1877.06.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24

Τῆς 17 Ἰουνίου 1877.

(Παρασκευὴ)

Ὥρᾳ 9 π. μ.

Εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπόφασίν της περὶ τῆς ὥρας τῶν συνεδριάσεων. Εἴπομεν, κύριοι, νὰ συνερχώμεθα εἰς τὰς ἑπτὰ, καὶ ὅμως κατηντήσαμεν εἰς τὰς ἐννέα καὶ τέταρτον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν αὔριον, ἂν ἐγκρίνῃ, νὰ ὁρισθῇ ἡ ὀγδόη, καὶ ἂν κατὰ τὴν ὥραν ταύτην δὲν εἶναι πλήρης ἡ Βουλὴ θέλω διαλύσει τὴν συνεδρίασιν.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι πρὸ τῆς ἐννάτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνέλθωμεν· προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συνερχώμεθα καὶ μετὰ μεσημβρίαν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§5ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἡ ὁποία μᾶς διενεμήθη σήμερον ἔντυπος, παρατηρῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξαντλήσωμεν ὅλα τὰ ἀντικείμενα τὰ εἰς βʹ. ἀνάγνωσιν καὶ ἀρχίσωμεν οὕτω κατὰ σειράν.

§6ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς κανονίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§7ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λομβάρδου.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πολῖται Γουδῆς καὶ Τροχάνης ὑπέβαλον ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἧς ἐξαιτοῦνται ν’ ἀναλάβωσιν ὑπὸ τὴν ἐπιμέλειαν αὑτῶν τοὺς φάρους καὶ φανούς.

§9ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν, κύριοι, Σύνοδον, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε σύμβασιν περὶ φάρων καὶ φανῶν μεταξὺ τοῦ κ. καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὸ τελευταῖον ἄρθρον τῆς συμβάσεως, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐξακολουθῇ ὑποστηρίζουσα τὴν σύμβασιν διότι ἡ ἑταιρία εἶχε καταθέσει εἰς τὸ Κεντρικὸν ταμεῖον 50,000 δρ. πρὸς ἐγγύησιν. Ἐνόσῳ ἡ σύμβασις δὲν ἀκυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τὰ χρήματα μένουν εἰς τὸ Κεντρικὸν ταμεῖον· ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἐπιληφθῇ ἑτέρας συμβάσεως ἐνόσῳ ἡ Βουλὴ δὲν ἀποφασίσῃ ἢ νὰ ἀκυρώσῃ ἢ νὰ ἐπικυρώσῃ. Ἐπειδὴ ὅμως προτείνονται νέοι ὅροι ὠφελιμώτεροι εἰς τὴν ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ συζητήσωμεν τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, καὶ ἐπειδὴ πάντοτε αἱ συμβάσεις ἔρχονται παρὰ τῆς Κυβερνήσεως χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τίποτε, καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ καὶ ἤδη ὅπως ἔγεινε καὶ διὰ τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν, νὰ διευθυνθῇ ἡ πρότασις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ ὁποῖαι ν’ ἀποφανθῶσι πῶς θεωροῦσι τοὺς νέους ὅρους.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἔρχομαι νὰ εἴπω, κύριοι, ὀλίγας λέξεις ὡς ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου. Ἡ Βουλὴ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς ἀπεφάσισε νὰ σχηματίσῃ ἓν τμῆμα εἰς τὴν μεγάλην αὑτῆς ἐθνικὴν βιβλιοθήκην, περιλαμβάνον πάντα τὰ δημόσια κείμενα, τὰ δημοσιευθέντα ἀπὸ τῶν Κυβερνήσεων ὅλου τοῦ κόσμου· εἰς ἀμοιβὴν δὲ ἀπεφάσισε, ν’ ἀποστείλῃ καὶ αὐτὴ εἰς ὅλα τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἀποστείλει τὰ ἴδια αὑτῶν ἔργα, ὅλα τὰ δημόσια κείμενα, ἅτινα ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐδημοσίευσεν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεώς της μέχρι σήμερον, καθὼς καὶ ὅλας τὰ δημοσιεύματα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν βιομηχανίαν, εἰς τὸ ἐμπόριον, εἰς τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις, εἰς τὴν νομοθεσίαν, εἰς τὴν νομολογίαν, τὰς τέχνας τὴν βιομηχανίαν, τὴν γεωργίαν καὶ γεωγραφίαν, ὑδρογραφίαν καὶ εἰς τὴν διοίκησιν, συγχρόνως δὲ τὰ πρακτικὰ τοῦ Κογκρέσου, καὶ τὰς ἐκθέσεις τῶν διαφόρων ὑπουργείων. Ὁ ἐνταῦθα πρέσβυς τῆς Ἀμερικῆς ἀπηύθυνεν εἰς τὸ ἡμέτερον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργεῖον ἀνακοίνωσιν τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως τοῦ Ἀμερικανικοῦ Κοινοβουλίου. Τὸ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργεῖον διεβίβασε τὸ ἔγγραφον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως· ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι τὸ κατάλληλον ὅπως ἀναλάβῃ τὴν ἀνταλλαγὴν τὴν προταθεῖσαν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπηυθύνθη ἐπὶ τέλει πρὸς τὴν ἐφορίαν τῆς Βουλῆς, δι’ ἐγγράφου, ἐν ᾧ περιέχονται τὰ ἑξῆς, ἅτινα ζητῶ τὴν ἄδειαν ν’ ἀναγνώσω. (Ἀναγινώσκει). Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει ν’ ἀφήσῃ κατάλληλον τόσῳ εὐκαιρίαν, ὅπως πλουτίσῃ τὴν βιβλιοθήκην αὑτῆς διὰ χιλιάδων τόμων μεγίστης ἀξίας καὶ χρησιμότητος. Ὡς συμπεραίνω, ἡμεῖς θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀποστείλωμεν περὶ τὰ τριακόσια βιβλία, ἤτοι πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, τῆς Γερουσίας, τῶν Συνελεύσεων καὶ ἄλλα δημοσιεύματα ἀφορῶντα εἰς τὴν νομοθεσίαν ἡμῶν. Ἐπειδὴ δὲ τὰ βιβλία αὐτὰ πρέπει νὰ ἀποσταλῶσιν ἀξιοπρεπῶς δεδεμένα, διότι καὶ ἐξ Ἀμερικῆς θ’ ἀποσταλῶσι δεδεμένα, διὰ τὸ δέσιμον, καθὼς καὶ τὴν ἀγορὰν ἄλλων βιβλίων, ἅτινα δὲν ἔχομεν, ἀπαιτοῦνται χίλιαι πεντακόσιαι περίπου δραχμαί. Παρακαλῶ ἡ Βουλὴ νὰ παραχωρήσῃ τὴν πίστωσιν αὐτήν.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὸ ποσὸν τῶν 1500 δραχμῶν;

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε τοὺς ἀπολογισμοὺς τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας.

§16Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ εἰς τρίτην καὶ τελευταίαν συζήτησιν, καὶ πιστεύω, ὅτι εἰς τοῦτο θὰ ἔχω σύμφωνον καὶ τὴν Κυβέρνησιν, τὸν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμον, διότι πρέπει τέλος πάντων νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ σύνταξις τῶν καταλόγων. Ἐὰν ὑπάρχουν κεφάλαια τοῦ νόμου, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπεψηφίσθησαν, αὐτὰ δύνανται νὰ μένουν δι’ ἄλλην φοράν· ἀλλὰ καθόσον ἀφορᾷ τοὺς καταλόγους πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ ὁ νόμος, διότι εἶναι ἐντροπὴ καθ’ ἡμέραν νὰ λέγωμεν, ὅτι εἶναι ψευδεῖς οἱ κατάλογοι.

§17ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἓν ἐκρεμὲς ζήτημα λίαν οὐσιῶδες ἀφορῶν τὴν διάθεσιν τοῦ κληροδοτήματος τοῦ Τριανταφυλίδη ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ τόπου.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουν ἀμφότερα ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§19ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δύω νομοσχέδια ἀφορῶντα τὴν νομοθετικὴν ἔγκρισιν διατάγματος περὶ μεταβολῶν εἰς τὸ τελωνιακὸν δασμολόγιον. Τὰ διατάγματα φέρουν ἡμερομηνίαν τὸ μὲν 9 Ὀκτωβρίου 1874, τὸ δὲ 8 Ἰουνίου 1876· ὡς γνωρίζετε δὲ τὰ διατάγματα ταῦτα ἅμα ἐκδοθέντα τίθενται εἰς ἐνέργειαν καὶ εἶναι νόμοι τοῦ Κράτους, καὶ κατ’ αὐτὰ ἐνεργεῖ ἡ ὑπηρεσία ἡ τελωνιακή. Λοιπὸν εἶναι ἀνάρμοστον νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰσέτι ἡ νομοθετικὴ ἔγκρισις. Συνεζητήθησαν δὶς, ὥστε κατὰ σειρὰν ἔρχονται εἰς γʹ. ἀνάγνωσιν.

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν βʹ. συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ προπληρωμῶν ἐπὶ διεξαγωγῆς δικῶν τοῦ Δημοσίου καὶ βεβαιώσεως τῶν φόρων· (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη.

§22ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς τὸ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον προτείνω μίαν προσθήκην τὴν ἑξῆς. Ἐντέλει τοῦ ἄρθρου νὰ τεθῇ «τὰ αὐτὰ ἰσχύουσι καὶ ἐπὶ μεταφορᾶς ὑποδίκων».

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ. συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως νέας προθεσμίας πρὸς δήλωσιν γαιῶν· (ἀναγινώσκεται). Ὁ κύριος Κασδίκης ἔχει τροπολογίαν τὴν ἑξῆς· (ἀναγινώσκεται).

§24ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ὑπουργεῖον δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κασδίκη. Ἀφοῦ παρουσιάζεται ἀφορμὴ πολὺ εὔλογος νὰ παραταθῶσιν αἱ προθεσμίαι, ἡ Κυβέρνησις δὲν βλέπει ὁποῖον εἶναι τὸ ἐμπόδιον, ὥστε αὐτὸ τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἔχῃ ἕκαστος νὰ δηλώσῃ καὶ αὐτὸς γαίας κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τὸ τρίμηνον. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις δὲν εἶναι καλῶς συντεταγμένη, διότι ἐπαναλαμβάνει τὰς διατάξεις τοῦ νόμου· ἀρκεῖ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸ τέλος, «τὸ αὐτὸ δικαίωμα χορηγεῖται καὶ εἰς πάντα πολίτην Ἕλληνα μὴ κάτοχον γαιῶν».

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ. συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τῆς χρήσεως 1877 (ἀναγινώσκεται). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς βʹ. συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων 63 καὶ 66 τῆς ποινικῆς διατιμήσεως· Ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν. Ἐπίσης ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΧΕΘʹ. νόμου ἐπὶ λογιστικῶν λαθῶν. Ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν.

§27ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἔκφρασις «ἡ ἐπὶ τῆς διασαφήσεως χρέωσις» δὲν εἶναι κατάλληλος καὶ δὲν ἐκπληροῖ τὸν σκοπὸν, διότι εἶναι τετελεσμένη, διότι ὀφείλει νὰ σημειωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα ἐπὶ τῆς διασαφήσεως καὶ προσδιορισθῇ τὸ δικαίωμα τῆς πληρωμῆς, καὶ ἐκ τούτου ἡ τελωνειακὴ ἀρχὴ ἐξαρτᾷ τὸ διπλότυπον τῆς πληρωμῆς, τὸ ὁποῖον συμπληροῖ ὁ ταμίας, καὶ τοιουτοτρόπως συμπληροῦται ἡ πληρωμή. Ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζῃ ὁ ὑπουργός, ὅτι ὅταν θεωρῇ τὴν χρέωσιν καὶ ἐκδίδῃ τὸ διπλότυπον ὁ ταμίας ἢ ὅταν κάμῃ τὴν εἴσπραξιν, ἡ χρέωσις εἶναι τετελεσμένη. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον ἐὰν ὁ νόμος εἶχεν ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῆς εἰδικῆς περιστάσεως. Ἐὰν δὲ ὁ ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον τοῦτον καὶ ἐπὶ ἄλλων περιστάσεων, καὶ μία τοιαύτη συνέβη κατὰ τὰ 1875, ὅτε παρουσιάσθη ὁ ὑπάλληλος διὰ νὰ παραλάβῃ 150 βαρέλια ῥέγκας καὶ ἐσημείωσεν ἀκριβῶς τὸν ἀριθμόν, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ σημειώσῃ δεκαδικὸν ἀριθμὸν ἐσημείωσεν ἀκέραιον· ἡ ὑπόθεσις ἔφθασεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ τοῦτο δὲν ἠδύνατο ν’ ἀποφανθῇ, διότι ὁ ὑπάρχων νόμος δὲν δίδει καμμίαν ἐξουσίαν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καλὸν ἤθελεν εἶσθαι νὰ περιλάβωμεν αὐτὰς τὰς δύο περιστάσεις εἰς τὸν νόμον αὐτὸν διὰ τὰς ὁποίας ἀδικοῦνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§28ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τοῦ μοναδικοῦ, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐννοεῖ νὰ καταστήσῃ τὸ λάθος δεκτικὸν διορθώσεως, μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου ὁρίου, μετὰ τοῦτο δὲ δὲν ἐπεκτείνει τὴν ἄδειαν· τὸ ὅριον αὐτὸ εἶναι ὅταν ἐπέλθῃ χρέωσις. Ὅταν ἐπέλθῃ χρέωσις, ἐπῆλθεν ἀπόφασις, καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν ὁ παρὼν νόμος δὲν ἐπιτρέπει ἀναψηλάφησιν, διότι ὅταν ἤθελε καθιερώσει ὁ νόμος ἐργασίαν ἀτελείωτον, ἤθελον γείνει ἄπειροι καταχρήσεις, διότι τότε εἰς ἕκαστον ἠδύνατο νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἕκαστος δι’ ἀναφορᾶς του ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναψηλάφησιν πρὸς ἀκύρωσιν λογιστικῶν λαθῶν, ἤθελε δὲ παραφυλάττει ὁ τοιοῦτος τὸν ἁρμόδιον καιρὸν, καὶ τοιοῦτοι καιροὶ ἤθελον εὑρεθῆ πάντοτε, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἤθελον προέλθει μεγάλα κακὰ, ἐὰν τὸ ἄρθρον ἤθελε θεωρήσει τὴν ἀναψηλάφησιν μέχρι τοῦ τελευταίου σημείου. Τὸ τελευταῖον σημεῖον εἶναι ἡ χρέωσις, συνίσταται δὲ ἡ χρέωσις εἰς τὴν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἡ τελωνειακὴ ἀρχὴ ἐνεργεῖ προσδιορίζουσα τὸ τέλος τὸ ἀποδοτέον ἀπὸ ὡρισμένον πρόσωπον, τὸν παραλήπτην. Ἀφοῦ δὲ ἡ χρέωσις γείνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διασαφήσεως, καὶ περὶ αὐτῆς τῆς περιστάσεως πρόκειται, διότι ὅταν τὰ ἐμπορεύματα εἶναι πλειότερα εἶναι τὰ πράγματα ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς, καὶ ἐγερθῇ τὸ ζήτημα, ὅτι εἶναι σημειωμένα περισσότερα ἐμπορεύματα ἀφ’ ὅτι εἶναι, τοῦτο θέλει νὰ διευκολύνῃ ὁ νόμος. Λοιπὸν ὁ νόμος λέγει ὅτι, ἀφοῦ ἡ τελωνειακὴ ἀρχὴ ἐνεργήσῃ τὴν τελευταίαν πρᾶξιν, τότε δὲν συγχωρεῖται περιπλέον ἔρευνα, ἀλλ’ ἐὰν, ὑπαρχούσης πράξεως τοιαύτης μὴ τετελεσμένης, ἐπιτρέπεται ἡ ἐφαρμογὴ τῆς εὐεργετικῆς διατάξεως τοῦ νόμου....

§29ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ χρέωσις ὅπως τὴν ἐννοεῖται γίνεται ἀμέσως.

§30ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι ὑπολογισμὸς αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται.

§31ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ τελώνης ὑπολογίζει τὸ πληρωτέον ποσὸν, τὸ σημειοῖ, ὥστε ἡ χρέωσις γίνεται ἀμέσως.

§32ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Προτείνατε μίαν τροπολογίαν.

§33ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. «Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ διπλοτύπου.»

§34ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὸν εἶναι νὰ μὴ ἀνοιχθῇ αὐτὴ ἡ θύρα.

§35ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐδῶ εἶναι μόνον διὰ μίαν περίστασιν, τὴν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν τοιαύτη διαφωνία ἤθελεν ἐγερθῆ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σωτηρόπουλε, λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ κάμετε τροπολογίαν εἰς τὴν γʹ. συζήτησιν. Τί θέλετε τώρα, κύριοι ὑπουργοὶ, νὰ συζητήσωμεν;

§37ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἕπονται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, πάντα συνδέονται μὲ ἔκτακτα ἀντικείμενα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐκλήθη ἡ ἔκτακτος σύνοδος· διότι δὲ δύναται νὰ γείνῃ προπαρασκευὴ χωρὶς νὰ συμβαδίσουν ὅλα.

§38ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πέντε νομοσχέδια συζητοῦμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς προπαρασκευάς.

§39ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διότι δὲν δύναται νὰ προβῇ ἡ δημόσιος ὑπηρεσία, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἐπαισθητόν.

§40ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα μᾶς εἴπετε, ὅτι αὐτὰ μόνον θὰ συζητήσωμεν, καὶ ἡμεῖς ἐσυζητήσαμεν 5 νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν.

§41ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ γείνῃ τοιαύτη διάψευσις τῶν λόγων μου, αὐτὸ εἶναι λυπηρὸν, ἀλλὰ καὶ δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ εὐχαρίστως. Πρόκειται νὰ παρασταθῇ, ὅτι ἀποπλανῶμεν τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὰ ἔργα της τὰ κύρια, καὶ λέγουν, ὅτι σήμερον ἐσυζητήσαμεν 5 νομοσχέδια τοιαῦτα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀληθές. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ συζητηθὲν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε μία ἀναφορὰ ἑνὸς πολίτου δὲν εἶναι τοιοῦτον, ἀλλ’ εἶναι ἕνας νόμος τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐπεθύμησε νὰ ψηφίσῃ ἀναγνωρίζουσα μίαν ἀδικίαν προσγενομένην πρὸς πολίτην καὶ ἠθέλησε νὰ χορηγήσῃ τὴν συνδρομήν της, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ γίνωνται τοιαῦτα, ἕνεκα λογιστικοῦ λάθους, καὶ νὰ πληρώσῃ ὁ πολίτης 9,000 ἀντὶ 9 δραχμῶν. Δεύτερον ἀντικείμενον ἀφορᾷ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, ἥτις δὲν πρέπει νὰ σταματήσῃ.

§42ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐδῶ παύει ἡ συγκοινωνία, ἐὰν δὲν τελειώσῃ τὸ περὶ ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως.

§43ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐννοεῖτε, ὅτι ἄνευ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ προβῇ ἡ ὑπηρεσία;

§44ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐδῶ θὰ παύσῃ ἡ συγκοινωνία.

§45ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν καὶ παρεκάλεσα, ὅτι αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συνοδεύονται μὲ τοὺς ἐκτάκτους λόγους, αὐτὰ παρακαλῶ νὰ συζητηθῶσι πρῶτον, καὶ νὰ μὴ ἀκολουθήσωμεν ἄλλην σειράν. Τώρα, ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ἄλλα νομοσχέδια, ἂς συζητηθοῦν.

§46ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀτμοπλοΐας συνδέεται ἀμέσως μὲ τὸ ζήτημα τῶν παρασκευῶν.

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως, ἂν θέλῃ νὰ ἔμβῃ εἰς τὴν γʹ. συζήτησιν τῆς συμβάσεως.

§48ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμα πρότασιν νὰ προβῇ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως.

§49ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ προσαχθῇ εἰς γʹ. συζήτησιν ἡ σύμβασις τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας;

§51ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἔχομεν ἤδη εἰς γʹ. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθέτων φόρων. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§53ΖΩΧΙΟΣ. Θὰ ἦτο ἐντροπή, προκειμένου λόγου περὶ προσθήκης φόρων, νὰ μὴ λάβω καὶ τὸν λόγον. Ἡ προσθήκη φόρων ὑπαγορεύεται ὑπὸ ἀνάγκης; εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δαπανήσωμεν. Σήμερον πρόκειται νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι, διότι ὅλοι λέγομεν ὅτι ἔκτακτος εἶναι ἡ περίστασις. Πρέπει δὲ νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι ἀρκοῦντες καὶ ἀνάλογοι πρὸς τὰς περιστάσεις. Ποῖος ὅμως θὰ τοὺς πληρώσῃ; Πρῶτον πρέπει νὰ πληρώσουν οἱ ἔχοντες, ἢ τοὐλάχιστον οὐδεὶς πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον εἰς τοὺς πτωχοὺς, τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικον. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ τροποποιήσῃ οὕτω τὸ νομοσχέδιόν του, ὥστε οἱ φόροι νὰ τεθῶσιν εἰς πάντας, καὶ εἰς ἐκείνους μάλιστα οἵτινες φωνάζουν καὶ ἀπαιτοῦν θυσίας. Οἱ φόροι, οἱ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐπιβάλλονται ὅλοι εἰς τὸν λαόν, κανεὶς δὲν ἐπιβάλλεται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διδάσκουσιν, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ὁ τόπος εἰς θυσίας. Παρατηρεῖτε δὲ ὅτι πρόκειται νὰ φορολογηθῶσι καὶ τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα. Καὶ ὁ τοκογλύφος; λέγουν ὄχι. Οἱ ὑπουργοὶ ζητοῦν τὰς θυσίας, αὐτοὶ δὲ οἱ φόροι χθὲς ὠνομάσθησαν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν φόροι ἐλαφροί, μικροί. Μεταξὺ δὲ τῶν θυσιῶν καὶ τῶν φόρων τῶν μικρῶν ὑπάρχει χάσμα μέγα. Λοιπὸν αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἔνστασις κατ’ ἐμέ. Δευτέρα δὲ εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι πρόκειται περὶ εὐρυτάτων παρασκευῶν ἢ μᾶλλον περὶ τῶν εὐρυτάτων παρασκευῶν· ὁ δὲ κ. Τρικούπης ἐφώναζεν ἄλλοτε, ἐὰν δὲν ἴδω, δὲν πιστεύω κανένα. Αὐτὸ δὲ λέγω καὶ ἐγώ. Τώρα βλέπετε μόνον τὴν κεφαλὴν τῶν παρασκευῶν, τὴν δὲ οὐρὰν; τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια. Θὰ δυνηθῶμεν, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς, δι’ αὐτῶν νὰ παρασκευασθῶμεν εὐρύτατα. Ἀλλ’ ἂν νομίζῃ, ὅτι ἐξαρκοῦν τὰ 40,000,000, πρέπει νὰ ἐναποθέσῃ τις, διότι κατ’ ἐμὲ καὶ ἂν ὁπλίσητε ὅλους τοὺς Ἕλληνας, καὶ φέρετε τοὺς τρεῖς ξένους στρατάρχας, πῶς θὰ κινηθῇ ὁ στρατός; Πρὸς κίνησιν τοῦ στρατοῦ θέλομεν χρήματα. Θησαυρός τις ὑπάρχει ἐν τοῖς ταμείοις; ὄχι· δάνειον θὰ δυνηθῶμεν νὰ κάμωμεν!! Ἡ Πρωσσία διαφέρει ὅλων τῶν ἄλλων ἐπικρατειῶν, διότι ἔχει ἐν τοῖς ταμείοις της ἕτοιμον τὸ πρὸς πόλεμον χρῆμα· ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ποῦ ἐλπίζει; Πρόκειται λοιπὸν καὶ περὶ τῆς κινήσεως τοῦ στρατοῦ, ἐὰν δυνάμεθα νὰ παρασκευασθῶμεν εὐρύτατα καὶ ἐπιμένουν εἰς τοῦτο. Καὶ ὁ κύριος Τρικούπης ἐπέμενεν ἄλλοτε λέγων, πρέπει νὰ ἀποταμιεύσωμεν ἓν ποσὸν, καὶ διὰ τοῦ ὑπολοίπου πρέπει νὰ παρασκευασθῶμεν. Καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἔλεγε, πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ μᾶς ἔλθωσι χρήματα. Ἀφοῦ δὲ πρόκειται περὶ εὐρυτάτων παρασκευῶν, πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν φόροι εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ, διότι τὸν ἐρχόμενον Νοέμβριον δὲν θὰ δυνηθῶμεν οὔτε φόρους νὰ ἐπιβάλωμεν, οὔτε δάνεια νὰ συνάψωμεν, τότε δὲ, τί τὸ ποιητέον; Σημειωτέον δὲ, ὅτι ὅλα τὰ δάνεια ἔπεσαν εἰς τὴν ῥάχην τοῦ λαοῦ. Συγκεφαλαιῶν δὲ τὸν λόγον μου σᾶς λέγω, ὅτι καὶ ἐὰν 100 τάγματα σχηματίσητε, καὶ ἐὰν πλοῖα ἀγοράσητε, ἐὰν δὲν φέρετε ἰσοῤῥοπίαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, δὲν κάμετε τίποτε.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ. ἀνάγνωσιν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ πρῶτον ἄρθρον, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ τὸ δεύτερον ἄρθρον.

§55ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἀφοῦ ἐλήφθη τὸ μέτρον νὰ ἐπιβληθῇ πρόσθετος φόρος εἰς τὰς ἀνωνύμους ἑταιρίας, δίκαιον ἦτο νὰ ἐπιβληθῇ καὶ εἰς τὰ πρακτορεῖα τῶν ξένων ἀνωνύμων ἑταιριῶν, διότι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουν πολλὰ τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦν τὰς αὐτὰς ἐργασίας τῶν ἑταιριῶν. Σήμερον αἱ ἑταιρίαι πληρώνουν ὡρισμένον φόρον ἐπιτηδεύματος, τοιοῦτον δὲ ἀνάλογον πληρώνουν καὶ τὰ πρακτορεῖα. Διὰ τοῦ νέου νόμου ὁ φόρος ὁ πληρωτέος ἀπὸ τὰς ἑταιρίας θέλει διπλασιασθῆ, τριπλασιασθῆ, διά τινας δὲ καὶ θὰ δεκαπλασιασθῇ. Φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μείνουν ἐντελῶς ἐξῃρημένα τὰ πρακτορεῖα τῶν ξένων ἑταιριῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ταῦτα δὲν συντάσσουν ἰσολογισμοὺς ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἐξεύρωμεν τὰ κέρδη αὐτῶν, νομίζω ὅτι πράττομεν ἔργον δίκαιον ἐὰν διπλασιάσωμεν τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος διὰ τὰ πρακτορεῖα τῶν ξένων ἀσφαλιστικῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν. Ὁ φόρος οὗτος ὁρίζεται 300 δραχμάς, ἐὰν ἀναβιβασθῇ εἰς 600, νομίζω ὅτι δὲν πράττομεν ἄδικον.

§56ΧΟΪΔΑΣ. Ὑποστηρίζω κἀγὼ τὴν γνώμην τοῦ λίαν πεπειραμένου καὶ λίαν ἐπιστήμονος περὶ τὰ οἰκονομικὰ κ. Σωτηροπούλου, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἐν τῇ δικαιοσύνῃ αὐτῆς νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον τοῦτον εἰς τὰς ξένας ἑταιρίας. Μετὰ τὰ ὀλίγα ταῦτα, ἄρχομαι καὶ πάλιν τῆς ὑποστηρίξεως τῆς προτάσεώς μου περὶ ἐκτάσεως τοῦ φόρου.

§57ΤΙΝΕΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§58ΧΟΪΔΑΣ. Ἀπεῤῥίφθη καθόσον ἀφορᾷ τὸ 10%, ἀλλὰ δὲν ἀπεῤῥίφθη καθόσον ἀφορᾷ τὸ 9%. Ἐπιμένω δὲ ὑπὸ τὴν μορφὴν ταύτην διὰ τὸν λόγον τῆς ἰσότητος. Οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἐπιβολὴν φόρου 2% δύνανται νὰ κληθῶσιν οἰκονομολόγοι σπουδαῖοι, πολιτικοὶ ἄριστοι, ἀλλὰ δὲν δύναταί τις νὰ κληθῇ λάτρης τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἰσότητος. Οἱ ὑποστηρίζοντες τὸν φόρον τοῦτον φοβοῦνται τὴν μέλλουσαν φυγάδευσιν τῶν κεφαλαίων· ἀπατῶνται οἰκτρῶς. Ἐστὲ βέβαιοι ὅτι οἱ κεφαλαιοῦχοι δὲν θὰ φυγαδεύσωσι τὰ κεφάλαιά των· ἐὰν δὲ τοιοῦτος λόγος ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ τὴν φυγάδευσιν τῶν κεφαλαίων των καὶ αὐτῶν, ἤθελον θερμῶς παρακαλέσει τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῇ τὸν τοιοῦτον φόρον διὰ νὰ φυγαδευθῶσι καὶ τὰ κεφάλαια τοῦ ἐγκλήματος καὶ οἱ κεφαλαιοῦχοι ἐγκληματίαι. Ἀλλὰ δὲν θὰ φυγαδευθῶσι· ἦλθον ἐδῶ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς πολλοὶ ἐξ αὐτῶν μὲ μέγα ὄνομα πλουσίου, ἐναρέτου, φιλοπάτριδος καὶ φιλογενοῦς καὶ ἐδῶ κατεπλούτησαν καὶ κατέστησαν ἐπιφανέστατοι καὶ ἐντιμότατοι, ἐνῷ ἐκεῖ ἐθεωροῦντο χρεωκόποι καὶ ἀπατεῶνες· ἐδῶ ἐπλούτησαν διὰ τοῦ ἱδρῶτος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ δυστυχοῦς Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι κατέστησαν φοβεροὶ καὶ φρικώδεις τοκογλύφοι καταστρέψαντες ὁλοκλήρους οἰκογενείας. Μὴ σᾶς φαίνεται παράδοξον τοῦτο, διότι ὁ τυραννοκτόνος Βροῦτος, ὁ προκαλῶν τὴν λατρείαν παντὸς μισοτυράννου, ὁ μέγας πολίτης τῆς Ῥώμης, ἦτο ἐπὶ τοσοῦτον λάτρης τοῦ χρυσοῦ, ὥστε ἐτόκιζε πρὸς 48%. Ἐλάτρευον μέχρι τινὸς τὸν Βροῦτον, ὅστις ἔκοψε τὸ νῆμα τῆς ζωῆς τοῦ πατρός του χάριν τῆς πατρίδος, ἀλλ’ ὅταν ἀνέγνωσα τὸν Ἀττικὸν τοῦ Κικέρωνος καὶ εἶδον τὸν τοκογλύφον αὐτὸν, τὸν ἐμίσησα καὶ εἶπον, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ καρδίᾳ τοιούτου τοκογλύφου νὰ ὑπάρχῃ τοσαύτη φιλοπατρία, καὶ ἐζήτησα ἀλλοῦ νὰ εὕρω τὸν λόγον ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω αὐτόν. Δὲν μοὶ ἐφάνη παράδοξον ὅταν εἶδον γερουσιαστὰς τῆς Ῥώμης αἰσχροὺς τοκογλύφους ἐπὶ τοσοῦτον παρασυρθέντας, ὥστε δολοφόνους νὰ παροτρύνωσιν εἰς τὸν φόνον φιλοπόλιδος, ἐναρέτου πραίτορος, γενομένου θῦμα τοῦ καθήκοντος ἐντὸς τοῦ ναοῦ τῆς Vesta ἐν Ῥώμῃ. Δὲν ἀνατρέχω εἰς μακρὰν ἐποχὴν ἵνα παραστήσω ὑμῖν ὁποῖα καὶ ὁπόσα ἐτέλεσαν καὶ τελοῦσιν οἱ φιλογενέστατοι συμπατριῶται μας, οἱ παροτρύνοντες ἡμᾶς εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν δούλων ἀδελφῶν μας. Ἦλθον ἐδῶ καὶ μᾶς ἐνεθουσίασαν μὲ τὸ Λαύριον, τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας, μᾶς ὑπενθύμιζον τὸν ἀρχαῖον πλοῦτον αὐτοῦ· μᾶς ἐπέδειξαν χάρτην τινὰ καλούμενον, μετοχὴ τοῦ Λαυρίου, καὶ μᾶς ἐπεῤῥόφησαν τοὺς κόπους καὶ τὸ αἷμά μας καὶ μᾶς κατέστησαν γυμνοτραχήλους, πεινῶντας καὶ διψῶντας καὶ μᾶς ὤθησαν εἰς τὴν ἀπόφασιν ν’ αὐτοκτονήσωμεν ἢ νὰ τραπῶμεν εἰς ἐγκλήματα, αὐτοὶ δὲ οἱ φιλοπάτριδες καὶ φιλογενέστατοι εἶναι κάτοχοι μεγάλων μεγάρων, λαμπρᾶς περιουσίας, ἁμαξῶν, καὶ φέρουσιν ἐπὶ τῶν χειλέων τὸ πικρὸν μειδίαμα δι’ ἡμᾶς τοὺς πένητας, τοὺς ἀστέγους, τοὺς μὴ ἔχοντας τὸ δικαίωμα νὰ φροντίσωμεν περὶ ἀναπλάσεως τῆς πατρίδος ἡμῶν. Πεινᾶτε! Μάλιστα πεινῶ, ἀλλ’ ἐργάζομαι. Αὐτοὶ μένουσιν ἀφορολόγητοι, ὁ δὲ ταλαίπωρος ποιμὴν καὶ ὁ γεωργὸς ὁ ὑφιστάμενος πάντας τὰς ταλαιπωρίας ὁ τοσοῦτον περιφρονουμένου ὑπὸ τῆς κοινωνίας, ὁ προσβαλλόμενος ὑπὸ τοῦ ἡλίου τοῦ Αὐγούστου καὶ ὑπὸ τῆς χιόνος τοῦ Ἰανουαρίου, πρέπει νὰ πληρώνῃ! Σὺ λοιπὸν τοῦ ὁποίου τὸν πλοῦτον περιφρονῶ, πρέπει νὰ καταβάλῃς τοὺς φόρους. Ἐὰν ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Ῥωσσίαν καὶ Γαλλίαν δύω, ἢ 3% θὰ λάβωσι, ἐνῷ ἐν Ἑλλάδι λαμβάνουν 12, 24, 40, 50. Τοιοῦτοι λοιπὸν οἱ πλεῖστοι τῶν ὁμογενῶν αὐτῶν οἵτινες ἀρνοῦνται εἰς ἡμᾶς τὴν φιλοπατρίαν, διότι εἴμεθα πένητες· ἀρνοῦνται εἰς ἡμᾶς τὴν τόλμην τοῦ στρατιώτου, διότι δὲν φέρομεν χρυσοκέντητον ἐπενδύτην, ὑποδήματα στιλπνά, δίοπτρα, καὶ δὲν προσμειδιῶμεν τοῖς μεγιστᾶσι καὶ τοῖς ἄρχουσιν ἀπὸ τὰς ἁμάξας. Δὲν πρόκειται ἡ χήρα καὶ τὸ ὀρφανὸν νὰ φορολογηθῇ, καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ τοῦτο, σᾶς ἀντιτάσσω τὴν χῆραν καὶ τὸ ὀρφανὸν τοῦ ποιμένος καὶ τοῦ γεωργοῦ, οἵτινες ἔνθεν μὲν παρὰ τοῦ Δημοσίου καταδιώκονται, ἔνθεν δὲ παρὰ τῶν αἰσχρῶν τοκογλύφων, ὁ δὲ νόμος δὲν ἐπιβάλλει φόρον εἰς τὴν χῆραν καὶ τὸ ὀρφανόν, τὸ ἔχον καταθέσεις εἰς τὴν Τράπεζαν ἀλλ’ εἰς τοὺς μετόχους τῶν Τραπεζῶν. Λοιπὸν ἐν ὀνόματι τῆς ἰσότητος, μὴ δεχθῆτε τὸν φόρον τῶν 2%. Ἐὰν τὸν δεχθῆτε, θὰ λυπηθῶ πολὺ διὰ τὴν ἀπόφασίν σας, καὶ τοι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν σεβασθῶ, ἀλλὰ θὰ λέγω πάντοτε ὅτι δὲν εἶσθε φίλοι τῆς ἰσότητος, ἀλλὰ φίλοι τοῦ πλούτου, τοῦ πολλάκις ἀποκτηθέντος διὰ μικρῶν ἀνομημάτων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπῆρξαν καὶ ὑπάρχουσι πλούσιοι, διὰ τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ἀρετῆς ἀποκτήσαντες τὸν πλοῦτον καὶ διανεμόντες πρὸς 5, 6, ἢ 7%, ἀλλ’ οὗτοι ἀποτελοῦσι τὴν ἐξαίρεσιν. Θὰ εὕρηται ἐν τοῖς δεσμωτηρίοις πολλοὺς μικροὺς κλέπτας, ἀπατεῶνας, πλαστογράφους καὶ λῃστάς, ἀλλὰ δὲν θὰ εὕρητε μεγάλους κλέπτας, πλαστογράφους, ἀπατεῶνας καὶ λῃστάς, κλέπτοντας οὐ μόνον τὰ χρήματα τοῦ δυστυχοῦς λαοῦ, ἀλλὰ τὸ αἷμά του, τὸν ἱδρῶτά του, τὴν προσωπικὴν αὐτοῦ ἐλευθερίαν καὶ τὴν τιμήν του. Περαίνων τὸν λόγον κηρύττομαι ὑπὲρ ἐπιτάσεως τοῦ φόρου εἰς 9%.

§59ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας πιστεύει ὅτι οἱ ἔχοντες τὰς μετοχὰς εἶναι πλούσιοι, καὶ τὰς περισσοτέρας μετοχὰς τὰς ἔχουν τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα καὶ τὰς δημιουργοῦσιν ἀπὸ πεντάρα, πεντάρα. Σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα· εἷς ὑπηρέτης κατώρθωσε νὰ κάμῃ περιουσίαν μεγάλην καὶ αὐτὴν τὴν εἶχεν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ ὅλην τὴν ἄφησεν εἰς τὴν Ῥιζάρειον Σχολήν. Αὐτῆς ἅμα ἐλάμβανε τὸν μισθόν του ἠγόραζε νέαν μετοχήν. Τώρα δὲν ὑπάρχουν καὶ πλούσιοι ἔχοντες μετοχάς; βεβαίως, ἀλλὰ τὰς περισσοτέρας τὰς ἔχουν τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα· πρόκειται λοιπὸν νὰ φορολογήσωμεν τοὺς ἀδυνάτους.

§60Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ὄχι διὰ νὰ πολεμήσω τοὺς φόρους, ἀλλὰ νὰ εἴπω ὅτι ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν οἱ φόροι εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἀνεπαρκῆ, δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσουν εἰς αὐτὸν τὸν σκοπόν, διότι 2,000,000, διότι δὲν πιστεύω νὰ ὠφεληθῶμεν ἐκ τούτων περισσότερα, μόλις ἠμποροῦν νὰ συμπληρώσουν τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ὄχι νὰ ὁρισθῶσι διὰ ἐκτάκτους παρασκευάς· δὲν ἀρκοῦν, εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκῆ. Ἐπιθυμῶ δὲ πολὺ νὰ ἀκούσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον ἄλλοτε ὅτι πρέπει ἐν πυρεττώδει ἐνεργείᾳ νὰ προβῶμεν εἰς τὰς παρασκευάς, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔλεγον, τί εἶναι 5,000,000 φόροι 10,000,000 ἢ 12,000,000; τί λέγουν; ἤλλαξαν τὰ πράγματα; ἤλλαξαν τὰ συμφέροντα, οἱ κίνδυνοι; Ἐγὼ λοιπὸν θεωρῶ τὰ μέσα ταῦτα ἀνεπαρκῆ καὶ ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν πολεμῶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀρκετὰ ἐῤῥέθησαν. Ὁ κ. Χοϊδᾶς ἠκούσατε τί ἐπρότεινεν, ἀλλὰ τὸ ἀπεῤῥίψαμεν. Ὁ κ. ὑπουργὸς προτείνει προσθήκην εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2. (Ἀναγινώσκει). Ἐγκρίνει ἡ Βουλή;

§62ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὅπως ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4.

§64ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ κάμω μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ σπουδαίαν καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσητε. Μία τάξις τῆς κοινωνίας ἀρκετὰ πολυπληθὴς καὶ ἀρκετὰ φιλότιμος μένει ἀφορολόγητος· ἡ τάξις αὕτη εἶναι τῶν δημοσιογράφων. Ἠξεύρετε, κύριοι, ὅτι τὸ δημοσιογραφικὸν ἐπάγγελμα εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον, ἀρκετὰ προσοδοφόρον· εἶναι τέλος πάντων ἓν ἐπάγγελμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἄτομά τινα ζῶσιν ἐξ αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φόρος τις, τὸ μὲν διότι πρόσωπά τινα μένουσιν ἀφορολόγητα, ἐνῷ τὸ καθῆκον τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ διαμοιράζῃ τὸ βάρος τῆς φορολογίας. Νομίζω εἰς ἑξῆς· τῷ συνδρομητῶν θὰ πέσῃ καὶ ὁ φόρος αὐτός, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἑνὸς λεπτοῦ δι’ ἕκαστον φύλλον, διὰ Β. Διατάγματος δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον.

§65ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κατσικαπῆ, διότι πρῶτον οἱ δημοσιογράφοι φορολογοῦνται ὡς ἔχοντες τυπογραφεῖον, δεύτερον εἶναι ἄγνωστον τὸ καθαρὸν ἔσοδον αὐτῶν, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος δίκαιος· ἄλλως τε τὸ προϊὸν τῆς δημοσιογραφίας εἶναι τόσον ἀσήμαντον, τὰ δὲ καλά αὐτῆς τόσον μεγάλα, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι εἶναι περίστασις νὰ λύσωμεν σήμερον αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κατσικαπῆ, διατυπώσατε τὴν πρότασίν σας.

§67Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, διετύπωσα μίαν πρότασιν, ὅτι τὰ νομοσχέδια εἶναι ἀνεπαρκῆ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τί λέγουν οἱ μεγαλοϊδεᾶται.

§68ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προστατεύητε τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἷς βουλευτὴς ἠμπορεῖ νὰ προτείνῃ ἀόριστα, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ χλευάζῃ.

§69Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι εἶπον ὅτι τὰ νομοσχέδιά σας εἶναι ἀνεπαρκῆ, αὐτὸ εἶναι χλεύη; Ἐγὼ δὲν ἐχλεύασα κανένα (θόρυβος).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσικαπῆς προτείνει ὡς ἄρθρον 3· «Αἱ ἐφημερίδες καὶ τὰ παραρτήματα αὐτῶν νὰ ἐκτυποῦνται εἰς ἔνσημον χάρτην ἑνὸς λεπτοῦ.»

§71ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Κατσικαπῆς.

§72ΤΙΝΕΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη.

§73ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις αὕτη δὲν εἶναι τυχαία, ἠκούσατε δύω λέξεις. Ἐγὼ δὲν εἶμαι, κύριοι, ὑπὲρ τῆς ἰδέας νὰ μείνῃ μία τάξις ἀφορολόγητος, ἀλλὰ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγεν ὁ κ. Κατσικαπῆς, εἶναι φοβερά. Ἐλογαριάσατε τί σημαίνει φόρος ἑνὸς λεπτοῦ; Μία ἐφημερὶς ἐκδιδομένη καθ’ ἑκάστην ὑποθέτω ὅτι κυκλοφορεῖ 350 φύλλα τὴν ἡμέραν, ὥστε θὰ πληρώνῃ 3,50 τὴν ἡμέραν, τὸ δὲ ἔτος χιλίας τόσας δραχμάς. Ποῖος φορολογεῖται τόσον; Ὁ μεγαλεῖτερος ἔμπορος; ἢ αἱ μεγάλαι ἑταιρίαι; Κύριοι, εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἐφημεριδογράφος καὶ δημοσιογραφία, ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴν τὴν φορολογίαν, ἐκτὸς ὀλιγίστων δημοσιογράφων.

§74ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὁ κ. Θεοχάρης ὑπολόγισε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντιτύπων διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὁ φόρος εἶναι πολύς· ἀλλ’ ὅσον περισσότερα ἀντίτυπα πωλεῖ τις τόσον καὶ περισσότερα ἀπολαμβάνει. Ὡμίλησα μὲ τοὺς σπουδαιοτέρους δημοσιογράφους καὶ εἶναι σύμφωνοι, καὶ ὡς ἐκ τούτου βλέπετε ὅτι ἡ πρότασις μου ὑποστηρίζει τὸν ἀληθῆ τύπον τῶν χρήσιμων, οὐχὶ δὲ τὸν τύπον, ὅστις οὐδεμίαν ἄλλην ἀποστολὴν ἔχει ἢ νὰ ὑβρίζῃ. Ἐὰν ὁ τρόπος τῆς φορολογίας δὲν σᾶς ἀρέσκῃ, ἀντὶ νὰ τυπώνεται ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου τὸ φύλλον, ἂς τίθεται ἐπ’ αὐτοῦ γραμματόσημον ἑνὸς λεπτοῦ καὶ ἐὰν τὸ ἓν εἶναι πολὺ ἂς τεθῇ ½ λεπτοῦ ¼ τοῦ λεπτοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ μία φορολογία.

§75ΦΙΛΗΜΩΝ. Εἰς τὴν Εὐρώπην, κύριοι, ἀληθῶς ὑπάρχει διὰ τὰς ἐφημερίδας τὸ γραμματόσημον, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰ μεγάλα καὶ σπουδαῖα εἰσοδήματα, ἅτινα ἔχουσιν ἐν Εὐρώπῃ οἱ δημοσιογράφοι ἐκ τῶν κοινοποιήσεων καὶ εἰδοποιήσεων καὶ ἰδίως τῶν ἐμπορικῶν. Καταντᾷ ἐκεῖ τοιουτοτρόπως ὁ φόρος τοῦ γραμματοσήμου ἐλάχιστος καὶ ἀνεπαίσθητος. Ἐκτὸς τούτου ἐκεῖ ἡ δημοσιογραφία εἶναι παγιωμένη, διότι τὰ πάντα εἶναι ἀσφαλῆ καὶ τετελεσμένα, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν πρόκειται νὰ δημιουργηθῶσιν ἐκ τοῦ μηδενὸς τὰ πάντα. Οὕτω ἐκεῖ οἱ φόροι, ὅπως ἐπιβάλλονται ἐπὶ τῆς δημοσιογραφίας, δὲν ἐλαττώνουν, ἀλλ’ ἴσως αὐξάνουν τὰ εἰσοδήματά των· ἐν τῇ Ἑλλάδι θὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον. Οἱ νομίζοντες δὲ ὅτι διὰ τῆς φορολογίας θὰ ἐμποδίσουν τὴν λιβελλογραφίαν, ἂς ὦσι βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ ἐπέλθῃ τὸ τοιοῦτον ἀποτέλεσμα. Εὐτυχῶς ἤδη ἤρχισεν ἡ Κυβέρνησις συναισθανομένη τὸ καθῆκόν της μὴ ὑποστηρίζουσα τὴν λιβελλογραφίαν καὶ περιωρίσθη τὸ καλόν. Ὁ φόρος αὐτός, ἐστὲ βέβαιοι, θὰ καταστρέψῃ μᾶλλον τὰς σπουδαίας ἐφημερίδας, αἵτινες δὲν θὰ δύνανται νὰ συντηρηθῶσι, καὶ θὰ παύσωσι· διότι ἀφοσιωμέναι εἰς τὰ πολιτικὰ καὶ μὴ ἔχουσαι τὴν ὠφέλειαν τῶν εἰδήσεων δὲν δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν εἰμὴ διὰ τῆς ἰδιωτικῆς συνδρομῆς. Ἐὰν ἤδη ἐπιβάλετε φόρον, αὗται μὲν θὰ παύσουν ἡ δὲ λιβελλογραφία οὐχί. Εἰμὶ ὁ μᾶλλον παρὰ τοῦ τύπου προσβληθείς, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι τὴν διόρθωσιν τοῦ τύπου δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐπιζητήσωμεν δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς κοινωνίας, ἥτις θέλει ἀποστρέψει τὸ πρόσωπόν της καὶ δὲν λέλει ὑποστηρίζει τὴν λιβελλογραφίαν. Ὅπως εἶναι σήμερον ἡ κατάστασις τῆς ἐφημεριδογραφίας, θὰ καταστρέψετε τὸν σπουδαῖον τύπον, ἐπιβάλλοντες τὸν τῆς χαρτοσημάνσεως φόρον. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὸ ἄλλο, ὅπερ ἀνέφερεν ὁ κ. Κατσικαπῆς, ὅτι οἱ σπουδαιότεροι δημοσιογράφοι ὑπεστήριξαν τὴν ἰδέαν, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβον σημείωσιν δι’ ἧς ἀναιρεῖται τὸ τοιοῦτον. Ἄλλως, ἂς λεχθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν τοιούτων ἐφημεριδογράφων. Ἐκτὸς τούτων, θεωρῶ τὴν πρότασιν ἀντικειμένην εἰς τὸ Σύνταγμα, ὅπερ κηρύσσει τὸν τύπον ὅλως ἐλεύθερον.

§76ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ φορολογήσωμεν τοὺς δημοσιογράφους, ἀλλὰ τοὺς ἀναγινώσκοντας τὰς ἐφημερίδας. Ὁ Times ἐπλήρωνεν 4,000,000. Ὅταν μοῦ ζητῆτε ἑκατομμύρια ἵνα ἐξοπλισθῇ τὸ ἔθνος, πρέπει νὰ πληρώσωμεν ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἀγῶνος ζωῆς καὶ θανάτου. Ὁ φόρος οὗτος εἶναι δίκαιος, θὰ τὸν πληρώσῃ δὲ ὁ κάτοικος τῶν πόλεων, διότι ὁ κάτοικος τοῦ χωρίου δὲν διαβάζει ἐφημερίδας καὶ πρέπει νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν διὰ τὸ ἓν λεπτὸν τοὐλάχιστον δι’ ἓν ἔτος.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, ἐνόσῳ ἐπροτείνετο ὁ φόρος ὡς φόρος ἐπὶ τῶν ἐκδοτῶν ἐφημερίδων, ἡ συζήτησις περὶ αὐτοῦ ἦτο λογική, διότι καὶ ὁ ἐφημεριδογράφος ὡς ἀπολαμβάνων ὀφείλει ν’ ἀποτίνῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὸν φόρον αὐτοῦ διὰ τὴν ὑποστήριξιν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τῷ παρέχει. Συζητητέον ἄρα ἂν ὁ προτεινόμενος φόρος ὁρᾷ εἰς τὸν ἐκδότην καὶ ἂν δικαίως φορολογεῖ αὐτόν· ἀλλ’ ὁ κ. Ζωχιὸς διευκόλυνε τὴν συζήτησιν ταύτην κατὰ πολύ, διότι ἀνεγνώρισεν, ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τῆς ἐφημερίδος εἶναι φόρος ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ τοῦ ἀναγνώστου. Τοιαύτη πρότασις ἤτοι πρότασις περὶ φορολογίας τῶν ἀναγνωστῶν ἐφημερίδων ἀντιστρατεύεται πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς πολιτείας, πρὸς τὸν πολίτην καὶ εἰς τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας τὸ Σύνταγμα ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τὸν τύπον. Ὁ ἐφημεριδογράφος ὡς παράγων πλοῦτον ὑλικὸν πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς φόρον, ἀλλ’ ὁ φόρος οὗτος προβλέπεται ὑπὸ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων· κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπεβλήθη φόρος εἰς τὰ ἐπιτηδεύματα νὰ ἐπιβάλῃ τοιοῦτον διὰ Β. Διατάγματος, καὶ μόνον ἀφοῦ ἐπικυρωθῶσι τὰ Διατάγματα ταῦτα νὰ εἰσπράττηται ἡ φορολογία· ἂν ὑποτεθῇ ὅτι οἱ ἐφημεριδογράφοι δὲν φορολογοῦνται σήμερον, ἡ διάταξις τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον προσεχῶς θὰ συζητήσωμεν, ἐπιτρέπει ἵνα ὁρισθῇ τοιοῦτος εἰδικὸς φόρος· ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ τοῦ ἀναγινώσκοντος δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν κατ’ οὐδένα λόγον, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη ἐπιτρέπεται. Ὁ ἀναγινώσκων οὐδὲν παράγει ἐκ τῆς ἀναγνώσεως· ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ φορολογῆται ὡς παραγωγός· ἀλλ’ οὐδὲ πρέπει νὰ φορολογῆται διὰ τὴν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως ἀπόλαυσιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχουσι φόροι ἄλλοι ἐπιβαλλόμενοι ἐπὶ τῶν ἀπολαύσεων, τοῦτο δὲ διότι ἡ ἀπόλαυσις ἀποδεικνύει τὸν πλοῦτον, ἐκ τῶν ἀπολαύσεων τούτων πάντοτε ἐξηρέθησαν αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὴν διανοητικὴν ἀνάπτυξιν, διότι ἐθεωρήθη ὅτι ὡς πρὸς ταύτην τὰ κράτη οὐ μόνον δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωσιν αὐτὴν διὰ φόρων, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται καὶ εἰς θυσίας, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε ἐκ τοῦ Συντάγματος ὅτι ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἐλήφθη πρόνοια ἵνα μὴ τεθῶσι περιορισμοὶ εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ τύπου, ἀφ’ ἑτέρου ἐλήφθη πρόνοια, ἴσως καὶ ὑπερβολική, ὅπως διὰ δαπάνης τοῦ Δημοσίου διεξάγεται ἡ ἀνωτέρα καὶ μέση ἐκπαίδευσις τοῦ Κράτους. Καὶ τί εἶναι ἡ δημοσιογραφία παρὰ ἐκπαίδευσις; Ἀλλὰ ἀναφέρετε τὰς καταχρήσεις· καὶ μήπως τὴν φορολογίαν ἐπιβάλλετε μόνον εἰς τὴν λιβελλογραφίαν; ἡ φορολογία ἀφορᾷ εἰς ὅλον τὸν τύπον, δὲν ὑπάρχει δὲ θυσία εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ὑποβάλλωνται προθύμως οἱ λιβελλογράφοι πρὸς ἐνάσκησιν τοῦ ἔργου αὐτῶν. Ὅταν αἱ διατριβαί, αἱ δημοσιευόμεναι εἰς τὰς ἐφημερίδας, πολλάκις πληρώνονται 100 καὶ 200 δραχμάς, διὰ τοῦ ἑνὸς λεπτοῦ δὲν θὰ περιορίσητε τὸν τύπον τὸν δεχόμενον τοιαύτας διατριβάς, ἀλλὰ τὸν ἀποκρούοντα αὐτὰς καὶ χρησιμεύοντα εἰς τὴν ἀληθῆ ἐκπαίδευσιν τοῦ λαοῦ. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ζωχιός ὅτι αἱ ἐφημερίδες ἐν Ἀγγλίᾳ ἐπλήρωνον ἓξ ἑκατομμύριον λιρῶν κατ’ ἔτος. Κατὰ τὰ τελευταῖα ὅμως ἔτη ἡ πρόοδος τῶν ἐλευθέρων ἰδεῶν ἐν Ἀγγλίᾳ ἐμαρτυρήθη διὰ τῆς πλήρους καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ τύπου ὅστις προηγουμένως εἶχεν ἐλαττωθῆ, καὶ οὐ μόνον τοῦτο ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ χάρτου, ὅπως κατασταθῶσιν αἱ ἐφημερίδες ὅσον τὸ δυνατὸν εὐωνότεραι· κατηργήθη φόρος ἑνὸς ἑκατομμυρίου λιρῶν ἤτοι ἴσος περίπου πρὸς τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ὑπάρξῃ ἀληθὴς ἐλευθερία τοῦ τύπου. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Βουλὴ κατ’ οὐδένα λόγον πρέπει ν’ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην, ἐπαρκὴς δὲ εἶναι ὁ φόρος ὁ ἐπιβαλλόμενος εἰς τὰς ἐφημερίδας ὡς ἐπιτήδευμα.

§78ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐλευθερίας τοῦ τύπου οὐδὲ περὶ λιβελλογραφίας, πρόκειται περὶ φόρων τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλουν ἀνάγκαι. Ἀλλὰ σᾶς λέγουν, φορολογεῖται ὁ ἀναγνώστης. Εἰς τὴν Γαλλίαν, κύριοι, ἐπεβλήθη φόρος καὶ εἰς τὸν καίοντα σπύρτα. Ἀφοῦ ζητεῖτε νὰ φορολογῆτε ὅλον τὸν κόσμον, ἀφοῦ ζητεῖτε δάνειον διὰ 44 ἔτη, ἀφοῦ ζητεῖτε νὰ ἐπιβάλητε φόρους εἰς τὸν πτωχόν, πῶς ἀρνεῖσθε τὸ ἓν λεπτόν; Ἐγὼ νομίζω, κύριοι, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ ἡ δοκιμή. Πρέπει, κύριοι, ὅλοι νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὴν φορολογίαν. Τί καθήμεθα καὶ λεπτολογοῦμεν περὶ ἑνὸς λεπτοῦ καὶ περὶ δύω; Οὐδείς, κύριοι, θέλει νὰ περιορίσῃ τὸν τύπον, καὶ ἡμεῖς ἐγράφωμεν ἐφημερίδα, ἀλλὰ πρόκειται περὶ εὑρέσεως χρημάτων πανταχόθεν καὶ διὰ τοῦ τρόπου τοῦ ἠπιωτέρου. Ὅταν ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔφερε τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶπε, θὰ ἐπιβάλω φόρους εἰς τὸν σῖτον, τὸν ὁποῖον τρώγει ὁ πτωχὸς, εἰς τὰ ὄσπρια, ὁ κ. Τρικούπης δὲν ὡμίλησε· ὅταν δὲ πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς τὸν ἀναγνώστην, ἐγάλασεν ὁ κόσμος. Αἱ ἐφημερίδες, κύριοι, πρέπει νὰ ὑποστηριχθῶσι δι’ ἡμῶν αὐτῶν, διὰ τῶν συνδρομῶν, ἀλλ’ ἡμεῖς καλαφατίζομεν καὶ ταῖς πόρταις διὰ νὰ μὴ χωθῇ καμμία μέσα. Διὰ τοῦτο, κύριοι, θεωρῶ τὸν φόρον τοῦτον δίκαιον.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Κατζικαπῆ ἔχει ὡς ἑξῆς· «Αἱ ἐφημερίδες καὶ τὰ παραρτήματα νὰ ἐκτυπῶνται εἰς ἔνσημον χάρτην ἑνὸς λεπτοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κατσικαπῆ ὡς 3 ἄρθρον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Παρεδέχθη. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ κάμωμεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, ὅπως ἔχει, λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, μετὰ τὸ πέρας δ’ αὐτῆς, τῆς Βουλῆς μὴ οὔσης ἐν ἀπαρτίᾳ, διελύθη ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 11 καὶ λ. 45 π. μ.