1881.02.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75

τῆς 18 Φεβρουαρίου 1881.

Ὥρα 2½ μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Μιλ. Ἔβερτ μοὶ ἔδωκε τὴν «Ἀλήθειαν», ἐφημερίδα ἐκδιδομένην ἐν Κύπρῳ, ἐν ᾗ ἀναγινώσκω τὰ ἑξῆς: «Ἐπὶ τῷ ἀκούσματι τῆς γενναιοτάτης συνδρομῆς τῆς Ἑλλάδος, ἡ πόλις ἅπασα βαθύτατα συνεκινήθη, δάκρυα δ’ εὐγνωμοσύνης κατελείβοντο ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν πάντων. Ὅπως δὲ τηλικαύτη θυσία μὴ ἐπιβληθῇ ἐν οὕτω κρισίμοις περιστάσεσιν εἰς τὴν γεραρὰν ἡμῶν μητέρα, ἐπεδόθη ἀμέσως τῷ ἐνταῦθα ὑποπροξένῳ ἀναφορὰ φέρουσα πεντήκοντα ὑπογραφὰς παθόντων ἐκ τῆς πλημμύρας, δι’ ἧς ἐζητοῦντο ὅπως τηλεγραφήσῃ ἀμέσως εἰς Ἀθήνας, ἵνα ἀνασταλῇ ἡ ἀποστολὴ τῆς ἐκεῖθεν συνδρομῆς. Ὁ κ. Βασιλειάδης λοιπὸν, εἰσακούσας τῆς διαπύρου εὐχῆς, ἥτις ἐν τῇ ἀναφορᾷ περιείχετο, ἀπέστειλε πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τόδε τὸ τηλεγράφημα· «Αἰτήσει παθόντων, ἀνασταλήτω ἀποστολὴ συνδρομῆς μέχρι λήψεως ἐπιστολῶν μου.» Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, ἵνα διὰ τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς σταλῇ ἐπιστολή τις κατάλληλος πρὸς τὸν Μητροπολίτην Ἅγιον Κιτίου Κυπριανὸν, ἥτις νὰ ἐκφράζῃ εὐχαριστίας πρὸς τοὺς καλοὺς τούτους πατριώτας, καθότι πράγματι οἱ ἐν Λεμησσῷ τῆς Κύπρου ἔπαθον πολλὰ, καὶ ἐν τούτοις δὲν θέλουν νὰ στερήσουν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὰς κρισίμους ταύτας στιγμὰς ἑνὸς εὐτελοῦς ποσοῦ 50,000 δραχμῶν.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, ἡ Βουλὴ βέβαια ἐξετίμησε τὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε τὴν ἄρνησιν τῶν ἐν Λεμησσῷ Ἑλλήνων, ἵνα δεχθῶσι τὴν συνδρομὴν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ Ἑλλάς· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ......

§4ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζομεν τίποτε.

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἠξεύρω ἐγὼ ἐξ ἐπιστολῶν, ἃς σήμερον ἔλαβον.

§6ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἰδιαιτέρως.

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς συνδρομῆς ταύτης, διότι ἔπαθον πολλοὶ δεινότατον πάθημα, καὶ ἡ συνδρομὴ αὕτη δύναται νὰ τοῖς ἀποβῇ λίαν ὠφέλιμος. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, τὰ παραδέχομαι, περὶ τῶν εὐχαριστιῶν, αἵτινες πρέπει νὰ ἐκφρασθῶσιν εἰς αὐτοὺς διὰ τὸ αἴσθημά των. Χθὲς ἀνεκοινώθη ἀπὸ τοῦ βήματος εἰς τὸ ὑπουργεῖον διατριβή τις, ἔν τινι Ἀθηναϊκῇ ἐφημερίδι δημοσιευθεῖσα, ὑπογεγραμμένη παρ’ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου καὶ περιέχουσα ὕβρεις κατὰ βουλευτῶν, διότι οἱ βουλευταὶ οὗτοι ἐνήσκησαν τὸ δικαίωμα αὑτῶν τοῦ ἐλέγχου πράξεων κυβερνητικῶν. Τὸ δικαίωμα παντὸς πολίτου καὶ ὑπαλλήλου ἕλληνος πρὸς ἄμυναν κατὰ πάσης κατηγορίας, ἡ ὁποία ἤθελε προσαφθῆ εἰς αὐτοὺς, δὲν δύναται παρὰ νὰ ᾖναι πλῆρες, καὶ οἱανδήποτε καὶ ἂν ὀφείλωμεν προστασίαν εἰς τὸ βῆμα οὐδέποτε ἡ Βουλὴ θέλει ζητήσει νὰ περιορίσῃ τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν καὶ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων ἐν τῇ ἀμύνῃ· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ, ὡς ἐκ τοῦ ὀφειλομένου σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτῆς, νὰ παρεκτρέπωνται ἐν τῇ ἀμύνῃ εἰς ὕβρεις. Ἐὰν ἡ διατριβὴ περιεῖχεν ἁπλῶς ὑπεράσπισιν τοῦ καταγγελθέντος, θὰ ἦτο ζήτημα, ἐὰν ἡ δημοσίευσις ἐγένετο ἀδείᾳ τῆς Κυβερνήσεως, διότι οἱ ὑπάλληλοι οὐδέποτε πρέπει τοιαύτας δημοσιεύσεις νὰ ποιῶνται, ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν θὰ εἶχε δικαίωμα παραπόνου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔδωκε τὴν ἄδειαν πρὸς δημοσίευσιν. Ὅταν ὅμως ὑπάλληλος τῆς Κυβερνήσεως ὑβρίζῃ βουλευτὴν, διότι ὁ βουλευτὴς οὗτος ἐνόμισεν, ὅτι τὸ καθῆκον τῷ ἐπιβάλλει νὰ ἐπικρίνῃ πρᾶξιν τοῦ ὑπαλλήλου ὡς πρᾶξιν κυβερνητικὴν, Κυβέρνησις, ἀνεχομένη τὴν τοιαύτην διαγωγὴν τοῦ ὑπαλλήλου, θ’ ἀπεδείκνυεν ὀλιγωρίαν πρὸς τὴν Βουλὴν, τὴν ὁποίαν βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν προτίθεται νὰ δείξῃ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸν, ὅστις χθὲς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐγίνωσκε τὴν διατριβὴν καὶ ὅταν λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς, θὰ πράξῃ ὅ,τι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ, ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβεν ἤδη γνῶσιν τῆς διατριβῆς καὶ τί κατόπιν τῆς γνώσεως ταύτης ἔπραξεν.

§8Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι, δὲν πιστεύω, ὅτι κανεὶς ἐξ ὑμῶν ὑποθέτει, ὅτι ὀλιγώτερον σέβας προσφέρομεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς κκ. βουλευτὰς ἢ πᾶς ἄλλος. Ἑπομένως ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω μόνον, ὅτι ὑπάλληλος, γράφων ὅ,τι ἐγράφη χθὲς εἰς τὴν ἐφημερίδα, δὲν δύναται νὰ μένῃ ὑπάλληλος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.

§10ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§11ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζω, κύριοι, τί συνέβη εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Ῥοῦφος, διότι εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα τῶν λεπτομερειῶν τῆς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς νὰ ἦναι ἐνήμερος· τὰ πλεῖστα τούτων διεξάγονται ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, εἰς τοὺς ὁποίους ὁ ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην, καθόσον αὐτοὶ ἔχουσιν εὐθύνην καὶ ἀπέναντι τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἀπέναντι τῆς πολιτείας. Θὰ ἐξετάσω μολαταῦτα τὴν ὑπόθεσιν, θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου καὶ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐν ἀνάγκῃ θὰ ὑποβάλω καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ θὰ πληροφορήσω τὸν ἐπερωτήσαντα βουλευτήν· εἶμαι ὅμως βέβαιος ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ὁ τμηματάρχης, ὅστις διευθύνει τὰ τοῦ κλάδου τούτου καὶ ὅστις εἶναι ὁ κ. Βαλαβάνης, δὲν θὰ περιπέσῃ εἰς λάθος τοιοῦτον, ὁποῖον νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ.

§12ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῆς ἀναλογίας τῶν χαλκίνων νομισμάτων.

§14ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον νομοσχέδιον, περὶ συστάσεως σώματος οἰκονομικοῦ, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις, καὶ ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν ά. ἀνάγνωσιν αὐτοῦ. Ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὸ ἄλλο, τὸ περὶ κατατάξεως ἀξιωματικῶν, ἔχω ἀντίῤῥησιν, διότι τὸ πολεμῶ κατ’ ἀρχήν.

§15ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Μετὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρὸ ὀλίγου, ἐὰν ἔχητε ἀντιῤῥήσεις, τὸ ἀποσύρω.

§16ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία, κ. Πρόεδρε. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, περὶ κατατάξεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν.)

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§18ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ. ἀνάγνωσιν.)

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως ἰδίου σώματος οἰκονομικοῦ. (Γίνεται δεκτόν.)

§20ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ πολέμου νὰ γείνωσι δεκτοὶ διὰ τὴν θέσιν τοῦ λογιστοῦ καὶ πολῖται, διότι θὰ εὑρεθῇ εἰς δύσκολον θέσιν νὰ συμπληρώσῃ ὅλας τὰς θέσεις τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ στρατῷ ἐκ τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν.

§21ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Κάμετε ἐγγράφως τὴν τροπολογίαν σας, ἥτις νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§22ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐγγεγραμμένα, εἶναι καί τινα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβῃ ὑπὸ ἐκτίμησιν ἡ Βουλή. Τοιοῦτον εἶναι τὸ περὶ συστάσεως ἑλληνικοῦ σχολείου καὶ γυμνασίου ἐν Ἀμφίσσῃ· τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς διαθήκης σπουδαίας, τῆς τοῦ μακαρίτου Ν. Γιαγιτσῆ, ὅστις διέθεσε μέγα ποσὸν ὅπως ἱδρυθῇ γυμνάσιον ἐν Ἀμφίσσῃ, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Παρνασσίδος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς πέριξ θέλει ἀποβῆ χρήσιμον. Εἶναι ἐγγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ ταχέως, διότι, ἐὰν κατὰ τὸ...... δὲν ὑπάρχῃ συστημένον τὸ γυμνάσιον τοῦτο, ἡ διαθήκη ἀκυροῦται. Εἶναι λοιπὸν σπουδαιότατον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥικάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χρηματιστικῶν ἑταιριῶν. Θὰ τυπωθῇ.

§25Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει ἀποφασίσει νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ περὶ παραχωρήσεως δωρεὰν ἐθνικοῦ οἰκοπέδου εἰς τὸν δῆμον Πατρέων. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ συζητηθῇ.

§26ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν, καὶ δὲν πιστεύω νὰ ἦναί τις ἐναντίος, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου ἀπὸ Πύργου εἰς Κατάκωλον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως ἐν Ἀμφίσσῃ ἑλληνικοῦ σχολείου καὶ γυμνασίου. (Γίνεται δεκτόν.) Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου ἀπὸ Πύργου εἰς Κατάκωλον.

§28ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν τροπολογίαν ὑποβάλλω, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε εἰς τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 5–7.)

§30ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἵνα δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 8, καθότι ἡ ἁμαξιτὴ ὁδὸς μεταξὺ Πύργου καὶ Κατακώλου χρησιμεύει διὰ τὰς ἁμάξας καὶ τὰ κάῤῥα κλπ, ἐὰν δὲ τεθοῦν δύο σιδηραῖ γραμμαὶ ἐπὶ τῆς ἁμαξιτῆς αὐτῆς ὁδοῦ, τὸ πλάτος αὐτῆς δὲν εἶναι μέγα, θὰ ἐμποδίζωσι τὴν συγκοινωνίαν. Συνεπῶς παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἵνα δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅπως ἡ ἑταιρία κατασκευάσῃ νέαν ὁδόν.

§31ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.) Τὸ δικαίωμα αὐτὸ δίδεται εἰς τὴν μέλλουσαν νὰ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου ἑταιρίαν, ὑπὸ τὸν ὅρον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ φέρῃ καμμίαν δυσκολίαν καὶ κανὲν κώλυμα εἰς τὴν διὰ τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ διασταύρωσιν δύω συνήθων ἁμαξῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιτρέπεται εἰς τὴν ἑταιρίαν νὰ εὑρύνῃ τὴν ἁμαξιτὴν ὁδὸν, ἢ νὰ μεταῤῥυθμίσῃ αὐτὴν εἰς τρόπον, ὥστε καὶ ὁ σιδηρόδρομος νὰ λειτουργῇ ἀκωλύτως καὶ ἡ διὰ τῶν ἁμαξῶν συγκοινωνία νὰ ἐξακολουθῇ.

§32ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ γείνῃ ἰδίᾳ ὁδὸς διὰ τὸν σιδηρόδρομον, ὅπως ἔγεινεν ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ.

§33ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἰσοδυναμεῖ, ἂν τὸ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ, μὲ τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀδύνατον νὰ κατασκευασθῇ ὁ σιδηρόδρομος δι’ ἑτέρας ὁδοῦ μὲ τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης τῆς διὰ τοῦ νομοσχεδίου προϋπολογιζομένης.

§34ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. (Κατόπιν ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ νομοσχεδίου καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§35ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ γυμνασίου Πύργου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς τῆς προικίσεως τῶν μήπω ἀποκατασταθεισῶν ὀρφανῶν τῶν ἀγωνιστῶν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱερατικῶν σχολῶν.

§38ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ προχθὲς, ὅτε ὑπεβλήθη εἰς συζήτησιν, εἴπομεν, ὅτι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχουσιν ἀντιῤῥήσεις.

§39ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ μέλλοντος, ἀλλὰ περὶ τοῦ παρελθόντος, διότι πρόκειται νὰ πληρωθῶσιν εἰς τοὺς διδασκάλους 18 μηνῶν μισθοὶ ὀφειλόμενοι, καθὼς καὶ ἐνοίκια διὰ τὰ καταστήματα.

§40ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περιλαμβάνει καὶ ἄλλας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ μελετηθῶσι.

§41ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἄλλην διάταξιν ἔχει, ἁπλουστάτην καὶ λογικωτάτην· ὅταν τὴν ἀκούσητε ἀναπτυσσομένην διὰ βραχέων ἀπὸ τοῦ βήματος, θέλετε πεισθῆ, ὅτι πᾶσα συζήτησις εἶναι περιττή.

§42ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂς λάβῃ τὸν κόπον νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τὰς ἄλλας διατάξεις ὁ κ. ὑπουργὸς, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι θέλει προκύψει μεγάλη συζήτησις.

§43ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι κατεπείγουσα, καὶ δὲν βλάπτει νὰ γείνῃ καὶ μικρὰ συζήτησις· εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ ψηφισθῇ, διότι ὀφείλονται πολλὰ εἰς διδασκάλους.

§44ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται, περιέχει δύω διατάξεις διακεκριμένας ἀλλήλων. Ἡ πρώτη ἐπιτρέπει νὰ λάβῃ τὸ ταμεῖον τῶν ἱερατικῶν Σχολῶν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐκ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς αὐτὴν κατατεθειμένα, 40,000 δραχμὰς, ὅπως θεραπεύσωμεν τὰς ἀνάγκας τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἱερατικῶν Σχολῶν. Ἡ δευτέρα διάταξις κανονίζει τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θὰ ἐνεργεῖται τοῦ λοιποῦ ἡ εἴσπραξις τῶν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν Σχολῶν ὀφειλομένων χρημάτων. Καὶ περὶ μὲν τῆς πρώτης διατάξεως πληροφορῶ τὴν Βουλὴν,—διότι κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν ἐγένετο συζήτησις καὶ ἐζητήθησαν πληροφορίαι, δὲν ἤμην παρὼν,—ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα δύνανται νὰ διατεθῶσι, λαμβανόμενα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἱερατικῶν Σχολῶν.

§45ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀναπαλλοτρίωτα;

§46ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀναπαλλοτρίωτα. Κατὰ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νόμου τοῦ 1856 περὶ ἱερατικῶν Σχολῶν, οἱ πόροι τοῦ ταμείου αὐτοῦ συνίστανται 1) ἐξ ἐτησίων τακτικῶν συνεισφορῶν ὅλων τῶν ἐν τῷ Βασιλείῳ διατηρουμένων Μονῶν κατὰ λόγον τῶν εἰσοδημάτων ἑκάστης· 2) ἐκ προαιρετικῶν συνεισφορῶν τῶν ἐπισκόπων, τοῦ κλήρου καὶ τῶν χριστιανῶν· 3) ἐκ τοῦ τόκου τῶν ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ κλήρου γενομένων καὶ γενησομένων ἀπὸ εὐσεβεῖς δωρεῶν ἢ κληροδοτημάτων, τῶν ὁποίων τὸ κεφάλαιον μενεῖ ἄθικτον. Πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου τούτου ἐξεδόθη τὸ ἀπὸ 6 Ὀκτωβρίου 1856 διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετράπη νὰ ληφθῶσιν ἀπὸ τὰ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κατατεθειμένα χρήματα ἐκ κληροδοτημάτων, α) 60,000 δραχμαὶ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τῶν ἀοιδίμων ἀδελφῶν Ζωσιμᾶ, βʹ) 16,000 δραχμαὶ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀοιδίμου Ἰωάννου Πόζου, καὶ γʹ) 24,000 δραχμαὶ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀοιδίμου Χριστοφόρου Σαλλόνσκη· τὸ ὅλον δραχμαὶ 100,000, τοὺς τόκους τῶν ὁποίων λαμβάνει τὸ ταμεῖον τῶν ἱερατικῶν σχολῶν, τὸ δὲ κεφάλαιον τοῦτο εἶναι ἀναπαλλοτρίωτον. Αἱ συνεισφοραὶ ὅμως, αἱ παρὰ διαφόρων γενόμεναι, δύνανται διὰ νόμου νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῶν σχολῶν, διότι ἐγένοντο ἄνευ ὅρου τινός, καὶ τοιαῦται συνεισφοραί, ἐφάπαξ γενόμεναι, εἰσὶ τῆς Μονῆς Πετράκη δραχμαὶ 8,000, τῆς Μονῆς Πεντέλης 10,000. τῆς Μονῆς Φανερωμένης (τῆς Σαλαμῖνος) 5,000, συνεισφορὰ τοῦ μακαρίτου ἐπισκόπου Θηβῶν δραχ. 500, καὶ ἄλλων πολλῶν Μονῶν καὶ χριστιανῶν, τὸ σύνολον τῶν ὁποίων ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 34,896· τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο μὲ τοὺς τόκους αὐτοῦ ἀνεβιβάσθη εἰς δραχμὰς 40,090, ὅν κατατεθειμένον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, καὶ δύναται νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν ἱερατικῶν σχολῶν νά λάβῃ αὐτό, ἵνα θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν.

§47ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἀπαιτεῖται νόμος;

§48ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, διότι, κατὰ τὸ ἄρθρον 7 § γʹ τοῦ νόμου, καὶ τὸ ἐκ δωρεῶν κεφάλαιον ὀφείλει νὰ μένῃ εἰς τὸ διηνεκὲς ἄθικτον, ὥστε, διὰ νὰ ληφθῇ τοῦτο, πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ διὰ νέου νόμου, τροποποιοῦντος, τρόπον τινὰ, ὡς πρὸς τὴν διάταξιν ταύτην τὸν ὑπάρχοντα νόμον, διότι οἱ δωρηταὶ οὐδένα ὅρον ἢ περιορισμὸν ἔθεντο ἐν καιρῷ τῆς συνεισφορᾶς.

§49ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἐπιτρέπεται ἄνευ τῆς γνώμης αὐτῶν;

§50ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι εἶναι ἁπλαῖ δωρεαὶ ἢ συνεισφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ τὰς Μονὰς καὶ ἀπὸ διαφόρους χριστιανοὺς ἄνευ ὅρου τινὸς ὑπὲρ τῶν ἱερατικῶν σχολῶν· ἑπομένως ἡ συγκατάθεσις τῶν δωρητῶν δὲν ἀπαιτεῖται. Δὲν δύναται ὅμως νὰ γείνῃ ἄνευ νόμου χρῆσις τοῦ κεφαλαίου, διότι ὁ νόμος λέγει, ὅτι αἱ τοιαῦται δωρεαὶ καὶ συνεισφοραὶ μένουσιν ἄθικτοι, ἀλλὰ διὰ μεταγενεστέρου νόμου, ὡς εἶπον, δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ἡ χρῆσις ποσοῦ τινος ἐξ αὐτῶν. Ἐπειδὴ λοιπὸν αἱ σχολαὶ εἶναι βεβαρυμέναι μὲ χρέη ὑπέρογκα, ἀνερχόμενα μέχρι 31 Ἰουλίου 1880 εἰς 45,382 δραχμῶν, ἤδη δὲ ἀνέρχονται εἰς 52,000, καὶ ἀδύνατον εἶναι νὰ ἐξοφληθῶσιν, ἂν δὲν χορηγηθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὸ ταμεῖον αὐτῶν νὰ λάβῃ τὸ ποσὸν τῶν 40,000 ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, τὸ ὁποῖον βραδύτερον δύναται νὰ κατατεθῇ πάλιν εἰς τὴν Τράπεζαν ἐκ τῶν εἰσπράξεων, ζητοῦμεν τὴν ἄδειαν ταύτην. Τοῦτο εἶναι τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν θεραπείαν ἐπιδιώκομεν. Τὸ δεύτερον ἀντικείμενον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὁ τρόπος τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλομένων εἰς τὰς σχολὰς, τὸν ὁποῖον δὲν ἐκανόνισεν ὁ νόμος τοῦ 1856 περὶ συστάσεως αὐτῶν, καὶ διὰ τοῦτο, ὁσάκις Μονή τις καθυστερήσῃ τὴν ἐτησίαν τακτικὴν συνεισφοράν, ἡ ὁποία εἶναι ὑποχρεωτικὴ, τὸ ταμεῖον τῶν σχολῶν εἶναι ἠναγκασμένον νὰ διεκδικήσῃ τὴν πληρωμὴν δικαστικῶς, καὶ ἐντεῦθεν παρέρχεται χρόνος πολὺς καὶ ὑποβάλλεται τὸ ταμεῖον τῶν σχολῶν εἰς ἔξοδα, καθὼς ἐπίσης καὶ αἱ Μοναὶ, αἱ ὁποῖαι πάντοτε ὑποχρεοῦνται ἐν τούτοις εἰς τὴν πληρωμήν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὰ ὀφειλόμενα εἰς τοιαῦτα ἱδρύματα εἰσπράττονται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων· τοῦ κανόνος τούτου ἀποτελοῦσιν ἐξαίρεσιν αἱ ἱερατικαὶ σχολαί. Ὅπως καταργήσωμεν λοιπὸν εἰς τὸ μέλλον τὰς πολυχρονίους καὶ πολυδαπάνους δίκας καὶ διευκολύνωμεν τὴν εἴσπραξιν, περιέλαβον εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ἄρθρον 2, κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν καθυστερούντων εἰς τὸ ταμεῖον τῶν ἱερατικῶν σχολῶν. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τούτου εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ ἱερατικαὶ σχολαὶ θὰ συντηρηθῶσιν, ἐνῷ ἠπειλεῖτο ἡ διάλυσις αὐτῶν.

§51ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ἐφαρμόσητε κατὰ τῶν δωρητῶν τὸν περὶ καθυστερούντων νόμον;

§52ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ δωρητῶν· μόνον κατὰ τῶν Μονῶν θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον τοῦτο, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνεισφέρωσι, δυνάμει τοῦ νόμου, καὶ ἀρνοῦνται τὴν πληρωμὴν τῆς συνεισφορᾶς, αἱ δὲ σχολαὶ ἐγείρουσιν ἀγωγὰς ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, αἱ ὁποῖαι γίνονται δεκταὶ πάντοτε, διότι ἡ ὀφειλὴ εἶναι ἀναμφισβήτητος, ἀλλ’ ἐπιβαρύνονται καὶ αἱ μὲν καὶ αἱ δὲ μὲ ἔξοδα.

§53Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ποῖον θὰ φυλακίζουν, τὸν ἡγούμενον;

§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν φυλακίζουν κανένα, ἀλλ’ ἐκποιεῖται ἡ περιουσία τῆς Μονῆς διοικητικῶς. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ ἄρθρον 1.) Ἄρθρον 2.

§55ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ γενικωτέρα τις ἔκφρασις καὶ νὰ μὴ ὁρίζηται ὁ νόμος περὶ εἰσπράξεως.

§56ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ «κατὰ τοὺς νόμους περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ 2 ἄρθρον καθὼς καὶ τὸ σύνολον.)

§57ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ὑπ’ ὄψιν σας νομοσχέδιον, πρὸ πολλοῦ ὑποβεβλημένον, περὶ δενδροφθορῶν, ἡ ἐπιψήφισις τοῦ ὁποίου ἐπείγει, διότι δι’ αὐτῆς θὰ ἀπαλλαγῇ τὸ δημόσιον ἀπὸ πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν, τὰς ὁποίας πληρώνει κατ’ ἔτος, ἕνεκα τῆς κακῆς ἑρμηνείας καὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑποβάλλω τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἄρθρων 3, 4 καὶ 5, αἱ ὁποῖαι παρακαλῶ νὰ τυπωθῶσι καὶ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν παρὰ ταῖς προξενικαῖς ἀρχαῖς Κωνσταντινουπόλεως καὶ Βραΐλας ἀρχῶν.

§59ΨΥΛΛΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ναυτικῶν, ἡ ὁποία δὲν ἐπεραίωσε τὴν ἔκθεσίν της, πρέπει δὲ κατόπιν νὰ σταλῇ καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν, ὅπως καὶ ἐκείνη ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της.

§60Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐταὶ εἶναι προφάσεις· ὅστις θέλει, ἂς κάμῃ ἐνταῦθα τροπολογίας.

§61ΚΡΙΕΖΗΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ἡ ἐπιψήφισις αὐτοῦ θὰ προσβάλῃ θεμελιώδεις νόμους τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ περιμείνῃ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα σχηματίσῃ γνώμην.

§62Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὰ δὲν εἶναι ὀρθά· διότι γίνεται ἐνέργεια νὰ μὴ παρουσιασθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ φέρωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσίν των, μέχρι τῆς αὔριον.

§64Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ τὴν φέρουν, διότι ὑπάρχει πρόθεσις τοιαύτη.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἄρχεται ἀμέσως ἡ συζήτησις.

§66ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ἡ λιμενικὴ ὑπηρεσία πάσχει πολὺ ἐν Κωνσταντινουπόλει· διὰ τοῦτο ἐκεῖ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ λιμενικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος νὰ γνωρίζῃ τὸ καθῆκόν του, καὶ νὰ δύναται νὰ δίδῃ πᾶσαν βοήθειαν εἰς τὴν ναυτιλίαν, ἡ ὁποία σήμερον πάσχει. Ὅπως σήμερον ἔχουσι τὰ πράγματα, μὲ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διορισθῇ, δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπός· διότι δὲν ἠμπορῶ ποτὲ νὰ ὑποθέσω, ὅτι δύναται ὑπάλληλος νὰ ζήσῃ μὲ 150 δραχμὰς εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ἀπαιτεῖται λοιπὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ πρόσωπον ἔχον ἀξίαν καὶ ἀνάλογον μισθοδοσίαν καὶ βαθμόν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται, εἶναι νὰ διορισθῇ πρόσωπον εἰδικὸν, ἄξιον, κατάλληλον, ἔχον τὰ πρὸς τὸ ζῇν ἐν ἀφθονίᾳ, καὶ μὴ περιμένον νὰ ζήσῃ ἀπὸ τὴν ναυτιλίαν. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ἀναγκαιότατον νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς 1ην ἀνάγνωσιν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§67ΨΥΛΛΑΣ. Ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος προβλέπει περὶ προσόντων τοῦ λιμενάρχου ἐν Κωνσταντινουπόλει. Οὗτος ὁρίζει, ὅτι ὁ διορισθησόμενος ὡς λιμενάρχης πρέπει νὰ ἔχῃ πενταετῆ ὑπηρεσίαν, εἴτε ὡς ἐμποροπλοίαρχος, εἴτε ὡς ἀξιωματικὸς τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ· προσέτι δὲ διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου δίδονται 500 δραχμαὶ κατὰ μῆνα εἰς τὸν λιμενάρχην, διότι ἡ ὑπηρεσία πράγματι ἀναγνωρίζει, ὅτι ἐκεῖ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρόσωπον ἱκανόν· ἡ δὲ διάταξις αὕτη δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως, διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος δύναται νὰ τὴν θέσῃ εἰς ἐνέργειαν ἀπὸ τῆς αὔριον, ἐὰν θέλῃ. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχει νόμος περὶ προσόντων τῶν λιμεναρχῶν, δὲν ἐννοῶ διατί δὲν θέλομεν ν’ ἀναμείνωμεν, ὅπως λειτουργήσῃ οὗτος, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελεν εὑρεθῆ ἐλαττωματικὸς, τότε νὰ ζητήσωμεν διὰ νέου νόμου τὴν τροποποίησίν του

§68Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ προξενικῶν ἀρχῶν κάμνει λόγον περὶ λιμεναρχῶν, ὅτι πρέπει νὰ ἦναι ἀξιωματικοὶ οἱ λιμενάρχαι· ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθη νομοσχέδιον εἰδικὸν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Κατὰ συνέπειαν ἀξιωματικὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάγῃ εἰς ἀργίαν, καὶ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Πρέπει νὰ ἦναί τις ναυτικὸς καὶ νὰ ἠξεύρῃ τί ἐστὶ λιμενάρχης ἐν Κωνσταντινουπόλει, διὰ νὰ ἐννοήσῃ ποίαν σπουδαιότητα ἔχει τὸ νομοσχέδιον. (Ἡ Βουλὴ δὲν ἐγκρίνει νὰ συζητηθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον.)

§69ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Χθὲς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ὅπως σήμερον συζητηθῇ ἓν νομοσχέδιον, ὅπερ δὲν θέλει κατ’ οὐδὲν οὔτε τὰ δημόσια συμφέροντα βλάπτει, οὔτε ἀπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου οὐδὲν ἀποσπᾷ. Πρόκειται περὶ κανονισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν παραγωγῶν ἐκείνων, οἵτινες, ἀγωνιζόμενοι κατὰ τοῦ στοιχείου τῆς θαλάσσης, καταθέτουν τὸν ὀβολόν των, ὅπως λάβωσιν....

§70ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, κ. Πρόεδρε.

§71ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προσωπικῆς παροχῆς.

§72Κ. ΓΙΑΛΙΑΣ. Ἔχω ἀντίῤῥησιν, κ. Πρόεδρε.

§73ΤΙΝΕΣ. Αὔριον (θόρυβος.)

§74ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ν’ ἀρχίσωμεν τὸν προϋπολογισμόν.

§75ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πότε θὰ συζητηθῇ λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτό;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§77ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Αὔριον θὰ ἔχωμεν τὰ ἴδια. Διὰ ποῖον λόγον, παρακαλῶ, νὰ συζητηθῇ αὔριον, καὶ ὄχι σήμερον;

§78ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὔριον, αὔριον, κ. Δουζίνα· τώρα ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 7. «Ταχυδρομικὴ συγκοινωνία.»

§80ΤΖΑΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἄγνωστον, ὅτι ἀπὸ τοῦ Καποδιστρίου σχεδὸν τὸ ταχυδρομεῖον Καλαμῶν μένει εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, ἤτοι εἰς τὴν ἁπλῆν θέσιν τῆς ἐπιστασίας· ἔκτοτε μέχρι τοῦδε ὁ τόπος ἐκεῖνος προεχώρησεν, ἀνήγαγε τὸ ἐμπόριον αὑτοῦ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὅπερ δύναται νὰ ὀνομασθῇ ἄξιον λόγου καὶ ἄξιον παρατηρήσεως. Φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ περιλάβῃ εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἓν μικρὸν ποσὸν, ἵνα διὰ τούτου προστεθῇ καὶ δεύτερος ὑπάλληλος ἐν τῷ ταχυδρομείῳ ἐκείνῳ.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§82ΤΖΑΝΕΣ. Ἐγὼ προκαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκέπτηται ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ζωτικώτατα διὰ τὸν τόπον, καὶ οὐχὶ διὰ προσωπικὰ, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποφανθῇ καὶ ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα πολλοὶ τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἔφερον καὶ τὰ ὁποῖα ἕνεκα τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος ἀνοικείως ἐγείρεται ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ναυαγοῦν καὶ καταπίπτουν. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι, ὅτι ἐν τῷ ταχυδρομείῳ Καλαμῶν πρέπει νὰ ἦναι ἄνθρωπος, ὅστις νὰ δύναται ν’ ἀναγινώσκῃ καὶ μίαν ξένην γλῶσσαν, διότι ὁ τόπος ἐκεῖνος ἔχει μέγιστον ἐμπόριον καὶ ἐξαγωγὴν, ἔχει συνεπῶς σημαντικὴν ἀλληλογραφίαν, καὶ δὲν δύναται ἕνεκα τούτων νὰ ἐγκαταλειφθῇ μὲ ἕνα ἁπλοῦν ἐπιστάτην, ἐπιστάτην, ὁ ὁποῖος πολλάκις δὲν δύναται νὰ ἀναγνώσῃ ἐλευθέρως τὰς ἐπιστολάς. Δὲν βλέπω λοιπὸν, κ. Πρόεδρε, διὰ τί, ὅταν πρόκηται περὶ τοιούτων συμφερόντων γενικῶν, νὰ ἐνδείκνυται μία τάσις, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ὀνομασθῇ παρὰ τάσις ἐξ ἀδικίας καὶ ἀκρισίας προερχομένη. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν πρέπει νὰ ὑπερασπίζῃ οὐ μόνον τὰ γενικὰ, ἀλλὰ καὶ τὰ ἴδια, διότι διὰ τῶν ἰδίων ὑποστηρίζονται τὰ γενικά. Δὲν βλέπω διὰ τί ἡ Κυβέρνησις εἰς τοιαῦτα ζητήματα σιωπᾷ, καὶ σιωπᾷ οὐχὶ τόσον ὀρθῶς καὶ δικαίως, διότι εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὸ Κράτος ἐν γένει, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ υἱοθετῇ αὐτά. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔθηκε τὴν ἀναγκαίαν ταύτην δαπάνην, διὰ νὰ προστεθῇ καὶ δεύτερος ὑπάλληλος ἐν τῷ ταχυδρομείῳ Καλαμῶν· ἀλλὰ ἐὰν δὲν τὸ προσέθηκε, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, ἐκπληροῦσα καθῆκον ἀπαραίτητον, ὀφείλει νὰ ἐπινεύσῃ νὰ προστεθῇ.

§83Α. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, τὸ χωρίον Βαρυμπόπι, πρωτεύουσα τοῦ Δήμου Μακρακώμης, κεῖται μεταξὺ Λαμίας καὶ Καρπενησίου· ὁ δημόσιος ταχυδρόμος φθάνει μέχρι Βαρυμπόπι, καὶ ἐκεῖθεν ἄλλος ταχυδρόμος παραλαμβάνει τὸν ταχυδρομικὸν σάκκον καὶ μεταβαίνει εἰς Λαμίαν, καθὼς καὶ ἀντιστρόφως. Ἐννοεῖται, κύριοι, ὅτι ἡ περίστασις αὕτη καθιστᾷ ἀναγκαιοτάτην τὴν σύστασιν τῶν ταχυδρομείου, καθόσον ἐν τῇ πρωτευούσῃ ταύτῃ τοῦ Δήμου Μακρακώμης σταθμεύει ὀτὲ μὲν τάγμα, ὀτὲ δὲ λόχος, καὶ ἐν τούτοις δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, καὶ μάλιστα αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ καὶ ὁ μεταβατικός, ἐνῷ καθ’ ἑκάστην παρουσιάζεται ἀνάγκη τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας, καθόσον τὸ Βαρυμπόπι κεῖται πλησίον τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῶσιν, ὅπως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ σημειωθῇ ποσόν, ἵνα ὑπάρξῃ ἐκεῖ ταχυδρομικὸς σταθμός.

§84Α. ΡΟΥΚΗΣ. Τὸ χωρίον Βαρυμπόπι εἶναι σημεῖον στρατιωτικῆς συγκεντρώσεως· νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Χατζόπουλος εἶπε κἄτι τι χρήσιμον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§85ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἡ πρότασις ἁρμόζει εἰς τὸ ἄρθρον 4 καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1. Ἐνταῦθα ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει παρατηρήσει...

§87ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς παρὰ τοῦ Ὑπουργείου καὶ θὰ ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2.

§89ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ κεντρικοῦ ταχυδρομείου τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ μέρος, εἰς ὃ κεῖται πρὸ ἐτῶν πολλῶν, εἶναι ἀνεπαρκὲς, ἕνεκα τῆς μεγάλης ἀναπτύξεως, ἣν ἔλαβεν ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία. Πολλάκις συμβαίνουν λάθη σπουδαιότατα εἰς τὴν διανομὴν τῶν γραμμάτων καὶ τῶν ἐφημερίδων, εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν προέρχεται τοῦτο ἐκ τῆς ἀπειρίας τῶν ὑπαλλήλων, ὅσον ἐκ τῆς στενότητος τοῦ χώρου, διότι ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ γίνονται συγχρόνως αἱ διάφοροι ταχυδρομικαὶ ἐργασίαι, αἵτινες ἔπρεπε νὰ γίνωνται χωριστά. Σημειώσατε δὲ, ὅτι τὸ κατάστημα αὐτὸ εἶχε κτισθῆ ἀποκλειστικῶς, ἵνα χρησιμεύσῃ διὰ τηλεγραφεῖον καὶ ταχυδρομεῖον, νῦν δὲ ἐλάχιστον μέρος αὐτοῦ κατέχει τὸ ταχυδρομεῖον, τὸ πλεῖστον δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§90ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις αὗται εἶναι ὀρθαί· δὲν εἶναι ὅμως τῆς παρούσης ὥρας ἡ συζήτησις τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Οὐδὲν ἧττον καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ καταλληλοτέρου καταστήματος τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων.

§91ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κατὰ τὰς σκέψεις αὐτὰς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἑξῆς μέτρον. Τὸ δημοτικὸν νοσοκομεῖον τῶν Ἀθηνῶν πρέπει νὰ μετατεθῇ εἰς χῶρον ἀπώτερον, ἐν τῷ χώρῳ δὲ ἐκείνῳ τοῦ δημοτικοῦ νοσοκομείου τῶν Ἀθηνῶν νὰ γείνῃ ἄλλη τις ὑπηρεσία τοῦ Δημοσίου· ἐκεῖ δὲ ἔνθα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ γείνῃ τὸ ταχυδρομεῖον καὶ τὸ τηλεγραφεῖον.

§92ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι δημοτικόν.

§93ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι δύσκολον νὰ γείνῃ ἀνταλλαγή· διὰ συμβάσεως νὰ δώσῃ τὸ δημόσιον ἄλλον χῶρον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει, εἶτα δὲ τὸ ἄρθρον 3.) Ἄρθρον 4.

§94ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πέρυσιν οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Δαδίου ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον περὶ συστάσεως ταχυδρομικοῦ γραφείου. Ἡ κωμόπολις Δαδίου κατοικεῖται ἀπὸ πολλὰς οἰκογενείας, ἔχει ἐμπόριον, καὶ δὲν ἔχει ταχυδρομικὸν γραφεῖον· θέλει νὰ στείλῃ μίαν ἐπιστολὴν ἐπὶ συστάσει, καὶ πρέπει νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Λεβαδείαν. Πρέπει νὰ γείνῃ καὶ ἐκεῖ ταχυδρομικὸν γραφεῖον.

§95ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δίκαιον.—Ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 7, ἄρθρου 4, ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ παρεκλήθη νὰ περιλάβῃ ἐν αὐτῷ πίστωσιν διὰ τὴν σύστασιν ταχυδρομικοῦ γραφείου ἐν Αἰγίνῃ, διότι τοιοῦτον δὲν ὑπάρχει· εἶναι δὲ ἀπόλυτος ἀνάγκη συστάσεως τοιούτου ἐκεῖ, ὄχι μόνον διότι εἶναι πόλις ναυτικὴ καὶ ἐμπορικὴ καὶ πρωτεύουσα ἐπαρχίας, ἀλλὰ καὶ διότι κατὰ τὸ θέρος μεταβαίνουν εἰς Αἴγιναν πολλαὶ οἰκογένειαι ἐξ Ἀθηνῶν, ἔχουσαι ἀλληλογραφίαν ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικὴν, περιπλέον δὲ ἔχομεν ἐκεῖ καὶ τὸ Σωφρονιστήριον. Προσέτι ἐπρότεινα, ἵνα καὶ ἐν Καρυστίᾳ συστηθῇ τοιοῦτον ταχυδρομικὸν γραφεῖον τακτικὸν, διότι ἐκεῖ εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία εἰς τὸν δήμαρχον ἢ ἄλλον τινὰ ὑπάλληλον μὲ μικρόν τι ἐπιμίσθιον, ἐνῷ ἡ Κάρυστος εἶναι πόλις μὲ πληθυσμὸν σπουδαῖον, καὶ εἶναι τόπος ναυτικὸς καὶ ἐμπορικός· ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ τακτικὸν ταχυδρομικὸν γραφεῖον, ὅπως διεξάγηται ἡ ὑπηρεσία τακτικῶς καὶ ἀνελλειπῶς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ χορηγήσῃ πίστωσιν διὰ τὴν σύστασιν τοῦ ἐν Αἰγίνῃ ταχυδρομικοῦ γραφείου 40 δραχμὰς, διὰ μισθὸν τοῦ ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου, καὶ δραχμὰς 10, διὰ γραφικὴν ὕλην, τὸ ὅλον δραχμὰς 600· δεύτερον ν’ αὐξήσῃ τὴν πίστωσιν διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου ἐν Καρυστίᾳ ἀπὸ 20 δραχμὰς εἰς 40, καὶ νὰ χορηγήσῃ πίστωσιν διὰ γραφικὴν ὕλην δραχμὰς 10 κατὰ μῆνα, ἤτοι ἐν συνόλῳ δραχμὰς 360. Ἤτοι διὰ τὰ δύω ταχυδρομεῖα Αἰγίνης καὶ Καρύστου δραχμὰς 960.—Θεωρῶν ὀρθὴν τὴν πρότασιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Χατζοπούλου περὶ συστάσεως ταχυδρομείου εἰς Βαρυμπόπι, προτείνω, ἵνα χορηγηθῇ πίστωσις δραχμῶν 40 κατὰ μῆνα, διὰ μισθοδοσίαν τοῦ ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου, καὶ δραχμῶν 10 ἐπίσης κατὰ μῆνα διὰ γραφικὰ ἔξοδα, τουτέστι διὰ τοὺς δέκα ὑπολειπομένους μῆνας δραχμαὶ 500. Εὑρίσκω ἐπίσης ὀρθὴν καὶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Τσαμοπούλου, διὰ τὴν σύστασιν ταχυδρομικοῦ γραφείου ἐν Δαδίῳ· ἑπομένως, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, προτείνω νὰ προστεθῇ πίστωσις ὡσαύτως δραχμῶν 500 διὰ τοὺς δέκα μῆνας, διὰ μισθοδοσίαν ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου καὶ γραφικὰ ἔξοδα.

§96Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προτείνει ὅπου θέλει, διὰ νὰ εὐχαριστήσῃ τὰ πρόσωπα, δηλαδὴ δίδει ῥουσφέτια.

§97ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Τσαμόπουλος εἶναι ἀντιπολιτευόμενος.

§98Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπων ὡρισμένων, ὁμιλῶ περὶ τῶν πραγμάτων.

§99ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, ἐδαφίου 6, § βʹ, προτείνω νὰ προστεθῇ πίστωσις δραχμῶν 60 κατὰ μῆνα, διὰ τὴν προσθήκην βοηθοῦ εἰς τὸ ταχυδρομικὸν γραφεῖον Κυπαρισσίας, καθόσον ὁ ὑπάρχων εἷς καὶ μόνος ταχυδρομικὸς ἐπιστάτης δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ.

§100ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τί εἶναι αὐτά; εἰς τὰς Καλάμας, ὅπου εἶναι μεγαλειτέρα ἀνάγκη, δὲν τὸ παραδέχεσθε.

§101ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ταχυδρομεῖον τοῦ Πύργου δικαιοῦται κατὰ πολὺ μεγαλείτερον λόγον νὰ ἔχῃ ἕνα βοηθὸν, διότι ἐκεῖ γίνεται μεγίστη ἀλληλογραφία μὲ τὸ ἐξωτερικόν.

§102ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, ὅ,τι προτείνω, τὸ προτείνω κατὰ πρότασιν τῆς ὑπηρεσίας τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων.

§103ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§104ΤΖΑΝΕΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην τὸ ταχυδρομεῖον τῶν Καλαμῶν βοηθοῦ, ἀλλ’ ἀνθρώπου γνωρίζοντος ἕνα Α τοὐλάχιστον Γαλλικόν. Ἑπομένως δὲν θεραπεύετε τὴν ἀνάγκην δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου. Πρέπει νὰ φροντίσητε νὰ διορισθῇ ἐπιστάτης, ὅστις νὰ γνωρίζῃ μίαν ξένην γλῶσσαν, διότι κατὰ τοὺς μῆνας τῆς ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων κυκλοφοροῦν ἐν τῷ ταχυδρομείῳ ἐκείνῳ δύο ἢ τρεῖς χιλιάδες ἐπιστολῶν τὸ πλεῖστον εὐρωπαϊκῶν. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ καθῆκον νὰ ἐπιβλέψῃ ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ πολὺ ἀδίκως εἴπετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι δὲν γνωρίζετε τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, ἀλλ’ ὅτι ἔχετε ἀνάγκην νὰ τὰς μάθητε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι εἶναι καθῆκον τοῦ ὑπουργοῦ νὰ τὰς διαγινώσκῃ. Πολλάκις ἔρχονται οἱ ξένοι, ζητοῦντες τὰς ἐπιστολάς των, καὶ δὲν ὑπάρχει ἐκεῖνος, ὅστις νὰ γνωρίζῃ πῶς θὰ τὰς διανείμῃ, καὶ ἀναγκάζονται νὰ καταφεύγουν εἰς ἡμᾶς. Εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τῶν Καλαμῶν εἶναι ἀνάγκη νὰ διορισθοῦν δύο ὑπάλληλοι, ὁ εἷς ἐπιστάτης καὶ ὁ ἕτερος βοηθὸς, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἐπιστάτης νὰ γνωρίζῃ ν’ ἀναγινώσκῃ μίαν ξένην γλῶσσαν.

§105ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Θήρα, ὡς γνωρίζετε, εἶναι πρωτεύουσα ἐπαρχίας, εἶναι κωμόπολις μὲ ναυτικὸν καὶ ἐμπόριον, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς ἓν ἄτομον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὡς ἐπιμίσθιον τὸ εὐτελὲς ποσὸν τῶν δραχμῶν 30 κατὰ μῆνα· εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ συστηθῇ τακτικὸν ταχυδρομικὸν γραφεῖον. Ἑπομένως προτείνω, ἀντὶ 30 δραχμῶν, νὰ προσδιορισθῇ ἡ πίστωσις εἰς 50 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ὅπως διορισθῇ εἰδικὸς ταχυδρομικὸς ἐπιστάτης, διὰ τὴν ἀκριβῆ καὶ κανονικὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐφ’ ἑκάστης τῶν προτάσεών μου, καὶ ἂς παραδεχθῇ ὅ,τι ἐγκρίνῃ.

§106ΣΚΑΒΕΝΤΖΟΣ. Εἰς τὴν Σκίαθον εἶναι εἷς ἐπιστάτης, ὅστις λαμβάνει 40 δραχμὰς κατὰ μῆνα.

§107ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, ἐγὼ προτείνω ν’ ἀναβιβασθῇ τὸ ἐπιμίσθιον ἀπὸ δραχ. 10 εἰς 30 διὰ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν Σκιάθου.

§108ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ σημειωθῶσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ παρατηρήσεις καὶ ν’ ἀναβάλωμεν τὴν ἐπιψήφισιν δι’ αὔριον.

§109ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰς τὰς προτάσεις ὑποβάλλω κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ αὐτὴν ἐφ’ ἑκάστης τούτων· ὁποίαν δὲ ἐξ αὐτῶν κρίνῃ ὀρθὴν, ἂς τὴν παραδεχθῇ, ὁποίαν δὲ οὐχὶ, ἂς τὴν ἀποῤῥίψῃ.

§110ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Οἱ λόγοι, οἱ ὑπαγορεύσαντες τὰς συστάσεις τῶν διαφόρων συναδέλφων, ὑπαγορεύουσιν ἔτι περισσότερον ὅπως ἐν τῷ δήμῳ Δρυοπίδος αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία δι’ ἄλλων 20 δραχμῶν, ὅπως γείνῃ τακτικὸν ταχυδρομεῖον.

§111Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅ,τι βλέπομεν ὅτι συμβαίνει σήμερον, συμβαίνει πάντοτε ὁσάκις πρόκειται περὶ θεραπείας ἐπιτοπίων ἀναγκῶν, ἤτοι νὰ παρουσιάζωνται συλλήβδην, ὅπερ φέρει μεγίστην δυσκολίαν εἰς τὴν παραδοχὴν αὐτῶν. Καθὼς δὲ παρατηρεῖτε, σήμερον δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἀξίαν τῶν προτάσεων αὐτῶν καὶ παραδεχθῶμεν ὅσας πρέπει. Νομίζω, ὅτι καὶ ἐφέτος πρέπει ὁ προϋπολογισμὸς νὰ μείνῃ ὅπως ἔχει.

§112ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4–7.) Ἄρθρον 8. «Μετακομιδὴ γραμμάτων.»

§113ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, προκειμένου περὶ ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, φρονῶ, ὅτι εἶνε πολὺ σχετικὸν καὶ πολὺ πρέπον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Τὰ ταχυδρομεῖα τῶν Ἀθηνῶν τὰ διερχόμενα διὰ τοῦ Ῥίου καὶ Ἀντιῤῥίου πολλάκις βραδύνουν ἐπὶ 10 καὶ 20 ἡμέρας, διότι εἶνε ἀνάγκη διὰ πορθμείων νὰ μεταβιβασθῶσι τὰ γράμματα, ἅτινα λαμβάνουσι 260 δραχμὰς τὸ ἔτος καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶνε δυνατὸν καὶ εὔκολον πάντοτε νὰ ἐκτελῶσιν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ἕνεκα τῶν τρικυμιῶν. Διὰ τοῦτο προτείνω, διὰ τὴν εὐκολίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν εὐκολίαν ὅλου τοῦ κόσμου καὶ διὰ νὰ γίνηται καλλιτέρα καὶ ταχυτέρα ἡ συγκοινωνία, νὰ προσδιορισθῇ μία ἀτμάκατος διὰ τὴν διαπόρθμευσιν τῶν ταχυδρομικῶν φακέλλων μεταξὺ Ῥίου καὶ Ἀντιῤῥίου. Ἡ ἀτμάκατος ἐκεῖ θὰ ἦναι πολὺ χρήσιμος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν· ἐκτὸς δὲ τούτου ἡ θέσις εἶνε στρατηγικὴ καὶ σπουδαία, ὑπάρχουσι δὲ ἐκεῖ καὶ τόσα ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐν ταῖς παρούσαις περιστάσεσιν εἶνε ὠφέλιμα. Περιπλέον δὲ σᾶς λέγω, κύριοι, ὅτι τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὸν Εὔηνον ποταμὸν καὶ εἰς τὸν Ἀχελῶον καὶ ἐκεῖ δυσκόλως ἐκτελεῖται ἡ συγκοινωνία διὰ τῶν πορθμείων, ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ Ῥίον καὶ Ἀντίῤῥιον ὑπάρχει μεγαλειτέρα ἀνάγκη, τοῦτο δὲ τὸ ἠξεύρω, διότι ὑπῆρξα φρούραρχος ἐν Ναυπάκτῳ ἐπὶ τρία ἔτη, καὶ πολλάκις ἐπὶ 10 ἡμέρας δὲν εἴχομεν ταχυδρομεῖον.

§114ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ δικαία εἶναι ἡ πρότασις, καὶ θέλω φροντίσει περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προτεινομένου μέτρου.

§115ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ τεθῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀντὶ «διὰ πορθμείων», «δι’ ἀτμακάτου.»

§116ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑποστῶμεν ὅμως ζημίαν τινά, διότι τὰ πορθμεῖα εἶναι ἐνοικιασμένα ἤδη διὰ τὸ τρέχον ἔτος.

§117ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εὑρίσκετε τρόπος συμβιβασμοῦ, καθόσον 260 δραχμαὶ εἶναι καθ’ ὅλον τὸ ἔτος.

§118ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἰς τὸ Λαύριον μέχρι τοῦδε εἴχομεν δημόσιον κατάστημα, δύο δωμάτια τοῦ ὁποίου ἐχρησίμευον ὡς κατάστημα τοῦ Ταχυδρομείου, ἀλλ’ αὐτὸ ἐξεποιήθη ἐσχάτως καὶ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐνοικιάσωμεν ἀπὸ τὸν ἀγοραστὴν αὐτοῦ ὡς ταχυδρομικὸν κατάστημα ἓν ἢ δύο, νομίζω, δωμάτια, ἀντὶ δραχμῶν 25 κατὰ μῆνα. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προστεθῇ πίστωσις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ἐν ἐδαφίῳ νέῳ 10, «δι’ ἐνοίκιον ταχυδρομικοῦ καταστήματος ἐν Λαυρίῳ ἀνὰ 25 δραχμὰς κατὰ μῆνα, τὸ ὅλον 300 δραχμαί». Νὰ γείνῃ δὲ καὶ ἡ προσθήκη, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κ. Τρικούπης, ἐν ἄρθρῳ 8 ἐδαφίῳ β «δι’ ἀτμακάτου». (Ἡ Βουλὴ παραδέχεται.)

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου... (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10.) Κεφάλαιον 8 «Τηλεγραφικὴ συγκοινωνία», ἄρθρον 1. «Προσωπικὸν διευθύνσεως».

§120ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναινέσωσιν, ἵνα προστεθῇ πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὅπως καὶ αἱ νῆσοι, αἱ μὴ τυχοῦσαι μέχρι τοῦδε τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, συγκοινωνήσωσι δι’ αὐτῆς. Ἡ ἀνάγκη εἶναι πολλαπλῆ· πρῶτον, ὡς ἐκ τῆς θέσεώς των, αἱ νῆσοι ἔχουσι ναυτιλίαν καὶ ἐμπόριον, καὶ ὡς ἐκ τούτου εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην, ἵνα ὦσιν εἰς συγκοινωνίαν μετὰ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἔνθα πολλὰ συμφέροντα ἔχουσιν. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῆς ἰδιωτικῆς ταύτης ἀνάγκης, ὑπάρχει καὶ ἑτέρα γενικὴ ἀνάγκη, ἕνεκα τῆς ὁποίας ὀφείλουσι νὰ εὑρίσκωνται εἰς συγκοινωνίαν. Ἕνεκα τῶν περιστάσεων, εἰς ἃς διατελοῦμεν, δὲν πρέπει αἱ νῆσοι νὰ μένωσιν ἐντελῶς ἐστερημέναι συγκοινωνίας πρὸς τὸ Κράτος. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἀποφασίσει νὰ ἐγγράψῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ποσόν τι, ὅπως καὶ αἱ νῆσοι μὴ μείνωσιν ἄνευ συγκοινωνίας, ἀλλὰ συνδεθῶσι τηλεγραφικῶς, αἱ νῆσοι Πάρος, Νάξος, Μῆλος, Κύθηρα, Θήρα, Μύκονος καὶ λοιπαί.

§121ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§122ΣΤΥΛ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Σύρου κ. Γρυπάρη. Προσθέτω δὲ καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι ὑπάρχουσι θέσεις τινὲς, τοιαύτη δὲ εἶναι καὶ ἡ θέσις μεταξὺ Κυθήρων τοῦ Ἐλαφονησίου καὶ Νεαπόλεως, ὅπου τὸ τηλεγραφεῖον εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη, διότι τοῦτο συντελεῖ εἰς τὴν ταχεῖαν συγκοινωνίαν τῶν μερῶν αὐτῶν πρῶτον, καὶ δεύτερον, ὅταν συμβαίνουν ναυάγια, δύνανται νὰ γνωστοποιῶνται ἐγκαίρως εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, καὶ νὰ προλαμβάνωνται πολλὰ δυσάρεστα. Γνωρίζετε, ὅτι τὰ ναυάγια θεωροῦνται ἁπανταχοῦ ὡς δῶρον τοῦ Θεοῦ· ἀλλ’ οἱ ὠφελούμενοι ἐξ αὐτῶν, κατόπιν ὑποφέρουσι, διότι ἐπέρχονται καταδιώξεις. Ὑπάρχουσι λοιπὸν πολλοὶ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ χορηγήσῃ τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν ὅπου ὑπάρχει πορθμὸς, οἷος ὁ τῶν Κυθήρων.

§123ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Σύρου, ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχει σημεῖον τοῦ Κράτους ἐπικαιρότατον ἄνευ συγκοινωνίας τηλεγραφικῆς, ἐὰν δὲ τοῦτο συγκοινωνήσῃ τηλεγραφικῶς μετὰ τῆς πρωτευούσης, θέλει βεβαίως παραχθῆ ὑπηρεσία μεγάλη εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους κατὰ τὰς παρούσας περιστάσεις. Πρόκειται περὶ τῆς Σκιάθου......

§124Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχομεν προβλέψει περὶ τούτου.

§125Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂν προεβλέψατε, περιττὸν νὰ ἐξακολουθήσω.

§126ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς πληροφορῶ, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου τούτου δὲν προτείνει καμμίαν προσθήκην ἢ ἐλάττωσιν· παρατηρήσεις μόνον κάμνει, τινὲς μάλιστα τῶν ὁποίων ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἤδη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ἄλλαι δὲ ἐπίσης θέλουσιν ἐξετασθῆ, λαμβανόμεναι καὶ αὗται ὑπ’ ὄψιν. Τὸ ὑπουργεῖον θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεις περὶ ἀναπτύξεως τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, πρὸς θεραπείαν τῶν παρουσῶν περιστάσεων πρὸ πάντων· ἀλλὰ καλὸν ἤθελεν εἶσθαι νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ οἰκεῖον ἄρθρον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ἡ πίστωσις τῶν συστηθησομένων νέων γραμμῶν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4 καὶ 5 τοῦ Κεφαλαίου 8.) Ἄρθρον 6. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας τηλεγραφείων» 65,500.

§127ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ Κεφάλαιον 8, ἄρθρον 6, ἐδάφιον ά, προτείνω αὔξησιν πιστώσεως 2,000 δραχμῶν, διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐνοικίου τῶν τηλεγραφικῶν καταστημάτων Λαυρίου, Κρανιδίου, Θουρίας καὶ Ξυλοκάστρου, τὰ ὁποῖα ἐνοίκια μέχρι τοῦδε ἐπλήρωνον οἱ δῆμοι προαιρετικῶς, ἀλλ’ ἤδη ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν ἀναδέχονται πλέον τὴν πληρωμὴν αὐτῶν, καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ τὰ ἀναδεχθῇ τὸ δημόσιον. Ἐπὶ τοῦ 7 ἄρθρου νὰ προστεθῇ ἐδάφιον γʹ ἐπιγραφόμενον «Διὰ κατασκευὴν νέων ἐναερίων καὶ ὑποβρυχίων τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς διάφορα μέρη, κατὰ τὴν περὶ τούτου πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, 1) ἐν στενῷ Ἄνδρου, συγκοινωνήσοντος μετὰ τοῦ τῆς Ἄνδρου· 2) ἐν φάρῳ Ἄνδρου· 3) ἐν Ὠρεοῖς καὶ Ἀρτεμισίῳ τῆς Εὐβοίας· 4) ἐν Σκιάθῳ· 5) ἐν Βίγλᾳ Ὕδρας· 6) ἐν θέσει «τηλέγραφος Πόρου»· 7) ἐν Κυθήροις· 8) ἐν Ταινάρῳ· 9) ἐν Κερὶ Ζακύνθου· 10) ἐν Σγόμπῳ Ληξουρίου· 11) ἐν βορείῳ ἀκρωτηρίῳ Ἰθάκης· 12) ἐν βορείῳ ἀκρωτηρίῳ Λευκίμης· καὶ προσέτι καὶ ἐν Κέᾳ.»

§128ΣΚΑΒΕΝΤΖΟΣ. Παρακαλῶ νὰ συμπεριληφθῇ ἡ Σκόπελος.

§129ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν σύστασιν τῶν νέων τούτων γραμμῶν, ἀπαιτεῖται δαπάνη κατὰ τὸν γενόμενον ὑπολογισμὸν 180,000 δραχμῶν περίπου. Ἐκτὸς δὲ τῆς δαπάνης ταύτης, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἕνεκα τῶν σημερινῶν περιστάσεων, ζητεῖ καὶ αὐτὸ νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσις δραχμῶν 56,000, διὰ τὴν προμήθειαν διαφόρων τηλεγραφικῶν εἰδῶν. Διὰ τοῦτο προτείνω, ὅπως ἐν κεφαλαίῳ 8 ἄρθρῳ 7 προστεθῇ ἐδάφιον γʹ, ἐπιγραφόμενον ὡς ἑξῆς. «Διὰ σύστασιν νέων ἐναερίων καὶ ὑποβρυχίων τηλεγραφικῶν γραμμῶν, διὰ προμήθειαν μηχανῶν καὶ ἄλλου ὑλικοῦ πρὸς χρῆσιν τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν νέων τούτων τηλεγραφείων, κατὰ τὰς περὶ τούτου προτάσεις τῶν Ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, δραχμῶν 236,000».

§130ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Δήμου Μυρτουντίων Λεχαινὰ ὁ Δήμαρχος καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀνέφερον πρὸ πολλοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι δέχονται, ἐὰν ἔχουν τηλεγραφικὸν σταθμὸν ἐκεῖ, νὰ πληρώνουν τὸ ἐνοίκιον τοῦ καταστήματος. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ ὁ σταθμὸς αὐτὸς, καθόσον μάλιστα τὸ σύρμα περνᾷ ¼ μακρὰν τῆς πρωτευούσης τοῦ Δήμου.

§131ΚΑΝΑΡΗΣ ΓΙΑΛΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ συστηθῇ ἐν Γαργαλιάνοις, ὅπου εἶναι κωμόπολις καὶ παράγει 15,000,000 σταφιδοκάρπου.

§132ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ Λεχαινῶν προέβη νὰ καταθέσῃ ἀπὸ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον 2,000 δραχμὰς διὰ τὴν σύστασιν.

§133ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὸ ποσὸν τῶν 236,000 δραχμῶν ἀναβιβασθῇ εἰς δραχμὰς 240,000, νομίζω, ὅτι θεραπεύεται καὶ ἡ ἀνάγκη αὕτη, τῆς συστάσεως δηλαδὴ τηλεγραφείου ἐν Λεχαινοῖς.

§134ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Αἱ δὲ νῆσοι;

§135ΧΑΤΣΙΣΚΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, προκειμένου περὶ συστάσεως τηλεγραφικῶν σταθμῶν, φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἄσκοπος ἡ σύστασις τηλεγραφικοῦ σταθμοῦ ἐν Νέᾳ Μιζέλῃ. Ἡ θέσις αὕτη εἶναι πολλὰ ἐπίκαιρος, διότι εἶναι ἀπέναντι τοῦ Βώλου, τὸ δὲ δημόσιον δὲν θὰ βαρυνθῇ μὲ πολλὰς δαπάνας, καθόσον οἱ κάτοικοι προθύμως ἀναδέχονται τὸ ἐνοίκιον.

§136ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχω καὶ ἐγὼ καθῆκον νὰ προνοήσω περὶ μιᾶς πρωτευούσης Δήμου, ἐκ τῆς ὁποίας διέρχεται τὸ σύρμα, ἑπομένως δὲν θὰ προστεθῇ δαπάνη. Ὅταν δὲ ὁ Δῆμος ἀναλαμβάνῃ τὴν δαπάνην ὄχι μόνον τοῦ καταστήματος, ἀλλὰ καὶ τῆς μισθοδοσίας, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ μὴ συστήσῃ τὸν σταθμὸν αὐτόν· εἶναι ὁ Δῆμος τῆς Δύμης.

§137ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑποσχέσεις, κύριοι, αἱ περὶ πληρωμῆς ἐνοικίων καὶ μισθῶν, εἶναι ὑποσχέσεις ἐφήμεροι· τὸ ἑπόμενον ἔτος λέγουν «δὲν ἔχομεν νὰ πληρώσωμεν,» καὶ δὲν πληρώνουσι. Τὸ ζήτημα τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας τῶν νήσων εἶναι ζήτημα ἀρχαῖον. Βεβαίως οἱ κάτοικοι τῶν νήσων ἔχουν δίκαιον μέγιστον νὰ θέλουν νὰ ἦναι εἰς συγκοινωνίαν μὲ τὸν ἄλλον κόσμον, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε μᾶς ἐμπόδισαν αἱ ὑπερβολικαὶ ἀπαιτήσεις, διότι ἡ ἑταιρία, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐκτελέσῃ τὴν τηλεγραφικὴν αὐτὴν συγκοινωνίαν, ἀπαιτεῖ κατ’ ἔτος 100,000, νομίζω, δραχμῶν ὡς τόκον τοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλῃ. Διὰ τοῦτο ἐνομίσαμεν, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἔπρεπε νὰ περιορισθῶμεν εἰς ὅ,τι αἱ στρατιωτικαὶ ἀνάγκαι αἱ ἀναπόφευκτοι ἀπαιτοῦσιν. Αἱ νῆσοι πρέπει βεβαίως νὰ ἑνωθῶσιν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ἔργον θέλει τελεσθῆ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον.

§138ΜΥΚΟΝΙΟΣ. Ἡ Κέα συνδέεται, τὰ Κύθηρα ἐπίσης, ἡ Σκόπελος καὶ ἄλλα μέρη συμπεριλαμβάνονται εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. ὑπουργός. Τώρα τί μένει; μένει ἡ Θήρα, ἡ Μῆλος, ἡ Νάξος καὶ ἡ Μύκονος. (Θόρυβος.)

§139ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι ἐσημειώσαμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔξοδον μόνον ἀναγκαῖον διὰ τὰς στρατιωτικὰς καὶ ναυτικὰς ἀνάγκας. Ἄλλο δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν, ἐκτὸς ἂν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ ἄλλως.

§140ΣΚΑΒΕΝΤΖΟΣ. Πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Σκόπελος, διότι εἶναι εἰς τὸ ἄκρον τῆς Ἑλλάδος καὶ δὲν ἀπέχει παρὰ 4 μίλια ἀπὸ τὴν Σκίαθον. (Θόρυβος.)

§141Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅλη αὐτὴ ἡ χασμῳδία προῆλθεν ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ὁ προϋπολογισμός. Τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα παρεδέχθη ἡ Βουλή, ἀνάγονται εἰς ἔξοδα ἐπιβαλλόμενα ἀπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις καὶ προταθέντα ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν. Δὲν ἦτο καλλίτερον νὰ τὰ φέρουν αὐτὰ εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν Ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ μείνῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς;

§142ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε πίστωσιν 160,000 δραχμῶν διὰ προμήθειαν ἐργαλείων, προτεινομένων παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν σημειοῦνται διάφοροι πιστώσεις διὰ προμήθειαν ἐργαλείων, ὥστε, ἂν πρόκηται περὶ ἐργαλείων μόνον διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κατάλληλος τόπος.

§143ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§144ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τηλεγραφικῶν γραφείων, πρόκειται περὶ ὑλικοῦ χρησίμου εἰς μόνην τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἔπρεπεν ἡ δαπάνη αὕτη νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§145ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ματαία, κ. πρόεδρε, ἡ συζήτησις, διότι ἡ δαπάνη θὰ βαρύνῃ πάντως τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους· ἑπομένως, εἰς οἱονδήποτε εἰδικὸν προϋπολογισμὸν ὑπουργείου τινὸς σημειωθῇ αὕτη, εἶναι ἀδιάφορον. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἡ δαπάνη εἶναι ἀναγκαία ἢ δὲν εἶναι, καὶ τοῦτο οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Ἐπειδὴ ὅμως τὰ ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ἀπετάθησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ὁ τηλεγραφικὸς κλάδος, ὅπως προνοήσῃ περὶ τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναλόγου πιστώσεως διὰ τὰς ἀπαιτουμένας δαπάνας πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἐν τοῖς πρὸς ἐμὲ ἐγγράφοις των ῥητῶς μνημονεύουσιν, ἐγὼ δὲν εἶχον καὶ οὔτε ἔχω δυσκολίαν νὰ περιλάβω ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν δαπάνην ταύτην. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ ἐν Κεφαλαίῳ 8, ἄρθρῳ 7 καὶ ἐδαφίῳ γʹ τὸ ποσὸν τῶν 236,000 δραχμῶν.

§146ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, διατί ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς δὲν δέχεται νὰ διέρχηται ἡ τηλεγραφικὴ γραμμὴ καὶ διὰ τῶν Λεχαινῶν;

§147ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πόση εἶναι ἡ δαπάνη;

§148ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. 2,000 δραχμῶν.

§149ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§150Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν νομίζω νὰ μᾶς εἶπε κανὲν νέον πρᾶγμα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν εἶπεν, ὅτι τὸ ἔξοδον θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Κράτος.

§151ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον καὶ τὸν λόγον, ὅτι δηλαδὴ ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία ἀνάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§152ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε λοιπὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἠμποροῦμεν νὰ θέσωμεν τοὺς μισθοὺς τῶν ἐπισκόπων, καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τοὺς μισθοὺς τῶν φρουράρχων. Ὅλη λοιπὸν αὐτὴ ἡ χασμῳδία ἔγεινε, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐζήτησε τακτικῶς τὴν πίστωσιν ταύτην. Ἤδη ἐπροτάθη νὰ πληρώνουν οἱ δῆμοι (θόρυβος), ἐσυστήθησαν σχολεῖα καὶ γυμνάσια, ἐπὶ τῇ ὑποσχέσει, ὅτι θὰ πληρώνουν οἱ δῆμοι, καὶ μετὰ ταῦτα ἐπεβαρύνθη τὸ δημόσιον ταμεῖον. Καὶ διὰ τοῦτο προχθὲς εἶπον, ὅτι τὰ προνόμια πρέπει νὰ πέσουν, διότι παρατηρῶ, ὅτι ἐξακολουθοῦν νὰ δίδωνται ῥυσφέτια, ὅπως εἶπε καὶ ὁ συνάδελφός μου, προνομιακά, τηλέγραφοι, ὑποδιευθυνταὶ, ταχυδρομικοὶ ἐπιστάται, ὡς ἂν ἡμεῖς οἱ ἄλλοι ἤμεθα Φελλάχοι. Λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν ἦτον ὁ τόπος ἐδῶ, εἰς τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ ἡ προσθήκη τῆς δαπάνης αὐτῆς. Ἐὰν θὰ προσθέσωμεν, θὰ προσθέσωμεν εἰς ὅλους τοὺς δήμους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους περνοῦν τηλεγραφικὰ σύρματα.

§153ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§154ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι πολὺ ὀρθῶς ὑποστηρίζει ὁ κ. Ῥοῦφος νὰ γείνῃ σταθμὸς τηλεγραφείου εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Δύμης, ἀφοῦ ἐκεῖθεν διέρχεται τὸ τηλεγραφικὸν σύρμα, ἀλλὰ θὰ μὲ συγχωρήσῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποβιβάσῃ τὸν δῆμον Μυρτουντίων. Ἡ πρωτεύουσα τοῦ δήμου Μυρτουντίων, Λεχαινὰ, εἶναι πόλις ἔχουσα πολλὰ ἐμπορικὰ καταστήματα, κοινωνίαν ἀνεπτυγμένην, πολλὰ συμφέροντα ἐμπορικὰ, τὰ εἰσοδήματα τοῦ τόπου εἶναι μεγάλα, ἔχει τελωνεῖον, ἡ δ’ ἀπόστασις τοῦ τηλεγραφικοῦ σύρματος εἶναι μόλις 20 λεπτὰ τῆς ὥρας ἀπὸ τὰ Λεχαινὰ μέχρι τοῦ ξενοδοχείου τοῦ Λινάρδου, καὶ ἡ δαπάνη εἶναι ἐλαχίστη. Ὁ δῆμος Μυρτουντίων ἐπρότεινε τὸ παρελθὸν ἔτος νὰ καταθέσῃ ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, ἐὰν ἀρνῆται τὸ Δημόσιον, 2,000 διὰ τὰ πρῶτα ἔξοδα· καὶ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἐψήφισε τὴν δαπάνην, τὸ δὲ δημοτικὸν συμβούλιον προσέφερε τὸ ἐνοίκιον εἰς βάρος τοῦ Δήμου. Δυστυχῶς τὸ ὑπουργεῖον ἀπέῤῥιψε ταῦτα. Ἐὰν ἦν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρεδέχθη τὴν σύστασίν μας ταύτην ὡς ὠφέλιμον καὶ διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὸ Δημόσιον, τὴν παρεδέχθη πολὺ εὐλόγως, καὶ δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. Ῥοῦφος νὰ τὸν αἰτιαθῇ διὰ τοῦτο.

§155ΡΟΥΦΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς συστάσεως τοῦ τηλεγραφείου Ἀχαΐας, ἀλλὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν εἶπον αὐτά.

§156ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θ’ ἀπευθύνω καὶ μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν φίλον μου βουλευτὴν Καλαβρύτων κ. Πετιμεζᾶν, ὁ ὁποῖος συχνὰ πυκνὰ ὁμιλεῖ περὶ προνομίων ἐπαρχιῶν τινων, καὶ ὑπαινίττεται ἡμᾶς. Τί προνόμια ἔχομεν; τὸ Γυμνάσιον τὸ ἐσυστήσαμεν καὶ συντηροῦμεν ἰδίαις δαπάναις. Τὸ Δημόσιον διὰ νόμου ἔδιδε μικρὰν βοήθειαν 4,000 δραχμῶν ἐτησίως, καὶ τὴν βοήθειαν αὐτὴν ἐξήλειψεν ἡ Βουλὴ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἀνέλαβον διὰ τοῦτο ὁλόκληρον τὴν δαπάνην τὰ ἐπαρχιακὰ λιμενικὰ ταμεῖα, καὶ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Κατακώλου καὶ Κυλλήνης θὰ συντηρήσωμεν τὸ Γυμνάσιον. Ἡμεῖς δὲν παρεπονέθημεν, διότι ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔχει πολλὰ σχολαρχεῖα καὶ σχολεῖα εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαβρύτων καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι ὡσαύτως, ἐνῷ ἡ ἐπαρχία Ἠλείας δὲν ἔχει παρὰ ἓν σχολαρχεῖον.

§157ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔχει Πρωτοδικεῖον.

§158ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ, ἀλλὰ δίδει καὶ δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐτησίως φόρους εἰς τὸ Δημόσιον, ἐξ ὧν 700,000 δραχμὰς φόρον ἐπὶ τῶν σταφίδων ἔγγειον. Ἔπειτα ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἐναντίοι νὰ συστηθῇ γυμνάσιον καὶ πρωτοδικεῖον εἰς τὰ Καλάβρυτα καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας· διατί λοιπὸν συχνὰ πυκνὰ ὁμιλεῖτε περὶ προνομίων; Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ συστήσῃ τηλεγραφικὸν γραφεῖον εἰς τὸν δῆμον Μυρτουντίων, ἔχει καλῶς· ἐὰν δὲν θέλῃ, θὰ καταβάλῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον βραδύτερον, νὰ ἀποκτήσῃ ὁ τόπος τηλεγραφεῖον ἐκεῖ, διότι ἔχει κεφάλαια, καὶ ἠμπορεῖ τὰ ἔργα αὐτὰ νὰ κάμῃ. Ἀλλ’ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ τηρήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν, ἣν ἔδωκεν ἤδη ἔδωκεν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ θὰ συστήσῃ τὸ τηλεγραφεῖον εἰς Λεχαινὰ, ἀφ’ οὗ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν πίστωσιν τῶν 250 χιλιάδων δραχμῶν, ἣν ἐζήτησεν ἤδη.

§159Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς εἴμεθα σύμφωνοι. Ἔχεις ἀντίῤῥησιν νὰ γείνῃ εἰς τὴν Κλειτορίαν τηλεγραφικὸς σταθμός; ὄχι· ἔχεις ἀντίῤῥησιν νὰ γείνῃ εἰς τὸν δῆμον Λαπαθῶν; ὄχι.

§160ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θέλω ὅλοι οἱ δῆμοι τοῦ Κράτους νὰ συνδεθοῦν· ἀλλ’ ὅταν δὲν ἦναι αὐτὸ δυνατὸν, τοὐλάχιστον νὰ συνδεθοῦν τὰ κέντρα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν μεγάλα συμφέροντα.

§161Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν εἴμεθα σύμφωνοι ἡμεῖς οἱ δύο νὰ γείνουν τηλεγραφικοὶ σταθμοί· σεῖς οἱ ἄλλοι τί κάμνετε; Ἡ Κυβέρνησις εἰς ὅλα λέγει ναί. Ὅταν δὲ πρόκηται περὶ Ἠλείας, ὁ κ. πρόεδρος προτάττει τὰ νομοσχέδια. Ὅταν δὲ πρόκηται διὰ τὸ νερὸν τῆς Ἐράνης, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν χαλᾷ τὸν κόσμον διὰ νὰ περάσῃ, ὥστε δίκαιον ἔχει ὁ Ἀθανάσιος Πετιμεζᾶς νὰ φωνάζῃ διὰ προνόμια. Συζητεῖται ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔρχεται ἐδῶ νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς ἀποστάσεις διὰ τὰ ταχυδρομεῖα, καὶ περιμένει νὰ τῷ εἴπῃ ὁ βουλευτὴς πόσον ἀπέχουν τὰ χωρία. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον οὔτε χάρτης ὑπάρχει, οὔτε τίποτε. Τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ διὰ τοὺς τηλεγράφους. Δηλαδὴ ὅ,τι συμφέρει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐκεῖνο γίνεται, ὅ,τι δὲν συμφέρει, ἐκεῖνο δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Λοιπὸν ῥουσφέτια εἶναι αὐτά· προέρχονται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν; ὄχι· ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τοῦ τόπου; ὄχι.

§162ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ συζήτησις ἐξάγεται κατὰ τρόπον, ὅστις ἐμποιεῖ λύπην καὶ ἀθυμίαν. Ἐν περιστάσεσιν, αἵτινες ἐπιβάλλουσιν οἰκονομίαν, — διατελοῦμεν, κύριοι, ἐν ἐπιστρατείᾳ, — θὰ ἔχωμεν ἐλάττωσιν ἐσόδων, διότι μυριάδες χειρῶν ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τῆς παραγωγικῆς ἐργασίας· θὰ πεινάσωμεν, θὰ ἔχωμεν πολλοὺς γυμνητεύοντας καὶ ἀστέγους, θὰ ἔχωμεν χήρας καὶ ὀρφανὰ, περὶ ὧν δέον νὰ προνοήσωμεν, καὶ, ἀντὶ νὰ ἐλαττώσωμεν τὰς δαπάνας, αὐξάνομεν αὐτάς· ἐπὶ κεφαλῆς δὲ τῆς τάσεως πρὸς αὔξησιν τῶν δαπανῶν παρατηρῶ μετὰ λύπης, ὅτι τίθεται αὐτὴ ἡ κυβέρνησις· μέχρι τοῦδε πᾶσαι αἱ προτάσεις περὶ αὐξήσεως προῆλθον ἐκ τοῦ ὑπουργείου. Νομίζω, ὅτι ἡ τάσις αὕτη, τὴν ὁποίαν, φρονίμως ποιῶν ὁ κ. πρωθυπουργὸς, ἀνεχαίτισε, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ. Μετὰ λύπης κατὰ δεύτερον λόγον παρατηρῶ, ὅτι ἐγείρονται προσκόμματα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἐγείρονται δυστυχῶς ὑπ’ αὐτῆς τῆς συμπολιτεύσεως καὶ οὐχὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἥτις ἐδικαιοῦτο ἴσως εἰς τοῦτο. Δέον νὰ πειθαρχῶσι συμπολίτευσίς τε καὶ ἀντιπολίτευσις, ἵνα μὴ αἱ συζητήσεις ὁμοιάζωσι πρὸς πᾶν ἄλλο ἢ συζητήσεις κοινοβουλίου περὶ τηλικούτων ἔργων συσκεπτομένου. Ἡ πρότασις περὶ προσθήκης 230,000 δραχμῶν πρὸς κατασκευὴν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, χάριν τοῦ στρατοῦ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης, παρεισάγεται κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην, χωρὶς νὰ γείνῃ ἡ δέουσα προπαρασκευή· διὰ τοῦτο, ἂν θέλωμεν νὰ μένωμεν πιστοὶ εἰς τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλουν τὰ πράγματα, νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποκρούσωμεν αὐτὴν, διότι δὲν ὑπάρχουν τ’ ἀναγκαῖα μέσα, ὅπως πεισθῶμεν, ὅτι πράγματι πρὸς τοῦτο σκοπεῖ ἡ σπουδαία αὕτη δαπάνη. Ἂν δὲ ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀνάγκη, νομίζω, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν δύναται νὰ γείνῃ τοιαύτη προσθήκη. Εἶναι δὲ παραδεδεγμένον, καὶ ἂν δὲν γείνῃ δεκτὴ τὴν σήμερον, ὅτι πᾶσα δαπάνη εἴτε τοῦ στρατιωτικοῦ εἴτε τοῦ ναυτικοῦ ἐγκρίνεται ἐκ τῶν προτέρων, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπασχολώμεθα μὲ τοιαύτας ἀκαίρους συζητήσεις· ἐκτὸς ἐὰν πράγματι προτείνηται ἡ τοιαύτη δαπάνη, ὅπως διαθέσωμεν αὐτὴν πρὸς ἄλλον σκοπόν.

§163ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα παράρτημα.)

§164ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ διδασκαλία καὶ αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Αἰγιαλείας δὲν εἶχον χώραν κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν.

§165ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Βέβαια. (Ἱλαρότης.)

§166ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς, κύριοι, δὲν εἶνε ἔργον, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ διέρχηται ἀνεξετάστως καὶ ἀπαρατηρήτως· ἑπομένως ἡ συζήτησις, ἡ γενομένη, δὲν δύναται νὰ κατακριθῇ τόσον εὐκόλως, ὅσον κατέκρινεν αὐτὴν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Αἰγιαλείας. Ἔχω καὶ τὸ καθῆκον ὡς ὑπουργὸς καὶ τὸ δικαίωμα ὡς βουλευτὴς νὰ προτείνω καὶ ὑποστηρίξω πᾶσαν δαπάνην, ἡ ὁποία σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ ἀνάγκας εἴτε γενικὰς, εἴτε τοπικάς, καὶ οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ δυσανασχετῇ καὶ στενοχωρῆται ἐπὶ τοιαύταις συζητήσεσιν· ἰδοὺ διατί λέγω, ὅτι δὲν δέχομαι τὴν διδασκαλίαν τοῦ κ. Μεσσηνέζη, οὔτε τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε κατ’ ἐμοῦ· ἂς φυλάξῃ καὶ τὴν μὲν καὶ τὰς δὲ διὰ τὸν ἑαυτόν του (Θόρυβος). Ἡ Κυβέρνησις, διατελοῦσα ἐν ταῖς περιστάσεσιν, ἐν αἷς διατελεῖ, ἔχει ἀνάγκην νὰ διευκολύνῃ καθ’ ὅλους τοὺς κλάδους τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τὰς ἐνεργείας αὑτῆς. Πρόκειται δὲ νὰ θεραπεύσῃ ἀπαραίτητον ἀνάγκην διὰ τῆς συστάσεως νέων ἐναερίων καὶ ὑποβρυχίων τηλεγραφικῶν γραμμῶν.

§167ΨΥΛΛΑΣ. Αἱ περιστάσεις ἐγεννήθησαν αὐτὴν τὴν στιγμήν;

§168ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων των, τὰ ὁποῖα καταθέτω εἰς τὸ προεδρεῖον,—καὶ ἂν ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν καὶ τὴν εὐχαρίστησιν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Αἰγιαλείας, δύναται νὰ τὰ ἀναγνώσῃ,—ἐξέθηκαν τὴν ἀνάγκην, ἥτις ὑπάρχει περὶ συστάσεως νέων τηλεγραφικῶν σταθμῶν εἰς διάφορα μέρη. Τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ἐξητάσθη καὶ ἐσυζητήθη ἐν ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, χάριν δὲ οἰκονομίας τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον περιώρισε τὴν σύστασιν τῶν τηλεγραφικῶν τούτων σταθμῶν εἰς ὀλιγώτερα μέρη ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον προτείνει οἱ κκ. ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, δηλαδὴ εἰς τὰ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα, καὶ τὴν ἀνάγκην ταύτην πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ ἡ ἀναγραφὴ τῆς ζητουμένης πιστώσεως τῶν 236,000 δραχμῶν. Εἶναι δὲ ἀνάγκη τοιαύτη, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παραβλέψῃ ὡς ἀξιοῖ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Αἰγιαλείας· εἶνε δὲ ἀδιάφορον, ἐπαναλαμβάνω, ἂν ἡ δαπάνη αὕτη θὰ βαρύνῃ τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν. Ἡ δαπάνη εἶναι πάντοτε ἀναγκαία, καὶ πρέπει νὰ χορηγηθῇ ἡ ζητουμένη πίστωσις· ἀλλ’ ἐπειδή, ὡς εἶνε γνωστὸν, ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦτο τὰ ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ἀπετάθησαν πρὸς αὐτὸ, ζητοῦντα νὰ προνοήσῃ τοῦτο ὄχι μόνον περὶ τῆς ἀναγκαίας δαπάνης, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπρότεινα, καὶ ἐπιμένω, τὴν ἀναγραφὴν πιστώσεως εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καθόσον αἱ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου προτάσεις τῶν συναδέλφων ὑπεβλήθησαν εἰς ἐμὲ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν Βουλήν· ὥστε ὅλη ἡ συζήτησις αὐτὴ, ἥτις μᾶς ἐπασχολεῖ καὶ ἡ ὁποία ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὸν ἐξ Αἰγιαλείας ἔντιμον βουλευτὴν ν’ ἀπευθύνῃ τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε παρατηρήσεις καὶ διδασκαλίας, οὐδένα λόγον καὶ σκοπὸν ἔχει, ἀφ’ οὗ ἡ οὐσία τοῦ ἀντικειμένου δὲν ἀμφισβητεῖται.

§169ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ δὲν διδάσκω, ἀλλὰ ἐλέγχω, καὶ ἔχω πρὸς τοῦτο δικαίωμα ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος. Ἐξεταστέον δὲ τοῦτο καὶ μόνον, ἂν ὁ ἔλεγχός μου ἦνε δεδικαιολογημένος. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶνε βεβαίως ἔργον τοῦ μὲν ἢ τοῦ δέ· εἶναι ἔργον τῆς κυβερνήσεως, ἥτις, ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἶπεν, ὅτι, ἀντὶ τῶν 60 χιλ. ἀνδρῶν, οὓς ἐκάλεσεν εἰς τὰ ὅπλα ἡ προκάτοχος αὐτῆς κυβέρνησις, ἐσκόπει νὰ καλέσῃ 80.000, καὶ ὅτι διὰ τοῦ στρατοῦ τούτου προὐτίθετο νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐν Βερολίνῳ συνδιασκέψεως, μὴ ἔχουσα πρὸς τοῦτο ἀνάγκην ἄλλης τινὸς, ὡς ἐφρόνει ἡ προκάτοχος κυβέρνησις, διπλωματικῆς εὐρωπαϊκῆς ἐνισχύσεως. Τῆς δὲ κυβερνήσεως, τῆς ταῦτα εἰπούσης, ἀποτελεῖ μέρος καὶ αὐτὸς ὁ προλαλήσας κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἄρα ὁ ὑπὸ τῆς τοιαύτης κυβερνήσεως συνταχθεὶς προϋπολογισμὸς ἔδει νὰ ἦναι κατ’ ἐξοχὴν πολεμικὸς, ἔδει νὰ περιέχῃ οὗτος ἁπάσας τὰς εἰς τὸ μέγα τοῦτο ἔργον συντελεστικὰς δαπάνας, ἑπομένως καὶ ταύτην τὴν ἤδη διὰ προσθήκης ζητουμένην. Τί ἔπραττεν ἐπὶ πέντε ὅλους μῆνας τὸ ὑπουργεῖον; διατί δὲν ἐφρόντιζε περὶ τῆς κατασκευῆς τῶν τηλεγράφων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγκαῖοι διὰ τὴν στρατιωτικὴν παρασκευήν; Ἔχω λοιπὸν τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν ἀπορίαν μου καὶ τὴν λύπην, διότι δαπάναι, αἵτινες ἔπρεπε νὰ περιλαμβάνωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, δὲν περιλαμβάνονται, διότι πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἦναι τὸ ἀντικείμενον τῆς μεγίστης τῶν σκέψεων καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς κυβερνήσεως, ὑποβάλλονται ἡμῖν διὰ προσθήκης ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ πρὸ πολλοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι δίκαιον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπασχολῇ ἤδη τὴν Βουλὴν διὰ προτάσεων περὶ προσθηκῶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ μεταβάλλῃ οὕτω τὴν Βουλὴν εἰς ἐργαστήριον; Καὶ οὐδένα κατακρίνω ἐπὶ τούτῳ, διότι, ἅμα ἐγείρονται τοιαῦτα ζητήματα, ὀφείλομεν ἅπαντες νὰ δεικνύωμεν, ὅτι μεριμνῶμεν περὶ τῶν ἐπαρχιακῶν ἡμῶν συμφερόντων. Καὶ ὅταν ὁ ὑπουργὸς δεικνύῃ τοιαύτην διαγωγὴν, δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ τὸν ἐλέγξω καὶ νὰ κάμω παρατηρήσεις πρὸς αὐτὸν, νομίζοντα, ὅτι δύναται νὰ διδάσκῃ τοὺς ἄλλους; Δὲν πιστεύω λοιπὸν νὰ ἔπραξά τι τὸ ἄτοπον καὶ νὰ εἶπον τι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰ πράγματα, ἐλέγχων τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ προκειμένη συζήτησις. Ἐπαναλαμβάνω δὲ, ὅτι ἡ στιγμὴ αὕτη δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος, ὅπως ἀποφασίσωμεν περὶ τηλεγράφων στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν. Ἡ περὶ τούτου πρότασις δέον νὰ ὑποβληθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ὑπουργείων Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν συνοδευομένη μετ’ ἐκθέσεων, αἱ ὁποῖαι νὰ πείθωσιν ἡμᾶς, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ κατασκευὴ αὐτῶν. Πᾶσα δὲ ἄλλη πρότασις περὶ κατασκευῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς ἀνάγκη ν’ ἀποῤῥιφθῇ, διότι, ὡς εἶπον, εὑρισκόμεθα εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ δαπάνη χρημάτων, ἵνα ἱκανοποιήσωμεν ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ξέναι πρὸς τὰς περιστάσεις ταύτας.

§170ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πατρῶν εἶπεν, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν πρότασιν, διότι ἔχει τὴν ἀνάγκην μου. Νομίζω, ὅτι εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστὸν, ὅτι δὲν τυγχάνω φίλος τῆς Κυβερνήσεως· ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔχει ἀνάγκην ἐμοῦ, οὐδ’ ἐγὼ τῆς Κυβερνήσεως.

§171Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὴν πίστωσιν, διότι οἱ τηλέγραφοι, περὶ ὧν πρόκειται, εἶναι χρησιμώτατοι εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις.

§172ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον.

§173ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Μεσσηνέζη, οὐχὶ σεῖς βεβαίως, ἀλλ’ ἄλλος τις εἶπεν, ὅτι ἐμοιράσθησαν δῶρα. Οὐδὲν ἐμοιράσθη, ἀλλ’ ἐπιμένομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὅπως ἔχει, καθὼς καὶ εἰς τὰς προτάσεις ὅπως τὰς ὑπεβάλομεν.

§174ΣΚΑΒΕΝΤΖΟΣ. Ἀφοῦ πρόκειται περὶ τῶν πολεμικῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, παρατηρῶ, ὅτι ἡ Σκόπελος κεῖται ἀπέναντι τῆς Μακεδονίας, καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι πρέπει αὕτη νὰ συγκοινωνήσῃ. (Θόρυβος.)

§175ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δέχομαι τίποτε.

§176ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι ἡ πίστωσις δίδεται τῇ προτάσει τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, ὅπως βεβαιωθῇ, ὅτι πρὸς τοῦτο θέλει γείνει ἡ δαπάνη.

§177ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐπρότεινα καὶ προτείνω νὰ προστεθῇ εἰς τὸ φύλλον λεπτομερείας ἐν ἄρθρῳ 7ῳ τοῦ 8 Κεφαλαίου, ὡς ἐδάφιον γ, μὲ τὴν ἑξῆς ἐπιγραφήν· «Διὰ σύστασιν νέων ἐναερίων καὶ ὑποβρυχίων τηλεγραφικῶν γραμμῶν καὶ διὰ προμήθειαν μηχανῶν καὶ ἄλλου ὑλικοῦ πρὸς χρῆσιν τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν νέων τούτων τηλεγραφείων, κατὰ τὰς περὶ τούτων προτάσεις τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, 236,000 δραχ.»

§178ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. (Ἐπιψηφίζονται τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κεφαλαίου Ηʹ. καὶ τὰ ἄρθρα 1–6 τοῦ Κεφαλαίου Θʹ.)

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 «Ἐπισκευὴ καὶ βελτίωσις φυλακῶν.»

§180ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, ἵνα προστεθῇ πίστωσις δραχμῶν 50,000 διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐν Αἰγίνῃ Σωφρονιστηρίου, αἱ ὁποῖαι ἤρχισαν πρὸ πολλοῦ καὶ ἀκόμη ἐξακολουθοῦν, διότι ἡ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1880 ἀναγραφομένη πίστωσις ἐκ 50,000 ἐξηντλήθη, καὶ ὀφείλομεν νὰ πληρώσωμεν ἤδη ἐργασίας τελεσθείσας.

§181ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι φυλακαὶ ἐν Αἰγίνῃ, ἢ Σωφρονιστήριον; Ἂν ἦναι Σωφρονιστήριον, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διευθυντὴς ὁ κατάλληλος.

§182ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰς ἐργασίας εὕρομεν ἐν ἐνεργείᾳ, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς διακόψωμεν· ὑφίσταται λοιπὸν ἀνάγκη νὰ πληρώσωμεν ὅ,τι ὀφείλομεν, πρὸς ἀποφυγὴν δικῶν, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 30,000 ν’ ἀναβιβασθῇ εἰς 80,000. (Ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν πρότασιν ταύτην, εἶτα δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 8.) Ἄρθρον 9.

§183ΦΙΛΗΜΩΝ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν, ἵνα μᾶς πληροφορήσῃ τί ἀπέγειναν αἱ μελέται περὶ κατασκευῆς νέας αἰθούσης τοῦ Βουλευτηρίου.

§184ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀγνοῶ τί ἐγένετο ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι δὲν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐνεργήσω.

§185ΦΙΛΗΜΩΝ. Πέρυσιν ἀνεγνωρίσθη, ὅτι, ὅπως ἔχει ἡ αἴθουσα αὕτη, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ συνεδριάσεις ἐν αὐτῇ. Κατὰ τὴν γνώμην πολλῶν καὶ σπουδαίων ἀρχιτεκτόνων, ἡ παροῦσα αἴθουσα εἶναι ἀνεπίδεκτος διορθώσεως· ἑπομένως εἶχεν ὑποστηριχθῆ ἡ ἰδέα νὰ κατασκευασθῇ νέα αἴθουσα εἰς τὸν ἔξω περίβολον· ἐκρίθη δὲ, ὅτι τὸ διάστημα τῆς διακοπῆς τῶν δύο συνόδων εἶναι ἱκανὸν, ἵνα μελετηθῇ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ ὑποβληθῇ σχέδιον, οὗ ἐπὶ τῇ βάσει νὰ γείνῃ ὁ προϋπολογισμός. Ἐρωτῶ τί περὶ τούτου ἐγένετο.

§186ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ ὀλίγων μηνῶν, ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ σκεφθῶ καὶ ἐνεργήσω τι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· διὰ τοῦτο ἀγνοῶ εἰς ποίαν στάσιν εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις· ἂν θέλητε, σᾶς πληροφορῶ αὔριον.

§187Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Προτείνω νὰ ἐγγραφῇ ποσὸν 100,000 διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς νέας αἰθούσης.

§188ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ ἐφημερίδες τῶν Ἀθηνῶν περιεῖχον ἄλλοτε ἔκθεσιν μηχανικοῦ ἐκ τῶν γνωστῶν τῆς Γαλλίας περὶ τῶν τροποποιήσεων, αἵτινες δέον νὰ ἐπενεχθῶσιν εἰς τὸ κτίριον τοῦτο. Ἡ ἔκθεσις ἐκείνη ἐπροξένησεν ἐνταῦθα μεγάλην ἐντύπωσιν, ἀλλὰ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου ἐκείνου ἀπαιτεῖται μεγάλη δαπάνη· ἡ μελέτη δὲ, ἥτις κατόπιν ἐγένετο, ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ θεωρήσωμεν ὡς μᾶλλον ἀποδεκτὴν τὴν γνώμην τῆς οἰκοδομῆς ἄλλου κτιρίου παρὰ τὴν τῆς διορθώσεως τοῦ ὑπάρχοντος. Ὡς πρὸς τοῦτο μία μόνη διόρθωσις δύναται νὰ γείνῃ, αὕτη δὲ εἶναι ἡ κατάργησις τῆς βʹ σειρᾶς τῶν θεωρείων, ἥτις ἀφαιρεῖ τὸ φῶς καὶ τὸν ἀέρα· εὐθὺς ὡς ἡ δευτέρα σειρὰ τῶν θεωρείων καταργηθῇ, ὡς τοῦτο ἀπαιτεῖ καὶ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τοῦ Βουλευτηρίου, ἀμέσως τὰ παράθυρα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὄπισθεν, θέλουσι χρησιμεύσει εἰς τὸ νὰ φέρωσιν ἐντὸς αὐτοῦ φῶς καὶ ἀέρα, διότι τὸ μεγαλείτερον ἐλάττωμα τῆς αἰθούσης ταύτης δὲν εἶναι τὸ τῆς ἀκουστικῆς, τὸ ὁποῖον κἄπως διωρθώθη τῇ φροντίδι τοῦ κ. Ἐφόρου, τὸ μεγαλείτερον ἐλάττωμα εἶναι, ὅτι ἡ αἴθουσα εἶναι ὑγρὰ καὶ νοσηρὰ καὶ ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν πάσχουσιν ἐκ τούτου.

§189ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§190ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἂν γείνῃ αὐτὴ ἡ δοκιμὴ, θὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις ἐπαισθητή.

§191Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Τρικούπης εἶναι ὀρθά· εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποφύγωμεν αὐτὴν τὴν διαρκῆ ὑγρασίαν, ἥτις εἶναι ἐπιβλαβεστάτη. Φρονῶ ὅμως, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Τρικούπη, τοῦ νὰ καταργηθῇ ἡ βʹ σειρὰ τῶν θεωρείων, κατ’ οὐδὲν θὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τοῦ βουλευτηρίου ὑπὸ ὑγιεινὴν ἔποψιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ ἥλιος. Διόρθωσις ἐπὶ τῆς ὑπαρχούσης αἰθούσης εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ, πρὸς τοῦτο δὲ ἔκαμα μελέτην ἐπιστημονικὴν ὁμοῦ μετ’ ἄλλων συναδέλφων μου. Βεβαίως τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διδαχθῇ ἡ ἀρχιτεκτονική· ἀλλὰ ἐπείσθην, ὅτι οὐδεμία θεραπεία δύναται νὰ γείνῃ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἔξω εἰς τὸ προαύλιον τοῦ βουλευτηρίου πρέπει νὰ σχηματισθῇ μία αἴθουσα συνεδριάσεων, ὅλη δὲ ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς νὰ γίνηται ἐντὸς τοῦ καταστήματος τούτου. Τὸ ζήτημα τῆς ἀκουστικῆς εἶναι περιττὸν νὰ τὸ συζητήσωμεν, διότι ἔχετε ὅλοι πεῖραν καὶ γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς πρέπει τις νὰ βιάσῃ πολὺ τοὺς πνεύμονας αὐτοῦ, ἵν’ ἀκουσθῇ εἰς τὴν γʹ καὶ δʹ σειρὰν τῶν καθισμάτων. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ κατασκευάσωμεν μίαν καὶ μόνην αἴθουσαν τῶν συνεδριάσεων, ὅπερ θὰ διευκολύνῃ καὶ τὰς συζητήσεις, διότι θὰ ἀκουώμεθα καὶ θὰ λείψῃ αὐτὸς ὁ θόρυβος, τὰ ¾ τοῦ ὁποίου προέρχονται ἀπὸ τὴν ἀκουστικὴν ἔλλειψιν τῆς παρούσης αἰθούσης. Δεύτερον, πρέπει νὰ εἴπωμεν καθαρὰ, ὅτι πάσχομεν ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου αὐτοῦ, διότι συνεδριάζομεν ἐν ὥρᾳ χειμῶνος ἐντὸς καταστήματος, ὅπερ εἶναι πλῆρες ὑγρασίας, πρέπει δὲ νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ αὐτὸ τὸ φρέαρ ἐπὶ τέλους, τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς ἐπιτρέπει οὔτε νὰ συζητῶμεν, καὶ τὸ ὁποῖον μᾶς βλάπτει τὴν ὑγείαν.

§192Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Προηγουμένως ἀπεῤῥίψαμεν δαπάνην 100,000 προκειμένου νὰ συνδέσωμεν ὅλας τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου πελάγους, καὶ τώρα νὰ τὰς προσθέσωμεν διὰ κατασκευὴν αἰθούσης.

§193Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι περίεργον, ὅτι γίνονται ἀντιῤῥήσεις. Ἐγὼ δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ κάμω αὐτὴν τὴν πρότασιν· ἀλλ’ ὅσοι κάμνουν τὰς ἀντιῤῥήσεις, ὅταν ἐξέρχωνται λέγουν τὰ ἐναντία.

§194ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐγγράψωμεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὴν δαπάνην αὐτὴν, διότι κατὰ τὸν νόμον ἀπαιτεῖται σχέδιον καὶ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης.

§195Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀποσύρω τὴν πρότασιν.

§196ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι ἰδική μου, εἶναι παλαιὰ, καὶ τὴν ὑποστηρίζω ἐγώ. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι δὲν ἐπιτυγχάνει, διότι οὐδεμία φατρία ἐνδιαφέρεται περὶ αὐτῆς· ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας τὴν ἔφερεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς, καὶ ἐν τούτοις δὲν εὑρίσκει ὑποδοχὴν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, φατριαστικὸν συμφέρον δὲν ὑπάρχει, οὔτε τοπικὸν συμφέρον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐλαύνῃ οὐδένα, ἵνα ἐπιμελῆται αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ὥστε ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἠναγκάσθη νὰ παραιτηθῇ, διότι ἄλλοι ἠθέλησαν νὰ δημοκοπήσουν· διὰ τοῦτο ἐγὼ, μᾶλλον διαμαρτυρόμενος, λέγω λέξεις τινάς. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι διαρκῶς κάμνομεν πλαστογραφίαν, διότι ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως βεβαιοῦται, ὅτι ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡμεῖς τὰ ἠκούσαμεν, καὶ ὅτι τὰ πρακτικὰ αὐτὰ ἔχουσι καλῶς· ὅλα αὐτὰ εἶναι πλαστογραφία, διότι ὅλα αὐτὰ εἶναι ψεῦδος. Ἐδῶ γίνονται, κύριοι, κλοπαὶ διὰ νόμων, καὶ γίνονται τῇ ὑπογραφῇ τῇ ἐμῇ διὰ πλαστογραφίας, διότι βεβαιῶ καὶ ἐγὼ τὰς κλοπὰς ταύτας ἐν μὴ ἐπιγνώσει· ἐδῶ, κύριοι, γίνεται μονοπώλιον, διότι μόνοι ὅσοι ἔχουν φωνὴν ἰσχυρὰν καὶ ὀξεῖαν, αὐτοὶ εἶναι κύριοι τοῦ Σώματος.

§197Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Προτήτερα ἀπεῤῥίψαμεν ἄλλην πρότασιν ὠφελιμωτάτην· τώρα νὰ προσθέσωμεν 100,000 διὰ τὸ βουλευτήριον;

§198ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Καὶ τώρα μὲ διακόπτει εἷς κύριος, ὅστις ἔχει ἀξιώσεις, δυνάμει τῆς φωνῆς του, ἐπὶ τοῦ βήματος· θεωρεῖ, ὅτι τὸ βουλευτήριον εἶναι ἀσήμαντον πρᾶγμα, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἦναι καὶ ἓν ἀχούρι. Ἀλλὰ ἐδῶ ἀποφασίζεται ἡ τύχη τοῦ Ἔθνους, ἀπὸ ἐδῶ ἀποῤῥέει πᾶσα λειτουργία τοῦ Κράτους, καὶ οἱ φόροι, καὶ οἱ στρατοὶ, καὶ τὰ πλοῖα, καὶ τὰ πάντα ἀποῤῥέουσι, καὶ πρέπει νὰ συμποδιζώμεθα ἐδῶ καὶ τυφλὸς τυφλὸν νὰ ὁδηγῇ, καὶ νὰ μὴ ἠξεύρωμεν ποῦ πηγαίνομεν; Σήμερον ἔρχεται μία πρότασις, καὶ δὲν εὑρίσκει οὐδεμίαν ἀποδοχήν· τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἐναυάγησε, διότι ὁ κ. Φιλήμων εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει σχέδιον, καὶ τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι πᾶσα δαπάνη διὰ δημόσιον ἔργον, διὰ νὰ ψηφισθῇ, ἀπαιτεῖται προηγουμένως νὰ γείνῃ σχέδιον καὶ προϋπολογισμός. Ἐγὼ, ὅστις τόσον πολὺ ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς ἀκουστικῆς καὶ τῆς ὑγιεινῆς τοῦ βουλευτηρίου, καὶ ἐγὼ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ἐνστάσεως δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τίποτε· ἀλλὰ τίς πταίει; μήπως πρώτην φορὰν ἔρχεται τὸ ζήτημα; ἢ νομίζετε, ὅτι εἶναι τόσον μικρὸν πρᾶγμα, ὥστε δὲν δύναται νὰ παραπονεθῇ τις δι’ αὐτό; Ἀλλὰ σᾶς λέγω καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι δὲν εἶναι μόνον οἱ ὅροι τῆς ἀκουστικῆς παραβιασμένοι, ἐδῶ εἶναι ἓν βάραθρον νοσηρὸν, ἐντὸς τοῦ ὁποίου μόνον μωροὶ δύνανται νὰ κάθηνται. Ἀφ’ ὅτου, κύριοι, ἤλθομεν καὶ ἐγκαθείρχθημεν εἰς αὐτὸ τὸ βάραθρον, 11 ἢ 12 βουλευταὶ ἀπέθανον, καὶ εἶναι ἁπλούστατον τὸ πρᾶγμα, δὲν χρειάζεται μεγάλη φυσιολογικὴ δεινότης, ἵνα εἴπῃ τις, ὅτι αὐτὸ εἶναι βάραθρον, διότι οὐδεὶς τοῖχος ἐκ τῶν περικλειόντων ἡμᾶς εἶναι εἰς ἐπαφὴν οὔτε μὲ τὸν ἥλιον, οὔτε μὲ τὸν ἀέρα, εἶναι μπουντροῦμι αὐτὸ, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγκλειόμεθα. Ἐν τούτοις οἱ ὑπουργοὶ δὲν ἐνδιαφέρονται, οἱ ὑπουργοὶ θέλουσι νὰ ἁρπάζωσι τοὺς νόμους, τὰς συμβάσεις· διὰ τοῦτο τὰ διάφορα ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἦλθον, ἐπὶ τῶν πραγμάτων οὐδὲν ἐμελέτησαν, καὶ λυποῦμαι λέγων, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν δύναται νὰ ὑπαχθῇ καὶ τὸ προτελευταῖον ὑπουργεῖον. Τώρα ναυαγοῦμεν, εἰς τί; χρειάζονται μελέται καὶ διαγράμματα καὶ σκέψεις καὶ εἰδικὸς προϋπολογισμός· ποῖος θὰ τὰ κάμῃ αὐτά; αὐτὰ δὲν δύνανται νὰ ἦναι τῆς βουλευτικῆς πρωτοβουλίας, οὔτε γεωμέτρας ἔχομεν ἡμεῖς οἱ βουλευταί, οὔτε μηχανικούς· μόνη ἡ διοίκησις δύναται νὰ κάμῃ ταῦτα, ἀλλ’ ἡ διοίκησις ἀρνεῖται διαρκῶς, διότι ἔχει συμφέρον νὰ συναρπάζῃ τοὺς νόμους καὶ τὰς συμβάσεις, νὰ γίνωνται κλοπαὶ διὰ νόμων. Διὰ τοῦτο ἐγὼ προτείνω, ἂν καὶ ἠξεύρω, ὅτι δὲν θὰ παραδεχθῇ ἡ πρότασίς μου, προτείνω νὰ διορισθῇ ἐπιτροπή, ἥτις νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, νὰ ἐγγραφῇ ἕν κονδύλιον 10,000 διὰ τὴν μελέτην τοῦ νέου σχεδίου, τὴν δὲ μελέτην αὐτὴν νὰ διευθύνῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεξαρτήτως τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τοῦτο μὲ φέρει εἰς ἄλλας σκέψεις· τὸ κατάστημα τοῦ Βουλευτηρίου δὲν ἔπρεπε νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε ἀπὸ τὸ Κράτος, πρέπει νὰ ἦναι ἰδία ἰδιοκτησία τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἔχῃ ἴδιον προϋπολογισμὸν καὶ ἰδίαν διαχείρισιν, διότι βλέπετε, ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἕνα ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς σηκώσῃ ἀπὸ ἐδῶ καὶ νὰ μᾶς θέσῃ ἀλλοῦ, ὅπου ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τίποτε· θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εὑρίσκω λογικὸν καὶ τοῦτο, ὅτι τὸ Βουλευτήριον εἶναι sui generis κτῆμα, δὲν εἶναι δημόσιον κτῆμα, τὸ ὁποῖον νὰ διέπῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Λοιπὸν προτείνω νὰ ὁρισθῇ ἐπιτροπὴ ἀνεξάρτητος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν μελέτην αὐτὴν δι’ ἰδίων μηχανικῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὑπουργείου, νὰ αὐξηθῇ δὲ τὸ ποσὸν ἀπὸ 10,000 εἰς 20,000 διὰ τὴν μελέτην αὐτήν.

§199Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐνῷ ἐγὼ εἶμαι πάντοτε συντομώτατος εἰς τὰς ἀγορεύσεις μου, ὁ κ. Ῥοντήρης, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι εἶναι ὁ πρῶτος ἱδρυτὴς τοῦ Βουλευτηρίου, ἐκράτησε τὸ βῆμα ½ ὥραν.

§200ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ῥοντήρης ἐπρότεινε τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν 10,000 εἰς 20,000, καὶ συγχρόνως προτείνει νὰ διορισθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπή, ἥτις νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας τῆς μελέτης ταύτης ἀνεξαρτήτως τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ, ὅστις συμβαίνει νὰ ἦμαι σήμερον ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε ἐγωϊσμόν τινα ἔχω, οὔτε πνεῦμα συγκεντρωτικόν· ἀλλὰ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. βουλευτής, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτὸν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, διότι, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς ἕνα ὑπουργὸν, ὅπως οὗτος διαχειρισθῇ 10,000 δραχμῶν καὶ διεξαγάγῃ τὰς ἐργασίας ὑποθέσεως ἀξίας τοσοῦτον εὐτελοῦς ποσοῦ, ἀπορῶ πῶς ἐμπιστεύεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἕνα προϋπολογισμὸν 120,000,000. Ἐν τούτοις, ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ἐγγράψῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσιν τινὰ διὰ τὴν προκειμένην ἐργασίαν, δὲν ἔχω ἀντίρησιν.

§201ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὅλως περιττὴ ἡ ἐγγραφὴ ὁποιασδήποτε πιστώσεως ἐπὶ τῷ σκοπῷ, τὸν ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Ῥοντήρης, διότι ἡ μελέτη, τὸ σχέδιον καὶ ὁ προϋπολογισμὸς θέλει γείνει δι’ ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐγγραφῇ εἰδικὸν κονδύλιον διὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην.

§202ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν εἶναι ποτὲ βουλευτὴς, ὅστις νὰ πρεσβεύῃ, ὅτι ἡ πλειοψηφία αὕτη δύναται νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς μίαν Κυβέρνησιν· τὸ ἀπόλυτον τὸ ἀποκρούω ἀνέκαθεν. Δὲν πρόκειται δὲ διὰ τῆς προτάσεώς μου νὰ ἀφαιρέσω τὴν ἐμπιστοσύνην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν· παραπονοῦμαι κατὰ πάσης Κυβερνήσεως, ὅτι, ἐνῷ ἔπρεπεν ἐκ τῶν πρώτων καθηκόντων των νὰ θεωρῶσι τὴν μελέτην ταύτην, παρέλειψαν πάντοτε, ἐνῷ τοῖς ἐδόθη νύξις, νὰ μελετήσωσι τὴν ἔλλειψιν τῆς Βουλῆς. Πέρυσιν ἐψηφίσθη πρότασις καὶ ποσὸν διὰ τὰς μελέτας ταύτας, καὶ τίποτε δὲν ἔγεινε· λοιπὸν ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Βουλὴ δικαιοῦται εἰς τὴν εἰδικήν ταύτην περίστασιν, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ εἰς μίαν Κυβέρνησιν, δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὰς χεῖράς της αὐτὴ ἡ ἰδία. Μετὰ τὰς βεβαιώσεις ὅμως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐπιμένω νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις, διότι μετὰ τὴν συζήτησιν ταύτην πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ ὑπουργὸς, ὅστις θὰ ἀμελήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. (Ἐπιψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10 ὡς ἔχει.) Ἄρθρον 11.

§203ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 7.