1880.04.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 113

τῆς 16 Ἀπριλίου 1880.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 9 π. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπῆς περὶ πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1680. «Ἡ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπὴ, θεωροῦσα, ὅτι ἕνεκα τῆς ἐν τῷ ταμείῳ ὑπαρχούσης ἔτι ἐκκρεμοῦς λογιστικῆς καὶ λοιπῆς ἐργασίας, ἀνάγκη νὰ ἐξακολουθῇ ἐργαζόμενος ὁ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ὑπάλληλος, διὰ τὴν θέσιν τοῦ ὁποίου ἐδόθη ἑξάμηνος παρὰ τῆς Βουλῆς πίστωσις, προτείνει, ὅπως δοθῇ ἡ ἀναγκαία πίστωσις ἐκ δραχ. 1680 πρὸς μισθοδοσίαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τοὺς ὑπολειπομένους ἕξ μῆνας μέχρι τῆς συγκαλέσεως τῆς προσεχοῦς συνόδου. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 14 Ἀπριλίου 1880. Τὰ Μέλη Θ. Θερμογιάννης, Ἰω. Μεγαπάνος, Π. Καλαμογδάρτης, Ν. Δρόσος, Ἰω. Γ. Ἀνδρίτσος.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Ὑπάρχει, μάλιστα. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, συνεζητεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς, ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι ἡ θέσις αὕτη, ἥτις, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ὅλως περιττὴ, ἦτο ἀρκετὴ δι’ ἕξ μῆνας, διότι ὁ Ταμίας δὲν ἠξεύρω νὰ κάμνῃ καμμίαν ἄλλην ἐργασίαν παρὰ τὰς ἀποδείξεις τῶν Βουλευτῶν, καὶ τώρα βλέπω, ὅτι ζητεῖται νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ ἕξ ἄλλους μῆνας. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ δαπάνη αὕτη, καὶ πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ.

§4ΦΙΛΗΜΩΝ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ γνώμη τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἀκριβὴς, διότι, ἐνῷ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς εἶναι διαρκεῖς, δι’ αὐτὸν γίνεται τις ἐξαίρεσις’ ἔχει δὲ καὶ ἐργασίαν ἐπίσης ἀκόμη πολλὴν ἐκκρεμῆ. Ἐκτὸς τούτου νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ ἦναι μόνιμος, διότι τί θὰ κάμῃ τοὺς ἄλλους ἕξ μῆνας, ἀφοῦ τὸν ἀπολύσητε; Καθὼς λοιπὸν καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς εἶναι, καὶ πρέπει νὰ ἦναι, διαρκεῖς, οὕτω καὶ ἡ θέσις τοῦ ὑπαλλήλου τούτου.

§5ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἔχει πολλὴν ἐργασίαν, κ. Πρόεδρε, ἐκκρεμῆ, καὶ πρέπει νὰ μείνῃ.

§6Α. ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν θέλει ἕξ μῆνας νὰ καταστρώσῃ τοὺς λογαριασμοὺς, ἢ πέντε τουλάχιστον; διατί λοιπὸν νὰ ἐξαιρέσωμεν αὐτὸν τὸν ὑπάλληλον;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, προσέξατε’ θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἀγορευόντων κατ’ αὐτάς, ἕνεκα τῆς μεγάλης παρατάσεως τῶν συνεδριάσεων, καὶ πρὸ πάντων τινὲς τῶν Ὑπουργῶν, δὲν διώρθωσαν τὰς ἀγορεύσεις των’ ἑπομένως ἔμεινεν ὀπίσω τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον. Ὁ Διευθυντὴς αὐτοῦ προτείνει, ἵνα χορηγηθῇ πίστωσις 300 δραχμῶν, ὅπως διατηρηθῇ τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν μέχρι τέλους τοῦ μηνός. Ἐγκρίνεται ἡ πίστωσις.

§8Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐφθάσαμεν σχεδόν, κύριοι, εἰς τὸ τέλος τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου, διότι ὡς ἐκ τῶν ἑορτῶν εἶναι ἀμφίβολον, ἐὰν μετὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν θὰ ἔχωμεν ἄλλην· ἴσως συνεδριάσωμεν καὶ αὔριον, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι δύσκολον. Ἐὰν ἄρα δὲν ἐπέλθῃ ἀμέσως ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, πράττομεν τὸ αὐτὸ ὡς εἰ ἀπεφασίζομεν, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμόν. Συνέπεια τῆς τοιαύτης σκέψεως εἶναι, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ προταχθῇ· περὶ τούτου δὲν φέρω πρότασιν, διότι ἀφ’ ἑαυτοῦ τὸ πρᾶγμα παρουσιάζεται. Παρατηρῶ, ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποβάλει ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διεβίβασεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς δηλώσεις ἄλλας, τοιαύτας δὲ δηλώσεις ὑποβάλλει καὶ ἡ νῦν Κυβέρνησις. Ταῦτα πάντα περιλαμβάνει πίναξ, ὅστις τυπωθεὶς διενεμήθη σήμερον, ἐν δὲ τῇ συζητήσει τοῦ προϋπολογισμοῦ δέον νὰ ληφθῶσι καὶ αὗται αἱ ἐν τῷ πίνακι δηλώσεις ὑπ’ ὄψιν. Πρόκειται περὶ ποσῶν ὀφειλομένων καὶ ἀπαιτητῶν ἐκ κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων, ἐκ διατροφῆς ὑποδίκων, ἐξ ἀποζημιώσεως ἐνόρκων κλπ., τουτέστιν εἶναι δαπάναι, περὶ ὧν οὐδεμία ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Ἀφοῦ ὁ πίναξ οὗτος διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς σήμερον, διατελοῦσι πάντες ἐν γνώσει τῶν ἐν αὐτῷ καὶ δύναται νὰ συνδυασθῇ ἐν τῇ συζητήσει μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Νομίζω ὅμως, ὅτι, πρὶν ἢ ἐπιληφθῶμεν τοῦ προϋπολογισμοῦ, δυνάμεθα ν’ ἀναγνώσωμεν τὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀντικείμενα, ὅπως ἐκεῖνα, ἐφ’ ὧν δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀπολύτως ἀντίῤῥησις, ἐπιψηφισθῶσι· τοιαῦτα δ’ εἶναι τὸ περὶ ἀτελείας τῶν τραπεζικῶν γραμματίων τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ τραπεζῶν, τὸ περὶ τῆς δυνάμεως τῆς ναυτικῆς, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ συζητηθῇ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργείου....

§9ΔΡΟΣΟΣ. Τὸ περὶ ἐπικαρπίας.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ περὶ ἐπικαρπίας, μάλιστα, ἐφ’ οὗ ἐπῆλθε συμφωνία πρὸς ἐκείνους τῶν κκ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον φέρει ἀντιῤῥήσεις. Ἀπὸ κοινοῦ μετ’ αὐτῶν διεσκευάσθη καὶ ἐτροπολογήθη τὸ νομοσχέδιον.

§11Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸ εἴδαμεν αὐτό.

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Λέγω, ὅτι ἔγειναν τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐκ συμφώνου πρὸς τοὺς Βουλευτὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀντιῤῥήσεις κατ’ αὐτοῦ.

§13ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐτυπώθη.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι τυπωμένον.

§15ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τυπωθῇ, κ. Πρόεδρε;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, θὰ τυπωθῇ.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀναφέρω καὶ ἄλλο ἀντικείμενον, ἐφ’ οὗ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, ὅπως ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν συμβάσεων περὶ κατασκευῆς θωρηκτῶν καὶ τορπιλλοφόρων, διότι δὲν πρόκειται τώρα νὰ γείνῃ συζήτησις περὶ τοῦ καλοῦ ἢ μὴ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας. Τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον ἄλλης ἐξετάσεως· σήμερον πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ὁποῖον προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργείου θὰ συντάξωμεν καὶ ἂν θὰ περιλάβωμεν ἐν αὐτῷ τὴν πίστωσιν τῶν 1,300,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν συμβάσεων κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἢ ὄχι. Συνάμα μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ ληφθῇ μία τις ἀπόφασις παρὰ τῆς Βουλῆς, ἂν θὰ περιλάβῃ τὰς 1,300,000 δραχμὰς ἐντὸς τοῦ προυπολογισμοῦ, ἢ ὄχι· καὶ ἂν μὲν τὰς περιλάβῃ, ἐννοεῖ, ὅτι δέχεται τὴν σύμβασιν, ἐὰν δὲ δὲν τὰς περιλάβῃ, ἕπεται, ὅτι θέλει ν’ ἀναιρέσῃ τὴν σύμβασιν· ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ εἴπῃ. Ταῦτα εἶναι τ’ ἀντικείμενα τὰ κυριώτερα, ἐφ’ ὧν ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφαίνηται, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος ἀναγινώσκει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§18ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ περὶ θητείας;

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ οὔ ἀντίῤῥησις, θὰ γείνῃ καὶ περὶ τούτου ὅ,τι καὶ περὶ τῶν λοιπῶν.

§20Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἡ ἀντιπολίτευσις, κ. Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ αὑτῆς κ. Κουμουνδούρου, πρὸ ἡμερῶν πολλῶν ἐδήλωσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἦτο διατεθειμένη νὰ προχωρήσῃ ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν φορολογικῶν νόμων· ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός, ἐὰν δὲν συζητηθῶσι τ’ ἀντικείμενα ἐκεῖνα, ἅτινα συνδέονται στενῶς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ πρὸς τὸ σύστημα, ὅπερ ἦλθε νὰ ἐφαρμόσῃ. Ὁ στρατιωτικὸς ὀργανισμὸς ἄνευ τῆς τροποποιήσεως τοῦ στρατολογικοῦ περὶ θητείας εἶναι μηδέν, μᾶς εἶπε, διότι ἡ βάσις αὐτοῦ στηρίζεται εἰς τὴν μονοετῆ θητείαν. Εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου δύω κυρίως ἀνεγράφησαν, ἡ ἀντικατάστασις τῆς δεκάτης διὰ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ ἡ θητεία, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις πολὺν ἔκαμε θόρυβον καὶ πάταγον. Τὸ πρῶτον ἐπεψηφίσθη, καὶ μένει τὸ δεύτερον, τὸ τῆς θητείας. Ἀκόμη καὶ σήμερον αἱ ὑπουργικαὶ ἐφημερίδες ἔχουν καταχωρίσει ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τηλεγραφήματα, δι’ ὧν ὁ λαὸς εὐχαριστεῖ, παρακαλεῖ καὶ ἐπιζητεῖ καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων τούτων. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι, ἀφοῦ ἐπὶ τόσας ἡμέρας συζητοῦμεν αὐτά, εἶναι δίκαιον νὰ μὴ παραιτηθῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ περὶ ἐλαττώσεως τῆς θητείας, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ ἡ συζήτησις ἔχει ἐξαντληθῆ. Ἐννοῶ ὅμως διατί ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ζήτημα τῆς θητείας· θὰ τῇ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ἑπομένην σύνοδον. Δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ φέρω ἀντίῤῥησιν, ὥστε νὰ μὴ προταχθῇ ὁ προϋπολογισμός· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὤφειλον νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ταύτην, ἵνα βεβαιώσω ἓν γεγονός, ὅπερ προκύπτει ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρῃτήθη τοῦ περὶ ἐλαττώσεως τῆς θητείας, διὰ λόγους, οὓς δύνασθε νὰ ἐκτιμήσητε, μεθ’ ὅσα σᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων.

§21Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐννοεῖται, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔχει ἀντίῤῥησιν, ὅπως ψηφισθῇ ἀμέσως τὸ νομοσχέδιον περὶ θητείας πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ· ὅπως δὲ παρετήρησα, πάντα τὰ νομοσχέδια, ἐφ’ ὧν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, θὰ ψηφισθῶσι πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν ἄρα καὶ ἐπὶ τούτου δὲν ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις, κατὰ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν, θέλει ψηφισθῆ· ἀλλ’ εἴτε ψηφισθῆ, εἴτε ὄχι, ὁ περιορισμὸς τῆς θητείας καθιερώθη νομοθετικῶς ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ, διότι κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ νόμου ἐκείνου, συνδυαζομένου πρὸς τὸν νόμον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, οἱ στρατιῶται δὲν θὰ ὑπηρετήσωσι πλειότερον τοῦ χρόνου τοῦ καθοριζομένου ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ εἰδικῷ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου τοῦ στρατολογικοῦ. Ὁ νόμος ὁ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν μονοετῆ θητείαν διὰ τὸ πεζικὸν καὶ τὴν διετῆ διὰ τὰ τεχνικὰ ὅπλα, ἑπομένως ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ περιέχεται καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς τοῦ περιορισμοῦ τῆς θητείας, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ καὶ ἄνευ τῆς ψηφίσεως τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου· ὥστε κατὰ τοῦτο δύναται νὰ ἦναι ἐντελῶς ἀναπαυμένος ὁ κ. προαγορεύσας.

§22ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ προταχθῇ ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι καλὴ καὶ ὀρθὴ· δὲν συμφωνῶ, ὅτι ἐπειδὴ ἐψηφίσθη ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, εἶναι προλελυμένον τὸ ζήτημα τῆς θητείας· κυβερνητικὴ ἐνέργεια δύναται νὰ γείνῃ οἱαδήποτε, ἀλλὰ νόμος περὶ ἐλαττώσεως τῆς θητείας δὲν ἐψηφίσθη· ὁ δὲ νόμος ὁ ὀργανικὸς τοῦ στρατοῦ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμον περὶ στρατολογίας.

§23ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ θέμα τοῦτο, κ. πρόεδρε, ἐγὼ τὸ ἐξετάζω ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ στρατιωτικὸς ὀργανισμὸς ἄνευ ἐλαττώσεως τῆς θητείας, διότι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ. Τί λέγει ὁ στρατιωτικὸς ὀργανισμός; 10 τάγματα πεζικοῦ συνιστάμενα ἐκ κληρούχων, καὶ 11 τάγματα ἐξ ἐθελοντῶν. Ἐὰν, κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατιωτικοῦ ὀργανισμοῦ, σχηματίσητε 11 τάγματα, καὶ εἰς τὴν προσεχῆ σύνοδον δὲν τροποποιηθῇ ὁ στρατολογικὸς νόμος, καὶ παραμείνωσιν οἱ στρατιῶται δύω ἔτη, ποῖον θὰ ἦναι τὸ οἰκονομικὸν σύστημα; μὲ ποῖα χρήματα θὰ συντηρήσωμεν καὶ τοὺς μὲν καὶ τοὺς δέ; Ἐγὼ ἤμην ἀνέκαθεν καὶ εἶμαι ὑπὲρ τῆς μονοετοῦς θητείας, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω τί θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ αὔριον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ σήμερον ὁ νόμος περὶ θητείας, πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ μέχρι τῆς προσεχοῦς συνόδου.

§24ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πρὸ τῆς λήξεως τοῦ ἔτους, κ. πρόεδρε, συνέρχεται ἡ Βουλή. Ἐὰν δὲ τότε, ὅτε θὰ συνέλθῃ ἡ Βουλή, δὲν ἐπικρατήσωσιν ἄλλαι ἰδέαι ὡς πρὸς τὴν θητείαν, λύεται τότε ὁριστικῶς τὸ περὶ αὐτῆς ζήτημα. Ἄρα περιττὸν νὰ ἐνασχοληθῶμεν ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, περιττὸν νὰ ἐξετάσωμεν ἂν λύῃ αὐτὸ ὁ περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νόμος ἢ ὄχι. Δέον δὲ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ ἀποκλειστικῶς, ὀλίγου ἔτι ἀπολειπομένου ἡμῖν χρόνου, εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἶπε, πρὸς τὸν κ. πρωθυπουργὸν ἀποτείνων τὸν λόγον, «τοῦ δικαιώματος τῆς συζητήσεως δὲν παραιτούμεθα, καὶ διὰ τοῦτο θὰ συζητήσωμεν ἅπαντα τὰ ὑποβληθέντα ἡμῖν νομοσχέδια, ὅπως καταδείξωμεν τὸ σφαλερὸν αὐτῶν καὶ τὸ ἐπιβλαβὲς τῷ τόπῳ, ἀλλὰ δὲν θὰ καταδικάσωμεν ὑμᾶς εἰς τὸν διὰ τῆς ἀσιτίας θάνατον, καὶ θὰ παράσχωμεν ὑμῖν τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως, ὅπως τιμωρηθῆτε ἐκ τῆς ὑμετέρας ἀπερισκεψίας καὶ δι’ ὅσων ὑμεῖς αὐτοὶ θὰ πράξητε». Κατὰ δὲ τὸ πρόγραμμα τοῦτο τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ συζήτησις ἐφ’ ὅλων τῶν νομοσχεδίων, ὅσα ὑπέβαλεν ἡ νέα Κυβέρνησις, ὑπῆρξεν εὐρεῖα, διευθυνθεῖσα καὶ κανονισθεῖσα κατὰ τὴν βούλησιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι ἢ ἡ ἐκτέλεσις τῶν συζητηθέντων καὶ ἐπιψηφισθέντων νομοσχεδίων καὶ τῶν ἄλλων κειμένων νόμων, ὁ δ’ ἀπολειπόμενος ἡμῖν χρόνος μέχρι τῆς λήξεως τῆς Συνόδου εἶναι ἐλάχιστος. Ἄρα οὐδεὶς ὑπάρχει εὔλογος λόγος εἰς περαιτέρω συζητήσεις, ἄρα ἐπέστη ἡ ὥρα, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, ἵνα μὴ, κατὰ τὸ πρόγραμμα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, πάθῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Ἀναλογισθῶμεν δὲ, κύριοι, ὅτι δὲν εἴμεθα μόνοι ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ, ὅτι ἕνεκεν τῶν περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελεῖ ἡ Ἀνατολὴ, πολλὰ ἔθνη προσέχουσιν ἤδη ἡμῖν τὸν νοῦν, καὶ ὅτι, ἐὰν ἐν τοιαύταις στιγμαῖς ἀρνηθῶμεν εἰς τὴν ἐκ τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς προκύψασαν Κυβέρνησιν τὰ μέσα τῆς ἐννόμου ὑπάρξεως, κηρύττομεν πανδήμως, ὅτι ἐσμὲν ἀνίκανοι πρὸς τὴν κατὰ σύνταγμα αὐτοδιοίκησιν, ὅπερ μεγάλως θέλει βλάψει τὴν πατρίδα ἡμῶν κατὰ τοὺς ὁποίους διερχόμεθα καιρούς.

§25ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι παραδεδεγμένον, κ. πρόεδρε, φρονῶ, εἰς πάντα τὰ κοινοβούλια, ὅτι, ὅταν ὑποβάλλῃ νομοσχέδιόν τι ἡ Κυβέρνησις ἤ τις τῶν ὑπουργῶν, αὐτὸ δὲν ἰσχύει μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἤθελε γείνει παραδεκτόν· εἶναι παραδεδεγμένον, ὅτι αἱ πράξεις τῶν Κυβερνήσεων κανονίζονται ἐπὶ τῇ βάσει νόμων, ἐψηφισμένων ἤδη. Ὁ νόμος περὶ θητείας δὲν ἐψηφίσθη ὅμως εἰσέτι· δὲν παραδέχομαι, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅτι κωλύεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν πρὸ μικροῦ ἐψηφισμένον ἤδη περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νόμον ἀπὸ τὸν ἰσχύοντα τοῦ 1878 στρατολογικὸν νόμον, ὅστις καὶ μᾶς διέπει. Προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπέδειξα καὶ εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι διὰ τὸ πεζικὸν, δυνάμει τοῦ ὀργανικοῦ νόμου, πρέπει νὰ λάβῃ 1866 ἄνδρας, ὅτι ζητεῖ διὰ τὸ ἱππικὸν 307, διὰ τὸ πυροβολικὸν 605 καὶ διὰ τὸ μηχανικὸν 435, καὶ ἐν γένει διὰ τ’ ἄλλα Σώματα ζητεῖ ἐν ὅλῳ 1638. Κατὰ τὸ μὴ ψηφισθὲν νομοσχέδιον περὶ θητείας, ἤθελε λάβει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ πεζικὸν 1861 δι’ ἓν ἔτος, διὰ τ’ ἄλλα δὲ σώματα ἐπὶ διετίαν, ἀντὶ τῶν 1638, τὸ ἥμισυ, ἤτοι 819, τὸ ὅλον ἐκ τῆς ἀπογραφῆς κληρούχους 2680. Ἐφαρμόζουσα δὲ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἰσχύοντα στρατολογικὸν νόμον, ἤθελε λάβει διὰ τὸν αὐτὸν σκοπὸν διὰ τοὺς πεζοὺς, τοὺς ὁποίους ζητεῖ ἐπὶ δύο ἔτη, τὸ ἥμισυ, ἤτοι 939 ἀντὶ τῶν 1861, διὰ τ’ ἄλλα δὲ Σώματα ἐπὶ τρία ἔτη 546· ἑπομένως ἐκ τῆς ὅλης ἀπογραφῆς δύναται νὰ λάβῃ, κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, νέους 1477 ἀντὶ τῶν 2680, μὲ ἄλλους λόγους ἤθελε προξενήσει τὴν εὐχαρίστησιν εἰς 1200 οἰκογενείας νὰ μένωσι τὰ τέκνα αὐτῶν παρ’ αὐταῖς.

§26ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριοι, συμβαίνει τι, ὅπερ μοὶ ἔκαμεν αἴσθησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἀρνεῖται σιτηρέσια εἰς τὸν Κόρακαν καὶ εἰς τοὺς ὁπλαρχηγοὺς τῆς Κρήτης, εἰς τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἵτινες......

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς οὐδένα τούτων ἠρνήθημεν τὴν ὀφειλομένην περίθαλψιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐγένετο ὑπέρβασις τῆς ἐψηφισμένης πιστώσεως, ἐδέησεν, ἵν’ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμὴ τῆς συνδρομῆς πρός τινας τῶν προσφύγων, κατὰ τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, μεχρισοῦ νομοθετικῶς κανονισθῇ ἡ δαπάνη, συμπληρουμένης τῆς ἐν τῷ οἰκείῳ ἄρθρῳ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀναγεγραμμένης πιστώσεως.

§28ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἕνεκα τῆς ἐξαιρετικῆς ἐποχῆς, νὰ δώσῃ τὰ σιτηρέσια.

§29Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Δύω νομοσχέδια παρουσιάσθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ἓν περὶ καταργήσεως τῆς ἐγγείου φορολογίας.— Ἐγὼ καὶ ὁ κ. Φλογαΐτης ἐκάμαμεν τὴν ἔκθεσιν περὶ τῶν ἀροτήρων κτηνῶν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἦτο ὠφέλιμον καὶ ἐπάναγκες. Τὸ περὶ θητείας εἶναι, κύριοι, γλυκύτερον καὶ νοστιμότερον, ὥστε ἐκ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς ὀφείλει σήμερον ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ἐπιψηφίσῃ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν.

§30ΤΙΝΕΣ. Μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§31Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Διότι δὲν θ’ ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει, τὸν ἕνα νὰ πέρνῃ δι’ ἓν ἔτος, τὸν ἄλλον διὰ δύω καὶ τὸν ἄλλον διὰ τρία. (Θόρυβος.) Περίεργον πρᾶγμα, κύριοι! Τὸ νομοσχέδιον εἶναι πολὺ ὠφέλιμον, καὶ διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς γʹ ἀνάγνωσιν. (Θόρυβος.) (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν τὰ νομοσχέδια 1) περὶ ἀτελείας τῶν τραπεζικῶν γραμματίων· 2) περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς Ἑλληνικῶν τῶν ἐν Βοσπόρῳ ῥυμουλκῶν πλοίων καὶ τῶν ἐν Ἴστρῳ ποταμοπλοίων (παραιτηθέντος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 τροπολογίας του)· 3) περὶ ἀπαγορεύσεως εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ἐφόρους νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὰς ἐν ὀνόματι τοῦ Δημοσίου· 4) περὶ συστάσεως διδασκαλείων κλπ. καὶ 5) περὶ εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιστολικῶν δελταρίων ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἀναβάλλεται ἡ γʹ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων 1) περὶ διαθέσεως τῆς ἐπικαρπίας τῶν ἐθνικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν· 2) περὶ τῶν τεθέντων εἰς ἀποστρατείαν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ΧΟΔʹ. νόμου· 3) περὶ τῶν ἀποδοχῶν τραπέζης τῶν κυβερνητικῶν τῶν ἐν ἐφεδρείᾳ βασιλικῶν πλοίων· 4) περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου· 5) περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου τῆς 1 Ἰουλίου 1838 περὶ δενδροφθορῶν· 6) περὶ τιμωρίας τῶν περὶ τὰς ἀρχαιότητας ἀνομημάτων· 7) περὶ ὀργανισμοῦ τῶν λιμενικῶν ἀρχῶν καὶ 8) περὶ συστάσεως Σώματος μηχανικοῦ τοῦ Β. ναυτικοῦ. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως μετὰ τῶν Αἰγυπτιακῶν ἀτμοπλοίων.)

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ ἀριθμοὶ μεταβάλλονται ὀλίγον ὡς ἐκ τῆς μὴ ψηφίσεως 2 ἢ 3 νομοσχεδίων, διότι ὑπετίθεντο ψηφισθέντα τὰ νομοσχέδια.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσετε πῶς τροποποιεῖται· (ἀναγινώσκει) «ἡ δύναμις τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ ἔτος 1880 εἰς ἄνδρας χιλίους τριακοσίους τριάκοντα ἕξ, ἤτοι 138 ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ καὶ διαθεσιμότητι, 12 ἐν ἀργίᾳ, 4 δοκίμους, 43 πολιτικοὺς ὑπαλλήλους, 256 ὑπαξιωματικούς, 29 μηχανικούς, 66 θερμαστάς, 700 ναύτας, 87 τεχνίτας καὶ 1 μαθητήν.»

§35ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πόσους δοκίμους εἴπατε; 4 δοκίμους μόνον θὰ βάλετε.

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πολὺ καλὰ, μόνον 1. Γίνεται δεκτὸν τὸ 1 ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ 2 καὶ τὸ σύνολον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις τῆς συμβάσεως, τῆς ἀφορώσης τὴν πληρωμὴν προμηθείας ὑλικοῦ ναυτικοῦ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν.

§38ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, μέλος τῆς ὁποίας ἤμην καὶ ἐγὼ, ἰδίας σκέψεις ἔχουσα καὶ ἴδιον πρόγραμμα ὡς πρὸς τὴν παρασκευὴν τοῦ τόπου κατὰ θάλασσαν, προέβη εἰς τὴν συγκρότησιν τῆς παρούσης συμβάσεως, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν παρελθόντα θλιβερὰ, διὰ τὰ ὁποῖα ἠναγκάσθημεν ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων νὰ προβῶμεν εἰς ἀγορὰς ἐσπευσμένας ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἦναι ὅλως ἄχρηστον, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ἀλληλογραφίας.

§39ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν κατηγορεῖ κἀνεὶς τὰς ἰδέας σας.

§40ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὡς πρὸς δὲ τὴν σύνταξιν τῆς συμβάσεως καὶ τὴν παραδοχὴν τοῦ πολεμικοῦ τούτου ὑλικοῦ, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, καὶ ἰδίως ἐγὼ, εἰργάσθην ἐν τῷ φωτὶ καὶ οὐχὶ ἐν τῷ σκότει, καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐσυζητήσαμεν τὸ εἶδος, τὸ ὁποῖον ὠφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, τὸ εἶδος τῆς κατασκευῆς τῶν πλοίων καὶ τὸ εἶδος τοῦ ὁπλισμοῦ, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη συνεκροτεῖτο ἀπὸ τοὺς πλέον διακεκριμένους ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ ἡμῶν.

§41ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ παραδεχόμεθα.

§42ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰργάσθημεν λοιπὸν ἐν πεποιθήσει καὶ ἐν φωτὶ οἰκονομίας.

§43ΡΟΥΦΟΣ. Ἀπορῶ, κύριοι, διὰ τὸ πρωτοφανὲς σύστημα, μὲ τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἡ σύμβασις αὕτη. Τί θὰ εἴπῃ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτῆς; πρέπει νὰ τὴν κυρώσῃ ἢ ὄχι; Διὰ νὰ τὸ εἴπῃ, ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ, κατὰ τὰ κανονισμένα, νομοσχέδιον. Ἡ σύμβασις αὕτη δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν πρὸς τὴν Βουλήν, διότι δὲν εἰσήχθη διὰ προτάσεως νόμου, ὡς ἀπαιτεῖ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως. Νὰ τὴν ἀφήσῃ δὲ μετὰ μεσημβρίαν, ὅτε θὰ ἦναι εἰς καιρὸν νὰ τὴν συνοδεύσῃ μὲ πρότασιν νόμου.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῆς συμβάσεως· πῶς θὰ φέρω πρότασιν νόμου; Ἡ σύμβασις ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν τὴν ἐγκρίνῃ ἢ ὄχι. Ἂν ἐγκρίνῃ τὴν σύμβασιν, θέλει ὑποβληθῆ νομοσχέδιον, ἂν δὲν τὴν ἐγκρίνῃ, ἀπαλλαττόμεθα πάσης ὑποχρεώσεως πρὸς τοὺς συμβαλλομένους, κατὰ ῥητὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως, διότι, κατὰ τὴν σύμβασιν, εἶναι ὑπόχρεως ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐρωτήσῃ περὶ τούτου τὴν Βουλὴν, καὶ τοῦτο πράττει.

§45ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ζητεῖτε ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, εἶναι ὅλως διόλου ἄτοπος καὶ πρωτοφανής· ἀντιβαίνει καὶ εἰς τὰ ἔθιμα καὶ τὸν κανονισμὸν τοῦ κοινοβουλίου. Δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς συζήτησιν καὶ ψηφοφορίαν ξένον τι καὶ παρείσακτον ἀντικείμενον, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχον πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ κανονισμοῦ καὶ 57 τοῦ Συντάγματος. Δὲν εἰσήχθη νομοσχέδιον κατὰ τὰς ὑποχρεώσεις, ἃς εἶχεν ἀναλάβει ἡ Κυβέρνησις. Ἐπὶ ποίας προτάσεως θὰ συζητήσωμεν καὶ ἀποφασίσωμεν, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει πρότασις;

§46ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Φειδόμενος τοῦ χρόνου, δὲν ἤθελον ἀναβῆ τὸ βῆμα· ἀλλ’ ἡ πρότασις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύμβασις, διότι εἰσάγεται ἐν εἴδει νομοσχεδίου, μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα. Πῶς ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ νόμον, ἀφοῦ δὲν εἶναι σύμφωνος ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως; Ἂν ὁ καιρὸς δὲν ἐπέσπευδεν, ἂν εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἂν, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως καταρτίσεως νομοσχεδίου, ἐπρόκειτο νὰ ὑποχρεωθῇ τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ ἓν μέγα ποσὸν ἕνεκα τῆς συμβάσεως, βεβαίως ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις εἰσαγάγει νομοσχέδιον. Ὁ προλαλήσας κύριος Ῥοῦφος ἐζήτησεν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον· ἀλλὰ δὲν συλλογίζεται, ὅτι εἶναι δυνατὸν αὔριον νὰ μὴ γείνῃ συνεδρίασις, καὶ ἑπομένως τὸ δημόσιον νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ ἓν μέγα ποσόν;

§47ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ συμβάσεως, εἴθισται νὰ μὴ ἀποφαίνηται ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως. Τοιοῦτον νομοσχέδιον δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν· ἑπομένως τὸ ἀντικείμενον, ὅπως τὸ συζητοῦμεν, διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα ἡμῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ἐπειδὴ εἶναι συνεχὴς καὶ ἀποτελεῖ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἠθικὸν πρόσωπον, ὀφείλει, καίτοι ἔχουσα ἐναντίαν ἰδέαν, νὰ ὑποβάλῃ τὴν σύμβασιν πρὸς τὴν Βουλὴν, διὰ νομοσχεδίου, καὶ νὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ προτείνῃ τὴν ἀπόῤῥιψιν αὐτοῦ, διὰ νὰ τυναποῤῥιφθῇ καὶ ἡ σύμβασις. Εὑρέθην καὶ ἐγὼ εἰς παρομοίαν περίστασιν εἰς ἄλλην ἐποχὴν, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προτείνας εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποῤῥίψῃ σύμβασιν, τὴν ὁποίαν εἶχε συνάψει τὸ προκάτοχον ὑπουργεῖον, κατὰ τὸ 1873, τὸ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ μακαρίτου Δεληγεώργη, ὁ ὁποῖος μὲ ἤλεγξε τότε, διατί, καίτοι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπρότεινα τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς συμβάσεως. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐπρότεινα τὴν ἀπόῤῥιψιν αὐτῆς, διότι εἶχον ἐναντίαν γνώμην ὡς βουλευτής, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδυνάμην νὰ μεταβάλω γενόμενος ὑπουργός.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ τολμήσῃ ἢ νὰ μὴ τολμήσῃ ἀπέναντι τοῦ ὑπογράψαντος τὴν σύμβασιν. Θέλω νὰ μὴ ἐκθέσω τὸ δημόσιον εἰς ζημίαν, διότι φοβοῦμαι μήπως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν, θεωρηθῇ τοῦτο ὡς ἐπιχείρημα ὑπὸ ἐκείνου, ἵνα ζητήσῃ 2 ἢ 3 ἑκατομμύρια, ὡς ἀποζημίωσιν.

§49ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ ἔγκρισις τῆς Βουλῆς δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν· πρέπει διὰ νόμου νὰ ἐκφρασθῇ ἡ ἔγκρισις, καὶ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥούφου νὰ διατυπωθῇ σήμερον τοιοῦτος νόμος, ὁ ὁποῖος ἂς ἀποῤῥιφθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§50ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον φοβεῖται ὁ κ. πρωθυπουργὸς, δὲν ὑφίσταται, διότι ἕν ἄρθρον τῆς συμβάσεως λέγει, ὅτι τὸ παρὸν συμβόλαιον θέλει εἶσθαι ἄκυρον, ἐὰν ἡ σύμβασις δὲν ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος.)

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὰ δικαστήρια θ’ ἀποῤῥίψωσι πᾶσαν ἀγωγὴν τῶν συμβαλλομένων· ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ διατρέξωμεν τοιοῦτον κίνδυνον. Τὸ πρόσωπον αὐτὸ, λίαν ἀξιότιμον ἄλλως, διότι κατ’ ἀρχὰς συνεβλήθη περὶ φάρων καὶ φανῶν, ἡμεῖς δὲ ἀνεβάλομεν, εἶπεν, ὅτι θὰ ἐγείρῃ ἀγωγήν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἤγειρε· κατόπιν εἶπε τὸ αὐτὸ καὶ περὶ ἄλλων ἀντικειμένων. Πρέπει λοιπὸν ν’ ἀποφύγωμεν καὶ τὰς ἀγωγὰς, ἂν καὶ ἔχω πεποίθησιν, ὅτι οὐδὲν ἔχει δικαίωμα, καὶ ὅτι αἱ ἀγωγαὶ θ’ ἀποῤῥιφθῶσιν.

§52ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δίκαιον. Ἀποῤῥίπτεται δι’ ἀναστάσεως ἡ σύμβασις.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐγγεγραμμένα 3 νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος, περὶ ποιμνιοβοσκῆς (θόρυβος).

§54ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, κ. Πρόεδρε.

§55ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὰς ἀγορεύσεις, αἵτινες ἔλαβον χώραν ἀφ’ ἧς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὑπέβαλεν ἐν τῇ Βουλῇ τὸ ἴδιον αὐτῆς σύστημα, περὶ τοῦ τρόπου τῆς παρασκευῆς τοῦ τόπου καὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ, πολλὰ ἐλέχθησαν ἔνθεν καὶ ἔνθεν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ· πολλὰ ὡσαύτως ἐρέθησαν περὶ τῆς διοικήσεως τοῦ τόπου, πολλὰ καὶ περὶ οἰκονομολογικῶν συστημάτων.....

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ κύριοι, γενικὴ συζήτησις μοὶ φαίνεται, ὅτι ἔγεινε. Δὲν ἐννοῶ νὰ μὴ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μπούμπουλης· ἀλλὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐν ταῖς λεπτομερείαις, διότι ἡ γενικὴ συζήτησις ἐξηντλήθη καὶ ἔγεινεν ἡ ψηφοφορία, ἐκτὸς ἐὰν ἀπατῶμαι. Τὸ προεδρεῖον ἠμπορεῖ ν’ ἀποφανθῇ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινε μία γενικὴ συζήτησις, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἐπῆλθε μεταβολὴ Κυβερνήσεως. Τώρα εἶναι νέος προϋπολογισμός.

§58ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, πρὶν ἢ ἀναλάβῃ τὴν ἐξουσίαν, ἐπηγγέλλετο οἰκονομίας, καὶ ἰδίως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν· ὑπεσχέθη νὰ φέρῃ προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν οἰκονομικώτερον κατὰ 2½ ἑκατομμύρια, τοῦ δὲ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν κατὰ 1½ ἑκατομμύριον. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τοῦτο δὲν ἠδυνήθη νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ὑποσχέσεις της, διότι φαίνεται, ὅτι ἀπήντησε βράχον, καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἀνακρούσῃ πρύμναν, καὶ ἀντὶ νὰ φέρῃ προϋπολογισμὸν ἐξ 8,000,000, ὡς ὑπεσχέθη, ἔφερε προϋπολογισμὸν ἐξ 11,000,000. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, τὸ κατώρθωσεν, ἀλλὰ μὲ καταστροφὴν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἐπειδὴ ὅτε ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ κάμῃ οἰκονομίας 1½ ἑκατομμυρίου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἐγὼ εἶπον, ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ τὸ κατορθώσῃ, ἐὰν δὲν λάβῃ τὴν κλεῖδα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν εἰς τὸ θυλάκιόν της, προσεπάθησε ν’ ἀποφύγῃ αὐτὸ δι’ οἰκονομίας 1,350,000 δρ. ὀλιγώτερον κατὰ 150,000 δρ. Ὁ παρουσιαζόμενος προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἓν κρᾶμα συγκεχυμένων ἰδεῶν, αἱ δὲ οἰκονομίαι δὲν εἶναι πραγματικαί· ἐν τούτοις τὰ ἀποτελέσματα εἶναι μέγιστα. Ὅπως ὀργανίζεται ἡ ὑπηρεσία τοῦ ναυτικοῦ, ἦτο κάλλιον νὰ λείψῃ, ἵνα τοὐλάχιστον τὸ δημόσιον οἰκονομήσῃ ἓν μέγα ποσὸν χρημάτων· διότι τοὺς πρεσβεύοντας, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ναυτικοῦ, τοὺς ἐννοῶ, ἀλλὰ τοὺς πρεσβεύοντας καὶ ἐπαγγελλομένους τὴν ἀνύψωσιν τῶν ναυτικῶν ἡμῶν πραγμάτων μὲ τοιοῦτον προϋπολογισμόν, δὲν τοὺς ἐννοῶ παντελῶς. Ἐὰν τὸ ναυτικὸν δὲν ἔχῃ σκοπόν τινα, πρὸς τί δαπανῶμεν, ἐνῷ ἠδυνάμεθα τὰς δαπάνας αὐτὰς νὰ μεταχειρισθῶμεν ἐπωφελέστερον διὰ τὸν τόπον; Ἀλλὰ, κατ’ ἐμὲ, μωρὸς εἶναι ὁ πιστεύων, ὅτι δύναταί τις διὰ τῶν κατὰ ξηρὰν δυνάμεων νὰ πράξῃ τι εὐπροσώπως, ἄνευ τῆς ὑπάρξεως ναυτικοῦ ἰσχυροῦ. Δὲν δύνασθε, κύριοι, νὰ διαψεύσητε ἱστορίαν ὁλόκληρον, γεγονότα ἄπειρα, δι’ ὧν παραδειγματίζεσθε, ὅτι ὁ τόπος οὗτος πάντοτε ἐδοξάσθη, πάντοτε ἐσώθη καὶ ἐμεγαλύνθη διὰ τῆς ὑπάρξεως τῶν ναυτικῶν δυνάμεων. Καὶ ἐν τούτῳ ἡμεῖς οὐδέποτε ἠθελήσαμεν σπουδαίως νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τοῦ ναυτικοῦ· ἐδαπανήσαμεν μόνον πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν, χωρὶς ἐξ αὐτῶν νὰ ἔχωμεν οὐδὲν ἀγαθόν. Τὰ τελευταῖα γεγονότα σᾶς κατέδειξαν, ὅτι δὲν ἠδυνήθητε νὰ πράξητέ τι γενναῖον, ἐλλείψει τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἐν τῇ τελευταίᾳ στιγμῇ κατεφύγομεν εἰς μέτρα ἀπελπιστικὰ, εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα, ἐὰν δὲν ἐπρολαμβάνοντο τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἠθέλομεν ἔχει εἰς βάρος μας ὑλικὸν ὅλως ἄχρηστον. Καὶ τώρα πάλιν δὲν ἐννοοῦμεν νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἐν ἐνδεχομένῃ ἀνάγκῃ πάλιν τὴν τελευταίαν στιγμὴν φωναὶ θὰ ἀκούωνται δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ, ἔχομεν ἀνάγκην ναυτικοῦ. Ἀλλὰ τὸ ναυτικὸν, κύριοι, δὲν αὐτοσχεδιάζεται· ἀπαιτεῖ πρὸ πάντων χρόνον, ἐκτὸς τῶν χρημάτων. Διὰ τῶν χρημάτων ἐν δεδομένῃ στιγμῇ δὲν δύνασθε ν’ αὐτοσχεδιάσητε ναυτικόν, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε πλοῖα, οὔτε ἀξιωματικούς, οὔτε πληρώματα ἠσκημένα. Κατατριβόμεθα λοπὸν εἰς δαπάνας ἀσκόπους διὰ τὸ ναυτικὸν, τὰς ὁποίας ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ καταργήσῃ, ἀφοῦ γίνονται ἀσκόπως, διότι διὰ τῶν δαπανῶν τούτων δυνάμεθα πολλὰ ἄλλα ἔργα παραγωγικὰ νὰ κάμωμεν. Ὁσάκις πρόκειται περὶ οἰκονομιῶν, ἀείποτε εἰς τὸ ναυτικὸν καταφεύγομεν, ἐκεῖ πίπτει ἡ ψαλίς· δαπανᾶτε 11 ἑκατομμύρια διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ θέλετε νὰ δαπανήσητε μόνον 2 ἑκατομμύρια διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν; Ἀλλὰ, κύριοι, τοιαύτης οὔσης τῆς γεωγραφικῆς θέσεως τῆς Ἑλλάδος, πιστεύετε, ὅτι, φροντίζοντες μόνον περὶ τῶν κατὰ ξηρὰν δυνάμεων, δύνασθε ποτὲ νὰ ἦσθε ἠσφαλισμένοι εἰς ἐνδεχομένην τινὰ περίστασιν; Οὐδέποτε, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι οὐδεὶς πιστεύει τοῦτο, καὶ ἐν τούτοις οὐδὲν πράττετε ὑπὲρ τοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ πάντοτε, προκειμένου περὶ οἰκονομιῶν, τὸ ὑπουργεῖον τῶν ναυτικῶν ψαλιδίζετε. Πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ σκεφθῆτε ὁριστικῶς διὰ τὰς ναυτικὰς ἡμῶν δυνάμεις, πρέπει ἢ τὸ ἓν μέτρον νὰ λάβητε ἢ τὸ ἕτερον· μέσος ὅρος δὲν χωρεῖ. Ἡ παροῦσα κυβέρνησις ἐμφορουμένη, ὡς εἶπεν, ἐκ τοῦ πνεύματος τῶν οἰκονομιῶν, ἐνόμισεν, ὅτι ἔφερεν οἰκονομίας εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ναυτικῶν. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίθετον γνώμην, ὡς θέλω σᾶς καταδείξει τοῦτο ἐν συνόψει, κονδύλιον πρὸς κονδύλιον, διότι αὐτὴ θὰ ἦναι ἡ πρώτη καὶ τελευταία ἀγόρευσίς μου ἐπὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων. Ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι ἔκαμεν οἰκονομίαν 1,200 δραχμῶν. Ἡ διαφορὰ αὕτη, λέγει, προκύπτει ἐκ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ γενικοῦ γραμματέως διὰ τμηματάρχου, καὶ τοῦ ὑπασπιστοῦ δι’ ἀνθυποπλοιάρχου. Ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὸ 1879 εἶχε τὴν αὐτὴν ἀναγεγραμμένην δαπάνην, οὐχ ἧττον ὅμως ἐποιήσατο οἰκονομίαν ὄχι 1,200 δραχμῶν, ἀλλὰ 5,701:65.

§59ΡΑΛΛΗΣ. Τώρα παραβάλλετε τοὺς προϋπολογισμούς;

§60ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι πραγματικὴ ἡ οἰκονομία, διότι ἡ θέσις τοῦ γενικοῦ γραμματέως κανονίζεται ἐκ τοῦ βαθμοῦ, ὃν φέρει ὁ ἀξιωματικὸς ὁ κατέχων τὴν θέσιν, καὶ νομίζω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ὤφειλε ν’ ἀναγράψῃ ὁλόκληρον τὴν δαπάνην, καὶ ἂν δὲν παρίστατο ἀνάγκη νὰ πληρώσῃ τὴν θέσιν δι’ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὴν οἰκονομίαν αὐτὴν, ὡς φαίνεται ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ἡ θέσις, λέγω, ἔπρεπε νὰ κανονισθῇ ὡς θέσις γενικοῦ γραμματέως, διότι πιθανὸν νὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ δυναμένου νὰ φανῇ χρησίμου διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ ὑπουργεῖον ὅμως συνεπλήρωσε τὴν θέσιν τοῦ τμηματάρχου διὰ κατωτέρου ἀξιωματικοῦ, ὅπερ ἀντίκειται εἰς τοὺς ὅρους τῆς πειθαρχίας καὶ ἐμποδίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου. Ἂν ὁ κατώτερος οὗτος ἀξιωματικὸς ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἔπρεπε νὰ προσληφθῇ ὡς εἰσηγητὴς, δὲν ἠδύνατο δὲ νὰ καθέξῃ θέσιν τμηματάρχου, διότι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1846 τοῦτο δὲν ἐπιτρέπεται. Ὡσαύτως δὲν δύναται νὰ λαμβάνῃ τὸν μισθὸν τῆς θέσεως, διότι καὶ τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον τοῦ 1846.

§61ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σεῖς εἴχετε τὸν Γαρουφαλιᾶ· εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω.

§62ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κακῶς τὸν εἶχον· ἀλλ’ ἐγὼ δὲν τὸν εἶχον, ἴσως τὸν εὗρον, δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§63ΚΟΡΙΖΗΣ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ἀξιωματικῶν.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα, ἐκ τῶν ἀρίστων.

§65ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἀρκεῖ νὰ ἦναι ἄριστος, πρέπει καὶ νὰ ἐπιτρέπηται τοῦτο. Αἱ οἰκονομίαι αἱ λεγόμεναι εἶναι τὸ κονδύλιον τῆς δεξαμενῆς, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δύναταί τις νὰ τὸ ὀνομάσῃ οἰκονομίαν· σεῖς δὲν θέλετε τὴν δεξαμενὴν, ἐνῷ ἐγὼ τὴν θέλω καὶ τὴν θεωρῶ παραγωγικὴν διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἄλλοτε ἀνέπτυξα καὶ οὓς δὲν ἐπαναλαμβάνω. Ἐκ τοῦ κονδυλίου τοῦ ὁπλισμοῦ, ἀντὶ τῶν 180,000, ἔχετε 150,000, οἰκονομία 30,000· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἠδύνασθε καὶ περισσότερα νὰ ἐκπέσητε, διότι, ἂν δὲν θέλετε νὰ φέρητε ἐφόδια, θὰ ἔχετε ἀναγκαίως τὴν οἰκονομίαν. Ἐπισκευὴ καὶ συντήρησις καταστημάτων — ἡμεῖς ἐνομίσαμεν ἀναγκαίας 20,000 δραχμὰς, τὰς ἐκάματε 10, ἠμπορούσατε δὲ ν’ ἀφαιρέσητε καὶ ἄλλας. Ἔχετε στρατωνισμὸν 15,000 ἀντὶ 20, οἰκονομήσατε 5, ἠμπορούσατε νὰ τὰς κάμητε 10, νὰ ἔχητε περισσότερα. Ἔχετε ἐπισκευὴν καὶ συντήρησιν βασιλικῶν πλοίων, ἐξ ὧν ἀφαιρεῖτε 173,000, διότι σκέπτεσθε νὰ μὴ ἐπισκευάσητε τὴν Ἀμφιτρίτην. Ἀλλὰ, κύριοι, σᾶς ἐρωτῶ, πόσα μαρτύρια ὑπέστην διὰ τὴν λεγομένην αὐτὴν Ἀμφιτρίτην; πόσαι ἐπερωτήσεις δὲν ἐγένοντο, ὅτι ὀφείλομεν τέλος πάντων νὰ τὸ ἀφοπλίσωμεν, διότι καὶ ἄχρηστον εἶναι καὶ ἐπιζήμιον; Σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι, ἡ Ἀμφιτρίτη θὰ ὑπάρχῃ ἐν ἐνεργείᾳ; Θὰ ὑπάρχῃ βεβαίως· ἀλλὰ τότε, διατί ἐκτὸς τῶν πραγμάτων εὑρισκόμενοι ὡμιλεῖτε τόσον δριμέως κατὰ τῶν τότε κυβερνώντων, ἐρχόμενοι δὲ εἰς τὰ πράγματα, ἑκόντες ἄκοντες, δαπανᾶτε πρὸς συντήρησιν αὐτοῦ;

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅταν ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, βεβαίως θὰ ἐκλείψῃ ἡ δαπάνη.

§67ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σήμερον ἔχομεν δαπάνην 40,000 ὡς ἔγγιστα δραχμῶν δι’ ὅλον τὸ προσωπικὸν τοῦ πλοίου αὐτοῦ, καὶ, κατ’ ἐμὲ, καλῶς ἔπραξαν· δὲν ἔπρεπεν ὅμως καὶ αὐτοὶ νὰ κατηγοροῦν ἡμᾶς. Τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸν σκοπόν του, δηλονότι τὴν συντήρησιν τῆς Ἀμφιτρίτης, καταργεῖ ἀτυχῶς τὸ πλοῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς ἐπεσκευάσθη, διὰ δύο λόγους· πρῶτον, ἵνα συντηρηθῇ, ὡς ἱστορικὸν πλοῖον· καὶ δεύτερον, ἵνα χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι ἐκπληροῦμεν τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς ἐκείνης, ἐπισκευάσαντες τὸ πλοῖον, ἐνομίζομεν δὲ, ὅτι τὸ πλοῖον ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ κάλλιστα ὡς σχολὴ τῶν παίδων τοῦ ναυτικοῦ.

§68ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Αὐταὶ αἱ λεπτομέρειαι ἠμποροῦσε νὰ λείψουν, διότι θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ σᾶς ἀναιρέσωμεν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐπληροφορήθημεν, ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ ἐλάμβανε πολλὰ ὕδατα ἐσωτερικῶς, καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ πνιγῇ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ πελάγους, καὶ ἤθελεν οὕτω καὶ ἡ πατρὶς χάσει ἓν τοιοῦτον ἱστορικὸν μνημεῖον, καὶ στερηθῇ διὰ τοιούτου θανάτου τοσούτων νέων.

§69ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές· ἠμπορεῖτε κατόπιν νὰ μὲ ἀναιρέσητε.

§70ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει μονομερῶς νὰ γίνηται ἡ συζήτησις, διότι πολλὰ πράγματα δυνάμεθα ν’ ἀναιρέσωμεν· κάμνω μόνον τὴν παρατήρησιν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιφέρωμεν ἀντίῤῥησιν, καὶ διαμαρτύρομαι. (Θόρυβος.)

§71ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Λέγετε, ὅτι ἐδαπανήσαμεν 150 χιλιάδες δραχμάς, καὶ ἔπειτα προσθέτετε, ὅτι κατεσκευάσθη ἀπὸ ταβανοσανίδα· αὐτὰ δὲν εἶναι λογικά· θὰ εἰπῇ ἢ ὅτι ἐγὼ κατεχράσθην τὰ χρήματα, ἢ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν εἰς τὸ πλοῖον.

§72ΚΟΡΙΖΗΣ. ..... (Θόρυβος).

§73Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὁδηγεῖ τὸν κ. Κοριζῆν νὰ διακόπτῃ. Πῶς εὑρίσκεται ἐδῶ μέσα; ἐδῶ ἐργάζεται ἡ Βουλή.

§74ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἔχει ἀνάγκην ὁ Ὑπουργὸς αὐτοῦ, καὶ πρέπει νὰ ἦναι ἐδῶ.

§75ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω, κύριοι, ἔκθεσιν τοῦ κυβερνήτου τοῦ πλοίου ἐκείνου, ἑνὸς τῶν διακεκριμένων ἀξιωματικῶν, τοῦ ὁποίου τὴν πρακτικὴν ἱκανότητα καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν παραγνωρίζει. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν, τὸ πλοῖον ἐκεῖνο ἔχει ὅλα τὰ προτερήματα, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουσι τὰ καλὰ ἱστιοφόρα πλοῖα· διὰ τῆς ἐκθέσεως ἐκείνης ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ πλοῖον ἐκεῖνο οὐ μόνον δὲν ἔχει τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα προανέφερον οἱ ἐνταῦθα συνάδελφοι, ἀλλὰ δύναται νὰ ταξειδεύσῃ ἄνευ τοῦ ἐλαχίστου δισταγμοῦ πάσας τὰς θαλάσσας. Ὁ κυβερνήτης ἐξῆλθε πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν παίδων κατὰ τὰς Κυκλάδας νήσους, καθ’ ἣν ἐποχὴν εἴχομεν ἐνταῦθα τὰς χιόνας. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐμπόδισε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς ἄλλο μέτρον· ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι ἀντὶ τὰ ἀθῶα αὐτὰ παιδιὰ νὰ κατατρίβωνται εἰς τὰ πλοῖα ἄνευ ἀποτελέσματος ἠθικοῦ, ἠδυνάμεθα διὰ τῆς αὐτῆς δαπάνης τῆς ὑπηρεσίας νὰ τὰ συγκεντρώσωμεν εἰς τὸ σχολεῖον τοῦτο, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν ὑπαξιωματικοὺς ἀνταποκρινομένους πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς σημερινῆς ὑπηρεσίας· ἠθέλαμεν νὰ ἔχωμεν ὑπαξιωματικοὺς ἐγγραμμάτους, ὅπως ὅλα τὰ ναυτικὰ Κράτη. Ἀλλ’ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, καὶ διέλυσε τὴν σχολὴν, χάριν οἰκονομίας δῆθεν, ὡς λέγει· οἰκονομία ὅμως οὐδεμία ἐπῆλθε, διότι οἱ μὲν ἀξιωματικοὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἐπιτελεῖον ὑπάρχουσιν ἐν ἐνεργείᾳ εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν, καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ ὡσαύτως, μισθοδοτούμενοι· μόνον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παῖδας ἐν τῷ ὑποβληθέντι προϋπολογισμῷ ὑπάρχουσιν ἀντὶ τῶν 60 παίδων, 30· ἀλλ’ ἐὰν κάμητε τοὺς ὑπολογισμούς σας, θὰ ἰδῆτε, ὅτι τὸ κονδύλιον ὑφίσταται ἐντὸς τῶν ἄλλων δαπανῶν. Ἡ δαπάνη τοῦ ἐπιτελείου μετὰ τοῦ κυβερνήτου ἀναβαίνει εἰς 17,784· ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ Πάρωνος ὁ Ἄρης καὶ εἰσῆλθεν ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχομεν τὴν δαπάνην τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἀναβαίνουσαν εἰς 12,307, καὶ ἡ δαπάνη αὕτη ὑφίσταται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ· ἔχομεν καὶ τὴν δαπάνην τῶν 30 παίδων, ἥτις ἀναβαίνει μετὰ τῆς τροφοδοσίας εἰς 15,480. Διὰ τῶν δαπανῶν τούτων καὶ θέτοντες τὴν Ἀμφιτρίτην εἰς τὰ παρωπλισμένα πλοῖα, ἠδυνάμεθα νὰ συντηρήσωμεν τὸ ἐκπαιδευτικὸν ἐκεῖνο πλοῖον, διὰ τὸ ὁποῖον τόσα ἐλέχθησαν, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπῃνέθη παρὰ τῶν ξένων, οἵτινες ἐπεσκέφθησαν αὐτὸ καὶ παρεστάθησαν θεαταὶ τῶν ἀποτελεσμάτων. Ἑπομένως βλάβη ἐγένετο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ οὐδεμία ὠφέλεια, κατ’ ἐμέ. «Προσωπικὸν σχολῆς Ναυκλάστρων.» Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω εἴτε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν, ἐὰν θὰ ἐπιμείνῃ, ἀντὶ τῆς δαπάνης, ἣν εἶχον ἀναγράψει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐκ 15.000 δραχμῶν, εἰς τὰς 29,500, ἤτοι ἐπὶ πλέον 14,500, αἵτινες ἀνεγράφησαν ἤδη.

§76ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς τώρα περὶ τοιούτων πραγμάτων.

§77Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ἐὰν θὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ἀναγραφεῖσαν δαπάνην, διότι, ἐὰν θὰ ἐπιμείνητε, θὰ κάμω συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ· ἐὰν δὲ δὲν ἐπιμείνητε, δὲν θὰ κάμω.

§78Γ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ, τότε θὰ εἴπωμεν περὶ αὐτοῦ.

§79Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε πρωθυπουργέ, ἐπειδὴ ἐλείπετε, ἠρώτησα, ἐὰν θὰ ἐπιμείνητε ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς σχολῆς τῶν ναυκλάστρων, ν’ ἀναγραφῇ τὸ ποσὸν τῶν 29,500 καὶ ὄχι 15,000, ὅπως εἶχον ἐγώ.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴπομεν, ὅτι θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ προηγούμενα ἐφ’ ὅσον ἀντικειμένων δὲν ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ἡμῶν.

§81Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶχε δίκαιον νὰ φέρῃ ὀργανισμὸν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅμως, ὅτι ὁ μὲν ἰδικός μας ὀργανισμὸς εἶχε 15,000 δρ. ὁ δὲ τῆς παρούσης κυβερνήσεως 29,500. Λοιπὸν τί θὰ κάμῃ ἡ κυβέρνησις;

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, πιστεύω νὰ φρονῆτε καὶ σεῖς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθῃ αὔξησις, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει νόμος.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐξακολουθήσητε πολύ;

§84ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Βέβαια.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 3 ὥρας μ. μ. Ὥρα 12. Ἐπανάληψις τῆς συνεδριάσεως, ὥρα 3 μ. μ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται, κύριοι, ἡ συνεδρίασις· ὁ κ. Μπούμπουλης θέλει ἐξακολουθήσει τὴν ἀγόρευσίν του.

§87Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀφοῦ, ἵνα δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις εἴτε διὰ τοῦ ἑνὸς τρόπου, εἴτε διὰ τοῦ ἄλλου, νὰ συντηρήσῃ τὴν Ἀμφιτρίτην, παρώπλισε πλοῖον, δι’ οὗ ἠδυνάμεθα νὰ περιμένωμεν καλοὺς καρποὺς, συντηρεῖ τὸν ἀτμοδρόμονα ἡ «Ἑλλὰς» καὶ τὸν «Μιαούλην», πρὸς ἐξάσκησιν τῶν πληρωμάτων καὶ μόρφωσιν τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ ἵνα διὰ τούτων δυνηθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νέον στρατολογικὸν νόμον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κατὰ θάλασσαν ὑπηρετήσαντας. Δὲν λαλῶ περὶ τῶν μικρῶν ἐκείνων πλοίων, τῶν ὑπηρετικῶν λεγομένων, διότι ταῦτα εἶναι προωρισμένα διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ ὁ σκοπὸς αὐτῶν δὲν εἶναι οὔτε ἡ ἐξάσκησις τῶν πληρωμάτων, οὔτε ἡ μόρφωσις τῶν ἀξιωματικῶν. Συντηρήσας λοιπὸν ἢ ὀργανίσας ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὰ δύο ταῦτα πλοῖα, δὲν γνωρίζω ποῖον κανόνα ἐτήρησε κατὰ τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν, ἵνα ἐκτελῆται ἡ ὑπηρεσία ἡ πολεμική, συμφώνως πρὸς τὴν δύναμιν τῶν πλοίων τούτων· διότι, κατ’ ἐμὲ, ὅπως τὰ ὠργάνωσεν, οὐδεμίαν ὠφέλειαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐπὶ τὴν ἄσκησιν τῶν πληρωμάτων καὶ τὴν μόρφωσιν τῶν ἀξιωματικῶν, διότι τὰ πληρώματα δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν κίνησιν τῶν πλοίων τούτων, ἐὰν διαταχθοῦν νὰ ποντοπορίσωσι. Μελετήσας τὸν προϋπολογισμὸν, δὲν ἠδυνήθην ν’ ἀνεύρω ἐπὶ ποίας βάσεως ὠργάνωσε τὰ πληρώματα τῶν δύο τούτων πλοίων. Κατὰ τοὺς παραδεδεγμένους κανόνας, βάσις τοῦ ὀργανισμοῦ ἑνὸς πολεμικοῦ πλοίου εἶναι ἡ δύναμις καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν πυροβόλων ἢ ἡ δύναμις τῶν ἱστίων, ἢ καὶ τὰ δύο· κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου, οἱ ναῦται τοῦ ἀτμοδρόμονος «ἡ Ἑλλὰς» βλέπω, ὅτι μετὰ τῶν παίδων ἀναβαίνουν εἰς 150. Γινώσκετε πάντες, ὅτι τὰ πλοῖα τὰ πολεμικὰ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εὑρίσκονται πάντοτε ἐντὸς τοῦ Κράτους, καὶ λίαν σπανίως ταξειδεύουσιν· ὡς ἐκ τούτου ἡ ἀναλογία τῶν ἀδειῶν ὑπερβαίνει τοὺς γενικοὺς κανόνας τῶν ἀδειῶν, ἃς ἀπαντᾷ τις εἰς τἆλλα Κράτη. Καὶ διὰ νὰ ἦμαι ἐπιεικὴς, δὲν λέγω, ὅτι δύναταί τις πάντοτε ν’ ἀφαιρέσῃ 15% ἀδείας καὶ ἀσθενεῖς, περιορίζομαι εἰς 12% ἀσθενεῖς καὶ ἐν ἀδείᾳ· ἑπομένως, ἐὰν λάβωμεν τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τοὺς ἐν ἀδείᾳ, θέλομεν ἔχει τακτικῶς παρόντας ἐν τῷ πλοίῳ τὸ πολὺ 130 τὸ ὅλον. Ἐὰν λάβωμεν λοιπὸν ὡς βάσιν τὴν δύναμιν τοῦ πυροβολικοῦ τοῦ ἀτμοδρόμονος «ἡ Ἑλλὰς», καὶ ὀργανώσωμεν αὐτὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πολεμικῆς ἐγέρσεως, καὶ κάμωμεν τὴν διαίρεσιν αὐτοῦ κατὰ τοὺς κανόνας τοὺς παραδεδεγμένους, θέλομεν ἔχει ἀνάγκην ἀνδρῶν 167 μὲ τὸν αὐστηρότερον ὑπολογισμόν. Ἀκούω νὰ λέγωσί τινες, ὅτι δὲν ἔχομεν πόλεμον· ὁ ὀργανισμὸς τῶν πλοίων ἐν εἰρήνῃ δὲν διαφέρει τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν πλοίων ἐν πολέμῳ· πάντοτε σχεδὸν εἶναι ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς, διότι τὸ πολεμικὸν πλοῖον δὲν εὑρίσκεται πάντοτε ἐντὸς τῆς ἐπικρατείας· τὸ πολεμικὸν πλοῖον ταξειδεύει, ταξειδεῦον δὲ εὑρίσκεται πολλάκις καὶ εἰς ξένην ἐπικράτειαν ἔνθα ἀντιπροσωπεύει τὸ ἔθνος, καὶ ἀντιπροσωπεῦον τὸ ἔθνος, εἶναι ὑποχρεωμένον κατὰ τοὺς κανονισμοὺς, ὁπόταν ἡ σημαία αὐτοῦ προσβάλληται, ἢ ὁπόταν ὑπήκοος αὐτοῦ προσβάλληται, νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν σημαίαν αὐτοῦ· ἑπομένως τὸ πλοῖον ὀφείλει πάντοτε νὰ ἦναι ἐν καταστάσει πολέμου. Ὅταν δὲ ἡ πολεμικὴ ἔγερσις σημάνῃ, τότε ἕκαστος λαμβάνει τὴν θέσιν του τὴν προσδιωρισμένην διὰ τῆς κατατάξεως ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν εἰς τὸ καθῆκόν του. Ἑπομένως οὐδεμία σχεδὸν διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐν πολέμῳ εὑρισκομένου πλοίου καὶ τοῦ ἐν εἰρήνῃ· εἴμεθα ὅμως καὶ ὑποχρεωμένοι νὰ ὀργανώσωμεν τὰ πλοῖα καὶ δυνάμει τῆς ἐπιφανείας τῶν ἱστίων. Λοιπὸν εἴτε κατὰ τὸν ἕνα τρόπον ὀργανώσετε τὰ πλοῖα, εἴτε κατὰ τὸν ἕτερον, εἰς τὸν αὐτὸν σχεδὸν παρονομαστὴν ἠθέλομεν καταλήξει. Π. χ. ἡ «Ἑλλὰς» ἔχει ἓξ πυροβόλα, τέσσαρα τῶν 70 λιτρῶν, ἓν τῶν 150 καὶ ἓν τῶν 180· ἔχετε λοιπὸν ἀνάγκην διὰ τὰ τέσσαρα πυροβόλα, καὶ διὰ τὸ ἓν μόνον ἐκ τῶν ἄλλων δύο, 59 ἀνδρῶν. Ἀναγκάζομαι νὰ σᾶς κάμω τὴν διάκρισιν ταύτην, ἵνα σᾶς καταδείξω, ὅτι, ὅταν δὲν ἔχητε ὀργανισμὸν τέλειον, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἀποτελέσματα, καὶ ἑπομένως ἐγὼ ἤθελον προτιμήσει νὰ τὰ θέσω ἐν ἐφεδρείᾳ, χάριν τοὐλάχιστον πραγματικῆς οἰκονομίας. Ἔχετε δύο μυδροβόλα, καὶ διὰ τὰ δύο ταῦτα ἔχετε ἀνάγκην ἓξ ἀνδρῶν· ἔχετε ἀκόμη διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν βληματαποθηκῶν 18 ἀνδρῶν, ἔχετε ἀνάγκην 15 βληματοκομιστῶν, ἀνὰ τρεῖς ἄνδρας δι’ ἕκαστον πυροβόλον, ἔχετε ἀνάγκην διὰ τὰ πέντε πυροβόλα 10 πυριτοδοτῶν, ἔχετε ἀνάγκην ἀπὸ 9 θωρακίτας, ἔχετε ἀνάγκην 9 καλοδυτῶν, 14 οἰακιστῶν καὶ σηματοωρῶν, καὶ ἐπὶ τέλους ὡς πρῳράτας καὶ ὁπλίτας τοῦ καταστρώματος 24 ἔτι ἄνδρας· τὸ ὅλον μὲ τὴν μεγαλειτέραν οἰκονομίαν, ὅπως γείνῃ ἡ λειτουργία πλήρης, 167 ἄνδρας. Διὰ 130 λοιπὸν ἀνδρῶν δὲν δύνασθε νὰ πραγματοποιήσητε τὰ γυμνάσια· καὶ ἀφοῦ δὲν δύνασθε νὰ πραγματοποιήσητε τὰ γυμνάσια, ἀνάγκη, κατ’ ἐμὲ, ἐὰν θέλητε νὰ ἔχητε οἰκονομίαν, ἢ νὰ τὰ θέσητε ἐν ἐφεδρείᾳ, ἢ νὰ συντηρήσητε τοὐλάχιστον ἓν ἐξ αὐτῶν, ἀλλὰ καλῶς συντηρημένον· ἢ ἐὰν δὲν ἔχητε ὑπ’ ὄψιν τὸν ὀργανισμὸν τοῦτον δυνάμει τῆς ἰσχύος τοῦ πυροβολικοῦ, καὶ λάβητε αὐτὸν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἰσχύος τῶν ἱστίων, ἵνα τὸ πλοῖον ταξειδεύῃ διὰ τούτων, τότε ἔχετε πάλιν ἀνάγκην 155 ἀνδρῶν. Μεταξὺ 8–10 τετραγωνικῶν μέτρων ἐπιφανείας ἱστίου, λογαριάζουν δι’ ἕκαστον ἄνδρα, ἐὰν λάβωμεν τὸν ἀνώτερον ὅρον, τὸν ἀριθμὸν τοῦ 10· ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῶν ἱστίων τοῦ ἀτμοδρόμονος «ἡ Ἑλλὰς», ἐκ 1560 τετραγωνικῶν μέτρων συνισταμένης, ἔχετε ἀνάγκην 155 ἀνδρῶν. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι εἶχον ἀνάγκην νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ἵνα σᾶς ἀποδείξω, ὅτι, ὅπως ἔχει ὁ ὀργανισμὸς τῶν πλοίων, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε τὸ ἀποτέλεσμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ δαπανήσητε τόσα χρήματα. Καὶ ἠλάττωσε μὲν ἡ Κυβέρνησις τὸ ποσὸν τῶν γαιανθράκων κατὰ 10.000 δραχμάς, ἀλλ’ οἱ γινώσκοντες τὴν κατάστασιν τῶν γαιανθραποθηκῶν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εἶχον τὴν πονηρίαν των, διότι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, ἢ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις ἡ Οἰκουμενική, εἶχε κάμει προμηθείας τινὰς γαιανθράκων· δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἀποθήκας γαιανθράκων εἰς Κέρκυραν, εἰς Πάτρας, εἰς Πύλον, εἰς Πόρον, εἰς Πειραιᾶ, καὶ ἀποθήκας γαιανθράκων εἰς Χαλκίδα· ἑπομένως ἔχει ἓν μέγα ποσὸν εἰς τὰς ἀποθήκας, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν θὰ κάμῃ ἄλλο παρὰ νὰ τὸ δαπανήσῃ, διότι τὰ πλοῖα, ὡς ἔχουσι σήμερον, ὡς εἶναι ὠργανισμένα, δὲν δύνανται νὰ ταξειδεύωσι διὰ τῶν ἱστίων. Ὁ σκοπὸς τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως ἦτο πῶς νὰ μορφώσωμεν πληρώματα καὶ ἀξιωματικούς, μεταχειριζόμενοι τὰ ἱστία, καὶ οὐχὶ τὸν ἀτμόν, χάριν οἰκονομίας· ἑπομένως, κατ’ ἐμὲ, δὲν θὰ δυνηθῇ διὰ τοῦ προσωπικοῦ, ὡς ἔχει σήμερον ὁ προϋπολογισμὸς, νὰ ταξειδεύσῃ οὔτε «ἡ Ἑλλὰς» οὔτε «ὁ Μιαούλης» διὰ μόνων τῶν ἱστίων, διότι οἱ ἄνδρες, οἵτινες εἶναι ἐντὸς τῶν πλοίων, κατὰ τὸν νέον ὀργανισμόν, δὲν εἶναι ἀρκετοί, ἵνα δυνηθῶσι νὰ κάμωσιν ὅλας τὰς κινήσεις τοῦ πλοίου ὡς πρέπει καὶ ἀσφαλῶς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἦτο προτιμότερον νὰ ὀργανίζωνται τὰ πληρώματα τῶν δύο αὐτῶν πλοίων διὰ τοῦ ἀριθμοῦ ἐκείνου τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ τε πληρώματος καὶ τῶν ἀξιωματικῶν διὰ τῶν ἱστίων, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἔχητε καὶ μεγίστην οἰκονομίαν εἰς τὴν καύσιμον ὕλην καὶ λοιπά. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμένῃ τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὸ προσωπικὸν ὡς ἔχει σήμερον ὁ ὀργανισμὸς τῶν πλοίων, ἐκτὸς ἐὰν μένωσι σταθερῶς εἰς τὸν Πειραιᾶ, δὲν δύναται παρὰ νὰ κάμῃ δαπάνας περισσοτέρας, ἕνεκεν τῆς χρήσεως τοῦ ἀτμοῦ, ὡς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔχει ὡρισμένας ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Σᾶς κατέδειξα λοιπὸν, κύριοι, ὅτι, ὡς ἔχει ὁ ὀργανισμὸς τῶν δύο αὐτῶν πλοίων, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἀποτελέσματα, οὔτε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξάσκησιν τῶν πληρωμάτων, οὔτε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μόρφωσιν τῶν ἀξιωματικῶν, διότι δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ ἐκτελέσητε τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν τὰ πλοῖα αὐτὰ συντηροῦνται. Ἑπομένως ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ προτιμήσῃ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πληρωμάτων ἀπὸ τὴν δαπάνην τῶν γαιανθράκων. Ἐὰν, κύριοι, ἀφίνω τὸ βῆμα, πρέπει νὰ γινώσκητε καλῶς, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ταράσσονται ἐκ τῶν διακοπῶν, οὔτε ἐξ ἐκείνων, οἵτινες δὲν ἀπαντοῦν εἰς τὰς διακοπάς, ἀλλὰ μεγαλείτερον καθῆκον μὲ ἀναγκάζει νὰ καταβῶ τοῦ βήματος. (Εὖγε, εὖγε).

§88ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναφέρονται ἑπτὰ νομοσχέδια, νομίζω, περὶ πιστώσεων. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, ν’ ἀναγνωσθῶσι.

§89ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§90ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καθὼς καὶ τὸ περὶ κυρώσεως τῶν Β. Διαταγμάτων, ἀφορώντων εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ δασμολογίου.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν δι’ ἀναστάσεως τὰ ἑξῆς νομοσχέδια. 1) Περὶ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχ. 568,680 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1879. 2) Περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων ἐκ δραχ. 289,769 καὶ 37/00 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1879. 3) Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 163,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878. 4) Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 624,730, καὶ 74/00 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878. 5) Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 582,000 τῆς χρήσεως τοῦ 1879. 6) Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 1,774,146 καὶ 8|00 τῆς χρήσεως τοῦ 1879. 7) Περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 49,311 καὶ 75|00 τῆς χρήσεως τοῦ 1879· καὶ 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1878, 9 Μαΐου 1879 καὶ 27 Ἰουνίου 1879 Βασ. Διαταγμάτων, ἀφορώντων εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου. (Ἐπιψηφίζεται εἰς γʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ διαθέσεως τῆς ἐπικαρπίας τῶν ἐθνικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν.)

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§93ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγα, κύριοι βουλευταί, θὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐν γένει, καθ’ ὅσον θεωρῶ ἐμαυτὸν ὑποχρεωμένον, ὡς μέλος καὶ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ φέρω τὸν λόγον. Βεβαίως εἶναι λυπηρὸν γινόμενον κατ’ αὐτὴν τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς Συνόδου νὰ βουλευώμεθα τόσον παρέργως περὶ τοῦ κυριωδεστέρου καθήκοντος ἡμῶν, ἀλλ’ ἀναποφεύκτως φρονῶ, ὅτι ὀφείλω νὰ ἐκπληρώσω αὐτὸ τὸ καθῆκον, εἰ καὶ δι’ ὀλίγων, ἕνεκα τοῦ βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος. Κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον ὑπεβλήθησαν πράγματι 3 προϋπολογισμοὶ, εἷς ὑπὸ τοῦ προκατόχου ὑπουργείου, εἷς ὑπὸ τοῦ νῦν ὑπουργείου καὶ ἕτερος συνετάχθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Τρικούπη ὡς ἡγέτου ἀντιπολιτεύσεως. Κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ προκατόχου ὑπουργείου, τὸν ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, αἱ δαπάναι ἀνέρχονται εἰς 56,068,872 καὶ ἐπέρχεται ἔλλειμμα ἐξ 1,432,96.89, ἀφαιρουμένων 1 τῶν ἐσόδων, 2 τῶν ἀπὸ τῶν φορολογικῶν νόμων νέων ἐσόδων καὶ 3 τῶν ἐπενεχθεισῶν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐλαττώσεων. Κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ἡγέτης τῆς πρώην ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ἔλλειμμα εἶναι 5,060,487, ἐνῷ κατὰ τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὡς ἡγέτης ἀντιπολιτεύσεως προϋπολογισμὸν ἀνήρχετο εἰς 2,500,0000. Φαίνεται, ὅτι ἠναγκάσθη ὁ κ. Τρικούπης νὰ ὑποβάλῃ ἰδέας τινὰς καὶ νὰ παραδεχθῇ ἐξ ἀνάγκης ἰδέας ἄλλας, τὰς ὁποίας ἐπέβαλεν αὐτῷ ἡ ὑπηρεσία, ἰδίως δὲ ν’ ἀπομακρυνθῇ ὁ ἡγέτης αὐτὸς ἐκ τῶν στρατιωτικῶν ἰδεῶν του, διότι, ἀντὶ ταγμάτων, ἐδέχθη συντάγματα· ἀλλ’ εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν πῶς θέλει ἐφαρμόσει τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, ἀφοῦ δὲν ἐτελείωσε τὸ νομοσχέδιον περὶ θητείας. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, βλέπετε καθαρώτατα, ὅτι ἐκ τῶν δαπανῶν, ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἐκ τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρῴην Ὑπουργεῖον, καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁποῖον εἶναι τὸ ἔλλειμμα. Ἀντιπαραβάλλοντες τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι τὸ μὲν ἔλλειμμα, ἀφαιρουμένων τῶν ἐσόδων τῶν προϋπολογισθέντων διὰ τῶν διαφόρων φορολογικῶν νομοσχεδίων τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, φθάνετε εἰς ἔλλειμμα κατὰ 3,600,000 ἐπὶ ἔλαττον τοῦ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον φέρει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ κ. Τρικούπη· ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς τοῦ κ. Τρικούπη δὲν εἶναι οὔτε οἰκονομικός, οὔτε περιέχει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξεν ὁ κ. Τρικούπης ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Εἰς τὸν προϋπολογισμόν του προσδιορίζει τὰς εἰσπράξεις ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων ζώων 2,130,000 δραχμὰς, ἀπέναντι τῶν εἰσπραττομένων 3,000,000 διὰ τῆς δεκάτης, ἐνῷ ἰσχυρίζεται, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἠλάττωνε τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωνεν ἡ γεωργία ἀπὸ 7% εἰς 2%. Ἀλλ’ ὁ ἀριθμός, ὅστις ἐγγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν του, ἀντιφάσκει πρὸς τοῦτο, διότι τὰ 2,130,000 πρὸς τὰ 3,000,000 δὲν εἶναι τὰ 2|7, ἀλλὰ τὰ ⅘ τῶν 7%· ὥστε δὲν εἶναι πλήρης ἡ ἰδέα τῆς ἐλαττώσεως, ἐκτὸς ὅλων τῶν ἀνωμαλιῶν, αἵτινες ἐξηγήθησαν παρὰ διαφόρων ἀγορευσάντων κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ἐὰν παρατηρήσητε, κύριοι, τὰς ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἔφερε τὸ νῦν Ὑπουργεῖον, θέλετε ἴδει, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, ὅτι δὲν εἶναι οὐδενὸς λόγου ἄξιαι· διότι διαιροῦνται εἰς ἐλαττώσεις φαινομενικάς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποζημιώσεις, ὡς καὶ τὰ ἔξοδα τῶν μαρτύρων καὶ κλητήρων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἐλαττωθῶσιν ἢ ν’ αὐξήσωσι, διότι, ἐὰν ἐλαττωθῶσιν, αὔριον θὰ ἐπέλθῃ ἀνάγκη αὐξήσεως. Ὡς ἐπίσης καὶ τὰ γραφικὰ ἔξοδα δὲν εἶναι ἐλαττώσεις, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ ἐπίσης ἀνάγκη αὐξήσεως· οὔτε διὰ τὰ ἐπιδόματα τῶν ἐπισκόπων, οἱ ὁποῖοι εἰσέτι δὲν διωρίσθησαν, διότι, ἐὰν δὲν διορισθοῦν, δὲν θὰ πληρωθοῦν. Ἐλαττοῦτε τὸν μισθὸν ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ τῶν φυλακῶν, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περὶ τοῦ διορισμοῦ του δὲν εἰσήχθη, οὔτε ἐσυζητήθη· ὥστε δὲν εἶναι πραγματικὴ ἐλάττωσις. Μεγάλην ἐντύπωσιν μοὶ ἔκαμεν ἡ σημείωσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἧς ἀφαιροῦνται 40 γραμματεῖς ἐπαρχείων. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐὰν εἷς ἔπαρχος ἀσθενήσῃ, ἢ ἕνεκα λόγων ὑπηρεσίας ἀπομακρυνθῇ ἐκ τῆς ἕδρας του, τίς θὰ τὸν ἀναπληρώσῃ; Βεβαίως δὲν θὰ τὸν ἀναπληρώσουν οἱ γραφεῖς, διότι ὁ ἔπαρχος διορίζεται διὰ Β. Διατάγματος, οἱ δὲ γραφεῖς δι’ Ὑπουργικῆς διαταγῆς, ἑπομένως θὰ ἐπέλθουν δυσκολίαι περὶ τὴν ὑπηρεσίαν ἐπιζήμιοι μάλιστα. Τὸ παρελθὸν Ὑπουργεῖον εἶχεν εἰσαγάγει ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε μεγάλην ἐλάττωσιν τοῦ ἐλλείμματος. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, δὲν ἠξεύρω διατί ὁ κ. Τρικούπης, ὡς πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν τὸ υἱοθέτησεν, ἀφοῦ υἱοθέτησε καὶ τόσα ἄλλα, τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἤθελεν εἶσθαι τὸ δικαιότερον, διότι εἶναι ἔμμεσος φορολογία ἐπὶ ἀντικειμένου μὴ ἀναγκαίου· ὅστις θέλει πληρώνει αὐτὸν τὸν φόρον, καθότι ὁ θέλων νὰ καπνίσῃ πληρώνει· ἀλλὰ τὸν φόρον ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, ἐπὶ τοῦ ἀλεύρου, εἶναι ἠναγκασμένος πᾶς τις νὰ πληρώσῃ, διότι δὲν ἠμπορεῖ τις νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν θέλω νὰ φάγω. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Τρικούπης ἤθελεν εἶναι ὁ καταλληλότερος πρὸς σύνταξιν τοιούτου νομοσχεδίου, διότι προέρχεται ἀπὸ ἐπαρχίας, παραγούσης καπνὸν καὶ καλῆς ποιότητος καὶ μεγάλης ποσότητος, καὶ ἔχει ἀρκετὰς γνώσεις, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἤθελε καταρτίσει νομοσχέδιον πολὺ καταλληλότερον ἀπ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσήχθη. Τώρα νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ εἰσαγάγῃ τοιοῦτον, δὲν εἶναι πλέον καιρός· ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξε μία ἀμέλεια τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἂν ὄχι μία εὔνοια. Εἴπομεν λοιπὸν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς, ὅπως ἐτροποποιήθη διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ παρόντος Ὑπουργείου, δὲν εἶναι οὔτε οἰκονομικώτερος, οὔτε σύμφωνος μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ κ. Τρικούπη ὡς ἀντιπολιτευομένου· καὶ πολλὰ ἐκ τῶν νομοσχεδίων τῶν φορολογικῶν, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγε, δὲν εἶναι ἐπιτυχῆ. Ἰδίως ὀφείλω νὰ εἴπω περὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὅτι δὲν θέλει φέρει τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον προσδοκᾷ ὁ κ. Τρικούπης, ἤτοι τὰ 2,130,000· δὲν θὰ ἔχωμεν οὔτε 1,000,000. Καθ’ ἓν πρᾶγμα ἔχει δίκαιον μόνον, ὅτι ὠφελεῖ ἄτομα τινὰ, τοὺς μεγάλους κτηματίας· τοῦτο τὸ γνωρίζω καλῶς, διότι καὶ ἐγὼ εἶμαι κτηματίας καὶ θὰ ἔχω μίαν ὠφέλειαν, ἔστω καὶ μικράν. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐκταθῶ περισσότερον.

§94ΔΟΥΜΑΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ἀκόλουθον σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Πρόκειται περὶ τῆς διατηρήσεως τοῦ ὑγειονομείου Σύρου. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι τὸ ὑγειονομεῖον Σύρου ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι εἰς τὸν λιμένα αὐτῆς πολλὰ ἀτμόπλοια εἰσπλέουν καὶ ἐκπλέουν καθ’ ἑβδομάδα· συνεπῶς εὑρισκόμεθα μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς σχέσεις στενοτάτας. Τὴν θέσιν αὐτὴν κατέχει σήμερον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον μετὰ ζήλου ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά του, καὶ τὸ ὁποῖον ἤδη ἀπέκτησε τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως. Ἐὰν λοιπὸν καταργηθῇ ἢ συγχωνευθῇ ἡ θέσις αὐτοῦ, οὐδεμίαν οἰκονομίαν θὰ κάμωμεν, τοὐναντίον θὰ ἐκθέσωμεν τὸ Κράτος, ὡς ἐκ τῆς ἀδυνάτου ἐπιτηρήσεως, ἄνευ λόγου, εἰς τὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀσθενείας, τῆς ἐπιζωοτίας, τῆς φυλλοξήρας ἢ ἄλλων ἀσθενειῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας μᾶς ἐπροφύλαξε καὶ προφυλάττει μέχρι σήμερον τὸ ἐν λόγῳ ὑγειονομεῖον.

§95ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ γείνῃ διὰ τὴν Σύρον καὶ διὰ τὴν Κέρκυραν.

§96ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅταν διορισθοῦν ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ λιμενάρχαι, ἡ θέσις τῶν ὑγειονόμων παρέλκει.

§97ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυπηρὸν, κύριοι, ὅτι ἐπιλαμβανόμεθα τοῦ σπουδαιοτέρου καὶ κυριωτέρου τῶν καθηκόντων ἡμῶν κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν κατὰ τὰς τελευταίας ὥρας τῆς βουλευτικῆς συνόδου. Ὁ καιρὸς τῷ ὄντι μᾶς ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν ἀκριβῶς, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ παραλείψωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν, ὡς ἐκ τοῦ στενοῦ τοῦ χρόνου, νὰ διασώσωμεν. Ἐπὶ 15 ὅλας ἡμέρας κατηγγέλθημεν ἀπὸ τὴν τότε ἀντιπολίτευσιν καὶ νῦν συμπολίτευσιν, ὅτι ὑπεβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν προϋπολογισμὸν σπάταλον, ὅτι τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἐζητοῦμεν νὰ καθιερώσωμεν δι’ αὐτοῦ, ὑπερέβαινε τὰ 13,000,000, ὅτι οὐδεμίαν πρόνοιαν ἐλάβομεν περὶ τῆς καλύψεως τούτου, καὶ ὅτι ἐπὶ τέλους ὁδηγούμεθα εἰς τὸν κρημνὸν τῆς οἰκονομικῆς καταστροφῆς. Ἔχομεν λοιπὸν καθῆκον, ἔστω καὶ ἐν ὀλίγοις, ν’ ἀπολογηθῶμεν καὶ ἀποδείξωμεν διὰ τῶν πραγμάτων, ὅτι αἱ κατηγορίαι ἐκεῖναι δὲν ἦσαν ἀκριβεῖς. Εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις ἐπραγματεύθημεν τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἀλλὰ τὸ ἐπραγματεύθημεν ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν, ἤδη θὰ τὸ μερικεύσωμεν, περιοριζόμενοι ἐντὸς στενῶν ὁρίων, καὶ θὰ παραβάλωμεν ὁποῖον εἶναι τὸ ἔλλειμμα τοῦ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ μετὰ τὴν παραδοχὴν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, καὶ ὁποῖον θέλει εἶσθαι τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μετὰ τὴν παραδοχὴν τῶν ὑποβληθέντων καὶ ἐπιψηφισθέντων οἰκονομικῶν αὐτῆς μέτρων. Ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, παρουσίαζεν εἰς τὴν ἀρχὴν ἔλλειμμα ἐκ 10,200,000 περίπου δραχμῶν. Τὸ ἔλλειμμα ὅμως τοῦτο ἤθελε περιορισθῆ μετὰ τὴν παραδοχὴν τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ὑπέβαλεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, ἤτοι περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ καὶ περὶ αὐξήσεως τῶν τελωνιακῶν δασμῶν, εἰς 6 μόνον ἑκατομμύρια· ἀλλὰ μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ἐπεξεργασίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ, μετὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς οἱ πρώην ὑπουργοὶ ὑπεβάλομεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν περὶ διαφόρων μεταβολῶν καὶ ἐλαττώσεων ἐν τοῖς οἰκείοις προϋπολογισμοῖς, καὶ μετὰ τὴν ὑποβολὴν ἄλλων οἰκονομικῶν νομοσχεδίων, ἐὰν ταῦτα ἤθελον ἐπιψηφισθῆ, τὸ ἔλλειμμα περιωρίζετο εἰς 4 ἑκατομμύρια περίπου, συμπεριλαμβανομένων ἐν αὐτῷ καὶ τῶν καθυστερημάτων, τὰ ὁποῖα προϋπελογίσθησαν εἰς 2,000,000· οὕτω πως διεσκευάσθη ἐπὶ τέλους ὁ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς μὲ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον ἤδη. Ἀλλ’ ἡ νέα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κατήγγειλε τὸν προϋπολογισμὸν ἡμῶν ὡς σπάταλον, ἡ ὁποία ἀνεβίβασεν αὐθαιρέτως τὸ ἔλλειμμα αὐτοῦ εἰς 13 περίπου ἑκατομμύρια, ἡ ὁποία ἐπηγγείλατο τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως διατελοῦσα τότε καὶ ἐνεργοῦσα ὡς ἀντιπολίτευσις, ἀφοῦ ὑπέβαλε τὸ νέον οἰκονομικὸν αὑτῆς σύστημα, ὡς αὐτὴ ἡ ἰδία εὐχαριστεῖται νὰ τὸ χαρακτηρίζῃ, ἀντὶ νὰ ἐπιφέρῃ τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ κἂν νὰ περιορίσῃ τὸ ἔλλειμμα εἰς 2,000,000 δρ., ὡς ὑπέσχετο τότε ὁ κ. Τρικούπης ἡγούμενος τῆς πολυαριθμοτέρας μερίδος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, παρουσίασε προϋπολογισμὸν μὲ ἔλλειμμα 5,000,000 καὶ ἐπέκεινα. Καὶ ἤθελεν εἶσθαι ὑποφερτὸν ἴσως, ἂν τὸ ἔλλειμμα ἦτο πράγματι τοσοῦτον, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι κατὰ πολὺ ὑπέρτερον. Ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ κατήργησε τὴν πρόσοδον τοῦ δημοσίου ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν, συνισταμένην ἐκ 4,000,000 δραχμῶν καὶ ἀντικατέστησεν αὐτὴν διὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἀντὶ νὰ ὑπολογίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου τούτου εἰς τὸ πραγματικὸν αὐτοῦ ποσὸν, τὸ ὑπελόγισεν εἰς διπλάσιον ποσόν· καὶ ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει ἰσχυρίσθην, στηριζόμενος ἐπ’ αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν δὲν θέλει εἶσθαι ἀνώτερος τοῦ 1,000,000, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι τὰ ἀροτριῶντα κτήνη καθ’ ὅλον τὸ Κράτος εἶναι 213,000, ὅτι ὁ ἐπιβαλλόμενος εἰς αὐτὰ φόρος, κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον, δὲν θέλει εἶσθαι ἀνώτερος τῶν δραχ. πέντε, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ μέσου ὅρου, ἑπομένως ἔχομεν ἔσοδον ἐκ τοῦ φόρου τούτου δραχμῶν 1,065,000, ἀλλ’ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ σημειοῦται ποσὸν ἐκ δραχμῶν 2,130,000, διότι ὁ μέσος ὅρος τοῦ φόρου ἐφ’ ἑκάστου κτήνους ὑπελογίσθη αὐθαιρέτως ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ἀνὰ 10 δραχμάς· ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἐκπέσωμεν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων 1,065,000. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπολογίζει, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο δὲν σφάλλει, τὴν πρόσοδον ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν τελωνιακῶν τελῶν κατὰ τὸν χθὲς ψηφισθέντα νόμον εἰς δραχ. 1,610,000, ἀλλ’ ἡ αὔξησις αὕτη ἀποβλέπει ὁλόκληρον τὸ ἔτος, καὶ ἐπειδὴ ἤδη διηνύσαμεν τὴν πρώτην τετραμηνίαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο κατὰ τὸ ⅓ τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ· ἑπομένως δέον νὰ περιορισθῇ εἰς δραχμὰς 1,080,000, ἤτοι ἐπὶ ἔλαττον κατὰ δραχ. 540,000. Ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐπιβολῆς δεκαλέπτου χαρτοσήμου εἰς τὰς ἐξοφλήσεις καὶ ἄλλα τοιαῦτα ἔγγραφα προϋπολογίζει τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ 400,000 δραχμάς· ἀλλὰ παρεκτὸς τοῦ ὅτι καὶ κατὰ τὸν ἰσχύοντα Νόμον περὶ χαρτοσήμου τοῦ 1836 ἔτους τὰ τοιούτου εἴδους ἔγγραφα ὑπόκεινται εἰς τοιαύτην φορολογίαν καὶ μάλιστα πολὺ ἀνωτέραν, δὲν εἶναι δυνατὸν, καὶ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἂν ἐφηρμόζετο ὁ νόμος οὗτος, νὰ εἰσπραχθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι εἶναι νέος φόρος· δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῇ διὰ τὸ ὑπολειφθὲν χρονικὸν διάστημα πλέον τῶν 40,000 δραχμῶν. Ἑπομένως καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο πρέπει νὰ περιορισθῇ, ἂν θέλωμεν νὰ προϋπολογίσωμεν τὰ ἔσοδα ἀκριβῶς κατὰ δραχμὰς 350–360,000· παραλείπω νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἡ πρόσοδος ἐκ τῆς σφραγίσεως τῶν παιγνιοχάρτων, καὶ ἡ ἐκ τῆς τροποποιήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν, καὶ ἡ ἐκ τοῦ φόρου τῶν μεταγραφῶν κλπ. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῇ ὁλόκληρος, ὡς σημειοῦται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἀφοῦ ἤδη παρῆλθον 4 μῆνες τοῦ ἔτους καὶ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῶσιν οἱ νόμοι οὗτοι, εἰμὴ μόνον διὰ τοὺς 8 ὑπολοίπους μῆνας, καὶ ἑπομένως, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶσι τὰ προϋπολογιζόμενα ποσὰ εἰς τὰ ⅔ διότι καὶ ἄνευ τοῦ περιορισμοῦ τούτου τὰ νέα ταῦτα ἔσοδα δὲν εἶναι ἄξια λόγου. Ἀλλὰ πλὴν, ὅτι πάντα τὰ ἔσοδα ταῦτα, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμον ἤδη λόγον, προϋπελογίσθησαν λίαν ἐξωγκωμένως, εἰς τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις, πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τὸ ποσὸν 449,500, κατὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις προχθὲς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀνὰ χεῖρας, διὰ τόκον καὶ χρεώλυτρον τοῦ δημοσίου χρέους, διότι τὰ οἰκονομικὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δάνεια, ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἀνετράπησαν ἤδη διὰ τῶν μεταγενεστέρων οἰκονομικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ παρ’ αὐτῆς ὑποβληθέντος, καὶ τῆς νέας τροπῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν οἱ πόροι, καὶ τὰ χρεωλύσια τῶν δανείων φέρουν τὴν αὔξησιν ταύτην τῶν 449.500. Ἡ Κυβέρνησις, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, προτίθεται νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς 24,000 ὁμολογιῶν τοῦ δανείου τῶν 60,000,000. Ἀλλ’ ἐνῷ ἔχει τοιαύτην ἀπόφασιν, οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ περὶ πληρωμῆς τοῦ τόκου καὶ τοῦ χρεωλυσίου τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ὁμολογιῶν τούτων, διότι ὁ τόκος καὶ τὸ χρεωλύσιον τῶν 24,000 ὁμολογιῶν διεγράφησαν ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ ἂν ὑποθέσωμεν δὲ, ὅτι τὸ δάνειον τοῦτο θέλει πραγματοποιηθῆ κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας τοῦ παρόντος ἔτους, εἶναι ἀνάγκη πάλιν νὰ σημειωθῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δαπάνη τις, τοὐλάχιστον δύο μηνῶν, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου τούτου, ἤτοι δραχμαὶ 150,000. Καὶ σήμερον ἀκόμη μᾶς διενεμήθη νέα δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως περὶ διαφόρων δαπανῶν παραλειφθεισῶν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἡ ἰδία ὑπέβαλεν.

§98ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός.). Τὰ πλεῖστα εἶναι δηλώσεις ὑμέτεραι.

§99ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι. Καὶ τῶν ὁποίων δηλώσεων τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 246,503. Ἔχομεν λοιπὸν κατὰ τὸν ἀρχικὸν προϋπολογισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἔλλειμμα 5,060,000, θὰ προσθέσωμεν, κατὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταβολὴν τοῦ τόκου καὶ τοῦ χρεωλυσίου τῶν δανείων, δραχ. 449,500. Πρέπει νὰ προσθέσωμεν διὰ τόκον τοὐλάχιστον 2 μηνῶν τοῦ πραγματοποιηθησομένου δανείου τῶν 24,000 ὁμολογιῶν καὶ χρεωλύσιον αὐτοῦ δραχ. 150,000. Πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ ⅓ τῆς ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν τελωνιακῶν τελῶν προσδοκωμένης προσόδου, ἀφοῦ παρῆλθεν ἤδη ἡ πρώτη τετραμηνία τοῦ ἔτους, καὶ ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰμὴ κατὰ τὰς 2 ἑπομένας τετραμηνίας, τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο ἀνέρχεται εἰς δραχ. 540,000. Πρέπει νὰ προσθέσωμεν περιπλέον εἰς τὸ ἔλλειμμα δραχμὰς 360,000, τὰς ὁποίας δὲν θὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τὸ δεκάλεπτον χαρτόσημον κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον. Πρέπει πρὸς τούτοις νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ ἔλλειμμα καὶ τὸ καθ’ ὑπέρβασιν προϋπολογισθὲν ποσὸν ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐξ 1,065,000. Πρέπει δὲ νὰ προσθέσωμεν τελευταῖον εἰς τὸ ἔλλειμμα καὶ τὸ ποσὸν τῶν δρ. 246,503 κατὰ τὴν σήμερον διανεμηθεῖσαν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἑπομένως τὸ ἔλλειμμα ἀπὸ 5,060,000 ἀναβιβάζεται εἰς δρ. 7,870,000 καὶ ἐπέκεινα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ, διότι καὶ ἐκ τῶν οἰκονομιῶν, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις δῆθεν ἔκαμεν εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν διαφόρων ὑπουργείων, δι’ ἀποκοπῆς δαπανῶν ἀναγκαίων καὶ ἀναποφεύκτων, θὰ ἀναγκασθῇ νὰ πραγματοποιήσῃ ποσὸν πλέον τοῦ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου, διότι αἱ οἰκονομίαι ἐκεῖναι, ὡς καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶπον, δὲν εἶναι πραγματικαί· εἶναι μᾶλλον ἰδανικαί, ὡς ἀπέδειξα τότε δι’ ἀπείρων παραδειγμάτων. Πρέπει νὰ προστεθῇ περιπλέον εἰς τὸ προεκτεθὲν ἔλλειμμα καὶ ἓν ποσὸν δραχμῶν 100,000 διὰ τόκον τῶν ἐντόκων γραμματίων, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ δραχ. 960,000 ἐλαττώνει εἰς δρ. 400,000 μόνον, διότι καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι θὰ ἐξαγοράσῃ ὅλα τὰ ἔντοκα γραμμάτια, συνιστάμενα εἰς 12,000,000, διὰ τῶν χρημάτων τοῦ δανείου τῶν 60,000,000, τὰ ὁποῖα θ’ ἀναλάβῃ ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ἐξαργύρωσις αὕτη δὲν θὰ γείνῃ πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς πρώτης ἑξαμηνίας, διότι τὰ γραμμάτια δὲν εἶναι ὅλα ληξιπρόθεσμα. Ὅταν λοιπὸν προσθέσωμεν καὶ τὰ δύο ταῦτα ποσὰ εἰς τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον ἤδη, ἀναβιβάζεται εἰς 8,470,000 δραχμῶν. Καὶ ἰδού, κύριοι, ὁποῖον εἶναι τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπέσχετο ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ διὰ τῶν οἰκονομιῶν καὶ διὰ τῶν οἰκονομικῶν αὑτῆς μέτρων, ἐναντίον τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἡμετέρου προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον αὐτὴ μὲν ἀνεβίβαζεν εἰς δραχ. 13,000,000, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον πράγματι δὲν ἦτο ἀνώτερον τῶν δραχ. 4,000,000, ἂν ἡ Βουλὴ παρεδέχετο τὰ οἰκονομικὰ μέτρα ἡμῶν, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῆς. Φρονῶ δὲ, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν καθέκαστα τῶν προϋπολογισμῶν τῶν διαφόρων ὑπουργείων, θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὴ ἡ ἰδία Κυβέρνησις νὰ προτείνῃ τὴν προσθήκην δαπανῶν, τὰς ὁποίας λόγῳ δῆθεν οἰκονομίας ἀπήλειψεν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ὑπεβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ὡς παράδειγμα φέρω τὸ ἔξοδον τῆς διοικητικῆς Ἀστυνομίας. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέφερεν, ὅτι δυνάμει τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, τὸ ἔξοδον τοῦτο θέλει ἐλαττωθῇ κατὰ δραχ. 16,800, ἀλλ’ ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἐψηφίσθη, ἑπομένως καὶ ἡ ἐπαγγελθεῖσα οἰκονομία δὲν θέλει πραγματοποιηθῆ· καὶ ἄλλας τοιαύτας δαπάνας θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ ὑπουργεῖον νὰ προσθέσῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἢ θὰ ζητήσῃ κατόπιν τὴν πληρωμὴν αὐτῶν δι’ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας τόσον πολὺ κατέκρινεν ὁ κ. Τρικούπης. Καὶ ἐπειδὴ πρόκειται ν’ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, προτείνω ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἐλαττώσεις ἐπὶ τῶν προϋπολογιζομένων ἐσόδων καὶ παρακαλῶ νὰ κρατηθῇ σημείωσις ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, ὅπως ζητηθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Πρῶτον προτείνω νὰ ἐλαττωθῇ ἡ πρόσοδος, ἡ προϋπολογιζομένη εἰς δραχμὰς 2,130,000 ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, εἰς δραχμὰς 1,065,000. Δεύτερον νὰ ἐλαττωθῇ ἡ προϋπολογιζομένη πρόσοδος ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἀπὸ 1,610,000 εἰς 1,073,000, λόγῳ τῆς παρελεύσεως τῆς πρώτης τετραμηνίας. Τρίτον νὰ ἐλαττωθῇ ἡ πρόσοδος τοῦ χαρτοσήμου ἡ ἐκ τοῦ ἐπιψηφισθέντος νέου νόμου ἀπὸ δραχμὰς 400,000 εἰς δραχμὰς 40,000 μόνον, διότι τὸ ποσὸν τῶν 400,000, ὡς εἶπον, εἶναι ὑπερβολικὸν, καὶ διότι παρῆλθεν ἤδη ἡ πρώτη τετραμηνία τοῦ ἔτους. Καὶ ταῦτα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα, θέλω προτείνει τὰς ἀναγκαίας μεταβολὰς διὰ νὰ ἦναι ἡ συζήτησις κανονικωτέρα. Ἐπὶ τοῦ παρόντος περιορίζομαι εἰς τὰς γενικὰς ταύτας παρατηρήσεις καὶ πρὸ πάντων παρατηρήσεις ἀφορώσας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων, τινὰς τῶν ὁποίων τοὐλάχιστον πιστεύω, ὅτι θέλει ἀποδεχθῆ καὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶναι παρατηρήσεις στηριζόμεναι ἐπὶ τῆς ἀληθείας τῶν πραγμάτων. Ἐπὶ τῶν καθέκαστα ἐπιφυλάσσομαι, ὡς εἶπον, νὰ προτείνω καὶ ὅ,τι ἄλλο νομίσω ἀναγκαῖον.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος· προβαίνομεν λοιπὸν εἰς τὰ καθέκαστα. «Προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων. Κεφάλαιον Αʹ.» Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργείου ἀνέρχεται εἰς 7,637,000. Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος ἐπρότεινε νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 1,065,000, ἑπομένως θὰ μείνῃ 6,572,000. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Εἶναι διαγεγραμμένον. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἀκόλουθα ἄρθρα ὡς ἔχουν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

Ἄρθρον 5.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ ἀπὸ 1,350,000 εἰς 1,000,000 μόνον. Γίνεται δεκτὴ ἡ ἐλάττωσις. Ὁμοίως γίνονται δεκτὰ τά:

Κεφάλαιον Βʹ. Ἔμμεσοι φόροι.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ ἡ προϋπολογιζομένη πρόσοδος ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἀπὸ 1,610,000 εἰς 1,073,000 διὰ τὴν παρέλευσιν τῆς πρώτης τετραμηνίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν τὸ 1 ἄρθρον, ὡς ἐπροτάθη παρὰ τοῦ ὑπουργείου.

Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος προτείνει νὰ γείνῃ 5,300,000 Ἀποῤῥίπτεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Παλαμιχαλοπούλου. Γίνονται δεκτὰ τ’ ἀκόλουθα ἄρθρα, κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργείου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Δημόσια καταστήματα. Γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὰ ἀκόλουθα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Δημόσια νομίσματα καὶ κτήματα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Εʹ.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις προτείνει νὰ ἐλαττωθῶσιν εἰς 130,000 δραχμῶν. Γίνεται δεκτὴ ἡ ἐλάττωσις.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ποσόν, νὰ σημειωθῇ ἓν ποσόν.

§105ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. 30,000.

Σημειοῦται ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τὸ ποσὸν τοῦτο. Γίνονται δεκτὰ τὰ:

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ εἰς 3,000,000. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ϛʹ.

§107ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἔσοδον πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι αὐτὸς ὁ νόμος δὲν ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν, ἑπομένως οὐδεμίαν πρόσοδον θ’ ἀποφέρῃ. Ἀποῤῥίπτεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζʹ.

§108ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸν φόρον ἐπὶ τῶν κληροδοτημάτων, κληρονομιῶν καὶ μεταγραφῶν πρέπει νὰ τὸν περιλάβωμεν ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, τοῦ ἄρθρου 2, Κεφαλαίου Βʹ. «Τέλος χαρτοσήμου» καὶ τοῦτο ἐκ καλῆς πίστεως πρὸς ἐκείνους, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐξεχωρήσαμεν τὸ χαρτόσημον, διότι πραγματικῶς αὐτὰ εἶναι τέλη χαρτοσήμου, καὶ δὲν πρέπει νὰ τὰ θεωρῶμεν κεχωρισμένα. Εἰς τὸ κεφάλαιον Βʹ. τὰ ἄρθρα 2, 3, 4 νὰ συγχωνευθῶσι.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ χαρτόσημον, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργείου, εἶναι 5,600,000· ἐὰν εἰς αὐτὰ προστεθοῦν καὶ 250,000, ἔχομεν 5,850,000.

§110ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, κατὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐκ τοῦ χαρτοσήμου πρόσοδος ἀναβιβάζεται εἰς 5,600,000, ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου εἶναι καὶ τὸ ἐκ τῶν μεταγραφῶν καὶ κληρονομιῶν καὶ τῆς σφραγίσεως τῶν παιγνιοχάρτων.

§111ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ τῶν παιγνιοχάρτων δὲν εἶναι χαρτόσημον.

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι σφράγισις.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αἱ μεταγραφαὶ καὶ αἱ κληρονομίαι συγχωνεύονται εἰς τὸ χαρτόσημον. Τὸ ποσὸν τὸ γενικὸν μένει ἀναλλοίωτον. Κεφάλαιον Ηʹ. Ἔσοδα κεκλεισμένων χρήσεων. Ἄρθρον ά. Δημόσια. Ἄρθρον βʹ. Ἐκκλησιαστικά.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων καὶ θὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος τῶν ἐσόδων. (Ψηφίζεται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων. Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ πρῶτον κεφάλαιον καὶ τὰ 4 πρῶτα ἄρθρα τοῦ δευτέρου κεφαλαίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.) (Ἄρθρον 5 δάνεια χρεωλυτικά.)

§116ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ, κατὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ προστεθῶσι 449,500, ἀλλὰ κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ὁ τόκος καὶ τὸ χρεώλυτρον τοῦ δανείου τῶν 28 ἑκατομμυρίων πρέπει νὰ μείνῃ ὅπως προϋπελογίσθη παρ’ ἡμῶν, καὶ ὄχι ὅπως ἐτροποποίησε τὴν πίστωσιν αὐτὴν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Καὶ ὁ τόκος τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας ἐπίσης πρέπει νὰ μένῃ ὡς εἶναι σημειωμένος εἰς τὸν παρ’ ἡμῶν ὑποβληθέντα προϋπολογισμόν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἐδάφια ά. βʹ. γʹ. δʹ. έ. τοῦ 5 ἄρθρου. Στʹ. Δάνειον 44,262,433: 60 0/0 δραχμῶν.

§117ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κυβέρνησις μεταβάλλει τὸ ποσὸν τοῦ τόκου διὰ τὸ χρέος αὐτό, καὶ πρέπει νὰ γείνῃ ἡ δέουσα διόρθωσις, συμφώνως μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργείου, τὴν χθὲς ὑποβληθεῖσαν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ποσὸν μεταβάλλεται. ζʹ. Δάνειον 60,000,000 φράγκων.

§119ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ προτείνω νὰ προστεθῇ ὁ τόκος καὶ τὸ χρεωλύσιον τῶν 24,000 ὁμολογιῶν, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τὸν ψηφισθέντα ἤδη νόμον περὶ τοῦ δανείου τῶν 21,000,000, θὰ πραγματοποιηθοῦν ἐκ δραχμῶν 150,000, διὰ τοὺς τελευταίους τουλάχιστον δύω μῆνας τοῦ παρόντος ἔτους.

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι περιττὴ ἡ σημείωσις, διότι ταῦτα ἀποτελοῦν ἐδάφιον, οὐχὶ ἄρθρον, καὶ εἰς τὸ σύνολον τοῦ ἄρθρου ὑπάρχει ἱκανὴ πίστωσις, διὰ νὰ καλύψωμεν τὴν δαπάνην ταύτην, ἐὰν πραγματοποιηθῇ, ἐκ τῶν ἐντόκων γραμματίων.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῶσιν 150,000 δραχ. παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ψηφίζεται τὸ ἐδάφιον ή. Ἐδάφιον θʹ. Ἔξοδα ὑπηρεσίας τῶν δανείων 200,000.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐλαττοῦται εἰς 150,000. Λοιπὸν τὸ σύνολον τοῦ ἄρθρου εἶναι 1,023,860:37. Ἄρθρον 6. Δάνεια προσωρινά.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ 150,000 περιορίζονται εἰς 120.

§124ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν περιορισμὸν αὐτὸν κάμνει ἡ Κυβέρνησις, διότι πρόκειται, κατὰ τὸν ψηφισθέντα προχθὲς νόμον, νὰ ἐξοφλήσῃ τὸ πρὸς τὴν βιομηχανικὴν τράπεζαν προσωρινὸν δάνειον ἐκ δραχ. 350,000. Ὁ τόκος τοῦ δανείου τούτου δι’ ὅλον τὸ ἔτος ἀνέρχεται εἰς 28,000 δραχμὰς, διὰ δὲ τοὺς ὑπολειπομένους 8 μῆνας εἰς δραχ. 18,000· ἑπομένως πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο κατὰ 18,000 μόνον, καὶ ὄχι κατὰ 30,000, καὶ κατὰ συνέπειαν, ἀντὶ 120,000 δραχμῶν, πρέπει νὰ σημειωθῇ 132 χιλιάδων πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. (Ἀποῤῥίπτεται δι’ ἀναστάσεως ἡ πρότασις αὕτη) Ἄρθρον 7. Τόκοι ἐντόκων γραμματίων.

§125ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι ἀνεπαρκές. Ἡ Κυβέρνησις ὑπολογίζει 400,000 δραχμῶν διὰ τόκον τῶν ἐντόκων γραμματίων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι διὰ μόνον τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν θὰ πληρώσωμεν τόκον, ἔχομεν ἀνάγκην πιστώσεως 480,000 δραχμῶν. Ἐννοῶ, ὅτι δὲν γίνονται δεκταὶ αἱ παρατηρήσεις μου, ἀλλὰ τὰς ὑποβάλλω, ἵνα σημειωθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ πρὸς ἔλεγχον ἐν καιρῷ.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αὔξησιν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄρθρον 8. Παλαιὰ δάνεια τῶν 1824 καὶ 1825.

§127ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἦναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ τελευταίου νόμου, τὰ χρηματιστήρια τῆς Ἀγγλίας ἤνοιξαν διὰ τὰ δάνεια αὐτά.

§128ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁριστικὴ ἀπόφασις δὲν ἐλήφθη· ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις εἶναι εἰς καλὴν θέσιν. Κεφάλαιον 3. Συντάξεις. Ἄρθρον 1. Στρατιωτικαί.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον προτείνει ἐλάττωσιν κατὰ 40,000 δραχ.

§130ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πλησιάζομεν διὰ τῶν συντάξεων τῶν στρατιωτικῶν νὰ σχηματίσωμεν ἕτερον προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν, ἐπιβαρύνοντα τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν· διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ καταστήσῃ προσεκτικοὺς τοὺς ὑπουργοὺς τῶν στρατιωτικῶν νὰ μὴ ἦναι εὔκολοι, χάριν προαγωγῆς προσώπων, νὰ θέτωσι τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς ἀποστρατείαν.

§131ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Διὰ τί ἐλάττωσις;

§132ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διότι μετεγράφη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν ἐλάττωσιν;

§134ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Γίνονται δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ τ’ ἄρθρα 2, 3 (περιορισθείσης τῆς πιστώσεως, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργείου, εἰς 10, 800), 4, 5 καὶ 6. Ἄρθρον 7.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἀπαλείφεται, κατὰ τὴν δήλωσιν. Γίνεται δεκτὸν τὸ Κεφάλαιον 4. Κεφάλαιον 5.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται ἐλάττωσις κατὰ 14,000...

§137ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἔγειναν προσθῆκαι.

§139ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τότε θὰ τὸ ἀφήσωμεν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ μείνῃ 514,000. Κεφάλαιον 6. Προεδρεία ὑπουργικοῦ συμβουλίου 8,640.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἐλάττωσις κατὰ 1,800. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§142ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. «Προσωπικὸν ὑπουργείου.»

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο περιορίζεται εἰς 129,120. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§144ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§145ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ ὑπουργείου ἀναφέρει, ὅτι ἀφῃρέθη ἡ μισθοδοσία ἑνὸς τμηματάρχου δευτέρας τάξεως, δύω γραμματέων δευτέρας τάξεως κτλ. Ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ τμηματάρχης αὐτὸς τῆς δευτέρας τάξεως, τοῦ ὁποίου τὴν μισθοδοσίαν ἀφαιρεῖ δῆθεν τὸ ὑπουργεῖον ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, δὲν ὑπάρχει διωρισμένος, οὔτε ἐπρόκειτο νὰ διορισθῇ· ἑπομένως ἡ διαγραφὴ αὐτῆς τῆς δαπάνης, λόγῳ δῆθεν οἰκονομίας, εἶναι ἰδανική, ὡς καὶ πολλαὶ ἄλλαι. Ἄρθρον 2. Προσωπικὸν Γενικοῦ Λογιστηρίου, 48,120.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ περιορίζεται εἰς 41,850. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§147ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἄρθρον 3. Προσωπικὸν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, 29,760.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἐλάττωσις εἰς 19,200. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§149ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§150ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. 4 ἐπιθεωρηταὶ εἶναι, κύριε πρωθυπουργέ;

§151ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. Ἄρθρον 4. Ἔξοδα ὑπηρεσίας ὑπουργείου 29,000.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλαττοῦται εἰς 19,800. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§153ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἄρθρον 5. Ἔξοδα Γενικοῦ Λογιστηρίου, 5,050.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλαττοῦται εἰς 4,500. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§155ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἄρθρον 6. Ἔξοδα ἐπιθεωρήσεως, 8,000.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλαττοῦται εἰς 6,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§157ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. Προσωπικὸν Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, 133,440· ἐλαττοῦται εἰς 128,805.

§159ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐπὶ τοῦ κονδυλίου τούτου ἀφαιροῦνται 2 κλητῆρες, διότι πρὶν ἦσαν 3. Νομίζω, ὅτι εἷς κλητὴρ δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§160ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ κλητήρων ὀφείλω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ἀφοῦ ἐγένετο λόγος. Ὁ ἀριθμὸς καὶ τῶν ἐν τοῖς ὑπουργείοις κλητήρων ἠλαττώθη, διότι αἱ θέσεις των δὲν στηρίζονται εἰς τὸν νόμον· τόσον ὅμως εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ὅσον καὶ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἡ προσθήκη κλητήρων εἶναι ἀναγκαία. Ὁ περὶ Ὑπουργείων νόμος εἶναι ὁ ἐπὶ Ἀντιβασιλείας, ἔκτοτε δὲ ἡ ὑπηρεσία ἀνεπτύχθη εἰς ἄκρον· διὰ τοῦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπηρετοῦσιν ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τελωνοφύλακες. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τήνου εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν διόρθωσιν ἄνευ νόμου.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον.

§162ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, καὶ ἄλλοτε ἔκαμα τὴν παρατήρησιν καὶ ἤδη τὴν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν βλέπω τὴν ἀνάλογον ὠφέλειαν τῆς ὑπάρξεως τοῦ σώματος τοῦ Συνεδρίου τούτου· αἱ ἐξελέγξεις τῶν λογαριασμῶν ἐξέρχονται μετὰ δεκαετίας, ἑπομένως εἰσὶν ὅλως ἕωλοι, καὶ εἰς καμμίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν δὲν εἶναι ἐνήμεροι, παρὰ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν συντάξεων. (Θόρυβος.)

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις σας. Ἄρθρον 8. Ἔξοδα ὑπηρεσίας 12 χιλ. Μένει ὡς ἔχει. Κεφάλαιον Ζʹ. Ἄρθρον 1. Ταμεῖα. Προσωπικὸν 419,760. περιορίζεται εἰς 370,080.

§164ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων περιορίζεται εἰς 370,080, διότι ἀφηρέθη ἡ διὰ τοὺς γραμματεῖς ταμείων γʹ. τάξεως ἀπαιτουμένη πίστωσις, καταργουμένης τῆς θέσεως αὐτῶν, καὶ ἐλαττοῦται καὶ ἡ πίστωσις ὡς πρὸς τοὺς δημοσίους εἰσπράκτορας, περιοριζομένου τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν κατὰ 60. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τοὺς εἰσπράκτορας δὲν ἔχω νὰ φέρω παρατήρησίν τινα· εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον θὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἐπιζητήσῃ τρόπον τινὰ, διὰ νὰ προσθέσῃ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰσπρακτόρων ἀνώτερον ἀριθμὸν, ἀφοῦ μάλιστα διὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν πολλαπλασιάζονται αἱ ἀσχολίαι τῶν εἰσπρακτόρων. Θὰ κάμω μόνον παρατήρησιν ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν τῶν γραμματέων τῶν ταμείων γʹ. τάξεως. Ὡς γνωρίζετε, τὰ ταμεῖα γʹ. τάξεως ἔχουν ἕνα γραμματέα μόνον· δὲν ἔχουν οὔτε γραφέα οὔτε πρωτοκολλητήν· εἶναι ἀδύνατον ὁ ταμίας νὰ ἐπαρκέσῃ μόνος εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς ταμιακῆς ὑπηρεσίας· ἑπομένως ἡ οἰκονομία, τὴν ὁποίαν κάμνομεν, εἶναι φαινομενική· κατ’ οὐσίαν ὑπάρχει θετικὴ ζημία, διότι εἰς ἕκαστον ταμεῖον ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν γραμματέων προέρχεται οἰκονομία 1300 δραχμῶν, ἀλλ’ εἰς τὸ διάστημα τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἐὰν παραλείψῃ ὁ ταμίας δύο ἢ τρεῖς πράξεις τῆς ταμιακῆς ὑπηρεσίας ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ γραμματέως του, δύναται νὰ προκύψῃ μεγάλη ζημία εἰς τὸ δημόσιον· δύναται νὰ προκύψῃ τοιαύτη καὶ μέχρι 50,000 δραχμῶν, ἡ ὁποία δὲν φαίνεται μὲν προφανῶς, ἀλλ’ εἶναι λίαν πιθανὴ, καὶ ὡς θετικὴν μάλιστα δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω ἀπὸ τοῦδε αὐτὴν ὡς ἐκ τῆς ἀνεπαρκοῦς ἐπιτηρήσεως τῶν εἰσπράξεων. Τὰ ταμεῖα βʹ τάξεως ἔχουν γραμματεῖς καὶ γραφέα· τὰ ταμεῖα αʹ τάξεως ἔχουν γραμματέα καὶ 2 γραφεῖς. Ἡ οἰκονομία λοιπὸν, ἡ παρὰ τοῦ ὑπουργείου ἐπιδιωκομένη, ἠδύνατο τέλος πάντων νὰ γείνῃ εἰς αὐτὰ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως ἑνὸς ὑπαλλήλου, μολονότι καὶ αὕτη ἤθελεν εἶσθαι οἰκονομία ἐπιζήμιος. Ἀλλὰ μολαταῦτα προτείνω νὰ καταργηθῶσιν οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων γʹ. τάξεως Γυθείου, Παξῶν, Ἰθάκης, Κυθήρων, Λευκάδος καὶ Κέας, τὰ ὁποῖα ὁμολογουμένως δὲν ἔχουν ἐργασίας πολλὰς, καὶ ὁ ταμίας δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ μόνος· νὰ διατηρηθῶσι δὲ οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων γʹ. τάξεως διὰ τὴν ἔκτασιν τῆς ὑπηρεσίας, ἣν ἔχουν τὰ ταμεῖα ταῦτα, ὡς ἐκ τῶν πολλῶν ἐσόδων αὐτῶν, Κυνουρίας, Μεγαλοπόλεως, Ἄργους, Αἰγίου, Ὕδρας, Σπετσῶν, Εὐρυτανίας, Ναυπακτίας, Τριχωνίας, Δωρίδος, Βάλτου, Μεγαρίδος, Καρυστίας, Σκοπέλου, Ξηροχωρίου, Τήνου, Ἄνδρου, Μήλου, Θήρας καὶ Νάξου, διότι πολλαὶ τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν σύγκεινται ἐκ 5 καὶ πλειόνων δήμων, καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ μόνος ὁ ταμίας, ἄνευ μεγάλης βλάβης τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου· προτείνω δὲ πρὸς τούτοις νὰ καταργηθῇ ἡ θέσις τῶν γραμματέων τῶν ταμείων Κερκύρας, Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου καὶ τοῦ ἑνὸς τῶν γραφέων ἀκόμη, διότι ἐν Ἑπτανήσῳ οὐδεμίαν εἴσπραξιν ἐνεργοῦν οἱ ταμίαι, καὶ ἑπομένως αἱ ἐργασίαι των εἶναι περιωρισμέναι· δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ παραλαμβάνουν τὰς τελωνιακὰς εἰσπράξεις, νὰ εἰσπράττουν τὰ ἐκ ποινικῶν δικῶν τέλη χαρτοσήμου καὶ νὰ ἐνεργῶσι τὰς πληρωμάς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τῶν προτάσεών μου τούτων, καὶ, ἂν συμμερίζηται τὴν γνώμην μου, νὰ παραδεχθῇ αὐτήν.

§165ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ γραμματεῖς ἐπαύθησαν ἤδη.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις νὰ καταργηθῶσιν οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων τῆς Ἑπτανήσου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Δευτέρα πρότασις εἶναι νὰ καταργηθῶσιν αἱ θέσεις τοῦ ἑνὸς γραφέως τῶν ταμείων αʹ τάξεως Κερκύρας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα.)

§167ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ἀντίστροφον.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἀπεῤῥίφθη.

§169ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐγειρόμενοι.) Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατάργησιν τῶν γραφέων τῶν ταμείων ά τάξεως Κερκύρας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας, λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 38 εἶπον ναί, 85 ὄχι, 6 ἠρνήθησαν. Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη. Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργείου προτείνεται ἡ κατάργησις τῶν θέσεων τῶν γραμματέων ὅλων τῶν ταμείων γʹ τάξεως, τὰ ὁποῖα εἶναι 26. Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος προτείνει νὰ περιορισθῇ ἡ κατάργησις διὰ τοὺς γραμματεῖς μόνον 6 ταμείων, νὰ διατηρηθῇ δὲ ἡ πίστωσις διὰ τὰ ὑπόλοιπα 20, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερεν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μένει ἡ πίστωσις ὡς εἶχεν. Ἄρθρον 2. Ποσοστὰ εἰσπράξεων 230,000· περιορίζεται εἰς 200,000.

§172ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω, κύριοι, τὰ ποσοστὰ, τὰ ἐκ τῶν εἰσπράξεων χορηγούμενα εἰς τοὺς ταμίας, νὰ μείνωσιν ὡς εἶχον εἰς τὸν ἀρχικὸν προϋπολογισμόν. Ἡ ἐλάττωσις τῶν ποσοστῶν προϋποθέτει καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν εἰσπράξεων, ὅπερ δὲν πιστεύω νὰ ἐπιδιώκῃ ἡ Κυβέρνησις.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. Ἔξοδα ὑπηρεσίας 48,980· ἐλαττοῦται εἰς 46,480

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Κατόπιν γίνονται δεκτὰ τὰ ἑξῆς ἄρθρα καὶ κεφάλαια. Ἄρθρον 4. Ἔξοδα μεταθέσεων 9,000 ἄνευ ἐλαττώσεως. Κεφ. 8. Οἰκονομικαὶ Ἐφορίαι. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν 246,600, ἐλαττωθὲν εἰς 241,440. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας 20,880, ἐλαττωθὲν εἰς 18,360. Ἄρθρον 3. Ἔξοδα μεταθέσεων 3,400, ἐλαττωθὲν εἰς 2,500. Ἄρθρον 4. Ἔξοδα προμηθείας ἐπίπλων 500 δραχμαί. Κεφ. 9. Παρελθοῦσαι χρήσεις. Ἄρθρα 1 καὶ 2. Ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων......

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνταῦθα ζητεῖ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ προστεθῶσιν 27,434 καὶ 97 ο)ο, συνεπείᾳ μεταγενεστέρων δηλώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ ἀπὸ τὴν νῦν καὶ ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν.

§176ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων δέον νὰ προστεθῶσι τὰ ποσὰ, τὰ ἀναφερόμενα ἐν τῷ πίνακι, τὸν ὁποῖον σήμερον μᾶς διένειμε τὸ προεδρεῖον, ἐξ 27, 431:97 0/0· ἀλλὰ περιπλέον προτείνω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. πρωθυπουργὸν νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὰ ἔξοδα ταῦτα καὶ δραχμαὶ 5,071: 70 0/0, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὁποίων εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησις περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1879, ἡ ὁποία ὅμως δὲν συνεζητήθη. Πρόκειται διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου νὰ πληρωθῶσι χρηματικὰ ποσὰ, ὀφειλόμενα ἀπὸ τὸ προξενεῖον Σμύρνης, διὰ τὰ ὁποῖα ἤγειρον ἀγωγὰς οἱ δικαιοῦχοι, καὶ τὸ δημόσιον ἐπιβαρύνεται μὲ τόκους καὶ ἔξοδα.

§177ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὰ ἔξοδα τῶν κεκλεισμένων χρήσεων γίνονται 195,285:84 0/0 καὶ τῶν διαγεγραμένων χρήσεων 39,227:80.

§179ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλ. 10. Ἄμεσοι φόροι. Ἄρθρον 1. Βεβαίωσις δεκάτων 59,200· ἐλαττοῦται εἰς 33,000. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα βεβαιώσεως φόρου ζώων 30,000· ἐλαττοῦται εἰς 15,000.

§181ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θὰ γείνῃ ἡ δαπάνη, πρέπει νὰ πληρωθῇ, ἀλλ’ ἐὰν δὲν γείνῃ τοιαύτη, ἡ πίστωσις μένει ἀπραγματοποίητος. Φαίνεται ὅμως, ὅτι θὰ ἐνεργηθῇ σχεδὸν γενικὴ ἀπαρίθμησις, διότι ἡ δήλωσις, ὡς γνωρίζετε, ἐγένετο δυστυχῶς ἐλλειπής. Προτείνω νὰ μείνῃ ἡ πίστωσις, ὡς εἶχεν εἰς τὸν ἀρχικὸν προϋπολογισμόν, διότι ἄλλως θὰ ἀναγκασθῇ τὸ ὑπουργεῖον νὰ ζητήσῃ ἀναπληρωτικήν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. Φόροι ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν 175,000· ἐλαττοῦται εἰς 170,000.

§183ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Κεφάλαιον 11. Ἔμμεσοι φόροι. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν τελωνείων, 662,560. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας 82,000. Προτείνεται ἐλάττωσις ἐκ 17,000, καὶ μένουν 65,000.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις διὰ τὴν ἐλάττωσιν.

§185ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 3. Οἰκοδομαὶ καὶ ἐπισκευαὶ τελωνιακῶν καταστημάτων 20,000. Ἄρθρον 4. Ὑπηρεσία ἀτμοτελωνίδων 108,648. Προτείνεται ἐλάττωσις 6,000 δραχμῶν, καὶ μένουν 102,648.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§187ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§188ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Προσωπικὸν σφραγιστηρίου, 21,300. Ἄρθρον 6. Ἔξοδα ὑπηρεσίας χαρτοσήμου 64,000. Ἄρθρον 7. Ἀποδοχαὶ χαρτοσήμου 650,000. Προτείνεται ἐλάττωσις 50,000.

§189ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προτείνει τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἀποδοχῶν, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου αὐξάνει τὸ ἔσοδον ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ χαρτοσήμου ἀπὸ 5,200,000 δραχμὰς, ὡς εἶχε προϋπολογισθῆ παρ’ ἡμῶν, εἰς 5,600,000, καὶ ἀντὶ νὰ προτείνῃ καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προϋπολογιζομένης προσόδου, τὰς ἐλαττώνει· τοῦτο τῇ ἀληθείᾳ εἶναι παράδοξον καὶ ἀκατανόητον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἐπειδὴ ἐπροτάθη ἡ αὔξησις τοῦ ἐσόδου ἀπὸ 5,200,000 εἰς 5,600,000, πρέπει ν’ αὐξήσῃ καὶ ἡ πίστωσις τῶν ἀποδοχῶν· ἡ πίστωσις εἶναι ἀναγκαία, καὶ πρέπει νὰ μείνῃ τουλάχιστον, ὡς εἶχε προϋπολογισθῆ παρ’ ἡμῶν· ἄλλως θὰ ζητήσωσιν ἀναπληρωτικήν. Αὐταὶ εἶναι αἱ οἰκονομίαι, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμαν τόσον πάταγον, ὅτι εἶναι πραγματικαὶ δῆθεν, ἐνῷ εἶναι πᾶσαι εἰκονικαί.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ἀπὸ 650,000 νὰ μείνῃ 600,000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§191ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 8. Ποσοστὰ γραμματοσήμου 30,900. Προτείνουν 3,000 ἐλάττωσιν, ὥστε μένουν 27,000.

§192ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν κάμνω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, ὅτι, ἂν καταναλωθῇ γραμματόσημον περισσότερον, θὰ πληρώσωμεν καὶ ποσοστὰ περισσότερα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι γνωστὸν πόσον γραμματόσημον καταναλίσκεται, τὸ προκάτοχον ὑπουργεῖον ὥρισεν εἰς 30,000 δραχμὰς τὰ ποσοστὰ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰσπράξεων. Προτείνω λοιπὸν νὰ μείνῃ ἡ πίστωσις, ὅπως ἔχει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῷ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθέντι.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ μείνουν 30,000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§194ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Κεφάλαιον 12. Δημόσια καταστήματα. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν τυπογραφείου καὶ λιθογραφείου 45,300.

§195ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους ἐμοῦ παρατήρησις ἄλλη ἢ ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη δὲν στηρίζεται εἰς ὀργανικὸν νόμον, καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ, θέλων νὰ τακτοποιήσω καὶ νομιμοποιήσω τὴν δαπάνην αὐτὴν, ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τυπογραφείου καὶ λιθογραφείου, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἐπεψηφίσθη. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, ἵνα ληφθῇ πρόνοια τοὐλάχιστον διὰ τὸ μέλλον, περὶ ἄρσεως τῆς ἀνωμαλίας ταύτης, ἐὰν δὲν παραδέχεται τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ὑποβληθὲν παρ’ ἐμοῦ νομοσχέδιον.

§196ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας 13,000. Κεφάλαιον 13. Δημόσια νομίσματα. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν δασῶν 74,960. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας 18,400. Ἄρθρον 3. Προσωπικὸν μεταλλείων 15,840. Ἄρθρον 4. Ἔξοδα μεταλλείων καὶ ὀρυκτῶν 3,080. Ἐνταῦθα γίνεται ἐλάττωσις 1200 καὶ μένουσιν 1880.

§197ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ 300 δραχμαὶ, αἱ ὁποῖαι ἐπληρώθησαν δυνάμει τῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον, δὲν πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμόν;

§198ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ οἰκονομοῦμεν αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀπὸ ὅλον τὸ ἄρθρον. Ἄρθρον 5. Ἔξοδα ἐξορύξεως καὶ συγκεντρώσεως ὀρυκτῶν 122,000. Ἄρθρον 6. Καταστήματα ὀρυκτῶν 1000. Ἄρθρον 7. Προσωπικὸν διαχειρίσεως ἁλάτων 29,040. Ἄρθρον 8. Ἔξοδα ὑπηρεσίας ἁλάτων 46,101:19.

§199ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω, τὴν ἑξῆς, ἣν συνίστων τῷ κ. πρωθυπουργῷ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἐξ ὅσων γινώσκω, οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων καὶ κωμῶν αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην τοῦ ἅλατος ἀφ’ ἧς κατηργήθησαν αἱ μερικαὶ ἁλαταποθῆκαι· ὡς ἐκ τούτου δὲ εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀνασύστασις τῶν μερικῶν ἁλαταποθηκῶν, διότι οἱ δυστυχεῖς χωρικοὶ, ὁ λαὸς, ἀναγκάζεται νὰ ἀγοράζῃ τὸ ἅλας πρὸς 25 καὶ 30 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους τοῦ ἅλατος, καὶ πάλιν δὲν τὸ ἔχει, ὅταν ἔχῃ ἀνάγκην αὐτοῦ. Προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ αὐξηθῇ κατά τι ἡ τιμὴ τοῦ ἅλατος, κατὰ δύο, τρία ἢ καὶ τέσσαρα λεπτὰ ἡ ὀκὰ, ἀλλὰ νὰ συστηθῶσιν ἐκ νέου αἱ ἁλαταποθῆκαι· οὕτω σώζεται μὲν ὁ λαὸς ἀπὸ τοὺς κερδοσκοποῦντας ἐπὶ τῆς ἀνάγκης του, συγχρόνως δὲ καὶ αἱ πρόσοδοι τοῦ Κράτους αὐξάνουσι.

§200ΤΙΝΕΣ. Τώρα;!!!!

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ Ὑπουργείου ἀναβιβάζεται εἰς 63,746:01 λεπτὸν.

§202ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πόθεν προέρχεται ἡ αὔξησις αὕτη;

§203ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι τί εἶναι· πρόκειται περὶ τῆς ἁλυκῆς Λευκάδος. Πρὸ δύο ἐτῶν τὰ ἅλατα τῆς Λευκάδος ἐθεωρήθησαν δημόσιος περιουσία, ἐπὶ ἀποζημιώσει καὶ τῆς νήσου Λευκάδος καὶ τῶν ἄλλων νήσων, ἐφ’ ὅσον αὗται ὠφελοῦντο ἐκ τοῦ μονοπωλίου, καὶ ἐγένετο ἡ ἐκτίμησις, διὰ μὲν τὰς ἄλλας νήσους ὡς πρὸς τὸ μονοπώλιον, διὰ δὲ τὴν Λευκάδα διά τε τὸ μονοπώλιον καὶ τὴν περιουσίαν, εἶχε δὲ ἐκτιμηθῆ εἰς 2,122. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διαχειριστικὴ τῆς Λευκάδος δὲν ἐθεώρησε τὴν ἐκτίμησιν ταύτην ὀρθὴν καὶ ἔφερε τὴν ἔνστασίν της, ἥτις ὑπεβλήθη εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον, τοῦτο δὲ προσδιώρισεν τὸ ἤδη σημειούμενον ποσόν. Ἐκτελοῦμεν ἄρα τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως.

§204ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι οὕτως ἔχει· ὥστε ἡ προτεινομένη αὔξησις ἔχει καλῶς.

§205ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς ἔξοδα ὑπηρεσίας ἁλάτων διὰ τῆς προσθήκης εἰς 63,746 καὶ 1 λεπτόν.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§207ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 9. Ἔξοδα καλλιεργείας ἁλυκῶν κτλ. 70,000. Ἄρθρον 10. Προσωπικὸν ἐν Λαυρίῳ. Κεφάλαιον 14. Δημόσια κτήματα. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν γεωμετρικοῦ κλάδου 88,920. Ἐνταῦθα προτείνεται ἐλάττωσις 5,760· ὥστε μένει 83,160.

§208ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι καὶ αὕτη πραγματικὴ οἰκονομία, διότι διὰ τοῦ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθέντος νομοσχεδίου καθιεροῦντο θέσεις δύω ἐπιθεωρητῶν· ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐψηφίσθη, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῶσιν οὗτοι· ὥστε εἴτε ἀπαλειφθῇ ἡ πίστωσις, εἴτε μείνῃ, εἶναι τὸ ἴδιον.

§209ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προτείνετε νὰ μείνῃ;

§210ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω, ὅτι δὲν εἶναι πραγματικὴ οἰκονομία, καὶ εἶναι ἀδιάφορον ἢ μείνει ἢ δὲν μείνει ἡ πίστωσις.

§211ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας κτημάτων 71,280. Ἄρθρον 3. Οἰκοδομαὶ καὶ ἐπισκευαὶ δημοσίων κτιρίων 28,240. Ἄρθρον 4.... Ἄρθρον 5. Ἀποξήρανσις Βοιωτικοῦ πεδίου.....

§212ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ λάβητε πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ; διατί ἀπαλείφετε τὴν πίστωσιν;

§213ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σεῖς δὲν εἴχετε.

§214ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ μελετῶν καὶ ἄλλων τοιούτων ἐργασιῶν, δὲν θὰ λάβητε πρόνοιαν;

§215ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐζήτησα μηχανικὸν ἐκ τῆς Εὐρώπης.

§216ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας σιωποῦν, εἶναι μάταιον νὰ ἐπιμένω ἐγώ.

§217ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀφοῦ δὲν πρόκειται νὰ δαπανήσῃ τι τὸ δημόσιον, δὲν βλέπω διατί νὰ μὴ προστεθῇ ἐδῶ ἡ ἐγγύησις....

§218ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν διαγράφεται τὸ ποσόν· ἀλλ’ ἐσημειώθη ἡ πίστωσις εἰς ἄλλο κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς τὸ κεφάλαιον 19. Ἰδοὺ τί λέγει. (Τὸ ἀναγινώσκει.)

§219ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Κεφάλαιον 15. Ἐπιστροφαὶ χρημάτων 59,000. Κεφάλαιον 16. Ἀποζημιώσεις. Ἄρθρον 1. Ἐκτέλεσις δικαστικῶν ἀποφάσεων καὶ συμβιβαστικῶν πράξεων 150,000. Ἄρθρον 2. Ἀντιμισθία δικηγόρων κτλ. 100,000. Ἄρθρον 3. Τακτοποίησις καὶ συντήρησις δικαστικοῦ ἀρχείου 1,000. Αὐτὴ ἡ δαπάνη διὰ τῆς δηλώσεως θεωρεῖται περιττή. Ἄρθρον 4. Ἀντίτιμον καὶ δετικὰ βιβλίων 200 δραχμαί. Κεφάλαιον 17. Πιστωτικὰ γραμμάτια κτλ. 100,000. Κεφάλαιον 18. Ἀπόδοσις κεφαλαίων ὁδοποιΐας 3,250,000. Ἐνταῦθα προσετέθησαν 550,000 ἐκ λάθους παραλειφθεῖσαι, ὥστε τὸ κεφάλαιον γίνεται 3,800,000. Κεφάλαιον 19. Ἀποξήρανσις Βοιωτικοῦ πεδίου 30,000. Κεφάλαιον 20. Μελέται περὶ ἀρδεύσεως τοῦ Ἀργολικοῦ καὶ Μαντινειακοῦ πεδίου 15,000.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ταύτην διὰ τῆς δηλώσεως τὸ Ὑπουργεῖον θεωρεῖ περιττήν.

§221ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ μείνῃ ἐγγεγραμμένη ἡ πίστωσις, διότι πράγματι θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐσημειώθη. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων εἶναι παρόντες, βεβαίως θὰ ἐπιμείνουν νὰ μὴ διαγραφῇ. Κάμνω δὲ τὴν πρότασιν τῆς μὴ διαγραφῆς, ἐλπίζων, ὅτι καὶ οὗτοι θὰ τὴν ὑποστηρίξουν. Ἀποῤῥίπτεται δι’ ἀναστάσεως.

§222ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν.

§223ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§224ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 3. Παράσημα 15,000.

§225Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν· ταύτην ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Τὰ παράσημα διατί νὰ τὰ πληρώνῃ τὸ ἔθνος; νὰ τὰ πληρώνουν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι τὰ λαμβάνουν. Λοιπὸν ἐγὼ προτείνω αὐτό.

§226ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὡς πρὸς τὰ παράσημα, ὅτι 15,000 εἶναι ἀνεπαρκεῖς· ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῶν μόλις 2,000 δραχμαὶ ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὴν δαπάνην τῶν παρασήμων δι’ Ἕλληνας, αἱ δὲ ἄλλαι εἶναι διὰ ξένους. Ἡ δαπάνη αὕτη οὕτω καθοριζομένη εἶναι λίαν γλίσχρος.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζερβοῦ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§228ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 4. Ταχυδρομικὰ ἐκτὸς τοῦ Κράτους 20,000. Ἄρθρον 5. Ἐνοίκιον ἁμάξης 4,800. Κεφάλαιον Βʹ. Διπλωματικὴ ὑπηρεσία. Ἄρθρον 1. Μισθοὶ προσωπικοῦ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβείας 181,356.

§229ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε πρωθυπουργὲ, τί γίνεται τὸ περὶ ἀγορᾶς τοῦ οἰκήματος τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβείας; θὰ μείνῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ἀφῆκεν ἡ Βουλὴ ἐκκρεμὲς; ἵνα τὸ ψηφίσῃ συνάμα μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§230ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη αὐτὸ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§231ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅταν ἐσυζητοῦμεν τὸ περὶ ἀγορᾶς οἰκίας, καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁ νῦν ἐπέμενον εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἐνοικίου, τὸ ὁποῖον πληρώνει ἤδη ἡ πρεσβεία ἀπὸ τὴν χορήγησιν. Ἐγὼ ὅμως ἔρχομαι νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀφαιρέσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο, διότι ἠξεύρετε, ὅτι ὁ νῦν πρέσβυς εἶναι ἴσως ὁ μόνος, ὅστις φροντίζει νὰ διατηρῇ ἀξιοπρέπειαν πρέσβεως πολὺ μεγαλειτέρου ἔθνους, καὶ πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν κ. συναδέλφων ὅσοι διετέλεσαν ἐν Κωνσταντινουπόλει. Μὲ τὸν μισθὸν, τὸν ὁποῖον λαμβάνει ὁ πρέσβυς, γνωρίζει καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς, ἐπειδὴ διετέλεσε τοιοῦτος, ὅτι δὲν δύναται νὰ οἰκονομήσῃ τὰς ἀνάγκας του. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ κονδύλιον τῶν 10,000 φράγκων, ἀλλὰ νὰ μείνῃ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς πρεσβείας. Ἴσως μὲ εἰπῆτε διατί νὰ διατηρῇ θέσιν πρεσβείας μεγαλειτέρου ἔθνους; ἴσα ἴσα λέγω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις μας εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅπου τὴν πρώτην θέσιν ἔχει ἡ ἑλλ. πρεσβεία, ἑπομένως καὶ τοιαῦτα πρόσωπα πρέπει νὰ ἦναι πρέσβεις, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν διατήρησιν ὁλοκλήρου τοῦ κονδυλίου, διότι τὸ νομίζω συμφέρον ἐθνικόν. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 10,000 φράγκων.

§232ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶμαι τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα, νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἀγορὰ, ἀλλὰ ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ ποσὸν τοῦ ἐνοικίου ἐκ τοῦ μισθοῦ τοῦ πρέσβεως, διότι, ὅταν ἀγοράσωμεν τὴν οἰκίαν, δὲν θὰ πληρώνῃ οὗτος τὸ ἐνοίκιον, τὸ ὁποῖον σήμερον πληρώνει, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι 10,000 φράγκα. Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ πραγματικὸν ἀντίτιμον εἶναι ἀνώτερον τῶν 10,000· ἀλλ’ ἕνεκα περιστάσεων, τὸ πληρωνόμενον ἐνοίκιον εἶναι κατώτερον τῆς ἀξίας τῆς οἰκίας. Τοῦτο τὸ κατώτερον ἐνοίκιον, ἐννοεῖται, ὅτι, ἀφοῦ ἀπαλλάσσεται ὁ πρέσβυς τῆς πληρωμῆς αὐτοῦ, πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ· καὶ διὰ τοῦτο, εὐθὺς ὡς ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, πρέπει καὶ νὰ ἐλαττώσωμεν κατὰ 10,000 φράγκα τὸν μισθὸν τοῦ πρέσβεως. Ὡς πρὸς δὲ τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία κανονίζει δύω τρόπους, εἴτε κατὰ δόσεις νὰ γείνῃ ἡ πληρωμὴ, εἴτε ἐφ’ ἅπαξ, φρονῶ, ὅτι ἡ ἐφ’ ἅπαξ πληρωμὴ εἶναι καλλιτέρα, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, ὅσῳ, ἕνεκα τῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συμβάσεως, ὑπάρχουσι κεφάλαια, ἐκ τῶν ὁποίων δύναται νὰ πληρωθῇ τὸ ἀντίτιμον τῆς οἰκίας ὁλόκληρον.

§233ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ ἐνοίκιον δὲν εἶναι προσδιωρισμένον πόσον ὀφείλει νὰ ἦναι· τοῦτο τὸ πληρώνει ὁ πρέσβυς, ἀναλόγως τῶν μέσων του. Ἐὰν ὁ νῦν πρέσβυς πληρώνῃ πολλὰ, δὲν ἕπεται, ὅτι πρέπει νὰ τοῦ τὰ ἀφαιρέσητε.

§234ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι, ἐὰν δὲν ἀφαιρέσωμεν τὸ ἐνοίκιον, εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀγορᾶς.

§235ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶναι δίκαιον νὰ τοῦ ἀφαιρέσωμεν τόσον ποσόν;

§236ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι πληρώνει ὀλιγώτερον ἢ ὅσον ἔπρεπεν. Ἠξεύρετε, ὅτι καὶ ἐγὼ διετέλεσα πρέσβυς ἐπλήρωνα δὲ σχεδὸν τὸ διπλάσιον.

§237ΡΟΥΦΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον νὰ προηγηθῇ.

§238ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂς ψηφίσωμεν πρῶτον τὸ νομοσχέδιον.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως συμβάσεως πρὸς ἀγορὰν ἐν Κωνσταντινουπόλει οἰκίας, εἰς γʹ συζήτησιν.

§240ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ σημειωθῇ καὶ πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δύναται νὰ σημειωθῇ χορήγησις πιστώσεως.

§242ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· ὅπως ἐβεβαιώθην, ἡ οἰκία αὕτη εἶναι πολλὰ καλὴ, ἀλλὰ δυστυχῶς, ἕνεκα τῆς θέσεως, εἴτε τῆς ὁδοῦ, ἐν ᾗ εὑρίσκεται, δὲν εἶναι κατάλληλος ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὸ ἔθνος· ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι προωρισμένη δι’ οἰκογενείας, αἵτινες δὲν ἀνήκουσιν εἰς ὑψηλὴν θέσιν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐκταθῶ πλειότερον· σᾶς λέγω μόνον, ὅτι πολλοὶ ἀπατώμενοι κτυποῦν τὴν θύραν τῆς Πρεσβείας, νομίζοντες, ὅτι ἡ θύρα αὕτη ἀνήκει εἰς οἰκογενείας κοινάς.

§243ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§244ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὰς πληροφορίας ταύτας μοὶ ἔδωκαν· ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ παρακαλῶ τοὺς γινώσκοντας νὰ πληροφορήσωσιν ἡμᾶς.

§245ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Πλανᾶσθε, κύριε Πετσάλη. Ἡ οἰκία, περὶ ἧς πρόκειται, ἀπέχει περίπου 150 μέτρα ἀπὸ τὴν κυρίαν ὁδὸν τοῦ Σταυροδρομίου, καὶ πλησίον κατοικοῦσιν οἰκογένειαι γνωσταί. Οὐχὶ μακρὰν μάλιστα αὐτῆς εἶναι καὶ ἡ οἰκία τοῦ Χρηστάκη Ζωγράφου, μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας τοῦ Σταυροδρομίου· ἀκριβῶς δὲ παρὰ τὴν Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν κεῖται ἡ οἰκία τοῦ Γεωργίου Ζαφειροπούλου, ἑνὸς τῶν γνωστοτέρων ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλλήνων. Ἐκ τούτων βλέπετε, ὅτι τὸ μέρος εἶναι ἀρκετὰ κεντρικὸν, ἐνῷ ἡ Γερμανικὴ Πρεσβεία ἀπέχει 20 λεπτὰ ἀπὸ τοῦ Σταυροδρομίου. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ οἰκία κεῖται εἰς ἀξιόλογον θέσιν, εἰς μέρος ὑψηλὸν, ἔχουσα ὡραίαν θέαν ἐπὶ τοῦ λιμένος, καὶ θεωρῶ τὴν ἀγορὰν αὐτῆς ἀναγκαίαν. Λυποῦμαι δὲ, ὅτι οἱ δόντες τὰς ἐναντίας πληροφορίας εἰς τὸν ἔντιμον συνάδελφόν μας καὶ φίλον μου κ. Πετσάλην τὸν ἐπλάνησαν.

§246Λ. ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ καταστήματος τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐγένετο ἀντικείμενον ἱκανῆς ἀλληλογραφίας μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς πρεσβείας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἄλλοτε εἶχε τὴν ἰδέαν ν’ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς οἰκόπεδον ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ν’ ἀνεγείρῃ κατάλληλον οἰκοδομὴν, καὶ ἐγένοντο ἐπὶ τούτου πολλαὶ σκέψεις διαπραγματεύσεως, ὅπως ἐπέλθῃ συμφωνία τις μεταξὺ τῶν δύω Κυβερνήσεων, τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Τουρκικῆς, περὶ ἀνταλλαγῆς γηπέδων ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει, πρὸς ἀνέγερσιν μεγάρων διὰ τὰς πρεσβείας. Τώρα πρόκειται κατ’ ἔτος νὰ δίδωμεν 40,000 δραχμῶν ἢ νὰ δαπανήσωμεν ἐν τῇ παρούσῃ οἰκονομικῇ ἡμῶν θέσει ἐφ’ ἅπαξ πλέον τῶν 300,000 δραχμῶν, διὰ ν’ ἀποκτήσωμεν οἰκίαν, ἡ ὁποία δύναται μὲν νὰ ἦναι καλὴ κατὰ τὰς πληροφορίας τῶν γινωσκόντων, ἀλλ’ ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἐκείνην τὴν ἀξίαν καὶ τὴν καταλληλότητα, τὴν ὁποίαν εἶχε κατὰ νοῦν ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἐσκέπτετο νὰ ἀνεγείρῃ μέγαρον τῆς πρεσβείας ἐν Κωνσταντινουπόλει. Εἶμαι λοιπὸν ἐναντίος τῆς ἀγορᾶς.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4. Ὡς ἄρθρον δὲ 5 προσετέθη τὸ χορηγοῦν τὴν ἀπαιτουμένην πίστωσιν.

§248ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παραδέχεσθε τὸ δεύτερον σύστημα τῆς πληρωμῆς, τὸ ἐφ’ ἅπαξ δηλαδή;

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§250ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δι’ ὅλον τὸ ποσὸν ζητεῖται πίστωσις. Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον.

§251ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιορίσῃ τοὐλάχιστον τὸ ἀναφερόμενον ποσὸν εἰς 300 λίρας Τουρκικάς, ὅσον εἶναι τὸ πληρωνόμενον ἐνοίκιον.

§252ΦΙΛΗΜΩΝ. Πιστεύω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς μισθοδοσίας τοῦ πρέσβεως. Τὰ ἔξοδα ἐν Κωνσταντινουπόλει εἶναι ὑπέρογκα, αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ πρέσβεως εἶναι μέγισται, καὶ ἐκ πείρας ἰδίας γνωρίζω, ὅτι μόλις ἐπαρκεῖ, διὰ νὰ κρατῇ τὴν θέσιν του· νομίζω, ὅτι ἡ ἐλάττωσις, ἀντὶ τῶν 54 εἰς 50, εἶναι ἐπαρκής. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγηθῶ δημοσίᾳ ποίας στενοχωρίας ὑφίσταται ὁ πρέσβυς.

§253ΡΟΥΦΟΣ. Δικαίως ὁ κ. Φιλήμων παρετήρησεν, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτοῦ εἶναι πολὺ διάφορος τῆς θέσεως τῶν ἄλλων πρέσβεων ἐν Εὐρώπῃ. Ὁ κ. Τρικούπης διετέλεσεν ἐν τῇ πρεσβείᾳ τοῦ Λονδίνου καὶ τῶν Παρισίων. Ἀλλ’ ἡ θέσις τοῦ πρέσβεως ἐν Λονδίνῳ καὶ Παρισίοις εἶναι πολὺ διάφορος τῆς τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Εἶναι ὑβριστικὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα ὁ πρέσβυς αὐτῆς νὰ μὴ ἔχῃ τὰ ἀναγκαῖα μέσα, ὥστε ἀξιοπρεπῶς ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὸ ἔθνος ἐκεῖ, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἡ Κωνσταντινούπολις εἶναι τὸ κέντρον τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω τὴν ἐπιμονὴν, τὴν ὁποίαν δεικνύει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρωθυπουργὸς, εἰς τὸ νὰ θέλῃ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν μισθὸν τοῦ πρέσβεως. Ἂν καὶ γνωρίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν κάμνω, δὲν θὰ γείνῃ ἀποδεκτὴ ἐκ τῆς ἐξαιρετικῆς ἐπιμονῆς τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὀφείλω ὅμως νὰ τὴν κάμω, διὰ νὰ μάθωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσι καὶ ἀναδεικνύουσιν ἄνδρας παρὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ποία ἀνταμοιβὴ τοὺς ἀξίζει.

§254ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι οἱ προλαλήσαντες καὶ δίκαιον καὶ ἄδικον ἔχουν συγχρόνως, διότι ὁμολογῶ μὲν, ὅτι ἡ ἀντιμισθία τοῦ πρέσβεως ἐν Κωνσταντινουπόλει δὲν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ οὐδὲ ὁ διδόμενος μισθὸς εἰς τοὺς λοιποὺς πρέσβεις τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς δαπάνας τῆς θέσεώς των, καὶ ὁ κ. Κουντουριώτης, ὅστις εἶναι ἀρχαῖος φίλος μου καὶ τοῦ ὁποίου εὗρον τὴν οἰκογένειαν ἐν Παρισίοις, ὅτε μετέβην ἐκεῖσε τῷ 1875 μετὰ τὴν ἐκ Ῥώμης ἀναχώρησίν μου, παρεπονεῖτο καὶ ἐκεῖ, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάλογος ὁ μισθός του· καὶ δὲν εἶχεν ἄδικον. Σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι καὶ ἄλλα μεγαλείτερα Κράτη δὲν πληρώνουσιν ἁδρότερον ἰδίους πρεσβευτὰς ἀφ’ ὅ,τι πληρώνει ἡ Ἑλλάς. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ τί εἶναι ἀνάλογον ἢ ἀναγκαῖον· πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ τί δυνάμεθα νὰ πληρώνωμεν.

§255ΤΙΝΕΣ. Βέβαια, βέβαια.

§256ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν προλαλήσαντα βουλευτὴν Αἰγιαλείας κ. Μελετόπουλον, ὁ ὁποῖος διετέλεσε καὶ πρέσβυς. Καὶ ἐγὼ καθὼς εἶπον, καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει διατελέσαντες, ἐπεβεβαίωσαν, παρατηροῦμεν ὅτι ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβεία τῆς Ἑλλάδος ἔχει ἀνάγκην νὰ τηρῇ θέσιν ἴσην μὲ τὰς μεγάλας πρεσβείας, διότι εἰς τὴν Ῥώμην, εἰς τὰ Παρίσια καὶ τὸ Λονδῖνον, ἠμπορεῖ ἡ Ἑλληνικὴ πρεσβεία νὰ φαίνεται μικρὰ, οὐχὶ ὅμως καὶ ἐν Βυζαντίῳ τῷ κέντρῳ τοῦ ἑλληνισμοῦ. Εἶναι ἀληθές, κ. Μελετόπουλε, ὅτι, καθὼς εἴπατε, καίτοι οἱ μισθοὶ εἶναι μικροὶ, ἄλλοι πρέσβυς κατώρθωσαν νὰ ζήσουν ἐν Κωνσταντινουπόλει μὲ αὐτὸν τὸν μισθόν, ἀλλὰ δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι οὗτοι κατῴκουν εἰς τὰ ξενοδοχεῖα, ὁ σημερινὸς ὅμως πρέσβυς κ. Κουντουριώτης ἔχει τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν νὰ διατηρῇ τὴν πρεσβείαν ἐν ἀξιοπρεπείᾳ, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἐν τῇ πρώτῃ περιόδῳ, καθ’ ἣν διετέλεσε πρέσβυς, καὶ νῦν διατηρεῖ θέσιν πρέσβεως ἰσχυρῶν ἐθνῶν. Ἑπομένως εἶναι ἄδικον καὶ ἐναντίον τῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους νὰ περιορίζωμεν τὴν ἐπιχορήγησίν του καὶ νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν φιλοτιμίαν του, μάλιστα διὰ τῆς ἀγορᾶς τῆς οἰκίας ἀφαιροῦνται 10,000 φράγκα ἀπὸ τὴν ἐπιχορήγησίν του, τὴν ζημιοῦμεν καὶ 3,500 δραχμάς.

§257Λ. ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε πόσα πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτὴν, διὰ νὰ ἔχῃ ὅλην τὴν πρέπουσαν ἀξιοπρέπειαν; 150,000 δραχμάς. Ἔπειτα ἡ ἀξιοπρέπεια συνίσταται καὶ εἰς ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν ἐν Κωνσταντινουπόλει.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπείᾳ τοῦ ψηφισθέντος νόμου, προτείνεται ἡ ἐλάττωσις τοῦ μισθοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρέσβεως κατὰ 10,000 νέας δραχμάς.

§259ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. 300 λίρας τουρκικὰς πληρώνει ἐνοίκιον· 300 λίραι 10,000 φράγκα κάμνουν;

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φιλήμων προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ μόνον κατὰ 4,000. Ἐρωτηθεῖσα ἡ Βουλὴ ἀποῤῥίπτει τὴν γνώμην τοῦ κ. Φιλήμονος.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητρακάκης προτείνει νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 7,500 δραχμάς. Ἀποῤῥίπτεται καὶ ἡ πρότασις αὕτη, γίνεται δὲ δεκτὴ ἡ κατὰ 11,200 προταθεῖσα ἐλάττωσις.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὸ κεφάλαιον Βʹ. ἄρθρον 1· 11,200 δραχμαὶ, καὶ μένει 170,156 μόνον. Ἄρθρον 2.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀφαίρεσις κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργείου 5,000 δραχμῶν. Γίνεται δεκτή. Κεφάλαιον Γʹ.

§264Λ. ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν τελειώσῃ ἡ συζήτησις περὶ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβείας, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι, κατ’ ἐμὲ, ὑπάρχει μεγάλη βλάβη τῆς ὑπηρεσίας ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ πρώτου γραμματέως τῆς πρεσβείας, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦτο, ὅπως προνοήσῃ περὶ θεραπείας τῆς ἀνάγκης ταύτης. Κεφάλαιον Γʹ.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἐλάττωσις······ 104,760.

Γίνεται δεκτὴ ἡ ἐλάττωσις.

Κεφάλαιον Δʹ.

Κεφάλαιον ΣΤʹ.

§266ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα τῶν πρεσβειῶν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε πάντοτε τὴν Βουλὴν, καὶ εἰς πολὺ καλλιτέρας τοῦ τόπου οἰκονομικὰς περιστάσεις ἐθεώρησεν, ὅτι εἶναι μία δαπάνη, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ δημόσιον ἀπέναντι τῆς σμικρότητος τοῦ Κράτους. Λαμβάνων σήμερον τὸν λόγον, ἔχω εὐτυχῶς ὑπὲρ ἐμοῦ τὸν κ. Τρικούπην, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ 1875 ἐθεώρησε περιττοὺς τοὺς πρέσβεις καὶ τοὺς ἀνεκάλεσε.

§267ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶσθε ἠπατημένος· ἐγὼ τότε τοὺς πρέσβεις δὲν τοὺς ἀνεκάλεσα, διότι ἐθεώρουν, ὅτι δὲν ἦσαν χρήσιμοι, καὶ διότι ἤμην τῆς γνώμης, ὅτι ἔπρεπε νὰ καταργηθῶσιν αἱ πρεσβεῖαι, ἀλλὰ διότι εἶχον γνώμην, ὅτι διωρίσθησαν ἄνευ πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὅτι εἶχον διορισθῆ παρανόμως.

§268ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ παραδέχομαι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τότε ἐγένετο καὶ τὸ ὁποῖον ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ παρουσία τῶν πρέσβεων εἶναι περιττὴ, διότι ἀπὸ τὰ 1875 αἱ πλειότεραι τῶν πρεσβειῶν διατελοῦσιν ἄνευ πρέσβεων. Τελευταῖον δὲ διωρίσθησαν δύω πρέσβεις, οἵτινες, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, δὲν ἐβεβαιώθη ἂν προσέφερον ὑπηρεσίας ἀναλόγους τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία γίνεται δι’ αὐτούς. Τὸ Κράτος, κύριοι, ἢ πρέπει διὰ μεγάλους πολιτικοὺς λόγους ν’ ἀντιπροσωπεύηται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἢ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνηται μὲ τοιαύτην δαπάνην. Ἵνα ἀντιπροσωπεύηται ἐξωτερικῶς πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύηται προσηκόντως, πρέπει κατάλληλα πρόσωπα νὰ κατέχωσι τὰς θέσεις αὐτὰς, πρέπει εἰς τὰς δεδομένας περιστάσεις νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς πεποίθησιν, ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ εἶναι καρποφόρος. Δυστυχῶς εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ εἴπω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν εἶδον τὰς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι προσεφέρθησαν εἰς τὸ Κράτος ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, διὰ τοὺς ὁποίους δαπανῶμεν τόσα μεγάλα ποσὰ, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, εἰς μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας πρεσβείας ἔχομεν ἀπὸ τὰ 1875 ὡς ἐπιτετραμμένον τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον, ὅστις εἶχε διορισθῆ γραμματεὺς τῆς Πρεσβείας ἐν Λονδίνῳ· εἰς τοὺς Παρισίους συμβαίνει τὸ ἴδιον, διότι ὁ λεγόμενος Πρέσβυς μεταβαίνει ἀπὸ Βιέννην εἰς Παρισίους καὶ εἰς ἄλλα μέρη διὰ προσωπικάς του ἀνάγκας. Βλέπετε, λοιπὸν, κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἡ διατήρησις τῶν Πρεσβειῶν εἶναι ἀφορμὴ διὰ νὰ οἰκονομῶμεν κατὰ καιροὺς πρόσωπα, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχωμεν ἀφορμὴν νὰ ὠφεληθῶμεν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν τῶν προσώπων· ἢ πρέπει νὰ ἔχωμεν πρέσβεις, καὶ ἡ δαπάνη τότε καλῶς γίνεται, διότι ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν εἶναι χρήσιμος, ἢ πρέπει νὰ τὰς καταργήσωμεν. Εἶναι ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα ἔχουσι μεγαλειτέρας προσόδους ἀπὸ ἡμᾶς, καὶ δὲν ἔχουσι πρέσβεις, καὶ ἡμεῖς ὑποφέρομεν διὰ τὴν ἐξωτερικὴν ἀντιπροσώπευσίν μας, ὅπως ὑπάρχει καὶ ὅπως γίνεται, μίαν δαπάνην 350,000 δραχμῶν· ὥστε νομίζω, ὅτι, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐπιφέρωμεν οἰκονομίας, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ δαπάνη, ἡ ὁποία γίνεται ἄνευ λόγου, εἶναι ἡ δαπάνη τῶν Πρεσβειῶν, αἵτινες πρέπει νὰ καταργηθῶσι.

§269ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὑποστηρίζω τὸν προλαλήσαντα· καὶ ἐγὼ παρατηρῶ ὅτι Πρέσβεις τινὲς δὲν εἶναι ἀναγκαῖοι, καθ’ ὅσον δὲν ἐδιωρίσθησαν τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, ὡς πρέσβυς τῆς Γερμανίας κ. Ῥαγκαβῆς, ὁ ὁποῖος διωρίσθη τῇ ἀπαιτήσει τῆς Γερμανικῆς κυβερνήσεως, διότι ὁ υἱός του ἔλαβε μέρος εἰς τὸν πόλεμον κατὰ τῶν Γάλλων, ἔθνους εὐεργετήσαντος τὴν Ἑλλάδα· εἰς οὐδὲν ὠφέλησεν ὁ διορισμὸς αὐτός. Αἱ πρεσβεῖαι μᾶς χρησιμεύουν νὰ οἰκονομῶμεν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω διὰ ποῖον λόγον προτιμῶνται ἀπὸ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι καὶ περισσοτέραν ἱκανότητα καὶ μεγαλείτερα δικαιώματα ἔχουσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§270ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ κατ’ ἐμὲ, κύριοι, ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἤμην ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, πρὸ πάντων διότι ὁ καιρὸς κατεπείγει καὶ διότι νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ· τοῦτο δὲ εἶπον κατ’ ἰδίαν εἴς τινα τῶν ἐντίμων μελῶν τοῦ κοινοβουλίου, τὰ ὁποῖα ἐπροτίθεντο νὰ λαλήσωσι. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι πολλαὶ ἐκ τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Ῥικάκη εἶναι ἀληθεῖς καὶ ὀρθαὶ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς σημασίας τῶν πρεσβειῶν δὲν δύναται νὰ λυθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι εἰς δυσχερῆ θέσιν, διότι διετέλεσα πρεσβευτὴς, καὶ ἴσως τινὲς ἐξ ὑμῶν ἐκλάβωσιν, ὅτι ὁμιλῶ περὶ ἐμαυτοῦ, pro domo mea, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω εἰλικρινῶς τὴν γνώμην μου, διότι ὑποθέτω, ὅτι καὶ πάντες ὑμεῖς ἔχετε ἀπ’ ἐμοῦ τὴν ἀξίωσιν ταύτην. Κατ’ ἐμὲ τὸ ζήτημα, κατ’ ἀρχὴν, τῆς ὑπάρξεως τῶν πρεσβειῶν, πρέπει νὰ λυθῇ καταφατικῶς. Ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας βουλευτὴς Πατρῶν τὰ μικρὰ Κράτη· ἐν τούτοις ἂν παρατηρήσητε τὰ συμβαίνοντα, θὰ ἴδητε, ὅτι ὅλα σχεδὸν τὰ μικρὰ Κράτη ἔχουσιν ἀντιπροσώπους διπλωματικούς. Τινὰ ἐξ αὐτῶν, μὴ εὑρισκόμενα εἰς πολιτικὰς ἀνάγκας καὶ θέλοντα νὰ κάμωσιν οἰκονομίας, περιώρισαν ἑκάστοτε τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, καθὼς ἡ Ἑλβετία, ἡ ὁποία διατηρεῖ μόνον 3 ἢ 4 Πρέσβεις· ἀλλ’ ἐν γένει καὶ τὰ μικρὰ Κράτη ἔχουσιν πρεσβευτάς ὄχι μόνον ἐν Εὐρώπῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν Ἀμερικῇ, καθὼς τὸ Βέλγιον, ἡ Ὁλλανδία καὶ ἄλλα. Δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη πάντοτε τῆς ὑπάρξεως Πρεσβειῶν, ἀλλὰ λέγω, ὅτι τό ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ καταφατικῶς κατ’ ἀρχήν· ἀλλ’ ἐὰν π. χ. τὸ Κράτος εὑρίσκηται ἐν ὁμαλαῖς περιστάσεσιν, ἐὰν δὲν ἔχῃ καμμίαν περιπλοκὴν ἐξωτερικὴν, κανὲν ζήτημα ἐξωτερικὸν, καὶ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ κάμῃ οἰκονομίας μεγάλας, τότε μοὶ φαίνεται, ὅτι δύναται ἐκτάκτως νὰ προβῇ εἰς τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν Πρεσβειῶν, ὡς προέβη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πολλάκις, καὶ ἐπὶ τοῦ βασιλέως Ὄθωνος, καὶ ἐπὶ τοῦ βασιλέως Γεωργίου. Ἐγὼ μάλιστα συνέπραξα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτου μέτρου, ὡς γενικὸς γραμματεὺς ἐπὶ τοῦ ἀειμνήστου Δεληγεώργη. Νομίζω ὅμως, ὅτι σήμερον δὲν εἶναι εὔθετος ἡ περίστασις νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάλυσιν τῶν Πρεσβειῶν, καὶ ἤθελον παρακαλέσει, διὰ τοὺς λόγους ἀκριβῶς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πατρῶν κ. Ῥικάκης, τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μεριμνήσῃ οὐχὶ περὶ τῆς καταργήσεως τῶν Πρεσβειῶν, ἀλλὰ περὶ τῆς συμπληρώσεως αὐτῶν, διότι καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι αἱ Πρεσβεῖαι, διὰ νὰ ἐκπληρώσωσι τὸν σκοπόν των, πρέπει νὰ ἦναι πλήρεις, πρέπει δηλαδὴ νὰ ἦναι ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν πρόσωπα ἀνάλογα τῶν θέσεων, πρόσωπα ἔχοντα τὴν δέουσαν βαρύτητα καὶ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ πατρίδι καὶ ἀπέναντι τῶν ξένων. Ἄλλως τε καὶ αὐτὸς ὁ βαθμὸς, ὡς πολλοὶ ἐξ ὑμῶν γνωρίζετε, συμβάλλει εἰς τὴν καλλιτέραν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τοῦ πρέσβεως. Διὰ τοῦτο παρετήρησα, ὅτι τὸ αὐτὸ πρόσωπον, ἔχον ἀνώτερον βαθμὸν, δύναται καλλίτερον νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ πρεσβευτικὰ καθήκοντα, καὶ τοῦτο βεβαίως ὁ ἀξιότιμος πρωθυπουργὸς, εἴπερ τις καὶ ἄλλος, καλῶς γινώσκει, διότι διετέλεσεν ὡς διπλωματικὸς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος καθ’ ὅλους τοὺς βαθμοὺς τῆς ἱεραρχίας, καὶ ὡς γραμματεὺς πρεσβείας καὶ ὡς ἐπιτετραμμένος καὶ ὡς ἔκτακτος ἀπεσταλμένος καὶ ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§271Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (πρωθυπουργός.) Καὶ ὡς ἀκόλουθος.

§272Λ. ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ παρελθὸν, ὅπερ ὁ προλαλήσας ὑπηνίξατο, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Πρέσβεως πρέπει νὰ ἦναι μόνιμος. Καὶ ἐκεῖ ὅπου δυσκόλως γίνονται μεταβολαί, ὡς ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀλλάσσουσι πολλάκις τὰ πρόσωπα τῶν Πρέσβεων, ὅταν ἀλλάξῃ μία πολιτικὴ, καὶ εἰς τὰ ἄλλα δὲ Κράτη πολὺ συχνότερον. Ἴσως κατὰ τὸ παρελθὸν ἦτον ἀνώμαλος ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἀπελύθησαν οἱ Πρέσβεις, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἐπιμείνω εἰς αὐτὸ, καθ’ ὅσον μάλιστα καταντᾷ προσωπικόν. Νομίζω ὅμως, ὅτι, καθ’ ἃς ἔλαβον κατόπιν ἐξηγήσεις, ὁ ἀξιότιμος πρωθυπουργὸς δὲν ἐσκόπει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν χηρείαν τῶν Πρεσβειῶν, δὲν ἐσκόπει δηλ. νὰ ἀφήσῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς Ἑλλάδος εἰς τοὺς γραμματεῖς, ἀλλ’ ἤθελε νὰ ἀναπληρώσῃ δι’ ἄλλων προσώπων ἐκεῖνα τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, κατ’ αὐτὸν, δὲν ἦταν σύμφωνα μὲ τὴν πολιτικήν του, καὶ εἰς αὐτὸ ἔχει δίκαιον· μόνον παρατηρῶ καὶ πάλιν, ὅτι ἦτον ἀνάρμοστος ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ἀπόλυσις τῶν Πρέσβεων τῷ 1875. Ἐγὼ τοῦτο ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν μέριμναν τοῦ ἀξιοτίμου πρωθυπουργοῦ καὶ ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ προνοήσῃ δηλ. περὶ τῆς δεούσης διπλωματικῆς ἀντιπροσωπείας τῆς Ἑλλάδος ἐν ταῖς παρούσαις περιστάσεσιν. Ἐὰν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων γραμματέων ἀπεδείχθησαν τινὲς ἱκανοὶ, καὶ ἐγὼ ἠξεύρω, ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, διότι συνυπηρέτησαν μετ’ ἐμοῦ καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ, ἀπεδείχθησαν νέοι ἔχοντες καὶ ζῆλον καὶ φιλοτιμίαν, ἐὰν ἦναι, λέγω, ἱκανοὶ, δέον νὰ προβιβασθῶσι Πρέσβεις. Ἐὰν ὅμως νομίζῃ ὁ κ. πρωθυπουργὸς, ὅτι δὲν ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τότε θὰ τῷ συστήσω νὰ μεριμνήσῃ περὶ διορισμοῦ Πρέσβεων χάριν τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας καὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, διότι ὁμολογουμένως ἡ ἀντιπροσωπεία τῆς Ἑλλάδος ἐν ταῖς παρελθούσαις κρισιμωτάταις περιστάσεσι δὲν ἦτον ἐπαρκής.

§273Τ. ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος κ. Δημητρακάκης, ὁμιλῶν περὶ τοῦ ζητήματος τῶν Πρεσβειῶν, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἔπραξεν ἓν ἄτοπον, ἀναμίξας προσωπικὰ ζητήματα εἰς ζήτημα ὅλως γενικόν. Ἐπειδὴ ὑπηνίξατο περὶ ἑνὸς προσώπου, τὸ ὁποῖον σήμερον διατελεῖ ὡς Πρέσβυς, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὰς παρατηρήσεις ἐκείνας. Τὸ πρόσωπον αὐτὸ εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἕνεκα τῆς εὐρυτάτης παιδείας των, ἕνεκα τῶν διακεκριμένων φιλολογικῶν ἔργων καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν των, ἔχουν δικαιώματα κεκτημένα. Εἶναι δὲ πρόσωπον, ὅπερ δύναται ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ καὶ μέγα Κράτος ὡς οἱ καλλίτεροι τῶν διπλωματῶν.

§274ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀντικρούσαντά με ἔντιμον βουλευτὴν Ἀττικῆς παρατηρῶ, ὅτι ὁ κ. πρέσβυς μας ἐν Γερμανίᾳ ἠμπορεῖ νὰ ἦναι καλὸς, νὰ συντάττῃ καλὰς κωμῳδίας, τοῦ Κουτρούλη τὸν Γάμον, καὶ τὰ τοιαῦτα, ἀλλ’ ὡς πρέσβυς καὶ ἐν Παρισίοις καὶ ἐν Γερμανίᾳ εἰς οὐδὲν συνετέλεσε. Τοὐναντίον, ἐνῷ εἶναι πεπαιδευμένος καὶ μετέρχεται καὶ τὸν δημοσιογράφον, ἀφοῦ ἡ Ἐφημερὶς τοῦ ἐν Βερολίνῳ ἀρχικαγγελαρίου ἀνῄρει τὰς Ἀγγλικὰς Ἐφημερίδας, αἵτινες ὑπεστήριζον, ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς πρέπει νὰ ἀντικαταστήσῃ τοὺς Τούρκους ἐν Ἀνατολῇ, αὐτὸς δὲν ἐτόλμησε ν’ ἀπαντήσῃ εἰς καμμίαν Ἐφημερίδα Γερμανικὴν, ὅπως ἔπραττεν ἄλλοτε ἐν Γαλλίᾳ, διότι τὴν θέσιν του χρεωστεῖ εἰς τὸν ἀρχικαγγελάριον, ἀφοῦ τῇ αἰτήσει τοῦ ἀρχικαγγελαρίου διωρίσθη εἰς Γερμανίαν πρέσβυς καὶ τοῦ ἀρχικαγγελαρίου δὲν μετέβαλε τὴν ἀνθελληνικότητα· καὶ ὅλη αὕτη ἡ παρ’ ἀξίαν πρὸς τὸν Ῥαγκαβῆν περιποίησις, διότι ὁ υἱός του ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Γαλλογερμανικὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Γαλλίας, καὶ διὰ τὴν ὑπὲρ τῆς Γερμανίας οἰκογενειακήν του ὑπηρεσίαν. Καίτοι δὲ, αὕτη κατὰ εὐεργέτιδος δυνάμεως, διατηροῦμεν καὶ τὸν ἕτερον υἱόν του εἰς ὑψηλὴν θέσιν, ἂν καὶ ὕβρισε τὴν Ἑλληνικὴν θρησκείαν.

§275ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἡ Γερμανία δὲν ἔδωκε προσοχὴν εἰς αὐτό. Κεφάλαιον ϛʹ. Ἀποστολαὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν 350,000. Κεφάλαιον ζʹ. Ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων. Ἄρθρον 1. Ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων 12,577. Κεφάλαιον Ηʹ. Δικαστικαὶ ἀποζημιώσεις 3,923.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὅλον τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐξωτερικῶν 1,504,096. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Κεφάλαιον ά. ἄρθρον 1. Προσωπικὸν ὑπουργείου. Προτείνεται ἐλάττωσις εἰς 36,270.

§277ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μολονότι δὲν εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐδῶ, συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιμεληθῇ τὴν σύστασιν τοῦ γραφείου τῆς στατιστικῆς. Ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην στατιστικῆς τῆς Ποινικῆς καὶ Πολιτικῆς Δικαιοσύνης. Διὰ τοῦτο, ὅταν ἤμην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, κατήργησα ὑπουργικοὺς γραμματεῖς, διὰ νὰ οἰκονομήσω τὸ ἔξοδον πρὸς σύστασιν τοῦ γραφείου στατιστικῆς ὑπὸ ἑνὸς τμηματάρχου. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἐν καιρῷ πρέπει νὰ σκεφθῇ, διότι οὐδὲν γνωρίζομεν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς δικαιοσύνης. Ἄρθρον βʹ. Προσωπικὸν Ἀρείου Πάγου 109,200, ἐλαττουμένου εἰς 106,800. Ἄρθρον γʹ. Πρόεδροι καὶ Ἐφέται 189,200. Ἄρθρον δʹ. Εἰσαγγελεῖς καὶ ἀντεισαγγελεῖς Ἐφετῶν 43,200, ἐλαττουμένου εἰς 39,600. Ἄρθρον εʹ. Γραμματεῖς καὶ λοιπὰ Ἐφετείων 43,440. Ἄρθρον στʹ. Πρόεδροι καὶ πρωτοδίκαι 484,800, ἐλαττουμένου εἰς 466,800.

§278ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ εἰς τὴν μελέτην τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ δὲν εἶναι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὑπάρχουσι παράπονα πανταχόθεν, ὅτι τὰ πρωτοδικεῖα, ὡς ἐκ τῆς πληθύος τῶν ξένων ἐργασιῶν, μὲ τὰς ὁποίας τὰ ἐπεφορτίσαμεν, δὲν ἐπαρκοῦν, καλοῦνται εἰς πολλὰ μέρη ἔγεινε δικοστασία. Τὰ δικαστήρια παρῄτησαν τὰ κύρια ἔργα των καὶ καταγίνονται εἰς τὰς ἐκλογὰς, νὰ ἐξελέγχουν τοὺς καταλόγους καὶ τὰ στρατολογικὰ κλπ. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐσημείωσα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν προσθήκην διὰ 5 ἔτι δικαστάς. Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂς κρατήσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ ἂς κάμῃ χρῆσιν κατάλληλον, διότι τῷ ὄντι δὲν πρέπει δι’ ὀλίγον ἔξοδον νὰ στερῶμεν τὴν κοινωνίαν δικαιοσύνης.

§279Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πραγματικῶς εἶναι ἀναγκαῖον αὐτό.

§280ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἶναι πλέον παρὰ ἐπαρκὲς, ἐὰν κάμνουν τὸ χρέος των.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένει, καὶ ἐλαττοῦται κατὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἄρθρον 7. Ἐλαττοῦται ἀπὸ 146,400 εἰς 130,200. Ἄρθρον 8. Ἐλαττοῦται ἀπὸ 223,320 εἰς 215,220. Ἄρθρον 9. Ἐλαττοῦται ἀπὸ 415,800 εἰς 411,000.

§282ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ὑποβάλλω ὑμῖν καὶ τῇ Κυβερνήσει καὶ τῇ Βουλῇ τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν εἰρηνοδικείων βαρύνονται διὰ τοσαύτης ἐργασίας, ὥστε δὲν ἐπαρκοῦν. Δὲν γνωρίζω ὁποία εἶναι ἡ θέσις τῶν εἰρηνοδικῶν εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ τὸ εἰρηνοδικεῖον Αἰγίου ἔχει ἐργασίας ἀπείρους, διότι ἐκ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καλλιεργείας συῤῥέουν ἄπειροι ἄνθρωποι, καὶ συμβαίνουν διάφοροι πράξεις ἀξιόποινοι, αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν εἰρηνοδικείων, καὶ πάμπολλαι αἱ ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτοῦ τελούμεναι συναλλαγαὶ μικρᾶς ἢ μεγάλης ἀξίας. Ἐὰν προσθέσητε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ τὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν διαφόρων διοικητικῶν νόμων καὶ τὸ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, τότε θὰ ἐννοήσητε καὶ θὰ πεισθῆτε, ὅτι ὁ Εἰρηνοδίκης Αἰγιαλείας ὁ δυσανάλογον πρὸς τὴν τοσαύτην ὑπηρεσίαν λαμβάνων ἀμοιβὴν δὲν θὰ ἔχῃ τὴν πρὸς διεξαγωγὴν αὐτῆς ἀπαιτουμένην ἱκανότητα, καὶ διὰ τοῦτο ἢ κακῶς θὰ διεξάγῃ αὐτήν, ἢ θὰ διαπράττωνται ὅσα μεγάλως ἀδικοῦσι τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν καὶ μεγάλως τοὺς πολίτας καὶ τὴν πολιτείαν ζημιοῦσιν. Ὁ μισθός, τὸν ὁποῖον λαμβάνει ὁ Εἰρηνοδίκης Αἰγίου, εἶναι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, δραχμαὶ ἑκατὸν εἴκοσι. Εἶναι δυνατὸν, ἐρωτῶ ὑμᾶς, νὰ ζήσῃ διὰ τοῦ μισθοῦ τούτου, ἐὰν μάλιστα τυγχάνῃ ὢν καὶ οἰκογενειάρχης, ἀφοῦ ἐν Αἰγίῳ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ οἴκημα ἀντὶ ποσοῦ μικροτέρου τῶν 50 ἢ 40 δραχμῶν κατὰ μῆνα; Ζητῶ διὰ ταῦτα, ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ μὴ ἐλαττωθῇ ἡ πίστωσις, ἡ δὲ Κυβέρνησις μετὰ τὴν δέουσαν ἔρευναν, ἐὰν πεισθῇ, ὅτι ὑπάρχουν εἰρηνοδίκαι, ὡς ὁ τοῦ Αἰγίου, ὄχι μόνον νὰ μὴ ἐλαττώσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ αὐξήσῃ τὴν ἀντιμισθίαν αὐτῶν παρέχουσα αὐτοῖς ἐπιμίσθιόν τι.

§283ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχουν εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν, ὡς τὸ τοῦ Μαραθῶνος.

§284ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀταλάντης ἔχει 4 δήμους, καὶ εἶναι τρίτης τάξεως· δὲν ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ οὐδεὶς Εἰρηνοδίκης, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ. Λοιπὸν συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα κ. Μεσσηνέζην.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν ἐλάττωσιν;

§286ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. Κεφάλαιον 2. Ἄρθρον 1. Ὑλικὸν ὑπουργείου 13,500, ἠλαττωμένον εἰς 13,131. Ἄρθρον βʹ. Ὑλικὸν Ἀρείου Πάγου 9,440. Ἄρθρον γʹ. 41,760, ἠλαττωμένον εἰς 40,060. Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4, 5, 6 καὶ 7. Κεφάλαιον 3. Ὑποδίκων φυλακαί. Ἄρθρ. ά. βʹ. καὶ γʹ. Ἄρθρον 4. Ἔξοδα διατροφῆς κτλ. ὑποδίκων 181,000.

§287ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, εἴς τινας φυλακὰς εἶναι ἐπιστάται καὶ ὑπεπιστάται, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχομεν οὔτε τὸ ἥμισυ τῶν φυλακισμένων ὅσους ἔχουν αἱ ἄλλαι φυλακαὶ μὲ ἕνα ἐπιστάτην. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι, ἐπειδὴ ὅπου εἶναι πολλοὶ φυλακισμένοι καὶ εἷς ἐπιστάτης ἐκεῖ συμβαίνουσι καταχρήσεις, διότι ἀναθέτει τὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῇ ἀπουσίᾳ του εἰς φυλακισμένον, νὰ μετατεθῶσιν οἱ ὑποεπιστάται ὅπου εἶναι πολλοὶ φυλακισμένοι, ὡς ἐπὶ παραδείγματι εἰς Τρίπολιν, ὅπου εἶναι 300 φυλακισμένοι, καὶ νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ ἐκείνας τὰς φυλακὰς, εἰς ἃς δὲν εἶναι οὔτε 150 φυλακισμένοι.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ὑπάρχει πρότασις αὐξήσεως κατὰ 10,000.

§289ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Κεφάλαιον 4. Ἄρθρον ά. Καὶ ἐδῶ προτείνεται προσθήκη 4,000 δραχ.

§291ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἄρθρον βʹ. Προτείνεται ἐπίσης αὔξησις 20,000 δραχ.

§293ΠΟΛΛΟΙ. Δεκτή.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. Προτείνεται ἡ κατάργησις τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ.

§295ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι τὰ ἐπιμίσθια αὐτὰ εἶναι ὠφελιμώτατα διὰ τὴν ταχεῖαν περαίωσιν τῶν ἀνακρίσεων· ὅταν οἱ ἀνακριταὶ οἱ εὐδοκιμοῦντες ἀμείβωνται, θέλουσι μᾶλλον ἐπιμεληθῆ· ἀπεδείχθη ὅτι οὕτω ἐνεργοῦσι ταχύτερον καὶ καλλίτερον τὸ καθῆκόν των.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὴν διαγραφήν. Ἄρθρον 4. Ἔχει προσθήκην 15,000.

§297ΠΟΛΛΟΙ. Δεκτόν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. 4,468. Ἄρθρον 6. Ἐλαττοῦται εἰς 509,500.

§299ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ τὸν λόγον τῆς τοιαύτης ἐλαττώσεως. Τὸ προκάτοχον ὑπουργεῖον εἶχεν ὑπολογίσει τὰ δικαιώματα ταῦτα εἰς δραχμὰς 544,500, ὁδηγούμενον ἀπὸ τὸ παρελθόν· ἡ νέα Κυβέρνησις ἐλαττώνει τὸ ποσὸν αὐτῶν κατὰ 35,000 δρ. χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ καὶ τὸν λόγον. Τὰ μαρτυρικὰ δικαιώματα πάντοτε θὰ πληρωθῶσι, καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πίστωσις θὰ χορηγηθῇ τοιαύτη ἀναπληρωτικὴ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Δὲν ἐννοῶ λοιπὸν πρὸς τί νὰ γίνωνται τοιαῦται ἀδικαιολόγητοι ἐλαττώσεις καὶ νὰ παρουσιάζωνται ὡς οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι πράγματι δὲν εἶναι τοιαῦται. Προτείνω λοιπὸν νὰ μείνῃ τὸ ποσὸν ὁλόκληρον, ὡς εἶχε προϋπολογισθῆ παρ’ ἡμῶν· ἐὰν δὲ δὲν δαπανηθῇ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἄλλη χρῆσις τῆς πιστώσεως ταύτης, καὶ ἡ πίστωσις ἀκυροῦται.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἐλαττοῦται λοιπὸν εἰς 509, 500. Ἄρθρον 7. Ἄρθρον 8. ἐλαττοῦται εἰς 7,500. Κεφάλαιον 5 Ἄρθρον ά. ἄρθρον βʹ.......

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προστίθενται 6,000 εἰς τὸ ἄρθρον βʹ.

§302ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τί; τὸ παρ’ ἡμῶν προϋπολογισθὲν ποσὸν εἶναι ἐπαρκές. Ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχῃ πολλὰ χρήματα εἰς τὴν διάθεσίν του, θὰ κάμνῃ καὶ ὀλιγωτέρας μεταθέσεις, καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ ζημιωθῇ ὀλιγώτερον.

§303ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ εἶναι δήλωσις, καὶ στηρίζεται ἐπὶ γενομένων δαπανῶν, διότι φαίνεται, ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε δαπάναι εἶναι τοιαῦται, ὥστε ὑπηγόρευσαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὸ μέτρον τοῦτο.

§304ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἕνεκα τῶν ἐκλογῶν.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προστίθενται 6,000. Τὸ ἄρθρον 3 ἀπαλείφεται καθ’ ὁλοκληρίαν.

§306ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν· ἀποθνήσκοντος ἑνὸς ὑπαλλήλου δικαστικοῦ, νὰ μὴ συντρέξῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν οἰκογένειάν του νὰ τὸν θάψῃ; πρέπει νὰ μείνῃ ἄταφος;

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν ἀπάλειψιν. Γίνονται δεκτὰ τὰ 6, 7 καὶ 8 κεφάλαια.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὅλον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἀναβαίνει εἰς δραχμὰς 3,010,974:48. Ἐτελείωσε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§309ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 μ. μ.