1877.12.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29

Τῆς 8 Δεκεμβρίου 1877.

(Πέμπτη)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει τὸν λόγον.

§2ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον πολὺς λόγος ἐγένετο ἐπανειλημμένως ἐκ μέρους διαφόρων βουλευτῶν περί τινων ἀνθυπασπιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει δικαστικὴ ἀπόφασις ἀναγνωρίζουσα τὸ παράνομον τῆς εἰς ἀποστρατείαν παραπομπῆς. Ἡ Βουλὴ εἶχε ζητήσει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι 5 ἢ 6. Τὸ ὑπουργεῖον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ὑπέβαλε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὅμως ἔμεινεν ἐκκρεμὲς, καὶ ἔκτοτε πολλοὶ ἄλλοι εἰσήχθησαν εἰς τὸν στρατὸν, ἀλλὰ περὶ αὐτῶν οὐδεμία ἐλήφθη φροντίς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν.

§3ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Πρὸς τί ὅλα αὐτὰ, ἀφοῦ προχθὲς ἡ Βουλὴ καθιέρωσε τὴν ἀρχὴν ὅτι ὁ ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐπαναφέρῃ;

§4ΡΙΚΑΚΗΣ. Διαφέρει τὸ πρᾶγμα. Ἐκεῖ τὸ ζήτημα ἦτο ἐὰν ὁ παραιτηθεὶς δύναται νὰ ἐπανέλθῃ διοικητικῶς ὅπως καὶ ἐπανῆλθε· ἤδη εὑρίσκονται εἰς τὴν κατάστασιν ἀποστρατείας, ὁ δὲ νόμος λέγει ὅτι ὁ τιθέμενος εἰς ἀποστρατείαν δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἐννοεῖ τὸν τεθέντα νομίμως· αὐτοὶ ὅμως ἐτέθησαν παρανόμως, ἀπαιτεῖται δὲ νομοθετικὴ πρᾶξις νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ. Τὸ νομοσχέδιον πρέπει ἑπομένως νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ συζητηθῇ.

§5Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι περιττόν.

§6ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τίποτε προχθὲς, μετέβη ἁπλῶς εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐσυζήτησεν ἁπλῶς περὶ παρανομιῶν τὰς ὁποίας τινὲς ἐξέφερον κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ καὶ περὶ ἄλλων πραγμάτων, καὶ ἡ Βουλὴ μὴ ἔχουσα καιρὸν μετέβη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Σήμερον τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν οἱ ἀπόστρατοι δύνανται νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται νόμος. Ἐὰν εἴπομεν ὅτι παρεδέχθη ἡ ἀρχὴ, τότε ἀλλοίμονον, ὅλοι οἱ πολῖται καὶ ὅλοι οἱ ἀπόστρατοι θὰ γείνουν ἀξιωματικοί.

§7ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Πολὺ καλῶς ὁ προλαλήσας ἐξήγησε τὸ πρᾶγμα. Προχθὲς ἦτο μία περίστασις ὅλως διαφορετικὴ, δὲν ἔθιξε τὸ ζήτημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ, καὶ δὲν πρέπει, κύριοι, νὰ παραδεχθῶμεν μίαν ἀρχὴν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ πολὺ δυσαρέστους συνεπείας διὰ τὸν στρατὸν, τὸ νὰ δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὸν στρατὸν ἀνθρώπους παραιτηθέντας ἢ ἄλλως πως ἀπομακρυνθέντας τοῦ στρατοῦ. Σήμερον πρόκειται περὶ μιᾶς ἠθικῆς περιστάσεως· περὶ αὐτῆς πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν ἀνεξαρτήτως τῆς παρελθούσης πράξεως, καὶ περὶ ταύτης ἐγὼ ἐπίσης δίδω τὴν γνώμην μου......

§8Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν δώσαντα ἀφορμὴν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν ὅτι ἡ Βουλὴ μεταβᾶσα εἰς τὴν μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δὲν καθιέρωσε τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ γίνωνται πολῖται ἀξιωματικοὶ ἢ παραιτηθέντες ἀξιωματικοὶ ν’ ἀνακτοῦν τὸν βαθμόν των. Εἶναι δὲ τοσούτῳ μᾶλλον εὐάρεστον, καὶ λέγοντες τοῦτο ἐννοοῦμεν ὅτι πιστῶς θὰ μεταφρασθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν ζητηθῇ λόγος περὶ τῶν παρανομιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν, νὰ ὑπάρχῃ τὸ προηγούμενον ὅτι ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην μεταβᾶσα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν ἠννόησε νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν οὔτε νὰ κυρώσῃ οὔτε ν’ ἀκυρώσῃ τὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀντιβαίνουν εἰς τοὺς νόμους τοῦ κράτους.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή, νὰ σταλῶσι τὰ πρακτικὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§10Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, σέβομαι τὰς θρησκευτικὰς πεποιθήσεις παντὸς ἀνθρώπου· πλὴν ἀνέγνωσα διατριβὴν τοῦ καθηγητοῦ τῆς θεολογίας κ. Δαμαλᾶ περὶ συγγραφῆς τὴν ὁποίαν ἐδημοσίευσε πράκτωρ διπλωματικὸς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κηρύττεται πολέμιος τῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησίας, ἥτις ἐπικρατεῖ ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ· τώρα εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ ἐξετάσωσιν ἄλλοι φιλολόγοι ἢ θεολόγοι, ἐὰν ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ὑπάλληλος ὢν γράφῃ οὕτω κατὰ τῆς θρησκείας του εἶναι ἄνθρωπος εἰς τοῦ ὁποίου τὰς πεποιθήσεις πρέπει τις νὰ ἔχῃ πίστιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος γράφει ὅσα ἐν τῇ βίβλῳ του τῇ δημοσιευθείσῃ καὶ κατασχεθείσῃ γράφει ἂν ἐπίστευεν εἰς ταῦτα, νὰ ἔθετε τὴν χεῖρά του ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ εὐαγγελίου τὸ ὁποῖον θεωρεῖ κατώτερον τοῦ Κορανίου· πλὴν ὁπωσδήποτε ἀνὴρ ὀμόσας εἰς τὸ ὄνομα τῆς ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος καὶ ἀπατήσας τὴν πολιτείαν ὡς ὑπάλληλος διὰ τῶν νέων θρησκευτικῶν του δοξασιῶν διέῤῥηξε τοὺς δεσμοὺς τῶν ὑποχρεώσεών του πρὸς τὴν πολιτείαν, καὶ δὲν δύναται πλέον οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ μείνῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐκτὸς ἐὰν ὁμολογήσῃ ὁποία εἶναι ἡ θρησκεία του, καὶ τίνα θὰ ὀμόσῃ ὅρκον, ὅτε θὰ ὑπηρετήσῃ τὴν πολιτείαν· εἶναι δὲ ὑπάλληλος εἰς τὰς σημερινὰς πρὸ πάντων περιστάσεις εἰς χώρας χριστιανικωτάτας, εἰς χώρας ὁμοθρήσκους ὅπου τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα εἶναι ὁ πρῶτος λόγος τοῦ μεγαλείου αὐτῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον, ὅταν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει πεποιθήσεις ἀντιθέτους πρὸς τὰς πεποιθήσεις τοῦ ἔθνους του, ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὸν τόπον καὶ μάλιστα νῦν!

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριοι, ἐκ διατριβῶν ἐν ταῖς ἐφημερίσι γινώσκω τὰ τοῦ συγγράμματος τούτου, δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ ἴδω, διότι ὡς μοὶ ἐῤῥέθη ἀφοῦ τὸ ἐζήτησα λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν διατριβῶν, τὸ σύγγραμμα τοῦτο κατεσχέθη, συγχρόνως δὲ ἔμαθον ὅτι καταδιώκεται τὸ βιβλίον καὶ ὑπὸ τῆς πολιτικῆς καὶ ὑπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀρχῆς. Θέλω φροντίσει βεβαίως καὶ ἐγὼ διοικητικῶς νὰ ἐξετάσω τὰ περὶ τούτου καὶ δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἀμφιβολίαν ὅτι μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐκτίμησιν σχετικῶς πρὸς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχει ὁ συγγράψας ἐν τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ θέλω πράξει ὅ,τι μοὶ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον.

§12Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Νομίζω, ὅτι τοιοῦτον ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι δίκαιον νὰ φέρεται, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἱερὸν ἐξεταστήριον· ἐὰν ἡ δικαιοσύνη τὸν θεωρήσῃ ἔνοχον, τότε ὁ κ. ὑπουργὸς δύναται νὰ λάβῃ πᾶν μέτρον.

§13Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι λυπηρὸν νὰ παρουσιάζεται βουλευτὴς νὰ λέγῃ ὅτι ἡ Βουλὴ δηλαδὴ τὸ ἔθνος δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζῃ ποῖοι θέλει νὰ τὸ ἀντιπροσωπεύουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θυγάτηρ τοῦ στρατάρχου Γρίβα Λασκαρίνα ἐξαιτεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς ἵνα πληρωθῇ αὐτῇ ποσὸν μόνον 10,000 δραχμῶν ἀπέναντι ποσοῦ 16,000 τὸ ὁποῖον δικαιοῦται ὡς κληρονόμος τῆς Μπουμπουλίνας νὰ λαμβάνῃ δυνάμει ἀποζημιώσεως τῶν νήσων. Ἡ Ἐλισάβετ Εὐαγγέλη Ἰγγλέση, ἡ μόνη κληρονόμος τοῦ θείου της, ζητεῖ σύνταξιν ἢ βοήθειαν. Θὰ σταλῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§15ΣΟΥΤΣΟΣ. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας δημοτικὰς ἐκλογὰς τινὲς τῶν προέδρων τῶν ἐπαρχιακῶν συμβουλίων δὲν μετέβησαν νὰ ἐξελέγξουν τὰς ἐκλογὰς καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐκλογὴ τῶν Πατρῶν ἐπὶ πολλοὺς μῆνας ἀνεβλήθη. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συνόδου ταύτης θὰ ἔχωμεν δημοτικὰς ἐκλογὰς καὶ ὁ νέος νόμος δὲν προβλέπει τὴν ἔλλειψιν ταύτην· δι’ αὐτὴν τὴν αἰτίαν καταθέτω εἰς τὸ προεδρεῖον μίαν πρότασιν τὴν ὁποίαν δὲν ἀξιῶ νὰ ψηφίσητε ἀλλ’ ἠθέλησα νὰ ὑποδείξω τὴν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως τῆς τοιαύτης προτάσεως.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9· (ἀναγινώσκει). Ὑπάρχουν τροπολογίαι τοῦ κ. Ῥικάκη καὶ τοῦ κ. Κασβίκη· (ἀναγινώσκει).

§17Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, ἡ σπουδαιοτέρα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 τροπολογία εἶναι ἡ τοῦ κ. Κασβίκη· λέγω σπουδαιοτέρα διότι κατ’ αὐτὴν εἰσάγεται νέον σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποδέχεται τὸ νομοσχέδιον. Κατὰ τὸν κ. Κασβίκην πρέπει νὰ γείνῃ διαγωνισμός.

§18ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Παραιτοῦμαι αὐτῆς.

§19Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν σύγχρονον ἐξέτασιν νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀντικείμενον νόμου· ἀποδέχομαι βεβαίως τὴν γνώμην τοῦ κ. Κασβίκη διότι ἡ σύγχρονος ἐξέτασις ἔχει πολλὰ πλεονεκτήματα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὸ διάταγμα νὰ κανονίσῃ τὰ περὶ τούτου. Καθόσον ἀφορᾷ εἰς τὰς λοιπὰς τροπολογίας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, φοβοῦμαι, μὴ πάθῃ τὸ πάθημα τοῦ ἀρχαίου ἐκείνου Ἕλληνος, ὁ ὁποῖος εἶπε ὅτι ἡ εἴσοδος πολλῶν ἰατρῶν μὲ ἀπώλεσε. Φοβοῦμαι μήπως τὸ νομοσχέδιον ἕνεκα τῶν πολλῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπαρουσιάσθησαν, τῷ ὄντι νοσήσῃ. Πολλαὶ τροπολογίαι ἐπαρουσιάσθησαν ὡς πρὸς τὸν προσδιορισμὸν τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν προβιβασμόν, ἢ διορισμόν. Ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν δὲν ἔχω νὰ ἐπενέγκω γνώμην τινὰ καὶ νὰ σᾶς εἴπω διὰ τίνα λόγον. Τὸ νομοσχέδιον παρεδέχθη ἓν σύστημα· δὲν ὑποστηρίζω δὲ ὅτι ἐκτὸς τοῦ συστήματος τούτου δὲν ὑπάρχει ἄλλο ἐπίσης καλόν, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι ἠμποροῦν νὰ γείνουν μύριοι συνδυασμοὶ τῶν διαφόρων προσόντων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν προβιβασμόν. Διὰ τοῦτο ἀφίνω εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς Βουλῆς νὰ παραδεχθῇ ὅλας τὰς τροπολογίας αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιασθῶσιν, ἀρκεῖ αὗται νὰ μὴ συντελοῦν εἰς τὸ νὰ καταστήσουν τὴν προαγωγὴν λίαν εὔκολον· ἅμα ὅμως εἶναι τοιαῦτα τὰ προσόντα, ὁποῖα νὰ χρησιμεύουν ὡς ἀπόδειξις τῆς ἱκανότητος τοῦ μέλλοντος νὰ προαχθῇ, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ ὁποιανδήποτε τροπολογίαν, ἀρκεῖ νὰ μὴ ἀπομακρύνηται ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ταύτης. Λέγω τοῦτο διότι ἐπὶ ὅλων τῶν ἄρθρων ὑπάρχουν πολλαὶ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἀναχωροῦν ὡς παρετήρησα ἀπὸ τὴν αὐτὴν ἀρχήν, καὶ δι’ ἰδιαιτέρων συνδυασμῶν προτίθενται νὰ ἐκπληρώσουν τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀπόκειται λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη ἐναντίον τῆς ὁποίας δὲν ἔχω ν’ ἀντείπω τι, νὰ τὴν δεχθῇ ἢ ὄχι.

§20ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἰδική μου τροπολογία εἶναι ἁπλουστάτη· τὸ νομοσχέδιον παραδέχεται διὰ νὰ γείνῃ πρωτοδίκης νὰ ὑπηρέτησεν ὡς πάρεδρος πολυμελοῦς δικαστηρίου ἐπὶ διετίαν ἢ ὡς εἰρηνοδίκης, γραμματεὺς πρωτοδικείου ἢ δικηγόρος ἐπὶ τετραετίαν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον τὸν δικηγόρον νὰ ἐξισώσωμεν μὲ τὸν γραμματέα ἢ τὸν εἰρηνοδίκην· διὰ τοῦτο προτείνω διετῆ ὑπηρεσίαν παρέδρου ἢ δικηγόρου καὶ τετραετῆ εἰρηνοδίκου ἢ γραμματέως δικαστηρίου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοὶ)· εἶναι ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα καὶ θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἔγεινε δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ῥικάκη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10. (ἀναγινώσκει). Ἔχουν τροπολογίας οἱ κ. Διαμάντης καὶ Κασβίκης· (ἀναγινώσκει.)

§22ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, κατὰ τὸ ἄρθρον 10 εἰσαγγελεὺς δύναται νὰ γείνῃ ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ δύω ἔτη ὡς πρωτοδίκης καὶ ἐπὶ δύω ἔτη ὡς ἀντεισαγγελεὺς, ἢ ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ 4 ἔτη ὡς πρωτοδίκης. Διὰ τῆς τροπολογίας μου συνιστῶ νὰ δύναται νὰ γείνῃ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ πενταετίαν ὡς ἀντεισαγγελεύς· πρῶτον διότι ὁ ἀντεισαγγελεὺς τοιουτοτρόπως καθίσταται εἰδικώτερος....

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, παρέλειψα καὶ ἄλλην τροπολογίαν.

§24ΤΙΝΕΣ. Κατόπιν.

§25ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Καὶ δεύτερον, διότι εἶναι πιθανὸν πρωτοδίκαι νὰ μὴ θελήσουν νὰ παραιτηθοῦν διὰ νὰ γείνωσιν εἰσαγγελεῖς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς παρεδέχθη.

§26ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἀνθίσταμαι.

§27ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ θεραπεύσῃ μίαν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν δὲν προέλαβε νὰ θεραπεύσῃ ὁ νόμος τῆς ἰσοβιότητος· διὰ νὰ πληρωθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ὁ προβιβαζόμενος τετραετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν, διότι ἄλλως δὲν ἔχει τὰς ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται· πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ἔχῃ 6 ἐτῶν ὑπηρεσίαν διὰ νὰ γείνῃ πρόεδρος, 4 ἔτη πρωτοδίκου καὶ 2 ἔτη εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ἢ ἀντεισαγγελεύς. Εἷς ἀντεισαγγελεὺς, ἀσχολούμενος ἀείποτε εἰς τὴν ποινικὴν δικονομίαν καὶ οὐδόλως λαμβάνων μέρος εἰς τὸ πολιτικὸν, δὲν διαγινώσκει τὸ μέρος τοῦτο τὸ σπουδαιότερον. Τί πρόεδρος θὰ γείνῃ ἐκεῖνος; Ὁ πρόεδρος ἔχει καθήκοντα σπουδαῖα· τὴν θέσιν τοῦ προέδρου τὴν θεωρῶ σπουδαιοτέραν καὶ ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ ἐφέτου, διότι ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν πρέπει νὰ ὑπερέχῃ κατὰ τὰς γνώσεις καὶ τὴν πεῖραν καὶ κατὰ τὴν εὐχέρειαν τῆς διεξαγωγῆς τῶν ὑποθέσεων, διότι ἔχει καὶ ἰδιάζουσαν ὑπηρεσίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν συμβουλεύεται ἄλλον· ἑπομένως ἄν τις διορισθῇ ἀντεισαγγελεὺς καὶ ὑπηρετήσῃ δύω, τρία, τέσσαρα καὶ πέντε ἔτη, φρονεῖτε, ὅτι εἶναι ἱκανὸς νὰ γείνῃ πρόεδρος Πρωτοδικῶν καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ ἐμβριθῶς καὶ ἀπροσκόπτως τὰ καθήκοντά του; Φρονῶ ἐκ πεποιθήσεως ὄχι· ὥστε ἂν θέλετε νὰ παράσχητε ἐγγυήσεις ἀποχρώσας διὰ τοῦ προκειμένου νόμου εἰς τὴν ἀκριβῆ καὶ ταχεῖαν διανομὴν τῆς δικαιοσύνης, πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μου ἀναβιβάζοντες τὸν χρόνον ἀπὸ τέσσαρα εἰς ἓξ ἔτη προηγουμένης ὑπηρεσίας τοῦ πρωτοδίκου, καὶ τότε ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου πληροῦται. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν προαγωγὴν τοῦ ἀντεισαγγελέως εἰς τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως νὰ ὑπηρετήσῃ 4 ἔτη ὡς ἀντεισαγγελεὺς καὶ 2 πρωτοδίκης, καὶ τότε ἐννοεῖται, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ καλὸς εἰσαγγελεὺς, διότι καταρτίζεται εἰς τὸ ποινικὸν μέρος· ἀλλ’ ὁ ἀνακριτὴς, ὁ ὁποῖος ἀφιερώνει τὴν ἐργασίαν του μόνον εἰς τὴν ἀνάκρισιν τῶν ποινικῶν πράξεων καὶ δὲν λαμβάνει μέρος εἰς τὰς πολιτικὰς πράξεις, φρονεῖτε, ὅτι εἰμπορεῖ νὰ γείνῃ πρόεδρος; νομίζω τὸ ἐναντίον. Καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμον, ἐπ’ ἐλπίδι ὅτι δύναμαι νὰ θέσω καὶ ἐγὼ κἄτι εἰς τὸ προκείμενον οἰκοδόμημα τῆς βελτιώσεως τοῦ δικαστικοῦ κλάδου, ἣν ἐπιδιώκει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον.

§28ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Διαμάντη εἶναι λογικωτάτη, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει τὴν ἀποδεχθῆ· διότι ὅταν διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ ἀντεισαγγελέως ἀπαιτεῖται ὁ νέος νὰ φέρῃ δίπλωμα Πανεπιστημίου, νὰ ὑπηρέτησε 3 ἔτη ὡς δικηγόρος, νὰ ἔδωκεν ἐξετάσεις εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τοῦ δικαίου, ἀρκεῖ ὑπηρεσία 4 ἐτῶν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως νὰ τὸν καταστήσῃ ἱκανὸν διὰ τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως· ἄλλως, οὐδέποτε θὰ ἔχωμεν ὑποψηφίους διὰ τὴν θέσιν εἰσαγγελέως, διότι βεβαίως δὲν θὰ ᾖναι δυνατὸν ἀπὸ τοὺς ἰσοβίους πρωτοδίκας νὰ λάβητε εἰσαγγελεῖς. Ἀλλὰ καὶ ἄλλος λόγος συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Διαμάντη· εἶναι ἐπιθυμητὸν νὰ καταστῇ ἡ θέσις τοῦ εἰσαγγελέως μᾶλλον ἐπίζηλος, καὶ τοῦτο θὰ γείνῃ, ὅταν παρέχῃ προσόντα πρὸς ἀπόκτησιν τῆς θέσεως αὐτῆς, διότι καὶ μετὰ ζήλου καὶ προθυμίας θὰ ὑπηρετοῦν οἱ εἰσαγγελεῖς, ἐὰν γνωρίζουν, ὅτι μετὰ ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν θὰ προβιβάζωνται ὡς εἰσαγγελεῖς.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Διαμάντη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κασβίκη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 11.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κασβίκης ἔχει τροπολογίαν· (ἀναγινώσκει).

§31Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Τὰς τροπολογίας ἀφίνω εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς Βουλῆς· τῶν τροπολογιῶν μύριοι συνδιασμοὶ ἠμποροῦν νὰ γείνουν. Τὸ νομοσχέδιον ἀπεδέχθη ἓν σύστημα· ὅπου ὅμως ἡ Βουλὴ νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ δὲν ἔχω ἀντίθετον γνώμην.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κασβίκη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12. Ὁ κ. Κασβίκης ἔχει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει). Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Τροπολογία τοῦ κ. Ῥικάκη (ἀναγινώσκει).

§33ΖΑΪΜΗΣ. Δέχομαι.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§35ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Πολύτιμον εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀπεδέξατο ὁ ὑπουργὸς ὡς πρὸς τὸν προβιβασμὸν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τοῦ νὰ στηρίζεται εἰς πρότασιν τῶν ἀνωτέρων δικαστηρίων. Ἀλλ’ εἶναι ἀτελὲς, θέλει βελτίωσίν τινα· διὰ τοῦτο προτείνω ἴδιον ἄρθρον 13· οἱ ἐφέται δύνανται νὰ προτείνωσι· δύναται νὰ ᾖναι σπουδαία ἡ πρότασις τοῦ προέδρου καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ὅταν πρόκειται περὶ προβιβασμοῦ πρωτοδίκου ἢ ἀντεισαγγελέως, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἀναγκαῖον αὐτὸ καὶ πολὺ χρήσιμον· καταργεῖται τὸ κατὰ τὸ δοκοῦν δικαίωμα τοῦ ὑπουργοῦ νὰ προβιβάζῃ ὃν ἂν τύχῃ, τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευε καὶ ὡς πειρασμὸς καὶ ὡς ἀφορμὴ διαφθορᾶς τῶν Πρωτοδικῶν. Ἀλλὰ, λέγω, οἱ ἐφέται πῶς δύνανται νὰ γνωρίζωσι τοὺς πρωτοδίκας; Διὰ τοῦτο, λέγω, γενικῶς καὶ εἰς τὸ πρωτοδικεῖον καὶ εἰς τὸ ἐφετεῖον νὰ προστεθῇ ἴδιον ἄρθρον, ὥστε ἐν ἑκάστῃ ἀποφάσει πρωτοδίκου ἢ ἐφέτου νὰ σημειοῦται ὁ εἰσηγητὴς ὁ συντάξας τὴν ἀπόφασιν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ συντάττων τὴν ἀπόφασιν εἶναι ὑπὸ διηνεκῆ δοκιμασίαν ἐνώπιον μὲν τοῦ Ἐφετείου ὁ πρωτοδίκης, ἐνώπιον δὲ τοῦ Ἀρείου Πάγου ὁ ἐφέτης· αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν θεωρῶ πολύτιμον· μολονότι δὲν θὰ περάσῃ, ἀλλὰ δίδω νύξιν δι’ ἄλλην περίστασιν· ἐν τούτοις παρακαλῶ τὸν πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν διότι εἶναι σπουδαία.

§36Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι μία τοῦ κ. Ῥικάκη καὶ ἑτέρα τῶν κ. Πετσάλη καὶ Βάρβογλη. Ἀντίῤῥησιν ἔχω ὡς πρὸς τὴν 1 § τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ῥικάκη, ὁ κ. Ῥικάκης λέγει· Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ πρόεδρος Ἐφετῶν διορίζεται ὁ ἐπὶ ἑξαετίαν ὡς ἀρειοπαγίτης ἢ ἐπὶ τετραετίαν ὡς τοιοῦτος καὶ ἐπὶ τριετίαν ὡς ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἢ ἐπὶ δεκαετίαν ὡς ἐφέτης ὑπηρετήσας. Εἰσαγγελεὺς δὲ τῶν Ἐφετῶν κλπ. ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου δύναται νὰ διορισθῇ καὶ ὁ πρόεδρος των Ἐφετῶν. Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ, διότι ἡ θέσις τοῦ ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου μὲ τοῦ Προέδρου τῶν Ἐφετῶν κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων ἀφομοιοῦται, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ θέσις. Ὁ πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν εἶναι διευθυντὴς, εἶναι θέσις ἀνωτέρα, διότι διευθύνει ἓν δικαστήριον· ὁ ὀργανισμὸς τῶν δικαστηρίων ἀφομοιοῖ τὸν ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου πρὸς τὸν πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, ἀλλὰ δὲν τοὺς καθιστᾷ ἴσους· ἡ θέσις τοῦ προέδρου τῶν Ἐφετῶν θεωρεῖται ἀνωτέρα· ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τοῦτο τὸ νὰ δύναται νὰ διορισθῇ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ὁ πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν ἄνευ τῆς συναινέσεως αὐτοῦ. Ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ῥοντήρη τὸ νὰ τεθῇ ἐν νομοθετήματι ἡ διάταξις, ὥστε ἐν ἑκάστῃ ἀποφάσει νὰ σημειοῦται τὸ ὄνομα τοῦ Πρωτοδίκου τοῦ συντάξαντος αὐτὴν, ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθοτάτη καὶ λογικωτάτη, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀντικείμενον νομοθετήματος, διότι αἱ ὁδηγίαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης περὶ τῶν μηνιαίων καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ πέμπωνται καὶ πέμπονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης περὶ τῶν ἐργασιῶν τῶν Πρωτοδικείων, περιέχουσι πάντοτε τὸ ὄνομα τοῦ δικαστοῦ, ὁ ὁποῖος συντάττει τὴν ἀπόφασιν· ἀλλ’ ὁ κ. Ῥοντήρης θέλει, ὥστε τοῦτο νὰ ᾖναι γνωστὸν καὶ εἰς τὸ Ἐφετεῖον. Ἡ γνώμη του εἶναι ὀρθὴ, ἀλλ’ ἐν νομοσχεδίῳ περὶ προσόντων δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ τοῦτο· πρέπει νὰ ἔχωμεν μέθοδόν τινα.

§37ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπιφέρει ὁ κ. Ῥοντήρης, μοῦ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα πασῶν τῶν ἄλλων, διότι διὰ τῆς σημειώσεως τοῦ ὀνόματος τοῦ εἰσηγητοῦ ἐν τῷ ἱστορικῷ τῆς ἀποφάσεως πληροφορεῖται τὸ Ἐφετεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξελέγξῃ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ, περὶ τῆς ἱκανότητος τοῦ πρωτοδίκου καὶ γνωμοδοτεῖ περὶ τῆς προαγωγῆς του ἐν γνώσει καὶ πεποιθήσει· διὰ τῆς σημειώσεως ταύτης τοῦ εἰσηγητοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίφασις πρὸς τὴν πολιτικὴν δικονομίαν, ἀλλ’ ἐπέκτασις τῆς ἀφορώσης τὰς περὶ Ἀρείου Πάγου διατάξεως, διότι καὶ ἐκεῖ σημειοῦται τὸ ὄνομα τοῦ συντάσσοντος τὴν ἀπόφασιν δικαστοῦ.

§38ΖΑΪΜΗΣ. Εἰμπορεῖ νὰ συμβιβασθῇ τοῦτο, ἂν ἀντὶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὸν νόμον, ἀναφερθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ὁ κ. Ῥοντήρης ἔκαμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν καὶ ἡ Βουλὴ τὴν ἀπεδέχθη.

§39ΡΙΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι διάταξις δικονομικὴ ῥητὴ καὶ δὲν εἰμπορεῖ νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικά· πρέπει νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον καὶ τότε μάλιστα.

§40ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Ὅταν ἐν τοῖς πρακτικοῖς βεβαιωθῇ, ὅτι πρέπει νὰ γράφηται τὸ ὄνομα, ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§41ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σημειοῦται ἐν τῇ ἀποφάσει καὶ δι’ ἄλλον λόγον· δὲν εἶναι γνωστὸν πάντοτε τίνος εἶναι ἡ ἀπόφασις, διότι ἐν τῇ ἀποφάσει εἶναι αἱ ἰδέαι ὅλων τῶν μελῶν τοῦ δικαστηρίου, ὡς ἐκ τῆς πείρας δὲ, τὴν ὁποίαν ἔχω, γνωρίζω, ὅτι πολλοὶ τῶν δικαστῶν κάμνουσι τὰς ἀποφάσεις, ἀφοῦ προηγουμένως συμβουλευθῶσιν ὡς πρὸς τὰ νομικὰ ζητήματα οὐ μόνον τοὺς συγγραφεῖς, ἀλλὰ καὶ δικηγόρους καὶ ἀνωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους· ὥστε δὲν εἶναι μόνον ἡ εἰσήγησις ἀλλὰ καὶ αἱ ἰδέαι τῆς ὁλομελείας· σύνταξις δὲ τῆς ἀποφάσεως δὲν εἶναι ἡ εἰσήγησις, ἀλλὰ αἱ ἰδέαι αἱ ἐν τῇ ἀποφάσει· λοιπὸν ὑποστηρίζω τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει.

§42ΡΙΚΑΚΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν μου εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν ἀποκρούει, τὴν ἀποσύρω· ἐμμένω δὲ εἰς τὸ ἄρθρον 13 ὅπως τὸ ἐδέχθη ὁ ὑπουργός.

§43ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 ἔχω μίαν τροπολογίαν καὶ πιστεύω νὰ τὴν δεχθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς, διότι εἶναι ὀρθή· δίδω τ’ αὐτὰ προσόντα καὶ τ’ αὐτὰ δικαιώματα τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἐφέτην, τὰ ὁποῖα δίδω καὶ εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν· Δὲν ἐννοῶ διατί ὁ ἐφέτης δύναται νὰ γείνῃ εἰσαγγελεὺς Ἀρείου Πάγου μετὰ 8 ἔτη ὁ δὲ εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν μετὰ 15 ἔτη.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥοντήρης δὲν πιστεύω νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του.

§45ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐπιμένω, αὐτὸ εἶναι τὸ πᾶν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥοντήρη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει).

§47ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ διαφορὰ τῆς τροπολογίας μου ἀπὸ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἑξῆς· δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὰ αὐτὰ προσόντα διὰ τὸν πρόεδρον καὶ τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Τὰ προσόντα τοῦ προέδρου ἀπαιτῶ νὰ ᾖναι κἄτι τι μεγαλεῖτερα καὶ νὰ ᾖναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ συμβιβάζωνται μὲ δικαστικὴν ὑπηρεσίαν, ὁποία εἶναι ἡ τοῦ προέδρου· τοῦ δὲ εἰσαγγελέως νὰ συμβιβάζωνται μόνον μὲ καθήκοντα εἰσαγγελικά.

§48ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου πρέπει νὰ ἔχῃ ἀνωτέρας γνώσεις παντὸς δικαστικοῦ ὑπαλλήλου, διότι ὀφείλει νὰ γνωμοδοτῇ ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων καὶ πολιτικῶν καὶ ποινικῶν· δὲν εἶναι ὑποδεέστερος τοῦ προέδρου· πολλάκις δέον νὰ ᾖναι καὶ ἀνώτερος. Λοιπὸν νὰ μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκει).

§50Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· (ἀναγινώσκει). Τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ῥικάκη εἶναι ἀναγκαῖον· ἀμφότερα δὲ τὰ μέρη τῆς προτάσεως εἶναι εὐνοϊκὰ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Τὸ πρῶτον ὅμως εἶναι ἀναγκαιότατον, διότι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς εἰσάγεται ὁ διορισμὸς ἀνωτάτων δικαστικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, κύριοι, ἔχει πολὺ μικρὸν προσωπικὸν, δὲν πρόκειται δὲ σήμερον περὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ προσωπικοῦ, ἀλλ’ ὅταν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου τὸ ἐπιτρέψει, βεβαίως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν τμῆμα, τὸ ἀναγκαιότατον ἴσως τῶν τμημάτων, τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία χωλαίνει ἢ μᾶλλον δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι· τὸ πρώτιστον δὲ καὶ κύριον καθῆκον ὅλων τῶν Ὑπουργείων τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὰ ἄλλα κράτη τὰ πεπολισμένα εἶναι ἡ σύνταξις τῆς στατιστικῆς τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία διὰ πολλοὺς λόγους καὶ ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις εἶναι ἀναγκαιοτάτη· ἀλλὰ ἂν δὲν δεχθῆτε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, ἐὰν πρόκειται νὰ διορισθῇ εἰς θέσιν τμηματάρχου ἢ γενικοῦ γραμματέως ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης δικαστικὸς ὑπάλληλος, οὐδεὶς θέλει δεχθῆ, διότι ἄνευ τῆς τροπολογίας αὐτῆς τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης δὲν θέλουσι λογισθῆ πρὸς ὄφελος αὐτῶν διὰ τὸν προβιβασμόν των. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ῥικάκη εἶναι λίαν εὔλογος. Τὸ δεύτερον μέρος τῆς τροπολογίας δεικνύει εὐμένειαν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δίπλωμα τῆς νομικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὸν, διότι οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης βεβαίως πρέπει νὰ ἔχωσι εὐκολίαν τινὰ ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον, ὅταν θελήσωσι. Τὸ πρῶτον μέρος εἶναι καλὸν, διότι εὐκολύνει τὴν εἴσοδον ἀνωτάτων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὅταν παραστῇ ἡ ἀνάγκη αὕτη, ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ δεύτερον μέρος εἶναι εὐμενὴς διάταξις πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πετσάλη, ἐπιμένετε εἰς τὴν τροπολογίαν σας;

§52ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη, διότι εἶναι ἡ αὐτή.

§53ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι ὀρθὴ βεβαίως, ἀλλὰ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξομοιώσῃ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ὡς πρὸς τὰ προσόντα μὲ τοὺς λοιποὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους. Δὲν ἐννοῶ, ἀφοῦ ἔρχεται νόμος περὶ προσόντων ἀπὸ τοῦ γραμματέως τοῦ εἰρηνοδικείου μέχρι τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, πῶς μένει κλάδος ὁλόκληρος, ὁ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, ἄνευ τοιούτων καὶ ἐπιτρέπεται γενικὸς γραμματεὺς καὶ τμηματάρχης νὰ δύναται νὰ διορισθῇ παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ ὅστις δήποτε καὶ ἐκ τῶν ἀγυιῶν. Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπῃτήσαμεν διὰ τοὺς πρωτοδίκας καὶ τοὺς εἰσαγγελεῖς, νὰ τὰ ζητήσωμεν καὶ δι’ ἐκείνους διὰ νὰ μορφώσωμεν ἐπὶ τὰ βελτίω καὶ αὐτὸν τὸν κλάδον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του αὐτὴν τὴν παρατήρησιν.

§54Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ὅλως διόλου διαφορετικὸν πρὸς τὸ συζητούμενον. Ὁ κ. Καράπαυλος ζητεῖ νομοσχέδιον ὑπὲρ προσόντων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης· αὐτὸ εἶναι ἀνεξάρτητον τοῦ παρόντος· καὶ τοιοῦτόν τι συνέβη καὶ πρό τινων ἡμερῶν, ὅταν ἐσυζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Τρικούπης περὶ προξενικῶν ὑπαλλήλων· καὶ τότε γνωρίζετε, ὅτι ἰδιαίτερος νόμος ἐπαρουσιάσθη περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας. Σήμερον δὲν πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ τὰ προσόντα τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τῶν τε ἰσοβίων καὶ μή. Ἡ μέθοδος τοῦ νομοθετεῖν ἀπαιτεῖ νὰ κανονισθῶσιν αὐτὰ ἰδιαιτέρως. Ὁ κ. Ῥικάκης ἠθέλησε διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς νὰ προβλέψῃ μόνον περὶ τῆς εὐκόλου εἰσόδου τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης.

§55ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅταν εἰσήχθη τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἐγὼ ἠθέλησα νὰ συμπληρώσω τὴν ἔλλειψιν ταύτην καὶ ἐπέδωκα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νομοσχέδιον εἰδικὸν περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ· παρεκάλεσα δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, οὗτος δὲ μοὶ εἶπεν, ἀφοῦ τὸ ἐμελέτησε, ὅτι εἶναι ἰδιαίτερον καὶ δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ ταὐτοχρόνως, ἀλλ’ ὅπως ἐσυζητήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐδέχθη ὅμως μίαν τροπολογίαν, ὅπως πληρωθῇ τὸ ὑπάρχον κενόν. Ἐπειδὴ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τοιοῦτος νόμος εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, διότι θὰ καταρτίσῃ τοὺς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ ὑπουργείου πλέον φιλέργους προσέτι νὰ μὴ ᾖναι ἕρμαιον τῶν κατὰ καιροὺς ὑπουργῶν, καὶ τέλος πάντων θέλει θέσει ἂν οὐχὶ ἰσοβιότητα, τοὐλάχιστον ἀσφάλειαν σπουδαίαν, ἧς ἕνεκα οἱ ὑπάλληλοι δὲν θέλουσιν ἀποφεύγει πλέον τὸν πόνον τῆς ἐργασίας, ἀλλὰ θέλουσι καταστῆ μᾶλλον φίλεργοι καὶ εἰδικοὶ, διὰ τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ Σώματος ἐπὶ τούτου καὶ παρακαλῶ ὅπως μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ παρουσιάσω τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφοῦ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ συζητήσῃ τὸ Σῶμα.

§56ΤΙΝΕΣ. Εἶναι καθῆκόν σας νὰ τὸ ὑποβάλετε. (Ὁ κ. Πετσάλης ὑποβάλλει τὸ γομοσχέδιόν του).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§58ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπεκράτησε διὰ νόμου νὰ κανονίζωνται τὰ προσόντα, ἔστω. Ὅπως ὅμως ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἔλθωσι τὰ προσόντα τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων κ.τ.λ. ἦλθον καὶ τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου, οὕτω ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης. Τοῦτο λοιπὸν παρακαλῶ νὰ γίνῃ καὶ ἤδη, νὰ κανονισθῶσιν ἐπίσης διὰ νόμου καὶ τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἄλλως τὸ κακὸν εἶναι πρόδηλον, ὅτι οὐδὲν προσὸν δύνανται νὰ ἔχουν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι καὶ ἕκαστος δύναται νὰ καταλάβῃ αὐτὰς τὰς ἀνωτέρας θέσεις ἄνευ οὐδενὸς προσόντος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ ὅσον τάχιστα τοιοῦτον νόμον.

§59ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις τῶν προσόντων καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τὸν τμηματάρχην καὶ ἄνω.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν, ἥτις τίθεται ὡς δευτέρα παράγραφος τοῦ 15 ἄρθρου, ἤτοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 16.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καμμία τροπολογία δὲν ὑπάρχει.

§62ΤΙΝΕΣ. Εὐτυχῶς.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 17.

§64ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἔχω μίαν προσθήκην· (ἀναγινώσκει). Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ τροπολογία μου· κατὰ τὸ ἄρθρον τὸ ἑπόμενον δύνανται καὶ οἱ δικηγόροι νὰ διορίζωνται ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ Ἀρείου Πάγου κτλ. Τὸ ἄρθρον 17 τὸ ἴδιον δικαίωμα δίδει καὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ δὲν ἀπαιτεῖ καὶ γνωμοδότησιν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαιτῆται καὶ ἐνταῦθα τοιαύτη.

§65Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ δέχομαι.

§66ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ, διότι οἱ καθηγηταὶ δὲν εἶναι γνωστοί, ὅπως οἱ δικηγόροι.

§67ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει σύγκρισις μεταξὺ τῶν μὲν καὶ τῶν δέ, διότι ἠξεύρετε πῶς γίνονται οἱ μὲν καὶ πῶς γίνονται οἱ δέ, οἱ μὲν μετέρχονται ὅλον τὸν χρόνον αὑτῶν ὡς συγγραφεῖς καὶ εἰς τὴν σπουδήν, οἱ δὲ γίνονται ἀπὸ γραφέων. Πρὸ πάντων ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη, τοῦ νὰ προτείνηται ὁ διορισμὸς τοῦ καθηγητοῦ ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου· πρεσβεύω ὅτι ἐὰν τοῦτο γίνῃ πάντοτε θὰ προτιμηθῇ ὁ ἐφέτης, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ὁ νόμος ὅπως εἶναι συντεταγμένος· κατὰ τοῦτο μόνον διαφωνῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαιτῆται δεκαετία.

§68ΤΙΝΕΣ. Ὅπως ἔχει.

§69ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ῥικάκη φαίνεται ὀρθοτάτη, καὶ πιστεύω ὅτι ὁ ὑπουργὸς θὰ τὴν δεχθῇ.

§70ΤΙΝΕΣ. Τὴν ἐδέχθη.

§71ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Εἶναι δὲ ὀρθοτάτη, διότι ἄνευ τούτου ὅλα τὰ προσόντα πίπτουν, ὅταν ὁ καθηγητὴς δύναται νὰ διορισθῇ ἄνευ προσόντων................

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς δέχεται τὴν τροπολογίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§73ΤΙΝΕΣ. Δὲν παρεδέχθη.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιστρόφως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν τροπολογίαν. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 18.

§75ΡΟΝΤΗΡΗΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἡ τοιαύτη ἐπιστημονικὴ ἀξία βεβαιοῦται οὐχὶ διὰ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς Νομικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου δι’ ἐκθέσεως.

§76ΡΙΚΑΚΗΣ. Θὰ ἐξετάζεται.

§77ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὄχι.

§78Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ νομικὴ σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι ἥκιστα ἱκανὴ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀξίαν τῶν δικηγόρων· τὴν ἐπιστημονικὴν ἀξίαν τὴν πρακτικὴν τὸ ἀνώτατον δικαστήριον δύναται νὰ κρίνῃ, ὄχι ἡ νομικὴ σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου τῆς ὁποίας τὰ ἔργα εἶναι ἐντελῶς ἄσχετα πρὸς τοῦτο. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ γείνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥοντήρη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 19.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν δύω τροπολογίαι, ἡ μὲν τοῦ κ. Πετσάλη, ἡ δὲ τοῦ κ. Κασβίκη· (ἀναγινώσκει).

§81ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ἔχω καὶ μίαν ἰδικήν μου, κ. πρόεδρε.

§82ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγώ, κ. πρόεδρε, προτείνω τὴν ἀπάλειψιν· ὅστις ὑπῆρξε δύναται νὰ διορισθῇ καὶ πάλιν.

§83ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγώ, κ. πρόεδρε, εἶμαι σύμφωνος μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Κατὰ τὴν βʹ. συζήτησιν εἶχον παρουσιάσει τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Τὴν τροπολογίαν ταύτην εἶχον παρουσιάσει, ἐμφορούμενος ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ κ. Ῥοντήρη, διότι ἐνόμισα ὅτι εἶναι ἄδικον ὁ ἐπὶ διετίαν ἢ ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον διατελέσας πρόεδρος πρωτοδικείου ἢ εἰσαγγελεὺς, ἢ ἐφέτης, ἢ εἰς ἄλλην τοιαύτην δικαστικὴν θέσιν νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ, ἀλλὰ νὰ ἀπαιτῆται ὡς προσὸν νέον χρονικὸν διάστημα· διότι ὁ τοιοῦτος διορισθεὶς εἶχε βεβαίως τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν, ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διατελέσας. Διὰ τοῦτο δὲ ἐπρότεινα τὴν ἀπάλειψιν, διὰ νὰ δύνανται νὰ ἐπανέρχωνται, ὅπως ὦσιν, ὅσον τὸ δυνατὸν, τελειώτεροι οἱ ὑπάλληλοι. Ἔκαμα δὲ τὴν τροπολογίαν, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει). Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀρκετὸν τοῦτο, διότι ἂν παραδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει πρέπει νὰ διανύσῃ καὶ ἕτερον χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ ἐπανέλθῃ, διότι ἐὰν κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖται 15ετία, ἐάν τις ἔχει προηγουμένην ὑπηρεσίαν 20 ἐτῶν, πρέπει μετὰ 60ετίαν νὰ δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ.

§84ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, φέρω μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ἡ ὁποία εἶναι σχεδὸν ὁμοία. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ὑπηρεσίαν ὁ διατελέσας ἐπὶ 15ετίαν εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον καὶ ἐπὶ 5ετίαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἣν πρόκειται νὰ ἐπανέλθῃ. Δὲν γίνεται οὐδεμία διάκρισις, ἥτις νὰ χωρίζῃ τὸν ἐπιστήμονα ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον. Ἑπομένως ἔχω τροπολογίαν, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει).

§85ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§86Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Καὶ ἐγὼ παραδέχομαι αὐτήν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ τροπολογία ἀντικαθιστᾷ τὸ ἄρθρον.

§88Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ὄχι ὁλόκληρον, ἀλλὰ τὴν πρώτην παράγραφον.

§89ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου. Φρονῶ ὅτι 12ετὴς ὑπηρεσία εἶναι ἀποχρῶσα διὰ τοὺς μὲν, καὶ 3ετὴς διὰ τοὺς δέ· ἀφοῦ παραδέχεσθε, ὅτι καὶ ὁ δικηγόρος δύναται νὰ διορισθῇ μετὰ 7 ἔτη...

§90ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐργάζεται ἀπὸ γραφεὺς 12 ἔτη, ὥστε δὲν δεχόμεθα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα· τοῦ κ. Διαμάντη ἡ τροπολογία εἶναι πολὺ καλή.

§91ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Νὰ ἐλαττωθῇ ὁ χρόνος εἰς 4 ἔτη, διότι τὰ 5 ἔτη εἶναι πολλά.

§92ΤΙΝΕΣ. Ἅμα δὲν ἔχει δίπλωμα, δὲν εἶναι πολλά.

§93ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Κύριοι, φρονῶ, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ πέσῃ εἰς ἀχρηστίαν, διότι ἐνόσῳ δὲν δώσητε μισθὸν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἀρκοῦντα, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ὑπαλλήλους. Λοιπὸν θὰ πέσῃ εἰς ἀχρηστίαν, ἐὰν θέσητε καὶ αὐτὸν τὸν φραγμόν.

§94ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, φέρω παράδοξον τροπολογίαν τὴν ἑξῆς. Οἱ παραιτηθέντες τῆς ὑπηρεσίας ἵνα ἀναλάβωσι τὸ βάρος δημαρχικοῦ ἢ βουλευτικοῦ ἀξιώματος......

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Διαμάντη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§96ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἔχω προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 19. Προεβλέψαμεν, κύριοι, περὶ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἔχουν τὰ προσόντα, τὰ διαγραφόμενα ὑπὸ τοῦ νόμου, ἀλλὰ δὲν προεβλέψαμεν καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἤδη ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ δὲν ἔχουν τὰ προσόντα ἢ ἔχουν μόνον ἓν μέρος αὐτῶν, ἄλλως ὅμως εἶναι ἱκανώτατοι καὶ δραστήριοι ὑπάλληλοι. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἔφερα τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· (ἀναγινώσκει). Διότι ἄλλως, κύριοι, ὁ ὑπουργὸς εἶναι ἠναγκασμένος, τοὺς εἰσαγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ τοὺς παύσῃ. Ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι ὑπάρχει εἰσαγγελεὺς ἔχων δίπλωμα, ἀλλὰ στερεῖται ἑνὸς τῶν λοιπῶν προσόντων· εἶναι δίκαιον οὗτος νὰ παυθῇ; Ἀφοῦ ἐπροβλέψαμεν περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν πρέπει νὰ προβλέψωμεν καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἤδη;

§97ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι ὀρθοτάτη τοῦ κ. Ῥικάκη. Ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἀπῃτοῦντο προσόντα, καὶ ὅτι ἄνθρωποι φέροντες δίπλωμα εἴτε τοῦ ἑλληνικοῦ, εἴτε ἀλλοδαποῦ Πανεπιστημίου εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ κατέχουν θέσιν εἰσαγγελέως ἢ ἀνωτέραν δὲν ἐδόθη δὲ εἰς αὐτοὺς ὁ καιρὸς νὰ συμπληρώσουν τὰ προσόντα, ἤθελεν εἶσθαι ἄδικον τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ν’ ἀπολύσῃ ὁ ὑπουργός.

§98Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Ῥικάκης, ὑπέβαλε τροπολογίαν, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν ἀκόλουθον ἀρχὴν, ὅτι ἅμα κυρωθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πρέπει νὰ παυθῶσι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ προσόντα. Ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἰσοβίους δὲν δύναται βεβαίως νὰ γίνῃ λόγος· ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς δὲ ὑπαλλήλους τὸ ἄρθρον 22 ἐν τῇ βʹ παραγράφῳ προβλέπει τὰ ἑξῆς: «Ἓν δ’ ἔτος ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ παρόντος νόμου οὐδεὶς δύναται νὰ διατηρηθῇ εἰς δικαστικὴν θέσιν μὴ ἰσόβιον, ἂν δὲν ἔχῃ τὰ δι’ αὐτοῦ ὁριζόμενα προσόντα·» ὥστε ὁ κ. Ῥικάκης ἀνεχώρησεν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς, ἣν καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον, εὑρίσκω δὲ ὅτι ἡ τροπολογία καθόσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ἄρθρον 19 εἶναι ἀποχρώντως δεδικαιολογημένη καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξαν ὁ κ. Ῥικάκης καὶ κ. Καράπαυλος, ἑπομένως δηλῶ ὅτι εἶμαι πρόθυμος ν’ ἀποδεχθῶ αὐτήν. Ἂν δὲν ὑπῆρχε τὸ ἄρθρον τὸ τελευταῖον τοῦ νόμου, βεβαίως δὲν εἴχομεν ἀνάγκην τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ῥικάκη· τότε ὁ ὑπουργὸς δὲν ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον μετὰ 1 ἔτος, ἀλλ’ ἐπειδὴ δύνανται νὰ τύχωσι διακεκριμένοι τινὲς ὑπάλληλοι, αὐτοὶ πρέπει νὰ διασωθῶσι κατὰ τὴν ῥηθεῖσαν τροπολογίαν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη, ἥτις τίθεται ὡς ἐδάφιον 2 τοῦ ἄρθρου 19. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 20. Ἐπὶ τούτου ὑπάρχουν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι, ἡ μία τοῦ κ. Σούτσου καὶ ἄλλων, ἡ ἑτέρα τοῦ κ. Βαλσαμάκη.

§100Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχουσιν ὡς ἠκούσατε τρεῖς τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 20. Δύω τροπολογίαι τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κραναίας κυρίου Βαλσαμάκη καὶ ἑτέρα πολλῶν βουλευτῶν. Ὁ κύριος Βαλσαμάκης προτείνει, ὥστε αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται περὶ τῆς μονιμότητος τῶν εἰρηνοδικῶν, συμβολαιογράφων καὶ ὑποθηκοφυλάκων, ἐπεκταθῶσιν καὶ εἰς τοὺς γραμματεῖς καὶ ὑπογραμματεῖς τῶν δικαστηρίων καὶ γραμματεῖς τῶν εἰρηνοδικείων, δηλ. θέλει οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ν’ ἀπολαμβάνωσι τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νομοσχεδίου. Παρατηρῶ ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης τοῦ κυρίου Βαλσαμάκη, ὅτι ὡς πρὸς τοὺς γραφεῖς καὶ ὑπογραμματεῖς τῶν δικαστηρίων δὲν τοὺς περιέλαβον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 20, διότι κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων οὗτοι διορίζονται παρὰ τοῦ γραμματέως τοῦ δικαστηρίου, τῇ συγκαταθέσει ὁλοκλήρου τοῦ δικαστηρίου, ἑπομένως διὰ τὸν διορισμὸν αὐτῶν εἶναι ὑπεύθυνοι οἱ γραμματεῖς τῶν δικαστηρίων, καὶ δύσκολον εἶναι νὰ περιβάλλωμεν αὐτοὺς μὲ τὰς ἐγγυήσεις αὐτὰς, ὅταν αὐτοὶ δὲν εἶναι ὑπάλληλοι ἀμέσως διοριζόμενοι ὑπὸ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὑπάλληλοι δι’ οὓς εὐθύνεται ὁ γραμματεὺς τοῦ δικαστηρίου. Ὡς πρὸς τοὺς γραμματεῖς τῶν εἰρηνοδικείων ἐνόμισα, ὅτι ἀκόμη δὲν εἶναι καιρὸς νὰ περιβληθῶσιν οὗτοι μὲ τὰς ἐγγυήσεις αὐτάς. Ἂν ὁ εἰρηνοδικειακὸς ὀργανισμὸς βραδύτερον μεταβληθῇ καὶ ἡ θέσις τῶν γραμματέων τῶν εἰρηνοδικείων ἀνυψωθῇ καὶ ληφθῶσιν δηλ. ὡς πρὸς αὐτοὺς ἐγγυήσεις, τότε δυνάμεθα νὰ περιβάλλωμεν αὐτοὺς διὰ τῶν ἐγγυήσεων τοῦ νόμου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι ὁ κ. Βαλσαμάκης δὲν θέλει ἐπιμείνει εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἡ δευτέρα τροπολογία τοῦ κ. Βαλσαμάκη καὶ τῶν λοιπῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν, εἶναι, κύριοι, πολὺ σπουδαία καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, διότι ἀποβλέπει τάξιν τῆς κοινωνίας μεγάλην. Ὁ νόμος ὁ περὶ χαρτοσήμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον, ἔχει διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβολαιογράφων πρέπει νὰ προσδιορίζεται διὰ Β. Διατάγματος μετὰ γνωμοδότησιν τῶν δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν εἰς τὴν γνωμοδότησιν ταύτην νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὸν κατὰ τὰ τρία τελευταῖα ἔτη καταναλωθέντα ἔνσημον χάρτην, καὶ ἐν περιπτώσει ἀνάγκης τὰς ἀποστάσεις καὶ τὸν πληθυσμόν. Συνεπείᾳ τοῦ νόμου καὶ πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐπροκάλεσα τὰ δικαστήρια νὰ προβῶσιν εἰς τὴν γνωμοδότησιν αὐτήν. Αἱ γνωμοδοτήσεις δὲ τῶν δικαστηρίων ἔχουσι τὸ ἀκόλουθον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον βεβαίως ὁ νομοθέτης τοῦ 1877 δὲν ἐγίνωσκε, διότι νομίζω, ἂν τὸ ἐγίνωσκε, δὲν ἤθελε προβῆ εἰς τὴν καθιέρωσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 7. Τὸ ἀποτέλεσμα λοιπὸν τῶν γνωμοδοτήσεων εἶναι, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουσι 405 συμβολαιογράφοι καὶ ὅτι πρέπει νὰ παυθῶσι 154, ἐκ τῶν ὁποίων ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ παυθῶσι 78. Ὅτε συνεπληρώθησαν αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν δικαστηρίων, ἡ Βουλὴ εἶχε συνέλθει· ἐδίστασα δὲ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῶν γνωμοδοτήσεων τῶν δικαστηρίων, διότι δὲν εἶχον, κύριοι, οὔτε σταθμὸν, οὔτε γνώμονα ἵνα δυνηθῶ νὰ προβῶ δικαίως εἰς τὴν παῦσιν 154 συμβολαιογράφων· δὲν ἤθελον δὲ νὰ μείνῃ εἰς τὴν αὐθαίρετον θέλησίν μου τὸ νὰ παύσω 154 συμβολαιογράφους καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν προσθήκην ἐν τῷ ἄρθρῳ 20, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, τοὐτέστιν κατὰ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ πρωτοδικείων......... αἱ παύσεις αὐτῶν πρὸς περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν γίνεται μόνον ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἁρμοδίου παρὰ πρωτοδίκαις εἰσαγγελέως· διότι ἄνευ τῆς γνωμοδοτήσεως αὐτοῦ, οὐδὲν ὅριον δύναται νὰ τεθῇ εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ ὑπουργοῦ· καὶ ἂν εἶχον τὴν καλλιτέραν πρόθεσιν νὰ μὴ φανῶ αὐθαίρετος, ἤθελον φανῆ τοιοῦτος, διότι αὐτογνωμόνως καὶ ἄνευ ἐπιγνώσεως ἤθελον προβῆ εἰς τὴν παῦσιν. Ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον, ἀφοῦ κατέθηκα τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, πολλοὶ μοὶ παρέστησαν, ὅτι ἡ παῦσις 154 συμβολαιογράφων παρ’ ἡμῖν ἤθελεν εἶσθαι σπουδαῖον κοινωνικὸν γεγονός.

§101ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Καθόλου.

§102ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ καθόλου δὲν τὸ παραδέχομαι, διότι εὗρον ἀναδεχθεὶς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὑπεραρίθμους δικαστικοὺς κλητῆρας 1150 περίπου.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ παυθοῦν.

§104ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἠδύναντο νὰ παυθοῦν· δὲν ἠδυνάμην νὰ προβῶ εἰς παύσεις τοσούτων δικαστικῶν κλητήρων· ἀλλὰ μόνον ἔλαβον τὸ μέτρον νὰ μὴ διορίσω κανένα, καί τοι ὑπὸ τῶν δικαστηρίων προτεινομένων, ἔθεσα τὸν περιορισμὸν αὐτὸν εἰς τὸν ἑαυτόν μου. Ἀλλὰ νὰ προβῶ συλλήβδην εἰς παύσεις 1150 κλητήρων, δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸ πράξω διὰ μιᾶς. Προέβην ὅμως βαθμηδόν· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ κακὸν ν’ ἀποκοπῇ διὰ μιᾶς, ἰδίως εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ βαθμηδὸν πρέπει νὰ προσπαθῶμεν νὰ ἐκριζώνωμεν τὸ κακόν. Ὅ,τι σᾶς εἶπον περὶ κλητήρων, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Δωρίδος κ. Κατσικαπῆν, σᾶς λέγω καὶ περὶ συμβολαιογράφων· μοὶ ἦτο πολὺ δύσκολον νὰ παύσω διὰ μιᾶς 154 συμβολαιογράφους. Καὶ ἂν ἐγίνωσκον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅτι τοιοῦτος ἀριθμὸς παύσεων, ἤθελε παρουσιασθῇ, ἀμφιβάλλω ἂν ἤθελον ἀποδεχθῇ κατὰ τὸν Ἰούνιον τὸ ἄρθρον 7 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου. Ἡ παῦσις τόσων συμβολαιογράφων ἐν Ἑλλάδι εἶναι σπουδαῖον κοινωνικὸν γεγονὸς καὶ δὲν πρέπει νὰ προβαίνωμεν ἀποτόμως εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶν. Εἰς ὅλα τὰ μέρη ἡ διόρθωσις τῶν κακῶν γίνεται βαθμηδόν, εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲ πρέπει νὰ ἤμεθα προσεκτικώτεροι. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ὑπάρχει, νομίζω, εἰς τὰς νέας Ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἕτερος λόγος. Κατά τινα νόμον τοῦ Ἰονίου κοινοβουλίου, χορηγεῖται καὶ μονιμότης τις εἰς τοὺς συμβολαιογράφους. Ὥστε οἱ λόγοι οὗτοι μὲ ἔπεισαν ν’ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν «οἱ ἐν ἐνεργείᾳ διατελοῦντες συμβολαιογράφοι δὲν παύονται.» Κατὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην πρέπει ἀφεύκτως νὰ ἐκδοθῇ δυνάμει τοῦ νόμου τῆς 7 Ἰουνίου διάταγμα ὁρίζον τὸν ἀριθμὸν τῶν συμβολαιογράφων τῶν δικαστικῶν περιφερειῶν καὶ οὗτοι θέλουσι μείνει ἐν ἐνεργείᾳ· ἂν δὲ θέσις τις κενοῦται εἴτε διὰ παύσεως οἱασδήποτε, εἴτε δι’ ἀποβιώσεως ἢ παραιτήσεως, αὐτὴ νὰ μὴ συμπληροῦται, μέχρις ὅτου φθάσωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τὸν κανονισθησόμενον διὰ Β. Διατάγματος. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, οἵτινες μὲ ἔπεισαν νὰ μὴ ἀντικρούσω τὴν τροπολογίαν.

§105ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω, κύριοι βουλευταί, μόνον καὶ μόνον ἵνα ἀκουσθῶ μέχρι περάτων τῆς γῆς (θόρυβος)· διότι ἡμεῖς ἐδῶ δὲν νομοθετοῦμεν σπουδαίως (θόρυβος), διότι ἡμεῖς ἐδῶ δὲν φροντίζομεν διὰ τὰ γενικὰ τῆς πατρίδος συμφέροντα, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰ ἰδιαίτερα (θόρυβος). Οἱ ἔχοντες ἄμεσον συμφέρον διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς τροπολογίας ἂς ᾖναι βέβαιοι ὅτι θὰ ψηφισθῇ, ἂς μὲ ἀφήσουν ὅμως νὰ ὁμιλήσω (θόρυβος). Ἠξεύρω ὅτι οἱ Ἑπτανήσιοι ἐνδιαφέρονται (θόρυβος), τὸ γνωρίζω, ἐτελείωσε. Ἡ ἐπαρχία μου δὲν ἔχει συμβολαιογράφους οὔτε διὰ νὰ παυθῶσιν, οὔτε διὰ νὰ διορισθῶσι. Ταύτην τὴν στιγμήν, κύριοι, παραβιάζομεν τοὺς νόμους. Ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον περὶ χαρτοσήμου καὶ ἐλαττώσαμεν τὰ τέλη τῶν συμβολαιογράφων, καὶ ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος εἴπομεν πολλοὶ βουλευταί, τί θὰ γίνουν οἱ ὑπάρχοντες συμβολαιογράφοι; καὶ ὁ ὑπουργὸς μᾶς εἶπε, θὰ ἐλαττωθῶσιν· οὕτως ἀπήντησε τὸ ὑπουργεῖον. Ἐψηφίσαμεν δὲ τοῦτο, διότι ἠθέλαμεν συμβολαιογράφους ζῶντας ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός των καὶ ἐκπληροῦντας τὸ καθῆκόν των, οὐχὶ κλέπτας (θόρυβος). Χθὲς ἐψηφίσαμεν σχετικὸν ἄρθρον, ὅπου κατεστήσαμεν τοὺς συμβολαιογράφους παρέδρους εἰρηνοδικειακούς, ἐν ᾧ συγχρόνως εἴπομεν ὅτι οἱ πάρεδροι τῶν εἰρηνοδικείων δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ἐντόπιοι· ἰδοὺ ἑτέρα παραβίασις νόμου. Ὅ,τι ἐψηφίσαμεν χθές, ἀναιροῦμεν σήμερον· διότι οἱ συμβολαιογράφοι εἶναι κομματάρχαι ὀφείλοντες τὴν θέσιν των εἰς τὰ κόμματα. Τὸν νόμον λοιπὸν τοῦτον, τὸν περὶ προσόντων, ψηφίζομεν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐξαπατήσωμεν τὸν κόσμον (θόρυβος).

§106ΖΩΧΙΟΣ. Θὰ παρεδεχόμην τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος....

§107ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§108ΡΩΜΑΙΟΣ. Κύριε Κατσικαπῆ, μᾶς ἔκαμες τόσο ταβατοῦρι διὰ νὰ ἀκουσθῇς μέχρι περάτων τῆς γῆς. Ἡμεῖς εἰς τὴν Ἑπτάνησον κανένα συμβολαιογράφον δὲν διωρίσαμεν.

§109ΖΩΧΙΟΣ. Θὰ παρεδεχόμην τὴν γνώμην του, ἂν κρείττων αὐτοῦ δὲν ἔλεγε τὸ ἐναντίον. Κρείττων δ’ αὐτοῦ βεβαίως εἶναι ὁ Κυβερνήτης, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπαυε λέγων· ἀφήσατε νὰ κάμῃ καὶ ὁ Χάρος τὸ μέρος του. Κατ’ ἐμὲ δὲ, ἡ τάξις τῶν συμβολαιογράφων εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα εἶναι τάξις ἀνθρώπων ἐντίμων κατὰ γενικὸν ὅρον· οἱ δὲ συμβολαιογράφοι τῆς Ἑπτανήσου εἶναι διωρισμένοι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ κράτους τῶν ἄγγλων, εἶναι δὲ πάσης τιμῆς καὶ πίστεως ἄξιοι, καὶ πιστεύω ὅτι εἰς ὅλην τὴν ἐπικράτειαν τοιοῦτοι εἶναι.

§110ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§111ΖΩΧΙΟΣ. Τώρα σᾶς ἐκυρίευσε τὸ δαιμόνιον, τὸ κατὰ τῶν αὐτοχθόνων, ἐνῷ ἄλλοτε ἐφώναζον ὑπὲρ τῶν αὐτοχθόνων. Ἀπό τινος δὲ ὅλοι οἱ νόμοι, τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν, ὁρμῶνται ἐκ τῆς ἀρχῆς, ὅτι οἱ αὐτόχθονες εἶναι κατεργαρέοι. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἀξίωμα, ἂν ἀγαπᾶτε τὸν θεὸν, ἐὰν τὸ ἐφήρμοζον οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες, αἱ πολιτεῖαι θὰ ἦτον ἀδύνατον νὰ κυβερνηθοῦν. Ἐὰν τὸ σύστημα τῶν συμβολαιογράφων ἦτο σύστημα ἀνθρώπων διεφθαρμένων καὶ κλεπτῶν, βεβαίως ἔπρεπε νὰ λάβωμεν φροντίδα κατ’ αὐτῶν τῶν θηρίων· ἀλλ’ ἡ ἐπανάστασις αὕτη κατὰ τῆς ἐντίμου ταύτης τάξεως τῶν πολιτῶν εἶναι ἀκατάληπτος. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν συμφέρον προσωπικὸν προστατεύοντες τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, διότι οὔτε διώρισα, οὔτε θὰ παύσω τινὰ ἐξ αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ ν’ ἀφαιρέσω ἀπὸ τὸ χωρίον μου τὸν συμβολαιογράφον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐμπιστεύονται οἱ συγχωριανοὶ διότι εἶναι ἐντόπιος. Καὶ εἴθε νὰ ἦσαν οἱ πάρεδροι τῶν εἰρηνοδικείων ὡσὰν αὐτοὺς τοὺς συμβολαιογράφους. Ἐὰν κατηντήσαμεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ὥστε ὁ εἷς νὰ μὴ ἐμπιστεύηται τὸν ἄλλον, πρέπει ν’ ἁρματωθῶμεν ὅλοι ὡς οἱ ἀστακοὶ, καὶ νὰ προσέχωμεν ὁ ἕνας ἀπὸ τὸν ἄλλον. Ἐγκρίνω λοιπὸν πληρέστατα τὰ λόγια τὰ σοφὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τῶν ὁποίων σπανίως ἤκουσα σοφώτερα.

§112ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὠνόμασα τοὺς συμβολαιογράφους κλέπτας· ἀπ’ ἐναντίας εἶπον ὅτι ἡμεῖς ἀποκόψαντες τὸ ἥμισυ τῶν εἰσοδημάτων των τοὺς ὠθοῦμεν εἰς τοῦτο.

§113Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν ὅτι αἱ προτάσεις τὰς ὁποίας ἔκαμαν τὰ διάφορα δικαστήρια ἀναβιβάζουν τοὺς παυτέους συμβολαιογράφους εἰς 154. Ὁ δὲ κ. ὑπουργός νομίζει, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ παυθῶσιν 74, ἀλλ’ ἕνεκα κοινωνικῆς ἀνάγκης, λέγει, πρέπει ν’ ἀφήσωμεν διὰ τοῦ θανάτου βαθμηδὸν νὰ ἐκλείψουν καὶ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς εἰς τὸ προσῆκον. Ἡ γνώμη αὐτὴ δὲν μοὶ φαίνεται ἐφαρμοστέα, διότι ἐὰν συμπέσῃ ν’ ἀποθάνουν οἱ συμβολαιογράφοι ὅλοι εἰς μίαν ἐπαρχίαν τί θὰ γείνῃ; (θόρυβος).

§114ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς δὲν ἐπρόσεχεν ὅταν ἐλάλουν ἢ ἴσως δὲν μὲ ἤκουσεν. Εἶπον ῥητῶς ὅτι πᾶσα κενουμένη ὅπως δήποτε θέσις ἐν ἑκάστῃ δικαστικῇ περιφερείᾳ....

§115ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ εἰρηνοδικείου.

§116Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἐνόμισεν, ὅτι ἐὰν ἐκ τοῦ συνόλου τῶν συμβολαιογράφων ἐκλείψωσί τινες τότε δὲν συμπληροῦνται αἱ θέσεις των· ἀπαντῶ ὅτι τὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδοθῇ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, θὰ ὁρίσῃ ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ εἰρηνοδικείου μίαν συμβολαιογραφικὴν περιφέρειαν· τώρα, ἐὰν ἀποθάνῃ ἢ παυθῇ συμβολαιογράφος, ὁ ὁποῖος εἶναι μόνος εἰς μίαν συμβολαιογραφικὴν περιφέρειαν, ἐννοεῖται ὅτι αὐτὴ ἡ θέσις θὰ συμπληρωθῇ· ἐὰν ὅμως ἐν τῇ συμβολαιογραφικῇ αὐτῇ περιφερείᾳ ἀντὶ ἑνὸς, ὁ ὁποῖος πρέπει κατὰ τὸ ἐκδοθησόμενον διάταγμα, ὑπάρχουν τρεῖς καὶ ἀποθάνῃ εἷς ἐξ αὐτῶν, τότε δὲν συμπληροῦται. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν τοῦτο νὰ τεθῇ εἰς τόν νόμον· ἀρκεῖ πρῶτον νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι οὕτως ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἐννοοῦσι τὴν τροπολογίαν.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς παραδέχεται νὰ τροπολογηθῇ τὸ ἄρθρον 20 ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει).

§119ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων εἰς ἑκάστην περιφέρειαν εἰρηνοδικείου διορίζεται ὁ ἀνάλογος ἀριθμὸς συμβολαιογράφων, καὶ ἐὰν δὲν διορισθῇ, ὁ εἰρηνοδίκης ἐκτελεῖ χρέη συμβολαιογράφου· αἱ περιφέρειαι λοιπὸν δὲν θὰ ὁρισθοῦν διὰ διατάγματος, ἀλλ’ εἶναι ὡρισμέναι.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 21 καὶ γίνεται δεκτόν. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 22. Ἔχομεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τροπολογίαν τινὰ τοῦ κ. Ῥικάκη (ἀναγινώσκει). Ἑτέραν τοῦ κ. Χρηστοπούλου, ἡ ὁποία δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη κατὰ λάθος (ἀναγινώσκει). Εἶναι καὶ τοῦ ἰδίου ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης μία τροπολογία· (ἀναγινώσκει).

§121ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἰδική μου τροπολογία εἶναι εἰς τὴν βʹ. παράγραφον, ἡ τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὴν αʹ. καὶ τὴν παραδέχομαι καὶ ἐγώ. Ἴδετε ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου προσπαθοῦμεν νὰ οἰκονομήσωμεν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἰσόβιοι, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰς συνεπείας τοῦ προκειμένου νόμου. Οἱ εἰσαγγελεῖς, οἱ ἀντεισαγγελεῖς, οἱ συμβολαιογράφοι, οἱ μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα, ἐξησφαλίσθησαν δι’ εἰδικῶν διατάξεων, μένουν δὲ ὑπὸ τὸν πέλεκυν τοῦ νόμου μόνον οἱ εἰρηνοδίκαι καὶ ὑποθηκοφύλακες καὶ οἱ γραμματεῖς τῶν δικαστηρίων, οἱ ὁποῖοι μετὰ ἓν ἔτος αὐτοδικαίως παύονται. Προχθὲς ἐψηφίσαμεν ἕνα νόμον περὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τῶν πρεσβειῶν καὶ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων, καὶ εἴπομεν ὅτι ὅσοι μετὰ ἓξ μῆνας δὲν παύσουν ἀποκτοῦν τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος δίδει εἰς τοὺς ἄλλους. Διατί λοιπὸν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν μὲν τὰ προσόντα ἀλλ’ ὑπηρετοῦν μὲ ἱκανότητα καὶ ἐντίμως διὰ τοῦτο δικαίως νὰ παύσουν, καὶ διατί νὰ μὴ μένῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ νὰ καθαρίσῃ τοὺς ἀνικάνους ἀπὸ τοὺς ἄλλους; Ἐπρότεινα δὲ τὴν τροπολογίαν καὶ δι’ ἄλλον λόγον, διότι ἔχω πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον καὶ δὲν δυσκολεύομαι νὰ εἴπω ὅτι ἕνεκα τῆς ἰδιαιτέρας ὑπολήψεως, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς αὐτὸν, ἔχω πεποίθησιν ὅτι θ’ ἀποδοθῇ πλήρης δικαιοσύνη.

§122ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, κάμνομεν νόμους, ἀλλ’ εὐκόλως παραβιάζονται. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ περιφρουρήσωμεν τὸν νόμον ἀπὸ τὴν αὐθαίρετον ἑκάστου ὑπουργοῦ διάθεσιν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι διορισμὸς γενόμενος ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου θεωρεῖται ἄκυρος καὶ οὐδὲν δικαίωμα παράγει. Ἑτέρα τροπολογία εἶναι ἡ ἑξῆς ἀντὶ «ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως» πρέπει νὰ τεθῇ «μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως».

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία σας εἶναι ἰδιαίτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ εἰς τὸ τέλος.

§124ΤΙΝΕΣ. Ποία εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ ὑπουργοῦ;

§125Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἔχω τροπολογίαν τινὰ νὰ ὑποβάλω, ἀλλὰ μόνον ἐξήγησιν· τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι «πᾶσαι αἱ ἀντικείμεναι εἰς τὸν παρόντα νόμον διατάξεις κτλ.» προσέθηκα, «ἰδίως δὲ αἱ τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὰ προσόντα, τὸν διορισμὸν καὶ τὴν παῦσιν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καταργοῦνται». Κύριοι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Χριστοπούλου ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐπ’ αὐτῆς. Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν θεωρῶ ἐπιβλαβῆ μᾶλλον· κατ’ αὐτὴν πᾶς διορισμὸς ἐὰν ἤθελε γείνει ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ νόμου εἶναι ἄκυρος. Ἀλλ’ ἠξεύρετε τί σημαίνει ἄκυρος; σημαίνει ὅτι ὅλαι αἱ πράξεις εἰς τὰς ὁποίας αὐτὸς ἔλαβε μέρος νὰ θεωρηθοῦν ἄκυροι. Οὕτω λοιπὸν διὰ μίαν παράβασιν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ θὰ προσβληθοῦν συμφέροντα πολλὰ σπουδαῖα· ὥστε τὴν τροπολογίαν αὐτὴν δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ. Ἐὰν ὑπουργός τις παραβιάσῃ τὸν νόμον, κατὰ τὸν νόμον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν ἂς δώσῃ λόγον τῆς παραβάσεώς του. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ῥικάκη, ἡ ὁποία συνωδεύθη δι’ ἐξηγήσεως πολὺ κολακευτικῆς δι’ ἐμέ, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐλήφθη ἐξ ἄλλου νόμου, καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἑνότης, ἠμπορεῖ νὰ τὴν δεχθῇ.

§126ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Χρηστόπουλος ὑποβαλὼν τὴν πρότασίν του ἠννόει οὐχὶ ὅτι ὁ διορισμὸς εἶναι ἄκυρος....

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, τώρα δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, τώρα εἶναι τὸ 22 ἄρθρον. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη.

§128Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν ἀποκρούομεν.

§129Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ προξένων ἤλθομεν τὴν ἑσπέραν καὶ ἐθέσαμεν ἓν ἄρθρον διαβολικὸν καὶ τὸν κατεστρέψαμεν· μὲ ἓν ἄρθρον σατανικὸν καταστρέφομεν τὸ ὅλον· ἔχω πληρεστάτην πεποίθησιν εἰς τὸν κ. Ζαίμην, ἀλλ’ ἠξεύρω ὅτι θὰ ᾖναι καὶ αὔριον;

§130ΡΙΚΑΚΗΣ. Σεῖς οἱ ἴδιοι, κύριοι, ἐψηφίσατε τὸν νόμον περὶ προξενικῶν ὑπαλλήλων, καὶ εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον οὕτως ἐτέθη. Θέλετε μίαν τάξιν ὑπαλλήλων νὰ ἔχετε προστατευομένην καὶ μίαν καταδιωκομένην; ἢ θέλετε οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ψηφίζονται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, νὰ ᾖναι ἀντιφατικοί; Περὶ τίνων πρόκειται; περὶ 5 εἰρηνοδικῶν, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν νὰ μὴ ἔχουν τὰ προσόντα, καὶ οἱ ὁποῖοι μ’ ὅλα ταῦτα θεωροῦνται ἱκανοὶ καὶ διατηροῦνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ· θέλετε νὰ τοὺς ἀφαιρέσητε τὸν ἄρτον;

§131Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, δὲν τὸν ἐννοῶ τὸν κ. Ῥικάκην διόλου· πραγματικῶς εἰς τὸν νόμον περὶ προξένων ἐτέθη τοιαύτη διάταξις, ἀλλὰ κάκιστα ἐτέθη καὶ ἐπολεμήθη μάλιστα.

§132ΡΙΚΑΚΗΣ. Κανεὶς δὲν τὴν ἐπολέμησε.

§133Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγώ.

§134ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ τὴν παρεδέχθη.

§135Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας πολλάκις ἐνδέχεται νὰ μὴν ᾖναι ὀρθή. Σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξετε ὀλίγον· εἶναι τὸ ἴδιον ὁ νόμος περὶ προξένων καὶ τὸ ἴδιον ὁ νόμος περὶ εἰρηνοδικῶν; ὄχι· διότι τί φροντίζομεν διὰ τούτου τοῦ νόμου; τὰ δικαστήρια τὰ πλημμελῶς ἔχοντα νὰ τὰ βελτιώσωμεν· δὲν ἔχει διόλου δίκαιον ὁ κ. Ῥικάκης διότι ὁ εἰρηνοδίκης ὁ μὴ ἔχων προσόντα κατὰ τὸν νόμον ἔχει δικαίωμα νὰ δώσῃ ἐξετάσεις· ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι δύναται νὰ τὰ ἀποκτήσῃ καὶ νὰ ἔλθῃ· ἀλλ’ ἐπειδὴ, λέγει, ἔτυχε νὰ ᾖναι σήμερον εἰρηνοδίκης νὰ μένῃ. Διατί; ἂν εἷς εἰρηνοδίκης παυθῇ σήμερον καὶ δὲν ἔχῃ τὰ προσόντα, ἔχει δικαίωμα νὰ ὑπάγῃ νὰ δώσῃ νέας ἐξετάσεις. Πῶς θέλετε νὰ δώσωμεν διὰ τοῦ νόμου δικαιώματα καὶ προσόντα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν τὰ ἔχουν; Τότε διατί τὸν κάμνομεν αὐτὸν τὸν νόμον;

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Καράπαυλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Χριστοπούλου.

§137ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Χριστόπουλος διὰ τῆς τροπολογίας του ἐννοεῖ ὅτι διορισμὸς γενόμενος ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, δὲν παρέχει δικαίωμα εἰς τὸν διοριζόμενον· τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν ἐδέχθημεν εἰς τὸν νόμον περὶ προξένων· εἶναι δὲ καὶ σωστική, διότι αὐτὴ δίδει τὸ κῦρος τοῦ νόμου· ὅταν πρόκειται περὶ ἰσοβίων μάλιστα δικαστῶν τοὺς ὁποίους δὲν δύνασθε νὰ ἀπολύσητε, ἐξαρτᾶται τὸ κῦρος τοῦ νόμου ἐκ τοῦ αὐθαιρέτου τοῦ ὑπουργοῦ· καὶ εἶναι μὲν ἡ ἐγγύησις τὴν ὁποίαν ὑπέμνησεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀλλ’ ἡ ἐγγύησις αὕτη μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι τόσον ἀποχρῶσα· ἐνθυμοῦμαι ὅτι διωρίσθη ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὰ προσόντα, ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἐλύθη ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ὑπὲρ τοῦ διορισθέντος. Λοιπὸν δυνάμεθα ἐν τῷ νόμῳ νὰ θέσωμεν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ καὶ ἐν ἰσοβίῳ θέσει διορισθεὶς ἂν διωρίσθη χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος, δὲν ἔχει δικαίωμα ἐπὶ τοῦ βαθμοῦ του καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῆς θέσεώς του. Τότε ὁ νόμος εἶναι πλήρης.

§138ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγώ, κύριοι, εἶχον νὰ ὑποβάλω ἄρθρον τὸ ὁποῖον περιέχει τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Καραπαύλου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ἐδικόν μου εἶναι γενικώτερον, τὸ ἑξῆς «οἱ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου διοριζόμενοι εἰς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν, οὐδὲν ἀποκτῶσι δικαίωμα, καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς περὶ παύσεως διατάξεις τοῦ νόμου τούτου»· δηλ. ἠμποροῦν νὰ παυθοῦν, ἀλλὰ δὲν προστατεύονται ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστόπουλος, Καράπαυλος καὶ Ῥικάκης συνεχωνεύθησαν (ἱλαρότης)· ὑπέβαλον δὲ τὴν ἑξῆς πρότασιν (ἀναγινώσκει).

§140ΖΑΪΜΗΣ. Ἀποδέχομαι.

§141Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ποῖος θὰ τὸ εἰπῇ αὐτό;

§142ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ παρατήρησις εἶναι σπουδαία· ἀλλ’ ἀντιτάσσω εἰς αὐτὴν τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ δικαστικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος διωρίσθη παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ θὰ στερηθῇ τοῦ μισθοῦ του ἐννοεῖται ὅτι θὰ προσφύγῃ ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου· τὸ δικαστήριον λοιπὸν ἐκεῖνο, οὐχὶ τὸ εἰδικόν, ἀλλὰ τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον θὰ κρίνῃ ἂν ἔχῃ τὰ προσόντα ἢ ὄχι· καὶ ἤδη ἴσως μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἔχωμεν μίαν ὑπόθεσιν ὁμοίας φύσεως ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Λοιπὸν τὸ δικαστήριον τὸ ἁρμόδιον, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θὰ κινήσῃ ἀγωγὴν διὰ τὸν μισθόν του, θὰ κρίνῃ ἂν ἔχῃ τὰ προσόντα ἢ ὄχι.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὡς 23 ἄρθρον τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Χριστοπούλου, Καραπαύλου καὶ Ῥικάκη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§144ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὡς 24 ἄρθρον παρακαλῶ νὰ τεθῇ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐθέσαμεν εἰς τὸν προξενικὸν νόμον· ὅτι δηλ. οὐδὲν ἐκ τῶν περὶ παύσεως ὁρισμῶν τοῦ παρόντος νόμου δύναται νὰ πηγάσῃ δικαίωμα ἀποζημιώσεως κατὰ τοῦ Δημοσίου.

§145ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην ταύτην τοῦ ἄρθρου 24 νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν ναυτικῶν ὑπέβαλον τὴν ἔκθεσίν των ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταμετρήσεως τῶν πλοίων. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις· ὥρα 5½ μ. μ.