1882.03.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

τῆς 22 Μαρτίου 1882.

Ὥρα 2 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ διορισμοῦ εἰδικοῦ ὑπαλλήλου ἐν τῇ Ἐφορίᾳ Ἀττικῆς, πρὸς διεξαγωγὴν δικῶν τοῦ δημοσίου. — Ὑπόδικοι τινὲς τῶν ἀρτίως προσαρτηθεισῶν χωρῶν ἐξαιτοῦνται τὴν ἀπόλυσίν των, λόγῳ ὅτι ἀδίκως συνέλαβον αὐτοὺς αἱ Ἀρχαὶ καὶ ἐπροφυλάκισαν, χωρὶς νὰ χορηγήσωσιν εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεώς των. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 25 νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς διὰ τὸ 1882. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§2Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ Νόμου, ὃν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν βουλευτικὴν Περίοδον ἐψηφίσαμεν, φανοκόροι διορίζονται μόνον οἱ ἔχοντες ἀποδεδειγμένην ὑπηρεσίαν ναυτικὴν δύω ἐτῶν τουλάχιστον καὶ μὴ ὑπερβάντες τὸ 55 ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ὑπηρεσία τῶν φανῶν ἀνάγεται εἰς διεθνεῖς Συμβάσεις καὶ ὑποχρεώσεις, ὁ νόμος ἐξησφάλισε διὰ θητείας τοὺς φανοκόρους, θέλων καὶ ἐννοῶν διὰ τούτου νὰ προφυλάξῃ αὐτοὺς ἀπὸ τὰς ἰδιοτροπίας αὐθαιρέτων ὑπουργῶν, δυναμένων εἰς τόσῳ σπουδαίαν ὑπηρεσίαν νὰ διορίσωσι τοὺς ὑπηρέτας των ἕκαστος. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἣν ἀντιπροσωπεύω, ὑπάρχουσι φανοὶ καὶ ἑπομένως καὶ φανοκόροι, οἵτινες ὅμως, κατ’ εὐτυχίαν αὐτῶν, κατὰ δυστυχίαν δὲ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, δὲν ἠδύναντο νὰ παυθῶσι, μηδενὸς νομίμου λόγου συντρέχοντος πρὸς τοῦτο. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπεθύμει ὁπωσδήποτε νὰ οἰκονομήσῃ πρόσωπα φίλα του, ἀδιάφορον ἂν ἐκέκτηντο ἢ μὴ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Κατέφυγε λοιπὸν εἰς τὴν θυρίδα, ἀφοῦ ἡ θύρα δὲν ἠνοίγετο. Μετέθεσε δηλονότι, χωρὶς τινος λόγου τοὺς νομίμους τοιούτους, καὶ διώρισε, προσωρινῶς δῆθεν, ἀνθρώπους χωρὶς προσόντων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν, εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, ἀφοῦ ἤδη εἶναι ἀπών, νὰ δικαιολογήσῃ τὴν τοιαύτην παρανομίαν, ἐκτὸς ἐὰν καὶ τοῦτο ἦναι ἓν τῶν μέσων, δι’ ὧν ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς προπαρασκευάζει καὶ προοιμιάζεται τὴν μέλλουσαν ναυτικὴν ὀργάνωσιν τῆς χώρας! Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον, ἵνα ἀνακοινώσῃ τὴν ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν.

§3Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὴν 25 Ἀπριλίου πρόκειται νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐπαναληπτικαὶ ἐκλογαὶ Καλαμπάκας καὶ Τζουμέρκων. Ἐπειδὴ, κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον περὶ εἰσαγωγῆς τῆς Ἑλληνικῆς Νομοθεσίας εἰς τὰς ἄρτι προσαρτηθείσας ἐπαρχίας, οἱ ἑλληνικοὶ νόμοι θὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἐκεῖ μετὰ 10 ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου, παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ἀπὸ ποῖον δικαστήριον θὰ γείνῃ ἡ ἀνακήρυξις.

§4ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ ἐκλογαὶ Καλαμπάκας καὶ Τζουμέρκων θὰ ἐνεργηθῶσι, κατὰ τὸν ἄρτι ψηφισθέντα νόμον περὶ ἐπεκτάσεως τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας εἰς τὰς νέας χώρας, ἐντὸς δύω μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου ἐκείνου· ἐπειδὴ δὲ κατὰ διάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου αἱ ἐκλογαὶ ἐνεργοῦνται 50 ἡμέρας μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἕπεται ὅτι δὲν δύναται ἡ ἐκλογὴ νὰ ἐνεργηθῇ εἰμὴ μεταξὺ τῆς 50ης καὶ 60ης ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου ἡμέρας. Μετὰ δέκα ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου, ἤτοι ἀπὸ τῆς καταχωρίσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις καὶ ἐγένετο ἤδη, θὰ ὑπάρχωσι δικαστήρια καὶ διὰ τὴν Καλαμπάκαν καὶ διὰ τὴν Τζουμέρκαν, καὶ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τούτων δύνανται νὰ ἐνεργηθῶσιν ὅλαι αἱ ἐκλογικαὶ πράξεις. Παρατηρῶ δὲ, ἐπὶ τῇ ἀφορμῇ ταύτῃ, ὅτι αἱ ἐπαναληπτικαὶ ἐκλογαὶ, κατόπιν ἀκυρώσεως, ἕνεκα ἐλλείψεως προσόντων, εἴθισται νὰ διατάσσωνται ἄνευ Β. Διατάγματος· ἀλλὰ τοῦτο μοὶ φαίνεται ἄτοπον. Ὅταν διατάσσηται ἐκλογὴ ἐξ ὑπαρχῆς, νομίζω, ὅτι, κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἀπαιτεῖται, ὅπως καὶ διὰ τὰς γενικὰς ἐκλογὰς, Β. Διάταγμα. Δύναται ἴσως τὸ Β. Διάταγμα νὰ θεωρῆται περιττὸν, ὅταν πρόκηται μόνον περὶ ἐπαναλήψεως ἐκλογῆς τμηματικῆς, περὶ ἐκλογῆς κατόπιν ἀκυρώσεως τμήματος τῆς Ἐπαρχίας· ὅταν ὅμως γίνηται νέα ἐκλογὴ ἐξ ὑπαρχῆς, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τηρηθῶσιν ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὰς ἐκλογὰς, καὶ κατὰ ταύτας βάσις τῆς ἐκλογῆς εἶναι τὸ Β. Διάταγμα.

§5ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν μετ’ ὀλίγον τὸ περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ νομοσχέδιον, παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅστις τυγχάνει καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν γραφείων τῶν στρατολογικῶν καὶ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐμφαίνηται κατὰ τὸ 1880 καὶ 1881, α) πόσους κληρωτοὺς ἔχει νὰ δώσῃ ἕκαστος δῆμος, πόσους ἔδωκε, καὶ πόσους καθυστερεῖ, βʹ) πόσους ἐφέδρους ὀφείλει ἕκαστος δῆμος νὰ δώσῃ, πόσους ἔδωκε καὶ πόσους καθυστερεῖ, καὶ γʹ) πόσους ἐπιστράτους ἕκαστος δῆμος ὀφείλει νὰ δώσῃ, πόσους ἔδωκε καὶ πόσους καθυστερεῖ. Καὶ τῶν τριῶν αὐτῶν κατηγοριῶν, παρακαλῶ, νὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἰδίως δὲ διὰ τοὺς δήμους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Ἑρμουπόλεως, Μεσσήνης, Καλαμῶν, Πατρῶν, Πύργου, Αἰγίου, Ζακύνθου, Κερκύρας, Ἀργοστολίου καὶ Ληξουρίου. Πρὸς δὲ πόσοι κληρωτοὶ ἐκληρώθησαν διὰ τὰ ἔτη 1877, 1878, 1879, 1880 καὶ 1881.

§6ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν τὰ διατυπόνετε ἐγγράφως ὅλα ταῦτα;

§7ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§8ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Συμπληρῶν, κ. Πρόεδρε, τὴν παρατήρησιν τοῦ ἐντίμου συναδέλφου, ζητῶ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν νὰ προσαγάγωσιν, εἰ δυνατὸν, ὀνομαστικὸν πίνακα τῶν κατὰ δήμους ἀπολειπομένων, διὰ νὰ γνωρισθῇ ποῖοι ἐξ αὐτῶν ἀπολείπονται.

§9ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω εἰς αὐτό.

§10ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μοὶ χαρίσῃ στιγμῶν τινων ἀκρόασιν, ἵνα ὑποδείξω αὐτῷ ἀνάγκην τινὰ τοπικὴν, ἧς ἡ θεραπεία εἶναι ἐπείγουσα. Ἡ φυλλοξήρα ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ γίνηται μεγάλη εἰσαγωγὴ οἴνου εἰς τὴν Εὐρώπην, ἰδίως ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας. Τοῦτο συνεπήγαγε τὴν ἀνάγκην τῆς εἰσαγωγῆς ἔξωθεν πολλῶν οἰνοπνευμάτων καὶ οἰνοδοχείων, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐν τῷ τόπῳ καὶ ἐξάγονται πάλιν. Ἀλλὰ κατὰ τὸν τελων. νόμον, μὴ ὑπαρχούσης διαμετακομήσεως, ὑπόκεινται εἰς τέλος εἰσαγωγῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι βαρύτατον. Τούτου ἕνεκα τὸ ἐμπόριον ἀναγκάζεται νὰ κάμῃ τὴν ἐργασίαν τῆς πληρώσεως τῶν οἰνοδοχείων ἐντὸς τῶν πλοίων, καὶ ἐντεῦθεν δυσκολίαι καὶ κίνδυνοι ἕνεκα τοῦ ἀλιμένου τῆς Κύμης. Ἡ ἀνάγκη αὕτη θεραπεύεται, κ. ὑπουργὲ, ὅταν ἀποφασίσητε νὰ συστήσητε διαμετακόμησιν διὰ τὰ δύω ταῦτα εἴδη, διὰ τὰ οἰνοπνεύματα καὶ οἰνοδοχεῖα, διότι τότε ἡ ἐργασία δύναται νὰ γίνηται εἰς τὴν ξηρὰν καὶ οὐχὶ ἐντὸς τῶν πλοίων. Δὲν ἐπεθυμῶ νὰ ἐκθέτω εἰς τί χρησιμεύουν τὰ οἰνοπνεύματα, κ. ὑπουργὲ, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἓν τοιοῦτον διαμετακομιστικὸν κατάστημα πρὸς τοῦτο, διότι ὁ τόπος ὑποφέρει πολὺ, πρὸς τοῦτο δὲ ἀνάγκη νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου θεραπευθήσεται τὸ κακὸν τοῦτο.

§11ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μὴ ἀμφιβάλλῃ ὁ κ. βουλευτὴς, ὅτι θέλω μελετήσει αὐτὸ τὸ ζήτημα· γνωρίζω, ὅτι πράγματι γίνεται εἰς τὴν Γαλλίαν μεγάλη εἰσαγωγὴ καὶ ἐκ τῆς Κύμης καὶ ἐκ τῆς Λευκάδος καὶ ἐκ Ξηροχωρίου, θεωροῦνται ὅμως οἱ οἶνοι οὗτοι, καθὼς ἤκουσα ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἰδίαν ἑταιρίαν, ἀνώτεροι ὡς πρὸς τοῦτο ἐξ ἴσου ὅμως ἐνδιαφέρονται καὶ οἱ Λευκάδιοι καὶ οἱ Κερκυραῖοι καὶ οἱ Ξηροχωρῆται.

§12ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Οἱ Λευκάδιοι δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν θέσιν εἰς ἣν οἱ Κυμαῖοι, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει λιμὴν, καὶ δύναται ἡ ἐργασία νὰ γίνεται εἰς τὴν θάλασσαν ἀκινδύνως, ἐνῷ ἐν Κύμῃ συνεπάγεται κινδύνους μεγίστους. Λοιπὸν ὑπερτάτη ἀνάγκη ὑπαγορεύει νὰ γείνῃ διαμετακόμησις εἰς Κύμην διὰ τὰ οἰνοπνεύματα καὶ οἰνοδοχεῖα, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ ἐπιτρέπεται νὰ γίγνηται ἡ ἐντὸς τῶν πλοίων γιγνομένη πλήρωσις τῶν οἰνοδοχείων καὶ ἡ λοιπὴ ἐργασία.

§13ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐξ Ἰταλίας ἐν Πάτραις πρὸ 3 ἢ 4 ἐτῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀποκατεσταμένος κ. Πασκάζιος, καὶ διευθυντὴς βιομηχανικοῦ καταστήματος φωσφόρων, πρὸ ἡμερῶν τινων ἀπηύθυνεν ἀναφορὰν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐξαιτεῖται, ὅπως τῷ παραχωρηθῇ ἓν μέρος εἰς τὴν Ἑλλάδα εὔφορον, πρὸς σχηματισμὸν γεωργικῆς πόλεως. Ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον, ἂν ἔλαβον τοιαύτην ἀναφοράν. Τὸ κατ’ ἐμὲ, συνιστῶ πολὺ θερμῶς, ὅπως ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις παραδεχθῶσιν αὐτὴν τὴν αἴτησιν, καθότι γνωρίζετε, ὅτι ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀραιὸς καὶ ἔχομεν ἀνάγκην εἰσαγωγῆς τελειοτέρας γεωργικῆς ἐργασίας. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ἔλαβεν τοιαύτην αἴτησιν, νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ περὶ τούτου νομοσχέδιον· ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ καιρὸς, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θέλει ἐκφέρει τὴν γνώμην του ἐγὼ δὲ θέλω ὁμιλήσει τότε, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔλαβον τοιαύτην αἴτησιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε ἐγὼ ἔλαβον τοιαύτην.

§16ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν νὰ λάβητε κατόπιν.

§17ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Προκειμένου μετ’ ὀλίγον, κύριοι, νὰ ψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σπουδαιότερον ζήτημα, ὅπερ ἐνδιαφέρει τὸ ἔθνος καὶ τὴν Βουλὴν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ δύω σπουδαίας πηγὰς, ἐκ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἀντλήσῃ οἰκονομικοὺς πόρους τὸ Δημόσιον· ἡ μία εἶναι ἡ φορολογία τῶν οἰκοπέδων, ἡ δὲ ἑτέρα τῶν ἁμαξῶν. Ἐκ τούτων δὲ λαμβάνων ἀφορμήν, θέλει φροντίσει, ὅπως ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ ἐπιβάλῃ φόρον καὶ ἐπὶ τῶν κυνῶν, τοὺς ὁποίους ἔχουσιν εἰς τὰς οἰκίας των πολλοὶ χάριν διασκεδάσεως. Τὰ δυστυχήματα τῶν χωρικῶν παρήγαγον λυπηρὰν αἴσθησιν εἰς ὁλόκληρον τὸ Κοινοβούλιον· διότι, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα μέρη τῆς Εὐρώπης ἡ γεωργικὴ τάξις εἶναι ἡ εὐτυχεστέρα, εἰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἡ μᾶλλον δυστυχής· οἱ ἄμεσοι φόροι, τοὺς ὁποίους λαμβάνουν, εἴτε ἀπὸ τὴν γεωργίαν, εἴτε ἀπὸ τὴν κτηνοτροφίαν, δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι, κατὰ τὴν μέχρι τοῦδε στατιστικὴν, τὰ 2 ἢ τὰ 3 τὸ πολὺ ἑκατομμύρια. Τὸ ἔθνος, τὸ ὁποῖον δαπανᾷ 300 ἑκατομμύρια εἰς διάφορα ἀντικείμενα, καὶ τὰ 300 αὐτὰ ἑκατομμύρια δὲν λαμβάνουν οὐδεμίαν σχεδὸν θέσιν, ἡ ὁποία νὰ ὠφελῇ τὸ Κράτος, δὲν θὰ ἦναι τίποτε ἐὰν ἠδύνατο νὰ χαρίσῃ εἰς τοὺς δυστυχεῖς χωρικοὺς καθὼς καὶ εἰς τὴν ποιμενικὴν τάξιν τὸν ἐλάχιστον αὐτὸν φόρον τῶν 2 ἢ 3 ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ, ἐὰν θελήσῃ νὰ πορισθῇ αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια, δύναται νὰ τὰ πορισθῇ ἀπὸ τὰ οἰκόπεδα. Τὰ οἰκόπεδα, κύριοι, τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ τινων ἄλλων ἔλαβον τὴν ἀξίαν οὐχὶ ὡς ἐκ τῆς ποιότητος τῆς γῆς, ἀλλὰ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως τῶν Ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς ὅλον τὸ Κράτος· διότι ἡ ποιότης τῆς γῆς ἐν Μαντινείᾳ εἶναι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ ἀνωτέρα τῆς ποιότητος τῆς γῆς τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἡ γῆ αὕτη εἶναι λεπτοτάτη καὶ δὲν παράγει τίποτε, ἡ δὲ τῆς Μαντινείας δίδει δύω εἰσοδήματα κατ’ ἔτος, καὶ ἐν τούτοις, ἐνῷ ἐκεῖ τὸ στρέμμα ἔχει 200 δραχμὰς, εἰς τὰς Ἀθήνας ἔχει 60,000· ἡ τιμὴ δὲ αὕτη δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἀξίας τῆς ποιότητος, ἀλλὰ τῆς συγκεντρώσεως τῶν Ἀρχῶν. Ἐὰν ἡ Βασιλεία, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ καταστήματα εὑρίσκοντο εἰς τὴν Μαντινείαν, ἡ γῆ ἐκείνη θὰ εἶχε δεκαπλασίαν ἀξίαν. Τοῦτο θὰ εἰπῇ, ὅτι ἡ ἄνω τῶν 100 δραχμῶν κατὰ στρέμμα ἀξία εἶναι ἀξία, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸ ἔθνος, ἑπομένως δέον νὰ φορολογηθῇ, καὶ δυνατὰ μάλιστα, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῶσιν αἱ τάξεις αἱ ἄλλαι, ἡ γεωργικὴ καὶ ἡ ποιμενική. — Κύριοι ὁ κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν ἔχει ὅλα τὰ μέσα, ἔχει σιδηροδρόμους, ἔχει θέατρα, ἔχει Πανεπιστήμια ἔχει ἑταιρίας, ἔχει ὅλα, ὅσα δύναται νὰ ἔχῃ ὁ εὐδαίμων ἄνθρωπος· ὁ κάτοικος τῆς ἐπαρχίας, ἐνῷ στερεῖται τοῦ οὐσιωδεστάτου μέσου τῆς συγκοινωνίας, δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο. Λοιπὸν διατί αὐτὸν τὸν ὑποτελῆ, τὸν γεωργὸν, ὅστις σοῦ δίδει τὸν στρατιώτην, ὅστις ὑφίσταται ὅλα τὰ βάρη, διατί αὐτὸν νὰ τὸν βαρύνετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Διὰ τοῦτο συνετάξαμεν μετὰ τοῦ κ. Φωτήλα δύω νομοσχέδια, τὸ ἓν ἀφορῶν τὰ οἰκόπεδα τῶν Ἀθηνῶν καὶ διαφόρων ἄλλων πόλεων, τὸ δὲ ἕτερον τὰς ἰδιωτικὰς ἁμάξας. Παραδίδομεν ἀμφότερα εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. (Ὅρα παράρτημα).

§18ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν οἰκοπέδων, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Παλαμίδης, κατηρτίσθη παρ’ ἐμοῦ καὶ αὐτοῦ, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον καθ’ ὅσον φρονοῦμεν, ὅτι τὰ οἰκόπεδα δὲν εἶναι ἁπλᾶ κεφάλαια, ἀλλ’ εἶναι μία ἐπιχείρησις κερδοσκοπικὴ, τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ πλούσιοι ἐνασκοῦσιν ἐν Ἀθήναις, ἐν Πάτραις, ἐν Κατακώλῳ, Πύργῳ καὶ ἄλλαις πόλεσι τῆς Ἑλλάδος. Πολλοὶ ἀγοράζουσιν οἰκόπεδα, τριῶν πέντε χιλιάδων πήχεων πρὸς σκοπὸν κερδοσκοπίας, καὶ δὲν καταβάλλουσι κανένα φόρον. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς εἶπε, ὑποβάλλων τὸν προϋπολογισμὸν, ὅτι βλέπει κεκυρτωμένους καὶ τοὺς γεωργοὺς τῆς Ἑπτανήσου· ἡμεῖς βλέπομεν κεκυρτωμένους καὶ τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς κτηνοτρόφους ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς γεωργοὺς τῆς Ἑλλάδος, καὶ νὰ φορολογήσῃ τοὺς πλουσίους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἄλλων πόλεων. Ἤδη ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ σκεφθῇ καὶ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ζωοκλοπῆς, διότι αὕτη λιμαίνεται ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα· ἰδίᾳ εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας μου Λευκοσίας καὶ Κλειτορίας ἔχουσι γίνει πλέον τῶν χιλίων ζωοκλοπῶν κατὰ τὰ δύω τελευταῖα ἔτη.

§19ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν κατεδιώχθησαν;

§20ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἠξεύρω πῶς ἐλειτούργουν οἱ νόμοι ἐπὶ τῆς πρώην Κυβερνήσεως· τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ ζωοκλοπὴ ἤγειρεν κεφαλὴν θρασυτάτη, καὶ ὁ τόπος εἶναι ἀπηλπισμένος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ὡς ὑπόθεσιν σπουδαιοτάτην καὶ νὰ εἰσαγάγῃ ἀμέσως νόμον περὶ ζωοκλοπῆς, διότι αὕτη λιμαίνεται τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον.

§21Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἴπατε πρὸ δύω ἐτῶν· τότε ἦτο ἄλλη Κυβέρνησις.

§22ΦΩΤΗΛΑΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἀφ’ ὅτου ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ὁ πατήρ σας, ἦλθεν εἰς τὰ πράγματα, ἡ ζωοκλοπὴ εἰς τοὺς δύω δήμους, εἰς τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπα, ἤγειρε θρασυτέραν κεφαλήν.

§23ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ἔκαμαν τὰ Δικαστήρια;

§24ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν εἶμαι ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ σᾶς εἴπω· ζητήσατε νὰ τὸ μάθητε ἀπὸ τὸν πρώην ὑπουργὸν καὶ τὸν φίλον σας κ. Ῥικάκην. Ἴσως αἱ Ἀρχαὶ δὲν ἐξεπλήρουν τὸ καθῆκόν των, ἴσως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξεπλήρου τὸ καθῆκόν της, ἴσως ὁ νόμος εἶναι ἀτελής. Ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ μέτρα πρὸς καταδίωξιν τῆς ζωοκλοπῆς, διὰ νὰ κατασταλῇ αὐτὸ τὸ μέγα κακόν, τὸ ὁποῖον λυμαίνεται τὴν Ἑλλάδα.

§25ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Οἱ νόμοι δὲν πρέπει μόνον νὰ γίνωνται, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ τίθενται εἰς ἐνέργειαν εἰλικρινῶς.

§26ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως κατεχωρίσθη τὸ παρελθὸν Σάββατον ὁ περὶ εἰσαγωγῆς τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας νόμος, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν. Ἔκτοτε λοιπὸν, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Σαββάτου, ἔπαυσαν νὰ ἰσχύωσιν ἐκεῖ οἱ διὰ τῶν διαταγμάτων εἰσαχθέντες νόμοι καὶ αἱ δι’ αὐτῶν ἐγκαθιδρυθεῖσαι Ἀρχαί.

§27ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι μετὰ δέκα ἡμέρας.

§28ΜΙΛΗΣΗΣ. Φαίνεται, ὅτι ἐλησμονήσατε τὸν νόμον σας. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι μετὰ δέκα ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ θέλει εἰσαχθῆ ἡ Ἑλληνικὴ νομοθεσία, ἀλλὰ τὰ Διατάγματα καταργοῦνται ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ νόμου, δηλαδὴ ἅμα τῇ καταχωρήσει αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ Ἑλληνικοὶ λοιπὸν νόμοι, οὓς εἰσήγαγον τὰ Διατάγματα, ἔπαυσαν νὰ ἰσχύουν ἀπὸ προχθὲς, συγχρόνως δὲ ἔπαυσαν νὰ λειτουργῶσι καὶ αἱ Ἀρχαί.....

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι, ὄχι.

§30ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ εἶναι περίεργον. Δὲν ἀνεγνώσατε λοιπὸν τὸν νόμον σας; — Κύριε Πρόεδρε, κάμετέ μοι, παρακαλῶ, τὴν χάριν νὰ διατάξετε νὰ φέρουν ἓν ἀντίτυπον τοῦ νόμου.— Πρέπει, κύριοι, νὰ διασαφηνισθῇ πρὸ πάντων τί ὁ νόμος ὁρίζει· πρέπει νὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σαββάτου ἔπαυσεν ἰσχύουσα ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ἡ καθεστῶσα ἔννομος τάξις.....

§31ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι ἡ ἔννομος, ἀλλ’ ἡ διαταγματικὴ τάξις.

§32ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔστω, ἡ Διαταγματική· ὁπωσδήποτε ὑπῆρχε καθεστῶσά τις κανονικὴ τάξις.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν τὴν ἀνεγνωρίσαμεν ποτέ.

§34ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ μὴ ἀναγνώρισίς σας δὲν ἤρκει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς.—Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως ὅμως τοῦ νόμου ἔπαυσεν ἡ Διαταγματικὴ αὕτη τάξις, ὅπως τὴν ὠνόμασεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§35ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἔπαυσε νὰ πλανᾷ τὸν κόσμον.

§36ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἰδοὺ ὁ νόμος. Ἂς τὸν ἀναγνώσωμεν, διὰ νὰ τὸν μάθουν καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοί. Τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νόμου τούτου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ὁ παρὼν νόμος ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας τοῦ ἐν ᾧ καταχωρισθήσεται φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως».....

§37ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Καὶ αἱ διατάξεις τοῦ νόμου καὶ ἡ πρώτη διάταξις αὐτοῦ.

§38ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔχετε ὑπομονήν· θὰ ἀναγνώσω καὶ τὰς ἄλλας διατάξεις. Ἄρθρον 14........

§39ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον νὰ ἀναγνώσετε.

§40ΜΙΛΗΣΗΣ. Πολὺ καλὰ, θὰ σᾶς διαβάσω καὶ τὸ πρῶτον ἄρθρον. Διατί τόση ἀνυπομονησία καὶ τόσαι διακοπαί!

§41ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αὐτὸ λέγεις βουστροφηδόν.

§42ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶσθε πολὺ ζωηρὸς, ἀλλὰ πολὺ ζωηρὸς, κ. Ὑπουργέ. Ἐγὼ ἀναγινώσκω, βλέπετε, τὸν νόμον σας· διατί δὲν θέλετε νὰ τὸν ἀκούσητε, ἀφοῦ ἀγνοεῖτε τὰς διατάξεις του; Ἄρθρον 14. «Τὰ ἀπὸ τῆς 26 Ἰουνίου 1881 μέχρι σήμερον ἐκδοθέντα περὶ τῶν νέων χωρῶν νομοθετικὰ Β. Διατάγματα καὶ τὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκδοθέντα εἰσὶν ἐξ ὑπ’ ἀρχῆς ἄκυρα».

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Λοιπὸν δὲν ἀκυροῦνται διὰ τοῦ νόμου.

§44ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ νόμος τὰ ἐκήρυξεν ἄκυρα. Ἀπὸ τοῦ Σαββάτου λοιπὸν, ὅτε ἤρχισεν ἰσχύων ὁ νόμος σας, τὰ Διατάγματα δὲν ὑπάρχουν πλέον, καὶ ἡ δι’ αὐτῶν εἰσαχθεῖσα τάξις ἐξέλιπεν.

§45ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Προχωρήσατε εἰς τὸ συμπέρασμα.

§46ΜΙΛΗΣΗΣ. Θὰ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα ταχύτερον, ἂν δὲν μὲ διακόπτητε Ἄρθρον 1. «Μετὰ δέκα ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας τοῦ φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν ᾗ καταχωρισθήσετε ὁ παρὼν νόμος, ἅπασα ἡ ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ κειμένη νομοθεσία λαμβάνει ὑποχρεωτικὴν ἰσχὺν ἐν ταῖς ἄρτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος προσαρτηθείσαις χώραις.»

§47ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὸ συμπέρασμα.

§48ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ δὲν ἐννοεῖτε τὸ συμπέρασμα, κ. Καλλιγᾶ; Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι κατὰ τὸν νόμον σας ἔχομεν μεσόχρονον διάστημα ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἤρξατο ἰσχύων ὁ νόμος οὗτο, μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θὰ εἰσαχθῇ ἡ Ἑλληνικὴ νομοθεσία. Κατὰ τὸ χρονικὸν δὲ τοῦτο διάστημα, τουτέστιν ἐπὶ δέκα ὅλας ἡμέρας, ἔχομεν ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις πληρέστατον δικαιοστάσιον, ἢ μᾶλλον κατάστασιν ἀκατονόμαστον, καθ’ ἣν οὐδεμία Ἀρχὴ λειτουργεῖ, οὐδεὶς νόμος ἰσχύει, καὶ ἕκαστος δύναται νὰ πράξῃ ἀτιμωρητεὶ πᾶν ὅ,τι βούλεται Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, ποῖα μέτρα ἔλαβε πρὸς διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἐννόμων συμφερόντων κατὰ τὸ δεκαήμερον τοῦτο διάστημα; Ὑπενθυμίζω δὲ εἰς αὐτὴν, ὅτι πρὸς τοῖς ἄλλοις, κατὰ τὸ διάστημα τῶν δέκα τούτων ἡμερῶν, πρόκειται νὰ προταθῶσι καὶ ν’ ἀνακηρυχθῶσιν οἱ ὑποψήφιοι διὰ τὰς νέας βουλευτικὰς ἐκλογάς.

§49ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ ἐξηγήθη πρὸ ὀλίγου.

§50ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν ἤμην παρών. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ἐν γένει τὰς ἀπαιτουμένας ἐξηγήσεις, διὰ νὰ γνωρίζωσι τουλάχιστον οἱ συμπολῖταί μας τῶν νέων ἐπαρχιῶν, πῶς ἔχουσι νὰ κανονίσωσι τὰ καθ’ ἑαυτούς.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας πλανᾶται φρονῶν, ὅτι δὲν ἔχομεν Ἀρχὰς ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταχωρίσεως τοῦ ἄρτι ψηφισθέντος Νόμου ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχομεν Ἀρχὰς ἀφ’ ὅτου ἐξεδόθησαν τὰ Διατάγματα, διότι τὰ Διατάγματα ταῦτα οὐδέποτε εἶχον ὕπαρξιν· τοῦτο δὲ πανηγυρικῶς ἐκήρυξεν ἡ Βουλὴ μετὰ μακροτάτην συζήτησιν, τῆς ὁποίας μετέσχεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἑρμιονίδος καὶ εἶδε τὴν γνώμην του ἀποῤῥιφθεῖσαν. Διατί ἐπαναφέρει τὴν γνώμην του ἤδη; Δὲν ηὐχαριστήθη ἐκ τῆς πανηγυρικῆς ἀποῤῥίψεως τῆς γνώμης ἐκείνης ὑπὸ τῆς Βουλῆς; Ἡ Βουλὴ τῷ εἶπε, ὅτι φρονῶν ὅτι τὰ Διατάγματα ἐκεῖνα ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσιν ὡς νόμοι, ἐφρόνει τὰ ἐσφαλμέν’ αὐτὴ ἦτο ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς. Ὁ Νόμος, ἀποβλέπων εἰς τὰ συμφέροντα τῶν τρίτων, ἔδωκεν ἰσχὺν εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῶν Διαταγμάτων ἐκείνων, καὶ ὅ,τι ἐγένετο μέχρι τοῦδε, τοῦτο θέλει ἐξακολουθήσει γινόμενον καὶ κατὰ τὸ δεκαήμερον τὸ μεταξὺ τῆς ἡμέρας τῆς καταχωρίσεως τοῦ νόμου ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς παρελεύσεως τοῦ δεκαημέρου. Τί θέλει γίνει ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης μέχρι τῆς παρελεύσεως τοῦ δεκαημέρου, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐρωτᾷ; Θέλει γίνει ὅ,τι ἐγένετο, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀνήλθομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, μέχρι σήμερον. Ἀπὸ 20 ἡμερῶν κυβερνῶνται αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι παρ’ ἡμῶν, καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι κυβερνῶνται παρ’ ἡμῶν χειρότερον παρὰ ἐὰν ἐκυβερνῶντο παρὰ τῶν φίλων τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἑρμιονίδος. Πῶς κατορθοῦται νὰ κυβερνῶνται ἄνευ Νόμου, τῶν Διαταγμάτων θεωρουμένων ὡς ἀκύρων; Τοῦτο δὲν εἶναι θέμα, ὅπερ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἤδη· τὸ ἐξητάσαμεν κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν· καὶ κατὰ τὰς ἑπτὰ ὑπολειπομένας ἡμέρας θέλει κυβερνηθῆ ὁ τόπος ἐκεῖνος, ὅπως ἐκυβερνήθη κατὰ τὰς εἴκοσι παρελθούσας.

§52ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐφαρμοζομένων τῶν Διαταγμάτων.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἐφηρμώσαμεν ποτὲ κανὲν Διάταγμα.

§54ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὥστε θὰ ἐξακολουθοῦν λειτουργοῦσαι αἱ Ἀρχαί, τὰς ὁποίας ἠκύρωσεν ὁ νόμος;

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰς Ἀρχὰς ταύτας δὲν ἀναγνωρίζομεν.

§56ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, αἱ πρῶται ἀντιῤῥήσεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀντέταξαν εἰς τὴν παρατήρησίν μου, ὅτι ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ἐπικρατεῖ ἤδη ἀπὸ τοῦ Σαββάτου πλῆρες δικαιοστάσιον, ἀπέδειξαν, ὅτι οὔτε εἴδησιν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις περὶ τῆς τοιαύτης ἀνωμαλίας. Ἀφοῦ ὅμως ἀνεγνώσθησαν τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ νόμου, ἐκ δὲ τῆς ἀναγνώσεως αὐτῶν ἐβεβαιώθη πανηγυρικῶς, ὅτι ἡ ἀνωμαλία ὑφίσταται, ὅτι ἡ ὕπαρξίς της εἶναι ψηλαφητὴ καὶ ἀνεπίδεκτος ἀρνήσεως ἢ οἱασδήποτε ὑπεκφυγῆς, ἐχρειάζετο μία τις δικαιολογία, μία τις ἐξήγησις τοῦ παραδόξου τούτου φαινομένου, καὶ τὴν ἐξήγησιν καὶ δικαιολογίαν ταύτην τὴν ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργόν. «Τὸ πρᾶγμα, σᾶς εἶπεν, εἶναι ἁπλούστατον· καὶ μετὰ τὸν νόμον οὐδεμία ἐπῆλθεν ἀλλοίωσις· αἱ Ἀρχαὶ θὰ λειτουργῶσιν ὅπως καὶ πρότερον, μέχρις οὗ ἐγκύρως εἰσαχθῶσιν οἱ Ἑλληνικοὶ νόμοι καὶ ἐγκαθιδρυθῶσιν αἱ νόμιμοι Ἀρχαί.» Ἀλλ’ εἶναι ὀρθή, εἶναι σπουδαία ἡ τοιαύτη ἐξήγησις καὶ δικαιολογία; Πρὸ τοῦ νόμου, κύριοι, ὑπῆρχεν ὁπωσδήποτε ἓν καθεστὼς ἀναμφισβήτητον· ὑπῆρχον νόμοι, εἰσαχθέντες διὰ Διαταγμάτων· ὑπῆρχον Ἀρχαί, καθεστηκυῖαι διὰ τοῦ αὐτοῦ μέσου καὶ λειτουργοῦσαι· ὑπῆρχεν ἐν γένει καθεστῶσά τις τάξις, ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς ὁποίας ἠδύνατο νὰ νομιμοποιηθῇ ἡ ἐνέργεια τῶν Ἀρχῶν, ἔστω καὶ προσωρινῶς, καὶ νὰ ἐξασφαλισθῶσιν αἱ σχέσεις καὶ τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν. Ἡ τάξις αὕτη ἦτο βέβαια προσωρινή, μετέωρος, ἀνέμενε τὴν ἔγκρισιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ὑπῆρχε καὶ ἐπλήρου ἓν κενόν. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ὅμως Σαββάτου τὸ καθεστὼς τοῦτο ἐξέλιπε, μὴ δυνάμενον πλέον νὰ ὑπάρξῃ κατέναντι τοῦ νόμου, ὅστις τὸ κηρύττει διαῤῥήδην ἄκυρον καὶ μὴ ὄν. Πῶς λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, διοικοῦνται νῦν αἱ νέαι Ἐπαρχίαι; Διὰ τίνων νόμων καὶ διὰ τίνων Ἀρχῶν;

§57ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὅπως διῳκήθη ὁ τόπος πρίν, οὕτω θὰ διοικηθῇ καὶ σήμερον.

§58ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἤκουσα, κ. Γεωργιάδη, ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργόν, καὶ δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸ ἐνισχύσητε διὰ τῆς ἐπαναλήψεως. Ἂν ἔχετε ν’ ἀντιτάξητέ τι εἰς ὅσα τώρα ἀπαντῶ ἐπὶ τούτου εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, θὰ τὸ ἀκούσω εὐχαρίστως. Ὑπῆρχε, λέγω, πρὸ τοῦ τελευταίου νόμου καθεστῶσά τις τάξις ἐν ταῖς νέαις Ἐπαρχίαις, ἰσχύουσα προσωρινῶς καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐγκρίσεως αὐτῆς ὑπὸ τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας· ὑπῆρχε καθεστώς, παροδικόν, μεταβατικόν, ἀλλ’ ἔννομον.

§59ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι ἔννομον· καταδικασθὲν ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§60ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρὶν καταδικασθῇ, εἶχεν δικαίωμα ὑπάρξεως· ὑπῆρχε δὲ καὶ ἐλειτούργει κανονικῶς, ἀπεκδεχόμενον τὴν μέλλουσαν ἐπικύρωσιν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπῆλθεν ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία, καὶ ἀντὶ νὰ ἐγκρίνῃ ἠκύρωσε διὰ νόμου τὸ προσωρινὸν τοῦτο καθεστὼς πῶς δύνασθε πρὸς Θεοῦ νὰ ἰσχυρίζεσθε σπουδαίως, ὅτι εὑρισκόμεθα καὶ τώρα εἰς τὴν αὐτὴν ὡς πρότερον κατάστασιν; Πῶς δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι εἰς τὸ πεῖσμα τοῦ νόμου, φωνάζοντος, ὅτι ἀκύρως εἰσήχθησαν διὰ τῶν Διαταγμάτων οἱ Ἑλληνικοὶ Νόμοι εἰς τὰς νέας Ἐπαρχίας, καὶ παρανόμως ἐγκαθιδρύθησαν ἐκεῖ αἱ Ἀρχαί, οἱ εἰσαχθέντες νόμοι θὰ ἐξακολουθῶσιν οὐχ ἧττον ἰσχύοντες καὶ αἱ ἐγκαθιδρυθεῖσαι Ἀρχαὶ θὰ ἐξακολουθῶσι λειτουργοῦσαι ἀπαράλλακτα ὡς πρότερον, ὅτε δὲν εἶχεν ἀκόμη ἀποφανθῆ ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία; Ἀπέναντι τοῦ δημοσιευθέντος καὶ ἰσχύοντος νόμου πῶς δύνανται αἱ δι’ αὐτοῦ ἀκυρούμεναι Ἀρχαὶ νὰ ὑπάρχωσι καὶ λειτουργοῦσι νομίμως;

§61ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίμως ὄχι.

§62ΜΙΛΗΣΗΣ. Λοιπὸν παρανόμως; Καὶ ἀνέχεσθε νὰ ὑφίστανται Ἀρχαὶ παράνομοι καὶ νὰ λειτουργῶσι παρανόμως;

§63ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τότε οἱ ὑπάλληλοί σας θὰ καταδιωχθοῦν ἐπὶ ἀντιποιήσει Ἀρχῆς.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως θὰ καταδιωχθοῦν.

§65ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Βεβαίως.

§66ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀκούετε, κύριοι; Ὁ πρωθυπουργὸς βεβαιοῖ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπαναλαμβάνει, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ διαχειριζόμενοι τὰς ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις Ἀρχάς, δύνανται νὰ καταδιωχθῶσι ποινικῶς ἐπὶ ἀντιποιήσει Ἀρχῆς. Καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀνέχεται νὰ λειτουργῶσιν αἱ Ἀρχαὶ αὐταὶ καὶ τί λέγω; ἀποδέχεται τὰς πράξεις των καὶ δι’ αὐτῶν διοικεῖ τὰς νέας Ἐπαρχίας καὶ συντηρεῖ ἐν γένει ἐκεῖ τὴν δημοσίαν τάξιν. Ἐδῶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς σημεῖον, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ ἀδύνατον πλέον πᾶσαν λογικὴν συζήτησιν. Σταματῶ λοιπόν, σεβόμενος ἐμαυτὸν καὶ τὴν Βουλήν. Εἶχον καθῆκον, κύριοι, νὰ καταδείξω τὴν δυσχέρειαν, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ὁ νέος νόμος καὶ νὰ προκαλέσω ἐπ’ αὐτῆς τὴν προσοχὴν καὶ πρόνοιαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, εἴτε ψηφίζοντες τοὺς νόμους εἴτε ἐκτελοῦντες αὐτοὺς, νὰ παίζωμεν ἐν οὐ παικτοῖς, διαθέτοντες εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας· ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε ν’ ἀκολουθήσῃ καὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ νόμου τὴν ὁδὸν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, ἀφοῦ, στηριζομένη εἰς τὴν τοῦ ἀριθμοῦ δύναμιν, δὲν δέχεται οὔτε ἀκούει καμμίαν παρατήρησιν, ἂς ἀναλάβῃ καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ἐκτελέσεως, ὡς ἀνέλαβε τὴν τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ὑποστηρίξεως τοιούτου ἐκτρωματικοῦ νόμου.

§67ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι, δὲν ἐννοῶ τὸν τρόπον τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος· ἀφοῦ ἐψηφίσθη ὁ νόμος ἔρχεται πλαγίως νὰ ὑποδείξῃ, ὅτι ὁ νόμος περιῆλθεν εἰς ἀντίφασιν, καὶ διὰ ζητημάτων πειρᾶται νὰ κλονίσῃ τὴν πεποίθησιν ἡμῶν εἰς τὴν ὀρθότητα τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, διὰ ν’ ἀποκτήσῃ ὅ,τι ἐν τῇ μάχῃ ἀπώλεσε. Τί ἄλλο ζητεῖ; Ἐνικήθη διὰ τῆς ψήφου, ἐνικήθη διὰ τῆς συζητήσεως, ἐνικήθη διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων, διότι δικαιούμεθα νὰ φρονῶμεν, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα ἡμῶν ἦσαν τὰ ἐπικρατέστερα καὶ πειστικώτερα.

§68ΜΙΑ ΦΩΝΗ. Κατὰ τὸν ἀριθμόν.

§69ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν ἠκούσαμεν σπουδαῖα ἐπιχειρήματα· ἰδοὺ π. χ. ὁ Κ. Ἀθανασιάδης ὡμίλησε πολλὰ περὶ τοῦ imperium, καὶ ἐν τούτοις δημοσιεύσας τὸν λόγον του, ἐξηφάνισεν αὐτὸ τὸ imperium, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν. Αὐτὸ δὲν ὑπάρχει πλέον εἰς τὸν λόγον, τὸ ἐχάσατε τὸ imperium (ἱλαρότης), τὸ ἐγκατέλειψεν· ἂν θέλετε κατὰ σειράν, νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἐξέλιπον. Τί ἄλλο ἀποδεικνύεται; ὅτι ἔγεινε παράταξις στρατῶν, πολλοὶ ἐφονεύθησαν καὶ ἐτάφησαν ἄκλαυστοι. Τώρα τί ἄλλο ζητεῖτε; Τί ἔχομεν ἐν τῷ νῷ περὶ τῆς ἑρμηνείας τοῦ κειμένου. Σεῖς εἶσθε νομικοὶ ἐπιδέξιοι καὶ ἠμπορεῖτε πολὺ καλὰ νὰ εὕρητε τὴν ἑρμηνείαν καὶ τὸν συνδυασμὸν τῶν διατάξεων. Σεῖς ἐπιτυγχάνετε, ὅταν ἐξηγεῖτε εἰς τοὺς δικαστάς, πῶς ἑρμηνεύονται καὶ τὰ σκοτεινότερα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν. Διατί ἀπαιτεῖτε νὰ σᾶς ἐξηγήσωμεν ὅ,τι τὸ κείμενον τοῦ νόμου ἀφ’ ἑαυτοῦ λέγει; Ἀλλ’ ἐπιθυμεῖτε νὰ μᾶς φέρετε εἰς ἀντίφασιν, ὅπως γίνεται λόγος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅταν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ Σαδουκαῖοι ἐπείραζον τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τὸν ἠρώτων, τί πιστεύει περὶ τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν· ἐὰν ἔλεγε: πιστεύω, θὰ εἶχε ἐχθροὺς τοὺς Σαδουκαίους, ἐὰν ἔλεγε: δὲν πιστεύω, θὰ εἶχε τοὺς Φαρισαίους. Τί μᾶς λέγετε σεῖς; Εἶναι νόμιμοι αἱ ἐν ταῖς νέαις Ἐπαρχίαις Ἀρχαί, ἢ δὲν εἶναι νόμιμοι; Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι εἶναι νόμιμοι, θὰ μᾶς εἴπουν: ἐπλανήθητε εἰς τὰ ἐπιχειρήματά σας· ἐὰν εἴπωμεν ὅτι δὲν εἶναι νόμιμοι, τότε πῶς ἀφίνετε αὐτὰς νὰ λειτουργοῦν; καὶ οὕτω μᾶς θέτουν τὸ δίλημμα ἀπαράλλακτα ὅπως οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ Σαδουκαῖοι (ἱλαρότης). Διὰ νὰ ἐξέλθω τοῦ διλήμματος, δύναμαι νὰ σᾶς θέσω καὶ ἐγὼ ἄλλο δίλημμα, ἀλλὰ δὲν εἶναι καλὸς ὁ τρόπος, καὶ διὰ τοῦτο ἀπέχω νὰ σᾶς θέσω ἐντὸς διλήμματος, διὰ νὰ μὴν εἰπῆτε, ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι Φαρισαῖος (ἱλαρότης).

§70Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἐπάγγελμα εἶχον οἱ Φαρισαῖοι;

§71ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἦσαν λόγιοι ἄνθρωποι, δὲν ἦσαν στρατιωτικοί.

§72Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω ἀκούσει, ὅτι ἦσαν νομικοί.

§73ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Νομικοὶ εἰς τὴν ἔννοιαν ἐκείνην τῆς ἐποχῆς, δὲν σημαίνει τοὺς νομικοὺς τῆς σημερινῆς ἐποχῆς σήμερον νομικὸς λέγεται ὁ καταγινόμενος εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν νόμων καὶ εἰς τὴν μελέτην τοῦ δικαίου· κατὰ δὲ τοὺς Ἑβραίους, νομικοὶ ἦσαν οἱ καταγινόμενοι εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ θείου νόμου, τοῦ δεκαλόγου, ἄρα ἦσαν θεολόγοι. Τοιοῦτοι ἦσαν τότε οἱ νομικοί. Ἐμβήκατε εἰς τὸ νόημα;

§74Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐμβῆκα ὀλίγον.

§75ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἑπομένως ἰδοὺ, ὅτι ἐξαιροῦνται καὶ οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ νομικοί, μένουν δὲ ἐν τῷ μέσῳ ὡς Φαρισαῖοι οἱ θεολόγοι.

§76Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κἄτι κατάλαβα τώρα.

§77ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐρωτᾶτε σήμερον, τί ὑπάρχει ἐκεῖ, ἀφοῦ ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον τῆς ἀφομοιώσεως, ὅστις ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς δημοσιεύσεως τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» ἰσχύει; Μάλιστα, ἰσχύει ὁ νόμο., ἀλλ’ ἰσχύει μεθ’ ὅλων τῶν διατάξεων αὐτοῦ· καὶ μία ἐκ τῶν διατάξεών του εἶναι, ὅτι ἡ Νομοθεσία τῆς Ἑλλάδος εἰσάγεται ἐκεῖ, καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῆς ἄρχεται μετὰ δέκα ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως. Ἄρα εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ τῶν 10 ἡμερῶν τί ὑπάρχει ἐκεῖ; Ὑπάρχει ἡ αὐτὴ κατάστασις, ἥτις προϋπῆρχεν, ἄνευ τῆς ἐλαχίστης διαφορᾶς. Τί θέλετε; ἐν ῥοπῇ ὀφθαλμοῦ νὰ μεταβάλωμεν τὰ πάντα; Εἶπα καὶ ἐγένετο; Ἐν ἀκαρεὶ δὲν μεταβάλλονται ὅλαι αἱ Ἀρχαί· ἀπαιτεῖται μικρὸς τοὐλάχιστον χρόνος· πρὸ δέκα ἡμερῶν, εἶναι πρᾶγμα ἀδύνατον.

§78Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§79ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μάλιστα· θὰ ἦναι καὶ εὔστοχος, δὲν ἀμφιβάλλω.

§80Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν ἐσκέπτεσθε περὶ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὑπελογίσατε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν θὰ ὑπάρχουν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς;

§81ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Σεῖς τὸ ὑπελογίσατε;

§82Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε οἱ ὑπάλληλοι ὑφίστανται.

§83ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τί ὑπελόγισα ἐγώ; Ὑπελόγισα, ὅτι μένει ἡ αὐτὴ κατάστασις, ἡ ὁποία προϋπῆρχεν, ἐπὶ δέκα ἔτι ἡμέρας.

§84Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οἱ ὑπάλληλοι λειτουργοῦσι νομίμως; αὐτὸ σᾶς ἐρωτῶ.

§85ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Οἱ ὑπάλληλοι δι’ ἐμὲ δὲν εἶναι ὑπάλληλοι· αὐτὸ εἶναι μία κατάστασις, ἥτις ἐτέθη ἐκεῖ παρ’ ἐκείνων, οἵτινες μέχρι τοῦδε ἐκυβέρνησαν· ἐτέθη μία παράνομος κατάστασις, καὶ ἀφοῦ ἐτέθη, ὑφίσταται μέχρις οὗ ἀρθῇ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔθεσαν καὶ ὑπεστήριξαν αὐτὴν, ἔρχονται σήμερον νὰ ἐρωτήσουν, διατί ἐξακολουθεῖ ἐπὶ 10 ἡμέρας; Διὰ σᾶς δὲν εἶναι παράνομος κατάστασις· πῶς ἐρωτᾶτε σεῖς διὰ μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἕως χθὲς ὑπεστηρίζατε ὡς νόμιμον;

§86Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ λέγεται χέλι· εἶναι δικηγορικὴ ἀπάντησις.

§87ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Πᾶς ἄλλος ἠδύνατο νὰ θέσῃ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, παρὰ ἐκεῖνος, ὅστις ὑπεστήριξε τοὺς δημιουργήσαντας τοιαύτην κατάστασιν, ἥτις ἐπὶ τέλους ἀνεγνωρίσθη, ὅτι δὲν εἶναι νόμιμος. Διατί ἐξακολουθεῖ, δὲν ἁρμόζει νὰ ἐρωτήσουν οἱ δημιουργήσαντες, διότι κατηγοροῦν αὐτοὶ ἑαυτούς. Ὁ νόμος ὅμως τί προέβλεψεν; ἔδωκε διάστημα δέκα ἡμερῶν πρὸς ἄρσιν, ἔδωκε διάστημα ὥστε νὰ προπαρασκευασθοῦν τὰ πάντα, ὅπως ἐπέλθῃ νόμιμος κατάστασις, στηριζομένη εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς θεμελιώδεις ἀρχὰς τοῦ Κράτους. Ἂν θέλετε νὰ παραστήσητε πῶς ἐγένετο ἡ διοίκησις ἐκεῖ, ἐγὼ θέλω σᾶς εἴπει. Ἡ διοίκησις ἐγίνετο διὰ χωροφυλάκων, τὰ πάντα ἦσαν εἰς χεῖρας τῆς χωροφυλακῆς. Τί ἐπράξατε μέχρι τοῦδε; Ποία ἦτο ἡ διοίκησίς σας; τοὺς ζαπτιέδες τοὺς τοσοῦτον αὐστηρῶς καταδικασθέντας ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης τῆς Εὐρώπης, τοὺς ζαπτιέδες τῆς Τουρκίας ἀντικατεστήσατε διὰ τῶν ζαπτιέδων τῆς χωροφυλακῆς τῆς Ἑλλάδος, καὶ σήμερον βλέπομεν ὅτι κτήματα ἐνοικιάσθησαν ἀπὸ χωροφύλακας, οἰκειοποιηθέντας ἔργον οἰκονομικοῦ ἐφόρου.

§88ΤΙΝΕΣ (Δεξιόθεν). Παρανόμως.

§89ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Παρανόμως, διότι σεῖς τοὺς ἐφέρατε εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, νὰ ἐνεργοῦν τοιαύτας θλιβερὰς παρανομίας. Δὲν λέγω, ὅτι τοὺς ἐδώσατε τὴν ὁδηγίαν νὰ τὸ πράξουν, ἀλλὰ λέγω, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὀργανώσατε Ἐξουσίαν νόμιμον, διὰ τοῦτο περιῆλθεν ἡ ἐξουσία εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐὰν ἐφροντίζατε ἀμέσως νὰ συγκαλέσητε τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ὀργανώσητε τὴν χώραν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς νόμων, δὲν ἤθελεν ἐπέλθει αὐτὴ ἡ κατάστασις, δὲν ἠθέλατε ἀκούσει τοὺς ἐνωμοτάρχας νὰ διαθέτουν τὰ πάντα, ὅλα εἶναι εἰς χεῖράς των· αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἣν ἐδημιουργήσατε· αὐτὴν τὴν κατάστασις λοιπὸν πρέπει νὰ δώσητε τὸν ἁρμόδιον καιρόν, τὸν ὁποῖον ὁ λογικὸς ἄνθρωπος εὑρίσκει ἀναγκαῖον, διὰ νὰ ἐξομαλύνωμεν.

§90ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ πλανῶμαι καὶ νὰ πλανῶ διὰ λόγων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφαρμόζονται ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Δὲν θέλω ποιήσει λόγον περὶ τῆς λέξεως imperium, τὴν ὁποίαν ἀνέμνησε πάλιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι θεωρῶ ἐκτὸς τοῦ προκειμένου νὰ κάμωμεν ἀκαδημαϊκὰς συζητήσεις. Θὰ ὁμιλήσω λοιπὸν ἐπὶ τοῦ θέματος. Πρὸ τοῦ νόμου τούτου ὑπῆρχε μία οἱαδήποτε κατάστασις, ἥτις ἐστηρίζετο εἰς Διατάγματα· δυνάμει τῶν Διαταγμάτων αὐτῶν αἱ Ἀρχαὶ ἐνήργουν, τοὐλάχιστον εἶχον ἔνδυμά τι νομιμότητος δυνάμει τῶν Διαταγμάτων. Τώρα ἡ Βουλὴ ἠκύρωσεν ὅλα αὐτὰ τὰ Διατάγματα, ἐδέχθη ὅμως τὰς πράξεις τῶν ὑπαλλήλων. Διὰ τοῦ τελευταίου ἄρθρου τί λέγει; Ὅτι, ἀφοῦ καταχωρισθῇ αὐτὸς ὁ νόμος εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, αἱ Ἀρχαὶ παύουν, τὰ Διατάγματα αὐτὰ καταργοῦνται ἐξ ὑπαρχῆς· ἄρα σήμερον οἱ ὑπάλληλοι ὅλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκεῖ ἐξ ὑπαρχῆς, ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ νόμος καταχωρισθῇ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχουν πλέον. Τί μένει; Κατὰ τὸ προηγούμενον διάστημα ἦσαν περιβεβλημένοι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι τοὐλάχιστον μὲ φαινομένην νομιμότητα τῶν Διαταγμάτων; ἅμα ὁ νόμος κατεχωρίσθη ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὴ ἡ φαινομένη νομιμότης ἔπαυσεν. Πῶς λοιπὸν μένουν τώρα αὐτοὶ ἐκεῖ; Δὲν πιστεύω ν’ ἀρνηθῇ κανεὶς, ὅτι αὐτοὶ τώρα εἶναι ἁπλοῖ ἰδιῶται. Λοιπὸν Τελῶναι ἰδιῶται, Ἔφοροι ἰδιῶται, Ταμίαι καὶ Ἔπαρχοι ἰδιῶται διοικοῦν καὶ εἰσπράττουν φόρους. Τώρα ἐρωτῶ, δυνάμει τίνος νόμου θὰ εἰσπράξουν φόρους καὶ θὰ διοικήσουν κατὰ τὸ δεκαήμερον διάστημα;

§91ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ καταλάβητε, ὅτι, ὅ,τι ἐλάμβανε χώραν μέχρι τοῦδε, αὐτὸ σιωπηλῶς θὰ λαμβάνῃ χώραν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς!

§92ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγομεν ἡμεῖς.

§93ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Διατί ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος, δὲν σᾶς ἦλθον ὅλαι αὐταὶ αἱ ἰδέαι;

§94ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Τὰ εἴπομεν, ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθημεν. Ὑμεῖς ἤδη παρανομεῖτε, παραβαίνοντες τὸ πρῶτον καθῆκόν σας· διότι καταλείπετε τὸν τόπον ἀδιοίκητον καὶ εἰσπράττετε φόρους ἄνευ νόμου, ἐναντίον τοῦ Συντάγματος.

§95ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀναγνώσατε τὸ ἄρθρον 14.

§96ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Ἄρθρον 14. (Ἀναγινώσκει).

§97ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδοὺ πότε ἄρχεται ἡ ἰσχύς.

§98ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ......

§99ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ ἐννοήσουν καλῶς, ὅτι ὁ νόμος δὲν ἠκύρωσε τὰ Διατάγματα. Τὰ Διατάγματα ἦσαν ἀπ’ ἀρχῆς ἄκυρα, ὁ δὲ νόμος δὲν ἔπραξεν ἄλλο ἢ νὰ πιστοποιήσῃ ἀκυρότητα ὑπάρχουσαν δυνάμει τοῦ Συντάγματος. Ὑπῆρχε μία κατάστασις πραγμάτων, ἡ ὁποία ὑφίσταται, μέχρις οὗ φυσικῶς δυνηθῇ ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς νομίμου καταστάσεως.

§100ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπληροφορήθην, ὅτι κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου ὁ βουλευτὴς Ἰθάκης δι’ ἐπερωτήσεως ἠθέλησε νὰ μάθῃ ἐν τίνι δικαιώματι ἀντεκατέστησε τοὺς φαροκύρους ἐν Ἰθάκῃ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μ’ ἐπληροφόρησεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προβλέψω περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν φυλάκων τοῦ φάρου ἐκείνου χάριν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἠδυνάμην ν’ ἀπολύσω τοὺς φαροκόρους κατὰ νόμον, ἔπρεπε νὰ τοὺς μεταθέσω, καὶ τοὺς μετέθεσα ἀμοιβαίως μὲ τοὺς τῆς Πύλου. Μετέθεσα λοιπὸν αὐτοὺς δυνάμει δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶχον ἐκ τοῦ νόμου, νόμου, τὸν ὁποῖον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἀπέκρουσα, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελέσω. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἠδύνατο νὰ παύσῃ ἡ λειτουργία τῶν φάρων, διώρισα ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι προσωρινῶς τοὺς ἀντικατέστησαν μέχρις οὗ μεταβῶσιν ἐκεῖ οἱ διάδοχοι αὐτῶν, δηλαδὴ οἱ μετατεθέντες ἐκ Πύλου. Θέλω δὲ ὑποβάλει προσεχῶς νομοσχέδιον ὡς πρὸς τὸν φωτισμὸν τῶν παραλίων καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν, διότι ἄνευ αὐτῶν ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ παρουσιάζηται μεταξὺ τῶν πεπολιτευμένων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης.

§101Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Χαίρω, κύριοι, διότι μία ἁπλουστάτη ἐπερώτησίς μου παρέσχεν εἰς τὸν μεγαλουργὸν ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν τὴν εὐκαιρίαν τοῦ νὰ ἐκθέσῃ πρὸς ἡμᾶς συνοπτικῶς τὰ εὐρέα σχέδιά του περὶ τῆς ναυτικῆς συντάξεως τῆς χώρας. Ἀλλὰ μήπως ἐγὼ ἠμφισβήτησα τοῦτο; Τοὐναντίον, πέποιθα καὶ εὔχομαι, ὥστε ἐντὸς ὀλίγου, πραγματοποιουμένων καὶ ἐφαρμοζομένων τῶν μεγάλων ναυτικῶν ἰδεῶν του, αἵτινες βεβαίως εἰσὶ τὸ πόρισμα τῶν ναυτικῶν μελετῶν καὶ γνώσεών του, νὰ ἴδωμεν πληρωμένους τοὺς πόθους τοῦ Ἑλληνισμοῦ, καὶ στόλαρχος αὐτὸς δαφνοστεφὴς νὰ ὁδηγήσῃ ἡμᾶς ὅπου τὰ ὄνειρα καὶ οἱ πόθοι τοῦ Ἑλληνικοῦ γένους ἀφορῶσιν. Ἀλλὰ τί σχέσιν ἔχουσι τὰ μεγάλα σχέδια καὶ αἱ μεγαλείτεραι βλέψεις τοῦ ἐντίμου κ. ὑπουργοῦ πρὸς καταφανῆ παραβίασιν ἐκ μέρους αὐτοῦ θετικοῦ νόμου τῆς χώρας; Μὴ τυχὸν ὑπέθεσεν, ὅτι, ἐπειδὴ πρὸ ἡμερῶν ἠκυρώθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν προσωρινὴν διοίκησιν τῶν νέων ἐπαρχιῶν Διατάγματα, ὅτι ἠδύνατο καὶ οὗτος διὰ μόνης τῆς θελήσεώς του καὶ διὰ μιᾶς ὑπογραφῆς του νὰ ἀκυρώνῃ νόμους καὶ διατάξεις τούτων; — Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, ὑπάρχει νόμος ῥητὸς, τὸν ὁποῖον σεῖς προφανῶς παρεβιάσατε. Ἰδοὺ τὸ ζήτημα, καὶ περὶ τούτου μόνον πρόκειται. Ὑπάρχει νόμος ἀπαιτῶν ὥστε, ἵνα διορισθῇ τις φανοκόρος, νὰ ἔχῃ δύω ἐτῶν τοὐλάχιστον θαλασσίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἡλικίαν κατωτέραν τῶν 55 ἐτῶν. Σεῖς, ἐναντίον τοῦ νόμου τούτου, διωρίσατε πρόσωπα, μὴ ἔχοντα θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἔχοντα δὲ ἐξ ἄλλου καὶ ἡλικίαν ἀνωτέραν τῶν 55 ἐτῶν. Ἰσχυρίσθητε, ὅτι σεῖς ὡς βουλευτὴς κατεψηφίσατε τὸν νόμον αὐτόν. Ἀλλὰ διότι κατεψηφίσατε σεῖς ἀτομικῶς ἕνα νόμον, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸν παραβιάζητε, ἀφοῦ εἶναι νόμος τοῦ Κράτους;

§102ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν εἶπε τοῦτο· εἶπε μολονότι τὸν κατεψήφισε.

§103ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀδυνατεῖ νὰ ὑπερασπίσῃ ἑαυτὸν ὁ ὑπουργὸς, κ. Πετσάλη; Ἠδύνασθε λοιπὸν, κ. ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, νὰ μεταθέσητε φανοκόρους· δὲν ἠδύνασθε ὅμως ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἀντικαταστήσητε αὐτοὺς, ἔστω καὶ προσωρινῶς, παρὰ διὰ προσώπων, κεκτημένων τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα. Κατεφύγετε δὲ εἰς τὸ ἄχαρι καὶ πεζὸν μέσον τῆς μεταθέσεως, χωρὶς κανενὸς δικαιολογητικοῦ λόγου,—καὶ σᾶς προκαλῶ νὰ παρουσιάσητε οἱανδήποτε ἔκθεσιν τῆς ὑπηρεσίας, δικαιολογοῦσαν τὴν μετάθεσιν,—κατεφύγετε, λέγω, εἰς τὸ μέσον τῆς μεταθέσεως μόνον διὰ νὰ εὕρητε φαινομενικὸν δικαιολογητικὸν λόγον πρὸς διορισμὸν εὐνοουμένων σας, χωρὶς προσόντων· καὶ τοῦτο, κ. ὑπουργὲ, εἶναι καὶ λέγεται καταδολίευσις τοῦ νόμου.

§104ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἀγνοεῖτε βεβαίως, κύριοι, ὅτι τὰ περὶ φάρων καὶ φανῶν ἀνάγονται εἰς Διεθνεῖς ὑποχρεώσεις καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ σταματήσῃ ἡ λειτουργία αὐτῶν. Εἶχον δικαίωμα καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ μεταθέσω πάντα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτῇ. Ὅ,τι δὲ εἶπον σχετικῶς πρὸς τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον περὶ λιμενοφυλάκων καὶ φανοκόρων, τὸ εἶπον διὰ ν’ ἀποδείξω εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἰθάκης, ὅτι σκέπτομαι νὰ φέρω νομοσχέδιον πλῆρες, ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Τόπου καὶ εἰς τὴν θέσιν, ἣν πρέπει ἡ Ἑλλὰς νὰ κατέχῃ μεταξὺ τῶν πεπολιτισμένων ἐθνῶν. Δὲν διώρισα δὲ κανένα, διότι διὰ νὰ διορισθῇ πρέπει νὰ ἔχῃ προσόντα. Εἶναι μία προσωρινὴ κατάστασις ὀλίγων ἡμερῶν, μέχρις οὗ φθάσουν οἱ μέλλοντες νὰ τοὺς ἀντικαταστήσουν.

§105Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὔτε ὀλίγας ὥρας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§106ΡΟΥΦΟΣ. Παρακαλῶ, κ. ἀρχηγὲ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, νὰ πιστεύσητε, ὅτι σεβόμεθα πολὺ περισσότερον τοὺς νόμους ἀπὸ ἄλλους. Ἐγὼ δὲ πιστεύω, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας μου ὡς ὑπουργοῦ δὲν θὰ δώσω ποτὲ ἀφορμὴν τῶν παραβάσεων τοῦ νόμου.

§107Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἐγὼ εἶπον μόνον, ὅτι δὲν εἶχε δικαίωμα ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ διορίσῃ ἀνθρώπους μὴ κεκτημένους τὰ προσόντα, ἔστω καὶ ἐπὶ μίαν ὥραν, διότι τοῦτο εἶναι παρανομία.

§108Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς, συνταχθέντα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§109ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΣ. Ὁ κύριος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐδήλωσε τὴν μέριμναν αὐτοῦ περὶ διαφόρων ληπτέων μέτρων, ἀναγομένων εἰς τὴν εὐδαιμονίαν τῆς χώρας, μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ περὶ εἰσαγωγῆς ξένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους. Λυποῦμαι πολύ, διότι, ἀπό τινων ἡμερῶν διευθύνων τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κύριος πρωθυπουργός, δὲν ἐμερίμνησε περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐπηγγέλλετο, περὶ ἀφίξεως ξένων ἀξιωματικῶν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Ὑποθέτω, ὅτι αἱ πολλαί του ἀσχολίαι παρεμέρισαν τὸ οὐσιῶδες αὐτὸ ἀντικείμενον. Τὸν παρακαλῶ δὲ νὰ μελετήσῃ ἢ τουλάχιστον νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἐξακολουθεῖ φρονῶν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἔχει ἀνάγκην ξένων ἀξιωματικῶν.

§110ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εὐτυχῶς, μεταβαλοῦσα γνώμην, ὡς φαίνεται, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ξένων ἀξιωματικῶν, μᾶς ἀπήλλαξε κόπου ἐν τῷ ἀντικειμένῳ τούτῳ, διότι εἰργάσθη αὕτη λίαν δραστηρίως εἰς μετάκλησιν ξένων ἀξιωματικῶν· ἀπετάθη καὶ εἰς Γερμανίαν καὶ εἰς Αὐστρίαν καὶ εἰς Ἀγγλίαν καὶ εἰς Γαλλίαν, καὶ ἤδη ἔτι ἔρχονται ἀπαντήσεις, διότι τινὲς δὲν εἶχον ληφθῆ, ὅτε ἀπεχώρησεν ὁ κ. βουλευτὴς Μεσσήνης τῶν πραγμάτων.

§111Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν μετεβάλομεν γνώμην· αὐτὴν εἴχομεν.

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς Μεσσήνης μὲ διακόπτει, παρατηρῶν, ὅτι δὲν μετέβαλε γνώμην. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχε συνάδελφον, ὅστις δὲν εἶχε ταύτην τὴν γνώμην, εἶπον, ὅτι μετέβαλε γνώμην.

§113ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγώ;

§114ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι ὑμεῖς. Ἐπρόκειτο περὶ ἀπόντος, ὅστις ἦτο ὁ ἀντιπροσωπεύων τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὰ στρατιωτικά. Ὅ,τι ὅμως λυποῦμαι λέγων πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι, ὅτι δὲν φαίνονται ἐπιτυγχάνουσαι αἱ ἐνέργειαι, αἱ προκληθεῖσαι παρὰ τῆς προλαβούσης Κυβερνήσεως. Αἱ ἀπαντήσεις, ἃς λαμβάνομεν καθ’ ἑκάστην εἰς τὰς τότε γενομένας ἐρωτήσεις, εἶναι τοιαῦται, ὥστε μικρὰ ὑπάρχει ἐλπίς, ὅτι θέλομεν δυνηθῆ νὰ εὕρωμεν ἀξιωματικούς, διδομένους παρὰ τῶν Κυβερνήσεων. Ἀξιωματικοὺς δυνάμεθα βεβαίως νὰ εὕρωμεν, ἀποτεινόμενοι προσωπικῶς πρὸς ἄτομα λίαν ἀξιότιμα, διατελοῦντα ὅμως ἐν ἀργίᾳ, ἢ ἐν ἀποστρατείᾳ, ἢ καὶ εἰς πρόσωπα διατελοῦντα ἐν ἐνεργείᾳ καὶ διατεθειμένα ἴσως ν’ ἀποσυρθῶσι τοῦ στρατοῦ, εἰς ὃν ἀνήκουσιν, ἵνα λάβωσιν ὑπηρεσίαν ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ γενικωτέρα γνώμη καὶ ἡ γνώμη, ἣν πάντοτε εἶχον, εἶναι, ὅτι οἱ ξένοι ἀξιωματικοί, ἵνα παρέχωσι τὰς ἐγγυήσεις, ἃς ζητοῦμεν, πρέπει νὰ προσδιορισθῶσιν ὑπὸ τῆς οἰκείας Κυβερνήσεως. Οὕτω λοιπὸν καθοριζομένου τοῦ ζητήματος καὶ τοιούτους θέλοντες νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ τοὺς εὕρωμεν εὐκόλως, καίτοι δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἀκόμη, ὅτι ὑπάρχει καὶ πλήρης περὶ τούτων ἀπελπισία.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παύσεως τῆς ἐπιστρατεύσεως. (Ψηφίζεται τὸ 1 ἄρθρον). (Ἀναγινώσκεται τὸ 2 ἄρθρον).

§116ΨΥΛΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ἐὰν δηλαδὴ μεταξὺ τῶν ἐπιστράτων, τῶν ἐν τῷ 2 ἄρθρῳ μνημονευομένων, ποιῆται διάκρισίν τινα μεταξὺ τῶν προϋπηρετησάντων ἐφέδρων καὶ τῶν μὴ προϋπηρετησάντων· διότι δὲν ἀγνοεῖ, ὅτι πάντες οὗτοι ὡς ἐπίστρατοι ἐκλήθησαν. Ἄδικον δὲ θὰ ἦναι νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ ζητῶμεν ἀκόμη ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατῷ παρὰ τῶν γεγυμνασμένων ἀνδρῶν, ἐνῷ δὲν πρόκειται πλέον περὶ πολέμου, ὡς δὲν ἐπρόκειτο βεβαίως καὶ πέρυσιν, ὁπότε κακῶς, κατ’ ἐμέ, ἐκλήθησαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§117ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριοι, εἶναι ἤδη λελυμένον ἐξ ἐγκυκλίων τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐν ἐγκυκλίῳ ἀπὸ 10 Μαρτίου 1882 ἀναγινώσκω τὰ ἑξῆς· «Εἰς τὸν χρόνον, ὃν ὀφείλουσι νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ οἱ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ΨΙΣΤʹ περὶ στρατολογίας νόμου ἐν αὐτῷ καταταχθέντες ἢ καταταχθησόμενοι, θέλει προσμετρεῖται καὶ ὁ χρόνος, ὃν οὗτοι τυχὸν προϋπηρέτησαν ὡς κληρωτοὶ παλαιᾶς ἀπογραφῆς, ὡς ἐθελονταί, ὡς ἔκτακτοι ἔφεδροι, ἢ ὡς κληθέντες ἐν τοῖς ὅπλοις πρὸς ἄσκησιν.» Ὥστε πᾶσα προηγουμένη ὑπηρεσία συμψηφίζεται. Ἡ διάταξις ὅμως αὕτη ἀφορᾷ ἰδίως εἰς τοὺς κληρωτούς, ἐνῷ καθ’ ἑτέραν ἐγκύκλιον οἱ ὁπωσδήποτε προϋπηρετήσαντες ἐπίστρατοι ἀπεστάλησαν εἰς ἀόριστον ἄδειαν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 2 ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ 3 ἄρθρον). (Ἀναγινώσκεται τὸ 4 ἄρθρον).

§119ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ μία τάξις, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει ὁ νόμος οὗτος, ἡ τάξις τῶν συμπληρωσάντων τὴν ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν των, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἔπειτα ἀδείας κανονικὰς ἢ ἀναῤῥωτικὰς καὶ ὑπερέβησαν τὴν ἄδειάν των καὶ ἐκηρύχθησαν λιποτάκται. Αὐτοὶ συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀνυποτάκτων;

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀνυπότακτοι ὀνομάζονται ὅσοι τῶν ὑποχρέων οὐδέποτε προσῆλθον εἰς τὸν στρατόν. Ὅσοι προσῆλθον καὶ ἀπέδρασαν κατόπιν, οὗτοι ὀνομάζονται λιποτάκται καὶ ὑπόκεινται εἰς τοὺς περὶ λιποταξίας νόμους. Εἰς τοὺς λιποτάκτας ἐφαρμόζεται ἄλλη ἀρχή, ὅτι, ἐφ’ ὅσον οὗτοι ἀνήκουσιν εἰς τοὺς ἐξ ἐπιστρατεύσεως ὑποχρέους, θέλουσι τιμωρηθῆ διὰ διμήνου κρατήσεως· διότι τὸ ἔγκλημα τῆς λιποταξίας δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἀτιμώρητον.

§121ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅσοι δὲν προσῆλθον μέχρι τοῦδε τιμωροῦνται μόνον μὲ δεκαπενθήμερον φυλάκισιν. Διατί οἱ ὑπηρετήσαντες καὶ λιποτακτήσαντες νὰ τιμωρῶνται αὐστηρότερον;

§122ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ λόγος τῆς διαφορᾶς εἶναι ὁ ἑπόμενος, ὅτι ὁ ἀνυπότακτος εἶναι πολίτης. Δὲν ὑπόκειται οὗτος εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, ὅπως χάριν τῆς πειθαρχίας ἐπιβάλλεται αὐστηρὰ τιμωρία. Ὁ λιποτάκτης εἶναι στρατιώτης, ὑποκείμενος εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους καὶ δι’ αὐτὸν ἡ πειθαρχία πρέπει νὰ ἦναι πολὺ αὐστηρά. Διὰ τοῦτο ὡς πρὸς μὲν τὸν ἀνυπότακτον ὡς πολίτην δύναται νὰ ἐπιβληθῇ ποινὴ ἐπιεικεστέρα, ὡς πρὸς δὲ τὸν λιποτάκτην δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ ἡ αὐτὴ ποινή.

§123ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ. Συγχωρήσατέ μοι νὰ παρατηρήσω, ὅτι οἱ λιποτάκται πρέπει νὰ τιμωρῶνται κατὰ τὸν νόμον, ὅταν ἦναι ἐκ προθέσεως. Ὅταν ὅμως ἦναι ἀκουσία ἡ λιποταξία, ἡ ὁποία συμβαίνει, ὡς γνωρίζετε ἕνεκα τῆς ἀταξίας τῶν ταχυδρομείων καὶ ἐκ τῶν περιστάσεων τῶν χωρικῶν...

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θ’ ἀποδειχθῇ.

§125ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ. Ὅταν τις κηρυχθῇ λιποτάκτης, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ μεταβάλῃ κανείς.

§126ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅτι ἡ πρόθεσις λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ τῆς ποινῆς καὶ τὴν ἐπιμέτρησιν αὐτῆς, εἶναι βέβαιον· καὶ τοῦτο ἐδικαιολόγησε τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργείου περὶ τῆς ποινῆς, ἣν δι’ ἐγκυκλίου ἐκανόνισεν ὡς πρὸς τοὺς λιποτακτήσαντας ἐπιστράτους. Ἐὰν τοιαῦται σκέψεις, ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κορινθίας, δὲν ἐχώρουν, δὲν θὰ ἐπετρέπετο εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐκδώσῃ ἐγκύκλιον οἷαν ἐξέδωκεν. Ἡ ἐγκύκλιος στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἰδέας, ἣν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Τουρνάκης, ὅτι οἱ λιποτακτήσαντες δὲν ἐλιποτάκτησαν ἄνευ αἰτίας, ἀλλ’ ὅτι ὑπῆρχε δεδομένη τις αἰτία, εἴτε ἀσθένεια, εἴτε περιστάσεις οἰκογενειακαί, ἥτις ἐμπόδισεν αὐτοὺς νὰ παρασταθῶσιν εἰς τὰς τάξεις ἐγκαίρως· δὲν δύναται δὲ διὰ τοῦτο νὰ ἀπαλλαχθῇ ἐντελῶς τῆς ποινῆς, διότι τοῦτο θὰ ἀντέκειτο εἰς τὴν στρατιωτικὴν πειθαρχίαν· ἡ ποινὴ ὅμως ἠλαττώθη ἐπαισθητῶς, διότι ἐτέθη δίμηνος κράτησις, ἥτις ἀντιστοιχεῖ πρὸς ἀπαλλαγὴν, ὅταν παραβληθῇ πρὸς τὴν μεγάλην αὐστηρότητα τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6 καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν). Ἐγένετο ὡσαύτως δεκτὴ εἰς πρώτην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον πρότασις νόμου περὶ ἐπισκευῆς καὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ κατὰ τὸ Ληλάντειον πεδίον Καλαποδίου. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 5 καὶ λεπτὰ 5. μ. μ.