1880.11.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17

τῆς 7 Νοεμβρίου 1880.

Ὥρᾳ 2½ μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐπιτροπαὶ τῶν Στρατιωτικῶν, τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης κατέθεσαν τὴν ἔκθεσιν αὑτῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἀντιπρόσωποι τῶν ἐν Σεπωλίοις καὶ παρὰ τῷ Κηφισσῷ μύλων ἐκθέτουσι τὰ περὶ Ἀδριανείου ὑδραγωγείου, ὑποβάλλοντες καὶ ἰδίαν γνώμην.

§2ΣΚΟΥΖΕΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§3ΤΙΝΕΣ. Τίνος εἶναι;

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῶν κ.κ. Οἰκονομίδου, Κιάπε, Χαρμπούρη, Ματρόζου καὶ Βερσῆ.

§5ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Εἶναι γνωμοδότησις δικηγορική.

§6ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ Βουλή, ὅταν πρόκηται νὰ νομοθετήσῃ, δὲν ἔχει ἀνάγκην γνωμοδοτήσεως δικηγόρων.

§7ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀφοῦ περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ ὑπάρχει ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον, πρὸς ὃ ἡ ἀναφορὰ ἔχει σχέσιν ἄμεσον, φρονῶ, ὅτι ἡ τύπωσις αὐτοῦ εἶναι ἀναγκαία.

§8ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὅταν γείνῃ ἡ συζήτησις, οἱ ἐνδιαφερόμενοι Βουλευταὶ ἂς λάβωσι γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς.

§9ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αἱ ἀναφοραὶ δὲν τυποῦνται.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ σταλῇ εἰς τὴν οἰκείαν ἐπιτροπήν.

§11Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τελειόφοιτοι τῆς ἰατρικῆς, ὑπαγόμενοι εἰς τὴν ἐπιστρατείαν, ζητοῦσι δι’ ἀναφορᾶς τῶν νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ νὰ παρευρίσκωνται ἅπαξ μόνον τῆς ἑβδομάδος εἰς τὰ γυμνάσια, ὑπισχνούμενοι, ὅτι θ’ ἀναπληρώνουν πάσας τὰς ἐκ τῶν γυμνασίων ἐλλείψεις. Τὴν εὐκολίαν δὲ ταύτην ζητοῦσιν, ὅπως διαθέτωσιν ὥρας τινὰς εἰς τὴν μελέτην αὐτῶν, δώσωσιν οὕτω ἐξετάσεις καὶ δυνηθῶσιν ἡμέραν τινὰ νὰ ἦναι χρήσιμοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τῆς ἐπιστήμης των. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχῃ ἀντίῤῥησιν, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ γείνῃ ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις, καθ’ ἣν ἡμέραν θὰ συζητηθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλαγῆς ἐπιστράτων.

§12Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι ἐναντίος καὶ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοιαύτης ἀναφορᾶς. Ὅ,τι ὁ βουλευτὴς Πατρῶν ἀνέφερεν, εἶναι καθῆκον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Κάκιστον παράδειγμα θὰ δώσῃ ἡ Βουλή, ἐὰν εἰσέλθῃ εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ στρατοῦ καὶ εἴπῃ τίνες πρέπει νὰ γυμνάζωνται καὶ τίνες οὐχί. Τοιαύτην τῆς Βουλῆς ἀπόφασιν οὐδέποτε θὰ ἀνεγνώριζον, ἐὰν ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καθὸ ἔκνομον.

§13Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Ἀληθῶς ἡ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ κατάταξις ἐπιστράτων ἐλευθέρου ἐπαγγέλματος, καὶ ἰδίως τῶν τελειοφοίτων τοῦ Πανεπιστημίου, ἐγέννησεν ἔκτοτε τὴν ἀνάγκην προνοίας τινὸς, καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ὥρισεν εἰδικῶς διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς Σχολῆς τῶν Τεχνῶν, τοὺς ὑποκειμένους εἰς ἐξετάσεις, νὰ χορηγῆται χρονικόν τι διάστημα ἀδείας, κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ δύνανται νὰ δίδωσιν ἐξετάσεις. Ἤδη παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Πρυτανείαν κατάλογον ὁριστικὸν τῶν φοιτητῶν, οἵτινες πρόκειται νὰ ὑποστῶσι τὰς προφορικὰς αὐτῶν ἐξετάσεις. Νομίζω, ὅτι οὕτως ἀνταποκρίνομαι εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς πολιτείας.

§14ΡΟΥΦΟΣ. Καὶ διὰ τὰς γραπτὰς ἐξετάσεις.

§15Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι γραπτὰς, διότι αἱ γραπταὶ ἐξετάσεις ἔχουσιν ἄπειρον ἀπόστασιν ἀπὸ τῶν προφορικῶν· μεταξὺ τούτων καὶ ἐκείνων μεσολαβεῖ ἓν ἔτος. Ἀδύνατον δὲ εἶναι νὰ παραδεχθῶ τὴν ἑτέραν πρότασιν περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν γυμνασίων.

§16ΡΟΥΦΟΣ. Ὑποβάλλων τὴν ἀναφορὰν, βεβαίως δὲν ἐνόουν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ καθήκοντα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν ἀτόμων, ἅτινα ἀδικοῦνται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς νόμου τινὸς, νὰ μεριμνήσῃ, ἐνόσῳ δὲν παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα τῆς πολιτείας. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν θέλει νὰ διαιρέσῃ τὰς ἐξετάσεις εἰς γραπτὰς καὶ προφορικάς· ἐγὼ ἐζήτησα νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τοὺς τελειοφοίτους, ὅπως μόνον ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ διὰ τοὺς ἑτοιμαζομένους μόνον διὰ τὰς προφορικὰς ἐξετάσεις, ἀλλὰ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς διὰ τὰς γραπτάς. Ὁ χρόνος θὰ ἦναι ἐλάχιστος, θὰ σωθῶσι δὲ νέοι, οἵτινες θὰ καταστραφῶσιν, ἐὰν δὲν τοῖς δοθῇ ἄδεια διὰ τὰς ἐξετάσεις αὐτῶν. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην ταύτην, ὑποβάλλω τὴν ἀναφορὰν ὡς τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαλλαγῆς καὶ ἐξαιρέσεως ἐπιστράτων.

§17ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.) Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς;

§19ΡΟΥΦΟΣ. Τὴν ὑποβάλλω ὡς τροπολογίαν.

§20ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοιαύτη, ὑποβληθεῖσα παρ’ ἐμοῦ.

§21ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Τὸ τμῆμα, ὅπερ πρόκειται νὰ ἐξελέγξῃ τὴν ἐκλογὴν Γόρτυνος, εἰς μίαν μόνον συνῆλθε συνεδρίασιν, καθ’ ἣν ἐζητήθησαν διάφορα ἔγγραφα σχετικὰ πρὸς τὴν ἐκλογὴν. Ἤδη παρατηρῶ, ὅτι ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη ἔκθεσις πλειονοψηφίας, ἐνῷ οὐδεμία ἄλλη συνεδρίασις ἐγένετο. Βλέπω ὑπογεγραμμένους ἐν τῇ ἐκθέσει τοὺς κκ. Μαυροκορδάτον, Σιμόπουλον, Φωτήλαν, ἐνῷ οὐδέποτε εἶδον αὐτοὺς νὰ συνεδριάσωσι. Βλέπω ἔκθεσιν ἐκ δέκα μελῶν, ἐνῷ ἡ νόμιμος ἀπαρτία ἀπαιτεῖ τὴν παρουσίαν 14, διότι ἐν Ἀθήναις εὑρίσκονται 26. Συνήλθομεν προχθὲς καὶ δὲν ἤμεθα ἢ 8–9· ἑπομένως ἀπαρτία δὲν ἦτο καὶ δὲν ἐγένετο οὔτε πρακτικόν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ ἔκθεσις δὲν ἔχει κῦρος, καὶ δὲν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ νὰ συνέλθῃ νομίμως ἡ ἐπιτροπὴ, διὰ νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς.

§22Σ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Τετράκις προσεκάλεσα τὰ μέλη τοῦ τμήματος νὰ συνέλθωσιν· ἅπαξ μόνον κατωρθώθη ἀπαρτία. Προχθὲς πάλιν συνήλθομεν, μετὰ πολλὰς ἀποπείρας πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς ἀπαρτίας, ἀλλὰ καὶ πάλιν τοιαύτη δὲν κατωρθώθη· παρεκάλεσα λοιπὸν τὰ 7 ἢ 8 παρευρεθέντα μέλη νὰ ἐκλέξωσιν ἕτερον πρόεδρον, ὁ ὁποῖος ἴσως εὐτυχήσῃ νὰ καταρτίσῃ ἀπαρτίαν. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐγένετο ζήτημα μέγα. Ἕκαστον τῶν μελῶν, μὴ προσερχόμενον, προέβαλεν ὡς ἀφορμὴν ἄλλας ἀσχολίας αὑτοῦ. Διὰ τοῦτο, ἀφοῦ ἀνεγνώσαμεν τὰ ἔγγραφα καὶ οὐδεμία ὑπῆρχεν ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐκλογῆς, εἶπον νὰ γείνωσι δύο ἐκθέσεις, μία ἀκυρωτικὴ καὶ ἡ ἄλλη ἐπικυρωτική, καὶ νὰ ὑπογράψωσιν ὅπου θέλουν, τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην.

§23ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Τότε περιττὸν νὰ γίνηται συνεδρίασις· ἂς ὑπογράφῃ ἕκαστος κατ’ ἰδίαν.

§24ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος προσεκάλεσε τὸ τμῆμα, προσῆλθον οἱ ἐνιστάμενοι καὶ ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ τοῦ εἰσηγητοῦ. Ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ γείνω εἰσηγητής, διότι δὲν θέλω νὰ κάμω ἐχθρούς, καθόσον αἱ ἐκλογαὶ ἐδῶ ἔχουσι μᾶλλον προσωπικὸν χαρακτῆρα παρὰ τὴν νομιμοποίησιν· τῇ παρακλήσει τοῦ κ. προέδρου καί τινων ἄλλων ἠναγκάσθην νὰ δεχθῶ. Προσεκλήθησαν λοιπὸν τὰ μέλη, εἰς ἃ ἔκαμα ἱστορικήν, ὡς εἰπεῖν, ἀνάπτυξιν τῶν κατὰ τὴν ἐκλογὴν· ἔπειτα τὸ τμῆμα προσεκάλεσε τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ τοὺς ἄφησε νὰ συζητήσωσιν· ἐγὼ δὲ ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα, ἅτινα ἤθελον οἱ ἐνιστάμενοι. Ἅπαντα ταῦτα τὰ ἔγγραφα ἔλαβον δι’ ἐπιμόνου ἐνεργείας. Προσεκλήθησαν εἶτα τὰ μέλη, ἀλλ’ ἐπειδὴ μεταξὺ τούτων ἦσαν ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, ἤρξατο τοιαύτη διένεξις, ὥστε ἐνοήσαμεν, ὅτι δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς πέρας. Εἴπομεν τότε νὰ κάμωμεν δύο ἐκθέσεις, τὴν τῆς μειονοψηφίας ἐγώ, ἀλλ’ ὁ κ. Μπούκουρας εἶπεν, ὅτι γνωρίζει γράμματα καὶ θὰ τὴν κάμῃ αὐτός. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀφήγησις τῶν γενομένων.

§25ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Ὅλα αὐτὰ ἔγειναν· ἀλλ’ ἐγὼ παρετήρησα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συνεδριάσωμεν, ἀφοῦ δὲν ἤμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ· βλέπω ὅμως ὑπογεγραμμένους ἐν τῇ ἐκθέσει καὶ μὴ μετασχόντας τῶν συνεδριάσεων. Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν πρότασίν μου.

§26ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος εὑρίσκεται ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ὁ Κανονισμὸς διατάττει ἡ ἐνέργεια εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ τοῦ τμήματος καὶ τῆς Βουλῆς νὰ ἦναι κατεπείγουσα. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν προλαλήσαντα, ἀφοῦ ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ συνεδριάζει καὶ τὰ ἔγγραφα ὑπεβλήθησαν, διατί δὲν ἐτελείωσεν ἡ ὑπόθεσις; Καὶ ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία, τίς παρεβίασε τὸν Κανονισμόν; Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν προσέρχονται διὰ νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκόν των, ἀλλ’ ἀφίνουν μίαν ἐπαρχίαν ἄνευ ἀντιπροσώπου.

§27ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐσεβάσθην τὸν Κανονισμόν· ἡ Βουλὴ ἂς ἐξετάσῃ τίνες εἰσὶν ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§28ΡΟΥΦΟΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, εἶναι δίκαιον νὰ δοθῇ προθεσμία καὶ εἰς τὰ ἐπίλοιπα μέλη τοῦ Σώματος νὰ ὑποβάλουν τὰς ἐκθέσεις των, καὶ τότε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πᾶν ὅ,τι εἶναι ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ, προσβάλλει τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς.

§29ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον προτείνει ὅ,τι ὁ ἔντιμος προαγορεύσας πολὺ δικαίως προέτεινεν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῷ τμήματι παρετηρήθη διάθεσις αἰωνίου ἀναβολῆς, διὰ τοῦτο συνεστήσαμεν νὰ γείνῃ ἡ θέλησις τῶν ἀντιφρονούντων, καὶ ἀναλάβω ἐγώ, ἐναντίον τῶν πεποιθήσεών μου, νὰ συντάξω τὴν ἔκθεσιν. Ἀλλ’ οὔτε τὸ ἓν ἐγένετο, οὔτε τὸ ἕτερον.

§30ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Ὅταν τὸ τμῆμα δὲν θέλῃ νὰ περατώσῃ τὴν ὑπόθεσιν, φρονῶ, ὅτι δικαιότερον εἶναι ν’ ἀνατεθῇ ἡ ἐξέλεγξις εἰς ἄλλο τμῆμα.

§31ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Πετσάλης εἶπε προηγουμένως, ὅτι τὰ μέλη τοῦ τμήματος δὲν ἤθελον νὰ συνεδριάσωσιν. Εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο ὑπάρχουσι τρεῖς βουλευταὶ ἐκ Γόρτυνος, ὁ κ. Ῥοϊλός, ὁ κ. Μπούκουρας καὶ ὁ κ. Νικολόπουλος. Οἱ δύο ἐξ αὐτῶν διϊσχυρίζοντο, ὅτι ἐγένοντο μεγάλαι ἐπεμβάσεις, ὅτι εἰσπράκτορες μέχρι τῆς παραμονῆς τῆς ἐκλογῆς περιεφέροντο, ὅτι ὁ ὑπογραμματεὺς τοῦ ταμείου παρενέβη· συνεπῶς ἐζητήσαμεν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρὰ τῶν λοιπῶν Ὑπουργῶν νὰ λάβωμεν πληροφορίας. Ἐνόσῳ δὲν ἤρχοντο, μοὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ δώσω ψῆφον, καὶ διὰ τοῦτο ἠρνήθην νὰ προσέλθω.

§32ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἦλθον αἱ πληροφορίαι.

§33ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἰς τὸ τμῆμα δὲν τὰς εἴδομεν.

§34ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐγγράψητε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὴν ἐκλογήν, καὶ οἱ ἀντιφρονοῦντες θέλουσιν ἐκθέσει τοὺς λόγους των ὅπως καὶ ἡμεῖς τοὺς ἐξεθέσαμεν.

§35ΡΟΥΦΟΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος δὲν συνετάχθη ὅπως ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς, διότι δὲν ἔλαβον μέρος ὅλα τὰ μέλη.

§36ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ πλειονοψηφία.

§37ΡΟΥΦΟΣ. Ὄχι ἡ πλειοψηφία, διότι ἡ πλειοψηφία εἶναι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός. Τὸ τμῆμα ἐζήτησε τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἔλαβε. Δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἡ ἔκθεσις καθὼς συνετάχθη.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι πρόωρα, διότι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τῶν ἐκλογῶν πρέπει νὰ γείνῃ εἰκοσιτέσσαρας ὥρας μετὰ τὴν διανομήν. Ἡ ἔκθεσις αὕτη διενεμήθη σήμερον· δὲν εἶναι λοιπὸν σήμερον ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως· ἡ συζήτησις αὕτη πρέπει νὰ γείνῃ αὔριον.

§39ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐπειδὴ ἀνεμίχθη τὸ ὄνομά μου, θὰ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις Ἐγένοντο διάφοροι ἀπόπειραι συνεδριάσεων τοῦ Ζʹ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ἡ ἐκλογὴ Γόρτυνος. Ἐπὶ δύο συνεδριάσεων ὑπῆρχε πλήρης ἀπαρτία, καὶ ἐγένετο πλήρης καὶ ἐκτενὴς συζήτησις περὶ τῆς ἐκλογῆς. Εἰς τὴν μίαν ἐξ αὐτῶν ὁ ἀναλαβὼν τὴν εἰσήγησιν συνάδελφος κ. Πετσάλης ἔκαμε πλήρη ἀφήγησιν τῶν κατὰ τὴν ἐκλογήν· εἰς τὴν δευτέραν ἠκούσθησαν ἐπίσης ἐν ἐκτάσει τὰ ἐνιστάμενα μέλη. Εἰς τὰς δύο αὐτὰς συνεδριάσεις δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι ἐκεῖνα ἐκ τῶν μελῶν, ὅσα παρευρέθησαν εἰς τὰς συνεδριάσεις ἐκείνας, καὶ εἰς ἀμφοτέρας ἔτυχε νὰ παρευρεθῶ, ἐσχημάτισαν πλήρη γνώμην περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην· ἀλλ’ εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς δοθείσας κατὰ τὰς δύο ταύτας συνεδριάσεις, προσετέθησαν καὶ ἄλλαι ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν διὰ τῆς ἐπιμελείας τοῦ κ. προέδρου καὶ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, διὰ τῶν ὁποίων ἐῤῥίφθη πλειότερον φῶς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς. Μετὰ τὰ λεχθέντα καὶ μετὰ τὰς πληροφορίας, τὰς διὰ τῶν ἐγγράφων δοθείσας, νομίζω, ὅτι ἠδύνατό τις νὰ σχηματίσῃ γνώμην· καὶ ὅταν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς μοὶ ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, μοὶ εἶπεν, ὅτι εἶχε συμφωνηθῆ νὰ γείνῃ ἡ ἔκθεσις, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ συμπέσουν αἱ γνῶμαι ὅλων τῶν μελῶν τοῦ τμήματος. Ἐνόμισα, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἦτο ὀρθότατον καὶ ἔθεσα τὴν ὑπογραφήν μου εἰς τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνεφώνει μὲ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ μὲ τὴν γνώμην τῶν μελῶν τῆς πλειοψηφίας.

§40ΡΟΥΦΟΣ. Ὑπάρχει πρακτικὸν τῆς τοιαύτης συνεδριάσεως τοῦ τμήματος. Ἐννοῶ κάλλιστα τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Μαυροκορδάτος· πρόκειται περὶ πράξεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὐθύνεται ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, καὶ ὁ κ. Μαυροκορδάτος δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ τὴν ὑπερασπισθῇ. Ἀλλὰ θέλομεν νὰ μάθωμεν ἂν ὑπάρχῃ πρακτικὸν συνεδριάσεως, εἰς τὸ ὁποῖον ν’ ἀναφέρηται ἂν ὑπεβλήθησαν τὰ ἔγγραφα καὶ ἂν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν.

§41ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι! Ἀνδρῶν ἐπιφανῶν δόξα δὲν εἶναι τόσον τάφος ἐπίσημος, ὅσον ἡ ἀγήραστος μνήμη, ἥτις καταλείπεται ἐνδιαιτωμένη ἐν τοῖς ὑπολειπομένοις ἡμῖν τῶν πράξεων καὶ τῶν μελετῶν τῶν ἀπελθόντων. Ὑποθέτων, ὅτι ἡ Βουλὴ συμμερίζεται τὸ ἀπόφθεγμα τοῦτο τοῦ περικλεοῦς τῆς ἀρχαιότητος ὑπάτου τῆς πολιτείας καὶ στρατηγοῦ Περικλέους, ἔρχομαι ἐνώπιον ὑμῶν ὁ μικρὸς ἐγὼ ὁπλίτης, ἀνασκοπήσας τὴν ὁπλοθήκην διασήμου τῆς πολιτικῆς ὁπλίτου πρὸ ὀλίγου ἀφ’ ἡμῶν μεταστάντος, νὰ λάβω τὴν τόλμην καὶ ὑποβαστάζων εἰσαγάγω ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου πρὸς τὴν ὑμετέραν παραδοχὴν ἓν δόρυ, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνος ἐπεφύλαττε καὶ προηκόνιζεν εἰς προάσπισιν τῶν ἐλευθεριῶν τῆς πατρίδος· ἐννοῶ, κύριοι, τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἑνιαίου τῆς ψήφου, τὸ ὁποῖον θέλει προαγάγει τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐλευθερίαν τοῦ τόπου. Ὅθεν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, καὶ πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις θέλει παραδεχθῆ αὐτὸ ἀποτίουσα οὕτω καὶ τιμὴν εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἀπελθόντος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν ναυτικῶν ἐπιτροπὴ κατέθεσε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Θὰ τυπωθῇ. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον καὶ γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν τὸ σύνολον αὐτῆς.)

§43ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τώρα νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις τῆς ἐπιτροπῆς. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι, ἐὰν συμβῇ νὰ κληρωθῇ τὸ ὄνομά μου, δὲν θέλω δεχθῆ νὰ παρουσιάσω τοιαύτην ἀπάντησιν, ἡ ὁποία περιέχει μίαν ἄδικον καταδίκην. (Γίνεται ἡ κλήρωσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις θέλει κομίσει εἰς τὴν Α. Μ. τὴν ἀπάντησιν.) Ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Κρίσπης ἐξάγει ἐκ τῆς κληρωτίδος τὰ ἑξῆς ὀνόματα· Βουδούρης, Πάγκαλος, Τζάνες, Δημήτριος Χατζόπουλος, Σ. Ν. Πετιμεζᾶς, Ν. Τζαμάλας, Καρδαρᾶς, Σ. Βαλαωρίτης, Περικλῆς Καλαμογδάρτης.

§44Π. ΚΑΛΑΜΟΓΔΑΡΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ, ὅτι δὲν θέλω λάβει μέρος.

§45ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κ. Πρόεδρε (Κληροῦνται οἱ κ. κ. Ἀθ. Μισυρλῆς, Σ. Στεφανόπουλος.)

§46ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριοι, δηλῶ μετὰ λύπης, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ συνοδεύσω τὴν ἀπάντησιν, διότι δὲν συμβιβάζεται μὲ τὰς πεποιθήσεις μου (Θόρυβος.) (Κληροῦται ὁ κ. Ἀλ. Πετρινός.)

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κληρωθέντες εἶναι δέκα. Ἐκληρώθησαν καὶ δύο περισσότεροι, διότι ἐκ τῶν κληρωθέντων δύο εἶναι ἀσθενεῖς. Ὅστις θέλει ἐκ τῶν κληρωθέντων, ἂς ὑπάγῃ.

§48ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ παραιτηθῇ τις εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ὅταν λοιπὸν δηλώνουν ἐν καιρῷ, ὅτι δὲν θὰ ὑπάγουν, πρέπει νὰ γείνῃ κλήρωσις δι’ ἄλλα πρόσωπα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅστις ἐκ τῶν δέκα θέλει νὰ ὑπάγῃ, ἂς ὑπάγῃ. (Θόρυβος.) Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου πρὸς προβιβασμὸν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ δεκανέως καὶ τοῦ λοχίου. Ἡ περὶ τούτου ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐδημοσιεύθη. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.) Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§50ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ἐπὶ τούτου μίαν τροπολογίαν.

§52ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ προσθήκη, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἀξιωματικούς, δὲν εἶναι πρέπον νὰ τεθῇ εἰς νόμον περὶ ὑπαξιωματικῶν, καθόσον καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐκ τῆς μεγάλης ἐλλείψεως βαθμολόγων, θέλει ὑποστηρίξει ὅλα τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θέλει δυνηθῆ νὰ ἐξεύρῃ ὑπαξιωματικούς· θέλει δὲ σκεφθῆ καὶ περὶ τοῦ χρόνου τῶν ἐκπαιδευομένων ἐν Εὐρώπη νέων, διότι τούτους δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τοὺς κατατάξῃ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ.

§53ΤΡΙΓΚΕΤΑΣ. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀξιωματικοί.

§54ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θὰ ἔλθωσιν ὡς ἀξιωματικοί. Οὐχ ἧττον δὲν ἀντιλέγω.

§55ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μία ἀπὸ τὰς ἀφορμὰς διὰ τὴν μὴ ἐπιτυχῆ ἐφαρμογὴν τῶν νόμων ἐν τῇ Ἑλλάδι εἶναι, διότι, ὁσάκις ἤθελε παρουσιασθῆ νόμος τις εἰς ἐπιψήφισιν, ἀμέσως γίνεται καὶ σκέψις παρά τινων περὶ ἑνὸς συμφέροντος ἀμέσου, καὶ διὰ τοῦτο ὁ μὲν προσθέτει μίαν διάταξιν ἐκ πνεύματος ἰδιοτελείας, ὁ ἕτερος δι’ ἄλλον λόγον, καὶ ὁ νόμος σχηματίζεται τοιοῦτος, ὥστε εἶναι ἐντελῶς ἀνεφάρμοστος, ἢ ἐφαρμόζεται κακῶς. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔφερε νόμον περὶ μειώσεως τοῦ χρόνου τοῦ προβιβασμοῦ τῶν δύο τάξεων τῶν ὑπαξιωματικῶν, δεκανέως καὶ λοχίου, τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων διὰ τὴν ἐκγύμνασιν τοῦ στρατοῦ· ὀρθότατον διὰ τὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Εὐθὺς ἐπηδήσαμεν ἀπὸ τὸν βαθμὸν λοχίου εἰς τὸν ἀνθυπολοχαγόν· κατόπιν ἴσως ἄλλος πηδήσῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου καὶ ἄλλος τοῦ στρατηγοῦ. Διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα παύσῃ πλέον ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὰ νομοσχέδια τοιούτων ἰδιοτελῶν προτάσεων, καὶ νὰ δώσωμεν καὶ ἓν παράδειγμα. Ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ θὰ μὲ συγχωρήσῃ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι ὤφειλεν, ὡς γνωρίζων κάλλιον ἐμοῦ τὰ στρατιωτικὰ καὶ ὡς διευθύνων τὰ τοῦ στρατοῦ, ν’ ἀντιτείνῃ εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Φέρω μίαν πρότασιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ἂν τὴν δέχηται. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἀφεθέντων ὑπαξιωματικῶν, δεκανεῖς καὶ λοχίαι, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπάγονται εἰς τὸν χρόνον τῆς τακτικῆς ἐφεδρείας, ἐζήτησαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ζητῶσι τὴν εἰσαγωγήν των εἰς τὸν στρατόν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τοὺς δεχθῶμεν.

§56ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτοὶ κατατάσσονται εὐθὺς ἅμα ὑποβάλωσιν αἴτησιν.

§57Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἂν ὁ νομοθέτης ἐπρόβλεπε τὸ ἀναμάρτητον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἤθελε φέρει τὴν διάταξιν, ὅπως τὰ νομοσχέδια παρουσιάζωνται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ γίνωνται νόμοι τοῦ Κράτους. Οἱ Ὑπουργοί, ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ Κράτους ἐργαζόμενοι, συλλαμβάνουσι μίαν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν προτείνουσιν εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς· δὲν θὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἀνεπίδεκτος συζητήσεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τὰ νομοσχέδια παραπέμπονται εἰς τὰς ἐπιτροπάς, ὅπως ἐκφράσωσι τὴν γνώμην των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ ὀλίγου σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν θέλει εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν σπουδάζοντας· τοῦτο εἶναι πολὺ ἐπιβλαβέστερον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι οἱ νέοι αὐτοὶ ἐξεπαιδεύθησαν ἐν Εὐρώπῃ, καὶ θὰ προσαγάγουν ἀποδείξεις καὶ ἐνδεικτικά. (Θόρυβος.)

§58ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν τὰ λέγετε. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον.)

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιστρατεύσεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ τὴν παραδοχήν του.

§60ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἐγνωστοποίησα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ χρήζει διορθώσεως, ἵνα μὴ συμβῶσι καὶ πάλιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν Βουλὴν ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα. Θέλω δὲ ὑποβάλει περὶ τούτου τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον.)

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς λιμενικὰς ἀρχὰς καὶ εἰς τοὺς φάρους καὶ φανοὺς ναυτῶν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον.)

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς αὔριον θέλει περιλαμβάνει τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας καὶ τὴν δευτέραν συζήτησιν τῶν πρὸ μικροῦ ἀναγνωσθέντων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν νομοσχεδίων. Παρακαλῶ τὰς ἐπιτροπὰς, ἵνα εὐαρεστηθῶσι νὰ συνέλθωσι καὶ συζητήσωσι τὰ εἰς αὐτὰς σταλέντα νομοσχέδια. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 4¼ μ. μ.