1878.10.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24

τῆς 27 Ὀκτωβρίου 1878.

(Παρασκευή.)

Ὥρᾳ 2 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἔγγραφον περὶ σχηματισμοῦ νέου Ὑπουργείου. Εἷς τῶν γραμματέων ἀναγινώσκει τὸ ἑπόμενον ἔγγραφον· «Ἀριθ. 99 Ἐν Ἀθήναις, τῇ 26 Ὀκτωβρίου 1878. Προεδρεῖον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων. «Λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναγγείλω δι’ Ὑμῶν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἀνέθεσε τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους εἰς νέον Ὑπουργεῖον συγκροτούμενον ὡς ἑξῆς: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, προσωρινῶς δὲ καὶ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης· ΘΕΟΔ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως· Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.»

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθησαν ἀναφοραί· ά τῆς χήρας Λευκίου περὶ ἀπονομῆς συντάξεως· βʹ τοῦ Δ. Κάντσα ἐξ Ἀγρινίου, καταγγέλλοντος, ὅτι τινὲς κατέλαβον παρανόμως γαίας τοῦ Δημοσίου. Παραπέμπονται ἀμφότεραι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§3ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (πρωθυπουργός.) Κύριοι, μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ ὑπουργείου, ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς εὐηρεστήθη καὶ πάλιν νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἡμᾶς τὴν Κυβέρνησιν, ἐσχηματίσθη δὲ αὕτη ὡς πρὸ μικροῦ ἠκούσατε. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ τῆς ἐφεδρείας κατεγείναμεν νὰ ἐξεύρωμεν τὰ μέσα καὶ τὸν τρόπον, διὰ τῶν ὁποίων νὰ δυνηθῶμεν νὰ συμβιβάσωμεν τὰς ἰδέας τῆς Βουλῆς μὲ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου καὶ τὰς σκέψεις ἡμῶν. Νομίζομεν δὲ ὅτι ἐπετύχομεν, καὶ ἤδη καταγινόμεθα εἰς τὴν σύνταξιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω, ὅτι θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ὄχι αὔριον, τὴν Δευτέραν ὅμως ἀφεύκτως. Παρακαλῶ δὲ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἄλλο νομοσχέδιον πρὸς συζήτησιν, νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρατολογίας.

§4Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ά) νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 6,000, ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου 3, ἄρθρου 1, «γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας» τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ π. ε. τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν· καὶ βʹ) ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 30,000, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ, καταλογισθησομένης ὑπὸ ἴδιον Κεφάλαιον. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τρίτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνιστᾶται ὡς κατεπεῖγον. Εἶχεν ἄλλοτε ἐγκριθῆ, κύριοι, ἵνα χορηγηθῶσι καὶ ἀποσταλῶσιν εἰς Λονδῖνον τὰ μάρμαρα, τὰ ὁποῖα ἤθελον κριθῆ ὡς ἀναγκαῖα, ἵνα χρησιμεύσωσι πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ ἀνδριάντος τοῦ μεγάλου ποιητοῦ καὶ φιλέλληνος Λόρδου Βύρωνος. Εἶχον ἀποσταλῆ διάφορα εἴδη μαρμάρου πρὸς ἔγκρισιν, ἐνεκρίθη δὲ ὡς καταλληλότερον τὸ ἐρυθρὸν μάρμαρον τοῦ Ταινάρου. Ἐπειδὴ δὲ ἀπαιτοῦνται ἔξοδα πρὸς ἐξόρυξιν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ χορηγεῖται 15,000 δραχμῶν δαπάνη πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπόν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλή, ἵνα ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ τρίτον τοῦτο νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν;

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ.

«ΕΚΘΕΣΙΣ

Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου ἐπὶ τῆς χρήσεως 1878 ἐκ δρ. 6,000. Πρὸς τὴν Βουλήν Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ὑμετέραν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τὸ ἐγκλειόμενον νομοσχέδιον, παρασκευασθὲν παρὰ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 6,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου ἐπὶ τῆς χρήσεως 1878 τοῦ Κεφ. 3, Ἄρθρου 1 «Γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας». Συνυποβάλλω καὶ τὴν ἰδιαιτέραν περὶ τούτου ἔκθεσιν τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ ἐν ᾗ ἐκτίθενται λεπτομερῶς τὰ ποσὰ ὅσα ὀφείλονται πρὸς διαφόρους δικαιούχους δι’ ἐνεργηθείσας ἤδη ὑπηρεσίας, καὶ ὅσον εἰσέτι ἀπαιτεῖται δι’ ἐνδεχομένας ὁμοειδεῖς ὑπηρεσίας μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1878. Κατὰ δὲ τὴν συζήτησιν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θέλει παράσχει πᾶσαν ἑτέραν ζητηθησομένην πληροφορίαν. Καὶ ἡ συνυποβαλλομένη ἔκθεσις εἶναι ἡ αὐτὴ, ὅπως παρεσκευάσθη παρὰ τοῦ προκατόχου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 27 Ὀκτωβρίου 1878. Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Ἄρθρον μόνον. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1878 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχμῶν ἓξ χιλιάδων, ἀριθ. 6,000, καταλογιζομένη ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον 3, ἄρθρον 1 τοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ «Γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Βουλευτὴς Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

Πρὸς τὴν Βουλήν· Ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον 3, ἄρθρον 1 «Γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας» τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου τρ. ἔτους ἐψηφίσθη πίστωσις ἐκ δραχμῶν 100,000, κατόπιν δὲ διὰ τοῦ ἀπὸ 15 Ἰουλίου ε. ε. Β. Διατάγματος, ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, ἐχορηγήθη ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν πεντήκοντα χιλιάδων ὑπὸ τὸ αὐτὸ Κεφάλαιον καὶ ἄρθρον· ἐξαντληθείσης δὲ καὶ ταύτης, ἐζητήθη ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἡ ἐπιψήφισις καὶ ἑτέρας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν πεντήκοντα χιλιάδων εἰς βάρος τοῦ ἰδίου Κεφαλαίου καὶ ἄρθρου πρὸς θεραπείαν ἀναγκῶν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ πληρωμὴν ἐξόδων ἐπανόδου τῶν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀπολυομένων ἐφέδρων καὶ ἐθελοντῶν εἰς τὰς ἑστίας των. Ἀλλ’ ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν ἡ πίστωσις αὕτη μετετράπη εἰς συνδρομὴν προσφύγων, καταλογισθεῖσα ὑπὸ τὸ οἰκεῖον Κεφάλ. 10, ἄρθρον 3, ἀνάγκη παρίσταται νὰ χορηγηθῇ ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ὑπὸ τὸ Κεφάλ. 3, ἄρθρον 1 «Γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας» ἐκ δραχμῶν ἓξ χιλιάδων (6000) πρὸς πληρωμὴν τῶν ἑξῆς βεβαιωθεισῶν ὑπὸ τὸ διαληφθὲν Κεφάλαιον καὶ ἄρθρον καὶ μὴ πληρωθεισῶν δαπανῶν·

καὶ θεραπείαν ἑτέρων τακτικῶν ἀναγκῶν τῆς διοικήσεως ἀναγομένων εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, οἷον μισθοὶ ὁδηγῶν, ἐνοίκια σταθμῶν κλ. μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τρ. ἔτους. Περιωρίσθη δὲ ἡ πίστωσις αὕτη εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 6000, διότι δι’ ἑτέρου Νομοσχεδίου ζητεῖται ἔκτακτος πίστωσις δι’ ἔξοδα ἐπανόδου τῶν ἐφέδρων καὶ ἐθελοντῶν εἰς τὰ ἑστίας των, ἅτινα ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις προὐτίθετο νὰ πληρώσῃ ἐκ τοῦ κονδυλίου τῶν ἐξόδων τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, παρ’ ἡμῶν δ’ ἐκρίθη κανονικώτερον νὰ πληρωθῶσιν ὑπὸ ἴδιον Κεφάλαιον. Ὅθεν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον σχέδιον Νόμου καὶ ἐπικαλεσθῶ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Ὀκτωβρίου 1878.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ.»

«ΕΚΘΕΣΙΣ

Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1878 ἐκ δραχμῶν 30,000. Πρὸς τὴν Βουλήν· Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Ὑμετέραν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τὸ ἐγκλειόμενον Νομοσχέδιον, παρασκευασθὲν παρὰ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 30,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1878 καταλογισθησομένης ὑπὸ ἴδιον Κεφάλ. 15 καὶ ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἔξοδα ἐπανόδου ἐφέδρων καὶ ἐθελοντῶν εἰς τὰς ἑστίας των.» Ἡ συνυποβαλλομένη ἔκθεσις καταρτισθεῖσα παρὰ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκτίθησιν ἀρκούντως τὰς ἐκτάκτους καὶ κατεπειγούσας περιστάσεις, αἵτινες δὲν ἠδύναντο νὰ προβλεφθῶσιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ καὶ κατὰ συνέπειαν δι’ αὐτὸ τοῦτο ἡ τοιαύτη δαπάνη δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὰς χορηγηθείσας πιστώσεις. Κατὰ δὲ τὴν συζήτησιν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θέλει παράσχει πᾶσαν ἑτέραν ζητηθησομένην πληροφορίαν. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 27 Ὀκτωβρίου 1878 Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος

Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Ἄρθρον μόνον. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1878 τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν τριάκοντα χιλιάδων, (30,000), καταλογισθησομένη ὑπὸ ἴδιον Κεφάλαιον 15 καὶ ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἔξοδα ἐπανόδου ἐφέδρων καὶ ἐθελοντῶν εἰς τὰς ἑστίας των.» Ἐν Ἀθήναις, τὴν 27 Ὀκτωβρίου 1878. Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομ. Ὑπουργὸς

Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος

Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Βουλευτὴς Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ

Πρὸς τὴν Βουλήν Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἐπιψήφισιν σχέδιον Νόμου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 30,000 εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου τῆς χρήσεως τρέχ. ἔτους 1878, καταλογισθησομένης ὑπὸ ἴδιον Κεφάλαιον 15ον καὶ ὑπὸ τὸν τίτλον «ἔξοδα ἐπανόδου ἐφέδρων καὶ ἐθελοντῶν εἰς τὰς ἑστίας των». Ἡ ἀνάγκη αὕτη ἐκτιμηθεῖσα καὶ ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ὑπηγορεύθη καὶ ὑπὸ τῆς δικαιοσύνης καὶ ὑπὸ τοῦ συμφέροντος τῆς δημοσίας τάξεως, καθότι ἐκρίθη ἄδικον καὶ ἀσύμφορον οἱ ἀπολυόμενοι ἔφεδροι καὶ ἐθελονταὶ νὰ παραμένωσιν ἄεργοι μακρὰν τῆς ἑστίας των, στερούμενοι τῶν μέσων τῆς ἐπανόδου καὶ συντηρήσεως αὐτῶν. Ὅθεν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ταχύνῃ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ ὡς λίαν ἐπείγοντος, καθ’ ὅσον ἄλλως ἡ Κυβέρνησις δι’ ἔλλειψιν πιστώσεως ἠναγκάσθη νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ μέτρον τῆς προκαταβολῆς τῶν ἀπαιτουμένων δαπανῶν πρὸς πληρωμὴν ναύλου ἐπανόδου τῶν ἐφέδρων καὶ ἐθελοντῶν εἰς τὰ ἴδια, ὡς ἔπραξε καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Ὀκτωβρίου 1878. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ.»

«Πρὸς τὴν Βουλήν Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐνέκρινε κατὰ τὸ ἔτος 1875 διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 49 πράξεως αὐτοῦ, ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις χορηγήσῃ καὶ μεταφέρῃ εἰς Λονδῖνον, ἰδίᾳ δαπάνῃ, πάντα τὰ μάρμαρα, ὅσα ἤθελον χρησιμεύσει εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ ἀνέγερσιν ἀνδριάντος τοῦ ποιητοῦ καὶ μεγάλου Φιλέλληνος ἀοιδίμου Βύρωνος. Προκειμένου κατ’ αὐτὰς ἡ ἐπὶ τούτῳ ἐκ διαπρεπῶν προσώπων τῆς Ἀγγλικῆς κοινωνίας συγκειμένη ἐπιτροπὴ νὰ ποιήσηται ἔναρξιν τοῦ ἔργου τούτου, ἐξελέξατο κατὰ τὰς διαβιβασθείσας πληροφορίας παρὰ τοῦ ἐκεῖ κυρίου Ἐπιτετραμμένου ὡς κατάλληλον τὸ ἐρυθρὸν μάρμαρον τοῦ Ταινάρου. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ὑπάρχωσιν ἐξωρυγμένα μάρμαρα τῶν διὰ τὴν βάσιν καὶ τὰς βαθμίδας τοῦ μνημείου ἀπαιτουμένων διαστάσεων, ἀνάγκη νὰ γείνῃ ἤδη ἡ ἐξόρυξις αὐτῶν. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὑποβάλλομεν Νομοσχέδιον ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 15 χιλιάδων διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς ἐξορύξεως, μεταφορᾶς ἐνταῦθα καὶ ἀποστολῆς εἰς Ἀγγλίαν τῶν περὶ ὧν πρόκειται μαρμάρων. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 27 Ὀκτωβρίου 1878. Οἱ Ὑπουργοὶ Ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν

Βουλευτὴς Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Τῶν Οἰκονομικῶν

Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος

ΘΕΟΔ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Ἄρθρον μόνον. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1878 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν δεκαπέντε χιλιάδων, καταλογισθησομένη ὑπὸ ἴδιον Κεφάλαιον 16 καὶ ὑπὸ τὸν τίτλον «Συνδρομὴ διὰ τὸ ἐν Λονδίνῳ ἀνεγερθησόμενον Μνημεῖον τοῦ Βύρωνος». Ἐν Ἀθήναις, τῇ 27 Ὀκτωβρίου 1878. Οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν

Βουλευτὴς Μεσσήνης

Α. ΚΟΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν

Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.»

§8Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θὰ ἐπερωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἐξακολουθῇ φρονοῦσα, ὅτι παραβλάπτει τὰ δημόσια συμφέροντα ἡ ἐξέτασις ἐκ μέρους τῶν Βουλευτῶν, ἑκάστου κατ’ ἰδίαν, τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων τῆς διαχειρίσεως τῶν 3,000,000.

§9Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι οὐδὲν νεώτερον περιστατικὸν προέκυψε, δυνάμενον νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ μεταβάλῃ τὸ φρόνημα, τὸ ὁποῖον κατά τινα τῶν τελευταίων συνεδριάσεων ἐξέθηκεν ἐνώπιον ὑμῶν.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶχον ἐκφράσει τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἔπραττε καλῶς παραδεχομένη τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ· τουτέστιν, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐφρόνει ὅτι ἡ ἀνακοίνωσις τῶν ἐγγράφων πρὸς τὴν Βουλὴν εἶναι ἐπιζήμιος πρὸς τὰ δημόσια συμφέροντα, ὤφειλεν ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην ταύτην ν’ ἀσπασθῇ· διότι ἡ Βουλή, μὴ ἔχουσα γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τούτων, ὤφειλεν ἐξ ἀνάγκης νὰ στηρίξῃ τὴν πεποίθησιν αὑτῆς περὶ τοῦ χαρακτῆρος τῶν ἐγγράφων εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν, ἣν ἤθελε κάμει πρὸς τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις. Ἔκτοτε ὅμως, ὡς πρὸς ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἐπῆλθε γεγονός, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τούτων, ἐκ δὲ τῆς γνώσεως αὐτῶν ἐσχημάτισα τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἀνακοίνωσις αὐτῶν οὐδόλως ἠδύνατο νὰ βλάψῃ· ἀλλὰ τοῦτο λέγων, ἐννοῶ τὴν ἀνακοίνωσιν μόνον πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτάς, οὐχὶ δὲ δημοσίαν ἀνακοίνωσιν, διότι τὰ ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, εἶναι ἔγγραφα, οὕτως εἰπεῖν, ἐμπιστευτικά.

§11ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, τὰ ἔγγραφα, περὶ ὧν πρόκειται, εὑρίσκοντο εἰς τὰς χεῖρας τῶν προκατόχων, οἵτινες ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν. Ἑτοιμάζομεν, καὶ μάλιστα σήμερον τελειόνει ἴσως, καὶ ἕτερος κατάλογος, τὸν ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. Ζαΐμης, θέλω δὲ τὸν ἀποστείλει ἅμα τελειώσῃ. Δὲν νομίζω δὲ, κύριοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει δημοσιότης, ὅταν τὰ ἔγγραφα γείνωσι γνωστὰ εἰς 190 Βουλευτάς. Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι ἐμπιστευτικῆς φύσεως, καὶ ἐπειδὴ δημοσιότης πλήρης θέλει ὑπάρξει ἅμα ταῦτα γείνωσι γνωστὰ εἰς ὅλους τοὺς Βουλευτάς, διὰ τοῦτο νομίζομεν, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι λίαν ἐπιβλαβὴς ἡ δημοσίευσις αὐτῶν· τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἐγένοντο ἤδη γνωστὰ εἰς τοὺς προκατόχους ἡμῶν, καὶ δύνανται οὗτοι νὰ εἴπωσιν ἐὰν εὗρόν τι πλημμελές.

§12ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Ἡμεῖς δὲν τὰ γνωρίζομεν.

§13ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς διὰ τοῦτο ἐπιμένομεν λέγοντες, ὅτι σήμερον δὲν συμφέρει εἰς τὸν τόπον νὰ γείνωσι γνωστὰ εἰς τοὺς κκ. Βουλευτάς, εἰς οὓς θὰ γείνωσι βεβαίως γνωστὰ κατόπιν.

§14ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν μοὶ φαίνεται ἀρκετὰ ἰσχυρός. Δὲν μοὶ φαίνεται δὲ ἀρκετὰ ἰσχυρός, διότι εἶμαι βέβαιος καὶ πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς τῶν κκ. συναδέλφων ἔχει γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ἐγγράφων, ἐκτὸς τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εἶπεν, ὅτι ἕνεκα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συναδέλφων, ὄντων 190, ἀδύνατον νὰ τηρηθῇ ἡ ἀπαιτουμένη μυστικότης. Εἶπον δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ἰσχυρὸς ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος, καθόσον πάντες γνωρίζομεν ποῦ ἐδαπανήθησαν, ἀλλὰ ἤδη θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους καὶ ὡς ἀντιπροσωπεύοντες ἕκαστος τὴν ἰδίαν Ἐπαρχίαν, πῶς καὶ ἂν συνῳδὰ μὲ τὸν νόμον ἐξωδεύθησαν· ἑπομένως καὶ ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν.

§15Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι λίαν ἁπλοῦν· δὲν χρήζει δὲ καὶ μακρῶν συζητήσεων, πρὸς διασάφησιν. Ἔχετε τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἀπεφήνατο κατά τινα τῶν προτέρων συνεδριάσεων, ὅτι θεωρεῖ ἐπιζήμιον εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν δημοσίευσιν τῶν ἐγγράφων· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη παρῃτήθη, τὴν διεδέχθη δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ πρὸ μικροῦ παραιτηθὲν, ὅπερ ἔλαβε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τούτων, ὅπως ἠκούσατε παρὰ τοῦ κ. Τρικούπη. Ἔχετε δὲ καὶ τὴν γνώμην τούτου, ὅστις σᾶς εἶπεν, ὅτι αὐτὸς φρονεῖ, ὅτι δὲν βλάπτει ἡ δημοσίευσις τῶν ἐγγράφων. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, πρόκειται νὰ ἀποφανθῆτε ποίαν ἐκ τῶν δύω γνωμῶν παραδέχεσθε.

§16ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶναι καθιερωμένη ἡ ἀρχὴ κοινοβουλευτικῶς, ὅτι, ὁσάκις πρόκειται περὶ γνώσεως ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐξετάζηται καὶ ἐρωτᾶται ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἡ κοινοποίησις τῶν ἐγγράφων δύναται νὰ ἦναι ἐπιβλαβὴς ἢ ὄχι· τὸ δὲ Κοινοβούλιον παραδέχεται τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὑποθέτει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ αὐτὸ συμφέρον, ὅπερ ἔχει καὶ τὸ Κοινοβούλιον. Ὑπάρχει ὅμως ἐξαίρεσις ὅταν πρόκηται περὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δίδουσιν ἀφορμὴν εἰς ἔλεγχον. Ὅταν πρόκηται περὶ διπλωματικῶν ἐγγράφων, τότε βεβαίως ἡ ἐκτίμησις αὐτῶν ἀνήκει εἰς τοὺς ὑπουργοὺς, οἵτινες δύνανται νὰ μὴ γνωστοποιήσωσι ταῦτα εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Ἀλλὰ ὅταν τὸ Κοινοβούλιον λέγῃ, θέλω νὰ ἐξελέγξω μίαν διαχείρισιν καὶ ἔχω ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ τοῦτο, οὔτε ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ τὴν ἔνστασιν, ὅτι ἡ κοινοποίησις θέλει βλάψει. Δὲν ὑποβάλλονται ἐκεῖνα μόνον τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα, κατὰ κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον, δύνανται νὰ μένωσιν ἐν μυστικότητι, μέχρις οὗ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους ἐπιτρέψῃ τὴν δημοσίευσιν. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ Κοινοβούλιον θέλει νὰ κάμῃ χρῆσιν ἑνὸς δικαιώματός του. Σᾶς ἔδωκε διαχείρισιν ἑκατομμυρίων, ζητεῖ δὲ νὰ μάθῃ τίνι τρόπῳ ἐγένετο ἡ διαχείρισις καὶ ποῦ ἐδαπανήθησαν τὰ χρήματα. Ὡς δοσίλογοι δὲν δύνασθε ν’ ἀντιτάξητε τὸν λόγον, ὅτι ἡ κοινοποίησις δύναται νὰ φέρῃ βλάβην· μόνον, τὸ Κοινοβούλιον, ἐὰν λάβῃ γνῶσιν, δύναται νὰ βεβαιώσῃ τοῦτο. Λοιπὸν λέγω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία, ἀφοῦ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, νὰ ἐπιφέρῃ γνώμην, ἐὰν πράγματι ἡ γνῶσις καὶ ἡ κοινοποίησις τῶν ἐγγράφων δύναται νὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους ἢ ὄχι. Ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει ν’ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν παρατήρησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι, καθὼς σᾶς εἶπον, ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ εἰς τὸ Κοινοβούλιον νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων. Ἀλλὰ πρὶν γείνῃ τοῦτο, ἂς ἐκλέξωμεν μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία, ἀφοῦ προηγουμένως λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην της εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν δύναται νὰ γείνῃ ἡ κοινοποίησις ἢ ὄχι.

§17ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἔντιμος κ. Ῥικάκης μᾶς εἶπεν ὅτι ἐπιμένει εἰς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε ἐξέφρασε, δηλ. νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν συμφέρῃ ἢ οὔ ἡ γνῶσις τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἐγγράφων. Δὲν ἤλπιζα ποτὲ, ὅτι ὁ κ. Ῥικάκης ἤθελεν ἐμμείνει εἰς τὴν ἰδέαν του ταύτην, ἀφοῦ μάλιστα ἐξεπληρώθη ἡ αἴτησίς του αὕτη, μεσολαβησάσης μιᾶς Κυβερνήσεως, ἥτις ἔλαβε γνῶσιν αὐτῶν, καὶ ἥτις δύναται νὰ λάβῃ καὶ τὸ ὄνομα τῆς ἐπιτροπῆς.

§18ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ εἶπον αὐτό.

§19ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις σήμερον ἀπροκαλύπτως λέγει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ γνῶσις τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἐγγράφων δὲν βλάπτει κατ’ οὐδένα λόγον τὰ συμφέροντα τὰ ἐθνικά. Φρονῶ ὅτι ἐπιτροπὴ καλλιτέρα τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις σύγκειται ἀπὸ πρώην Ὑπουργοὺς, οἵτινες μᾶς βεβαιοῦν, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἄλλη. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ, κατ’ ἐμὲ, τοῦτο· κατὰ συνέπειαν ἐπιμένω εἰς τὴν προχθὲς ἐκφρασθεῖσαν γνώμην μου, ἀνακοινωθῶσι τὰ ἔγγραφα εἰς ἅπαντας τοὺς Βουλευτὰς, μηδενὸς ἐξαιρουμένου.

§20ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κύριοι, ἡ ἀξίωσις ἐκείνων, οἵτινες ζητοῦσιν, ὅπως οἱ βουλόμενοι τῶν Βουλευτῶν λάβωσι γνῶσιν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν πίστωσιν τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν, δὲν στηρίζεται καὶ δὲν σκοπεῖ ἄλλο τι, εἰμὴ τὴν ὑπόληψιν αὐτοῦ τοῦ Κοινοβουλίου. Ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, δι’ ὅλων τῶν πράξεων αὑτῆς, προσεπάθησε νὰ μὴ φέρῃ ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους αὐτοῦ πάντα τὰ μέσα, δι’ ὧν ἠδύναντο νὰ ἐξελέγξωσι τὴν πολιτικὴν αὑτῆς καὶ τὴν διαχείρισιν. Τοῦτο δὲν ἐγένετο μόνον ὡς πρὸς τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Οἰτύλου Βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἐγένετο ὡς πρὸς πάντα, περὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ ὀκτὼ μηνῶν ἐνήργησεν ὅπως ἐνήργησεν. Οὐδὲ περὶ τῶν ἐξωτερικῶν πραγμάτων ἔχομεν οὐδεμίαν γνῶσιν, καὶ ἐνῷ ἐπανειλημμένως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἔχει ἑτοίμην τὴν Βίβλον, καὶ μᾶς ἐπέδειξε μάλιστα καὶ τὰ δοκίμια, 20 ἡμέραι παρῆλθον ἔκτοτε, καὶ δὲν εἴδομεν τὴν Βίβλον ταύτην. Ἄλλος ἀξιότιμος συνάδελφος ἡμῶν πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν ἐπίσης ἐζήτησε νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰς προμηθείας τὰς γενομένας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἐνῷ δὲ καὶ ἔκτοτε καὶ σήμερον ἀκόμη πολλὰ ἐῤῥέθησαν περὶ τῆς σκανδαλώδους διαγωγῆς τῶν διαχειρισαμένων τὰ δημόσια ὡς πρὸς τὰς περὶ ὧν ὁ λόγος προμηθείας, μέχρι τοῦδε εὑρίσκεται εἰς πλήρη πλάνην τὸ Σῶμα. Τὸ τοιοῦτον σύστημα νομίζω, ὅτι ἐξευτελίζει τὴν Βουλὴν, ἐὰν τὸ παραδεχθῇ. Νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κκ. Βουλευτὰς νὰ λάβωσι γνῶσιν ὅλων τῶν ἐγγράφων, περὶ ὧν ἔκαμε λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς Οἰτύλου· νομίζω, ὅτι διὰ τῆς παραλείψεως ταύτης παραβλάπτομεν τὴν ὑπόληψιν τοῦ Κοινοβουλίου, διότι καὶ σήμερον ἀκόμη λέγουσιν, ὅτι διὰ τοιούτων μέσων αἱ δυνάμεις τῶν κομμάτων αὐξάνονται ἢ ἐλαττοῦνται.

§21Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν πρώτοις ὀφείλω ν’ ἀποκρούσω αἰτίασιν προσωπικῶς κατ’ ἐμοῦ ἀπευθυνθεῖσαν, ὅτι, ἂν καὶ ὑπεσχέθην εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θέλω προσαγάγει τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων ἡ δημοσίευσις ἐκρίθη λυσιτελὴς καὶ μὴ ἐπιβλαβὴς, ἂν καὶ παρῆλθον 20 ἡμέραι ἔκτοτε, ἐγὼ δὲν ἐξετέλεσα τὴν ὑπόσχεσίν μου ταύτην. Ὀφείλω ν’ ἀποκρούσω τὴν αἰτίασιν, βεβαιῶν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὴν ἀπηύθυνεν, ὅτι καθ’ ἣν ἡμέραν ἀπεχώρησα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ ἐκτύπωσις τῶν ἐγγράφων τούτων εἶχε περατωθῆ, καὶ ἐξετυποῦτο μάλιστα καὶ τὸ ἐξώφυλλον τῆς Βίβλου, καὶ δὲν ἔμενεν ἄλλο τι εἰμὴ ἡ πρόσδεσις τῶν φύλλων· προσεδόκων δὲ, ὅτι οἱ διαδεξάμενοί με ἤθελον ἀποτελειώσει τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶχον ἐγὼ περατώσει καὶ ἤθελον κάμει καὶ τὴν δημοσίευσιν. Ἤδη πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐγένετο ἡ συῤῥαφὴ τῶν φυλλαδίων, καὶ ἴσως ἐντὸς μιᾶς ἢ δύο ἡμερῶν θέλει γείνει καὶ ἡ δημοσίευσις.

§22ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Πάντοτε ἐγκαίρως.

§23Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἐγκαίρως ἢ ὄχι, αὐτὸ θὰ τὸ γνωρίσῃ τὸ Ἔθνος. Ἀλλ’ ὅτι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἐξετέλεσα τὴν ὑπόσχεσίν μου, τοῦτο δὲν εἶναι ἀνεπίδεκτον ἀντιῤῥήσεως, ἀλλὰ τοὐναντίον φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἤθελον διϊσχυρισθῆ, ὅτι δὲν ἐξετέλεσα τὴν ὑπόσχεσίν μου, ἤθελον παραγνωρίσει τὴν ἀλήθειαν. Μετὰ τὴν ἀπόκρουσιν τῆς προσωπικῆς αἰτιάσεως ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐγγράφων. Μοὶ φαίνεται, κύριοι, ὅπως σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι συζητοῦμεν περὶ γνωστῶν πραγμάτων. Τὰ ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, εἶναι ἔγγραφα βεβαιοῦντα, ὅτι ἐγένοντο δαπάναι πρὸς ἀνάγκην τοῦ Κράτους. Καὶ δὲν βεβαιοῦσι μὲν τὴν ὕπαρξιν τῆς ἀνάγκης, βεβαιοῦσιν ὅμως τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων καὶ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως αὐτῶν· τὰ ἔγγραφα ταῦτα δὲν εἶναι ἄλλο τι παρὰ ἀποδείξεις προσώπων λαβόντων χρήματα (θόρυβος). Παρακαλῶ τοὺς συναδέλφους νὰ μὴ ἀνησυχῶσι, τὰ πράγματα εἶναι ἁπλᾶ, καὶ ἡ Βουλὴ θέλει ἀποφασίσει περὶ αὐτῶν· ἔχομεν ὅλοι τὸ αὐτὸ καθῆκον καὶ ὅλοι τὴν αὐτὴν συνείδησιν αὐτοῦ. Συμφέρει εἰς τὸ Κράτος ἡ δημοσίευσις τῶν ἐγγράφων τούτων, τὰ ὁποῖα εἶναι τοιαῦτα ὁποῖα σᾶς εἶπον; Ἤθελεν εἶσθαι ἁπλούστατον τὸ ζήτημα, ἐὰν αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἦσαν ἀλλότριαι ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦσι τὸ Κράτος καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ, ἐπειδὴ αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, δὲν εἶναι ἀμιγεῖς τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι στενῶς συνδεδεμένα μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, ἐνδέχεται ἡ δημοσίευσις τῶν ἐγγράφων τούτων νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βεβαίωσις ἰσχυρισμῶν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀντιπράξωσιν εἰς τὰ συμφέροντα ταῦτα. Διὰ τοῦτο σᾶς παρεκαλέσαμεν, κύριοι, νὰ συναινέσητε νὰ ἀναβάλητε τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως μέχρις οὗ ἐξασφαλισθῶσι τὰ συμφέροντα αὐτὰ, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον τώρα νὰ ἐπέλθῃ βλάβη ἐκ τῆς δημοσιεύσεως. Οὐδεὶς, κύριοι, θέλει νὰ ἀρνηθῇ τὸν ἔλεγχον, εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἕκαστος τῶν βουλευτῶν νὰ ζητήσῃ τὸν ἔλεγχον· σᾶς παρεκαλέσαμεν μόνον νὰ ἀναβάλητε τὸν ἔλεγχον, καὶ σᾶς ὑπεδείξαμεν τὴν ἀνάγκην. Ἐὰν μοι ἦτον ἐπιτετραμμένον, κύριοι, νὰ σᾶς ἐξηγήσω εὐκρινέστερον τὴν φύσιν τῆς ὑποθέσεως, ἴσως ἤθελον καταπείσει καὶ αὐτοὺς τοὺς δυσπιστοῦντας. Ἀλλὰ οἱ ἀντιλέγοντες μᾶς θέτουσιν εἰς δύσκολον θέσιν. Μᾶς παριστῶσιν ὡς ἀποφεύγοντας τὸν ἔλεγχον, διότι διὰ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον, ἠθέλησαν νὰ σᾶς παραστήσωσιν, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν ἐπιθυμίαν νὰ φύγωμεν ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τὸν ἔλεγχον διαχειρίσεως εὐτελοῦς χρηματικοῦ ποσοῦ· Μᾶς θέτουσι, λέγω, εἰς δύσκολον θέσιν, διότι ἐν ᾧ ἔχομεν πλήρη τὴν συνείδησιν τοῦ καθήκοντος, ὅπερ ἐνεπιστεύθη εἰς ἡμᾶς, ἔχομεν ὡσαύτως καὶ τὴν συνείδησιν τῆς ἰδίας τιμῆς, ἡ ὁποία οὕτω μένει ἐκτεθειμένη εἰς τὰς προσβολὰς, τὰς ὁποίας ἐκτοξεύουσι κατ’ αὐτῆς. Ἀλλὰ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους εἶναι κύριοι ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ὑποθέσεων καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου· διὰ τοῦτο, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν, εἶναι νὰ παρακαλέσωμεν νὰ μὴ ἀνακοινωθῶσι τὰ ἔγγραφα ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, διότι ἡμεῖς ὡς Κυβέρνησις ἔχομεν ἀκλόνητον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ τοιαύτη δημοσίευσις αὐτῶν ἀπειλεῖ βλάβην (θόρυβος)· οἱ ἀντιπρόσωποι ἂς λάβωσι γνῶσιν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ γείνῃ τοῦτο ἐν μυστικῇ συνεδριάσει.

§24ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§25Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Θήρας ἐπανέλαβε καὶ πάλιν ἐνταῦθα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσι τὰς διαφόρους προμηθείας, τὰς γενομένας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατωτικῶν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ ἀντικειμένου τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον, περὶ τῶν ἐγγράφων δηλ. τῶν ἀφορώντων τὰ τρία ἑκατομμύρια· τότε, νομίζω, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε· «Θέλετε νὰ λάβητε γνῶσιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ Ὑπουργείου; Χωρίσατε τὰ ζητήματα, καὶ τὰ μὲν ἀποβλέποντα τὴν διαχείρισιν τῶν 3 ἑκατομμυρίων, ὡς μυστικὰ ἔξοδα, δὲν θέλω νὰ γείνουν ἀντικείμενον δημοσίας συζητήσεως, ὅλα τὰ λοιπὰ εἶναι ἀνοικτὰ εἰς τὰ διάφορα ὑπουργεῖα, καὶ οἱ ἐπιθυμοῦντες Βουλευταὶ δύνανται νὰ λάβωσι γνῶσιν αὐτῶν.» Εἶναι 20 ἡμέραι ἔκτοτε, ἐκτὸς ὅτι, ἀφ’ ἧς ἡμέρας παρῃτήθην τοῦ Ὑπουργείου, τὰ ἔγγραφα ἦσαν εἰς χεῖρας τῶν Ὑπουργῶν, καὶ ἐπροκάλεσα πάντας διὰ τῆς ὑπογραφῆς μου νὰ ἐξετάσωσιν αὐτὰ, διότι ἐπεθύμουν, ἵνα κτυπήσω τὴν συκοφαντίαν, ἥτις ἐξεμάνη κατ’ ἐμοῦ. Διατί λοιπὸν δὲν μετέβητε, κύριοι, νὰ λάβητε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν; ποῖος σᾶς ἐμπόδισε; Δὲν σᾶς μένει οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἐπιῤῥίπτητε αἰτιάσεις ἐναντίον μου, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἄλλην βάσιν εἰμὴ τὸ προσωπικὸν πάθος. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, ἤλλαξε προχθὲς, ἦλθε νέος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· ἡ νέα Κυβέρνησις ἀνῆκε κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὴν ψῆφον τὴν ἰδικήν σας. Τί ἐκάματε εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ τόσων σπουδαίων καταχρήσεων, ὡς ἀκαταπαύστως φωνάζετε ψευδῶς; διατὶ δὲν μετέβητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ν’ ἀποκαλύψητε αὐτάς; Ἐγὼ, κύριοι, καὶ σᾶς εἶπον καὶ σᾶς λέγω ὅτι οὐ μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ καθῆκον ἔχετε νὰ κάμητε πᾶσαν ἐξέλεγξιν· ἐγὼ δὲ προθυμότατός εἰμι καὶ τώρα καὶ πάντοτε νὰ δώσω λόγον τῆς διαχειρίσεώς μου· ἀλλὰ τέλος πάντων νὰ δώσω λόγον διὰ τῶν πραγμάτων, καὶ ἐπὶ τῶν πραγμάτων ν’ ἀπολογηθῶ· ἄλλως πῶς νῦν καὶ εἰς τὶ ν’ ἀπολογηθῶ καὶ διατὶ ν’ ἀπολογηθῶ, καὶ εἰς ποῖον ν’ ἀπαντήσω καὶ εἰς τίνας ν’ ἀπαντήσω· εἶναι ἐπιτετραμμένος, εἶναι ἔντιμος, εἶναι κοινοβουλευτικὸς ὁ τρόπος αὐτὸς τῶν ἀντιπάλων; Καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ εἴπω σήμερον· κατηγορῶ τὸν κ. Βουλπιώτην π.χ. ὅστις ἐχρημάτισεν εἴκοσι τέσσαρας ὥρας Ὑπουργὸς, ὡς καὶ ἐγὼ μαζῆ του, κατηγορῶ τὸν ἕνα, κατηγορῶ τὸν ἄλλον. Νομίζω ὅμως, κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ ἤμεθα λίαν προσεκτικοὶ εἰς τοὺς λόγους ἡμῶν, διότι καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν φαρέτραν γεμάτην ἀπὸ βέλη φαρμακερά, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ῥίπτωμεν ταῦτα ἐμπαθῶς ἀλλὰ μετὰ λόγου καὶ δικαιοσύνης, ὅπως πρέπει νὰ ἐκτελῶνται ταῦτα, δηλαδὴ κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς τάξεως. Λοιπὸν, κύριοι, ὁστισδήποτε τῶν Βουλευτῶν θέλει, δύναται νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν ἐγγράφων· ἐλπίζω δὲ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θέλει παρεμβάλει κανὲν πρόσκομμα.

§26ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Βεβαιῶ τὸν προαγορεύσαντα, ὅτι οὐδὲν πάθος κατ’ αὐτοῦ ἔχω, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ κινήσῃ τὸ πάθος μου· δὲν τὸ κατώρθωσε ποτέ. Ἐγὼ δὲν ἀπετάθην πρὸς αὐτὸν, ἀλλὰ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐμέμφθην αὐτῆς, διότι εἰς ὅλα, ὅσα ἐζήτησεν ἡ Βουλὴ, τ’ ἀφορῶντα εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεών της, ἐκώφευσεν. Ἂν μεταξὺ τούτων ἦναι καὶ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσι τὴν διαχείρισιν τοῦ προαγορεύσαντος, πταίω ἐγώ; Ὁ προαγορεύσας λέγει νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν καὶ νὰ ἐξετάσωμεν ἐκεῖ τὰ ἔγγραφα. Νομίζω ὅμως, ὅτι τοῦτο ἀπεφασίσθη οὐχὶ διὰ τὰ τοιαύτης φύσεως ἔγγραφα, ὁποῖα εἶναι τ’ ἀφορῶντα τὴν διαχείρισιν τοῦ προαγορεύσαντος, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰ ἀφορῶντα τὰς δαπάνας τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων. Περὶ αὐτῶν ἐγένετο λόγος εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου Πρωθυπουργοῦ. Περὶ τῶν ἐγγράφων δὲ, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσι τὴν διαχείρισιν τοῦ προαγορεύσαντος, δὲν ἐγένετο λόγος, τοὐλάχιστον δὲν ἠξιώθησαν αὐτῆς τῆς τιμῆς. Ῥητῶς ἡ Βουλὴ ἀπῄτησε, κατ’ αἴτησιν τοῦ κ. Ῥάλλη, ὅπως εἰς τὴν Βουλὴν προσαχθῶσι ταῦτα, καίτοι δὲ παρῆλθον 15 ἡμέραι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὰ ἔγγραφα ταῦτα δὲν ἦλθον. Νομίζω ὅτι, ὁμιλῶν περὶ συκοφαντίας, ὤφειλε νὰ κάμῃ διάκρισιν, καὶ ἀξιῶ νὰ κάμῃ τὴν διάκρισιν ταύτην, διότι τὴν συκοφαντίαν δὲν τὴν ἤγειρε κανεὶς ἐξ ἡμῶν· τὴν συκοφαντίαν, ἂν ἀληθῶς ἦναι συκοφαντία, τὴν ἤγειραν αὐτοὶ οἱ συνάδελφοί του καὶ τὸ ὄργανόν των (θόρυβος), καὶ ἠναγκάσθη ὁ προαγορεύσας νὰ εἴπῃ περὶ αὐτῶν, ὅτι θὰ τοὺς συντρίψῃ ὡς σκεύη κεραμέως.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν εἶναι ἀληθές.

§28Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς εἶχε ζητήσει νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ὑπεστήριξα δὲ τοῦτο καὶ ἐγώ.

§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τῇ προτάσει ὅμως τοῦ κ. Μαυρομιχάλη, ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη νὰ μείνουν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα.

§30Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἀδιάφορον, ἂν οἱ 190 Βουλευταὶ μεταβῆτε νὰ λάβητε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, ἢ φέρητε τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Πλατεῖαν τῆς Ὁμονοίας. Μοὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν συκοφαντίαν, ἐγὼ δὲν ὠνόμασα τὸν κ. Βαλέτταν συκοφάντην· δὲν πιστεύω δέ, ὅτι ἡ συκοφαντία προῆλθεν ἐκ τῶν πρώην συναδέλφων μου, ἀπόδειξις δὲ τούτου ἀναμφισβήτητος εἶναι, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν διεδίδοντο ὑπὸ τοῦ μὲν καὶ τοῦ δὲ πολλὰ κατ’ ἐμοῦ, καὶ ἠξεύρετε ποῖοι τὰ διέδιδον, παρήγγειλε νὰ δημοσιεύσῃ μία ἐφημερίς, ὅτι οὐδὲν ἐκ τῶν γραφομένων προέρχεται ἐξ αὐτοῦ. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν ταύτην, δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἐκεῖθεν προῆλθον αἱ συκοφαντίαι. Ἂν ἔχῃ τις ἀφορμὴν νὰ εἴπῃ τι ἐναντίον μου, ἂς εἴπῃ· εἶμαι ἕτοιμος, καὶ δὲν φοβοῦμαι κανένα. Ἐγώ, κύριοι, διὰ τῆς ὑπογραφῆς μου ἐπροκάλεσα τοὺς τοιούτους, οὐδεὶς ὅμως εἶπέ τι. Ἀλλ’ ἀκόμη ἐξακολουθεῖ ὁ πόλεμος, ἕνεκα τῶν φοβερῶν ἐκείνων ἀποστρατειῶν, καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἠγέρθη θόρυβος περὶ αὐτῶν· πόσοι δὲ εἶπον, ὅτι ἐγὼ παρηνόμησα, ὅτι παρὰ τὰς διατάξεις τῶν Νόμων ἔπραξα, ὅτι αὐτὰ ἔπρεπε νὰ τὰ κάμω ἐν πολέμῳ, οὐχὶ δ’ ἐν εἰρήνῃ. Ἀλλὰ διατὶ ἆρά γε, ἀφοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐπροκάλεσε τὴν ἀποστράτευσιν ἀξιωματικῶν τοῦ στόλου, βεβαίως δὲ δὲν ἔπραξε τοῦτο ἐν πολέμῳ, διατί ὅλαι αἱ κατηγορίαι στρέφονται κατ’ ἐμοῦ; Ἐγὼ ὅμως δέχομαι ὅλα ταῦτα, διότι θέλω νὰ συζητηθῶσι τὰ πράγματα καὶ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια. Φέρετε, κύριοι, τὰ ἔγγραφα, φέρετε ὅ,τι θέλετε. Ὁ κ. Λάππας μόνον δὲν μὲ ἀφίνει νὰ ὁμιλήσω, ὁσάκις πρόκειται περὶ τῶν ἀποστρατειῶν· τὸ ἔχει ζήτημα πόνου καὶ ἐμποδίζει ὅλους τοὺς ἄλλους, ἵνα διεξαγάγῃ ὁ ἴδιος τὴν συζήτησιν. Ἂς τὴν διεξαγάγῃ (ἱλαρότης).

§31ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Πρὸ διετίας διετήρησαν πάντες οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους σιγὴν νεκρικὴν ἐφ’ ὅλων τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ὁσάκις ἤθελέ τις νὰ ζητήσῃ διασαφήσεις παρὰ τῶν προκατόχων Ὑπουργῶν, ἀντέτασσον τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ μᾶς ἔλεγον, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται τοιαῦτα. Ἕνεκα τούτου περιεβάλομεν τὴν Κυβέρνησιν μὲ πλήρη καὶ ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην, τῆς ἐδώσαμεν ὅ,τι ἐζήτει, καὶ χρήματα καὶ φόρον αἵματος καὶ τὸ πᾶν νὰ διαχειρισθῇ, ὅπως οἱ νόμοι διακελεύουσιν. Ἀντὶ τούτων, κύριοι, τί ἐπράχθη; οὐδὲν, ἀπολύτως οὐδὲν, τώρα δὲ μετὰ τὴν δαπάνην τοσούτων ἑκατομμυρίων δραχμῶν δὲν θέλουν οὔτε νὰ μᾶς κάμουν κοινωνοὺς, νὰ λάβωμεν γνῶσιν ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐνῷ ἔχομεν δικαίωμα καὶ καθῆκον ἱερὸν νὰ μάθωμεν ποῦ ἐγένετο ἡ δαπάνη καὶ ἂν ἐγένετο κατὰ τοὺς κειμένους νόμους. Δὲν πιστεύω δὲ ὅτι ἤθελεν εὑρεθῆ Βουλευτής, παραγνωρίζων τὴν ἀποστολήν του, ν’ ἀρνηθῇ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὰ τρία ἑκατομμύρια τῶν δαπανῶν τῶν ἐκτάκτων. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, κύριοι, νὰ γείνῃ μυστικὴ συνεδρίασις, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν ἀκριβῆ καὶ ἐπιφέρωμεν ψῆφον. Ταῦτα, κύριοι, ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, διότι, δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γείνουν τὰ ἄτακτα κινήματα ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ἐπεκαλέσθην τὴν παρελθοῦσαν πεῖραν τὴν θλιβερὰν, τὴν διδάξασαν τὸ ἔθνος ν’ ἀπομακρύνηται ἀπὸ τοιαῦτα κινήματα, καὶ παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν μετὰ φειδοῦς νὰ δαπανήσῃ τὰ χρήματα τοῦ λαοῦ, καὶ πολλοὶ ἐξεγέρθησαν, ἰδίως ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος, καὶ μὲ ἠνάγκασαν νὰ καταβῶ τοῦ βήματος. Ἔχω λοιπὸν παρὰ πάντα ἄλλον τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτῶ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων· παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν τινὰ, διὰ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἵνα πεισθῇ ἕκαστος ἂν καλῶς ἢ κακῶς διεχειρίσθησαν τὰ ἑκατομμύρια τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν, καὶ νὰ ζητηθῇ λόγος ἐν καιρῷ τῷ δέοντι παρὰ τῶν ὑπευθύνων.

§32Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὀλίγας, κύριοι, λέξεις θὰ σᾶς εἴπω ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος ζητήματος, ἐπὶ τῶν καταγγελιῶν τῶν γενομένων καταχρήσεων. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν, ὅτι ἔκαμον ἐπερώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἶπον εἰς αὐτὸν, ὅτι ἐγένοντο καταγγελίαι κατὰ προσώπων ἀνηκόντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς τὸν ἐνταῦθα Εἰσαγγελέα, ὅτι εἶχον ἀκούσει ὅτι εἶχον ἀρχίσει ἀνακρίσεις, αἱ ὁποῖαι κατόπιν διεκόπησαν. Ἠρώτησα λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα ἐξετάσῃ καὶ γνωστοποιήσῃ τὸν λόγον, διατί ἔπαυσεν ἡ ἐξακολούθησις τῆς ἀνακρίσεως, καὶ ἂν ὑπῆρχον λόγοι, οἱ ὁποῖοι διεκώλυον τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἀνάκρισιν. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ἐγένετο ἤδη λόγος περὶ τῶν καταχρήσεων, καὶ ἐξακολουθοῦμεν ὁμιλοῦντες καὶ θέλομεν ἐξακολουθήσει ὁμιλοῦντες, ἕως ὅτου φέρωμεν ἀποτέλεσμα. Ἔκτοτε παρῆλθον εἴκοσιν ἡμέραι, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον οὐδὲν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν συνεπῶς πρὸς τὴν ἐπερώτησίν μου.

§33ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἦτο ἀληθὴς ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν εἴχατε, λέγοντες, ὅτι ἔπαυσαν αἱ ἀνακρίσεις.

§34Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Μὴ νομίσητε, κύριοι, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ παρωνυχίδος, διότι αἱ καταχρήσεις αἱ γενόμεναι εἶναι τόσον βαρεῖαι, ὥστε ἐνεθάῤῥυναν τὸν ἐργολάβον τῶν διπύρων νὰ νοθεύσῃ εἰς ἀνήκουστον βαθμὸν τὸν διπυρίτην ἄρτον, ὥστε ἀπεδείχθη, ὅτι ἂν ἐτρώγετο οὗτος ἀπὸ στρατιώτας, ἤθελε φέρει εἰς αὐτοὺς τὸν ὄλεθρον, καὶ δὲν εἶχον ἀνάγκην τῶν ὅπλων τοῦ ἐχθροῦ διὰ νὰ θανατωθῶσιν οἱ στρατιῶται, ἤρκει πρὸς τοῦτο ὁ διπυρίτης. Ἀπόδειξις δὲ εἶναι, ὅτι διὰ πράξεως τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπεφασίσθη 500,000 ὀκάδες τοῦ διπυρίτου τούτου νὰ δοθῶσιν εἰς τροφὴν τῶν χοίρων. Εἶναι ἀληθῆ αὐτὰ, κύριε Πρωθυπουργέ;

§35ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐξακολουθήσατε, θ’ ἀπαντήσω.

§36Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὑπάρχει ἐπίσημον πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τοιούτων καταχρήσεων, προελθουσῶν εἴτε ἐξ ἀμελείας εἴτε καὶ ἐκ προθέσεως, τί ἔπραξεν, ἵνα ἀνακαλύψῃ τοὺς ἐνόχους; οὐδέν. Εἶχε δὲ καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ καταδιώξῃ τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ δημοσίου πλούτου, ἥτις ἐδύνατο ν’ ἀποβῇ καὶ ἐθνικὴ καταστροφὴ, διότι, ἂν ἐπραγματοποιεῖτο ὁ πόλεμος καὶ εὑρισκόμεθα ἀπέναντι τῶν ἐχθρῶν μὲ τοιοῦτον ἄρτον, ἢ ὁ στρατὸς ἡμῶν ἤθελεν ἀπολεσθῆ ἢ ἤθελε μείνει νῆστις. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐπιμένομεν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀνακαλύψῃ τοὺς ὀπωσδήποτε ἐνόχους τῆς ἐθνικῆς ταύτης ζημίας, ἀνερχομένης εἰς 400 περίπου χιλιάδας δραχμῶν.

§37ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καθ’ ἣν στιγμὴν παρεδίδετο ὁ διπυρίτης ἄρτος, ἠγέρθησαν τῷ ὄντι παράπονα κατὰ τῆς ποιότητος αὐτοῦ· ἐγὼ ὡμίλησα πρὸς τὸν κ. Πετιμεζᾶν πολλάκις, αὐτὸς δὲ ἐπὶ τούτῳ διώρισεν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, ἂν εὕρισκεν αὐτὸν καλὸν, ἤθελε τὸν παραδεχθῆ, ἄλλως ἤθελε τὸν ἀποῤῥίψει. Ἡ ἐπιτροπὴ συνέκειτο ἀπὸ τὸν κ. Βάσσον, ἀπὸ τὸν κ. Ζιμβρακάκην καὶ τὸν κ. Βλαχόπουλον· τοὺς κυρίους αὐτοῦ προσεκάλεσα εἰς τὴν οἰκίαν μου, ἀνέφερα αὐτοῖς τὰς διαδόσεις, τοὺς παρεκάλεσα δὲ νὰ μοὶ δώσωσι τὰς δεούσας πληροφορίας. Οἱ κύριοι μοὶ εἶπον, ὅτι τὰ λεγόμενα ἦσαν ψευδῆ, ὅτι ἦσαν συκοφαντίαι, ὅτι τὸν ἄρτον αὐτοὶ εὑρίσκουσι καλὸν, γλυκὺν καὶ κατάλληλον εἰς τροφὴν· μοὶ εἶπον μάλιστα, ὅτι ἔχει καὶ ἓν πλεονέκτημα, βρεχόμενος νὰ μὴ μουσκεύῃ (γέλως). Νομίζουν ὅτι οἱ γελῶντες κατορθόνουν τίποτε; οἱ γελῶντες, ὅταν δὲν στηρίζωνται εἰς γελοῖα, ἠξεύρετε πῶς ὀνομάζονται. Τὸ ἠξεύρετε. Λοιπὸν εἰδικοὶ ἄνθρωποι μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἀνωτέρας περιωπῆς, μοὶ ἔδωσαν τὰς πληροφορίας αὐτὰς, μοὶ εἶπον δὲ, ὅτι θέλομεν κάμει καλῶς ν’ ἀγοράσωμεν καὶ ἄλλον τοιοῦτον διπυρίτην ἄρτον. Ἰδοὺ διατὶ τότε δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἀντίθετος ἐνέργεια· κατόπιν τὰ παράπονα ἐξηκολούθησαν, καὶ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἀνέλαβε ν’ ἀνακρίνῃ καὶ ἐξετάσῃ ἐπὶ τούτων. Ἂν ἀνεῦρε τὴν ἀλήθειαν, δὲν γνωρίζω. Εἰς τὰς ἀνακρίσεις δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν· ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἀνεξάρτητος, δὲν ὑπάγεται εἰς τὰς διαταγάς μας, καὶ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰ μυστήρια τῆς ἀνακρίσεως, ἐνόσῳ τὸ ἔργον της δὲν λάβῃ πέρας· αἱ ἀνακρίσεις ἐξακολουθοῦν, καὶ περιμένομεν ν’ ἀποφανθῇ τὸ Δικαστήριον. Τὶ ζητεῖτε περισσότερον νὰ μάθητε; Δὲν γνωρίζομεν τίποτε. Ἀληθῶς, κύριοι, ὁ κ. Σαπουντζάκης, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διώρισεν ἐπιτροπὴν καὶ ἐξήτασε τὸν διπυρίτην ἄρτον, τὸν ἀπομείναντα· κατ’ αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν, ὁ ἐναπομείνας ἄρτος ἦτο ἄχρηστος καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῇ.

§38ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ἀρχηγεῖα καὶ ἐπιμελητήρια τὸν ἐδέχθησαν πρὸ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς Ἐπιτροπῆς;

§39ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ ζητεῖτε ἤδη ἀπὸ ἐμὲ τὰς λεπτομερείας, διότι δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς. Ἐν γένει μόνον σᾶς λέγω, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ὁ κ. Σαπουντζάκης μᾶς ἔδωκεν ἀντιθέτους πληροφορίας, διετελοῦμεν ἐν πλήρει πεποιθήσει ὅτι ὁ διπυρίτης, κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τῆς πρώτης Ἐπιτροπῆς, ἦτο κατάλληλος καὶ καλός· ἐὰν ἔλαβον χώραν καταχρήσεις, ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ θέλει τὰς ἐξετάσει.

§40ΔΟΥΜΑΣ. Μεταξὺ ἄλλων διαδόσεων ἐγένετο λόγος καὶ περὶ τῶν ὑποδημάτων τοῦ στρατοῦ, ὅτι 10,000 ὑποδήματα εὑρέθησαν σάπια.

§41ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, θὰ σᾶς δώσῃ καὶ περὶ τούτου πληροφορίας.

§42Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, θέλω δώσει εἰς τὴν Βουλὴν ὀλίγας πληροφορίας, διότι δὲν εἶναι καὶ ἀνάγκη νὰ εἴπῃ τις πολλὰ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· ὁ διπυρίτης ἠγοράσθη ἐπὶ δημοπρασίας καὶ μετεφέρθη ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα, πρὶν δὲ ἀποβιβασθῇ, 5000 στατῆρες αὐτοῦ μετεφέρθησαν εἰς ἄλλο πλοῖον καὶ ἐστάλησαν ὅπου ἡ ἐθνικὴ ἀνάγκη ἀπῄτει. Μετὰ ταῦτα, ἀφοῦ ἀπεβιβάσθη τὸ ὑπόλοιπον, ἐξ αὐτοῦ πέντε χιλιάδες στατῆρες ἐστάλησαν εἰς τὸν στρατὸν, τὸ ὑπόλοιπον δὲ, συνιστάμενον ἐκ 5000 στατήρων, δὲν ἠξεύρω τί ἔγεινε, διότι ἐγὼ, ὡς γνωρίζετε, παρῃτήθην ὡς Ὑπουργός. Κύριοι, οἱ ἀξιοῦντες, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἦναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν ποιότητα τοῦ διπυρίτου, δὲν ἐννοοῦν ἀπὸ ὑπηρεσίαν, διότι ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ παρευρεθῇ εἰς τὴν παραλαβὴν τοῦ ὑλικοῦ, ὡς ἐμποδιζόμενος ἀπὸ τὸν Νόμον. Ἔχετε ἴσως τὴν ἀξίωσιν, ὅτι ἔπρεπε προσωπικῶς νὰ κατέλθω εἰς Πειραιᾶ καὶ λάβω μέρος εἰς τὴν παραλαβὴν. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἄτοπον· διὰ τοῦτο διώρισα ἐπιτροπὴν ἐκ τριῶν ἐντιμοτάτων ἀξιωματικῶν, τοῦ κ. Ζυμβρακάκη ἑνὸς ὑπασπιστοῦ τοῦ Βασιλέως καὶ αὐτοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Βλαχοπούλου, ἥτις παρέλαβε τὸν διπυρίτην· καὶ εἶναι ἄνθρωποι ἐπιστήμονες· κατηγορεῖτε τούτους λοιπὸν ἢ ἐμὲ τὸν Ὑπουργόν; Ἂν ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινε κακῶς, ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος, διότι ὁ νόμος αὐτὴν εὐθύνει· ἄλλως τε ἐγώ, κύριοι, δὲν εἶμαι ἀρτοποιὸς, διὰ νὰ ἐκτιμῶ τὰ ἄλευρα, οὔτε κατεσκεύασα ποτέ μου διπυρίτην· ἂν ὁ κ. Σοῦτζος, ὅστις ἔμεινε πολὺν χρόνον εἰς τὴν Σῦρον, ἐξέμαθε τὴν τέχνην, διαφέρει τὸ πρᾶγμα· ἐγὼ ὅμως δὲν σκοπεύω ποτὲ νὰ ζυμώσω γαλέττα (ἱλαρότης). Σᾶς λέγω ὅμως, κύριοι, ὅτι οὐ μόνον ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διορισθεῖσα, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι ἄπειροι ἄνθρωποι κατῆλθον εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ εὗρον τὸν διπυρίτην ἀρκετὰ καλόν. Τώρα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, ἀφ’ ἧς ἄφησα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, παρῆλθον 4 μῆνες, ὁ διπυρίτης δὲν εἶναι μάρμαρον ἢ ἀδάμαντες· πιθανὸν καὶ νὰ ἐσάπισεν, ὅπως ἦτο δυνατὸν νὰ σαπήσετε καὶ σεῖς, ἐὰν σᾶς ἔῤῥιπτον εἰς ὑγρὰς ἀποθήκας (ἱλαρότης). Δὲν εἶμαι ἐγὼ, ἀλλ’ ὁ διάδοχος ὑπόλογος διὰ τοῦτο, ὅστις εἶχε τὰς ἀποθήκας ὄχι βεβαίως λαμπρὰς, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ὁποίων ὅμως ἔδει, ὅπως μὴ ἐκ τῆς ὑγρασίας καταστραφῇ τὸ πρᾶγμα, νὰ διορίσῃ τοὺς καταλλήλους ἀνθρώπους ὡς ἐπιτηρητὰς, οἱ ὁποῖοι νὰ φέρωσι τὴν εὐθύνην. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὑπῆρχε καὶ ἄλλος διπυρίτης εἰς τὰς ἀποθήκας, τὸν ὁποῖον εἶχε προμηθευθῆ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις· εὑρέθησαν τότε, νομίζω, 1500 καντάρια σεσηπότα, οὐδεὶς ὅμως κατεδέχθη νὰ κατηγορήσῃ τότε Ὑπουργόν. Δὲν ἀπέρασεν ἀπὸ τὴν ἰδέαν οὐδενὸς ἀνθρώπου ὅτι ἡ συντήρησις τοῦ διπυρίτου εἰς τὰς ἀποθήκας ἐπιβαρύνῃ τὸν Ὑπουργόν, ἀφοῦ ὑπεύθυνοι διὰ τὴν συντήρησιν εἶναι ἄνθρωποι διοριζόμενοι ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν, δυνάμει τοῦ Νόμου· ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι τὸ πυριτιδοποιεῖον, ὅπερ καὶ συνέβη, ἐξ ἀμελείας ἤναψε καὶ κατέστρεψε 100 τόνους πυρίτιδος καὶ συγχρόνως ἐφόνευσε 50 ἀνθρώπους· δὲν θὰ ἦναι γελοῖον, νὰ ἔλεγέ τις ὅτι διὰ τὸ δυστύχημα εὐθύνεται ὁ Ὑπουργὸς, ὅστις δὲν προεῖδεν, ὅτι ἐκ τῆς ἀμελείας ἑνὸς ἐργάτου ἤναψε τὸ πυριτιδοποιεῖον;

§43Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι διαφορετικόν· δὲν ὑπάρχει κατηγορία ὅτι ἐσάπισεν ἡ γαλέττα, ἀλλ’ ὅτι τὰ συστατικὰ αὐτῆς ἦσαν κάθε ἄλλο παρὰ σῖτος· ἦσαν ἀπὸ πατάτες καὶ ἀπὸ φασόλια, καὶ ἀπὸ μίαν ἄλλην ὕλην.

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἀπαντῶ, ἰσχυριζόμενος ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀνακριβῆ, καὶ ἀποδεικνύω τοῦτο ἀμέσως, διότι σὲ λυποῦμαι, κύριε Ἀντωνόπουλε, εὑρισκόμενον εἰς αὐτὴν τὴν πλάνην. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Κουμουνδοῦρος μὲ ἐκάλεσεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τότε καὶ μοῦ εἶπε: γίνονται φοβεραὶ αἰτιάσεις διὰ τὴν ποιότητα τοῦ διπυρίτου· μοὶ ἔστειλε μάλιστα τότε καὶ μίαν ἐπιστολήν. Μετέβην πρὸς αὐτὸν λοιπὸν καὶ τοῦ εἶπα, ὅτι πρέπει νὰ διατάξωμεν ἀνάκρισιν κατὰ τῆς παραλαμβανούσης ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ πληροφορηθῶμεν περὶ τῆς διαδόσεως, διότι κατ’ ἐκείνας τὰς ἡμέρας διάφοροι ἄνθρωποι κατέθετον εἰς τὰ φαρμακεῖα τῆς πόλεως τεμάχια διπυρίτου, τίς οἶδεν, ἀπὸ τοὺς χρόνους τῶν Βενετῶν ἴσως, διὰ νὰ πείσωσι τὸ κοινόν, ὅτι τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ προμηθευθεῖσα γαλέττα.

§45ΔΟΥΜΑΣ. Ἀνεφέρατε ὀνόματα ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ δὲν μᾶς εἴπατε συγχρόνως ποία ἦτο ἡ ἐντολὴ τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τῆς γαλέττας, ἂν ἡ παραδιδομένη γαλέττα ἦτο σύμφωνος μὲ τὸ δεῖγμα.

§46Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν συντάσσηται συμβόλαιον τοιαύτης φύσεως, περιέχει τοῦτο ὅλους τοὺς ὅρους. Τὸ συνταχθὲν συμβόλαιον μετὰ τοῦ ἐργολάβου τοῦ διπυρίτου εἶναι τοιοῦτον, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ, ἡ διορισθεῖσα νὰ παραλάβῃ τὸν διπυρίτην, διετάχθη νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου αὐτοῦ, καὶ οὕτω παρέλαβε, δὲν ἠδύνατο δὲ νὰ πράξῃ διαφορετικὰ, διότι παρέπεμπον αὐτὴν ἀμέσως εἰς τὰς φυλακὰς Παλαμιδίου. Ὁ κ. Ἀντωνόπουλος πρέπει νὰ ἔχῃ μεγάλας χημικὰς γνώσεις, διὰ νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἡ γαλέττα ἦτο κατεσκευασμένη ἀπὸ φασόλια· ἀλλὰ δὲν μᾶς λέγει ὁ κ. Ἀντωνόπουλος, ποῖος ἀνόητος ἐργολάβος ἤθελε βάλει ἀντὶ σίτου φασόλια διὰ κατασκευὴν διπυρίτου, ἀφοῦ, ὡς γνωστόν, τὰ φασόλια τιμῶνται 80 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν (ἱλαρότης), ἐνῷ τὸ ἀλεῦρι εἶναι πολὺ εὐθηνότερον. Ἠξεύρετε δὲ ἀκόμη, ὅτι τὰ φασόλια εἶναι πολὺ θρεπτικωτέρα τροφὴ ἀπὸ τὸν σῖτον. Καὶ δὲν μοῦ λέγετε, πότε ἀναλύουν τὸν διπυρίτην τοῦτον καὶ ποῖος ἀνέλυσεν αὐτόν; τοῦτο ποτὲ δὲν συνέβη ἐν Ἑλλάδι. Ἄλλως τε ἐγὼ, ἐκτὸς τῆς στρατιωτικῆς χημείας, εἶμαι ὁ πλέον ἀκατάλληλος ἄνθρωπος νὰ ἐνεργήσω χημικὴν ἀνάλυσιν, εἰς φασόλια μάλιστα καὶ εἰς πατάτας. Τοιαύτην ἀνοησίαν δὲν ἔπραξε ποτὲ μέχρι τοῦδε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἀμφιβάλλω ἂν τὴν ἔπραξεν ὁ κ. Β. Σαπουντζάκης. Ἀκούσατε νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἱστορικόν τι· εἰς τὰ 1854 ἐστάλησαν πολλὰ ἀτμόπλοια πλήρη διπυρίτου ἄρτου, διὰ τὸν Ἀγγλικὸν στρατὸν πρὸ τῆς Σεβαστουπόλεως — κατὰ τὸν διάπλουν τοῦ Εὐξείνου συνέβη νὰ βραχῇ τὸ περισσότερον πρᾶγμα. Ἐπειδὴ ὅμως οἱ Ἄγγλοι πλοίαρχοι εἶχον διαταγὴν νὰ καταπλεύσωσιν εἰς ὡρισμένην ἡμέραν ἐν Σεβαστουπόλει, ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσουν τὴν διαταγὴν αὐτὴν, νὰ φθάσουν δὲ τὴν στιγμήν, ὅπου εἶχον διαταχθῆ ἀκριβῶς, ὅπως καὶ ἔφθασαν, τῷ ὄντι ὁ ἄρτος ἦτο βρεγμένος· ἡ ὑπηρεσία δὲν εὐκολύνθη νὰ ἐξαγάγῃ ἀμέσως αὐτὸν ἐκ τῶν πλοίων, ἀλλὰ μετά 20 ἡμέρας ὅλος ὁ ἄρτος ἐφθάρη καὶ οὐδεὶς ἐδυνήθη νὰ κατηγορήσῃ τὸν Ὑπουργόν· ἂν ὅμως ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος τῆς Ἀγγλίας εἶχε κανένα ἀπὸ σᾶς τοὺς ἐμπαθεῖς ἀντικρύ του, ἀλλοίμονον, τί ἤθελε πάθει ὁ δυστυχὴς ἄνθρωπος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὰ ὑποδήματα, θὰ εἴπω δύο λέξεις, κύριε Δούμα. Καθὼς παρετηρήσατε ἀπὸ τὴν δημοσίευσιν τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ ἔντιμος φίλος μου κύριος Παπαμιχαλόπουλος, ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἐμοῦ ἐδαπάνησε 220,000 περίπου δραχμῶν διὰ τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας. Ναὶ μὲν πέντε ἑκατομμύρια ἐπληρώσαμεν, ἀλλὰ τὸ ὑπόλοιπον 4,800,000 καὶ τόσα, νομίζω, ἐδόθησαν διὰ παραγγελίας τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως· αἱ δὲ 220,000 ἐξωδεύθησαν διὰ νὰ ἀγορασθῶσιν ἡμίονοι κτλ. καὶ τινα ἄλλα μικρᾶς ἀξίας εἴδη. Ἐγώ, κύριε Δούμα, μήτε ἓν ζευγάριον ὑποδήματα ἐπρομήθευσα διὰ τὸν στρατὸν, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀμφιβάλητε, ὅταν τόσον ἐπισήμως σᾶς τὸ βεβαιόνω, τὰ δὲ σανδάλια ἠγοράσθησαν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ συμβολαίου τοῦ συνταχθέντος ὑπὸ τῆς οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, ὅταν συζητῆτε περὶ τῶν παρελθόντων, ὀφείλετε νὰ φέρετε τὸν νοῦν σας εἰς τὰς περιστάσεις καὶ τὸν χρόνον, ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ὁποίου ἐξετελέσθησαν ταῦτα, ἄλλως αἱ στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι θὰ ὑποστῶσι καὶ ἐνταῦθα ὅ,τι δυστυχῶς ὑποφέρουν εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Αἱ στρατιωτικαὶ ἐκδουλεύσεις, κύριοι, ὁμοιάζουν τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα, ἅμα παρουσιασθῇ κίνδυνός τις, ἐνθυμοῦνται οἱ ἄνθρωποι, ἀναλόγως δὲ τοῦ φόβου αὐτῶν, αὐξάνει καὶ ἡ πρὸς αὐτὰ ἐπιμέλεια· οἱ ἄνθρωποι τρέχουν τότε ἀναζητοῦντες τὰ ὅπλα, τὰ ἐξάγουσιν ἐκ τῆς ἀστράχης, τὰ καθαρίζουν, τὰ θέτουν εἰς τὸ ἐπιφανέστερον μέρος τῆς αἰθούσης αὐτῶν, προσβλέπουν εἰς αὐτὰ μετ’ εὐχαριστήσεως, ἐπιδεικνύουν ταῦτα μεθ’ ὑπερηφανείας εἰς πάντα προσερχόμενον, προσπαθοῦν νὰ ἀντλήσουν δύναμιν καὶ θάῤῥος ἐκ τῆς θέας αὐτῶν, νὰ ἐμπνεύσουν δὲ φόβον εἰς τοὺς ἐχθρούς· ἅμα ὅμως παρέλθῃ ὁ κίνδυνος, ῥίπτουν ἀμέσως αὐτὰ καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀστράχην, διότι ἀποβαίνουν περιττά. Τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει, κύριοι, καὶ εἰς ὅλας τὰς στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας. Ἐνθυμοῦμαι, ὅταν οἱ κίνδυνοι παρουσιάσθησαν κατὰ τὴν 14 Ἰανουαρίου, καὶ ἔπειτα κατὰ τὰς ἐπαναστάσεις, καὶ μετὰ τὴν διάλυσιν αὐτῶν, καὶ οἱ φοβεροὶ ἐκεῖνοι κίνδυνοι ἠπείλουν γενικὴν καταστροφὴν, πάντες ἔτρεχον πρὸς ἐμὲ καὶ μὲ περιεποιοῦντο θωπευτικώτατα, ὁ εἷς μὲ συνεχαίρετο, ὁ ἄλλος μὲ ἐκάλεσε σωτῆρα, τρίτος μὲ ἐνιγκαλίζετο. Ἤρχοντο οἱ ἔμμοροι καθ’ ὁμάδας νὰ μὲ συγχαροῦν καὶ μὲ εὐχαριστήσουν, ἀλλ’ ἅμα μετ’ ὀλίγας ἡμέρας παρῆλθεν ὁ κίνδυνος ἔλεγον κατ’ ἐμοῦ, ὁ κακοῦργος Ὑπουργὸς, ὅστις ἐφόνευσε τοὺς ἀνθρώπους, ἔχυσε τὸ αἷμα τοῦ λαοῦ, ἠδίκησε τοὺς ἀποστράτους, κατεχράσθη τὰ δημόσια· ἐγὼ δὲ ἤκουον μειδιῶν ταῦτα, διότι ἐγνώριζον πολὺ καλὰ, ὅτι τοιαῦτα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῶν μεγάλων στρατιωτικῶν ὑπηρεσιῶν. Δὲν συνέβη τοῦτο δὲ μόνον εἰς ἐμὲ τὸν μικρὸν, ἀλλὰ συνέβη τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὸν Μιλτιάδην, τὸν Θεμιστοκλέα κτλ. εἰς τοὺς ἀρχαίους χρόνους εἰς τὸν Κολοκοτρώνην, Πλαπούταν, Μαυρομιχάλην κλπ. εἰς τοὺς νεωτέρους χρόνους· ἑπομένως ἐγὼ ὁ μικρὸς δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐξαιρεθῶ τοῦ κανόνος τούτου. Κατ’ ἐκείνας λοιπὸν τὰς ἐποχὰς ἤθελεν εἶσθαι δυνατὸν νὰ γείνῃ καὶ λάθος τι, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἔλθετε νὰ μᾶς καταγγείλητε ὡρισμένως, ἔστω καὶ διὰ τὰ λάθη μας, νὰ ἰδῶμεν ποῦ εἶναι τὸ σφάλμα ἡμῶν, καὶ ποῦ, καὶ πῶς ἐπράξαμεν τοῦτο, νὰ λείψῃ δὲ τέλος πάντων ἡ ἀοριστία, διότι αὐτὸ εἶναι ἄτοπον, καὶ μὴ στοχασθῆτε ὅτι μὲ μέλει ἀπὸ τὰς ἀορίστους φωνασκίας τῶν ἐφημερίδων, ἢ τὰς κραυγὰς τῶν ἀντιπάλων μου. Καὶ διὰ τί νὰ μὲ μέλῃ; ἂν ἐγὼ ἔσφαλα, τὰ πράγματα θ’ ἀποδείξουν τοῦτο, καὶ οὐχὶ αἱ συκοφαντίαι· μὲ κατηγοροῦσι διὰ τὰς ἀποστρατείας, μὲ κατηγοροῦσι διὰ τοὺς προβιβασμοὺς, καὶ ὅμως ἄνθρωπος δὲν ἔμεινεν, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ μὲ παρεκάλεσε νὰ προβιβάσω τὸν συγγενῆ ἢ τὸν φίλον αὐτοῦ.

§47ΡΟΥΚΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις.

§48Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα. Ὅσοι ὅμως εἶχον ἀπαιτήσεις καὶ ἀπέτυχον, ὅλοι εἶναι ἐναντίον μου· σήμερον τοιοῦτος εἶναι ὁ Κόσμος. Αὐτὰ, κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς αὐτὰ τὰ ἀντικείμενα, παρακαλῶ δὲ τοὺς Βουλευτὰς ὅλους νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐξετάσουν τὰ ἔγγραφα, διότι ἐκ τῶν ἐγγράφων θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ ἀλήθεια δὲν καλύπτεται, οὐδὲ διὰ λόγων οὔτε διὰ τῶν ἐφημερίδων, ἀλλ’ ἔρχεται εἰς τὸ φῶς καὶ θριαμβεύει.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι πολλοὶ τῶν ἀγορευσάντων ἀπεμακρύνθησαν τοῦ θέματος τῆς συζητήσεως. Ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἡ συζήτησις ἤρχισεν ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Μαυρομιχάλη, ἥτις ἀπέληξεν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἅπαντας τοὺς Βουλευτὰς νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν ἐγγράφων περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων, τῆς γενομένης ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἀντέτεινεν εἰς τὴν πρότασιν ταύτην, ἠγέρθη συζήτησις, ἥτις ἔπρεπε νομίζω, νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ζήτημα περὶ τῶν ἐγγράφων τούτων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ὅλα τ’ ἄλλα ἔγγραφα, ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις εἶπε πάντοτε, ὅτι αὐτὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν παντὸς Βουλευτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ Βουλευτοῦ Ἀττικῆς κυρίου Ῥάλλη, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προσαχθῶσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα περὶ τῶν προμηθειῶν· ἐπανέλαβε δὲ τὴν αἴτησιν καὶ ὅταν ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφορμὴν λαβὼν ἐκ τῆς ἀποφάσεως, ὅτι οἱ Βουλευταὶ δύνανται ἐν τοῖς ὑπουργείοις νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, ἠρώτησε, καὶ τὸ Προεδρεῖον εἶπεν, ὅτι ἡ ἀπόφασις δὲν ἀφορᾷ τὰ ἔγγραφα τῶν προμηθειῶν, διότι περὶ τούτων ὑπάρχει προηγουμένη ἀπόφασις. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις περὶ τῶν ἐγγράφων τῶν προμηθειῶν κλπ., πρέπει δὲ νὰ περιορισθῶσι οἱ ἀγορεύοντες εἰς τὸ κύριον θέμα.

§50ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀνακοινώσεως τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων ἐξηντλήθη μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ, εἰπόντος ῥητῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνθίσταται πλέον εἰς τὸ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἐν μυστικῇ συνεδριάσει ἡ Βουλὴ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ὅπως τηρηθῇ ἡ ἐχεμύθεια καὶ μὴ γείνῃ τι γνωστὸν εἰς τὸ δημόσιον. Πῶς δὲ θὰ γείνῃ ἡ μυστικὴ συνεδρίασις, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Μένει ὅμως τὸ παρεμπίπτον περὶ τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἄν, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἠθέλαμεν προβάλει πρότασιν ὡς συμπέρασμα τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως, ἠθέλομεν φθάσει ν’ ἀποφανθῶμεν, ἐὰν ἡ γαλέττα ἡ κατεσκευασμένη ἀπὸ φασούλια ἦναι καλλιτέρα ἢ οὐχὶ ἀπὸ ἐκείνην, ἥτις εἶναι κατεσκευασμένη ἀπὸ σῖτον· θέλω διὰ τούτου νὰ ψέξω καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν πρώην ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, διότι, κύριοι, ὅταν ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τῶν σχετικῶν πρὸς τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνόουν, ἀφοῦ λάβω γνῶσιν αὐτῶν, νὰ φέρω πρότασιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ὅταν σήμερον ἔρχεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μᾶς φέρῃ κολοβωμένας καὶ ἐκ τοῦ προχείρου πληροφορίας, ὅταν ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἄνευ οὐδενὸς λόγου ἀναμιγνύῃ τὴν ναυμαχίαν τοῦ Τραφαλγάρ, τὰς καμήλους τῆς Αἰγύπτου, καὶ δὲν ἠξεύρω τι ἄλλο, δὲν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς λογικὸν συμπέρασμα· διὰ νὰ φθάσωμεν δὲ εἰς λογικὸν συμπέρασμα, ἐννοῶ νὰ ζητήσω παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν προμήθειαν τῆς γαλέττας, νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν προμήθειαν δέκα χιλιάδων ζευγῶν ὑποδημάτων ἀπὸ τὸ κατάστημα Godillot, τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν ἐνταῦθα ἀπ’ εὐθείας, συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, παρελήφθησαν ἄνευ ἐλέγχου καὶ ἐναντίον τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐν Παρισίοις Ἑλληνικῆς Πρεσβείας, ἐστάλησαν δὲ καὶ grande vitesse. Ἡ ἔκθεσις τῆς Πρεσβείας εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, νομίζω, τὰ δὲ λοιπὰ ἔγγραφα εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ εἶναι παρόντες.

§52ΡΑΛΛΗΣ. Παρόντες ἦσαν, ὅτε πρὸ ἡμερῶν ἔκαμα αὐτὴν τὴν πρότασιν· προκαλῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων αὐτῶν.

§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§54ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ὁλόκληρον τὴν ἀλληλογραφίαν μετὰ τῶν κρυπτογραφικῶν τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα ἀντηλλάγησαν μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς ἐν Παρισίοις πρεσβείας.

§55Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλα ἐν γένει, καὶ ὅσα ἔχουν σχέσιν μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§56ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, τὰ ἔγγραφα τὰ σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διεβιβάζοντο ἀμέσως πρὸς αὐτό· ἀμφιβάλλω, ἐὰν ὑπάρχουν τοιαῦτα εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§57ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἀπὸ τοὺς περὶ τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, γνωρίζω, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἑλληνικῆς Πρεσβείας ἡ ἀφορῶσα εἰς τὰ ὑποδήματα τὰ προμηθευθέντα ἀπὸ τὸν ποτὲ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κ. Πετιμεζᾶν δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἴσως, ἴσως ὅμως εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§58Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπιμένεις τῳόντι, ὅτι ἠγοράσθησαν καὶ ἦλθον ἐδῶ δέκα χιλιάδες ζεύγη ὑποδημάτων;

§59ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παραίτησίς σας προῆλθεν ἐκ τούτου· τὶ κάθεσαι καὶ λές;

§60Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σὺ τὶ κάθεσαι καὶ λές; σοῦ λέγω, ὅτι κανὲν ζευγάρι παπούτσια δὲν ἐπρομήθευσα ἐγὼ εἰς τὸν στρατόν.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἀλήθεια, ὅτι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, ἡ Οἰκουμενικὴ, εἶχε παραγγείλει δέκα χιλιάδας ὑποδημάτων· ἀλλὰ μετ’ αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ τότε, ἐναντίον τῆς γνωμοδοτήσεως τῶν ἐκεῖ ἀποσταλέντων Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, ἐναντίον τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς Πρεσβείας, διέταξε, χωρὶς νὰ ἐξελεγχθῶσι κἂν παρὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐκεῖ σταλέντων, νὰ σταλῶσιν ἀπ’ εὐθείας ἄλλα παρὰ τὰ παραγγελθέντα, ἕτοιμα, καὶ εἰς μικροτέραν προσφερόμενα τιμὴν, καὶ ταῦτα παρέλαβεν ἄνευ ἐλέγχου· τὰ περὶ τῶν ὑποδημάτων δὲ αὐτῶν σχετικὰ ἔγγραφα ζητῶ.

§62Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι παραμύθια.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κκ. Ὑπουργοὶ εἶναι παρόντες, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§64ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ἀφοῦ ἐγένετο παραδεκτὸν νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα τὰ περὶ προμηθειῶν, καθὼς καὶ τὰ περὶ τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων, δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω. Παρατηρῶ μόνον, ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ, προκειμένου νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ γενόμεναι καταχρήσεις κατὰ τὸ ταξείδιον τοῦ ἀγγλικοῦ στόλου εἰς τὴν Σεβαστούπολιν, ἐγένοντο δὲ πολλαὶ τοιαῦται, δὲν συνεζητεῖτο τὸ πρᾶγμα ἐπὶ τόσας ἡμέρας, οὔτε ἠθέλησέ τις νὰ καλύψῃ τὰς καταχρήσεις ὑπὸ τὸν πέπλον τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Ὄχι, κύριοι, ἀλλ’ ἀμέσως διώρισαν ἐπιτροπὴν ἀνακριτικὴν, ἡ ὁποία ἀμέσως ἐξήτασε καὶ ἐτιμώρησεν ὅλα αὐτά· καὶ ἔκτοτε, κύριοι, χρονολογεῖται ἡ μεταβολὴ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἀγγλικοῦ στρατοῦ, ἥτις ἔφερε τὴν ἀνόρθωσιν, ὡς εἶπον καὶ προχθές. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν· ὕστερον ἀπὸ τὰς τόσας συμφορὰς, τὰς ὁποίας ἔπαθεν ἡ Γαλλία, ὅτε ἐπῆλθεν ἡ εἰρήνη, τὸ πρῶτον ἔργον της ἦτο ἡ ἀνάκρισις τοῦ παρελθόντος, καὶ τοῦτο τὴν ἔφερεν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν· διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ἀνορθώσωμεν τὸ μέλλον.

§65ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μόνον μίαν πληροφορίαν θὰ δώσω· βεβαίως αὔριον θὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα ἐνώπιόν σας, καὶ θὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια τοῦ πράγματος. Ἀλλ’ ἀμφιβάλλω, κύριοι, ἂν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Πετιμεζᾶς παρήγγειλε τὴν κατασκευὴν ὑποδημάτων· τὸ ζήτημα αὐτὸ ἦλθεν ἐπανειλημμένως ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, συνεζητήθη ἐπανειλημμένως, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπέμενεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποδυθῶσιν οἱ στρατιῶται ἡμῶν καθὼς καὶ οἱ στρατιῶται ἐν Εὐρώπῃ.

§66Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ὄχι μὲ παπούτσια, ἀλλὰ μὲ ὑποδήματα.

§67Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ἀριθμὸς, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐζητεῖτο, μᾶς ἐφάνη ὑπέρογκος, καὶ τὸ ἔξοδον ὑπερβολικόν· ἐπεμείναμεν λοιπὸν, κύριοι, νὰ μὴ γείνῃ προμήθεια, νὰ μὴ ἀγοράσωμεν ὑποδήματα.

§68ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἠγοράσατε.

§69ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ μὴ παραγγείλῃ ὑποδήματα· καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ μεγάλη φιλονεικία ἠγέρθη ἀπὸ τοὺς ὑποδηματοποιοὺς τοῦ τόπου· ἴσως ὑποδήματα ἀρχαιοτέρας παραγγελίας ἦλθον, ἡμεῖς ὅμως ῥητῶς ἀπηγορεύσαμεν νὰ παραγγελθῶσιν ὑποδήματα, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶμαι βέβαιος, δὲν παρήγγειλεν.

§70ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι παρηγγέλθησαν 10,000 παρὰ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ παρὰ τοῦ προκατόχου αὐτοῦ κ. Ζυμβρακάκη, ὁ δὲ κ. Πετιμεζᾶς, ἀντὶ τῶν ὑποδημάτων, τὰ ὁποῖα παρηγγέλθησαν, ἔλαβεν ἄλλα ἕτοιμα.

§71Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλα τὰ εἴδη, ὧν αἱ προμήθειαι ἐγένοντο ἐν Παρισίοις, παρελαμβάνοντο ἀπὸ τὸν Πρέσβυν ἐκεῖ.

§72ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις γνωμοδοτήσεως;

§73Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἤμην πάντοτε ἐναντίος, διότι ἤθελον νὰ παραλαμβάνωνται ἐδῶ, διὰ νὰ ἐξετάζηται τὸ ποιόν. Ταῦτα δὲ λέγω, διότι δὲν θέλω οὔτε ἐπὶ στιγμὴν νὰ κυκλοφοροῦν αἱ τοιαῦται φῆμαι. Καὶ δὲν λέγω, ὅτι ὁ κ. Ῥάλλης ἐκ προθέσεως τὰ λέγει· ὅπως τὰ ἤκουσεν, οὕτω καὶ τὰ λέγει. Δὲν μοὶ κακοφαίνεται· τὸν εὐχαριστῶ μάλιστα, διότι μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ εἴπω πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα.

§74Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τὴν ἐκφρασθεῖσαν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, περὶ συζητήσεως ἐν μυστικῇ συνεδριάσει, ἀντιτάσσομαι. Ἀντιτάσσομαι δὲ, διότι ἡ ἐπερώτησίς μου σκοπὸν δὲν εἶχε νὰ γείνῃ δημοσίᾳ ἡ ἐξέτασις τῶν ἐγγράφων· ἐζήτησα, ἵνα ἐπιτραπῇ, εἰς ἕκαστον Βουλευτὴν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, ἢ νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα ἐνταῦθα. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, νὰ συνεδριάσῃ μυστικῶς, ἐὰν προηγουμένως ἕκαστος τῶν Βουλευτῶν δὲν λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Διότι τί πρόκειται νὰ γείνῃ ἐν μυστικῇ συνεδριάσει; πρόκειται νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα; Ἐννοοῦμεν νὰ λάβωμεν γνῶσιν αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, μετὰ τοῦτο δὲ νὰ σκεφθῶμεν, ἐὰν πρέπῃ ἐν μυστικῇ ἢ δημοσίᾳ συνεδριάσει νὰ γείνῃ, λόγος περὶ τῆς διαχειρίσεως. Ἐνόσῳ δὲ δὲν λάβωμεν γνῶσιν, περὶ τίνος νὰ συζητήσωμεν; Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς πάντα Βουλευτὴν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν ἀποδείξεων, αἵτινες δικαιολογοῦσι τὴν διαχείρισιν τῶν 3,000,000. Μετὰ τοῦτο δὲ, ἐάν τις νομίσῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπερωτήσῃ ἢ ζητήσῃ ἐξηγήσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Βουλὴ δύναται ἐν φανερᾷ ἢ μυστικῇ συνεδριάσει νὰ κρίνῃ.

§75ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅλα, ὅλα νὰ γείνουν (θόρυβος).

§76Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μὴ μᾶς προκαλεῖτε εἰς αὐτὸ· μὴ νομίζετε, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν ἀποδειλιάσει ἀπὸ τὴν πρόκλησίν· τὴν πρόκλησιν ἐπανειλημμένως τὴν ἐκάματε.

§77Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν φοβούμεθα δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα, εἴμεθα ὑπεύθυνοι.

§78Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ἐκ τοῦ προχείρου καὶ ἄνευ προηγουμένης μελέτης καὶ γνώσεως τῶν ἐγγράφων νὰ προβῇ. Ἄλλως τε εἴμεθα πληρέστατα σύμφωνοι, ἐὰν ἡ γνώμη σας ἐπικρατήσῃ, νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ καταδειχθῇ τίνες ἔλαβον χρήματα καὶ πῶς τὰ διεχειρίσθησαν.

§79Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ κύριοι ἐννοοῦν νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα περὶ τῶν 3,000,000. Ἐγὼ ὅμως φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἔλεγχος πρέπει νὰ γείνῃ γενικός. Πρέπει νὰ κατατεθῶσιν ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ἔγγραφα.

§80ΤΙΝΕΣ. Ὅλα, ὅλα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ ἕνδεκα Βουλευτῶν, δι’ ἧς προτείνεται νὰ γείνῃ μυστικὴ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις. «Οἱ ὑποφαινόμενοι Βουλευταὶ ἐξαιτούμεθα νὰ ὁρισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς ἡμέρα μυστικῆς συνεδριάσεως, ὅπως λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν 3,000,000. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 27 Ὀκτωβρίου 1878. Δ. Θεοχάρης, Ἰω. Μεγαπάνος, Ν. Δαρειώτης, Ἰω. Δ. Χατζηνικολῆ, Εὐαγ. Ἀντύπας, Ξ. Βαλαωρίτης, Γ. Λάππας, Σ. Δανόπουλος, Γ. Ῥοῦφος, Αὐγ. Πετραλιᾶς, Ὄθων Παπαλεονάρδου.» Ἵν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως, διατάσσω τὴν ἐκκένωσιν τῶν ἀκροατηρίων καὶ τὴν ἐκ τῆς αἰθούσης ἀπομάκρυνσιν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν κλητήρων. Ἐκτελεῖται ἡ διαταγὴ τοῦ Προέδρου. (Ὥρα 4 καὶ 10 λ.) Ὥρα 6 καὶ ¼ ἐπαναλαμβάνεται ἡ δημοσία συνεδρίασις.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἐν τῇ μυστικῇ αὑτῆς συνεδριάσει, ἵνα τὰ ἔγγραφα περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν 3,000,000 περίπου κατατεθῶσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς αὔριον ἔχει ὡς ἑξῆς· 1) ά. συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχ. 15,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1878. 2) ά συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρατολογίας. 3) γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ πτωχεύσεως. 4) ά συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῶν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συνομολογηθεισῶν δύω συμβάσεων περὶ συνομολογήσεως δανείων ἐκ δρ. 7,263,433 60)00. 5) ά συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης. 6) ά συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν ἐντόκων γραμματίων εἰς δρ. 14,000,000. 7) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἐν Ζακύνθῳ ἁλατοπηγείων. 8) ά συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ συστάσεως εἰδικῆς ἁλαταποθήκης ἐν Ζακύνθῳ. 9) ά συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας Κεφαλληνίας. 10) ά συζήτησις τῆς προτάσεως Νόμου περὶ τῶν ἐν Πάτραις οἰκοπέδων. 11) γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως Νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 208 τῆς Πολιτ. Δικονομίας.

§83ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις.