1878.09.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4

τῆς 22 Σεπτεμβρίου 1878.

(Παρασκευή.)

Ὥρα 2½ μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι κατὰ μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων τῆς παρελθούσης Συνόδου ἡ Βουλὴ ἐπεφόρτισε τὸν Πρόεδρον αὐτῆς νὰ διαβιβάσῃ διὰ τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς εἰς τὸν Βασιλέα τῆς Ἰταλίας καὶ εἰς τὸ Ἰταλικὸν Ἔθνος τὰ συλλυπητήριά της, ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Βίκτωρος Ἐμμανουήλ. Ὁ ἀξιότιμος προκάτοχός μου ἐξετέλεσε τὴν ἐντολὴν ταύτην τῆς Βουλῆς· ἀναγνωσθέντος δὲ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ἐνώπιον τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς, συνετάχθη ἀπάντησις, ἥτις ἀναγνωσθεῖσα ἐγένετο δεκτὴ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ διεβιβάσθη εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἀμφότερα τὰ ἔγγραφα ταῦτα, τὸ τοῦ ἡμετέρου Προέδρου ἐν πρωτοτύπῳ καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ Προέδρου τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς ἐν μεταφράσει, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἔφορος κ. Φιλήμων, θ’ ἀναγνωσθῶσι καὶ θὰ καταχωρισθῶσιν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται.) Ἐπιστολὴ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς. Τῇ Αὐτοῦ Ἐξοχότητι τῷ Προέδρῳ τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς. «Κύριε Πρόεδρε, Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, ἅμα δι’ αὐθεντικῆς ἀνακοινώσεως ἔμαθε τὸν θάνατον τοῦ Πρώτου Βασιλέως τῆς Ἰταλίας Βίκτωρος Ἐμμανουήλ, ἐν συγκινήσει καὶ μιᾷ φωνῇ ἀπεδέξατο τὴν παρ’ ἑνὸς τῶν μελῶν αὐτῆς γενομένην πρότασιν, ὅπως ἐκφράσῃ τὴν ἐπὶ τῷ ἀτυχήματι τούτῳ λύπην αὐτῆς· μοὶ ἀνέθετο δὲ ἵν’ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Ὑμετέραν Ἐξοχότητα, τὸν Πρόεδρον τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς, καὶ δι’ ὑμῶν πρὸς τοὺς ἐντίμους συναδέλφους Ὑμῶν, τοὺς Ἀντιπροσώπους τοῦ Ἰταλικοῦ Ἔθνους, τὰ συλλυπητήρια τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τῶν Ἑλλήνων, ἐπὶ τῇ αἰφνιδίᾳ ταύτῃ ἀπωλείᾳ. Ἡ Ἑλλάς, Κύριε Πρόεδρε, οὐδέποτε λησμονεῖ οἵων παρὰ τῷ γείτονι καὶ φίλῳ Ἔθνει τῶν Ἰταλῶν ἔτυχε συμπαθειῶν ὁ ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας αὐτῆς μακρὸς ἀγών, ὃν πρὸ πεντήκοντα καὶ ἐπέκεινα ἐτῶν ἤρξατο, οὐδ’ ὅτι πλεῖστα ἐκ τῶν γενναίων τέκνων τῆς Ἰταλίας συνεμερίσθησαν τὰς ὀδύνας καὶ τὰ μαρτύρια τῶν Ἑλλήνων, παλαιόντων τὴν ἐσχάτην πάλην. Ἡ πρόσφατος δ’ ἀπόφασις τῆς Ἰταλικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἰταλίας, δι’ ἧς ἀνεγνωρίσθη τοῖς Ἕλλησιν ἡ ἐπὶ χρόνους ἀμφισβητηθεῖσα κυριότης αὐτῶν ἐπί τινων ἐκκλησιῶν ἐν τῇ Ὑμετέρᾳ χώρᾳ κειμένων, εἶναι τὸ νεώτατον ἀπόδειγμα τῶν εἰλικρινῶν πρὸς τὴν Ἑλλάδα συμπαθειῶν τῆς Ἰταλίας. Ἀναμνήσεις τοιαῦται, σχέσεις τόσῳ ἱεραί, ἐν μέρει δὲ μεγίστῳ ταὐτότης τυχημάτων ἱστορικῶν, ἔμελλον πάντως νὰ προκαλέσωσιν εἰλικρινὲς τὸ πένθος τῶν Ἑλλήνων, ἐπὶ τῇ ἀποβιώσει τοῦ Ἡγεμόνος, ὅστις ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς ἑνότητος τῆς Ἰταλίας καὶ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας αὐτῆς τῆς πολιτικῆς τόσῳ ἐνδόξως καὶ τόσῳ ἐπιτυχῶς εἰργάσθη, καὶ ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης καὶ ὡς Κυβερνήτης. Ὁ Βασιλεὺς ὁ προσφάτως ἁρπαγεὶς ἀπὸ τῆς ἀγάπης τῆς Ἰταλίας, διὰ τῆς τιμίας πολιτείας αὐτοῦ καὶ διὰ τῆς εἰλικρινείας του, παγιώσας τοὺς ἐλευθέρους θεσμοὺς καὶ ἐγγυησάμενος τὴν ἀπρόσκοπτον ἐνέργειαν αὐτῶν, ἐμβριθῶς δὲ σκεφθεὶς ἐπὶ τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς ἔμελλε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐθνικὴν ἕνωσιν, ἠσφάλισε τῇ Ἰταλίᾳ τὴν εἰρήνην καὶ ἐκράτυνε τὴν πρὸς αὐτὴν ὑπόληψιν τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Ἡ μνήμη τοῦ Βασιλέως Βίκτωρος Ἐμμανουὴλ ἔσται ἐσαεὶ προσφιλής, κύριε Πρόεδρε, καὶ σεβαστὴ διατελέσει διὰ παντὸς παρὰ τῷ πεπολιτισμένῳ κόσμῳ, ἀλλ’ ἰδίως παρὰ τοῖς Ἕλλησιν, οἵτινες ἀνέκαθεν καὶ πάντοτε ἀπέτισαν εἰλικρινῆ φόρον θαυμασμοῦ εἰς πᾶσαν ἀρετὴν καὶ εἰς πᾶσαν ἀληθῆ δόξαν. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐλευθέρων Ἑλλήνων πεποίθασιν, ὅτι ἡ Ἰταλία ἀντλήσει παρηγορίαν, ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τοῦ προσφιλοῦς αὐτῇ Ἡγεμόνος, ἐν τῇ πολιτείᾳ τοῦ διαδεξαμένου Αὐτὸν ἐπὶ τὸν θρόνον, κληρονόμου τῶν ἀρετῶν καὶ τῆς εἰλικρινείας Ἐκείνου, ὅστις δὲν καταλέγεται πλέον ἐν μέσῳ ἡμῶν. Συνημμένως ἀποστέλλω πρὸς Ὑμᾶς, Κύριε Πρόεδρε, ἀντίγραφα κεκυρωμένα τῶν τε αὐθεντικῶν καὶ τῶν στενογραφικῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς τῆς 13 (25) Ἰανουαρίου ε. ε. καθ’ ἣν ἐψηφίσθη ἡ ἀπόφασις, ἣν διὰ τοῦ γράμματος τούτου ἔσχον τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω πρὸς Ὑμᾶς. Ἐπὶ τούτοις παρακαλῶ Ὑμᾶς, Κύριε Πρόεδρε, καὶ δι’ Ὑμῶν τοὺς Ὑμετέρους ἐντίμους Συναδέλφους Βουλευτὰς τοῦ Ἰταλικοῦ Ἔθνους, νὰ δεχθῆτε εὐμενῶς τὰς εἰλικρινεῖς προσρήσεις τῶν Συναδέλφων μου Βουλευτῶν Ἑλλήνων καὶ ἐμοῦ, καὶ τὰς θερμὰς εὐχὰς πάντων ἡμῶν ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας ὑγείας καὶ ὑπὲρ τῆς εὐδαιμονίας τῆς ὡραίας καὶ ἀδελφῆς τῇ Ἑλλάδι Ἰταλίας. Τῆς Ὑμετέρας Ἐξοχότητος διατελῶ πρόθυμος θεράπων

Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων

ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ.»

(Ἀπάντησις τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς.) Ἐντιμότατε Πρόεδρε, Εὐλαβῶς, καὶ τὴν καρδίαν συγκεκινημένοι ἐκ ζωηροτάτων αἰσθημάτων εὐγνωμοσύνης καὶ ἀγάπης, κλίνομεν τὴν κεφαλὴν ἐνώπιον τῆς Ἑλλάδος, τῆς σεβαστῆς μητρὸς ταύτης παντὸς πολιτισμοῦ, ὅθεν ἡ Ἰταλία ἠδυνήθη ἡμέραν τινὰ νὰ ἀντλήσῃ τὰς ἱερὰς ἐμπνεύσεις τῶν τεχνῶν αὐτῆς, τῶν γραμμάτων της καὶ τῶν νόμων της. Αἱ ψυχαὶ ὑμῶν, ὦ περίδοξοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, κατενόησαν τὸ μέγεθος τοῦ ἀτυχήματος ἡμῶν· ἀλλὰ τὸν νοῦν εἰς σφαίρας ὑψηλοτέρας ἀνυψοῦντες, διείδετε συνάμα τὸν τάφον αὐτὸν περιβαλλόμενον διὰ ζωηροτάτης αἴγλης καὶ ὑπὲρ τοῦτον ἀνορθουμένην τὴν μεγαλοπρεπῆ εἰκόνα τοῦ ἔθνους, ἐπιζῶντος τῷ μεγάλῳ ἀριστοτέχνῃ καὶ ἱσταμένου ὡσεὶ ἄφθαρτον μνημεῖον τῆς δόξης αὐτοῦ. Χάρις εἴη ὑμῖν, ὦ ἀντιπρόσωποι τῆς εὐγενοῦς καὶ ἐλευθέρας Ἑλλάδος, ἐπὶ τῷ φόρῳ αὐτῷ τῶν δακρύων καὶ τῆς τιμῆς, τῷ ἀποτιομένῳ τῷ Βίκτωρι Ἐμμανουήλ, τῷ μεγίστῳ τῶν Βασιλέων· μεγάλῳ δὲ, διότι ἐγνώρισε νὰ συνοψίσῃ ἐν ἑαυτῷ τὴν ἰδέαν τοῦ λαοῦ του, νὰ συλλέξῃ τὰς μεγάλας παραδόσεις του, ὰ ἐμπνευσθῇ ἐκ τῆς πίστεως αὐτοῦ, διότι ἐν τῇ δυσμοιρίᾳ δὲν ἐκλονίσθη περὶ τοῦ δικαίου του, ἀντέστη, ἐπέμεινε, ἐπάλαισε, καὶ ἠξιώθη, ἐντὸς τῶν τειχῶν τῆς ἀρχαίας Ῥώμης, νὰ χαιρετισθῇ ὡς πατὴρ τῆς πατρίδος. Ἀναμιμνησκόμενοι τὰς μακρὰς ἀντιθέσεις, τοὺς ματαιωθέντας καὶ πικροὺς ἀγῶνας, τὰ ἔτη τῆς μακρᾶς καὶ ἐπιμόνου ἐργασίας, δι’ ὧν καὶ μόνων ἡ Ἰταλία κατώρθωσε νὰ ἀνακτήσῃ τὴν ἐλευθερίαν της καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν της, τὴν διάνοιαν ἀναγκαίως φέρομεν πρὸς ὑμᾶς, οὓς ἡ κοινότης τῶν ἀτυχημάτων, τὸ αὐτὸ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας πάθος, κί αὐταὶ προσπάθειαι, αἱ αὐταὶ μάχαι ὑπὲρ τῆς διεκδικήσεως τῶν ἰδίων δικαιωμάτων, κατέστησαν ἱεροὺς τῇ ἀγάπῃ καὶ τῷ σεβασμῷ ἡμῶν. Οὔτε λανθάνει ἡμᾶς, οὔτε ἐλησμονήσαμεν, ὅτι ὑπὸ τὰς ὑμετέρας σημαίας εὗρον ἄσυλον οἱ γενναῖοι πρόδρομοι τῆς Ἰταλικῆς ἐλευθερίας, ὅτι μεθ’ ὑμῶν συνεπολέμησαν, καὶ ὅτι πλείονες ἢ εἷς τούτων, ἀποθνήσκοντες ἐπὶ τῶν πεδίων τῆς ἐνδόξου γῆς ὑμῶν, ἐπρόφερον, ἀῤῥήτως τῷ ἱερῷ ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας συνδεδεμένα, τὰ ὀνόματα τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Ἑλλάδος. Ἕνεκα τῆς ἱερᾶς ἀλληλεγγύης ταύτης, τὸ Ἰταλικὸν Ἔθνος ηὐλόγησε τὸ γενναιόφρον Ἑλληνικὸν Ἔθνος, συνησθάνθη, ὅτι συνδέεται τούτῳ διὰ τῶν δεσμῶν ἱερᾶς ἀγάπης, καὶ σήμερον, ἀπέναντι τῶν πανηγυρικῶν ἐκδηλώσεων τῆς λύπης καὶ τῆς ἐλπίδος, αἵτινες πρὸς αὐτὸ ἔρχονται ἀπὸ τῶν ἱερῶν ὀχθῶν τοῦ Κηφισσοῦ, ἐμπνεόμενον ἐκ τῆς μεγάλης ψυχῆς τοῦ Βασιλέως, ὃν θρηνοῦμεν σβεσθέντα, καθοδηγούμενον ἐκ τῆς ἀρετῆς τοῦ ἡγεμονίδου, ὅστις ἐγένετο ὁ ἄξιος Διάδοχος τοῦ ἀνδρείου Ἐκείνου, καὶ ἐκ τῆς πίστεως πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν δικαιοσύνην, μίαν καὶ μόνην εὐχὴν ἐκφράζει, αὐτήν: ὁ Θεὸς προστατεύσαι τὴν Ἑλλάδα, εἴθε δὲ νὰ δυνηθῇ αὕτη ν’ ἀνακτήσῃ τὴν θέσιν, εἰς ἣν δικαιοῦται ἐκ τῆς μεγαλειότητος τῆς ἱστορίας αὐτῆς, ἐκ τῆς ἀρχαίας κληρονομίας τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς ἐπιστήμης, ἐκ τῶν γενναιοφρόνων κλίσεων τῶν κατοίκων της, ἐκ τοῦ μεγαλείου τῶν θυσιῶν καὶ τῶν συμφορῶν, ἐκ τῆς ἀπαραβάτου πίστεως τοῦ ἡγεμόνος αὐτῆς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τοῦ Βασιλείου τῆς Ἰταλίας

Δ. ΦΑΡΙΝΗΣ.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἁρμόδια τμήματα ὑπέβαλον τὰς ἐκθέσεις των ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν τῶν ἐπαρχιῶν Ἄργους καὶ Ὕδρας, αἱ ὁποῖαι θέλουσι τυπωθῆ. Ἀναγγέλλω δὲ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐδόθησαν ἐνστάσεις κατὰ τῶν ἐκλογῶν Κυνουρίας καὶ Νάξου, τὰς ὁποίας παρέπεμψα εἰς τὰ ἐξελέγχοντα τὰς ἐκλογὰς ταύτας τμήματα.

§3Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἀπόφασις, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. πρόεδρος τοῦ τμήματος σᾶς παρεκάλεσεν, εὑρέθη.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ δοθῇ εἰς τὸ τμῆμα. Ὁ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὑπέβαλε τὸν ἀπολογισμὸν τῆς διαχειρίσεώς του· θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ἐδόθη ἀναφορὰ τοῦ κ. Περίδου, παριστῶντος τὴν χρησιμότητα τῆς Ἰταλικῆς γλώσσης καὶ συνιστῶντος νὰ εἰσαχθῇ ἡ διδασκαλία αὐτῆς εἰς τὰ γυμνάσια τοῦ Κράτους. Ὁ διευθυντὴς τοῦ Τηλεγράφου κ. Σιβιτανίδης ἀνέφερεν, ὅτι διὰ τῆς ἐφημερίδος του προτίθεται νὰ δημοσιεύῃ καθ’ ἑκάστην ἐστενογραφημένας τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις, παρακαλεῖ δὲ νὰ τῷ δοθῇ κατάλληλος χῶρος ἐν τῇ αἰθούσῃ τῶν συνεδριάσεων διὰ τοὺς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτοῦ στενογράφους.

§5Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ γνωρίζωμαι μὲ τὸν κύριον αὐτὸν· ἀλλ’ ὅπως κατήντησαν τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ὑποστηρίζω ἐνθέρμως τὴν πρότασίν του, διότι δὲν ἔχουν κανένα λόγον ὑπάρξεως πλέον τὰ στενογραφημένα πρακτικά, ἀφοῦ ἐκδίδονται μετὰ ἓν ἢ δύω ἔτη, ὡς γνωρίζετε. Εἶναι λοιπὸν ἀναγκαιότατον οἱ λόγοι οἱ ἐκφωνούμενοι ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου νὰ ἐξέρχωνται ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, διὰ νὰ κρίνῃ καὶ ὁ κόσμος περὶ τῆς διαγωγῆς ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ. Ὑποστηρίζω λοιπὸν ἐνθέρμως τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ τὴν θεωρῶ ἀναγκαιοτάτην.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν.

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τί εἴπατε, κύριε Πρόεδρε; διόλου δὲν παρεδέχθη ἡ Βουλή.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησιν δὲν ἤκουσα.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Λοιπὸν τὴν κάμνω ἐγώ. Ἐὰν ἦναι ἀληθῆ ὅσα εἶπεν ὁ προαγορεύσας, τοὐτέστιν ὅτι πρέπει νὰ δημοσιεύωνται τὴν ἐπαύριον αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς, τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γείνῃ διὰ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον ἐκφέρει ἡ ἀναφορὰ, διδομένου τοῦ δικαιώματος τούτου εἰς ἐφημερίδα, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἔχῃ προσωπικοὺς ἢ πολιτικοὺς λόγους νὰ παριστᾷ ἄλλως τὰ λεγόμενα καὶ γινόμενα. Ἐὰν πρέπῃ ἡ δημοσίευσις τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς νὰ γίνηται τὴν ἐπαύριον ἑκάστης συνεδριάσεως, πρέπει νὰ γίνεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ προεδρείου, ὅπως γίνεται καὶ εἰς ἄλλα Κοινοβούλια. Ἑπομένως, παραδεχόμενος καὶ ἐγὼ τὴν ἀνάγκην περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ προαγορεύσας, προτείνω, ἵνα τὸ Προεδρεῖον λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ μᾶς ὑποβάλῃ πρότασιν ἐν προσεχεῖ τινι συνεδριάσει, ὅπως ἐπιτευχθῇ τὸ ἐπιζητούμενον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον καταγίνεται νὰ λάβῃ μέτρα τινὰ, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ καὶ εἰς τὴν Βουλήν· ἐλπίζει δὲ, ὅτι δι’ αὐτῶν θὰ κατορθώσῃ ὅπως τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ δημοσιεύωνται ἐγκαίρως. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου, ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, τί ἀποφασίζει ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ δημοσιογράφου, ὁ ὁποῖος ἀναγκάζεται νὰ ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν ταύτην, διότι οἱ στενογράφοι αὐτοῦ, ἕνεκα τῆς ἀκουστικῆς τοῦ Βουλευτηρίου, δὲν δύνανται ἐκ τοῦ θεωρείου νὰ ἀκούωσι τὰς συζητήσεις. Δὲν ζητεῖ ἄλλο ἢ νὰ τῷ ἐπιτραπῇ νὰ τοποθετήσῃ τοὺς στενογράφους του οὕτως, ὥστε νὰ δύνανται ν’ ἀκούουν.

§12Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τοῦ Προέδρου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντὸς τῆς αἰθούσης ὁ Πρόεδρος δὲν δύναται νὰ εἰσάγῃ κανένα· ἀντιβαίνει εἰς τὸν Κανονισμόν.

§14Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμετε μετὰ τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Τρικούπη, τοὐτέστιν, ὅτι θέλετε λάβει πρόνοιαν ὅπως αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς δημοσιεύωνται τὴν ἐπαύριον ἑκάστης συνεδριάσεως. Ἀλλὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, μὲ ὅλην τὴν καλὴν πρόθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς, δὲν θὰ τὸ κατορθώσητε. Δὲν ἠδυνήθη νὰ κατορθωθῇ ἀπὸ τοῦ 1862 μέχρι σήμερον, καί τοι ηὐξήσαμεν σπουδαίως τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς.

§15ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κατωρθώθη ἄλλοτε.

§16ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ πέντε ἡμέρας.

§17ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διὰ πολλάς. Ὅταν ἡμεῖς θέλωμεν, γίνεται.

§18ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑποστηρίξαντες ἡμεῖς τὴν πρότασιν τοῦ δημοσιογράφου, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν ἐνοήσαμεν, οὔτε ἐγὼ ἔχω εἰς τὸν νοῦν μου, νὰ εἰσαχθοῦν τὰ φατριαστικὰ φύλλα, ὅπως παραμορφόνουν ἔτι εὐκολώτερον τὰς ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ συζητήσεις. Λέγω ὅμως, ὅτι, ἐὰν ἠθέλομεν ἐπιτρέψει εἴς τινα νὰ εἰσέλθῃ, εἶναι ὑποχρεωμένος αὐτὸς νὰ δημοσιεύῃ τοὺς λόγους ὅπως ἐκφωνοῦνται, διότι οἱ στενογράφοι δι’ αὐτὸ θὰ παρακάθηνται ἐδῶ, διὰ νὰ δημοσιεύουν τοὺς λόγους ὅπως ἐκφωνοῦνται, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτυγχάνομεν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Πολλάκις εὗρον ὁμιλίας Βουλευτῶν, οἵτινες ἀντέκρουον ὁμιλίας καὶ προτάσεις ἄλλων προαγορευσάντων, καὶ ἐνῷ ὡμίλουν οἱ κατόπιν περὶ τοῦ θέματος περὶ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο, εἰς τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἀνωτέρω δὲν εὗρον καθόλου τὸ θέμα αὐτό· καὶ ἐὰν τις ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ αὐτὰ, θὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ λαλῶν περὶ ἀντικειμένου περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἐπρόκειτο, βεβαίως θὰ ἦτο τρελλός. Αὐτὸ συμβαίνει σήμερον εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα δημοσιεύονται μετὰ ἓν ἔτος, μετὰ ἓξ μῆνας, πολλάκις δὲ καὶ μετὰ δύω ἔτη. Ἐγὼ ἤθελον προτείνει ἓν ἄλλο γενικώτερον· ἐὰν ἦτο δυνατὸν, νὰ συνέλθουν ἓξ ἑπτὰ, ἢ καὶ περισσότεροι δημοσιογράφοι, καὶ ἀπὸ κοινοῦ νὰ τοποθετήσουν ἐκεῖ στενογράφους. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν θέλουν, τότε δὲν βλέπω διατί νὰ ἀπαγορεύσωμεν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος καταβάλλει τὰ ἔξοδα. Ἐὰν δὲ καὶ ἄλλοι δημοσιογράφοι θέλουν, δύνανται νὰ ἀναλάβουν τὰ ἔξοδα ἀπὸ κοινοῦ, καὶ οἱ λόγοι νὰ δημοσιεύωνται ἐπίσης εἰς ὅλα τὰ φύλλα. Εἶναι δὲ ἀναγκαιότατον, διότι ἡμεῖς, σᾶς ἐπαναλέγω, εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ κατορθώσωμεν.

§19Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἄλλως δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν δημοσιογράφον νὰ στενογραφῇ ἀπὸ τὸ θεωρεῖον, ἐὰν ἀκούῃ.

§20ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν δημοσιεύονται τὰ στενογραφημένα πρακτικά, διότι εἶναι ἀδύνατον. Διατί; Οἱ γραφεῖς, οἱ ἀντιγραφεῖς, συναθροίζονται οἱ ἀγραμματότεροι ἄνθρωποι τοῦ κόσμου· προτιμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸν Μενδρεσὲ, παρὰ νὰ καταγίνω ὁλόκληρον ἡμέραν ἀναγινώσκων μίαν σελίδα τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν. Ὁ ἀντιγραφεὺς πρέπει νὰ ἦναι καλλιγράφος. Ἐδῶ πρέπει νὰ πάρῃς μικροσκόπιον, νὰ μαντεύσῃς τί λέγει. Λέγω δὲ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχητε στενογραφημένα πρακτικὰ μὲ τὸν ὀλίγον αὐτὸν ἀριθμὸν τῶν στενογράφων. Εἰς τὴν Γαλλίαν δύω μόνον λεπτὰ ἐργάζεται ὁ στενογράφος, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἦναι προσηλωμένος περισσότερον· κουράζεται. Περὶ ἐφημερίδος δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον καὶ ὁ στενογράφος τῆς ἐφημερίδος νὰ τὰ γράψῃ, διότι μετὰ πέντε λεπτὰ κουράζεται. Ἓν πρᾶγμα δὲ, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ κατορθώσῃ μὲ ὅλα τὰ μέσα, εἶναι ἀδύνατον εἰς μίαν ἐφημερίδα· καὶ ἐννοεῖτε ὅτι, ἅμα ἀνοίξητε τὴν πύλην, δεῦτε προσκυνήσωμεν. Δὲν πρόκειται τώρα ἂν θὰ εἰσέλθουν μέσα ἢ ὄχι· ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ. Ἐν Εὐρώπῃ δύω στενογραφοῦν συγχρόνως, καὶ ἐργάζονται δύω μόνον λεπτὰ, καὶ διὰ τοῦτο οἱ ἀξιότιμοι στενογράφοι μας εἶναι ἀξιέπαινοι. Οἱ δὲ κορυφαῖοι τῶν ῥητόρων μας, ὅταν πρόκηται νὰ ἀγορεύσουν, ἐξετάζουν ποῖος κάθηται ἐκεῖ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, κύριε πρωθυπουργέ;

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ποτέ.

§22ΖΩΧΙΟΣ. Βεβαίως ὅταν ἀναβαίνῃ ὁ Ζωχιὸς, εἶναι ὁ πλέον χαντακωμένος· ὁ κύριος Δεληγεώργης ἐξετάζει, ὁ κύριος Τρικούπης, ὁ κύριος πρωθυπουργὸς κτλ. καὶ δι’ αὐτὸ οἱ λόγοι των κἄπως τρώγονται. Ἡμῶν τῶν ἄλλων, ὁ Θεὸς νὰ μᾶς βοηθήσῃ, καθὼς παρακαλεῖ καὶ ἡ Βουλὴ ἡ Ἰταλικὴ, νὰ μᾶς βοηθήσῃ ὁ Θεός. Μὴ ζητεῖτε λοιπὸν πράγματα ἀδύνατα. Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἕνα λίθον εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ τὸν ῥίψῃ κατὰ τῆς Βουλῆς· καὶ οἱ μὲν λέγουν· Ἀνάθεμά την, ἐὰν δὲν ἦτο, ἡ Ἑλλὰς θὰ ἤκμαζεν· οἱ ἄλλοι λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας ὑπεύθυνος συντάκτης. Καὶ ἐν τούτοις ἡμεῖς εἴμεθα ἑκατὸν ἐννενῆντα, ἕκαστος δὲ ἡμῶν ἔχει ἓν ἄθροισμα ἁμαρτιῶν εἰς τὴν ῥάχιν του, ὅλοι δὲ ὁμοῦ ἀποτελοῦμεν ἄθροισμα ἁμαρτιῶν μέγα. Ἑκατὸν ἐννενῆντα οἱοιδήποτε Ἕλληνες, ὁπουδήποτε καὶ ἂν τοὺς συναθροίσητε, εἶναι χειρότεροι ἀπὸ ἡμᾶς· ἐν τούτοις ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς κατηγοροῦν, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει οὔτε ἐφημερίδα. Περὶ τοῦ ἑνὸς δὲν εἶμαι ἐναντίος· ἀλλ’ ἐννοεῖτε, ὅτι θὰ ἀνοίξητε τὴν πύλην καὶ εἰς ἄλλους. Τὸ προεδρεῖον, ἐὰν θέλῃ, δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὰ, εὑρίσκων γραφεῖς, ἀντιγραφεῖς καὶ στενογράφους τῆς προκοπῆς.

§23Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀναγνωρίζῃ τὴν ἀνάγκην, ὅτι αἱ συζητήσεις αὐτῆς πρέπει νὰ δημοσιεύωνται τὴν ἐπαύριον, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι τὸ προεδρεῖον θὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἀνάγκης αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ τὴν περιβάλῃ μὲ μερικὰς ἐγγυήσεις. Εἶναι ὑπηρεσία τοῦ Κράτους, καὶ κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ ἐνασκηθῇ ἔλεγχος ἐπ’ αὐτῆς. Ἡ εἴσοδος τῶν δημοσιογράφων εἰς τὸ Κοινοβούλιον, μὴ ἐχόντων οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν, δὲν παρέχει τὴν ἐγγύησιν ὅτι αἱ συζητήσεις θέλουν ἀναγράφεσθαι εἰλικρινῶς. Φρονῶ ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀναγνωρίζῃ τὴν ἀνάγκην αὐτὴν σπουδαίως, τότε δύναται νὰ ἀναθέσῃ ἀποτελεσματικῶς εἰς τὸ προεδρεῖον τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ μέσου τῆς πραγματοποιήσεως αὐτῆς. Ἀλλὰ, κύριε πρόεδρε, ἐκτὸς τῆς ἀνικανότητος τῶν ἀντιγραφέων, ὑπάρχει καὶ ἓν ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἡ ἀδυναμία τῶν κατὰ καιροὺς προέδρων ἐπέτρεψε ν’ ἀναπτυχθῇ, ὅτι οἱ κατὰ καιροὺς ῥήτορες ἔχουν τὴν ἀπαίτησιν νὰ διορθόνουν τοὺς λόγους αὐτῶν. Τοῦτο δύναται νὰ διορθωθῇ, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ δημοσίευσις τῶν συζητήσεων τὴν ἐπαύριον, ἅμα τὸ προεδρεῖον ἀρνηθῇ νὰ χορηγήσῃ τὴν τοιαύτην ἄδειαν, διότι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιτρέπῃ τοῦτο, τότε ἡ δημοσίευσις δύναται νὰ βραδύνῃ καὶ ἐπὶ ἓν ἔτος. Ὅταν ὅμως τὸ γραφεῖον ἀπαγορεύσῃ εἰς πάντα Βουλευτὴν, ἀπὸ τοῦ πρωθυπουργοῦ μέχρι τοῦ ἐσχάτου Βουλευτοῦ, νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν τῶν ἀγορεύσεών των μετὰ τὴν ἀντιγραφὴν, δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ δημοσίευσις τὴν ἐπαύριον. Διὰ τοῦτο, κ. πρόεδρε, νομίζω ὅτι, ἐὰν πρέπῃ νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης τῆς δημοσιεύσεως τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν τὴν ἐπαύριον, πρέπει νὰ θέσωμεν τὴν ὑποχρέωσιν, οὐδεὶς ἐκ τῶν ῥητόρων νὰ δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀγορεύσεώς του, διότι διὰ τούτου καὶ μόνου δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ζητούμενον ἀποτέλεσμα, καθόσον καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἐκτελοῦν εἰλικρινῶς τὸ καθῆκόν των.

§24ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Προετιθέμην, κύριοι, πρῶτος νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ παρεχώρησα τὰ πρωτεῖα εἰς τὸν κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶν, Βουλευτὴν Καλαβρύτων, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι συναντώμεθα εἰς τὴν ἰδέαν αὐτήν. Θαυμάζω δὲ πῶς ἡ Βουλὴ χρονοτριβεῖ εἰς τοιοῦτον ἀντικείμενον, ἀφοῦ καὶ ἄλλοτε αὐτὴ ἡ ἰδία Βουλὴ ἐπέτρεψε τὸ τοιοῦτον καὶ ἐχορήγησε τὴν ἄδειαν νὰ εἰσέρχωνται ἀντιπρόσωποι τῶν ἐφημερίδων ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, καὶ μάλιστα εἰς κατάστημα, ὅπου δὲν ὑπῆρχεν ἐλαττωματικὸν τὸ ἀκουστικόν· θαυμάζω, λέγω, πῶς ἤδη ἐγείρεται συζήτησις, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἐπὶ τῆς προεδρείας τοῦ κ. Ζαΐμη ἡ Βουλὴ ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς δημοσιογράφους νὰ ἔχωσι θέσιν ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως κάλλιον ἀντιλαμβάνωνται τῶν συζητήσεων. Ἐὰν λοιπὸν εἰς ἐκεῖνο τὸ κατάστημα ἐδώκαμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο, πῶς δυνάμεθα ν’ ἀρνηθῶμεν αὐτὸ εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο, τὸ λίαν ἐλαττωματικὸν εἰς τὴν ἀκουστικὴν, ὅπου δὲν δύναται ὁ εἷς ν’ ἀκούσῃ τὸν λόγον τοῦ ἑτέρου; Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, οὐδὲ νὰ παραδεχθῶ τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ τοῦ Μεσολογγίου, ὅτι ἐνδέχεται ὁ δημοσιογράφος νὰ ἦναι φατριαστὴς, διότι τί θέλει γείνει, ἐὰν ὁ δημοσιογράφος ἦναι φατριαστής; δὲν θέλει πιστευθῆ. Τί θέλει μὲ βλάψει αὐτό; Κύριοι, παρακαλῶ, σήμερον νὰ δεχθῶμεν τὸ τοιοῦτον· πρῶτον, διότι ὁ δημοσιογράφος, ὅστις ἔκαμε τὴν αἴτησιν, βεβαίως θὰ ὑποβληθῇ εἰς μεγάλα ἔξοδα, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν θέλει ὑποπέσει εἰς τὸ ἄτοπον, ὅπερ ἐῤῥέθη, πρὸς τὸ συμφέρον αὑτοῦ· ἐκτὸς δὲ τούτου, θέλουν καὶ οἱ Βουλευταὶ ὠφεληθῆ, διότι ἕκαστος ἔχει συμφέρον νὰ ἴδῃ τὸν λόγον του.

§25Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος εἰς τὴν πρότασιν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι, καὶ ἂν ἄλλος ζητήσῃ τὸ αὐτὸ, πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται.

§26ΤΙΝΕΣ. Βεβαιότατα.

§27ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μαυρομιχάλης σᾶς εἶπε· Θέλετε νὰ δημοσιεύωνται τὴν ἐπαύριον τὰ πρακτικά; μὴ ἐπιτρέπετε νὰ διορθώνωνται. Ἐπισημότερος ῥήτωρ, ἂς ἀφήσωμεν τὸν ἄνθρωπον ὡς ἄνθρωπον καὶ ἂς τὸν ἐξετάσωμεν ὡς ῥήτορα, ἦτον ὁ Θιέρς. Τοῦ Θιὲρς οἱ λόγοι δὲν ἀνεγινώσκοντο, εἰμὴ μετὰ τὴν διόρθωσιν. Ἐὰν λοιπὸν ἐκεῖνος ὁ μέγας ἀνὴρ διώρθονε, δὲν πρέπει νὰ πράξωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ αὐτό;

§28ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ μὲ τοὺς μεγάλους στενογράφους.

§29ΖΩΧΙΟΣ. Βέβαια, καὶ μὲ τοὺς μεγάλους στενογράφους. Ἐγὼ σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι μεγαλειτέρα τυραννία δὲν ὑπάρχει, εἰμὴ νὰ διορθώσητε· χθὲς εἶπον μίαν ῥῆσιν τοῦ Εὐαγγελίου, τὴν ὁποίαν τὴν ἐπῆραν ἀνάποδα. Ἐὰν δὲ ἀναφέρητε καὶ κανὲν γνωμικὸν, δὲν ἀκούεται καὶ λείπει· καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος πολλάκις δὲν τὸ ἐνθυμήθην, καὶ ἔκαμα ἕνα σταυρόν. Δὲν εἶναι μόνον ὁ λόγος τοῦ λαλοῦντος, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀκοὴ τοῦ γράφοντος καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ, διότι, σημειώσατε, ἀφοῦ γράψῃ ἐπί τινα χρόνον, ὁ ἄνθρωπος κουράζεται καὶ λέγει Ἀνάθεμά σε (ἱλαρότης). Λοιπὸν θὰ εἰσέλθῃ εἷς; θὰ εἰσέλθωσιν ὅλοι.

§30ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, κ. πρόεδρε, ὅστις ἔχει στενογράφον.

§31ΡΩΜΑΙΟΣ. Μήπως καὶ αὐτὸς ἔχει ξενογράφους; Λέγει ὅτι ἔχει.

§32ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀνάγεται εἰς τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν, ἥτις εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς τὸ προεδρεῖον. Ἐπειδὴ ὅμως παρουσιάζεται τὸ ζήτημα ὑπὸ τύπον ἐξαιρετικόν, ὁ πρόεδρος δὲν ἠδύνατο ν’ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, καὶ διὰ τοῦτο ἐνόμισε καλὸν νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς. Τὸ ἀντικείμενον, ὅπως ὑποβάλλεται, δύναται νὰ γεννήσῃ διαφόρους σκέψεις καὶ κρίσεις, νὰ παρουσιάσῃ διαφόρους ἀντιῤῥήσεις καὶ λόγους ὑπὲρ τῆς αἰτήσεως καὶ κατ’ αὐτῆς, καὶ δύναται νὰ κάμῃ τις διαφόρους ὑποθέσεις, ὅπως ἐγένετο τοῦτο ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν, καὶ νὰ θέσῃ διαφόρους ἀμφιβολίας, ἕνεκα τῶν ὁποίων θὰ ἦναι εἰς θέσιν ν’ ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν. Ἐὰν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, διὰ τῆς δημοσιεύσεως τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, νὰ καθιστᾷ γνωστὰ τὰ ἐν αὐτῇ, θὰ ἔχωμεν λόγους νὰ συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τῆς προτάσεως· ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον εἶναι ὅτι, ἐὰν ἀνοίξωμεν εἰς ἕνα τὴν θύραν, τότε, ἐνῷ ἡμεῖς θὰ ἤμεθα 96, θὰ φέρωμεν καὶ ἄλλους 100 στενογράφους. Ἐγὼ προτείνω ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τὸ προεδρεῖον νὰ προσδιορίσῃ θέσιν κατάλληλον ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, νὰ προσδιορίσῃ δὲ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν στενογράφων· αὐτὸ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς διαφόρους περιστάσεις καὶ ἀνάγκας, καὶ συμφώνως πρὸς αὐτὰς νὰ κανονίσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§33ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§34ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος. Δὲν μοὶ λέγετε, δυνάμει τίνος νόμου θὰ δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς δημοσιογράφους νὰ εἰσέλθωσιν; Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει τοῦτο εἰς κανένα. Λοιπὸν καταθέσατε πρότασιν μεταβάλλουσαν τὸν Κανονισμὸν, καὶ οὕτω δώσατε εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτῆς.

§35Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε περὶ αὐτοῦ ἄλλοτε· ἑπομένως ὅ,τι ὑποστηρίζει ὁ κ. Μαυρομαρᾶς δὲν εἶναι ὀρθὸν καθόλου, διότι δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς δύνανται νὰ εἰσέλθωσι δημοσιογράφοι, ὅπως καὶ ἄλλοτε, καὶ πρέπει νὰ εἰσέλθωσι, διότι ἡ συζήτησις πρέπει νὰ ἦναι δημοσία, διὰ νὰ σχηματισθῇ τὸ δημόσιον φρόνημα, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον τὴν ἐπαύριον οἱ λόγοι νὰ δημοσιεύωνται. Ὁ τύπος δὲν ἀγνοεῖτε, κύριοι, ὅτι εἶναι μία ἐκ τῶν δυνάμεων ἐκείνων, διὰ τὴν ὁποίαν ἔλεγεν ἄλλοτε μέγας ῥήτωρ, ὅτι, ἐὰν ὅλαι αἱ ἐξουσίαι ταχθῶσιν ἀπέναντι τοῦ τύπου, αὐτὸς δύναται ὅλας νὰ τὰς νικήσῃ, ὅσον κακοήθης καὶ ἂν ἦναι. Ἐγὼ προσθέτω καὶ τοῦτο ἀκόμη, ὅτι διὰ τῆς στενογραφίας καὶ ὁ τύπος αὐτὸς θὰ μορφωθῇ, διότι ἕκαστος θὰ φιλοτιμηθῇ νὰ ἐκδίδῃ, ὅσον εἶναι δυνατὸν ἀκριβέστερον, τὰς συζητήσεις, διὰ νὰ ἦναι πιστευτὸς καὶ πολλαπλασιάσῃ τοὺς συνδρομητάς του. Τοῦτο γίνεται εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια ὅλου τοῦ κόσμου.

§36ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Πουθενὰ δὲν ἔγεινε τοῦτο.

§37ΦΙΛΗΜΩΝ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ δικαιώματος.

§38Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι γίνεται εἰς ὅλα τὰ Βουλευτήρια, διότι ὅλων τῶν Βουλευτηρίων οἱ λόγοι, οἱ ἐκφωνούμενοι τὸ ἑσπέρας, δημοσιεύονται λίαν πρωΐ· εἶναι λοιπὸν θέσις, εἰς ἣν μένουσιν οἱ στενογράφοι καὶ δημοσιογράφοι.

§39ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε πρόεδρε, ἐῤῥέθη πολλάκις περὶ δικαιώματος τυχὸν ἀποκτηθησομένου ὑπὲρ μιᾶς ἐφημερίδος, τοῦ νὰ ἔχῃ στενογράφους ἐν τῇ Βουλῇ· ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ δικαιώματος, ἀλλὰ περὶ ἀδείας, τὴν ὁποίαν ἐξαιρετικῶς δίδομεν ἤδη καὶ τῆς ὁποίας οὐδένα ἀποστεροῦμεν. Εἴμεθα δ’ ὑποχρεωμένοι νὰ πράξωμεν τοῦτο, διότι τὸ Βουλευτήριον εἶναι τοιουτοτρόπως κατεσκευασμένον, ὥστε ἀπὸ τοῦ θεωρείου τῶν δημοσιογράφων δὲν ἀκούεται ὁ ῥήτωρ· ἀφοῦ ἡμεῖς αὐτοὶ πολλάκις δὲν ἀκούομεν τὸν πρόεδρον, πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἄλλοι ν’ ἀκούσωσι καὶ νὰ δημοσιεύσωσιν ἀκριβῆ πρακτικά; Ἕκαστος δημοσιογράφος δύναται νὰ ἔχῃ τὴν φατρίαν του καὶ δύναται νὰ παρεκτραπῇ· ἡμεῖς ὅμως, ἐὰν δὲν τηρήσῃ τὴν δέουσαν ἀμεροληψίαν, ἀποσύρομεν τὴν ἄδειαν. Ὅταν ὅμως παρουσιάζηται εἷς, ὅστις προσφέρεται νὰ δημοσιεύῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων ταχύτατα καὶ ἀκριβῶς, ἔχων πρὸς τοῦτο καὶ στενογράφους, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀρνηθῶμεν αὐτὴν τὴν ἄδειαν. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ἐὰν συμβαίνῃ τοῦτο καὶ εἰς ἄλλα Κοινοβούλια, δὲν θέλω κάμει λόγον· θέλω μόνον ὑπομνήσει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ Κοινοβούλιον τῆς Ἀγγλίας, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει χωριστὸν στενογραφικὸν γραφεῖον. Ἐκεῖ ἐγένετο τελευταῖον μακρὰ συζήτησις περὶ δημοσιεύσεως τῶν πρακτικῶν τὴν ἐπαύριον, καὶ κατέληξεν ἡ Βουλὴ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι λίαν δύσκολον εἰς ἐπίσημον γραφεῖον νὰ γείνῃ τοῦτο, καὶ ὡς μέγα πρόσκομμα ἐκρίθη τὸ τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν ἀγορεύσεων ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα, καὶ πρέπει νὰ ἐπιθεωροῦν τοὺς λόγους των· δὲν δύναται οὐδεὶς νὰ τοὺς ὑποχρεώσῃ ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος νὰ τοὺς ἐπιστρέψωσι, καὶ διὰ τοῦτο κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅπως ἀφήσωσιν εἰς τὸν τύπον νὰ ὑπηρετῇ τὸ κοινὸν, ὅπερ μέχρι σήμερον γίνεται. Αἱ ἐφημερίδες ἔχουν συμφέρον νὰ μεταδίδουν ταχύτερον τὰς πράξεις τῆς Βουλῆς, διότι ἐκ τούτου θὰ ἔχωσι καὶ ὠφέλειαν μεγαλειτέραν· ὅπου δὲ τὸ συμφέρον ἐνεργεῖ, καταβάλλεται μεγαλειτέρα προσπάθεια. Νομίζω, ὅτι τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἠμποροῦμεν ὠφελίμως ν’ ἀκολουθήσωμεν, ἢ τὰ παραδείγματα ἄλλων Κοινοβουλίων, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δὲν θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀκολουθήσωμεν εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν λόγων. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος εἰς τοὺς δύω στενογράφους ὡς καὶ εἰς πάντα ἄλλον, ὅστις ἔχει τακτικὸν τοιοῦτον στενογράφον, ἔχοντα δίπλωμα.

§40ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἀποδέχομαι ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Φιλήμων, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ καταργηθῇ τὸ Στενογραφικὸν γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§41ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἤθελον τὸ προτείνει ποτέ, διότι δὲν ἔχω παράπονον ἐναντίον τῶν στενογράφων· δύναμαι μάλιστα νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶναι ἀκριβέστατοι. Ἄλλα εἶναι τὰ προσκόματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων βραδύνει ἡ δημοσίευσις, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν ῥητόρων κρατοῦν 2 καὶ 3 μῆνας τὰς ἀγορεύσεις των.

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα δὲν παρουσιάζεται ὅπως τὸ ἔθεσεν ὁ τελευταῖον ἀγορεύσας Βουλευτὴς Ἀττικῆς· δὲν παρουσιάζεται τὸ ζήτημα, ἐὰν διὰ τῆς δημοσιογραφίας ἐπισπεύδηται ἡ δημοσίευσις τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς μᾶλλον ἢ ἂν ἡμεῖς πράξωμεν τοῦτο ἀπ’ εὐθείας. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ φαίνεται διατεθειμένη νὰ δεχθῇ μίαν αἴτησιν ἐκδότου ἐφημερίδος, τοῦ νὰ στέλλῃ τοὺς ἀντιπροσώπους αὑτοῦ ἐντὸς τοῦ περιβόλου. Κατὰ τῆς αἰτήσεως ταύτης ἔφερον ἔνστασιν, διότι ὑπάρχουν καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐφημεριδογράφοι, ὅλοι οἱ ἐκδόται ἡμερησίων ἐφημερίδων, οἵτινες εἶναι πρόθυμοι νὰ πράξωσι τὸ αὐτὸ, καὶ ἑπομένως, ἐὰν παραχωρήσωμεν τοῦτο εἰς τὸν ἕνα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀρνηθῶμεν εἰς τοὺς ἄλλους. Ἐὰν δὲ παραχωρήσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ εἰς τοὺς λοιπούς, ἐγείρεται τὸ ζήτημα ποῦ θὰ εὑρεθῇ ὁ χῶρος. Οὐδεὶς, κύριοι, θέλει νὰ περιορίσῃ τὰ δικαιώματα τῶν ἐφημερίδων, ὅπως ἀφηγῶνται τὰ ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐὰν τὸ θεωρεῖον τῶν δημοσιογράφων δὲν ἦναι κατάλληλον, νὰ τοῖς δοθῇ ἄλλο καταλληλότερον· τοῦτο δὲ δύναται τὸ Προεδρεῖον νὰ τὸ πράξῃ. Ἐὰν δὲ χρειασθῇ νὰ γείνῃ τροποποίησίς τις τοῦ καταστήματος, ὅπως ἀκούηται ὁ ῥήτωρ καλλίτερον, καὶ εἰς τοῦτο θέλομεν παράσχει τὴν συνδρομήν μας. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον θέλει ἀποκρούσει ἡ Βουλή, εἶναι, ὅτι πρόκειται νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐξ ἀνάγκης εἰς ἐφημερίδα κομματικὴν ἢ φατριαστικὴν, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ βλάψῃ οὐσιωδῶς ἐκείνους, εἰς ὧν τὸ κόμμα δὲν ἀνήκει. Δὲν εἶναι δὲ καὶ δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ τοῦτο· διότι, μεθ’ ὅσα καὶ ἂν ἐῤῥέθησαν περὶ τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι οἱ στενογράφοι τῆς Βουλῆς εἶναι οἱ καλλίτεροι τῶν στενογράφων, καὶ ὅσοι ἦλθον εἰς συνάφειαν μετ’ αὐτῶν, δὲν δύνανται ἢ νὰ ὁμολογήσωσιν, ὅτι εἶναι λίαν εὐχαριστημένοι ἐκ τῆς εὐσυνειδησίας καὶ ἱκανότητος αὐτῶν. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔχομεν τοὺς καλλιτέρους τῶν στενογράφων, πῶς θέλει κατορθώσει ἡ ἐφημερὶς ὅ,τι ἡ Βουλή, δαπανῶσα ἁδρότατα, δὲν κατώρθωσεν; Ἐὰν πρόκηται, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Μέσσης, νὰ καταργήσωμεν τὸ Στενογραφικὸν Γραφεῖον, τότε θὰ ἐνόουν ὅτι εἶχε πρακτικὴν σημασίαν ἡ πρότασις· ἀλλ’ ἀφοῦ, καθὼς ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, θὰ διατηρήσωμεν τὸ Στενογραφικὸν Γραφεῖον, ἡ ἰδέα, ὅτι θὰ κατορθώσωσιν ἄλλοι τοῦτο, εἶναι ἰδέα, ἥτις θ’ ἀποδειχθῇ μὴ ἀληθής. Τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ συζητήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐξετάσῃ ἐὰν δύναται νὰ κατορθωθῇ ὅ,τι ἄλλοτε κατωρθώθη ἐπί τινα χρόνον, ἡ ταχεῖα ἐκτύπωσις, εἴτε τὴν ἐπαύριον, εἴτε τὴν μετ’ αὐτήν. Εἰς τοῦτο, ἐὰν ἀσχοληθῇ τὸ Προεδρεῖον, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θέλει τὸ κατορθώσει.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ ἐνασκήσῃ οὐδένα ἔλεγχον ἐπὶ τῶν σημειώσεων τῶν στενογράφων τῶν δημοσιογράφων, οὔτε ἀναλαμβάνει καμμίαν εὐθύνην ἐπὶ τῶν δημοσιευομένων ὑπ’ αὐτῶν. Ἀνεξαρτήτως δὲ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θέλουν ληφθῆ, ὅπως κατασταθῇ τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον ἐνήμερον, χωρὶς νὰ προδικάσω ἐὰν τὰ μέτρα ταῦτα θέλουν τελεσφορήσει, ἡ Βουλὴ καλεῖται ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ ἄδεια νὰ εἰσαχθῶσι δύω στενογράφοι, ἵν’ ἀκούωσι καλλίτερον τὰς ἀγορεύσεις· ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρόκειται ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§45ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐπρότεινα τὸ ἀπαράδεκτον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς προτείνει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Σιβιτανίδου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐπιτραπῇ.......

§47Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἔκαμα τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας προτείνω ὅτι ἂν καὶ οἱ ἄλλοι δημοσιογράφοι ζητήσωσι τὸ αὐτὸ, νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ.

§48ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν καὶ οἱ ἄλλοι στείλωσιν ἀναφορὰς, θὰ ἐρωτήσω πάλιν τὴν Βουλήν.

§50ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς πολὺ καλῶς ἔθεσε τὸ ζήτημα· σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρόκειται νὰ δώσῃ προνόμιον, ἀλλ’ ἄδειαν· ἑπομένως, ἂν παρουσιασθοῦν καὶ ἄλλοι ἔχοντες στενογράφους μὲ δίπλωμα, νὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἡ ἄδεια.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐπιτρέπῃ νὰ παραχωρηθῇ εἰς τὸν συντάκτην τοῦ «Τηλεγράφου» κατάλληλον μέρος διὰ τοὺς δύω στενογράφους αὐτοῦ, ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ νὰ δίδηται ἡ ἄδεια αὕτη καὶ εἰς πάντα ἄλλον ἐφημεριδογράφον.

§52ΤΙΝΕΣ. Ἐὰν ἔχουν στενογράφους.

§53Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ συζήτησις δὲν ἐτελείωσεν.

§54ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ὅλοι θὰ στείλουν, διότι οὐδένα νόμον ἔχομεν κανονίζοντα πῶς πρέπει νὰ ἐκδίδωνται διπλώματα στενογράφων.

§55ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Βλέπω, ὅτι ὅλοι φιλοτιμούμεθα πῶς νὰ ἐπαινεθῶμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§56Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὅ,τι ζητεῖτε εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ. Τί θέλετε; Τὸ πρωῒ νὰ ἦναι δημοσιευμένοι ὅλοι οἱ λόγοι τῶν ῥητόρων· αὐτὸ βεβαίως ζητεῖτε. Ὑποθέσατε, ὅτι ὑπῆρχεν ἐδῶ μία ἐφημερὶς καὶ ἔγραφεν ὅσα εἴπατε σεῖς· 10 φύλλα τοῦ «Τηλεγράφου» δὲν φθάνουν νὰ καταχωρισθῶσι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ, χωρὶς νὰ κατακερματίσῃ τοὺς λόγους ὅ,τι ζητεῖτε λοιπὸν εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον.

§57ΦΙΛΗΜΩΝ. Προδικάζετε, κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτό· εἶναι ζήτημα πρακτικὸν, θὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἐπαγγέλλονται· ἐὰν δὲν ἀνταποκριθῶσι, θ’ ἀφαιρέσωμεν τὴν ἄδειαν. Εἰμπορεῖ ὅσα θέλει φύλλα νὰ προσθέσῃ ἡ ἐφημερὶς, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα· ἔπειτα ὁ «Τηλέγραφος» εἶναι ἐφημερὶς, ἡ ὁποία ἔχει τὸ μεγαλείτερον σχῆμα, καὶ δύναται νὰ τὰ καταχωρίζῃ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥεβελάκης ἐπρότεινε τὴν ἀναβολὴν τοῦ ζητήματος. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Διὰ νὰ προχωρήσωμεν, εἶναι καλὸν νὰ διαιρέσωμεν τὰ ζητήματα· τὸ πρῶτον εἶναι ἂν θὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ «Τηλεγράφου».......

§59Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, δὲν ἐσυζητήσαμεν ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν· ἡμεῖς εἴπομεν, ἂν θὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς δημοσιογράφους νὰ ἔχουν στενογράφους, ὅστις ἔχει στενογράφους, νὰ τοὺς φέρῃ. Προνόμια ἡμεῖς δὲν ὑποστηρίζομεν.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Στενογράφοι καὶ μὴ στενογράφοι δὲν ὑπάρχουν ἐν Ἑλλάδι· δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν διάκρισιν, καὶ εὐθὺς ὡς παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ μεταφέρωμεν τὸ γραφεῖον τῶν δημοσιογράφων ἐντὸς τῆς Βουλῆς.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς δημοσιογράφους νὰ εἰσάγουν εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν Συνεδριάσεων ἀντιπροσώπους, διὰ νὰ κρατοῦν ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ περὶ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας. Χθὲς, κύριοι, ἐγένετο ἡ διαλογὴ τῶν δελτίων διὰ τὰς Ἐπιτροπὰς, πολλὰ δὲ τῶν μελῶν ἰσοψήφησαν· ἑπομένως πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ πῶς πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, διὰ κληρώσεως, ἢ δι’ ἄλλου τρόπου. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ κλήρωσις, νὰ γείνῃ ἀμέσως τώρα.

§62ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα. (Γίνεται ἡ κλήρωσις, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Οἰκονόμου, ἔλαχον δὲ οἱ ἀκόλουθοι· Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ· Ζέγγελης, Ῥεβελάκης, Σ. Ἀντωνόπουλος, Καραϊσκάκης, Καραγιαννόπουλος. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν· Κ. Κατσικόπουλος. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν· Προβιλέγιος, Μακρυγιάννης καὶ Ι. Δεληγιάννης. Εἰς τὴν τῆς Γεωργίας· Ε. Κρεστενίτης, Νομικός. Εἰς τὴν τῶν Ναυτικῶν· Δροσινὸς, Μίλησης. Εἰς τὴν τῆς Ἐκπαιδεύσεως· Βελιανίτης, Φίλωνος. Εἰς τὴν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν· Φίλωνος, Μίλησης, Κανακάρης. Εἰς τὴν τῆς Δικαιοσύνης· Κασβίκης, Ζέγγελης, Μαλέας. Εἰς τὴν τῶν Στρατιωτικῶν· Ν. Μεταξᾶς, Μ. Κανελλόπουλος, Ν. Σοῦτσος. Εἰς τὴν τῶν Ἐξωτερικῶν· Ῥικάκης, Βασιλάκης. Εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν· Θ. Παππακώστας, Ν. Δαμιράλης, Εὐθ. Πλαστήρας Εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς· Ἀργύριος Διαμαντόπουλος, Γκίκας.)

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πίναξ τῶν ἐπιτροπῶν θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἐπιτροπαὶ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν Δʹ. Σύνοδον τῆς Ζʹ. Περιόδου. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. 1) Γ. Ῥοῦφος, 2) Ἀλέξ. Πετσάλης, 3) Δ. Δημητριάδης. 4) Δ. Κοντόσταυλος, 5) Π. Οἰκονόμου, 6) Ἰω. Δούμας, 7) Ἰω. Γ. Μαυρομιχάλης, 8) Θ. Ἀναστασόπουλος, 9) Ν. Καράπαυλος, 10) Γ. Λαδόπουλος, 11) Π. Μανέτας, 12) Ἀνάργ. Σιμόπουλος, 13) Ι. Κυριακὸς, 14) Χ. Χρηστόπουλος, 15) Γρηγ. Μαυρομαρᾶς, 16) Γ. Ζωχιὸς, 17) Π. Ῥεβελάκης, 18) Δ. Ζέγγελης, 19) Σπήλ. Ἀντωνόπουλος, 20) Ἰω. Καραγιαννόπουλος, 21) Σπ. Καραϊσκάκης. Βʹ. Ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. 1) Ἀθ. Ῥοντήρης, 2) Ἀνάργ. Σιμόπουλος, 3) Γ. Φλωριᾶς, 4) Π. Μποῦτος, 5) Αὐγ. Πετραλιᾶς, 6) Ἀλκ. Παπαλουκᾶς 7) Δ. Ῥικάκης, 8) Δ. Διαμάντης, 9) Κ. Κατσικόπουλος. Γʹ. Ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. 1) Κ. Λομβάρδος, 2) Ν. Δαρειώτης, 3) Κ. Θεοδώρου, 4) Ἀθαν. Μισυρλῆς, 5) Εὐθ. Δεληγιάννης, 6) Ἰω. Καραγιαννόπουλος, 7) Ὄθ. Μακρυγιάννης, 8) Ἰω. Δεληγιάννης, 9) Γ. Προβιλέγιος. Δʹ. Ἐπὶ τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου κτλ. 1) Γ. Ζουλούμης, 2) Ἰω. Χ. Νικολῆ, 3) Ζαρ. Ζαρειφόπουλος, 4) Γ. Πεῤῥωτῆς, 5) Γ. Γεωργιάδης, 6) Γ. Γεροθανάσης, 7) Ἐπ. Κρεστενίτης, 8) Ν. Νομικὸς, 9) Δ. Κυριακίδης Εʹ. Ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. 1) Ἀντ. Τσαμαδός, 2) Δ. Θεοχάρης, 3) Π. Ξυδιᾶς, 4) Μιλτ. Κανάρης, 5) Ν. Πιπῖνος, 6) Ν. Καλάρης, 7) Ἀρ. Ῥούκης, 8) Γ. Μίλησης, 9) Ἰω. Δροσινός. ΣΤʹ. Ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. 1) Ἀθαν. Κατριβάνος, 2) Π. Ξυδιᾶς, 3) Εὐάγ. Ἀντύπας, 4) Γ. Κούστας, 5) Π. Πετράκης, 6) Ὄθ. Παπαλεονάρδος, 7) Θ. Κανακάρης, 8) Φίλ. Φίλωνος, 9) Ι. Βελιανίτης. Ζʹ. Ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν 1) Ἠλ. Κοσσονάκος, 2) Θ. Ῥωμαῖος, 3) Κ. Κατσάκος, 4) Ν. Βαλσαμάκης, 5) Δ. Κριεζώτης, 6) Θ. Δαραλέξης, 7) Γ. Μίλησης, 8) Θ. Κανακάρης, 9) Φίλ. Φίλωνος. Ηʹ. Ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. 1) Γ. Κασβίκης, 2) Ν. Καφετζόγλους, 3) Ἀθαν. Ῥοντήρης, 4) Γερ. Σέρβος, 5) Ἀγαμ. Μεταξᾶς, 6) Π. Νεζερίτης, 7) Δ. Ζέγγελης, 8) Ν. Λεώπουλος, 9) Γ. Μαλέας. Θʹ. Ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν 1) Σπ. Καραϊσκάκης, 2) Γ. Λάπας, 3) Ἀντ. Καπετανάκης, 4) Ἀνδρ. Νοταρᾶς, 5) Γ. Νικολαΐδης, 6) Κ. Δυοβουνιώτης, 7) Ν. Σοῦτσος, 8) Μ. Κανελλόπουλος, 9) Ν. Μεταξᾶς. Ιʹ. Ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. 1) Ἀλ. Κοντόσταυλος, 2) Ξεν. Βαλαωρίτης, 3) Τ. Φιλήμων, 4) Σπ. Νοταρᾶς, 5) Ν. Λούντζης, 6) Κ. Χατζῖσκος, 7) Αἴας Καραβίας, 8) Ν. Βασιλάκης, 9) Α. Ῥικάκης. ΙΑʹ. Ἐπὶ τῶν Ἀναφορῶν. 1) Ἀντ. Ἀντωνόπουλος, 2) Ἰω. Μπαλάφας, 3) Δ. Γαβαλᾶς, 4) Ν. Πιπῖνος, 5) Κ. Πανάρετος, 6) Ἰω. Χωρεπισκοπίδης, 7) Θ. Παπακώστας, 8) Εὐθ. Πλαστήρας, 9) Μ. Δαμηράλης. ΙΒʹ. Ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. 1) Παναγ. Μανέτας, 2) Δημ. Κάρτσωνας, 3) Ἀθ. Κατριβάνος, 4) Ν. Βαρβιτσιώτης, 5) Ἰω. Μεγαπάνος, 6) Δημ. Θεοχάρης, 7) Μ. Ῥουσσόπουλος, 8) Ἀργ. Διαμαντόπουλος, 9) Θ. Γκίκας.

§64ΖΩΧΙΟΣ. Εἰς τὰς ἐκλογὰς, κ. πρόεδρε.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§66ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (ἀναγινώσκει τὴν πρὸς τὴν Βουλὴν ἔκθεσιν τοῦ Βʹ. τμήματος αὐτῆς, ἔχουσαν οὕτω). Πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ Βʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς, συνελθὸν σήμερον τὴν 21 7βρίου, ἡμέραν Πέμπτην, καὶ ὥραν 10 π. μ. ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ Βουλευτηρίου καὶ λαβὸν ὑπ’ ὄψιν ἅπαντα τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Καλαμῶν, παρετήρησεν ὅτι ἡ προκειμένη ἐκλογὴ ἐνηργήθη νομίμως καὶ ἐτηρήθησαν ἀκριβῶς ἅπασαι αἱ διατυπώσεις, οὐδεμία δὲ ἔνστασις κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐδόθη οὔτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας οὔτε καὶ μετ’ αὐτήν. Ὅθεν ἀποφαίνεται παμψηφεὶ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Καλαμῶν, ὡς νομίμως ἐνεργηθεῖσα, καὶ νὰ ἀνακηρυχθῇ βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας ταύτης ὁ κ. Δημ. Π. Τζάνες, ἔχων τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.

Ὁ Πρόεδρος

Α. Δ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ.

Ὁ εἰσηγητὴς Δ. Δημητριάδης. Τὰ μέλη Γ. Ῥοῦφος, Θεόδ. Μ. Ἀναστασόπουλος, Εὐάγ. Ἀντύπας, Τιμ. Ι. Φιλήμων, Ν. Κ. Μεταξᾶς, Π. Ξυδιᾶς Τυπάλδος, Β. Ν. Πήλικας, Γρ. Μαυρομαρᾶς, Ἀλ. Πετσάλης, Ἀθ. Πετιμεζᾶς.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§68ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδείς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν Καλαμῶν, ἀνακηρύσσεται δὲ Βουλευτὴς ὁ κ. Δ. Π. Τζάνες.

(Ὁ γραμματεὺς ἀναγινώσκει.)

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης. Τὸ Δʹ. τμῆμα τῆς Βουλῆς, λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 204 τοῦ 1878 ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πρωτοδικῶν, δι’ ἧς ἀνεκηρύχθησαν ὡς βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας ταύτης ὁ Δημήτριος Γρίβας καὶ Χρ. Κατσικογιάννης, καὶ παρατηρῆσαν ὅτι οὐδεμία ἔνστασις ἠγέρθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης· ὅτι ὁ Δημήτριος Γρίβας ἔλαβε ψήφους ἐν ὅλῳ 1594 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 142 εἰς τὸ Ὄχι, ὁ δὲ Χρῆστος Κατσικογιάννης ἔλαβε ψήφους 1519 εἰς τὸ Ναὶ καὶ 217 εἰς τὸ Ὄχι· ὅτι ἐτηρήθησαν ἅπασαι αἱ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμεναι διατυπώσεις καὶ ὅτι οὐδεὶς ὑπῆρχεν ἕτερος ἐπιλαχὼν ὑποψήφιος· Γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Βονίτσης καὶ προτείνει νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς βουλευταὶ αὐτῆς οἱ Δημ. Γρίβας καὶ Χρ. Κατσικογιάννης, ὡς ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 7βρίου 1878.

Ὁ Πρόεδρος

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Ὁ εἰσηγητὴς Γ. Φλωριᾶς. Τὰ μέλη Γ. Μαλέας, Δ. Βουλπιώτης, Κ. Κοσσονάκος, Γ. Γεροθανάσης, Εὐθ. Δεληγιάννης, Ι. Μεγαπάνος, Ἀριστ. Μεντζελόπουλος, Γ. Πεῤῥωτὴς, Π. Ξυδιᾶς Τυπάλδος, Σ. Καρχϊσκάκης.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§71ΠΟΛΛΟΙ. Κανείς.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦται ἡ ἐκλογὴ Βονίτσης καὶ ἀνακηρύσσονται Βουλευταὶ οἱ κ.κ. Δημ. Γρίβας καὶ Χρ. Κατσικογιάννης. (Ὁ γραμματεὺς ἀναγινώσκει.) Τὸ πέμπτον τμῆμα τῆς Βουλῆς, συνελθὸν ἐν τῷ πρὸς διάσκεψιν δωματίῳ καὶ λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῆς ἐνεργηθείσης ἐκλογῆς πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ παραιτηθέντος ἀπὸ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος Ῥόκου Χοϊδᾶ, βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας Κραναίας· Παρατηρεῖ 1) ὅτι ἅπασαι αἱ προκαταρκτικαὶ ἐργασίαι, καθὼς καὶ αἱ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐνηργήθησαν σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου· 2) ὅτι καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν ἐψηφοφόρησαν ἐκλογεῖς 1679, ἐξ ὧν ἔλαβεν ὁ μόνος ἀποδυθεὶς καὶ ἀνακηρυχθεὶς βουλευτὴς Μιχαὴλ Γεράσιμος Ἰγγλέσης εἰς μὲν τὸ Ναὶ ψήφους 1530, εἰς δὲ τὸ Ὄχι 149· καὶ 3) ὅτι οὐδεμία ἔνστασις ἐδόθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς οὔτε κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς οὔτε μετ’ αὐτὴν, καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ἐν νομιμότητι καὶ τάξει. Ἐπειδὴ ὁ μόνος ἀποδυθεὶς καὶ ἀνακηρυχθεὶς Μιχαὴλ Γερασίμου Ἰγγλέσης κέκτηται τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα. Διὰ ταῦτα Προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κραναίας καὶ τὴν παραδοχὴν τοῦ Μιχαὴλ Ἰγγλέση ὡς βουλευτοῦ, ἔχοντος καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 7βρίου 1878.

Ὁ Πρόεδρος

Φ. ΦΙΛΩΝΟΣ.

Ὁ εἰσηγητὴς Γ. Νικολαΐδης. Τὰ μέλη Ἀθ. Κατριβάνος, Ἀγ. Μεταξᾶς, Μ. Κ. Κανάρης, Κ. Κατσάκος, Α. Καπετανάκης, Ι. Κυριακός, Ν. Σοῦτσος, Γ. Σισμάνης.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§74ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦται ἡ ἐκλογὴ Κραναίας καὶ ἀνακηρύσσεται Βουλευτὴς ὁ κ. Μ. Ἰγγλέσης.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προσέλθωσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ ὁρκισθῶσιν. (Ἐνταῦθα ὀμνύουν ἐπὶ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου καὶ ἐνώπιον τοῦ ἱερέως οἱ ἐκλεχθέντες Βουλευταὶ κ.κ. Κατσικογιάννης, Τζάνες καὶ Ἰγγλέσης.)

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Γʹ. ἀντιπροέδρου. (Ἐνταῦθα, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Οἰκονόμου καὶ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Βουδούρη, ἐνεργεῖται μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία· διαλογῆς δὲ γενομένης, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ἀντύπα καὶ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Βουδούρη, εὑρέθησαν ψηφοδέλτια 101, ἐξ ὧν 89 ἔλαβεν ὁ κ. Κατριβάνος, 3 ὁ κ. Βάρβογλης, εὑρέθησαν δὲ καὶ 9 λευκά.)

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ (μετὰ τὴν ἀπαγγελίαν τοῦ ἀποτελέσματος). Ἀντιπρόεδρος λοιπὸν εἶναι ὁ κ. Κατριβάνος. Ἄλλο ἀντικείμενον δὲν ἔχομεν. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 5 μ. μ.).