1878.09.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5

τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1878.

(Δευτέρα.)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔλαβε τὴν τιμὴν κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως. Εἷς τῶν κυρίων γραμματέων παρακαλεῖται ν’ ἀναγνώσῃ τὴν προσφώνησιν τοῦ Προεδρείου καὶ τὴν ἀντιφώνησιν τοῦ Βασιλέως. (Ἀναγινώσκονται.) «Μεγαλειότατε, «Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς λαμβάνει τὴν τιμὴν ν’ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος καὶ νὰ Τῇ προσφέρῃ τὰ σεβάσματά του. Εὔχεται δὲ, ἵνα ὁ Ὕψιστος διαφυλάττῃ ὑπὸ τὴν σκέπην του τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα καὶ ἅπασαν τὴν Βασιλικὴν οἰκογένειαν!» «Κύριε Πρόεδρε, «Εὐχαριστῶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διὰ τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας μου εὐχάς.» «Πιστεύσατε, ὅτι ἀδιαλείπτως ἐργάζομαι ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπὲρ τῶν πόθων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους.»

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Γόρτυνος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησε τὸν λόγον.

§3ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς σύμβασιν συνομολογηθεῖσαν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, δι’ ἧς ἡ Τράπεζα ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δανείσῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν 6,000,000 δραχμῶν, 3 εἰς μεταλλικὸν, ἐπὶ τόκῳ δύω τοῖς ἑκατὸν, καὶ 3 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, ἐπὶ τόκῳ 1%, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκδίδῃ διὰ τὸ τελευταῖον τοῦτο ποσὸν συνάλλαγμα πληρωτέον ἐν Λονδίνῳ, πρὸς δραχμὰς τὸ πολὺ 29 τὴν λίραν· ἑπομένως δύναται καὶ τὸ δάνειον τοῦτο νὰ θεωρηθῇ ὡς γενόμενον εἰς μεταλλικόν.

§4ΔΟΥΜΑΣ. Δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν νὰ ἐκδώσῃ τραπεζικὰ γραμμάτια;

§5ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἀναλαμβάνει ἐπίσης τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα, μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, νὰ δανείσῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν 3,000,000, ἐπὶ τόκῳ 6%. Χορηγεῖται δὲ εἰς αὐτὴν τὸ προνόμιον τῆς ἐκδόσεως καὶ κυκλοφορίας χαρτονομίσματος ἐν Ἑπτανήσῳ, ὑφ’ οὓς ὅρους ἔχει αὐτὸ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐν τῇ ἄλλῃ Ἑλλάδι. Ἀπαντῶν εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Δούμα, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι, κατὰ τὴν σύμβασιν ταύτην, τὸ χαρτονόμισμα τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, διαρκούσης τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας τοῦ χαρτονομίσματος, δύναται νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 21,000,000· διότι, κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς 19 Ἰουνίου 1877, ἔχει ἤδη κεκτημένον τὸ δικαίωμα ἡ Τράπεζα αὕτη νὰ κυκλοφορῇ ἐν Ἑπτανήσῳ ἀναγκαστικὸν χαρτονόμισμα 12,000,000, ἐπιτρέπεται δ’ αὐτῇ διὰ τῆς νέας συμβάσεως νὰ ἐκδώσῃ ἕτερα 9,000,000 χαρτονομίσματος ἐπὶ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ, ἐν ὅσῳ διαρκεῖ ἡ τοιαύτη κατάστασις τῶν πραγμάτων, ἢ ἐπιβάλλουσα τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν. Ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τούτου τῶν 21,000,000 χαρτονομίσματος ἔχει δανείσει ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν εἰς μεταλλικὸν, κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς 19 Ἰουνίου 1877, 3,000,000· ἀναλαμβάνει δὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δανείσῃ ἐπίσης εἰς μεταλλικὸν, κατὰ τὴν ὑποβαλλομένην ἤδη σύμβασιν, ἕτερα 3,000,000· τὸ ὅλον 6,000,000. Ἐκτὸς τούτου, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἔχῃ μεταλλικὸν εἰς τὰ ταμεῖά της τὸ δωδέκατον τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ γραμματίων της· ἑπομένως ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ ἐκδώσῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν 21,000,000 χαρτονομίσματος, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἔχῃ εἰς τὰ ταμεῖά της μεταλλικὸν ἐκτὸς τῶν 6,000,000, τὰ ὁποῖα ἔχει δανείσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ 1,750,000 τὸ ὅλον 7,750,000. Κατὰ τὴν συζήτησιν θὰ δοθῶσι καὶ ὅσαι ἄλλαι ἐξηγήσεις ζητηθῶσι, θὰ γείνῃ δὲ καὶ ἡ δέουσα ἀνάπτυξις ἐπὶ τῶν καθέκαστα. Ὑποβάλλω εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς ἐπίσης δύο συμβάσεις τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· διὰ τῆς πρώτης ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πραγματοποιήσῃ, καὶ ἐπραγματοποίησεν ἤδη, τὸ ὑπόλοιπον τοῦ δανείου τῶν 10,000,000 φράγκων, κατὰ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1876 καὶ τροποποιηθέντα τὸν Μάρτιον τοῦ 1877, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀνάγκην χρημάτων, καὶ τὸ δάνειον δὲν εἶχε πραγματοποιηθῆ ὁλόκληρον. Τὸ ἀπραγματοποίητον ποσὸν συνέκειτο ἐκ δραχ. 2,262,433 καὶ 60. Ἡ ἐθνικὴ Τράπεζα ἔκαμεν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δίκαιον δ’ εἶναι διὰ τοῦτο νὰ ἐκφράσω πρὸς αὐτὴν τὸν ἔπαινον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπραγματοποίησε δὲ τὸ δάνειον τοῦτο κατὰ τοὺς ὅρους καὶ τὰς διατάξεις τῶν νόμων, δι’ ὧν ἐψηφίσθη αὐτό· ἀλλὰ συγχρόνως ἀνεδέχθη τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δανείσῃ αὐτὴ ἡ ἰδία Τράπεζα, ἂν τὸ ἐγκρίνῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, τὸ ποσὸν τῶν 2,262,433 καὶ 60 εἰς χαρτονόμισμα, ἐπὶ τόκῳ 1% καὶ μὲ τὸ δικαίωμα ν’ αὐξήσῃ τὸ χαρτονόμισμα εἰς ἴσον ποσὸν, διὰ τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου νὰ ἐξαγοράσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐκ νέου τὰς ὁμολογίας ταύτας ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὥστε ν’ ἀπαλλαγῇ τῆς πληρωμῆς τοῦ τόκου τῶν 6%, τὸν ὁποῖον πληρόνει διὰ τὸ πραγματοποιηθὲν ποσὸν, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἔχει τὸν σκοπὸν νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ δανεισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὸ ποσὸν τοῦτο, ὅπως δι’ αὐτοῦ ἐξονήσῃ τὰς ὁμολογίας αἵτινες περιῆλθον εἰς αὐτὴν, ἵν’ ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν τοῦ τόκου τῶν 6% καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ χρεωλυσίου. Δευτέραν σύμβασιν συνωμολογήσαμεν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ δανείου 5,000,000, ἐπὶ τόκῳ 1% ἂν τὸ δάνειον γείνῃ εἰς χαρτονόμισμα, καὶ ἐπὶ τόκῳ 2% ἐὰν μέρος τούτου πραγματοποιηθῆ εἰς μεταλλικόν. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 5,000,000 νὰ λάβῃ εἰς μεταλλικὸν 2,300,694, τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ποσοῦ τῶν 7,000,000, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Τράπεζα διὰ τῶν συμβάσεων τῆς 19 Ἰουνίου καὶ τῆς 7 Νοεμβρίου 1877, νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν· θὰ λάβῃ δὲ εἰς χαρτονόμισμα 2,700,000, καὶ διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ ἴσον ποσὸν γραμματίων. Ὀφείλω ἐνταῦθα, ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ γραμματίων, νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ σπουδαίαν. Κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς 7 Νοεμβρίου 1877, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ χαρτονόμισμα 66,000,000· εἶτα συνωμολογήθη μετὰ τῆς αὐτῆς Τραπέζης σύμβασις, κυρωθεῖσα τὸν Ἰανουάριον ε. ε., διὰ τῆς ὁποίας ἐδανείσθημεν ἕτερα 10,000,000, μὲ τὸ δικαίωμα ν’ αὐξήσῃ κατ’ ἴσον ποσὸν τὰ γραμμάτιά της· ἑπομένως, κατὰ τὰς συμβάσεις ταύτας, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ εἰς κυκλοφορίαν 76,000,000 χαρτονόμισμα. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου δέον νὰ ἐκπέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦ μεταλλικοῦ, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν καὶ τὸ ὁποῖον ἑπομένως ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν γραμματίων, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ. Τὸ μεταλλικὸν, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Τράπεζαν συνίσταται εἰς 4,700,000· ἂν ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν 76,000,000, τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ δικαίωμα ἡ Τράπεζα νὰ θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν, μένει 71 300,000. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ἡ Τράπεζα εἶχεν εἰς κυκλοφορίαν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 60,805 000 (θόρυβος). Ὑποβάλλω εἰς τὴν ψήφισιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν ἐντόκων γραμματίων ἀπὸ 9,000,000 εἰς 14,600,000. Πληροφορῶ δὲ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ἐλαττώσῃ τὸν τόκον τῶν ἐντόκων γραμματίων ἀπὸ 8% εἰς 7% διὰ τὰ ἑξάμηνα, καὶ εἰς 6% διὰ τὰ τρίμηνα γραμμάτια. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἐχορηγήθησαν διὰ νόμων εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔκτακτοι πιστώσεις 53,100,000. Ἐκ τούτων ὑπάρχει ὑπόλοιπον 3,800,000, διότι τὸ ἄλλο ποσὸν διετέθη ἤδη, τὸ ὑπολειπόμενον δὲ διὰ τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, ἐν αἷς διατελεῖ ἡ πατρὶς, θεωρεῖται ἀνεπαρκὲς, καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως δι’ ἐκτάκτους στρατιωτικὰς καὶ ναυτικὰς ἀνάγκας, ἐκ δραχ. 12,000,000. Ὑποβάλλω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1878 τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου, ἐκ δραχ. 50,000 μὲν πρὸς ἐκτέλεσιν δικαστικῶν ἀποφάσεων, 25,000 δὲ δι’ ἀντιμισθίαν δικηγόρων. Τὰς πιστώσεις ταύτας συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς κατεπειγούσας, διὰ τοὺς ἐκτιθεμένους λόγους ἐν τῇ συνοδεύσῃ τὸ νομοσχέδιον ἐκθέσει καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου, ἐπίσης ὑποβαλλομένῃ. Ὑποβάλλω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1876, ἐκ δραχμῶν 75,000, χορηγηθεισῶν διὰ Βασιλ. διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε δὲν ἐκυρώθησαν. Ὑποβάλλω ὡσαύτως εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 262,500, χορηγηθεισῶν διὰ Β. διαταγμάτων, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ οἰκονομικοῦ νόμου, ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τοῦ 1877, τὰ ὁποῖα Βασιλ. διατάγματα δὲν ἐκυρώθησαν μέχρι τοῦδε. Ὑποβάλλω ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως Βασιλικῶν Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐπὶ τῆς χρήσεως 1877, ἐκ δραχ. 877,172 καὶ 85· ἐπειδὴ δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ὑπέρογκον καὶ δύναται νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν, ὀφείλω νὰ δώσω ἐξήγησιν. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπαρτίζεται αʹ. ἐκ δραχ. 5, 372 καὶ 85, δι’ ἔξοδα κηδείας τοῦ ἀντιναυάρχου Κανάρη· βʹ. ἐκ δραχ. 47,800, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ τῶν ἁλυκῶν Λευκάδος· τρίτον, διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ταμείων 174,000. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὸ 1877 ὁ τότε ἔντιμος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ νῦν πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶχεν ὑποβάλει τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ταμείων, καὶ ἑπομένως μετέθηκε τὴν πίστωσιν ταύτην εἰς ἄλλο ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ Κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ὁ Νόμος ἐκεῖνος δὲν ἐπραγματοποιήθη, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ μείνωσι τὰ πράγματα ὡς εἶχον· δὲν πρόκειται περὶ ζημίας, ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸ ἓν ἄρθρον καὶ προσθέτομεν εἰς τὸ ἄλλο. Τὸ μεγαλείτερον ποσὸν τῶν 650 χιλ. ἀφορᾷ τὴν νομισματοποίησιν τῶν χαλκίνων νομισμάτων ἐν Παρισίοις ἐξ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου δραχμῶν, αἱ δύω δόσεις τῶν ὁποίων ἔφθασαν ἤδη, καὶ περιμένεται ἡ τρίτη· διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο ἔχει δαπανήσει ἡ Κυβέρνησις 550 χιλιάδας, καὶ δὲν πιστεύω νὰ δαπανήσῃ περισσοτέρας. Ὑποβάλλω ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1877 τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ δραχ. 33,440, πρὸς τακτοποίησιν τῆς δόσεως τοῦ ἐξ 60,000,000 δανείου, τῆς ἐτησίως γινομένης πρὸς τὰς τρεῖς μεγάλας δυνάμεις. Εἶναι ἡ διαφορὰ τοῦ συναλλάγματος. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878, ἐκ δραχμῶν 460,000 χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπαρτίζεται 1) ἐκ 50,000 δι’ ἔξοδα δημοσίας ἀσφαλείας· 2) ἐκ 50,000 διὰ τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Παγκόσμιον ἔκθεσιν· καὶ 3) ἐκ δραχ. 360,000 πρὸς ἀπόδοσιν τηλεγραφικῶν τελῶν. Ὑποβάλλω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878, ἐκ δραχμῶν 131,860. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπαρτίζεται ἐκ δραχ. 100,560, διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Σώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, διότι ὁ περὶ αὐτῶν νόμος ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ε. ε. βʹ. εἰς περίθαλψιν πρώην ἐπισκόπων, δραχ. 6,300 γʹ. πρὸς προίκισιν τῆς Ζωῆς Ἀντωνίου Κριεζῆ, δραχ. 25,000. Ὑποβάλλω ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 28,864 καὶ 1 λεπτ. ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878, δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων. Τὸ ποσὸν τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν παλαιῶν νομισμάτων. Ἡ ὑπόθεσις ἀναφέρεται ἐν λεπτομερείᾳ ἐν τῇ ἐκθέσει, ἥτις συνοδεύει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐν τῇ συνημμένῃ αἰτήσει τῆς Ἐθν. Τραπέζης. Ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. πρωθυπουργοῦ καὶ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀσθενοῦντος δυστυχῶς σήμερον, ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ά. Νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας ἐν γένει· βʹ. Νομοσχέδιον περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ κατὰ τὸ 1879, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ μὲν δύναμις τοῦ στρατοῦ ὁρίζεται εἰς 18,869 ἄνδρας, ἡ δὲ πρὸς συμπλήρωσιν τῆς τακτικῆς δυνάμεως στρατολογία εἰς 2,800· γʹ. Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ ὁδοποιΐας νόμου· δʹ. Νομοσχέδιον περὶ δημοτικῆς εἰσφορᾶς· καὶ εʹ. Νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 50,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1870, διὰ γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας. Ὑποβάλλω δὲ καὶ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐμοῦ ὡς ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, περὶ ἀναστολῆς τοῦ νόμου περὶ συστάσεως στρατιωτικῶν ἐπιμελητηρίων καὶ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1879, διὰ τοὺς ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναφερομένους λόγους.

§6ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἂν τὸ Κράτος πιστεύῃ ἀδιστάκτως εἰς τὴν ὕπαρξιν πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ὀφείλει νὰ μάθῃ διὰ παντὸς, ὅτι αἱ ἀνάγκαι αὐτοῦ εἰσὶ πολλαὶ καὶ ποικίλαι. Τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐπιδέχονται ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων ἀναβολήν· ἀλλὰ δύω ἐξ αὐτῶν εἰσὶν ἀπόλυτοι καὶ κατεπείγουσαι, ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ. Αἱ δύω αὐταὶ ἀνάγκαι εἶναι οἱ δύω ἀκρογωνιαῖοι λίθοι τῶν δύω πρωτουργῶν δυνάμεων, τῶν ἀποτελουσῶν παντοῦ καὶ πάντοτε τὴν ἰσχὺν πάσης ναυτικῆς δυνάμεως, δηλονότι τῆς ἀπολύτου λεγομένης καὶ τῆς σχετικῆς. Ὁ πρῶτος ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς ὑπάρξεως ἀπολύτου δυνάμεως εἶναι ὁ ναύσταθμος, καὶ τὸ πρῶτον ἔργον ἐπὶ τοῦ ναυστάθμου εἶναι ἡ δεξαμενή· ὁ πρῶτος δὲ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς συντηρήσεως τῆς σχετικῆς δυνάμεως, τῆς ἀπαρτιζομένης ἐκ τῶν ναυτικῶν καὶ ἐπιστημονικῶν γνώσεων τῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι ἡ ναυτικὴ πολεμικὴ σχολή. Ἄνευ τῶν δύω τούτων δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ πολεμικὸν ναυτικόν. Καὶ ἐννοῶ ἐκείνους, οἵτινες δὲν θέλουσι πολεμικὸν ναυτικόν, διότι τοῦτο εἶναι μία γνώμη χωριστή· ἀλλ’ ἐκείνους, οἵτινες θέλουσι ναυτικὸν καὶ δὲν θέλουσι, δὲν δύναμαι νὰ τοὺς ἐννοήσω. Ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ δύναμαι νὰ συνταχθῶ μὲ τοὺς πρώτους· ἀλλὰ μὲ τοὺς δευτέρους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι μισὰ ἔργα, οὐδέποτε θέλω συνταχθῆ, διότι πᾶν τὸ δαπανώμενον εἶναι ὡς νὰ ῥίπτηται εἰς τὴν θάλασσαν. Μέχρι τοῦδε ὁ καταρτισμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἦτο ἀτελὴς καὶ ἀνεπαρκής· ἡ ἐπιστήμη προώδευσεν, ὀφείλομεν δὲ νὰ παρακολουθήσωμεν αὐτήν, ν’ ἀποκτήσωμεν ἀξιωματικοὺς κατὰ τοὺς ὅρους τῆς ἐπιστήμης. Τοῦτο θὰ κατορθώσωμεν διὰ τῆς συστάσεως ναυτικῆς σχολῆς· ἄνευ αὐτῆς δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικούς. Ὡς ἔχει σήμερον, τὸ μικρὸν ἡμῶν Κράτος στερεῖται τῶν ἀναγκαίων ἀξιωματικῶν, καὶ ὅπως ἔχωμεν τοιούτους, πρέπει ἀπὸ σήμερον νὰ συστήσωμεν τὴν ναυτικὴν σχολήν, ὅπως μετὰ ἑπτὰ ἔτη ἔχωμεν ἀξιωματικούς. Εἰς ἐμέ, τὸν φρονοῦντα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μόνον διὰ τοῦ ναυτικοῦ της θὰ δυνηθῇ ἀξιοπρεπῶς νὰ διεκδικήσῃ τὴν ὑπόληψίν της καὶ τὰ συμφέροντά της, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ μὴ φροντίσω καὶ περὶ τοῦ ἑνὸς καὶ περὶ τοῦ ἄλλου. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὴν ναυτικὴν σχολήν, ὑποβάλλω σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶται ναυτικὴ σχολὴ ἐν Πειραιεῖ, σκοπὸν ἔχουσα τὴν θεωρητικὴν καὶ πρακτικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λαμβάνω πρόνοιαν καὶ διὰ τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν, τὸ ὁποῖον, ἕνεκα τοῦ διαγωνισμοῦ, ἀναγκάζεται νὰ ἐξέλθῃ τῶν στενῶν τοῦ Γιβραλτὰρ καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν Ὠκεανόν. Οἱ ἐξερχόμενοι εἰς τὸν Ὠκεανὸν ἔχουσιν ἀνάγκην γνώσεων πληρεστέρων ἐκείνων τὰς ὁποίας σήμερον ἔχουσι· τὰ διδόμενα διπλώματα εἰς τοὺς ἐμποροπλοιάρχους σήμερον εἶναι ἀνεπαρκῆ διὰ τοὺς θέλοντας νὰ ταξειδεύσωσι τὸν Ὠκεανὸν, ἰδίως τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὰς Ἰνδίας· ἑπομένως ἔλαβον πρόνοιαν ὥστε εἰς τὸ ἴδιον σχολεῖον νὰ ἐκπαιδεύωνται καὶ οἱ ἐμποροπλοίαρχοι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ λάβωσι διπλώματα ὑπερωκεάνεια. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ τῆς ὑπάρξεως ναυστάθμου μετὰ δεξαμενῆς, ἔλαβον φροντίδα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις αὐτοῦ, θέλω φροντίσει νὰ δώσω τὰς δεούσας ἀναπτύξεις. Ὑποβάλλω ἤδη εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον περὶ ναυτικῆς Σχολῆς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν του περὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου· θὰ τυπωθῇ.

§8ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Κύριοι, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, ὑπογεγραμμένον παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπαρχιῶν Θηβῶν, Λεβαδείας καὶ Μεγάρων, περὶ συνδρομῆς τῶν γεωργῶν ἐκείνων, οἵτινες ἐζημιώθησαν ἐκ τῆς τελευταίας ἐπιζωοτίας. Θεωρῶ ἄσκοπον, κύριοι, νὰ ἐνδιατρίψω ἐπὶ τῶν λόγων, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀρκεῖ νὰ γνωρίζῃ τις τὴν δυστυχίαν, ἥτις πρὸ πολλῶν ἐτῶν μαστίζει τὸν τόπον, καὶ τὴν ἀχρηματίαν, ἥτις σπουδαίως ἐπηρεάζει ἰδίως τὴν γεωργίαν, ἐξ ἧς ἀπολαμβάνει τοὺς μεγαλειτέρους πόρους τὸ ἔθνος, ἵνα σπεύσῃ εἰς συνδρομὴν τῶν παθόντων· Θὰ παρακαλέσω δὲ καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ υἱοθετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, καθόσον μάλιστα ἤρχισεν ἡ καλλιέργεια, οἱ δὲ στερούμενοι ἀροτήρων βοῶν θέλουσιν ἀφήσει τὰς γαίας των χέρσους, πρὸς ζημίαν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἔθνους, ὅπερ ἔχει τὸν καλλίτερον πόρον ἐξ αὐτῆς τῆς τάξεως. Τὸ νομοσχέδιον συνοδεύεται καὶ μὲ ἔκθεσιν.

§9ΖΩΧΙΟΣ. Εἰς τὴν ἐν Παρισίοις ἔκθεσιν, ὅπου ἡμεῖς ἐναυαγήσαμεν κατὰ κράτος, ὑπάρχει καὶ ἓν τεράστιον ἔργον Κυκλώπειον, μία σφύρα, ἢ μᾶλλον ὁ τύπος τῆς σφύρας τοῦ μεγαλειτέρου σιδηρουργείου ὅπερ ὑπάρχει εἰς τὸν κόσμον, τὸ ὁποῖον εἶναι Γαλλικόν. Δὲν σᾶς φαίνεται, ὅτι ἡ σφύρα τοῦ ὑπουργείου, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζεται κατὰ τῆς πατρίδος μας, εἶναι μεγαλειτέρα; Ἠσθένησε, λέγουν ὁ πρωθυπουργός· καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀσθενήσῃ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου; Ὑπάρχουν περιστάσεις εἰς τὰ ἔθνη, καθ’ ἃς λαλοῦν οἱ καιροὶ, φωνάζουν οἱ λίθοι· δὲν ἀκούετε σεῖς νὰ φωνάζουν οἱ καιροὶ καὶ νὰ κραυγάζουν οἱ λίθοι; Καὶ τί λέγουν; Γεννηθήτω φῶς. Τί θὰ εἴπῃ τοῦτο; Οἱ ἔφεδροι νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὰς ἑστίας των, νὰ ἐκλείψῃ τὸ χαρτονόμισμα. Ἀντ’ αὐτῶν δὲ τί μᾶς ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητήσωμεν τώρα ἐπ’ αὐτοῦ;

§11ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, μὴ συγχύζεσθε· θὰ ὑποβάλω πρότασιν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατήρησιν ἁπλῶς ἔκαμον.

§13ΖΩΧΙΟΣ. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ οὔτε σπιθαμὴν, ἐὰν δὲν μάθῃ ποῦ εἴμεθα, τί γινόμεθα, ἐὰν δὲν μάθωμεν τί χρὴ δρᾶν. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, ἐγὼ καὶ εἷς ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ κ. Ῥεβελάκης, ὑποβάλλομεν πρότασιν περὶ συστάσεως Βουλευτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν γενομένων, καὶ εἰς τὰ γενόμενα περιλαμβάνονται πολλά. Πρῶτον νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλαι αἱ προκάτοχοι αὐτῆς, ἀπὸ τῶν ἐκτάκτων παρασκευῶν, λόγον τῆς διαχειρίσεως τῆς χρηματικῆς· δεύτερον νὰ παρουσιάσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου· τρίτον νὰ ἐκθέσῃ τὰ μεταξὺ συμβάντα. Δύω ὑπουργεῖα κατέῤῥευσαν, ἦλθε τὸ Οἰκουμενικὸν, καὶ μετὰ ταῦτα ἐγένετο μία μεγάλη τροποποίησις· ἐνῷ ἐσυζητεῖτο τὸ ζήτημα εἰς τὴν Εὐρώπην, ἡμεῖς εἴχομεν ὑπουργικὴν κρίσιν, καὶ ἐνῷ μάλιστα εἴμεθα πάντες ἕτοιμοι πρὸς ἀγῶνα. Τελευταῖον δὲ, ἢ μᾶλλον πρῶτον, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν πῶς ἐλύθη τὸ ζήτημα τὸ μέγα, τὸ λεγόμενον τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τὸ ὁποῖον κατόπιν μετετράπη εἰς διόρθωσιν ὁρίων. Διὰ νὰ μὴ ταράσσηται ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρός μας, ὑποβάλλομεν τὴν πρότασίν μας, ὅπου συνοψίζονται ὅλα, ὡς ἐν ὀλίγοις σᾶς εἶπον. Φρονῶ δ’ ὅτι, ἂν καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ κλείσῃ τοὺς ὀφθαλμούς της, δὲν ἠξεύρω πότε θὰ τοὺς ἀνοίξῃ. Ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ τις· Ζητεῖς τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῆς ἐξελεγκτικῆς, καὶ δὲν φοβεῖσαι μὴ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι ἕνεκα αὐτοῦ θὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν μᾶς μένει ὁ Βασιλεὺς, ὁ λαός; Ἐὰν ὁ Θεὸς, δι’ ἁρμάτων καὶ ἵππων πυρὸς, ἁρπάσῃ τοὺς Ὑπουργοὺς, πρέπει ἡ Ἑλλὰς νὰ κόψῃ τὸν λαιμόν της; Ἀλλὰ θὰ εἴπουν τινές· Αὐτὸς σκοπεύει νὰ ἐπιῤῥίψῃ μομφὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές· πᾶς ἄλλος δύναται νὰ τὸ εἴπῃ, ἐκτὸς τῶν Ὑπουργῶν. Διατί; Κύριοι Ὑπουργοὶ, ὁ Πρωθυπουργὸς, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ δοῦλός Σας ἐζητήσαμεν κατὰ τοῦ κ. Δεληγεώργη τὴν σύστασιν τοιαύτης Ἐπιτροπῆς.

§14Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶχε πέσει.

§15ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι, ἦτο ὀρθός· καὶ σεῖς μάλιστα ἐπροτείνατε, Ἀφοῦ θέλετε σύστασιν Ἐπιτροπῆς, νὰ γείνῃ δι’ ὅλους.

§16Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ναὶ, ἀλλ’ εἶχε παραιτηθῆ.

§17ΖΩΧΙΟΣ. Ὅταν ἐγένετο ἡ πρότασις, τὸ Ὑπουργεῖον ἦτο ὀρθόν.

§18Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι· καὶ τοῦτο τὸ λέγω, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν μνήμην Σας.

§19ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἦτο ὀρθὸν, κύριε Ζωχιέ.

§20ΖΩΧΙΟΣ. Μάλιστα, μάλιστα, ἔχετε δίκαιον· ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν. Λοιπὸν πᾶς ἄλλος ἐκτὸς τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν καὶ πολλῶν μελῶν τῆς Βουλῆς, παρόντων σήμερον ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, δύναται ν’ ἀντείπῃ εἰς τὴν σύστασιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§21ΤΙΝΕΣ. Ἔχομεν Ἐπιτροπάς.

§22ΖΩΧΙΟΣ. Πρῶτον σᾶς λέγω, ἐπειδὴ λέγετε ὅτι ἔχομεν ἐπιτροπὰς, ὅτι αὗται δὲν συνέρχονται ποτέ· δεύτερον δὲ ἡ ἐπιτροπὴ, περὶ ἧς πρόκειται, ἔχει ὅλως διόλου ἄλλον σκοπόν. Πῶς θέλετε νὰ προβῆτε, ἀφοῦ δὲν ἠξεύρετε ποῦ εἶσθε; Καὶ πότε ἀκόμη; Ὅταν οὐδέποτε ἡ Βουλὴ ἐπεξειργάσθη τοὺς ἀπολογισμούς. Λοιπὸν προβαίνομεν ἐν τῷ σκότει. Ἐὰν καὶ τώρα κλείσωμεν τοὺς ὀφθαλμούς μας, τότε δὲν ἠξεύρω εἰς τί χρησιμεύει ἡ Βουλή. Τότε ἂς παρακαλέσωμεν τὸν Βασιλέα, ἂς τοῦ εἴπωμεν· Μεγαλειότατε, λάβε τὰς ἡνίας, διότι ἡμεῖς εἴμεθα ἄχρηστοι. Ἐὰν μετὰ τὴν συμφορὰν αὐτὴν τὴν μεγάλην, ἀφοῦ οὐδεὶς δύναται νὰ συμβουλεύσῃ τί ποιητέον, ἂν καὶ εἰς αὐτὸ δὲν ἐπεμβαίνω, ἐὰν δὲν ἐξετάσωμεν ποῦ εἴμεθα, τότε εἴμεθα πάντη περιττοὶ καὶ ὀχληροὶ εἰς τὸν τόπον. Ἀρκοῦμαι εἰς αὐτὰ σήμερον καὶ ὑποβάλλω εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν πρότασίν μας.

§23ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατέ την.

§24ΖΩΧΙΟΣ (ἀναγινώσκει). «Κατὰ τὸ 58 τοῦ Συντάγματος ἄρθρον, καθ’ ὃ «ἡ Βουλὴ δύναται νὰ διορίζῃ ἐκ τῶν μελῶν αὑτῆς ἐξεταστικὰς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὰς», διορίζεται δωδεκαμελὴς Βουλευτῶν ἐπιτροπὴ, πρὸς ἐξέτασιν τῶν ἀξίων λόγου ὑπουργικῶν πράξεων ὅσαι ἐγένοντο ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν πρώτων ἐκτάκτων πρὸς παρασκευὴν τοῦ τόπου δαπανῶν μέχρι τῆς σήμερον. Ἐξεταστέα δὲ πράγματα ἰδίως εἶναι τὰ ἑξῆς· Αʹ. Ἡ τῶν ἐκτάκτων καὶ τῶν τακτικῶν δαπανῶν διαχείρισις. Βʹ. Ἡ οἰκονομικὴ τοῦ δημοσίου κατάστασις. Γʹ. Αἱ ἐκκρεμεῖς χρηματικαὶ αὐτοῦ ὑποχρεώσεις. Δʹ. Ἐὰν τὸ κατὰ τὰς τελευταίας τῆς Βουλῆς συνεδριάσεις ὑπουργικὸν πρόγραμμα ἐτηρήθη, ποῖαι δὲ ἐκ τῶν κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς συμβάντων προέκυψαν ἀνωμαλίαι ἐπιβαρύνουσαι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τὴν χώραν. Εʹ. Ἅπασαι αἱ ἀγοραὶ καὶ αἱ παραγγελίαι ἐγένοντο κατὰ τὰ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθέντα; Ϛʹ. Πρόσωπα ἀναρμόδια μετῆλθον ἀθεμίτως ἐξουσίαν δημοσίαν καὶ παρανόμως κοινὰ διεχειρίσθησαν χρήματα;» «Πρόσωπα ἀναρμόδια.» Προσέξατε πολὺ καλὰ εἰς τοῦτο, διότι πρόσωπα ἀναρμόδια εἶναι ὑπογεγραμμένα καὶ διεχειρίσθησαν χρήματα· αὐτὰ εἶναι δημοσιευμένα εἰς Ἀγγλικὰ ἔγγραφα. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν.) «Ζον. Αἱ γενόμεναι δαπάναι παρεσκεύασαν πρὸς ἄμυναν τὴν χώραν; Ηον. Τὰ τῶν κινήσεων καὶ τὰ τῶν προβιβασμῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ, καὶ τὰ περὶ ἐφέδρων. Θον. Πῶς διεξήχθη καὶ ποῦ κεῖται τοῦ Ἑλληνικοῦ γένους τὸ μέγα ζήτημα; Τῆς ἐπιτροπῆς τὰ πρόσωπα θέλει ἀναδείξει μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία. Ἕκαστος Βουλευτὴς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὸ ψηφοδέλτιον αὑτοῦ πλέον τῶν ὀκτὼ ὀνομάτων· εἰς δὲ τοὺς σχετικῶς πλειονοψηφήσαντας ὀκτὼ προστίθενται οἱ τέσσαρες μετ’ αὐτοὺς ἀμέσως ἐπιλαχόντες, καὶ τοιουτοτρόπως ἀποτελεῖται δωδεκαμελὴς ἡ ἐπιτροπή. Οἱ ὑπουργοὶ θέλουσιν ἐπιτρέψει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πᾶσαν τῶν δημοσίων ἀρχείων ἐξέτασιν. Ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ παντὸς δυναμένου νὰ ὁδηγήσῃ αὐτὴν εἰς ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας. Δυστροπούσης τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς καὶ μὴ συνεδριαζούσης ἢ μὴ ἐργαζομένης, ἡ μειοψηφία αὐτῆς δύναται καὶ μόνη νὰ προβῇ εἰς τῶν εἰρημένων πραγμάτων τὴν ἐξέτασιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἢ ἀπὸ κοινοῦ, ἢ κατὰ ὁμάδας, θέλει ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν περὶ τῶν εἰρημένων πραγμάτων ἔκθεσιν αὐτῆς ἐντὸς μηνός. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 25 Σεπτεμβρίου 1878. Γ. Ζωχιὸς, Π. Ῥεβελάκης.» Τὸ τελευταῖον μέρος μὲ ἀναγκάζει νὰ κάμω παρατήρησίν τινα. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ὁ Κυβερνήτης, ὁ ἐξοχώτερος ἄνθρωπος ἐξ ὅσων ἐκυβέρνησαν αὐτὸν τὸν τόπον τὸν ταλαίπωρον, δὲν ἐδέχθη αὐτὸς ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν Ἑλλάδα, εἰμὴ ὑπὸ ἕνα ὅρον, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Συνέλευσις ἡ ἐν Ἄργει τοῦ εἶπε· Σὲ ἀναγορεύω πληρεξούσιον, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν συμβιβασμῶν σου ἔχει κῦρος, ἐὰν ἐγὼ δὲν τὸ ἀποφασίσω· θὰ συμμορφωθῇς δὲ καὶ μὲ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν αἱ τρεῖς ἐν Ἐπιδαύρῳ Συνελεύσεις, καὶ ὄχι ἄλλως. Ὁ Κυβερνήτης μάλιστα εὑρέθη ἐν ἀπορίᾳ καὶ ἠθέλησε νὰ συμβουλευθῇ τότε τινὰς ἐκ τῶν Γερουσιαστῶν, ἢ μᾶλλον τὴν Γερουσίαν ὅλην (καὶ ἠξεύρετε ὅτι ἡ τότε Γερουσία ἀπετελεῖτο ἐκ τῶν μεγαλειτέρων ἀνδρῶν), καὶ τοὺς ἠρώτησεν ὡς ἰδιώτας τί πρέπει νὰ κάμῃ. «Μὲ θλίβουν, μὲ στενοχωροῦν, τί πρέπει νὰ γείνῃ;» Ἀλλ’ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀπεκρίθη, ὅλοι ἐγένοντο κατηφεῖς καὶ σκυθρωποὶ, ἀπῆλθον δὲ, παρακαλέσαντες τὸν Κυβερνήτην νὰ τοὺς ἀφήσῃ νὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα μόνοι. Ἀφοῦ τὸ ἐξήτασαν, εἶπον· Οὔτε ὡς δημόσιοι ἄνθρωποι, οὔτε ὡς ἰδιῶται παραδεχόμεθα νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα αὐτὸ· σὺ εἶσαι κύριος νὰ πράξῃς ὅ,τι θέλεις, οὐδεὶς ὅμως συμβιβασμὸς ἔχει κῦρος, ἐὰν δὲν τὸν ἀποφασίσῃ τὸ Ἔθνος. Ὥστε βλέπετε, ὅτι τὴν ἀπαίτησιν αὐτὴν τὴν ἔθεσαν ἔκτοτε τὸ Ἔθνος καὶ δὲν παρῃτήθη αὐτῆς. Ἤκουσα δὲ ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος ἐν Βερολίνῳ δὲν ἔλαβεν ὁδηγίας· ἐὰν δὲ εἰς τὸν Κυβερνήτην δὲν ἐπέτρεψεν ἡ Ἑλλὰς νὰ κάμῃ ὅ,τι δύναται, ἕπεται ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται, εἰμὴ εἰς αὐτὸ τὸ ἔθνος νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Πρόκειται περὶ εἰρήνης ἢ πολέμου; Ἐὰν πρόκηται περὶ εἰρήνης, ἂς τραπῶμεν τὴν πρὸς τὴν εἰρήνην ἄγουσαν ὁδόν· ἐὰν δὲ εἰς πόλεμον, τότε ἐμπρός. Τὸν Ἰανουάριον μᾶς εἴπατε, εἶναι πτῶμα ἡ Τουρκία, καὶ ἡμεῖς σᾶς ἐπιστεύσαμεν, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς ἐδώσαμεν δάνεια, δάνεια, στρατολογίαν, φόρους καὶ δάνεια. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ μέχρι τινὸς, καὶ πρέπει νὰ ἴδωμεν πότε πρέπει νὰ παύσῃ (ὑποβάλλει τὴν πρότασιν).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ· θὰ εἰσαχθῇ δὲ, κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς της, εἰς συζήτησιν.

§26ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι, κύριε πρόεδρε, ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτοῦ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ πρὸ τούτου θὰ παρακαλέσω τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθουν αὔριον κατὰ τὴν 10 π. μ. ἵνα ἐκλέξωσι τοὺς προέδρους καὶ γραμματεῖς των, διότι πολλὰ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν, εἶναι πιθανὸν νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§28ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ Αʹ. τμῆμα τῆς Βουλῆς, συνελθὸν σήμερον τὴν 22 Σεπτεμβρίου τοῦ 1878 καὶ λαβὸν ὑπ’ ὄψιν του τὸν φάκελλον τῆς ἐνεργηθείσης ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς Ὕδρας, παρετήρησεν ὅτι εἷς καὶ μόνος ὑποψήφιος ἀνεκηρύχθη, ὁ Γεώργιος Δ. Βούλγαρης, ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ ὁποίου, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 607 ἐν ἀμφοτέροις τοῖς τμήμασιν, εὑρέθησαν εἰς μὲν τὸ Ναὶ 567, εἰς δὲ τὸ Ὄχι 40. Μὴ ὑπαρχούσης δὲ οὐδεμιᾶς ἐνστάσεως κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς· Τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμου βουλευτοῦ τοῦ Γεωργίου Δ. Βούλγαρη, ἔχοντος τὰς παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.

Ὁ Πρόεδρος

Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

Ὁ εἰσηγητὴς Δ. Κυριακίδης. Τὰ μέλη Π. Ῥεβελάκης, Ν. Βαρβιτσιώτης, Α. Παπαλουκᾶς, Ἀθ. Μισυρλῆς.»

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§30ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Ὕδρας καὶ νόμιμον Βουλευτὴν τὸν κ. Γεώργιον Δ. Βούλγαρην.

§32ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ Δʹ τῆς Βουλῆς τμῆμα, διεξελθὸν τὸ σύνολον τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, μὴ προσελθόντος δὲ οὐδενὸς ἐνδιαφερομένου κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς, καίτοι γενομένης πρὸς τοῦτο προσκλήσεως παρὰ τοῦ προέδρου τοῦ τμήματος· παρατηρῆσαν ὅτι ἐτηρήθησαν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ταύτης πᾶσαι τοῦ νόμου αἱ διατάξεις, καὶ ὅτι γενικὴ μὲν μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἔνστασις οὐδεμία κατ’ αὐτῆς ἐγένετο, αἱ δὲ κατὰ τὰ διάφορα ἐκλογικὰ τμήματα, διαρκούσης τῆς ψηφοφορίας, γενόμεναι εἰσὶν ὅλως ἀνάξιαι λόγου καὶ ὀρθῶς ἐκρίθησαν· καὶ ἐπὶ τέλους ἰδὸν ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν λευκῶν ψήφων μεταξὺ τοῦ ἐπιτυχόντος καὶ ἀποτυχόντος ἀνέρχεται εἰς 1223, Γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ προκειμένη ἐκλογὴ Κερκύρας καὶ ἀναγνωρισθῇ νόμιμος αὐτῆς βουλευτὴς ὁ κ. Ἀθανάσιος Παραμυθιώτης, ἔχων τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα πρὸς τοῦτο προσόντα. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 22 Σεπτεμβρίου 1878. Ὁ πρόεδρος.

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Ὁ εἰσηγητὴς Δ. Βουλπιώτης. Τὰ μέλη Ἀρ. Μεντζελόπουλος, Εὐθ. Δεληγιάννης, Γ. Μαλέας, Σπήλ. Ἀντωνόπουλος, Ἀθ. Ῥοντήρης, Ι. Μεγαπάνος, Λ. Ι. Κατσίνας, Ν. Δαρειώτης, Κ. Κοσσονάκος, Γ. Φλωριᾶς, Ἀνάργ. Σιμόπουλος, Γ. Γεροθανάσης.»

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§34ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας καὶ νόμιμον Βουλευτὴν τὸν κ. Ἀθ. Παραμυθιώτην.

§36ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ Ηʹ. τμῆμα τῆς Βουλῆς, λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τ’ ἀπαρτίζοντα τὴν πρὸς ἀναπλήρωσιν τῆς χηρευούσης θέσεως βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας Ἄργους γενομένην ἐκλογὴν, παρατηρεῖ ὅτι τρεῖς εἰσιν οἱ ἀνακηρυχθέντες καὶ διαγωνισθέντες ὑποψήφιοι, ἤτοι ὁ Σωτ. Δανόπουλος, Α. Δωροβίνης καὶ Λεωνίδας Ζωγράφος· πρὸς δὲ ὅτι τὰ προκαταρκτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνεργήθησαν συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἤρξατο δὲ αὕτη τὴν 30 Ἀπριλίου καὶ ἐπεραιώθη αὐθημερὸν καθ’ ὅλους τοὺς ἀπαρτίζοντας τὴν ἐπαρχίαν δήμους· γενομένης δὲ τῆς διαλογῆς, ἔλαχον ψήφους εἰς τὸ Ναὶ,

Πρὸ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο κατὰ τῆς ἐκλογῆς, οὐδὲ ἐνεγράφη τοιαύτη ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ψηφοφορίας· γνωσθέντος ὅμως τοῦ ἀποτελέσματος, ἐπεδόθησαν πρὸς τὸν ἔπαρχον Ἄργους δύω ἐνστάσεις ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας. Καὶ ἐν μὲν τῇ πρώτῃ ἐνστάσει μέμφεται τῆς ἐκλογῆς ὁ ἐνιστάμενος· αʹ) ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ἄργους ἐνεργήθη τερατώδης καὶ πρωτοφανὴς ἀγορὰ ψήφων, πληρωνομένων τῶν ἐκλογέων ἀνὰ 10 φράγκα ἑκάστου ὑπὸ τῶν φίλων τοῦ ἐπιτυχόντος βουλευτοῦ Δανοπούλου, καὶ βʹ) ὅτι αἱ κάλπαι εἶχον κατασκευασθῆ κατὰ τρόπον ἀνόμοιον, τεθέντος τοῦ φύλλου τοῦ λευκοσιδήρου, τοῦ χωρίζοντος τὴν κάλπην τοῦ ἐπιτυχόντος βουλευτοῦ, οὐχὶ κατὰ τὸν νόμον εἰς δύω διαχωρίσματα, ἀλλ’ εἰς τρία καὶ τρεῖς ὀπὰς, ἡ δὲ ὀπὴ τοῦ Ναὶ ἦν μείζων τοῦ ἡμίσεος ἐμβαδοῦ τοῦ σωλῆνος, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἐμβαδὸν διῃρεῖτο εἰς δύω ὀπὰς, ὥστε δυσκόλως ἠδύναντο οἱ ψηφοφόροι νὰ ψηφίσωσιν εἰς τὸ μέλαν, ἤτοι εἰς τὸ Ὄχι τῆς κάλπης αὐτοῦ. Ὅτι ἔλλειψις αὕτη δὲν παρετηρήθη κατὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν καλπῶν, διότι πρότερον τὸ διπλοῦν φύλλον τοῦ λευκοσιδήρου, τὸ χωρίζον τὴν ὀπὴν τῆς κάλπης, ἦν ἡνωμένον, διεχωρίσθη δὲ λάθρα καὶ σκοπίμως ὑπὸ τοῦ πρώτου ψηφοφορήσαντος, καὶ ὅτι ὁ μὲν Λεωνίδας Ζωγράφος, ἀποτυχὼν βουλευτὴς, παρετήρησε τὴν ἔλλειψιν ταύτην πρὸ τῆς ψηφοφορίας εἰς τὸν δῆμον Ὑσιῶν, καὶ ἐζήτησε τὴν διόρθωσιν αὐτῆς, ὁ δὲ Μιλ. Ζωγράφος ἀνεκάλυψεν αὐτὴν κατὰ τὴν μεσημβρίαν τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς, ἡ δὲ δολιότης αὕτη ἐβεβαιώθη καὶ δι’ ἐκθέσεων τοῦ ἀνακριτοῦ κ. Δ. Κατσίχη. Ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ ἐνστάσει προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ διὰ τῶν γενικῶν καὶ ἀορίστων φράσεων, ὅτι ἐνεργήθη διὰ πλείστων ὅσων παιρανομιῶν καὶ ἀκυροτήτων, ἐπιφυλασσομένου τοῦ ἐνισταμένου, ἵνα ἐνώπιον τοῦ τμήματος τῆς Βουλῆς ἀναπτύξῃ καὶ ὑποστηρίξῃ ταύτας. Τὸ δὲ τμῆμα, σκεφθὲν ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων τούτων, παρατηρεῖ ὡς πρὸς τὴν πρώτην αὐτῶν, ὅτι ἡ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἄργους ἔνστασις περὶ δωροδοκίας οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ βασιμότητα, καθόσον οὐδόλως ἀποδεικνύεται. Ἐπὶ δὲ τοῦ δευτέρου μέρους τῆς ἐνστάσεως, ἤτοι περὶ τῆς κακῆς κατασκευῆς τῆς κάλπης τοῦ ἐπιτυχόντος βουλευτοῦ Σ. Δανοπούλου, παρατηρεῖ ὅτι οὐδ’ ἡ ἐλαχίστη ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὅλων τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας ἐνεγράφη περὶ τοῦ γεγονότος τούτου παρατήρησις· ἑπομένως θεωρεῖ καὶ τὴν αἰτίασιν ταύτην ὡς μὴ στηριζομένην ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσει, ἐπειδὴ ὁ ἐνιστάμενος διὰ δύω μόνον ἐν αὐτῇ φράσεων χαρακτηρίζει τὴν ἐκλογὴν ὡς ἄκυρον καὶ παράνομον, ἄνευ τῆς προσαγωγῆς οὐδὲ τῆς ἐλαχίστης ἀποδείξεως, οὐδὲ παρουσιάσθη εἰς τὸ τμῆμα, ὅπως ἀναπτύξῃ καὶ ὑποστηρίξῃ αὐτάς. Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ νομίμου καὶ ἐγκύρου τῆς ὅλης ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, θεωροῦν ὡς πλειονοψηφήσαντα καὶ νόμιμον βουλευτὴν τὸν κ. Σωτήριον Δανόπουλον, ἔχοντα πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 22 7βρίου 1879.

Ὁ Πρόεδρος

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ὁ εἰσηγητὴς Δ. Θεοχάρης. Τὰ μέλη Δ. Διαμάντης, Α. Μήτσας, Ν. Πιπῖνος, Ἰω. Δούμας, Γ. Προβελέγιος, Κ. Δυοβουνιώτης.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§38ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἄργους καὶ νόμιμον Βουλευτὴν τὸν κ. Σωτήριον Δανόπουλον. Παρακαλοῦνται οἱ ἀνακηρυχθέντες Βουλευταὶ νὰ προσέλθωσιν, ὅπως ὁρκισθῶσιν. Προσέρχονται οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Γ. Δ. Βούλγαρης καὶ Σ. Δανόπουλος καὶ ὀμνύουν τὸν νενομισμένον ὅρκον. Ἄλλο ἀντικείμενον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν ὑπάρχει. Αὔριον θὰ συνεδριάσωμεν, ὅπως ἀποφασίσωμεν καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐκλογῶν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 3 καὶ 25|60.