξεως. Πρέπει ἄρα καὶ περὶ τούτων νὰ εἴπωμεν, ὅτι θέλει ἐφαρμοσθῆ ἡ αὐτὴ ἀπαλλαγὴ, ἥτις ἐφαρμόζεται ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα κατηγορία ἐκείνων, οἵτινες ὑπῆρξαν ἀνυπότακτοι καὶ δὲν προσῆλθον, ἐνῷ εἶχον προϋπηρετήσει. Οἱ προϋπηρετήσαντες καὶ μὴ προσελθόντες, δυνάμει ἐγκυκλίων, δὲν καλοῦνται πλέον εἰς τὸν στρατόν· ἀλλ’ ἐνῷ δὲν καλοῦνται εἰς τὰς τάξεις, εἶναι καταδιώξιμοι κατὰ τὸ ἄρθρ. 100. Πρέπει ἄρα καὶ περὶ τούτων νὰ διαλάβῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀφ’ οὗ ἤδη φρονοῦμεν, ὅτι εἶναι καλὰ νὰ συγχωνευθῶσιν ἐν αὐτῷ αἱ διατάξεις αὗται τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου. Προτείνω ἄρα ὅπως εἰς τὸ ἄρθρ. 4 προστεθῇ ἐδάφιον ἔχον οὕτω· «Ὅσοι καταταχθέντες ἐκπροθέσμως ὡς ἐπίστρατοι, προϋπηρετήσαντες ἢ μὴ, ἀπεστάλησαν εἰς τὰς ἑστίας των ἐπ’ ἀορίστῳ ἀδείᾳ ὡς καὶ ὅσοι ἐκ τῶν προϋπηρετησάντων δὲν προσῆλθον πρὸς κατάταξιν, ἀπαλλάσονται τῆ κατὰ τὸ εἰρημένον ἄρθρον 100 ποινικῆς καταδιώξεως». Ἑπομένως, κύριοι, ἐὰν ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχωρισθῇ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν δίδω, τουτέστιν ὅτι τὰ δι’ ἐγκυκλίων ἀποφασισθέντα θεωροῦνται ὡς διαρκῆ, εἴτε ἀφορῶσιν εἰς τοὺς λιποτάκτας, εἴτε ἀφορῶσιν εἰς τοὺς προϋπηρετήσαντας, προστεθῇ δὲ καὶ ἡ διάταξις αὕτη εἰς τὸ ἄρθρον 4, νομίζω, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει κατηγορία ἐπιστράτων, ἡ ὁποία νὰ διαφεύγῃ τὴν πρόνοιαν τὴν νομοθετικήν.

§94ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι καὶ ἐθελονταὶ, οἱ ὁποῖοι ὑπάγονται εἰς καταδίωξιν.

§95ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Πάλης, δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθὴ, διότι οἱ ἐθελονταὶ, καὶ ἐὰν ἐγένοντο ἐθελονταὶ, ἵν’ ἀποφύγωσι τὴν ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως ὑποχρέωσιν ἢ ἵνα συγχωνεύσωσι τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τῆς στρατεύσεως, δὲν ἔπαυσαν ἐκ τούτου νὰ ἦναι ἐθελονταὶ καὶ οὐχὶ ἐπίστρατοι. Δὲν δυνάμεθα ἄρα, περὶ ἐπιστράτων προνοοῦντες, νὰ λάβωμεν μέτρα περὶ ἐθελοντῶν. Μέτρον περὶ ἐθελοντῶν ἐὰν ληφθῇ, θὰ ληφθῇ διοικητικῶς ἐπὶ ἑτέρᾳ βάσει, τοὐτέστιν, ὅτι οἱ καταταχθέντες ὡς ἐθελονταὶ ἐπίστρατοι κατετάχθησαν ἐπὶ τῇ πεποιθήσει, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο ν’ ἀναλάβωσιν ὑποχρέωσιν 4 ἐτῶν, καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι πολλοὶ ἐφρόνουν ὅτι, κατατασσόμενοι ὡς ἐθελονταὶ κατόπιν τῆς ὑποχρεώσεώς των ὡς ἐπιστράτων, κατετάσσοντο ὡς ἐθελονταὶ διὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκτάκτου ἀνάγκης. Ἐὰν τοῦτο ἀποδεικνύεται, εἶναι ὑπόχρεως ἡ Κυβέρνησις οὐχὶ ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐπιεικείας νὰ λάβῃ μέτρα.

§96Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πολλοὶ τῶν ἐθελοντῶν εἶναι καὶ ἐπίστρατοι συνάμα· ὑπηρετοῦντες δὲ ὡς ἐθελονταὶ σήμερον καταδιώκονται ὡς ἐπίστρατοι, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλλαγῶσι.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ διαλάβωμεν περὶ τούτων, διότι ὁ νόμος οὗτος, συνδυαζόμενος πρὸς τὰς ἐγκυκλίους, ἀφορᾷ εἰς ὅλους τοὺς ἐπιστράτους. Ἐὰν ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἀφορᾷ εἰς ἐθελοντάς, ἐξακολοθοῦντας ὑποχρέωσιν ἐξ ἐθελουσίας κατατάξεως, δὲν δύναται νὰ ληφθῇ περὶ αὐτῶν πρόνοια· ἐὰν ὅμως ἀφορᾷ εἰς ἐπιστράτους, οἵτινες διετέλεσαν ἐθελονταὶ καὶ ζητοῦνται ἤδη ὡς ἐπίστρατοι, οὗτοι ἀπαλλάσσονται.

§98ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ ἐγκύκλιος τῆς 19 ἀποβλέπει καὶ τῶν ναυτικῶν; Νομίζω ὄχι· διότι γνωρίζω πολλοὺς ἐν τῷ ναυτικῷ, οἵτινες προϋπηρέτησαν καὶ ἐξακολουθοῦν εἰς ἐπιστρατείαν.

§99ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προϋπηρετήσαντες ἐν τῷ ναυτικῷ κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου δὲν ὑπάρχουσι, διότι προϋπηρετήσαντες λέγονται, πλὴν τῶν κληρωτῶν παλαιῶν ἀπογραφῶν, καὶ ἐκεῖνοι οἵτινες κατετάχθησαν ἐν τῷ στρατῷ δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἐκτάκτου ἐφεδρείας καὶ δυνάμει τοῦ νόμου περὶ μεταβατικῆς Ἐθνοφυλακῆς. Κατὰ τοὺς πίνακας τῶν καταταχθέντων ἐν τῷ ναυτικῷ ὡς ἐπιστράτων, δὲν ὑπάρχουσι μεταξὺ αὐτῶν ἐξυπηρετήσαντες κληρωτοὶ, οἱ δὲ ἄλλοι νόμοι, οὓς ἀνέφερον, δὲν ἐφαρμόζονται εἰς τὸ ναυτικόν. Προϋπηρετήσαντες εἰς τὸ ναυτικὸν δὲν παρουσιάζονται ἐξ ἐκείνων, εἰς τοὺς ὁποίους ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον· ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρχωσι, θὰ τύχωσι, κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου, τῶν αὐτῶν πλεονεκτημάτων, ὧν, συνεπείᾳ τῆς ἄρσεως τῆς ἐπιστρατεύσεως, θέλουσιν ἀπολαύσει οἱ τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ.

§100ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μίαν παρατήρησιν μόνον ὡς πρὸς τοὺς προϋπηρετήσαντες. Διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς φαίνονται, ὅτι ἀπαλλάσσονται πάσης ὑπηρεσίας καὶ πάσης ποινῆς.

§101ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἀπαλλάσσονται, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν τροπολογίαν.

§102ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὥστε ὑπόκεινται εἰς τιμωρίαν;

§103ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν θὰ ὑπόκεινται, διότι ἡ τροπολογία τοὺς ἀπαλλάσσει.

§104ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχουν προϋπηρετήσαντες ἐπὶ 4 μόνον μῆνας· αὐτοὶ ὅμως διὰ προηγουμένην ὑπηρεσίαν ἀπαλλάσσονται σήμερον τῆς καταδιώξεως.

§105ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἀπηλλαγμένοι ἤδη ἐκ τῆς ἐγκυκλίου.

§106ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐννοῶ τοῦτο· ἀλλ’ ἐννοῶ, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἄτοπον, ὅτι ἄνθρωποι, ὑπερετήσαντες 4 μῆνας, μένουν παντελῶς ἀτιμώρητοι.

§107ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρέπει νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρον εἰδικὸν περὶ ἐθελοντῶν, διότι πολλοὶ ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὅτι πρόκειται ν’ ἀρχίσῃ ἡ Πατρὶς ἕνα ἀγῶνα ἱερὸν, κατετάχθησαν ὡς ἐθελονταὶ καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ εἰς τὸ ναυτικόν. Οὗτοι, ἐνῷ εἶδον ὅλα τὰ ὄνειρά των περὶ προκινδυνεύσεως ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ματαιωθέντα, εὑρίσκονται δεσμευμένοι καὶ καταδικασμένοι εἰς στάδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠσπάζοντο κατὰ προαίρεσιν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει καὶ περὶ αὐτῶν νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§108ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ διάταξις, κύριε Πρόεδρε, ἣν ὁ κ. πρωθυπουργὸς ζητεῖ νὰ προσθέσῃ ἤδη εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἄδικος καὶ ἄνισος. Οἱ ἐπίστρατοι διαιροῦνται εἰς δύω μεγάλας κατηγορίας· εἰς πρώτην φορὰν κληθέντας εἰς τὰ ὅπλα πολίτας καὶ εἰς προϋπηρετήσαντας. Τὸ Διάταγμα τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ ἡ ἐκδοῦσα αὐτὸ Κυβέρνησις διὰ ἐγκυκλίων ἀπήλλαξε τότε τοὺς προϋπηρετήσαντας ὡς ἐκγεγυμνασμένους πολυμήνου ὑπηρεσίας, ἣν ἐτέλεσαν οἱ ἀγύμναστοι. Ἐκλήθησαν οὗτοι ὅτε ἐπιστεύθη, ὅτι εἶχεν ἐπιστῆ ἡ ὥρα τοῦ πολέμου. Οἱ πλεῖστοι τῶν ἐπιστράτων προσῆλθον, προϋπηρετήσαντες ἢ μὴ, ἐφυγοστράτησαν δὲ παρακούσαντες τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος ὀλίγοι, οὓς ὁ νόμος αὐστηρῶς τιμωρεῖ καὶ ὧν τὴν τιμωρίαν ἀπαιτεῖ ἡ κοινωνία πρὸς παραδειγματισμὸν καὶ ὡς χρήσιμον μάθημα εἰς τὸ μέλλον. Δέχομαι τὴν ἐπιείκειαν, ἀλλὰ διὰ τοῦ νόμου τούτου οἱ μὲν πολῖται, οἱ ἀγνοοῦντες τὸν νόμον, οἱ ἀδίδακτοι τὴν πειθαρχίαν, τιμωροῦνται καὶ καταδιώκονται, οἱ δὲ προϋπηρετήσαντες, οἱ ἀπαλλαγέντες ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ἐπιστρατεύσεως πολλῶν μηνῶν ὑπηρεσίας, οἱ διδαχθέντες τὴν πειθαρχίαν, οἱ διατελοῦντες στρατιῶται—καθότι διετέλουν οἱ πλεῖστοι εἰς ἀόριστον ἄδειαν, καὶ περὶ αὐτῶν λαλῶ — ἀπαλλάσσονται τῆς τιμωρίας καὶ διὰ τὴν ἀνυποταξίαν τῶν μάλιστα βραβεύονται, ἀφιέμενοι ἀκαταζήτητοι, πρὸς ἐμπαιγμὸν τοῦ νόμου καὶ κοινὸν σκάνδαλον. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἄδικον καὶ ἄνισον· ἐγὼ δὲ διαμαρτύρομαι ἐν ὀνόματι τῶν 70,000 ἐπιστράτων, τῶν δραμόντων εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος καὶ τὴν κέλευσιν τοῦ νόμου, νῦν σαρκαζομένων παρ’ ὑμῶν διὰ τὴν εὐήθη ὑπακοήν των.

§109Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ νόμος περὶ ἀπογραφῆς εἶχεν ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν τελικὸν, τὴν ὑποχρέωσιν παντὸς πολίτου Ἕλληνος, ὅπως ὑποστῇ τὸν στρατιωτικὸν βίον. Οἱ προϋπηρετήσαντες ἐξετέλεσαν τὰς ὑποχρεώσεις των, ἄλλοι μὲν τρία ἔτη, ἄλλοι δὲ ὁλόκληρα 4. Καλοῦνται οἱ προϋπηρετήσαντες ὡς ἡ τελευταία ἐπικουρία τοῦ ἔθνους, καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου δὲν ἦτο νὰ τοὺς καλέσῃ πρὸς ἐκγύμνασιν, ἀλλὰ πρὸς πόλεμον, διότι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐκγυμνασθῶσιν, ἀλλὰ νὰ προσέλθωσι διὰ νὰ ἐνισχύσωσι τὸν λοιπὸν στρατόν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις καλῶς ἔπραξεν ὁσονδήποτε χρόνον καὶ ἂν ὑπηρέτησαν νὰ τοῖς δώσῃ ἀόριστον ἄδειαν, διότι ἡ διαμονή των ἐν ταῖς τάξεσιν ἐθεωρήθη περιττή· ἀλλὰ διὰ τοὺς ὑποχρέους τῶν 6 μηνῶν ἐπέμεινεν ὑποχρεωτικῶς νὰ ἐκγυμνασθῶσι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ κ. Ζυγομαλᾶ δὲν εἶναι ὀρθὴ, διότι ἀφορᾷ ἀνθρώπους προϋπηρετήσαντας, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὰς ὑποχρεώσεις των, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν ποινάς. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4.

§111ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ αἱ λέξεις «ἀλλὰ καταταχθῶσι συλλαμβανόμενοι» εἶναι περιτταὶ, διότι ἡ ποινικὴ καταδίωξις πρέπει νὰ γείνῃ καὶ ἂν τυχὸν δὲν συλληφθῶσι· πρέπει οὗτοι νὰ γνωρίζωσιν, ὅτι ὑπόκεινται εἰς τὴν ποινικὴν καταδίωξιν.

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς τροπολογίας ταύτης καὶ τῆς γενομένης προσθήκης). (Κατόπιν ἀνεγνώσθησαν τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6 καὶ ἐγένοντο δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς τρίτην συζήτησιν).

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ, κύριε Πρόεδρε. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως καὶ ἐπικυροῦνται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον, κύριοι, δὲν ἔχομεν συνεδρίασιν μέχρι τῆς δευτέρας τοῦ Θωμᾶ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 5½ μ. μ.