1881.02.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 74

τῆς 17 Φεβρουαρίου 1881.

Ὥρᾳ 2½ μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 35,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.—Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὑποβάλλουσι τὴν ἔκθεσίν των ἐπὶ τῶν συμπληρωτικῶν μελετῶν περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος.

§2ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἔγεινεν ἡ ἔκθεσις;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὑπογεγραμμένη. Οἱ ἐν Ἀθήναις ὑποδηματοποιοὶ παραπονοῦνται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ προμηθευθῇ ἀρβύλας διὰ τὸν στρατὸν ἐπὶ τιμῇ ἀνωτέρᾳ τῆς ἐνταῦθα ζητηθείσης.

§4ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἐπιτηδευματίαι καὶ πληρώνουν ἐπιτήδευμα, καὶ ὑπόσχονται νὰ προσφέρουν εἰς τὸ δημόσιον ἐργασίαν εἰς μικροτέραν τιμὴν ἐκείνης, ἣν πληρώνει εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ διότι θὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς ἐγχωρίους τεχνίτας. Πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς, ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην ὁ στρατὸς ἀρβυλῶν, νὰ προτιμήσῃ αὐτούς.

§5ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἐρώτησις πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἡ γενομένη παραγγελία εἰς τὴν Γαλλίαν περὶ διαφόρων εἰδῶν θὰ ἐκτελεσθῇ, καὶ ἐὰν ἐλευθέρως θὰ φέρῃ ἀπὸ τὴν Γαλλίαν τὰ παραγγελθέντα.

§6ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Εἶναι πασίγνωστον, ὅτι αἱ ἀρβύλαι αἱ κατασκευαζόμεναι ἐν Ἑλλάδι εἶναι καὶ καλλίτεραι καὶ εὐθηνότεραι ἀπὸ τὰς ἐν Γαλλίᾳ. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην ἀρβυλῶν, νὰ μὴ ἀδικήσῃ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, διότι ὑπάρχουν ἄριστοι τεχνῖται, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ κάμουν καὶ καλλιτέρας καὶ στερεωτέρας ἀρβύλας.

§7ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν τὸ προεδρεῖον θὰ στείλῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ ἴδω τοὺς λόγους τῶν παραπόνων τῶν ζητούντων τὴν κατασκευὴν τῶν ἀρβυλῶν ἐνταῦθα, καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς αὔριον ἢ τῆς μεθαύριον θὰ σᾶς δώσω τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις ὡς πρὸς τὸ παράπονον τῶν ἀναφερομένων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτοῦ κ. Καλλιγᾶ, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς δὲν ἔχω καμμίαν ἀφορμὴν νὰ διστάζω, ὅτι τὰ παραγγελθέντα εἴδη ἐν Εὐρώπῃ δὲν θέλουν ἀποσταλῆ ἐνταῦθα. Τοὐναντίον δὲ ἐκτιμῶ τὸν λόγον, ὅστις ἐκίνησε τὴν δικαίαν ἐπερώτησιν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ, διότι τοῦτο ἐνθυμίζει καὶ ἓν ἄλλο περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἀποκλείει καὶ πᾶσαν ἄλλην ἰδέαν μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς. Θὰ ἦμαι δὲ εἰς κατάστασιν ἐντὸς 2 ἢ 3 ἡμερῶν μετὰ τῆς ἀναφορᾶς τῶν παραπόνων νὰ δώσω καὶ πλειοτέρας ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Καλλιγᾶ.

§8ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐδόθη παραγγελία ἀρβυλῶν εἰς τὴν Γαλλίαν;

§9ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Ἐδόθη κατὰ τὸν Ἰανουάριον.

§10ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μεγάλου ποσοῦ;

§11ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Μεγάλου.

§12ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ ἀπαγόρευσις τῶν ἐξαγομένων εἰδῶν ἐκ τῆς Γαλλίας εἶναι γενικὴ ἢ μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα; Ἐὰν τὸ δεύτερον, πῶς μᾶς θεωροῦν ἐν Γαλλίᾳ, ὡς ὄντας ἐν καταστάσει πολέμου;

§13ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Αὔριον, ἢ τὸ πολὺ μεθαύριον, θὰ ἀπαντήσω ἐπὶ ὅλων αὐτῶν.

§14ΤΖΑΝΕΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριοι, καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ δώσῃ μικρὰν ἀκρόασιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, περὶ τοῦ ὁποίου θέλω κάμει λόγον ἐνώπιον αὐτῆς. Ἕξ μεγάλα βιομηχανικὰ μεταξουργικὰ καταστήματα ὑπάρχουσιν ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ἐν τοῖς ὁποίοις προσπορίζονται τὸν ἄρτον 1000 περίπου κοράσια πτωχὰ καὶ γυναῖκες ἐπίσης πτωχαὶ, ἀνήκοντα καὶ ἀνήκουσαι κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς ἐπιστράτους καὶ ὑποχρέους εἰς στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Τὰ κοράσια ταῦτα καὶ αἱ γυναῖκες, περὶ ὧν εἶπον, καταγίνονται εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῆς μετάξης ἐν τοῖς ἐργοστασίοις καὶ εἰς τὴν διαλογὴν ἐν ταῖς ἀποθήκαις αὐτῶν τῶν βουτουλίων. Νομίζετε, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι τὸ πρᾶγμα τοῦτο εἶναι μικρὸν, καὶ δὲν νομίζετε τοὐναντίον, ὅτι εἶναι σπουδαῖον διὰ τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν; Θόρυβος.)

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔχει καιρὸν ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ περὶ τούτων.

§16ΤΖΑΝΕΣ. Κύριοι, ἀκροασθῆτέ με, θὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἰδέαν μου, καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου, περὶ οὗ θέλω ἐκθέσει.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν προϋπολογισμὸν, κύριε πρόεδρε.

§18ΤΖΑΝΕΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι θέλετε νὰ ψηφίσητε προϋπολογισμὸν, ἵνα ἐφαρμόσητε αὐτὸν ἐπὶ ἐρειπίων. Θέλετε νὰ καταστρέψητε τὸ ὑπάρχον, καὶ νομίζετε, ὅτι δὲν ἀνήκετε εἰς ἐπαρχίας· καὶ δὲν εἶναι τὸ συμφέρον τῶν ἐπαρχιῶν συμφέρον τῆς Ἑλλάδος; Ὑποθέτετε, ὅτι θέλει εἶσθαι καλὸν νὰ ἴδωμεν ἡμεῖς ἐν τῇ πόλει τῶν Καλαμῶν καὶ εἰς τὰς ὁδοὺς αὐτῆς πλανώμενα καὶ λιμώττοντα τὰ πτωχὰ ταῦτα κοράσια, τὰ ἀνήκοντα τὸ πλεῖστον εἰς ἐπιστράτους; Οὐχὶ, φρονῶ· διότι, ἐὰν οἱ ἐπίστρατοι λόγῳ τῆς ὑποχρεώσεώς των, ἣν ἔχουσιν νὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς τοιοῦτοι καὶ ὡς ἐθνοφρουροὶ, ἴδωσι τὰς οἰκογενείας αὑτῶν λιμωττούσας, ἐννοεῖται, ὅτι θέλουσιν εὑρεθῆ εἰς δύσκολον θέσιν, καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ δύνανται νὰ μὴ σκέπτωνται περὶ τούτου σπουδαίως.

§19ΤΙΝΕΣ. Τί θέλετε νὰ εἴπητε;

§20ΤΖΑΝΕΣ. Θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ θορυβῆτε, κύριοι, διότι τοιουτοτρόπως δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§22ΤΖΑΝΕΣ. Θέλω νὰ εἴπω, κύριοι, ὅτι πρόκειται ἐκ τῶν βιομηχανικῶν τούτων ἐν Καλάμαις καταστημάτων νὰ παύσωσι τὰς ἐργασίας τών τινα, καθότι οἱ Παναγιώτης Ψάλτης, Ἰωάννης Μαρκόπουλος καὶ Ξυπόλυτος, πρὸς δὲ καὶ ὁ Γεώργιος Λιμπερόπουλος, διευθύνοντες τέσσαρα ἐκ τῶν καταστημάτων τούτων, θὰ ὑποχρεωθῶσιν ὡς ἐπίστρατοι καὶ ἐθνοφρουροὶ νὰ τὰ ἐγκαταλείψωσι, μὴ ἔχοντες οὐδένα νὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτοὺς, εἴτε διότι εἰσὶ μόνοι, εἴτε διότι εἰσὶν ἀνίκανοι οἱ δυνάμενοι νὰ ἀναπληρώσωσι τὴν ἔλλειψίν των. Ὁ Ἰ. Μαρκόπουλος π. χ. ἔχει πατέρα ὅλως ἀνίκανον, ὁ δὲ Π. Ψάλτης εἶναι μόνος, μὴ ἔχων οὐδένα ἄλλον, οἱ λοιποὶ δέ εἰσιν ἀναντικατάστατοι. Εἰσήχθη δὲ πρότασις ἐν τῇ Βουλῇ, δι’ ἧς ἐζητεῖτο ἡ προσωρινὴ ἀπαλλαγὴ ἐν καιρῷ εἰρήνης τῶν διευθυνόντων τοιαῦτα καταστήματα. Ἐγὼ δὲ εἰσήγαγον πρότασιν, δι’ ἧς «ἀπαλλάσσονται προσωρινῶς καὶ ἐξαιροῦνται τῆς ἐπιστρατεύσεως οἱ μονογενεῖς υἱοὶ, οἱ τυγχάνοντες ἰδιοκτῆται ἢ διευθυνταὶ βιομηχανικῶν καταστημάτων ἢ ἐργοστασίων, οἷον ἀτμομύλων, νηματουργείων, μεταξουργείων καὶ σιδηρουργείων, ἐν οἷς ἐργάζονται πλέον τῶν 20–70 ἐργατῶν»· διὰ τῆς προτάσεως δὲ ταύτης καὶ διὰ τῆς προσαχθείσης ἑτέρας θεραπεύεται ἡ ἐπικειμένη ἀνάγκη, ἐξ ἧς ἀπειλεῖται ἡ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις βιομηχανία καὶ κινδυνεύει νὰ ἀπολεσθῇ ὁ ἄρτος τῶν ἐργατῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἡ πρότασίς μου αὕτη, νὰ συζητηθῇ δὲ κατὰ προτίμησιν.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§24ΤΖΑΝΕΣ. Κύριοι, θέλω νὰ ἀκούσω τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς γενικὴν καὶ ἐκπεφρασμένην. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν; κάμνω πρότασιν περὶ τούτου.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§26ΤΖΑΝΕΣ. Ἤδη εἰς ἄλλο ἀντικείμενον ἔρχομαι, κύριοι. Θὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸν τὸ ἑξῆς: Οἱ καλούμενοι δυνάμει τοῦ διατάγματος τῆς 7 Φεβρουαρίου εἰς τὰς τάξεις, καλοῦνται φέροντες τοὺς βαθμοὺς αὑτῶν ὑποχρεούμενοι νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὰ σώματα, ἐν οἷς ὑπηρέτησαν; Μοὶ ἐγένετο παρατήρησις περὶ τούτου, καὶ μάλιστα ἔμαθον, ὅτι εἷς ἐκ τῶν προϋπηρετησάντων Ἀν. Γιαννακόπουλος ὡρκίσθη βίᾳ καὶ κατετάχθη εἰς τὸ σῶμα τὸ μηχανικὸν, ἐν ᾧ οὗτος εἶχε προϋπηρετήσει εἰς τὸ ἕκτον πεζικὸν τάγμα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δώσῃ διασάφησιν ἐπὶ τούτων, ἵνα καὶ τὰ στρατολογικὰ συμβούλια ὁδηγηθῶσι πῶς πρέπει νὰ κατατάσσωσι τοὺς προσερχομένους τοιούτους καὶ εἰς ποῖα σώματα.

§27Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγένετο, κύριοι, γνωστὸν ἔξω τῆς Βουλῆς, ὅτι, περατωθεισῶν τῶν ἀνασκαφῶν τῆς Ὀλυμπίας, ἡ Γερμανικὴ κυβέρνησις ὑπέβαλεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κατάλογον ἀρχαιοτήτων, τὰς ὁποίας ἡ γερμανικὴ κυβέρνησις θεωρεῖ ὡς διπλᾶς, καὶ στηριζομένη εἰς τὴν συνθήκην περὶ ἀνασκαφῶν τῆς Ὀλυμπίας, ζητεῖ παρὰ τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως. Ἐγώ, κύριοι, θεωρῶ, ὅτι, καὶ ἂν πρόκηται ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις νὰ δωρήσηται ἀρχαιότητας εἰς τὴν γερμανικὴν, στηριζομένη ἐπὶ τῆς συνθήκης ἐκείνης, ἥτις σημειώσατε, ὅτι ἀφίνει εἰς τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν ἐλευθερίαν νὰ δωρήσηται ἢ μὴ, θεωρῶ, ὅτι ἡ δωρεὰ, προκειμένου περὶ δημοσίας περιουσίας, μόνον διὰ νόμου δύναται νὰ γείνῃ, καὶ ἂν κρίνῃ ἡ κυβέρνησις ἀναγκαίαν τὴν δωρεὰν, ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ μάθωμεν τὸ συμβαῖνον καὶ, ἂν ὑποβληθῇ τοιαύτη πρότασις, νὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν καλῶς ἡτοιμασμένοι, παρακαλῶ τὴν κυβέρνησιν, καὶ ἰδίως τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν κατάλογον τὸν παραδοθέντα εἰς τὴν κυβέρνησιν τῶν διπλῶν ἀρχαιοτήτων. Ἐγώ, κύριοι, μικρὸν ἀσχολούμενος εἰς τὰ τῆς ἀρχαιολογίας καὶ ἐξ ὅσων ἤκουσα παρὰ διαφόρων σοφῶν ἀνδρῶν εἰδικῶν, δὲν γνωρίζω διπλᾶ ἐν τῇ ἀρχαιότητι τῇ ἑλληνικῇ οὐδ’ αὐταὶ αἱ κόραι τῆς Τανάγρας αἱ ἀπαύστως ἐρχόμεναι εἰς φῶς ὁμοιάζουσιν ἡ μία πρὸς τὴν ἄλλην. Αὐτὰ ἐκεῖνα τὰ ἀγαλμάτια, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς πανομοιότυπα, δὲν ἔχουσι τελείαν πρὸς ἄλληλα ὁμοιότητα, διότι ὁ τεχνίτης ἐφρόντιζε μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἀπὸ τῆς μήτρας νὰ τροποποιῇ τὸ ἔργον, ἐν ᾧ δὲ αἱ πτυχαὶ φέρ’ εἰπεῖν ἢ ὁ κορμὸς φαίνονται τὰ αὐτὰ, ἡ κεφαλὴ τούτου μὲν εἶναι ἐστραμμένη πρὸς τὰ δεξιὰ, ἐκείνου δὲ πρὸς τὰ ἀριστερὰ, ὥστε καὶ εἰς αὐτὰ τὰ καθημερινὰ, τὰ εὐθηνὰ προϊόντα τῆς ἀρχαίας τέχνης, διπλᾶ δὲν γνωρίζω, δὲν γνωρίζουσι δὲ οὐδὲ οἱ σοφοὶ οἱ εἰδικοὶ, διότι ἐγὼ εἶμαι ἁπλοῦς φιλάρχαιος. Δὲν ὑπάρχουσι λοιπὸν διπλᾶ. Διὰ τοῦτο νομίζω ἀναγκαῖον, ἵνα κατατεθῇ ὁ κατάλογος εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως λάβῃ αὐτὸν ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ καὶ κρίνῃ, ἡ δὲ Κυβέρνησις, ὅταν ἔλθῃ εἰς τὴν σκέψιν περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ παραχωρήσῃ, ὀφείλει νὰ συστήσῃ ἐπιτροπείαν ἀρχαιογνωμόνων, ἥτις ν’ ἀποφανθῇ ἐὰν τὰ ζητούμενα δύνανται νὰ θεωρηθῶσι διπλᾶ καὶ διατί, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ἐν πλήρει γνώσει. Σχετικῶς πρὸς τοῦτο καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Γερμανίαν οἵα ἡ τῆς Γερμανίας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐν γένει μὲν, ἰδίᾳ δὲ μάλιστα διὰ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διατρέχομεν, θέλω πρὸς τούτοις παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὑτῆς εἰς τὸ ζήτημα τῆς τοποθετήσεως τῶν ἀρχαιοτήτων τῶν ἀνευρεθεισῶν ἐν Ὀλυμπίᾳ, καθόσον ἡ περὶ τούτων ἀβεβαιότης βλάπτει τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, ἡ δὲ Ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἐκτίθεται οὐ μόνον εἰς μομφὰς, ἀλλὰ καὶ εἰς στενοχωρίας καὶ εἰς ἐνδεχομένην ζημίαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ, ἐρωτῶσα τοὺς ἁρμοδίους ἄνδρας, νὰ ὁρίσῃ ποῦ θέλουσι τοποθετηθῆ ὁριστικῶς αἱ ἀρχαιότητες τῆς Ὀλυμπίας· ἐν Ὀλυμπίᾳ, ὥς τινες παραδέχονται, ἢ, ὡς ἄλλοι ἐν Ἀθήναις; Τὸ ζήτημα ἀνάγκη ταχέως νὰ λυθῇ καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἡ τακτοποίησις τῶν ἀρχαιοτήτων, διότι, καθὼς μένουσιν ἀποτεθειμέναι ἐν Ὀλυμπίᾳ, καὶ ἀσφαλεῖς δὲν εἶναι καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλέγω, ἐκτίθεται εἰς ἀπαιτήσεις, τὰς ὁποίας ἄλλως δύναται νὰ ἀποφύγῃ.

§28ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.) Κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τῆς συμβάσεως τῆς συνομολογηθείσης κατὰ τὸ 1874 μεταξὺ τῆς γερμανικῆς καὶ ἑλληνικῆς κυβερνήσεως περὶ τῶν ἐν Ὀλυμπίᾳ ἀνασκαφῶν, ἡ Ἑλλὰς δικαιοῦται νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Γερμανίαν τὰς διπλᾶς ἢ ὁμοίας τῶν ἀνακαλυφθησομένων ἀρχαιοτήτων. Τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπεβλήθη ἐσχάτως εἰς τὴν κυβέρνησιν ὑπὸ τῆς γερμανικῆς κυβερνήσεως, καὶ εἶναι ἀντικείμενον τῶν σκέψεων καὶ ἐξετάσεων αὐτῆς. Ὅταν φθάσωμεν εἴς τι συμπέρασμα, θέλομεν πληροφορήσει τὴν Βουλὴν ποῦ κατελήξαμεν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν καὶ τὴν προφύλαξιν τῶν ἐν Ὀλυμπίᾳ ἀνακαλυφθεισῶν ἀρχαιοτήτων, ἡ κυβέρνησις ἔλαβε τὴν δέουσαν πρόνοιαν περὶ τῆς ἀσφαλείας αὐτῶν, βραδύτερον δὲ θέλει σκεφθῆ περὶ τῆς τοποθετήσεώς των. Πάντοτε δὲ θὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ὅπως συμφέρει εἰς τὸ Κράτος.

§29ΦΙΛΗΜΩΝ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§30ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν.......

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου θὰ ὁμιλήσητε;

§32ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ὄχι ἐπὶ ἄλλου.—Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν μιᾶς ἐπιστολῆς τοῦ νομάρχου κ. Καλαμίδα, ἡ ὁποία εἶναι δημοσιευμένη εἰς τὸν «Τηλέγραφον.» Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη καθάπτεται τοῦ ἀξιώματος τοῦ βουλευτοῦ. Ἄν καὶ ὁμιλῇ περὶ τοῦ κ. Πετούση, δὲν χωρίζει ὅμως τὴν ἀτομικότητα αὐτοῦ ἀπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ.....

§33ΦΙΛΗΜΩΝ. Καθάπτεται δὲ διὰ τρόπου λίαν ἀπρεποῦς.

§34ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἐπειδὴ τῳόντι ὁ τρόπος οὗτος δὲν εἶναι ποσῶς πρέπων εἰς νομάρχην ὅταν ἐξετάζῃ τὴν πορείαν ἑνὸς βουλευτοῦ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν καὶ νὰ καλέσῃ εἰς τὸ καθῆκον τὸν νομάρχην, διότι ὁ βουλευτὴς ἔχει τὸ καθῆκον οὐ μόνον νὰ ψηφίζῃ νόμους, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐλέγχῃ τοὺς ἐκτελεστὰς αὐτῶν· ὁσάκις δὲ ὁ βουλευτὴς ἐκπληροῖ τὸ καθῆκον αὐτοῦ, ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτῇ παρ’ ἐκείνων, εἰς οὓς εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ἐκτέλεσις τῶν νόμων, ν’ ἀκούωσι μὲ ὑπομονὴν τὰς παρατηρήσεις τοῦ βουλευτοῦ, διότι διὰ τῶν παρατηρήσεών του ὁ βουλευτὴς δὲν ὑβρίζει ἄτομα οὔτε ὑπαλλήλους, ἀλλ’ ἐκτελεῖ καθῆκον.

§35ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.) Ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, κύριοι, διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, ὅτι κατεχωρίσθη ἐν τῇ ἐφημερίδι «Τηλέγραφος» ἐπιστολὴ τοῦ ἐν Χαλκίδι νομάρχου, καθαπτομένη τῆς βουλευτικῆς πορείας ἑνὸς τῶν ἐντίμων συναδέλφων, ἢ καὶ ἄλλων τοιούτων, ὡς μανθάνω ἤδη διακοπτόμενος. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐπιστολὴν ταύτην καὶ θὰ ἐνεργήσω πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς Βουλῆς ὅ,τι ἡ ἀξιοπρέπεια αὐτῆς ἀπαιτεῖ καὶ τὸ συμφέρον τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας ἐπιβάλλει εἰς ἐμὲ ὡς ὑπουργόν.

§36ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Χθὲς ἐγένετο συζήτησις καὶ ἀπεφασίσθη νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἐν Ἀμφίσσῃ Γυμνασίου, ἀλλὰ δὲν ἐνεγράφη. Παρακαλῶ πολὺ, ὄχι μόνον νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ καὶ νὰ προταχθῇ, δι’ ὃν λόγον εἶπε χθὲς ὁ κ. Μίλησης. Παρακαλῶ, ἵνα ἀναγνωσθῇ εἰς ά. ἀνάγνωσιν.

§37ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, νομοσχέδιον κατ’ οὐδὲν θίγον ἐνζημίως τὰ λοιπὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἀφορῶν δὲ ἀποκλειστικῶς ἰδιωτικὰ, καίρια ὅμως, νομοσχέδιον σπουδαιότατον, τὸ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπαιτεῖ οὔτε συζήτησιν, οὔτε τίποτε βλαβερὸν ἐνέχει, οὔτε πολὺν καιρὸν θὰ κατατρίψῃ, εἶναι δὲ τῆς ὑπηρεσίας καὶ κανονίζει τίνι τρόπῳ οἱ ἐργάται θαλάσσης θὰ λαμβάνωσι τὴν σύνταξίν των ἐκ τοῦ ὀβολοῦ, τὸν ὁποῖον ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ καταθέτουσιν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο, παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ. (Θόρυβος.) Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι δὲν χρειάζεται καμμία συζήτησις, καὶ δύναται ν’ ἀναγνωσθῇ ἐν ἑκάστῃ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ νὰ ψηφισθῇ. Αὐτὸ ἀφορᾷ τὰ συμφέροντα τῶν καταθεσάντων ἐκ τοῦ ἑαυτῶν ὀβολοῦ πρὸς καταρτισμὸν τοῦ ταμείου τούτου· φρονῶ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις, καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς ά ἀνάγνωσιν σήμερον. Εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 141, ἀφορᾷ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ δὲν θὰ φέρῃ καμμίαν συζήτησιν.

§38ΡΟΥΦΟΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν περὶ τῶν ἐν Ὀλυμπίᾳ ἀρχαιοτήτων, καὶ τὰ ὁποῖα κατ’ ἀρχὴν παραδέχομαι, καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Δραγούμη καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Φιλήμονος, νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ προσθέσω τοῦτο, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε, δὲν θὰ κάμῃ τίποτε, χωρὶς νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς φωτογραφίας τῶν ὁμοιοτύπων ἔργων τῆς τέχνης τῆς ἀρχαίας καὶ νὰ σημειώσῃ ἐπὶ ἑκάστης αὐτῶν ὅ,τι θὰ ἀποφασίσῃ νὰ παραχωρήσῃ, διότι πρέπει ἡ παραχώρησις νὰ γείνῃ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κόσμου τοῦ ἑλληνικοῦ ὁλοκλήρου.

§39ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λοιπὸν, κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει καμμίαν συζήτησιν, παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς ά ἀνάγνωσιν.

§40ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως λέγω, ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις προηγουμένη τῆς Βουλῆς, ἵνα συζητηθῇ ἡ σύμβασις τοῦ Λαυρίου. Κατὰ τὴν ὑποβολὴν αὐτῆς ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι, ἂν δὲν γείνῃ συζήτησις καὶ δὲν λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, εἴτε παραδεχομένης τῆς συμβάσεως, εἴτε ὄχι, ὁ δικαστικὸς ἀγὼν δὲν δύναται νὰ ἐπαναληφθῇ, καὶ σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ δημοσίου παραβλάπτονται. Λοιπὸν ἡ σύμβασις πρέπει νὰ προταχθῇ παντὸς ἄλλου ἀντικειμένου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ συζητῶνται τὰ νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§42ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς ὑπέβαλον σύμβασιν περὶ τῆς Κωπαΐδος, ἤδη δὲ ὑποβάλλω καὶ τὸ διάγραμμα τοῦ κ. Σκουλούδη καὶ τὰς νέας προτάσεις αὐτοῦ.

§43Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα αὐτὰ, κ. πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν νὰ προχωρήσῃ ἡ ὑπόθεσις.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορεῖται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου περὶ καθυστερούντων. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 κατὰ τὴν συζήτησιν προσετέθη ἡ λέξις «συμπεριλαμβανομένου» μετὰ τὰς λέξεις «1876.» Τὸ ἐνθυμοῦμαι, διότι τὸ ἐσημείωσα. Ἐπειδὴ ὅμως παρελείφθη ἡ λέξις αὕτη κατὰ τὴν τύπωσιν, προσετέθη.

§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. (Ἐπιψηφίζεται δι’ ἀναστάσεως τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου τούτου.)

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιδόματος πρὸς τοὺς ἀρχιτεχνίτας, τοὺς ἀρχιμουσικοὺς καὶ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μουσικῶν. (Ἐπιψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ ἄρθρον 1.)

§47ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ὑπέβαλον τὴν ἑξῆς τροπολογίαν εἰς τὸ 2 ἄρθρον. Τὸ ἄρθρον 1 ὁμιλεῖ περὶ ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἀρχιμουσικοὺς καὶ ἀρχιτεχνίτας, τὸ δὲ 2 περὶ συντάξεως αὐτῶν. Δὲν ζητῶ ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν μουσικῶν ἐπίδομα ἢ ἐπιμίσθιον, ἀλλὰ μόνον νὰ λαμβάνωσι σύνταξιν ἀνωτέραν, μὴ λογιζόμενοι ὡς ἁπλοῖ στρατιῶται. Θεωρῶ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ὡς δικαίαν, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν παραδεχθῇ.

§48ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Συνοδινοῦ· ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ εἰς τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς δὲν ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον πρὸς κύρωσιν, ὅπως μὴ συμβῇ καὶ ἤδη τὸ αὐτὸ, ἂς ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§49ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶπον καὶ ἐξακολουθῶ φρονῶν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν εὐεργέτημα πρὸς μουσικοὺς αʹ καὶ βʹ τάξεως ἀντιστοιχοῦντας πρὸς ὑπαξιωματικούς, χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ, ὧν μέρος ἔχουν τὰ προσόντα τῆς προαγωγῆς. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὑπηρετοῦσιν ὡς Δεκανεῖς καὶ Λοχίαι πλέον τῶν 25 ἢ 30 ἐτῶν. Διὰ τοῦτο ἀποκρούω πᾶσαν τοιαύτην τροπολογίαν, ἀνεξαρτήτως τῆς εὐτελοῦς ζημίας τοῦ δημοσίου. Πρόκειται νὰ καταστήσωμεν μίαν τάξιν ὑπαξιωματικῶν προνομιούχων, ἐπὶ βλάβῃ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς πειθαρχίας, ὅπερ εἶναι ἀσύμφορον. (Ἀποῤῥίπτεται δι’ ἀναστάσεως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Συνοδινοῦ, ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 2 καὶ 3 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου.)

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Ἰταλίας Προξενικῆς συμβάσεως. (Ἐπιψηφίζεται δι’ ἀναστάσεως.) Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΧΠΑʹ νόμου περὶ χρηματιστικῶν ἑταιριῶν.

§51Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι, παρουσιάζεται διὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως ὡς ἑρμηνευτικὸν τοῦ νόμου τοῦ 1861, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπετράπη εἰς τὰς ξένας ἀνωνύμους ἑταιρίας, καὶ τὰς ἄλλας ἑταιρίας, αἵτινες θεωροῦνται ὡς ὑποβαλλόμεναι εἰς τὰς διατυπώσεις τῆς ἐγκρίσεως καὶ τῆς ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παρίστανται ἐνώπιον τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων ὡς νομικὰ πρόσωπα ἀνεγνωρισμένα. Καὶ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν δίδει τὸ νομοσχέδιον, βεβαίως εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου καὶ πρὸς τὸ ἐν γένει γράμμα αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐνῷ παρουσιάζεται τοιοῦτον τὸ νομοσχέδιον, ὁ τίτλος ἀντίκειται πρὸς τὴν πρόθεσιν τοῦ εἰσάγοντος αὐτὸ, διότι λέγει τὸ νομοσχέδιον συμπληρωτικὸν τοῦ νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ΧΠΑʹ νόμου περὶ χρηματιστικῶν ἑταιριῶν». Ὅθεν νομίζω, ὅτι πρῶτον πρέπει νὰ μεταβληθῇ ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου· ἔπειτα θέλω παρατηρήσει τὸ ἑξῆς, ἵνα μὴ περιπλεχθῶσιν ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τὰ δικαστήρια. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, θέλετε ἴδει, ὅτι αἱ ξέναι ἑταιρίαι ἐν αὐτῇ ἐξισοῦνται καθ’ ἅπαντα τὰ δικαιώματα πρὸς τὰς Ἑλληνικάς· τοῦτο εἶναι ἀνακριβὲς, μὴ συμφωνοῦν μήτε πρὸς τὸν νόμον, οἷος ἐψηφίσθη κατὰ τὸ 1861 καὶ ἰσχύει ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὅστις εἶναι ἀντίγραφον τοῦ Γαλλικοῦ καὶ τοῦ Βελγικοῦ νόμου, μήτε πρὸς τὴν εἰσαγαγοῦσαν τὸν νόμον ἐκεῖνον αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ μακαρίτου Ποτλῆ, διότι σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος ἦτο ἁπλῶς ν’ ἀναγνωρίσῃ τὰς ἑταιρίας ταύτας, τὰς ὑποβεβλημένας κατὰ τὸν ἐμπορικὸν νόμον τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὡς νομικὰ πρόσωπα καὶ ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως καὶ τῆς ἀδείας τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως· ὥρισε δηλαδὴ ὁ νόμος, ὅτι καὶ ἂν δὲν ἐδόθη ἄδεια καὶ ἔγκρισις ὑπὸ τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐδόθη ὅμως ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς, ἡ οὕτως ἐγκριθεῖσα ξένη ἑταιρία δύναται νὰ ἀσκῇ δικαιώματα ἐν Ἑλλάδι καὶ νὰ παρίσταται ὡς νομικὸν πρόσωπον ἐνώπιον τῶν Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων.

§52ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἶναι ἀκριβέστατον αὐτό.

§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἡ Γαλλικὴ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς τοῦτο λέγει, καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ μακαρίτου Ποτλῆ, οἱ δὲ συγγραφεῖς ῥητῶς σημειοῦσιν, ὅτι δὲν ἐξισοῦνται ὑπὸ τοῦ νόμου αἱ ξέναι ἑταιρίαι πρὸς τὰς ἐγχωρίους ὡς πρὸς τὰ δικαιώματα, ἀλλὰ μόνον ὡς πρὸς τὴν ἱκανότητα πρὸς ἐξάσκησιν τῶν δικαιωμάτων αὑτῶν. Ὑποθέσατε, ὅτι ξένη ἑταιρία προσέρχεται ἐνώπιον τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων· ἡ ἑταιρία αὕτη δὲν ἀπαλλάσσεται ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1861 τῆς ὑποχρεώσεως νὰ καταβάλῃ ἐγγύησιν, ἐὰν ζητήσῃ αὐτὴν ὁ ἐναγόμενος ἡμεδαπός. Ὅταν ὅμως λέγητε, ὅπως ἔχει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἴσα εἶναι τὰ δικαιώματα, τότε δυνατὸν νὰ παραπλανηθῶσι τὰ δικαστήρια, καὶ νὰ εἴπωσιν, ὅτι αἱ ξέναι ἑταιρίαι ἀπαλλάττονται καὶ τῆς ἐγγυήσεως. Τὸ ζήτημα σήμερον ἴσως ἔχει σπουδαιότητα, ἀλλὰ θέλει ἔχει μείζονα εἰς τὸ μέλλον. Καὶ ἐπειδὴ οὔτε τοῦ Βελγικοῦ οὔτε τοῦ Γαλλικοῦ νόμου ἡ ἔννοια εἶναι τοιαύτη, αἱ δὲ ἡμέτεραι ἑταιρίαι ἐν Γαλλίᾳ καὶ Βελγίῳ κατ’ ἐκείνους τοὺς νόμους θέλουν δικασθῆ, πρέπει νὰ καθορισθῇ πᾶσα ἀμφιβολία πρὸς ἀποφυγὴν ζημίας.

§54Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔρχεται μία γεωργικὴ ἑταιρία καὶ θὰ εἴπῃ.........

§55ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὕτη ἡ ἑρμηνεία εἶναι ἀληθῶς ὀρθὴ, ἀλλ’ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἐπεκτείνει τὴν ἑρμηνευτικὴν πρόθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, λέγουσα, ὅτι αἱ ξέναι ἑταιρίαι ἐξισοῦνται κατὰ τὰ δικαιώματα πρὸς τὰς ἑλληνικὰς, καὶ τοῦτο ἠθέλησα νὰ δείξω ἀνακριβές.

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀρκεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ δηλώσῃ τί ἐννοεῖ.

§57ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καμμίαν προσθήκην δὲν ἐκάμαμεν.

§58ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ σημειωθῇ ἁπλῶς, ὅτι τοῦτο ἐννοοῦμεν.

§59ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ συμπίπτει νὰ ἐξηγηθῇ τὸ κείμενον τοῦ νόμου, θὰ ὑποβάλω μίαν μικρὰν τροπολογίαν, διὰ ν’ ἀποφύγω τὴν συζήτησιν τῆς ἰδίας προτάσεως, ἣν εἶχον ὑποβάλει. Ὁ νόμος τοῦ 1864 ὁμιλεῖ περὶ ἑταιριῶν συστηθεισῶν ἐν Γαλλίᾳ, ἀδείᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἂν τὰς ἀναγνωρίζῃ καὶ εἰς αὐτὰς ἐπιτρέπῃ νὰ παρίστανται ἐπὶ δικαστηρίων καὶ νὰ ἔχωσιν ὅλα τὰ δικαιώματα. Ἀλλὰ κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1867, ὅστις εἶναι μεταγενέστερος, δὲν ἀπαιτεῖται ἐν Γαλλίᾳ ἄδεια τῆς Κυβερνήσεως πρὸς σύστασιν τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν. Κατὰ συνέπειαν ὑποβάλλω ἰδιαιτέραν πρότασιν, ἥτις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον δὲν εἶχε συζητηθῆ, εἶναι δὲ αὕτη.... (Ἀναγινώσκει.)

§60ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διατί εἰδικῶς διὰ τὴν Γαλλίαν;

§61ΡΙΚΑΚΗΣ. Διὰ νὰ μὴ μεταβάλω ὅλον τὸν νόμον, λέγω, ὅτι τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον ὡς πρὸς τοῦτο.

§62Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν, καὶ τὸ συζητοῦμεν αὔριον.

§63ΜΙΛΗΣΗΣ. Χθὲς, κύριοι, ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ὅπως σήμερον συζητήσωμεν τὴν σύμβασιν τῶν Μεταλλουργείων.

§64ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§65Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὔριον ἢ σήμερον δὲν ὑπάρχει διαφορά. Ἐὰν θέλητε νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν, τὸ ἐννοῶ.

§66ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς συμβάσεως ἔχει ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Δὲν δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς τὰ ἔσοδα, ὅταν δὲν ἔχητε ἀποφασίσει περὶ αὐτῶν. Ἐὰν δὲν θέλητε σήμερον, ἂς συζητηθῇ αὔριον.

§67ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μετὰ τὸ τέλος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων καὶ πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Θέλετε καὶ τοῦτο; ἂς γείνῃ.

§69ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§70Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρέπει, νομίζω, παρούσης τῆς Βουλῆς, νὰ ζητῶμεν πιστώσεις· πρέπει νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός. Βεβαίως ἡ Βουλὴ θὰ μείνῃ, ὅπως συζητήσωμεν καὶ τ’ ἄλλα νομοσχέδια τὰ συμπληροῦντα τὸν προϋπολογισμόν· ἀλλὰ νὰ συζητήσωμεν τὰ ἄλλα καὶ ν’ ἀφήσωμεν τὸν προϋπολογισμόν, αὐτὸ εἶναι ἄτοπον.

§71ΜΙΛΗΣΗΣ. Μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, ἀλλὰ πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων, πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὴν σύμβασιν. (Ἀποῤῥίπτεται ἡ πρότασις αὕτη δι’ ἀναστάσεως.)

§72ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§73ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις. Μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων συνδέονται καὶ ἄλλα νομοσχέδια· ὅταν αὐτὰ συζητηθοῦν, ἂς συζητηθῇ καὶ αὐτό.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;

§75ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§77ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐτελείωσεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐὰν εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου ἐφηρμόσθη ὁ προϋπολογισμὸς κατὰ τὸν ὀργανικὸν νόμον.

§78ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης)...

§79ΜΙΛΗΣΗΣ. Πῶς μετέβημεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, κύριε Πρόεδρε;

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμείνατε σύμφωνοι.

§81ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰς τί;

§82ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐμείναμεν σύμφωνοι, πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, ἐὰν θὰ συζητηθοῦν τὰ ἄλλα νομοσχέδια, τὰ σχέσιν ἔχοντα, νὰ συζητηθῇ καὶ αὐτό.

§83ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἦμαι σύμφωνος μὲ τὰ ἄλλα νομοσχέδια· ἀλλὰ δὲν ἐξαρτῶ τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἀπὸ τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα.

§84Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν. Λοιπὸν ἂς συζητήσωμεν δέκα λεπτά.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μίλησης προτείνει νὰ συζητηθῇ ἡ περὶ καταργήσεως τῶν ἀπαιτήσεων τοῦ δημοσίου κατὰ τῶν μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου σύμβασις πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Ἡ δὲ Κυβέρνησις προτείνει μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση, λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι ὄχι.

§86ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλη πρότασις τοῦ κ. Μπούμπουλη, νὰ συζητηθῇ ἀμέσως.

§87ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἠμποροῦν νὰ ψηφοφορηθῶσι συγχρόνως δύο προτάσεις, διότι οἱ λέγοντες ὄχι δυνατὸν νὰ θέλωσι νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ψηφοφοροῦνται δύο προτάσεις· ἐξήγησις ζητεῖται, καὶ ὀφείλω νὰ τὴν δώσω.

§89ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ἡμερησία διάταξις λέγει, ὅτι θὰ συζητήσωμεν τὴν σύμβασιν. Ἤδη ζητοῦνται δύο μεταβολαὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως· ὁ κ. Μίλησης ζητεῖ νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θ’ ἀρχίσῃ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων, ἐγὼ δὲ λέγω νὰ μὴ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις παρὰ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.)

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση διὰ ψήφων 58 κατὰ 75, ψηφοφορησάντων 133. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.—«Κεφάλαιον Αʹ. ἄρθρον 1.»

§91ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.) Δι’ ἐγγράφου μου πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐπρότεινα νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πίστωσις διὰ τὴν μισθοδοσίαν ἑνὸς Ὑπουργικοῦ Γραμματέως ά τάξεως, ὅστις θὰ χρησιμεύσῃ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ἀντικείμενον τῶν φυλακῶν. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπή, ἀντὶ νὰ κάμῃ τὴν μνείαν ταύτην ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου Αʹ. καὶ ἄρθρου 1 τοῦ προϋπολογισμοῦ, κάμνει αὐτὴν ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου Γʹ. ἄρθρου 6, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν παρ’ ἐμοῦ γενομένην πρότασιν. Προτείνω ἑπομένως, ἵνα ἡ πίστωσις αὕτη σημειωθῇ εἰς τὸ κεφάλαιον Αʹ. ἄρθρον 1.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ προτάσεις δὲν πρέπει νὰ γίνωνται πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πρὸς τὴν Βουλὴν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς κατὰ τί ἐτροποποιήθη ὁ προϋπολογισμός.

§93ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως δὲν ἐνόησα καλῶς τί ἐννοεῖ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου. Ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχει αὐτὸν τὸν σκοπὸν, τοῦ νὰ προτείνωνται δηλονότι προσθῆκαι καὶ ἐλαττώσεις. Λοιπὸν, τοῦ προϋπολογισμοῦ συζητουμένου, προτείνω νὰ περιληφθῇ πίστωσις, διὰ τὴν μισθοδοσίαν ἑνὸς Ὑπουργικοῦ Γραμματέως Αʹ τάξεως εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ δέκα μῆνας, ἐκ δραχμῶν 2,400. Εἶχον κάμει δὲ τοιαύτην πρότασιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῳόντι ποιεῖται μνείαν τῆς προτάσεώς μου ταύτης, ἀλλ’ ἐν Κεφαλαίῳ καὶ ἄρθρῳ ἀκαταλλήλῳ. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι πρὸς τὴν Βουλὴν κάμνω τώρα τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ εἰς αὐτὴν ἀπόκειται νὰ τὴν δεχθῇ ἢ μή.

§94ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ βεβαίως δὲν παραδέχεται τὴν θεωρίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§95ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τῳόντι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅταν αὕτη εἶχε περατώσει τὸ ἔργον αὐτῆς, παρεπέμφθη ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, προτείνοντος τὴν ἀναγραφὴν πιστώσεως, πλέον τῶν ἀναγραφεισῶν, δι’ ἕνα Ὑπουργικὸν Γραμματέα, σημειοῦντος δὲ συνάμα, ὅτι ζητεῖ τὴν αὔξησιν ταύτην ἀντὶ τῆς θέσεως ἐπιθεωρητοῦ τῶν φυλακῶν, δι’ ἣν εἶχε ζητηθῆ πίστωσις διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1880, πίστωσις, μὴ γενομένη ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην της ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης, διότι ἤδη εἶχεν ἀποπερατώσει τὴν ἐντολήν της. Ἐποιήσατο ὅμως ἁπλῆν μνείαν περὶ τούτου ἐν τῇ ἐκθέσει της ὑπὸ κεφάλαιον Γʹ. ἄρθρον ΙΟʹ. Νομίζω δὲ, ὅτι ὁ ὀργανικὸς Νόμος, ὁ κανονίζων τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπουργικῶν Γραμματέων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἐπιτρέπει τὴν προσθήκην πιστώσεως δι’ ἕτερον ὑπουργικὸν Γραμματέα, πλὴν τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καθόσον ἐν αὐτῷ δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀναγράφωνται πιστώσεις διὰ θέσεις μὴ νενομοθετημένας.

§96ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι νόμος ἀπαιτεῖται· ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ νὰ ἐγγράψῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὴν πίστωσιν, δυνάμεθα νὰ κάμωμεν χρῆσιν αὐτῆς ὅπως κάμνομεν χρῆσιν καὶ ἄλλων πιστώσεων ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν στηρίζονται εἰς προϋπάρχοντα νόμον, καὶ διὰ τοῦτο, ἀφ’ ἧς ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν ἐν τῷ Οἰκονομικῷ νόμῳ περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους περιλαμβάνεται ῥητὴ διάταξις, καθ’ ἣν δύναται νὰ γείνῃ χρῆσις ἁπασῶν τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένων πιστώσεων, καὶ ἂν αὗται δὲν στηρίζωνται εἰς νόμον τινά. Τοιαύτη διάταξις ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐν ἄρθρῳ 4.

§97ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ δύο ἐτῶν, ὡς γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς, ἐν τῇ Βουλῇ ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ, ὅτι δὲν ἀναγράφονται πιστώσεις μὴ νενομοθετημέναι.

§98ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ὁ νόμος. «Ἄρθρον 4. «Αἱ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ ἔτους 1881 συμπεριληφθεῖσαι καὶ ἐγκριθεῖσαι πιστώσεις ἐπιτρέπεται νὰ δαπανηθῶσι καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ προγενέστερος νόμος ἐπιτρέπων αὐτάς». Λοιπὸν, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ τὴν ἀναγραφὴν τῆς πιστώσεως, δυνάμεθα νὰ κάμωμεν χρῆσιν, καίτοι μὴ ὑπάρχοντος νόμου. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν κρίνῃ τὴν πίστωσιν ταύτην ἀναγκαίαν, ἐγὼ βεβαίως δὲν θὰ ἐπιμείνω.

§99ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 4 εἶναι προδήλως ἀντισυνταγματική· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ τὴν παρεδέχθη, ἕνεκα τῆς ἀνάγκης, εἰς ἣν ὅλοι ὀφείλομεν νὰ ὑποτασσώμεθα. Ἡ ἀνάγκη ὅμως ἀφώρα εἰς ἐκείνας τὰς πιστώσεις, αἵτινες προϋπῆρχον, καὶ τὰς ὁποίας ἕκαστον ὑπουργεῖον ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ περιορίσῃ. Ἐῤῥέθη δὲ, ὅτι, ἕως ὅτου δυνηθῶμεν ν’ ἀπαλείψωμεν ἀπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ πάσας τὰς τοιαύτας πιστώσεις, καλύπτομεν τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τούτου τὴν μὴ κανονικήν. Ἀλλὰ νὰ ἔρχηται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς λέγῃ, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ φέρωμεν νέας πιστώσεις μὴ στηριζομένας ἐπὶ νόμου, τοῦτο εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἤλπιζον ν’ ἀκούσω προερχόμενον ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§100ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ἐπιμένω. (Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 1–3.) Ἄρθρον 4.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ διαιρεθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο εἰς δύο αὐτοτελῆ, τὸ μὲν διὰ συνδρομὰς ξένων ἐφημερίδων ἐκ δραχμῶν 2,000, τὸ δὲ δι’ ἀποζημίωσιν ἐξωτερικῶν δημοσιογραφικῶν ἀνταποκρίσεων ἐκ δραχ. 8,000.

§102ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ διαίρεσις τῶν πιστώσεων.......

§103ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, εἶμαι σύμφωνος. (Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 4 καὶ 5, κατὰ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, εἶτα δὲ καὶ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7 τοῦ Κεφαλαίου 1, καὶ 1 καὶ 2 τοῦ Κεφαλαίου 2.)

§104ΚΑΓΚΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ παμψηφεὶ καὶ ὁμοφώνως ἐπρότεινε τὴν ἀνασύστασιν τοῦ ἐπαρχείου εἰς τὴν νῆσον τῶν Παξῶν. Ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος παρέστησα τὸ μέγα ἄδικον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὴν νῆσον ἐκείνην διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ ἐπαρχείου, τῆς μόνης ἀρχῆς, ἥτις ἠδύνατο νὰ συντηρήσῃ τὴν τάξιν καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἔσοδα εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω πάλιν εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους παρίσταται ἡ ἀπόλυτος ἀνάγκη τῆς ἀνασυστάσεως, διότι διὰ τῶν ἐξόδων 5,000 δραχμῶν ἐξοικονομεῖ ἡ Κυβέρνησις πέραν τῶν 30,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος, αἱ ὁποῖαι τώρα χάνονται, διότι λαμβάνουν χώραν καταχρήσεις, ἀφεθείσης τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης εἰς τὴν τύχην της. Ὥστε ἀπόλυτος ἀνάγκη παρίσταται μιᾶς ἀρχῆς, ὅπως ἐποπτεύῃ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Πρὸς τούτοις δὲ, εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως καὶ τῆς ἀμέσου ἐπαφῆς καὶ σχέσεως μὲ τὴν Ἤπειρον, εἶναι ἀναγκαία ἡ παράστασις, διοικητικῆς ἀρχῆς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Κυβέρνησιν, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν Βουλὴν, ὅπως παραδεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§105ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῶν ἐπαρχείων, διότι δὲν βλέπω τὴν χρησιμότητα αὐτῶν, βλέπω μόνον τὴν μεγάλην δαπάνην. Ἀλλὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἔχει ὁ κ. Κάγκας, τοὺς ἔχω καὶ ἐγὼ διὰ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Κέας, ἥτις, ὡς γνωστὸν, συνίσταται ἐκ 3 νήσων, καὶ ἔχει περισσοτέραν ἀνάγκην. Ἐὰν λοιπὸν νομίζητε, ὅτι ἡ ὕπαρξις τοῦ ἐπαρχείου εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν νῆσον Παξῶν, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προτείνῃ πίστωσιν καὶ διὰ τὴν σύστασιν τοῦ ἐπαρχείου Κέας.

§106ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται, ἐὰν ἐγκρίνῃ, νὰ χορηγήσῃ πίστωσιν. Τὸ κατ’ ἐμὲ θεωρῶ τὴν ὕπαρξιν διοικητικῶν ἀρχῶν ἐν Παξοῖς καὶ Κέᾳ ἀναγκαίαν, διότι εἶναι νῆσοι αὐτοτελεῖς καὶ χωρισμέναι ἀπὸ ἄλλα ἐπαρχεῖα.

§107ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οἱ Παξοὶ ἀπέχουν ἀπὸ τὴν Κέρκυραν μίαν ὥραν, ὅσον ἡ Αἴγινα ἀπὸ τὰς Ἀθήνας.

§108ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπέχει τοὐλάχιστον πέντε ὥρας.

§109ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις ἐθεώρουν, ὡς καί τις τῶν συναδέλφων προτείνει, ἐθνωφελὲς νὰ καταργηθοῦν τὰ ἐπαρχεῖα, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀποφανθῇ πρώτη ἡ Βουλὴ περὶ καταργήσεως ἐν γένει τῶν ἐπαρχείων· ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει, νὰ συστηθῇ ἐπαρχεῖον καὶ ἐν τῇ νήσῳ Πόρῳ, καθόσον ἡ ἐπαρχία Τροιζηνίας ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν δήμων, ὁ εἷς τῶν ὁποίων ἀπέχει 8 ὥρας μέχρι τοῦ δήμου Τροιζηνίας, ὅθεν εἶναι ἀνάγκη δι’ ἀτμοπλοίων ἢ πλοίων νὰ διαπεραιωθοῦν εἰς τὴν Ὕδραν, διὰ νὰ εὕρουν τὸ ἐπαρχεῖον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι οὔτε ἡ διοίκησις, οὔτε ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία δύναται νὰ προοδεύσῃ δι’ αὐτῆς τῆς καταστάσεως. Ἐννοῶ ἡ Ὕδρα ἕνεκα τῆς ἱστορίας της νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔχῃ τὰς ἀρχὰς ἐκεῖ· ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ προνομίων, δὲν πρέπει τὰ δικαιώματα νὰ καταθλίβωνται. Ἕνεκα δὲ τῆς παραγωγικότητος τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ ἐπαρχεῖον, διὰ νὰ ὑπηρετῇ τὰ συμφέροντα τῶν δήμων ἐκείνων τῶν τόσον ἀποκέντρων. Πρῶτον λοιπὸν κατάργησις τῶν ἐπαρχείων, δεύτερον σύστασις ἐπαρχείου καὶ ἐν Πόρῳ.

§110ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περίεργος ἡ πρότασις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δουζίνα. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν προτείνει τὴν κατάργησιν ὅλων τῶν ἐπαρχείων, ἀφ’ ἑτέρου συνιστᾷ ὡς ἀναγκαίαν τὴν σύστασιν ἐπαρχείου καὶ ἐν τῇ ἰδίᾳ αὑτοῦ ἐπαρχίᾳ, τῇ Τροιζηνίᾳ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν συμμερίζεται τὴν γνώμην τοῦ κ. Δουζίνα περὶ καταργήσεως τῶν ἐπαρχείων, διότι τότε ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἓν ἄλλο μέτρον περὶ διοικήσεως τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο κρίνω περιττὸν νὰ ἐπιμείνω πλειότερον, ὅπως ἀντικρούσω τὴν πρότασιν ταύτην. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν ἐπαρχείων νέων, νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Κάγκα εἶναι πρότασις δεδικαιολογημένη, διότι ζητεῖται ἡ ἀνασύστασις ἐν Παξοῖς ἐπαρχείου, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε πρὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἡ νῆσος δὲ τῶν Παξῶν ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, καὶ ἡ μετὰ τῆς Κερκύρας συγκοινωνία εἶναι ὁπωσδήποτε δύσκολος. Οὐχ ἧττον θεωρῶ δεδικαιολογημένην καὶ τὴν πρότασιν τοῦ βουλευτοῦ Κέας, διότι ἡ Κέα ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐπαρχίαν, ἔχει ταμεῖον ἴδιον, ἔχει τέσσαρας δήμους, καὶ ἑπομένως ἔχει ἀνάγκην διοικητικῆς ἀρχῆς, ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ ἐπαρχίᾳ ἑδρευούσης. Ἀλλ’ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ παραδεχθῇ τὴν σύστασιν αὐτῶν ἢ μὴ, καὶ ἂν παραδεχθῇ αὐτὴν, εἶναι ἀνάγκη βεβαίως νὰ χορηγηθῇ καὶ ἡ ἀπαιτουμένη πίστωσις.

§111ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Τῶν ἐπαρχείων ὁ ἀριθμὸς εἶναι ὡρισμένος διὰ νόμου, καὶ ἡ δικαιοδοσία αὐτῶν πάλιν διὰ νόμου πρέπει νὰ ὁρισθῇ.

§112ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἐπαρχεῖα Παξῶν καὶ Κέας εἶναι κανονισμένα διὰ νόμου.

§113ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Τότε πῶς συνεχωνεύθησαν;

§114ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§115ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρεῖ περίεργον τὴν πρότασίν μου, ἀλλὰ δὲν εἶναι περίεργος· εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας, ἀφ’ ἧς εἰσῆλθον εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἐπρέσβευσα καὶ πρεσβεύω καὶ θέλω πρεσβεύει. Πρεσβεύω, ὅτι ὅλαι αἱ δαπάναι, αἱ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, εἶναι ἕωλοι, πολλὰ ὀλίγαι εἶναι χρήσιμοι. Τοῦτο ὑπεστήριξα πέρυσιν· ἐφέτος σιωπῶ, καὶ τοῦτο δὲν εἶναι περίεργον, διότι, ἀφοῦ βλέπω, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς θέλει νὰ ἐξογκώσῃ τὸν προϋπολογισμὸν, ἐγὼ δὲν δύναμαι ν’ ἀντισταθῶ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἐναντίος τῶν τοιούτων ἐξογκώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται καθ’ ἑκάστην, καὶ διὰ τοῦτο ἐπρότεινα τὴν κατάργησιν τῶν ἐπαρχείων. Ἀλλ’ ὅταν ἡ πλειονοψηφία θεωρῇ ταῦτα ἀναγκαῖα καὶ προβαίνῃ εἰς σκέψεις περὶ συστάσεως νέων ἐπαρχείων, δὲν εἶμαι περίεργος, θὰ ἤμην τοὐναντίον περίεργος, ἐὰν δὲν ἐστηριζόμην ἐπὶ τῶν αὐτῶν περιστατικῶν καὶ δὲν ἀνέπτυσσον τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπαρχίας, αἵτινες ἐπιβάλλουν τὰς αὐτὰς ἀπαιτήσεις περὶ συστάσεως ἐπαρχείου. Οὐδεὶς μὴ λησμονήσῃ, ὅτι ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους ἐπιδιώκω τὰς γενικὰς οἰκονομίας, ἀλλ’ ὅταν ὑπερισχύῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου ἡ ἐπαρχιακὴ ἀντιπροσωπεία, θὰ ἤμην λίαν περίεργος, ἐὰν ἐγὼ ἐποίουν ἐξαίρεσιν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπαρχία Τροιζηνίας εἶναι παραγωγικοτάτη, ἔχει δοσοληψίας μετὰ τῶν ταμείων, μετὰ τῶν ἐπάρχων καὶ ὅλων τῶν ἀρχῶν, αἵτινες εἶναι συγκεντρωμέναι ἐν Ὕδρᾳ· δὲν διαμφισβητῶ, ἐπαναλαμβάνω, τὰ δικαιώματα τῆς Ὕδρας ἐκ τῆς ἱστορίας, πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἐκεῖ μία ὁπωσδήποτε ἐξουσία, ἀλλὰ τὸ προνόμιον δὲν πρέπει νὰ θελήσωμεν νὰ τὸ φέρωμεν ὑπέρτερον, ὥστε νὰ προσβάλῃ καὶ δικαιώματα. Διὰ τοῦτο λοιπὸν προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως, προκειμένου νὰ συστήσῃ δύω ἐπαρχεῖα, νὰ συστήσῃ καὶ τὸ τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας, ἥτις κατ’ ὄνομα λέγεται ἐπαρχία, πράγματι ὅμως εἶναι ἐπαρχία Ὕδρας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐγκρίνῃ τοὺς λόγους καὶ θὰ παραδεχθῇ τὴν σύστασιν.

§116ΚΑΓΚΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ νέου ἐπαρχείου, ὡς διϊσχυρίσθη ὁ προαγορεύσας, ἀλλὰ περὶ ἀνασυστάσεως ἐπαρχείου καὶ ἀποδόσεως δικαιοσύνης εἰς ἐπαρχίαν, ἥτις μέχρι τῆς χθὲς ἦτο εἰς ἴσην μοῖραν μὲ νομοὺς τοῦ Κράτους, καὶ σήμερον ζητοῦμεν νὰ ἐξισωθῇ μὲ τὰς λοιπὰς ἐπαρχίας.

§117Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πόσος εἶναι ὁ πληθυσμὸς τῶν Παξῶν;

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 5,000.

§119ΡΟΥΦΟΣ. Διὰ τὴν Λυκοσούραν, ἡ ὁποία ἔχει 9,000 δὲν διωρίσαμεν ἕνα εἰρηνοδίκην. (Θόρυβος.)

§120ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀφοῦ ζητοῦν διὰ τοὺς Παξοὺς ἀνασύστασιν, θὰ εἰπῇ, ὅτι ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἐπαρχεῖον, ἀλλὰ κατηργήθη, διότι ἐθεωρήθη ἄχρηστον, ὥστε ἡ Τροιζηνία ἔχει περισσότερα δικαιώματα.

§121Γ. ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ ἐπαρχείου Παξῶν ὑπάρχει πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς, ὥστε πρέπει αὐτὴ νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν· αἱ ἄλλαι προτάσεις εἶναι νεώτεραι.

§122ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Καὶ διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ ἐπαρχείου Κέας ὑπάρχει ἡ γνώμη ἑνὸς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§124ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πῶς γίνονται αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν ἐπιτροπῶν πάντες γνωρίζομεν· ἐγὼ δὲν ἐλάλησα εἰς τὰ ὦτα κανενός· καὶ τοῦτο εἶναι σύστασις δι’ ἐμέ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, κατὰ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ἀνασύστασιν τοῦ ἐπαρχείου Παξῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα.) Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίστροφον· οἱ μὴ παραδεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. (Ἀποῤῥίπτεται δι’ ἀναστάσεως καὶ ἡ πρότασις περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ ἐπαρχείου Κέας.)

§126ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, κατανοῶν τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς πρὸς οἰκονομίας, ἐγὼ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου, ἀφοῦ δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ σύστασις τῶν δύω ἐπαρχείων. (Ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 4–9.) Κεφάλαιον 3 «Δημοσία ἀσφάλεια.»

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προσωπικὸν διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. 268,800.» Ἐνταῦθα ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ μὴ γείνῃ δεκτὴ ἡ προσθήκη τοῦ πέρυσι διαγραφέντος μισθοῦ 40 ἀστυνομικῶν κλητήρων, ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐγκρίνει τὴν διατήρησιν τοῦ σημειωθέντος ποσοῦ.

§128ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ διὰ νόμου κεκανονισμένος ἀριθμὸς τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων συνίσταται εἰς 300. Πέρυσιν ὅμως, λόγῳ οἰκονομίας, ἠλαττώθη εἰς 260, ἀλλὰ παρετηρήθη, ὅτι εἶναι ἀνεπαρκής.

§129ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διότι εἶναι ὑπηρέται εἰς ἰδιωτικὰς οἰκίας· εἶναι ἀλήθεια ἀναντίῤῥητος.

§130ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Διεύθυνσις τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐπανειλημμένως, καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως, ἐσύστησεν ὡς ἀπαραίτητον τὴν ἀνάγκην τῆς προσθήκης καὶ τῶν 40 ἔτι κλητήρων, διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν τάξιν, τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὰς ἄλλας ἀνάγκας τῆς πόλεως, ἥτις ἔλαβε τόσην ἔκτασιν· ἐνόμισα λοιπὸν καθῆκόν μου νὰ περιλάβω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πίστωσιν καὶ διὰ τοὺς 40 κλητῆρας, νομίζω δὲ, ὅτι ἡ πρότασίς μου εἶναι δεδικαιολογημένη· ἀλλ’ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ ἢ μὴ αὐτήν. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ φέρω τὴν εὐθύνην, ἂν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς πιστώσεως, καὶ ἑπομένως τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κλητήρων, ἡ δημοσία τάξις καὶ ἀσφάλεια τῆς πρωτευούσης τοῦ Βασιλείου δὲν ἦναι δεόντως ἐξησφαλισμένη.

§131ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁμοία παρατήρησις ἐγένετο καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ὅτε ἡ ἐλάττωσις, ἡ τότε ψηφισθεῖσα, 40 κλητήρων, ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθῇ, παρετήρησα, ὅτι, διὰ νὰ εὕρω αὐτοὺς τοὺς 40 κλητῆρας, τοὺς ὁποίους ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν κατάλογον, ἐχρειάσθη νὰ ἀναζητῶσι τὰ ὄργανα τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς ἀστυνομίας πολλὰς ἡμέρας εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, τὰ Γυμνάσια, εἰς τὰ καφενεῖα καὶ ἀλλαχοῦ, ἵνα εὕρουν τοὺς δῆθεν κλητῆρας αὐτοὺς, καὶ τότε εἶδον, ὅτι ὄντως ἦσαν περιττοί· πέρυσι δὲ διεξήχθη κάλλιστα ἡ ὑπηρεσία μὲ τὸν ὀλιγώτερον ἀριθμὸν τῶν κλητήρων. Καλὸν θὰ ἦτο, ἐὰν θέλωμεν νὰ καλλιτερεύσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας, νὰ ἐπροτείναμεν τάξεις περισσοτέρας κλητήρων καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὸν μισθὸν αὐτῶν· ἄλλως ὁ ἀριθμὸς τῶν 240 ὑπεραρκεῖ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶδα, καὶ ἂν ἐρευνήσῃ κατόπιν ὁ κ. ὑπουργὸς, θέλει ἰδεῖ, ὅτι οἱ προστεθησόμενοι κλητῆρες αὐτοὶ θὰ ἦνε μαθηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου ἢ Γυμνασίων, ὑπηρέται καφενείων, καὶ ὄχι ὄργανα δημοσίου ἀσφαλείας.

§132ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον καὶ ἐγὼ τοιαύτην ἰδέαν, ὁποίαν ἔχει ὁ ἔντιμος ἐκ Ζακύνθου βουλευτὴς κ. Λομβάρδος, καὶ προσεκάλεσα τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἂν ὅλοι οἱ κλητῆρες ἐκτελοῦν τὰ καθήκοντά των, ἢ ἀσχολοῦνται εἰς ἰδιαιτέρας ὑπηρεσίας· ὁ διευθυντὴς μὲ ἐβαιβαίωσε, καὶ τὸ λέγω δημοσίᾳ, ὅτι οὐδεὶς τῶν κλητήρων διατελεῖ ἐκτὸς τοῦ καθήκοντός του, ἀλλ’ ὅτι οἱ 260 κλητῆρες εἶνε ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσουν εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως, καὶ διὰ τοῦτο, μοὶ εἶπεν, ἐπέμενε καὶ ἐπιμένει νὰ ἐπανέλθωσι καὶ οἱ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀφαιρεθέντες 40 τοιοῦτοι. Μόνον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐωτερικῶν, κύριοι, ἐργάζονται 10 ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, διότι ἠλαττώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων τοῦ ὑπουργείου.

§133ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀπὸ τοὺς ὁποίους εἶναι περιττοὶ 4.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν 40 κλητήρων, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Τὸ ἀντίστροφον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα.)

§135ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς περὶ ἀπαλείψεως τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ 40 κλητῆρας, λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία.)

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶνε ἰσοψηφία, 65 πρὸς 65, ἑπομένως ἡ πρότασις ἔπεσε. (Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 2–9.) Ἄρθρον 10.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει παρατήρησιν.

§139ΡΟΥΦΟΣ. Εἶνε λάθος.........

§140ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ῥοῦφος λέγει, ὅτι ἐκ λάθους ἐγένετο ἡ σημείωσις, καὶ ἐπειδὴ εἶχον τὴν τιμὴν, ὡς εἰσηγητὴς, νὰ ἔχω τὴν ἐμπιστοσύνην του, παρατηρῶ, ὅτι οὐχὶ ὅ,τι ἐσημείωσα ἐγὼ ἐν τῇ ἐκθέσει, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς, δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ ὑπουργεῖον ἔπεμψε πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν δήλωσιν, καθ’ ἣν, ἀντὶ τῶν 7,200 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι πέρυσιν ἐζητήθησαν διὰ διορισμὸν γενικοῦ ἐφόρου τῶν φυλακῶν ἐργαζομένου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ σημειωθῇ πίστωσις μισθοῦ ἑνὸς Ὑπουργικοῦ γραμματέως ἐργαζομένου ἐπίσης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν φυλακῶν· τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐσημείωσεν ἐν τῇ δηλώσει του ὑπὸ ποῖον κεφάλαιον καὶ ἄρθρον ἐπεθύμει νὰ σημειωθῇ ἡ πίστωσις. Ἀλλὰ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1880 ἡ πίστωσις διὰ τὸν διευθυντὴν τῶν φυλακῶν ἦτο εὐλόγως κατακεχωρισμένη ὑπὸ τὸ κεφάλαιον 3 ἄρθρον 10 «Καταστήματος φυλακῶν». Αὐτὴ ἡ πίστωσις ἀπηλείφθη πέρυσιν, ἡ δὲ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἔπρεπεν ἀναγκαίως ν’ ἀναφέρηται εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο· ἑπομένως οὐδὲν ἐγένετο λάθος. Τὸ δὲ τυπογραφικὸν παρόραμα, καθ’ ὃ ἐτέθη ἄρθρον 6 ἀντὶ 10, οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τῆς ἐργασίας, ἀφοῦ ἐν τῷ ἀνὰ χεῖράς μου χειρογράφῳ σημειοῦται τὸ ἄρθρον 10. (Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 10–12 τοῦ Κεφαλαίου 3, τὸ Κεφάλαιον 4 καὶ τ’ ἄρθρα 1–4 τοῦ Κεφαλαίου 5.)

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. «Δημόσια λουτρά».

§142ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρόκειται περὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ οὔτε ὡρισμένον τόπον, οὔτε ὡρισμένον ἄτομον. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι εἰς τὰ Μέθανα ὑπάρχει θέσις Βρωμολίμνη καλουμένη, ἥτις ἔχει λουτρὰ, καὶ οὐδεὶς ὁ ἀγνοῶν κατὰ πόσον εἶναι ὠφέλιμα εἰς τοὺς προσερχομένους. Ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἤρξατό τις ἀνόρυξις τῶν ὑδάτων, τὰ ὁποῖα ἀναβλύζουν εἰς τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης, καὶ δι’ ἔργων ἀτελῶν ἐγένετο μικρὸς μόλος, ὅπως μὴ τὰ ὕδατα ταῦτα ἀναμιγνύωνται μετὰ τῶν θαλασσίων ὑδάτων, οὕτω δὲ προσήρχοντο πολλοί. Ἀλλὰ τούτου γενομένου γνωστοῦ, ὅτι τὰ ὕδατα εἰσὶν ἰαματικὰ καὶ ὅτι εἰς τοῦτο συνήργησεν ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἐπελήφθη εὐθὺς τὸ δημόσιον· καὶ γνωστὸν, ὅτι ἅμα τὸ δημόσιον θέσει τὴν χεῖρά τού που, τὸ ἔργον καταστρέφεται. Ἔθεσε τὴν χεῖρά του ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος καὶ ἐζήτησε νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰ ὕδατα· ἐθεωρήθησαν πλοῦτος ἐθνικὸς, ἀμέσως ἐγεννήθησαν δίκαι τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν παρακειμένων χωρῶν, καὶ ἐπὶ τέλους κατήντησαν νὰ ἐνοικιάζουν αὐτοὺς τοὺς βόθρους, οἵτινες δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ λίθοι ἀπότομοι τεθειμένοι εἰς φραγμὸν κατὰ τῶν κυμάτων, ὅπως μὴ καταβυθισθῶσιν εἰς τὰ ὕδατα τῆς λίμνης. Αὐτὰ τὰ λουτρὰ ὀφείλουν νὰ ἐφελκύσουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προκηρύξῃ ἕνα περὶ τούτου διαγωνισμὸν, εἴτε δοθῶσιν εἰς ἐργολαβίαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ οὕτω καταρτισθῶσιν εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πρωτευούσης λουτρὰ καλά· διότι ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ δὲν εἶναι παρὰ 3 ὡρῶν ἀπόστασις, καὶ ὑπάρχει τοσαύτη εὐκολία ἐκεῖ ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις καὶ δι’ ὅλας τὰς ἀνάγκας τοῦ ἀνθρώπου· καλὸν λοιπὸν ἦτο νὰ καταρτισθῇ ἐκεῖ ἓν κατάστημα ὁποῖον ὑπάρχει εἰς Εὐρωπαϊκὰ μέρη. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν τὸ γλίσχρον αὐτὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει τὸ δημόσιον ἐκ 500 δραχμῶν, ν’ ἀφεθῇ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ δαπανήσῃ αὐτό.

§143ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. 500 δραχμαὶ δὲν ὠφελοῦσι εἰς τίποτε.

§144ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὁ ἐνοικιαστὴς αὐτὸς δὲν ἔχει σκεπάσματα, ἀλλὰ κάμνει σκηνὰς καὶ παραπήγματα· ὅταν ὅμως ἀφεθῇ τὸ μίσθωμα εἰς αὐτὸν, δύναται νὰ κάμῃ μικρὰς ἀποθήκας τῶν δημοσίων ὑδάτων τελειοτέρας καὶ νὰ παρέχῃ μεγαλειτέρας εὐκολίας εἰς τοὺς προσερχομένους. Τί εἶναι τὸ ποσὸν τῶν 500 δραχμῶν ἀπέναντι ἑνὸς προϋπολογισμοῦ δαπάνης 150 ἑκατομμυρίων;

§145ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ ὑπάγεται εἰς τὰ ἔσοδα.

§146ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Αὐτὴν τὴν πρότασιν κάμνω, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν δεχθῇ.

§147Α. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ χωρίῳ Πλατυστόμῳ ὑπάρχουν λουτρὰ ἰαματικά. Τὰ λουτρὰ ταῦτα πρὸ πολλῶν ἐτῶν τὰ διετήρει ἡ δημοτικὴ ἀρχή, πρὸ δύο δὲ ἐτῶν τὸ δημόσιον ἐνοικίασεν αὐτὰ ἐπὶ δεκαετίαν, ὑπὸ τὸν ὅρον τὸ δημόσιον νὰ διορίσῃ ἰατρὸν, καὶ ὅμως κατὰ τὰ δύο ταῦτα ἔτη δὲν διωρίσθη τοιοῦτος, καὶ ὡς ἐκ τούτου πολλοί, οἱ ὁποῖοι προσήρχοντο διὰ νὰ ἰαθῶσι, στερούμενοι ἰατροῦ, ἀνεχώρουν, καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ ἐζημιοῦντο. Δυστυχῶς καὶ κατὰ τὸ ε. ε. ἡ ἀντιμισθία τοῦ ἰατροῦ δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ε. ε., οἱ δὲ ἐνοικιασταὶ, δι’ ἀναφορῶν των πρὸς τὰ ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ζητοῦν νὰ διορισθῇ τοιοῦτος· ἄλλως θέλουν κινήσει ἀγωγὴν ἀποζημιώσεως. Ἑπομένως παρακαλῶ τήν τε Κυβέρνησιν καὶ Βουλὴν νὰ γείνῃ προσθήκη ἰατροῦ καὶ διὰ τὰ λουτρὰ Πλατυστόμου, πρὸς ἀποφυγὴν δικαστικῶν διενέξεων, καθότι οἱ ἐνοικιασταὶ δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως, ἂν δὲν διορισθῇ ἰατρός.

§148ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν· ἂς προστεθῇ ποσὸν 600 δραχμῶν.

§149ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ νὰ αὐξήσῃ ἡ πίστωσις αὕτη, ν’ αὐξήσῃ κατὰ 600 ἀκόμη δραχμὰς διὰ τὰ λουτρὰ τῶν Θερμοπυλῶν, διότι καὶ ἐκεῖ γίνεται μεγάλη χρῆσις καὶ εἶναι λίαν ὠφέλιμα τὰ λουτρά.

§150ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ διὰ τὰ λουτρὰ Καϊάφα.

§151ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ θεωρῶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δουζίνα δικαιοτάτην, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ μεγαλείτερον ποσὸν, διότι τὰ λουτρὰ ἐκεῖ εἶναι εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν, πρέπει δὲ νὰ διορθωθοῦν, διότι εἶναι χρησιμώτατα· νὰ προστεθοῦν 10,000 δραχμαί.

§152ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ δημόσια λουτρὰ ἀποτελοῦν σπουδαίαν περιουσίαν τοῦ δημοσίου· ἀλλ’ οὐ μόνον ὑπὸ ταύτην τὴν ἔποψιν ἐπιβάλλονται καθήκοντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιβάλλονται καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς δημοσίας ὑγείας καὶ τῆς ἐν γένει ὠφελείας τοῦ Κράτους, διότι τὰ δημόσια λουτρὰ ἑλκύουν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ πολλούς. Ἤδη, ὡς ἔχουν τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὴν δαπάνην διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς δημοσίας ὑγείας, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα πάντοτε περιττὴν, τὸ δημόσιον, ἀντὶ νὰ δαπανᾷ διὰ τὰ δημόσια ταῦτα λουτρά, ἀπολαμβάνει πρόσοδον ἐξ αὐτῶν, διότι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων βλέπομεν σημειουμένας ἄλλοτε 10,000 καὶ ἄλλοτε 6,000 δραχμὰς, ὡς πρόσοδον ἐκ τῶν δημοσίων λουτρῶν, ἡ δὲ δαπάνη τοῦ δημοσίου εἶναι 1,800 διὰ τοὺς ἰατρούς. Ἀφοῦ τὸ δημόσιον διὰ δικῶν πολυετῶν καὶ πολυδαπάνων ἐπιδιώκει τὴν ἀπόκτησιν τῶν λουτρῶν, νομίζω, ὅτι κατόπιν τῆς ἀποκτήσεως αὐτῶν—καὶ ἤδη ἔχει ὑπὸ τὴν κυριότητα αὐτοῦ πολλὰ—πρέπει νὰ φροντίζῃ καὶ περὶ τῆς ἀναπτύξεως αὐτῶν· ἡ δὲ δαπάνη, ἥ ὁποία θέλει γείνει διὰ τὰ λουτρὰ ταῦτα, θέλει ἀποδοθῇ πολλαπλασία, διότι βλέπομεν ἐκ τῶν λουτρῶν τῆς Κύθνου, ὅτι κατ’ ἔτος πολλοὶ συῤῥέουσιν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εὔποροι, οἵτινες καὶ εἰς τὴν χώραν παρέχουσιν ὠφέλειαν καὶ εἰς τὸ δημόσιο... Νομίζω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους πρέπει νὰ περιέχῃ ἐτησίως ποσὸν ἐκ 30 ἢ 40 χιλιάδων, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς βελτιώσεως τῶν δημοσίων λουτρῶν.

§153ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ κανονισθῇ ὁ τρόπος.

§154ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δύναται νὰ κανονισθῇ κατόπιν ὁ τρόπος νομοθετικῶς· ἀλλ’ ἕως ὅτου κανονισθῇ οὕτω, οὐδεὶς ἐμποδίζει τὴν Κυβέρνησιν νὰ κανονίζῃ αὐτὸν, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων καὶ τῶν ἀναγκῶν. Οὕτω μετὰ 10–15 ἔτη δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὰ δημόσια λουτρὰ εἰς κατάστασιν εὐπρεπῆ. Ἡ ὑποχρέωσις δὲ τοῦ δημοσίου δὲν εἶναι ὅπως συστήσῃ ξενοδοχεῖα, πρᾶγμα ὅπερ ἀνήκει εἰς τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμὸν τῶν ἐπιδιωκόντων κέρδος· τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ φροντίσῃ περὶ τῶν ὑδάτων, ὅπως διοχετεύωνται ταῦτα καθαρὰ καὶ ἀμιγῆ ὀμβρίων ὑδάτων, καὶ περὶ λουτήρων. Ὅταν ταῦτα γείνωσι παρὰ τοῦ δημοσίου, βεβαίως ἡ κερδοσκοπία θὰ παρουσιασθῇ, ὅπως συστήσῃ ξενοδοχεῖα. Τὴν μόνην βοήθειαν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ παράσχῃ ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τοῦτο, εἶναι νὰ παραχωρῇ τὰς γαίας, ἐπὶ τῷ ὅρῳ τῆς ἐπ’ αὐτῶν ἀνεγέρσεως τῶν ξενοδοχείων ἢ ἐργαστηρίων. Ἑπομένως, ἂν συναινῇ ἡ Κυβέρνησις, προτείνω νὰ ἐγγραφῇ, ποσὸν 30,000 δραχμῶν δι’ ἐφέτος, ἂν καὶ διὰ τὸ μέλλον νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο πρέπει νὰ αὐξήσῃ.

§155ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν. Ἑπομένως προτείνω ν’ ἀναγραφῇ ἰδιαίτερον ἄρθρον «συντήρησις καὶ βελτίωσις τῶν λουτρῶν, 30,000.»

§156ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ τεθῇ ὡς ἴδιον ἄρθρον, διὰ νὰ μὴ δύναται νὰ γείνῃ χρῆσις διὰ μισθοδοσίας. (Γίνεται δεκτὸν, ὅπως τὸ ἴδιον τοῦτο ἄρθρον τεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ Κεφαλαίου 17, ἐπιψηφίζεται δὲ τὸ ἄρθρον 5 ἐκ δραχμῶν 4,200, διὰ μισθοῦ, ἰατρῶν Ὑπάτης, Αἰδηψοῦ, Κυλλήνης, Καϊάφα, Βρωμολίμνης καὶ Πλατυστόμου.)

§157ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ὅπου οἱ ἰατροὶ ἔχουν ἐνοικιάσει τὰ λουτρὰ, δὲν θὰ διορισθοῦν νέοι, οὔτε αὐτοὶ θὰ πληρωθοῦν. Ἄρθρον 6.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ.

§159ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πέρυσιν ὡς βουλευτὴς, ἀνήκων μάλιστα εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, ὑπεστήριξα τὴν διατήρησιν τῆς δαπάνης διὰ τὴν θέσιν ταύτην, διότι θεωρῶ ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ τὸν διορισμὸν ἰατροῦ ἐπὶ τῶν δημοσίων λουτρῶν, ἀφ’ οὗ μάλιστα πρόκειται νὰ δώσωμεν τοιαύτην ὑποστήριξιν εἰς τὰ δημόσια λουτρά. Διὰ τοῦτο ὡς ὑπουργὸς ἐνέγραψα τὴν δαπάνην ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, θεωρῶν ἀπαραίτητον τὸν διορισμὸν καὶ τὴν διατήρησιν τοιούτου ἐπιθεωρητοῦ.

§160ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται μόνον περὶ καθαροῦ ρουσφετίου.

§161ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ καθαροῦ ρουσφετίου, δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔχομεν λουτρὰ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ γνωρίζω πόσον εἶναι ἀναγκαία ἡ παρουσία τοῦ ἰατροῦ, ἤθελον προτείνει νὰ ἀναγραφῇ ἰδιαίτερον κονδύλιον, ὅπως ὁ ἰατρὸς, ὅστις ὑποχρεοῦται νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὰ λουτρὰ, νὰ κάμνῃ ἐκθέσεις καὶ ἀναλύσεις· διότι δυστυχῶς ἔχομεν λουτρὰ, τῶν ὁποίων τὴν χρῆσιν δὲν γνωρίζομεν, οὐδὲ τὴν ἰαματικὴν δύναμιν.

§162Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Πετσάλην, ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς ἰατρὸς, ἐκτὸς τῆς ἀναγκαιότητος, τὴν ὁποίαν ἔχει, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ, καὶ τὴν ὑποστηρίζω ἔτι περισσότερον, διότι ἔχω πεῖραν, ἐπειδὴ δυστυχῶς εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπισκέπτωμαι κατ’ ἔτος τὰ λουτρά, ὁ ἰατρὸς αὐτὸς ἔκαμε καὶ ἐκθέσεις σπουδαίας, αἵτινες ἐτυπώθησαν, καὶ αἱ ἐκθέσεις αὗται σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἶναι τῷ ὄντι σπουδαῖαι διὰ τοὺς πάσχοντας· περιλαμβάνουν ὅλα τὰ λουτρὰ καὶ περὶ ὅλων τῶν λουτρῶν ἔγραψεν ἐκτεταμένως, καὶ ἐπεδοκιμάθησαν αἱ ἐκθέσεις του ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους ἰατρούς.

§163ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἀπεφασίσαμεν νὰ ἀναγραφῇ τὸ ποσὸν διὰ τὴν συντήρησιν καὶ βελτίωσιν τῶν λουτρῶν. Ἐγὼ, ὁ ὁποῖος περιῆλθον πολλὰ λουτρὰ, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν γνωρίζω διόλου μήτε εἰς τί χρησιμεύουσι τὰ λουτρὰ, μήτε πῶς πρέπει νὰ γίνωνται, μήτε πόσοι μεταβαίνουσιν εἰς τὰ λουτρά. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι ὁ ἰατρὸς, τὸν ὁποῖον εἴχομεν καὶ πέρυσιν, ἐνησχολήθη ὅπου ἠδυνήθη, καὶ συνέλεξε τοιαύτας πληροφορίας ἀπολύτως ἀναγκαίας. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὄχι μόνον αὐτὸν τὸν ἰατρὸν πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ἀλλ’ ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ προσθέσωμεν ἀκόμη τοιούτους, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐνασχοληθοῦν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· πρέπει νὰ κάμωμεν ἓν σῶμα ἰατρῶν διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ τόπου.

§164ΣΚΑΒΕΝΤΖΟΣ. Τὰ λουτρὰ πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν ὑπὸ δύο ἐπόψεις, ὑπὸ τὴν ἰατρικὴν καὶ ὑπὸ τὴν χημικήν. Ἐπειδὴ λοιπὸν οἱ ἐν Ἑλλάδι ἰατροὶ δὲν εἶναι χημικοὶ, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ παραγγελθοῦν οἱ χημικοὶ τοῦ Πανεπιστημίου νὰ κάμουν ἐκθέσεις, καὶ τὸ ἰατροσυνέδριον νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἰαματικότητος.

§165ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Συνέπεσε νὰ μεταβῶ καὶ ἐγὼ εἴς τινα λουτρὰ, καὶ ἐπειδὴ παρετήρησα μερικὰς ἀνάγκας, ἔρχομαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς παρατηρήσεις μου. Καὶ πρῶτον ὡς πρὸς τὴν μελέτην τῶν ὑδάτων, θεωρῶ σπουδαίας τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Σκαβέντζος, καὶ θεωρῶ ἀπαραίτητον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποστείλῃ εἰδικοὺς ἐπιστήμονας, ἵνα ἐξετάσωσι τὴν θεραπείαν τῶν διαφόρων ἰαματικῶν ὑδάτων, ὥστε νὰ δύνανται ἐν γνώσει τῆς χρησιμότητος νὰ ἐπισκέπτωνται τὰ λουτρὰ οἱ ἔχοντες ἀνάγκην αὐτῶν· μετὰ τοῦτο θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι εἰς τὰ λουτρὰ, εἰς ἃ συνέπεσε νὰ μεταβῶ καὶ ἐγὼ, ὑπῆρχεν ἰατρὸς ἐπιστήμων διωρισμένος, ὁ ὁποῖος εὐηρεστεῖτο ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος νὰ ἐπισκέπτηται τὰ λουτρά, τὴν δὲ κατοικίαν του εἶχεν ἢ εἰς τὸ πλησιέστερον χωρίον, ἢ εἰς τὴν πλησιεστέραν πόλιν. Ὅθεν θεωρῶ ἀναγκαιότατον νὰ ὁρισθῇ εἰς τὸν διορισμὸν ἑκάστου ἰατροῦ ὡς τόπος διαμονῆς αὐτὰ ταῦτα τὰ λουτρὰ, νὰ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία, διότι οἱ ἰατροὶ, τοὺς ὁποίους συνήθως διορίζουν αἱ Κυβερνήσεις, εἶναι ἐκ τῶν ἀπειροτέρων, νὰ αὐξηθῇ δὲ ἡ μισθοδοσία, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἰατροὶ δυνάμενοι νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τοὺς ἀσθενεῖς. Θεωρῶ ὡσαύτως ἀναγκαῖον νὰ διορίζωνται ἐπὶ 4 μόνον μῆνας, ἤτοι ἀπὸ τὸν Μάϊον μέχρι τέλους Αὐγούστου, διότι ἐντὸς αὐτῶν τῶν 4 μηνῶν γίνεται χρῆσις τῶν λουτρῶν. Προτείνω λοιπὸν νὰ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία τῶν ἰατρῶν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἦναι ἐπαρκὴς, ὥστε νὰ δύναται νὰ λάβῃ τὴν θέσιν αὐτὴν ἰατρὸς ἔχων ἀξίαν, καὶ νὰ διορίζηται ἐπὶ 4 μῆνας ἀπὸ Μάϊον μέχρις Αὐγούστου, καὶ ν’ ἀποσταλῶσι δὲ, ὡς προεῖπον, εἰδικοὶ ἐπιστήμονες, διὰ νὰ ἐξετάσωσι τὴν χρησιμότητα τῶν λουτρῶν.

§166ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Βλέπω ὅτι, ἐσυγχίσθη ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς δημοσίας ὑγείας μὲ τὴν θέσιν τῶν ἰατρῶν, οἵτινες ἀποστέλλονται εἰς τὰ λουτρά. Ἐγὼ ηὐτύχησα νὰ ἦμαι ἀνώτερος δημόσιος ὑπάλληλος εἰς μέρη ὅπου εἶναι τὰ ἐπισημότερα λουτρά. Οἱ ἰατροὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διορίζονται μὲ ἐπιμίσθια 150 δραχμὰς, δὲν πηγαίνουν διὰ τὰς 150 δραχμάς· αὐτοὶ ὠφελοῦνται ἀπὸ τοὺς ἀσθενεῖς, καὶ ἐκ τούτων ἀπολαμβάνει ὁ ἰατρὸς, 500 καὶ 600 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ῥούφου, ὅστις εἶπεν, ὅτι ὁ καλὸς ἰατρὸς δὲν ἀφίνει τὴν θέσιν του καὶ τὰς ἀπολαυάς του, διὰ νὰ ὑπάγῃ νὰ λάβῃ 400 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ὁ ἰατρὸς, ὅστις εἶναι ἐπιθεωρητὴς, ἦτον ἀπὸ τὰ 1849 νομοϊατρὸς, ὅτε ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Εὐρώπην, ὅπου ἐτελείωσε τὰς σπουδάς του.

§167ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ προσώπου.

§168ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὑπῆρξε τοιοῦτος μέχρι καταργήσεως τῆς τοιαύτης θέσεως, καὶ ἰδίως εἰς τὴν πρωτεύουσαν, διατελεῖ δὲ ἀπὸ τὰ 1864 ἰατροσύνεδρος. Εἶπόν τινες, ὅτι δὲν ἔκαμεν ἔκθεσιν, ἐγὼ δὲ λέγω, ὅτι ἐπὶ Βαβαροκρατίας, ὅτε τὰ ἐπιμίσθια ἐδίδοντο ἀφειδῶς, ὡς ἀνεξέλεγκτα, ἔκαμαν τοιαύτας ἐκθέσεις· ἔκτοτε οὐδεὶς ἔγραψε περὶ λουτρῶν, καὶ μόνον πρὸ δύω ἐτῶν, ὅτε διωρίσθη οὗτος καὶ ἐπεθεώρησέ τινα τῶν λουτρῶν, ὑπέβαλεν ἔκθεσιν οὐ μόνον περὶ τῆς ἰδιότητος τῶν ὑδάτων, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ τὰ καταστήσῃ χρήσιμα. Διὰ τοῦτο δὲν ἔπρεπεν ἕκαστος ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε νὰ προσβάλῃ πρόσωπα, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὰ περὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ χρησιμότητός των.

§169ΡΟΥΦΟΣ. Οὔτε ἐγνώριζον περὶ τίνος πρόκειται, οὔτε τίνα θὰ μεταχειρισθῇ ἡ Κυβέρνησις· ἁπλῶς ὡμίλησα περὶ τῆς θέσεως αὐτῆς.

§170ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω περὶ τίνος ἰατροῦ πρόκειται. Γνωρίζω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ θεωριῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἐκθέσῃ ὁ ἐπιθεωρητὴς οὗτος, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται νὰ πληρώσῃ τὸ δημόσιον τὸν ἰατρὸν 2 ἢ 3 πολιτευομένων. Αὐτὸς ἦτο ἐπιθεωρητὴς καὶ πρὸ τῆς καταργήσεως αὐτοῦ τοῦ κονδυλίου, κατεῖχε δὲ καὶ τὴν θέσιν τοῦ ἰατροῦ τῶν ὑποδίκων. Καὶ ἐν τούτοις αὐτὸς, ὅστις δὲν δύναται νὰ κάμῃ βῆμα, πρόκειται νὰ διορισθῇ εἰς θέσιν τοιαύτην, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἀνάγκη νὰ διορισθῇ ἰατρὸς δυνάμενος νὰ ἐπισκεφθῇ τὰ διάφορα λουτρά· εἶναι δὲ καὶ μέλος τοῦ ἰατροσυνεδρίου. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἰατρὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ ἀπάλειψις τοῦ κονδυλίου δὲν φέρει βλάβην εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν, ἀλλὰ φέρει βλάβην μᾶλλον εἰς τὸν ἰατρὸν ἐκεῖνον. (Θόρυβος.)

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦ ποσοῦ τῶν 4,800 διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς δημοσίου ὑγείας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§172ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἀντίστροφων.

§173Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15.)

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται ἡ ψηφοφορία.)

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν ἀπάλειψιν, διὰ ψήφων 95 κατὰ 58, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 153. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον ἐπεψηφίσθη. Ἄρθρον 7. «Θεραπευτήρια σπυροκωλιώντων.»

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ποσόν.

§177ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως μὴ ἐπέλθῃ σύγχυσις εἰς τὴν τάξιν τῆς ὑπηρεσίας, ἂς μείνῃ τὸ ἄρθρον ἄνευ ποσοῦ. (Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 8–16, προστίθεται δέ, κατὰ τ’ ἀποφασισθέντα, ἴδιον ἄρθρον, 17, «Συντήρησις καὶ βελτίωσις δημοσίων λουτρῶν» 30,000. Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ Κεφαλαίου 6.) Ἄρθρον 3. «Προσωπικὸν τῆς σχολῆς τῶν τεχνῶν.»

§178ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ διευθυντὴς τῆς σχολῆς τῶν τεχνῶν συνιστᾷ τὴν σύστασιν ἕδρας πρὸς διδασκαλίαν τῆς ἐφηρμοσμένης μηχανικῆς καὶ μαθημάτων περὶ σιδηροδρόμων. Πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται νὰ διορισθῇ εἰδικὸς ἐπιστήμων, τοιοῦτον δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν μὲ μισθοδοσίαν κατωτέραν τῶν 200 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ τὴν σύστασιν τοιαύτης ἕδρας, πρέπει νὰ ἐγγραφῇ δαπάνη 2,000 δραχμῶν διὰ τοὺς 10 μῆνας.

§179ΡΟΥΦΟΣ. Εἶναι ἀναγκαιότατον τὸ τοιοῦτον, διότι βλέπετε εἰς ποίας δυσκολίας εὑρισκόμεθα.

§180ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§182ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης προτείνεται ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας τοῦ ἀρχιτεχνίτου τοῦ σιδηρουργικοῦ ἐργοστασίου κατὰ δραχμὰς 50 κατὰ μῆνα. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, θὰ προστεθοῦν 500 δραχμαὶ διὰ τοὺς 10 μῆνας.

§183ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ὅλον τῆς πιστώσεως τοῦ ἄρθρου 57,340. (Ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 4–10.) Ἄρθρον 11 «Ἀπογραφὴ τῶν κατοίκων.»

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, συνεπείᾳ δηλώσεως τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ, προτείνει, ἵνα μεταβληθῇ ὡς ἑξῆς ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ ἄρθρου τούτου· «Ἀποζημίωσις τῶν ἐπιφορτισμένων τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν στατιστικῶν πληροφοριῶν, συλλογὴ τοιούτων, ἐκτύπωσις αὐτῶν, προμήθεια χάρτου κτλ.»

§186ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ μεταβληθῇ, διότι αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἔχω ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν.

§187ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 12 «Συνδρομὴ θεάτρου.»

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ προτείνει τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ποσοῦ, ἕνεκα τῶν σημερινῶν περιστάσεων.

§190ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀπάλειψις. (Ἐπιψηφίζεται τὸ ἄρθρον 13.) Ἄρθρον 14 «Ἐθνικὴ καὶ Πιστωτικὴ τράπεζα τῆς Ἑλλάδος.»

§192ΡΟΥΦΟΣ. Τί γίνεται ἡ Ἰονική;

§193ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ εἶναι ὁ νομάρχης.

§194ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διορίσωμεν Βασιλικὸν Ἐπίτροπον παρὰ τῇ Ἰονικῇ Τραπέζῃ, δυνάμει τῆς συμβάσεως τῆς 2 Ἀπριλίου 1889, κυρωθείσης τὴν 21 Ἀπριλίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Ἐν ἄρθρῳ 6 τῆς συμβάσεως ἐκείνης περιέχεται διάταξις, καθ’ ἣν, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου, ὑπογράφονται τὰ γραμμάτια τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης παρὰ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου. Ὁ νομάρχης Κερκύρας ἀνέφερεν, ὅτι πολλὰ γραμμάτια μικρὰ ὑπέστησαν καταστροφὴν, δὲν δύνανται δὲ ν’ ἀνανεωθῶσιν, ἕνεκα ἐλλείψεως Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου.

§195ΤΙΝΕΣ. Ἀναθέσατε αὐτὸ τὸ ἔργον εἰς τὸν νομάρχην.

§196ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο.......

§197ΠΟΛΛΟΙ. Ὁ νομάρχης νὰ ὑπογράφῃ.

§198ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου, νὰ ψηφισθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον προϋπελογίσθη, ἤτοι δραχμαὶ 5,760. Νὰ περιορισθῇ δὲ εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο μόνον ἡ πίστωσις τοῦ ἄρθρου, διότι ἡ Πιστωτικὴ δὲν ἐσυστήθη, ὑπὸ τὴν ἐπιγραφὴν «Ἐθνικὴ Τράπεζα.» (Ἐπιψηφίζεται οὕτω τὸ ἄρθρον.) Ἄρθρον 15 «Συνδρομὴ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν» 280,000.

§199ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ αὐξηθῇ κατὰ 10,000, συμφώνως μὲ τὸν νόμον τὸν κυρώσαντα τὴν σύμβασιν.

§200ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 15 καὶ 16.) Ἅρθρον 17 «Συλλογὴ στατιστικῶν πληροφοριῶν κτλ.»

§201ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὸ ἄρθρον 11 τοῦ αὐτοῦ κεφαλαίου μετεβλήθη κατὰ τὴν ἐπιγραφήν, καὶ ὡς μετεβλήθη, περιέχει καὶ τὴν συλλογὴν στατιστικῶν πληροφοριῶν.

§202ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κ. πρόεδρον τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς, ὅπως μεταβληθῇ ὁ τίτλος τοῦ ἑνδεκάτου ἄρθρου τοῦ 6 Κεφαλαίου, παρετήρουν, ὅτι ἦτο ἑπόμενον νὰ περιορισθῇ ἡ πίστωσις τοῦ 17 ἄρθρου ἀπὸ 15 εἰς 5,000· τοῦτο ἐζήτησεν ἡ ὑπηρεσία. Ἐὰν δὲν γείνῃ χρῆσις αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, θὰ μείνῃ ἀδιάθετος ἡ πίστωσις. Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀπάλειψιν. Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ ὑπηρεσία. (Ἀναγινώσκει.) Αὐτὸ ἀφορᾷ εἰς τὰς γενικὰς καὶ τακτικὰς ἐργασίας, καὶ διὰ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία προτείνει καὶ τίτλον, τὸν ἑξῆς: «Ἀποζημίωσις τῶν ἐπιφορτισμένων τὴν προπαρασκευὴν τῶν στατιστικῶν πληροφοριῶν, ἐκτύπωσις αὐτῶν καὶ προμήθεια χάρτου.» Ὥστε εἶναι ἄλλη αὕτη ἡ δαπάνη. Ἅρθρον 18. «Πραγματοποίησις συνοικισμῶν» δραχμαὶ 10,000.

§203ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί σημαίνει αὐτό; διότι καὶ εἰς τὸν περυσινὸν προϋπολογισμὸν ἐσημειοῦτο αὐτὸ τὸ ποσὸν, καὶ δὲν ἠξεύρομεν ποῦ διετέθη.

§204ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας.

§205ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μόλις 500 δραχμαὶ διετέθησαν, πρὸς περίθαλψιν τῶν συνοικισθέντων Ἰταλῶν, ἐνῷ εἶναι πολλοὶ δυστυχεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ συνοικισθῶσιν.

§206ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ δαπάνη ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ.

§207ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζω, ὅτι μερικαὶ μικραὶ κοινότητες, ἀπὸ 15 ἕως 20 οἰκογενείας, ἐκ τοῦ δήμου Πηνειέων, ἐζήτησαν νὰ συνοικισθῶσιν εἰς μέρος κατάλληλον· ἐζήτησαν συνδρομὴν, καὶ δὲν ἔτυχον αὐτῆς. Ὁσάκις πρόκειται νὰ γείνῃ τοιοῦτόν τι, ἐννοῶ, ὅτι τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, διότι μικραὶ κοινότητες, ἀπὸ 15 ἕως 20 οἰκογενείας, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔχουν οὔτε σχολεῖα, οὔτε ἱερέα, οὔτε τίποτε. Ἐὰν πρόκηται νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν, τὸ ἐννοῶ· ἄλλως νὰ ἀπαλειφθῇ.

§208Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειώσητε 100,000 δραχμὰς διὰ τὴν κατασκευὴν μιᾶς αἰθούσης τοῦ Βουλευτηρίου· ἐδῶ θ’ ἀσθενήσωμεν.

§209ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 18 «Πραγματοποίησις συνοικισμῶν» ἦτο ἐκ 15,000 καὶ περιωρίσθη εἰς 10,000. Ζητεῖται μάλιστα καὶ ἡ τροποποίησις τῆς ἐπιγραφῆς τοῦ ἄρθρου τούτου, ὡς ἑξῆς: «Πραγματοποίησις συνοικισμῶν καὶ βοηθήματα πρὸς τοὺς ἐν Μανολάδᾳ συνοικισθέντας.» (Ἐπιψηφίζονται τ’ ἄρθρα 18 καὶ 19.)

§210ΤΙΝΕΣ. Τί ἔγεινε διὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ;

§211ΕΤΕΡΟΙ. Αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 7.