1876.12.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45

τῆς 9 Δεκεμβρίου 1876.

(Πέμπτη)

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΣΕΡΒΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπόσχεσις, δοθεῖσα διὰ νόμου, κατὰ τὸ 1866 ἀκόμη δὲν ἐξετελέσθη. Κατὰ τὸ 1866 ἐγένετο ὁ νόμος τῆς ἀφομοιώσεως κατὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη ἡ διανομὴ τῆς ἐπικοίνου περιουσίας τῶν δήμων καὶ ἐδηλώθη ὅτι αὕτη ἔπρεπε νὰ γείνῃ προσεχῶς. Ἐν τούτοις διῆλθον πολλαὶ περίοδοι καὶ ἀκόμη δὲν παρεδέχθη νομοσχέδιον περὶ διανομῆς. Ὑπῆρχε κοινὴ εὐχὴ, τοὐλάχιστον εἰς τὴν Λευκάδα, ὅπως διανεμηθῇ ἡ κοινὴ περιουσία μεταξὺ τῶν δήμων, διότι αἱ πρόσοδοι τῆς περιουσίας αὐτῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι σημαντικαὶ ἀποῤῥοφῶνται ματαίως. Ἐκπληρῶν λοιπὸν αὐτὸν τὸν πόθον συνεφώνησα μετὰ τινων συναδέλφων μου, καὶ μετ’ αὐτῶν ὑποβάλλω τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σκοπὸν ἁπλούστατον ἔχει ὅπως ἡ κοινὴ περιουσία τῶν δήμων τῆς Λευκάδος διανεμηθῇ σχετικῶς τοῦ πληθυσμοῦ ἑνὸς ἑκάστου. Ἐπειδὴ τὸ ἀντικείμενον εἶναι ἐπαρχιακὸν, ἐπειδὴ εἶναι κατεπεῖγον, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίῤῥησις, παρακαλῶ θερμῶς τὴν Βουλὴν ἵνα εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ νὰ σημειωθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψηφισθῇ ὅπως εἰ δυνατὸν ἔλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον προσδοκῶμεν ἐπὶ δέκα ἔτη. Τὸ νομοσχέδιον συνίσταται ἀπὸ ὀκτὼ ἄρθρα, συνοδεύεται δὲ μὲ αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, τὸ ἀντικείμενον εἶναι ἁπλούστατον.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ ἅμα τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§3ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§4ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν Λευκάδα, συμβαίνει καὶ εἰς τὰς ἄλλας νήσους....

§5ΣΕΡΒΟΣ. Διὰ τὴν Ζάκυνθον καὶ τὴν Κεφαλληνίαν ἐγένετο νόμος.

§6ΡΩΜΑΙΟΣ. Καὶ ἡ Κέρκυρα εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν.

§7ΖΩΧΙΟΣ. Τὴν αὐτὴν παράκλησιν διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἐπαναλαμβάνει καὶ ὁ ταπεινὸς δοῦλός σας, διὰ τὴν ταπεινὴν Κέρκυραν. Βλέπετε ὅτι ἀπὸ τοσούτων ἐνιαυτῶν μέχρι τῆς ὥρας δὲν κατωρθώθη τὸ ἁπλούστατον πρᾶγμα, καὶ δὲν ἐλάβομεν πεῖραν τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς προστασίας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πολλάκις ἦλθον εἰς λόγους, τὸν εὕρισκον δὲ πρόθυμον, τέλος ὅμως μοὶ ἔλεγεν ἓν ἀλλὰ, καὶ τὸ ἀλλὰ αὐτὸ κατέστρεφεν ὅλα τὰ προηγούμενα. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐγὼ παραδίδομαι εἰς χεῖράς σου· ἐπὶ τέλους δὲ πρέπει νὰ τελειώσῃ καὶ τὸ προκείμενον ζήτημα, καὶ ἢ θὰ ἀναδείξωμεν ζῶσαν τὴν Κέρκυραν, ἢ θὰ τὴν ἀφήσωμεν νεκράν. Ὑπάρχει μία περιουσία οὐχὶ μικρὰ, ἀλλὰ μεγάλη, μεγίστη, φέρουσα προσκεκολλημένους εἰς τοὺς μαστοὺς αὐτῆς μεγάλους ἀνθρώπους φθορεῖς, πρὸς βλάβην καὶ τῆς Κερκύρας καὶ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὀφείλετε δὲ νὰ λύσετε πρὸ τοῦ Ἀνατολικοῦ ζητήματος τὸ Κερκυραϊκὸν, ἂν δὲ δὲν εἶσθε εἰς κατάστασιν νὰ λύσετε τὸ Κερκυραϊκὸν ζήτημα, μὴ προβαίνετε περαιτέρω. Παραδιδόμεθα δὲ εἰς τὴν δικαιοσύνην σας, εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς Βουλῆς, ἐὰν δὲ προνοήσητε καὶ περὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, θὰ εὐεργετήσητε τὸν τόπον, θὰ εἴπουν δὲ καὶ οἱ ταλαίπωροι Κερκυραῖοι, ὅτι εἶδον φῶς ἱλαρόν. Τὸ πρᾶγμα δὲ εἶναι ἁπλούστατον, εἶσθε δὲ ἐν γνώσει αὐτοῦ καὶ σεῖς καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, γινώσκετε δηλαδὴ ὅτι ἡ Κερκυραϊκὴ περιουσία καθ’ ἡμέραν καταναλίσκεται, ἐπὶ τέλους δὲ δὲν θὰ εὕρετε τίποτε, οὔτε σεῖς οὔτε ἡ Κέρκυρα.

§8ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ἀντικείμενον δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὅσον ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται· ἐπειδὴ δὲ εἰσάγεται σήμερον νομοσχέδιον περὶ διανομῆς τῆς περιουσίας τῆς νήσου Λευκάδος, ὑπάρχει δὲ καὶ ἀπὸ πέρυσιν εἰσηγμένον ὅμοιον νομοσχέδιον διὰ τὴν νῆσον Κέρκυραν, γίνεται δὲ φροντὶς νὰ εἰσαχθῇ τοιοῦτον καὶ διὰ τὴν νῆσον Κεφαλληνίαν, νομίζω ὅτι θέλει εὐκολυνθῆ παραπολὺ ἡ ὑπόθεσις, ἂν εὐαρεστηθῇ ἡ Βουλὴ ν’ ἀναθέσῃ εἰς τὸν κ. πρόεδρον αὐτῆς, νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὴν εἰδικὴν ἐξ ἐννέα ἢ ἕνδεκα μελῶν, τινὰ τῶν ὁποίων νὰ ᾖναι ἀντιπρόσωποι τῶν νήσων, τὰ λοιπὰ δὲ βουλευταὶ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους· εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην θέλω καθυποβάλει ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ ὅλας τὰς πληροφορίας καὶ παρατηρήσεις, ὅσας ἐργαζόμενος πρὸ πολλοῦ ἔχω συλλέξει· πιστεύω δὲ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐργασίαν της, καὶ οὕτω νὰ τελειώσωμεν ταχύτερον καὶ καταλληλότερον αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§9ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς εἶπεν ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τὸν ἔντιμον πρόεδρόν μας νὰ ἐκλέξῃ ἐπιτροπὴν ἐξ ἐννέα ἢ ἕνδεκα μελῶν, ἥτις νὰ συνέλθῃ διὰ νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ πρακτέου. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς εἴπω πολλὰ περὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλ’ ἀναβάλλω αὐτὰ ἐν τῷ μέλλοντι· ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲ προτείνω ἕναν ἁπλούστατον τρόπον λύσεως. Ἂς ἀναθέσωμεν εἰς τὸν ἔντιμον πρόεδρόν μας τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, καὶ ἂς ὑποβάλῃ αὐτὸς τὸ κατάλληλον νομοσχέδιον. Βαρὺ δὲ εἶναι τὸ φορτίον, ἀλλ’ ὁ θέλων νὰ κάθηται ἐν τοῖς πρώτοις πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὰ βάρη τὰ πρῶτα.

§10ΡΩΜΑΙΟΣ. Μαζῆ μὲ τὸν κ. Τρικούπην ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην, καθὼς καὶ τὸν κ. Δεληγεώργην.

§11ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ ἐμπιστεύομαι εἰς μόνον τὸν πρόεδρον, ἂν ἔχῃ ὄρεξιν. Ὁ κ. Τρικούπης ἀνήκει εἰς ἓν κόμμα, ἔχον ἰδίας συμπαθείας, ἐν ᾧ ὁ κ. πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ οὐδέτερος εἶναι καὶ εἶδεν ἐκ τοῦ πλησίον τὰ πράγματα, στέργομεν δὲ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν σοφίαν αὐτοῦ ὅπως σωθῶμεν ἀπὸ χειρῶν ἀδίκων. Ἁπλουστέραν δὲ ταύτης λύσιν δὲν βλέπω.

§12ΣΕΡΒΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Λευκάδος, ἤδη ἀπεφάνθη νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· εἰς τὸ διάστημα δὲ αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ διατρέξῃ τὸ νομοσχέδιον, ἂν ὁ ἔντιμος κ. πρόεδρος τῆς Βουλῆς νομίσῃ κατάλληλον νὰ ἐνασχοληθῇ, καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐνασχοληθῇ, δύναται νὰ τὸ πράξῃ. Ἔστε δὲ βέβαιοι, ὅτι ἂν παραπεμφθῇ τὸ ἀντικείμενον εἰς πολυμελῆ ἐπιτροπὴν, τίποτε δὲν θὰ γείνῃ, νομίζω δὲ ὅτι τὸ προκείμενον ἀντικείμενον εἶναι ἄξιον νὰ κινήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διότι εἶναι ἄδικον αὐτοὶ οἱ δῆμοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ διατηρηθῶσι, νὰ βλέπουν διαρπαζομένους τοὺς ὀλίγους πόρους τοὺς ἀνήκοντας αὐτοῖς. Τὸν νόμον αὐτὸν, τὸν περὶ περιουσίας τῆς Λευκάδος, τὸν ὑπέβαλον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, μοὶ εἶπε δὲ ὁ τμηματάρχης ὅτι τὸ ἀντικείμενον εἶναι λελυμένον, οὐχ ἧττον ἐγὼ ἐπιθυμῶ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ πράγματος καὶ νὰ φέρῃ νέον νόμον.

§13ΡΩΜΑΙΟΣ. Πταίουν τινὲς τῶν Ἑπτανησίων, οἱ ὁποῖοι ἔβαλαν εἰς τὰ αὐτιὰ τῶν ὑπουργῶν ἄλλα ἀντ’ ἄλλων.

§14ΖΩΧΙΟΣ. Ἔθνη μεγάλα ἀναθέτουν εἰς ἕνα καὶ μόνον ἄνθρωπον νὰ λύσῃ ἓν ζήτημα, ἡμεῖς ἂς ἀναθέσωμεν εἰς τὸν κ. πρόεδρον.

§15ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν εἶναι τῆς γνώμης νὰ γείνῃ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπόσχομαι καὶ ἐγὼ νὰ λάβω μέρος.

§17ΤΙΝΕΣ. Τριμελής.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε εἰς ἐμὲ σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ συγκροτηθῇ οὕτως, ὥστε τάχιστα νὰ ἔλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, ὑπόσχομαι δὲ νὰ λάβω καὶ ἐγὼ μέρος.

§19Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐλάλησα, κύριοι, δὶς ἀπὸ τοῦ βήματος περὶ τῶν περιπλοκῶν, τὰς ὁποίας ἐγέννησε τὸ ζήτημα τῶν δηλώσεων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις· αἱ περιπλοκαὶ αὐξάνουν, τὸ ζήτημα καθίσταται σκανδαλῶδες καὶ ἴσως ἐπικίνδυνον· ἐπειδὴ ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔφερε καμμίαν πρότασιν εἰς τὴν Βουλήν, ἴσως διότι δὲν ἔλαβε καιρόν, διὰ τοῦτο ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλω πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἂν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ νὰ προσθέσῃ τίποτε, δύναται νὰ τὸ πράξῃ, καὶ ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ. Ὑποβάλων τὴν πρότασιν ταύτην, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σκανδαλῶδες, νὰ σπεύσῃ ν’ ἀποφασίσῃ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος, ὅτι πολλὴν ὥραν δὲν θὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐγγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον;

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§22ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Σᾶς εἶπον ἰδιαιτέρως, σᾶς λέγω δὲ καὶ δημοσίως, ὅτι ὑπάρχει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ζάκχαριν, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζονται εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν κίτρων ἐν Νάξῳ, αὐτὴ εἶναι ἡ βιομηχανία, ἡ ὁποία συμφέρει εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ τὸ περὶ τούτου νομοσχέδιον σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Μοὶ ἐνεχειρίσθη πρὸ ὀλίγου ἀναφορὰ τοῦ κ. Klebbe ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς σμύριδος. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ, δύναμαι νὰ ἀναγνώσω τὸ συμπέρασμα. (Ἀναγινώσκει). «Τέλος ἐπειδὴ καθίσταται ἀναγκαῖον νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Μαθίας, ἂν δέχεται καὶ δίδει τὴν ἀπαιτουμένην ἐγγύησιν διὰ τὴν προσφοράν του τῶν δραχμῶν 15 καὶ 12 0)0 κατὰ στατῆρα, κρίνομεν ὀρθὸν νὰ τεθῇ ἐν τῇ συμβάσει ἡμῶν ὁ ὅρος, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη κυροῦται, ἐὰν μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου τ. ε. ὁ κ. Μαθίας δὲν ἤθελε καταθέσει τὴν ἐγγύησιν ταύτην.» Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τῶν πόρων τοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν συντάξεων· αἱ τροπολογίαι θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν καὶ τρίτην συζήτησιν. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται εἰς πρώτην συζήτησιν τὴν ἀρχήν, τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ εἰρημένου νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου ψηφοφορίας. Ἔχομεν ἤδη τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν καθυστερούντων ἀπὸ κεκλεισμένας χρήσεις. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται εἰς πρώτην συζήτησιν τὴν ἀρχήν, τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ εἰρημένου νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου ψηφοφορίας. (Κατόπιν ἐγένοντο παραδεκτὰ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια· ἤτοι τὸ νομοσχέδιον 1) περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ ταμείων νόμου, 2) περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐπηνέχθησαν μεταβολαὶ εἰς τὸ τελωνειακὸν δασμολόγιον, 3) περὶ κυρώσεως ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐπηνέχθησαν μεταβολαὶ εἰς τὸ τελωνειακὸν δασμολόγιον, 4) περὶ ἐπιστροφῆς εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῆς εἰσαγομένης διὰ τὰ κρίτρα ζακχάρεως).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη ἔχομεν ἐπίσης εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὰ ἰαματικὰ ὕδατα τῆς Κυλλήνης.

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προκειμένου περὶ συμβάσεως, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν τυπικὴν ἀνάγνωσιν τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν, διότι ναὶ μὲν δύναται νὰ ᾖναι τυπικὴ ἡ πρώτη καὶ δευτέρα ἀνάγνωσις, ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ συμβάσεις ἀφορῶσιν εἰς τρίτους, οἱ τρίτοι ὅταν γείνῃ παραδεκτὴ ἡ σύμβασις εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν, δύνανται νὰ προβάλωσι κατόπιν παράπονον ἐὰν δὲν γείνῃ παραδεκτὴ καὶ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν λόγῳ ὅτι ἐζημιώθησαν ἐξαπατηθέντες ἐκ τῶν δύο πρώτων ἐπιψηφίσεων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις πρὸ πάσης ἀναγνώσεως ἵνα ἐξ ἀρχῆς ἀποφανθῶμεν οὐχὶ τυπικῶς ἀλλ’ οὐσιαστικῶς ἂν παραδεχόμεθα τὴν σύμβασιν ἢ οὔ. Ὥστε ἐὰν νομίζητε, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἁ. ἀνάγνωσιν τῆς συμβάσεως, θέλω λάβει τὸν λόγον.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπαγορεύεται ἡ συζήτησις.

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρετηρήσατε ὅτι θὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν μόνον τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ ψήφισις γίνεται τυπικῶς, ἀλλὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ ἀνάγνωσις δὲν πρέπει νὰ γείνῃ τυπικῶς· ὅθεν δέον ν’ ἀναβληθῇ ἕως οὗ ἐξαντληθῶσι τὰ πρὸ αὐτῆς ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται δι’ αὔριον ἡ ἁ. ἀνάγνωσις.

§29ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὸ τέλος τῆς τακτικῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται ἤδη ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον).

§31ΡΟΥΚΗΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Γραφεῖον δὲν διέκρινε.

§33ΤΙΝΕΣ (ἐγειρόμενοι). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§34Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ψηφοφορία ἐγένετο ὡς καὶ ἐπὶ τῶν προηγουμένων νομοσχεδίων, ὥστε ἂν τὸ Προεδρεῖον ἀμφιβάλλει δύναται νὰ ἐρωτήσῃ τὸ ἀντίστροφον.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον).

§36ΤΙΝΕΣ (ἐγειρόμενοι). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία κατὰ τὸ ἑπόμενον Πρωτόκολλον). Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς διευθύνσεως τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ναὶ ἢ ὄχι;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 135, 78 εἶπον ναὶ τοὐτέστι παρεδέχθησαν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, 56 εἶπον ὄχι, ἤτοι δὲν παρεδέχθησαν τὴν ἀρχὴν, εἷς δὲ ἠρνήθη ψῆφον· ὥστε ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ μοναδικοῦ ἄρθρου.

§39ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Εἰς τὸ διὰ τῶν νόμων ΡΚΣΤʹ. τῆς 13 Μαρτίου 1849, ΙΝʹ. τῆς 1 7βρίου 1856 καὶ ΤΟΑʹ. τῆς 6 Δεκεμβρίου 1869 προσδιωρισμένον προσωπικὸν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς προστίθενται δύω ὑπαστυνόμοι διὰ τὰ σχηματισθησόμενα δύω νέα τμήματα τῆς πόλεως Ἀθηνῶν, δύω βοηθοὶ ἀναπληροῦντες τοὺς προϊσταμένους αὐτῶν ὑπαστυνόμους, ἀπόντας ἢ κωλυομένους, καὶ πεντήκοντα κλητῆρες ἐξ ὧν πέντε δευτέρας, οἱ δὲ λοιποὶ τρίτης τάξεως.»

§40ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Λόγος δημοσίου συμφέροντος ὑπηγόρευσε τὴν σύστασιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας μόνον εἰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ. Ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς συνεστήθη δυνάμει νόμου, ὑπάρχουσι δὲ κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον 4 ὑπαστυνόμοι εἰς τὰ τέσσαρα τμήματα τῆς πόλεως Ἀθηνῶν, εἷς εἰς τὸν δῆμον Πειραιῶς, καὶ εἷς ἀγροτικὸς ὑπαστυνόμος. Ἡ σύστασις τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ὅπως εἶπον, προῆλθε διὰ λόγον δημοσίου συμφέροντος, ἀλλ’ ἀνετέθη ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας καὶ ἡ φύλαξις τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων· τοῦτο ἐνῷ οὐδόλως συνετέλει ὑπὲρ τοῦ δημοσίου συμφέροντος ἐπέφερε τὴν καταστροφὴν τῶν κτημάτων, καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πέρυσιν ἠναγκάσθημεν οἱ βουλευταὶ Ἀττικῆς νὰ ὑποβάλωμεν νόμον δρακόντιον περὶ φυλάξεως κτημάτων, καὶ ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς εὐγνωμονοῦν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ μὲν ἐψήφισε τὸν νόμον, ἡ δὲ τὸν ἐπικύρωσε. Τώρα θέλω νὰ κάμω μίαν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν καὶ πέρυσιν ἔκαμα εἰς τὸν κ. πρωθυπουργόν, νὰ φέρῃ τροπολογίαν τινὰ ὅπως ἡ ἀγροτικὴ ἀστυνομία Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀνατεθῇ ἢ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀποκλειστικῶς, ἢ εἰς τοὺς δήμους, διότι τὸ ὑπάρχον σύστημα εἶναι νόθον, μὴ ὑπάρχοντος τοῦ ὑπευθύνου. Κατὰ τὸν νόμον, τὸν ἀγροτικὸν ἀστυνόμον διορίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ δυστυχῶς διορίζει ἀνθρώπους οὐχὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους πρὸς φύλαξιν τῶν κτημάτων, ἀλλὰ τοὺς δυναμένους νὰ γείνωσιν αὐτῇ χρήσιμοι πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς μερίδος των, καὶ πολλάκις οἱ ἀγροφύλακες καταλιπόντες τὴν φύλαξιν τῶν κτημάτων παρεκάθηντο εἰς τὰ θεωρεῖα τῆς Βουλῆς, ἵνα χειροκροτοῦσιν ἢ συρίζωσιν. Τὸν ἀγροτικὸν ὑπαστυνόμον, κατὰ τὸν νόμον, τὸν διορίζει ἡ Κυβέρνησις ὡς καὶ τὸν βοηθὸν αὐτοῦ, τοὺς δὲ ἀγροφύλακας τοὺς ἐκλέγει ὁ δῆμος καὶ ὁ διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας· ἐν περιπτώσει δὲ διαφωνίας ἀποφασίζει ὁ ὑπουργὸς, ὅστις κατὰ τὸ πλεῖστον παραδέχεται τὴν γνώμην τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας, εἰς τρόπον ὥστε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον εἶναι ὑπεύθυνος συντάκτης. Ἐφωνάξαμεν οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, ἀλλὰ τί ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν; Ὁ διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας παραδέχεται πολλάκις πρόσωπα ἐντελῶς ἀνάξια. Βλέπετε ὅτι εἶναι νόθον τὸ σύστημα καὶ πρέπει διὰ τοῦτο ἢ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὴν εὐθύνην ἢ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Τοιουτοτρόπως ὠφελεῖται τὸ Δημόσιον.

§41ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην τροπολογιῶν, κάμετε τροπολογίαν.

§42ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραδεχθῇ ἓν ἐκ τῶν δύω, ἤτοι ἢ αὐτὴ νὰ ἀναλάβῃ ἐντελῶς καὶ τὴν ἀγροτικὴν ἀστυνομίαν ἢ νὰ τὴν ἀναθέσῃ εἰς τοὺς δήμους. Καὶ τί ἄλλο συμβαίνει; ἐνῷ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀγροφυλάκων πληρώνει ὁ δῆμος, τὰ πρόστιμα τὰ ἐξ ἀγροζημιῶν τὰ λαμβάνει τὸ Δημόσιον πρὸς ζημίαν τῶν δύω δήμων.

§43ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θέλω ὑποβάλει πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἀγροτικὴ ἀστυνομία πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὸν δῆμον μὲ ὅλα τὰ δικαιώματα καὶ τὰ βάρη.

§44ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, χθὲς ὅτε ἐγίνετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἤμην ὀλίγον ἀσθενὴς καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ διὰ τοῦτο σήμερον θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἀκούσῃ. Τί θὰ εἴπουν, κύριοι, εἰς τὰς ἐπαρχίας μας, ὅταν ἀκούσουν, ὅτι ἡμεῖς ψηφίζωμεν δάνεια, θὰ ἐπιβάλλωμεν φόρους, ἢ ὄχι; Θὰ ἐπιβάλλωμεν βεβαίως, ἀλλὰ φωνάζομεν δι’ οἰκονομίας· τί θὰ εἴπωσι, λέγω, εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅταν ἐνῷ πρόκειται περὶ ἐκτάκτων παρασκευῶν καὶ δανείων καὶ οἰκονομιῶν, αὐξήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ 60,000 δραχμάς;

§45ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀπὸ πέρυσι.

§46ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι ὅλως διόλου ἄτοπον, ἐνῷ πρόκειται περὶ ἐκτάκτων παρασκευῶν, περὶ φόρων, περὶ δανείων, νὰ εἴπωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας, ὅτι ηὐξήσαμεν τὴν ἀστυνομίαν ἐκ 50 κλητήρων καὶ δύω ἀστυνόμων. Ὅπως ἐπεράσαμεν ἕως τώρα ἂς περάσωμεν καὶ τώρα. Ἀλλὰ, κύριοι, καὶ νὰ μὴν κακοφανῇ κανενὸς, θὰ εἴπω ὅ,τι ἠξεύρω ὄχι ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου τούτου, ἀλλ’ ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπουργείων. Τί γίνεται; οἱ ἡμίσεις τῶν κλητήρων μόνον ἐργάζονται, οἱ δὲ ἡμίσεις εἶναι ὑπηρέται εἰς τοὺς ἰσχυροὺς, ἄλλοι δὲ μένουν εἰς τὰς ἐπαρχίας των καὶ μισθοδοτοῦνται, καὶ αὐτὰ εἶναι γνωστὰ εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ γνωρίζουν· καὶ τί θὰ εἰποῦν; Τὰ γνωρίζω καὶ ἐγὼ καὶ τὰ εἶδα καὶ τὰ ἤκουσα καὶ τὰ ἀντελήφθην, ὅτι ἔχουν οἱ ἰσχυροὶ τοὺς κλητῆρας ὡς ὑπηρέτας καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Εἶναι ἄτοπον, εἶναι ἄδικον, εἶναι σκληρὸν νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους εἰς τὸν τόπον. Προτείνω λοιπὸν οἱ 50 κλητῆρες νὰ γίνουν 10, ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ προστεθοῦν, καὶ οἱ ὑπαστυνόμοι νὰ λείψουν.

§47ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, ἡ αἴτησις περὶ ἧς πρόκειται ὑπεβλήθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀπὸ τὰ 1875, ἐπανελήφθη ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου τοῦ κ. Τρικούπη, τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1875 τὴν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βότσαρης. Μετὰ τοῦτο ὁ διευθύνων τὴν ἀστυνομίαν ἤδη ὑπέβαλε μίαν αἴτησιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ ν’ ἀκούσητε, διότι συνειθίζομεν τὰ εἰς τὴν ἀγορὰν λεγόμενα νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν συκοφαντίας. (Ἀναγινώσκει τὴν αἴτησιν). Τὴν αἴτησιν ταύτην, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον Τρικούπη, ἠκολούθησεν ἑτέρα ἐπὶ τῆς ὑπουργείας ἡμῶν. Οὕτω μετὰ ἐπανειλημμένας αἰτήσεις καὶ ἀναφορὰς κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται, καὶ σημειώσατε, ὅτι τὸ ἔξοδον παρεδέχθη ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ οἱ κλητῆρες συνεπείᾳ ἀνάγκης διωρίσθησαν ἔκτοτε· ἡ ἀνάγκη εἶναι παλαιὰ βεβαιωμένη καὶ ἀνεγνωρισμένη.

§48ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ λαλήσω, διότι χθὲς εἰς ὅσους ὡμίλησαν περὶ τῶν κακῶς ἐχόντων ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσία, ἡ Κυβέρνησις ἀπεκρίνετο διϊσχυριζομένη, ὅτι εἶναι ψευδῆ τὰ λεγόμενα. Σήμερον ὅμως ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι εἶναι συκοφαντία πᾶς κατὰ τῆς ἀστυνομίας λόγος· δηλ. ἡμεῖς οἱ λέγοντες τοιαῦτα εἴμεθα συκοφάνται. Ἐν τούτοις σᾶς ἐρωτῶμεν, μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως, τῆς ἐξηγούσης τὰ τῆς ἀστυνομίας, ἐὰν ἔχωμεν δίκαιον. Ἡ ἔκθεσις λέγει ὅτι τινὲς τῶν κλητήρων εἶναι γέροντες καὶ ἀνίκανοι· ἐγὼ δὲ νομίζω, ὅτι εἰς αὐτοὺς μᾶλλον ἁρμόζει σύνταξις.

§49ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει νόμος συντάξεως περὶ αὐτῶν.

§50ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ καλλίτεροι καὶ τιμιώτεροι.

§51ΖΩΧΙΟΣ. Τότε πάλιν ἔχομεν δίκαιον ἡμεῖς, ἐὰν οἱ ἀσθενεῖς καὶ γέροντες εἶναι οἱ καλλίτεροι.

§52ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι οἱ καλλίτεροι, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ μένωσι τὴν νύκτα ἀγρυπνοῦντες.

§53ΖΩΧΙΟΣ. Τότε τοὺς πρέπει σύνταξις. Ἂς τοὺς δώσωμεν τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, καὶ ἂς τοὺς ἀναπληρώσωμεν. Κύριε πρώην ἀστυνόμε, ὑπόθες ὅτι σὲ πιάνει κακοποιός τις ἀπὸ τὸν λαιμόν, καὶ ὁ κλητὴρ εἶναι ἐκεῖ πλησίον, εἶναι δὲ τιμιώτατος, ἀλλὰ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σὲ βοηθήσῃ.

§54ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς σπασμένος.

§55ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Αὐτοὶ οἱ κλητῆρες χρησιμεύουν εἰς τὴν διανομὴν ἐγγράφων, εἶναι ἀποσπασμένοι εἰς τὸ πτωχοκομεῖον, τὸ γηροκομεῖον.

§56ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε πρώην ἀστυνόμε, εἰς τὸ Βερολῖνον μόνον εἰς τοῦ Βασιλέως τὸ ἀνάκτορον φυλάττουν φρουροί· λέγει δὲ χθὲς ἡ ἐφημερίς, ὅτι ἐντὸς τοῦ Βερολίνου εἶναι τοὐλάχιστον 50, 100 200 χιλιάδες δημοκρατικοὶ ἀπὸ ἐκείνους ποῦ βάνουν φωτιὰ εἰς τὰ παλάτια.

§57ΦΙΛΗΜΩΝ. Μόνον εἰς τὴν Γαλλίαν εἶναι δημοκρατικοὶ τοιοῦτοι.

§58ΡΟΥΚΗΣ. Ἔχομεν καὶ ἐδῶ, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ πετρελαίου, εἶναι συντηρητικοί.

§59ΖΩΧΙΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ διοργανίσῃ τὴν ἀστυνομίαν, διότι ὅπως τὴν παρέστησε δὲν εἶναι ἀστυνομία, καθ’ ἃ δὲ ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν εἶπεν ὁ ὑπαστυνόμος τῶν ἀγρῶν εἶναι ὄργανον φατρίας.

§60ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι αὐτός, νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν νοῦν μας.

§61ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ προτείνω λοιπὸν τὴν ἀκόλουθον τροπολογίαν· οἱ ἀνίκανοι κλητῆρες νὰ τεθῶσιν ὑπὸ σύνταξιν.

§62ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτοὶ ἐκτελοῦν ἐργασίαν ἄλλην, διότι τὴν νύκτα δὲν ἠμποροῦν νὰ φυλάττουν εἰς τοὺς δρόμους. Ἐὰν θέλετε, ἂς τοὺς βάλωμεν ὑπὸ σύνταξιν.

§63ΖΩΧΙΟΣ. Μάλιστα, διότι αὔριον θὰ ἔλθῃ πάλιν ἄλλη προσθήκη, διὰ τὸ ὀρφανοτροφεῖον, διὰ τὸ πτωχοκομεῖον.

§64ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰ τὰ καταστήματα δὲν θέλουν κλητῆρας;

§65ΖΩΧΙΟΣ. Θὰ κάμῃ καμμίαν ἀποστασίαν τὸ πτωχοκομεῖον;

§66ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τοὺς πειράζουν τὰ παιδιά.

§67ΖΩΧΙΟΣ. Θέλετε κλητῆρας μὴ κλητῆρας, θέλετε κλητῆρας ὑπηρέτας· ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου καὶ δὲν ψηφοφορῶ ὑπὲρ, διότι δὲν πείθομαι.

§68ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω περὶ τῶν κλητήρων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ ἔκθεσις τῆς Ἀστυνομίας χαρακτηρίζει ὡς ἀνικάνους. Νομίζω, ὅτι ὁ συντάξας τὴν ἔκθεσιν ἐνόει ἀνικανότητα αὐτῶν μόνον ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν, διότι οἱ 10 ἢ 15 κλητῆρες, τῶν ὁποίων ἡ ἡλικία προέβη καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν πρὸ εἰκοσαετίας, δὲν δύνανται νὰ ἐνεργήσουν τὴν νυκτερινὴν ὑπηρεσίαν· οὐχ ἧττον ὅμως ὅπως παύωνται σήμερον οἱ κλητῆρες ἐπὶ μόνῃ τῇ προφάσει ὅτι ἅπαξ ἢ δὶς ἐτιμωρήθησαν, ἢ διότι δὲν ἐχαιρέτησαν τὸν ὑπαστυνόμον ἢ τὸν διευθυντὴν, καὶ διορίζονται κλητῆρες ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τὶ ἐστὶ ὁδὸς Ἑρμοῦ καὶ ὁδὸς Αἰόλου· εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τῶν γερόντων διὰ νὰ διδαχθῶσιν οἱ νέοι τὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ὁ κ. Καραγιαννόπουλος καὶ ὁ κ. Δαρειώτης, οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν διευθυνταὶ τῆς Ἀστυνομίας, γνωρίζουν ὅτι ἄνευ 10 καὶ 15 οἱ ὁποῖοι κάθηνται ἐντὸς τοῦ καταστήματος δὲν ἐνεργεῖται ἡ ὑπηρεσία, καὶ αὐτοὶ εἶναι αἱ κλεῖδες, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ὄχι οἱ νέοι οἱ κατὰ πρῶτον διοριζόμενοι.

§69ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ζωχιοῦ ἐνόησα ὅτι ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἐχαρακτήρισεν ὡς συκοφαντίαν τινὰ ἐκ τῶν λεχθέντων χθές. Ἐπειδὴ εἷς ἐξ ἐκείνων οἵτινες θερμότερον ἐπολέμησαν τὸ νομοσχέδιον εἶμαι καὶ ἐγὼ, ἀναγκάζομαι εἰς τὴν τοιαύτην μομφὴν ν’ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς. Ἐὰν ὑπῆρχε συκοφαντία τις εἰς ὅσα χθὲς εἶπον, τὴν συκοφαντίαν ταύτην προσάπτουν εἰς τὸν κ. πρωθυπουργὸν τὰ ὄργανά του. Ἐξηγοῦμαι· χθὲς μετὰ τὸ πέρας τῆς συνεδριάσεως εἰς τὸν διάδρομον ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἐνώπιον πολλῶν συναδέλφων μοὶ εἶπεν ὅτι· «οὐχὶ ὅσους εἴπετε, κ. Βαλέττα, ἀλλὰ πλέον τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ εἶναι κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκτελοῦν καθήκοντα κλητήρων», καὶ ἀνέφερε ἀριθμὸν 10 κλητήρων, οἱ ὁποῖοι δὲν παρευρίσκονται εἰς τὴν διεύθυνσιν. Ἐὰν λοιπὸν ὑπῆρξε συκοφαντία, τὴν συκοφαντίαν ταύτην, ἐπαναλέγω, ὑποστηρίζουν τὰ ὄργανα τοῦ κ. πρωθυπουργοῦ καὶ εἰς ἐκείνους ἂς ἀποταθῇ.

§70Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Σήμερον ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ κ. Εὐθυμίου Δεληγιάννη καὶ ἄλλων ὁ κ. διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας διέψευσε ῥητῶς ὅλας τὰς διαδόσεις, εἰπὼν ἐνώπιον ἐμοῦ καὶ τῶν ἄλλων ὅτι κανεὶς δὲν ὑπηρετεῖ οὔτε εἶναι μαθητὴς, τινὲς μόνον ὑπηρετοῦν εἰς τὸ πτωχοκομεῖον, τὸ νοσοκομεῖον καὶ ἄλλα καταστήματα ἐκτελοῦντες καθαρῶς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν.

§71ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἂν καὶ δὲν ἐπιτρέπω καμμίαν διάψευσιν τῶν λόγων μου, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχύσω αὐτοὺς, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῶσιν οἱ συνάδελφοι, οἵτινες χθὲς ἦσαν παρόντες, ἐὰν ὁ κ. Χατζηπέτρος μοῦ τὰ εἶπεν.

§72ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Μάλιστα, εἶπεν ὅτι ἀρκοῦν καὶ 150, ἀλλὰ νὰ ᾖναι ἱκανοί.

§73Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μοῦ ἔδωκε μάλιστα ἐντολὴν ὁ κ. Διευθυντὴς καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ τὰ εἴπω αὐτὰ εἰς τὴν Βουλὴν.

§74ΣΠΗΛΙΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ ἀπολύσωμεν κλητῆρά τινα λόγῳ παρηλικιότητος, διότι καὶ ἂν θελήσωμεν δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ πράξωμεν, διότι διατελοῦσιν οἱ κλητῆρες ὑπὸ θητείαν πενταετίας, καὶ ἀπολυόμενοι ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου θέλουσι δικαιωθῇ δικαστικῶς εἰς τὴν ἀπολαβὴν τοῦ μισθοῦ των ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ πενταετία των. Αἱ περὶ παρηλίκων τοιούτων ὅμως γινόμεναι παρατηρήσεις δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὸ μέλλον πρὸς ὁδηγίαν καὶ τῶν Διευθυντῶν τῶν προτεινόντων κλητῆρας, καὶ τῶν ὑπουργῶν ἐγκρινόντων τὰς προτάσεις ταύτας· οὐχ ἧττον ὅμως δυνάμεθα μετὰ πεποιθήσεως νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι ἡ ζητουμένη προσθήκη νέων πεντήκοντα κλητήρων εἶναι πολὺ ὑπερβολική. Ἐὰν οἱ κλητῆρες οἱ περὶ τοὺς 15, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀδικαιολογήτως ἀπεσπασμένοι εἰς τὰ ὑπουργεῖα, ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις των, εἰς τὰ τακτικά των καθήκοντα τῆς ὑπηρεσίας των καὶ προστεθῶσιν ἔτι 15 θέλομεν ἔχει αὔξησιν τριάκοντα κλητήρων, οἵτινες εἶναι ἀρκοῦντες διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἡ ἐν Ἀθήναις ἀστυνομία ἔχει συμπράκτορας τὴν χωροφυλακήν, τοὺς στρατιώτας τοῦ πεζικοῦ, τὸν φρούραρχον καὶ τὰς ἐφίππους περιπολίας. Ἐὰν παραλείποντες τοὺς κατὰ τῆς αἰτουμένης προσθήκης ἰσχυροὺς λόγους προσθέσετε σήμερον 50, εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι μετὰ δύω τρία ἔτη, θέλει σᾶς ζητηθῆ ἡ προσθήκη ἄλλων 50 ἢ καὶ πλειόνων· διότι καὶ ἡ πόλις θέλει ἐκταθῆ ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ καὶ ἡ ὑπηρεσία θέλει αὐξήσει. Ἄλλως μὴ νομίζετε, ὅτι διὰ τῆς νῦν αἰτουμένης προσθήκης τῶν πεντήκοντα κλητήρων θέλουσι παύσει οἱ διοριζόμενοι ἑκάστοτε ἔκτακτοι. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον. Οἱ ἔκτακτοι κλητῆρες θέλουσιν ἐνυπάρχει καὶ θέλουσιν διατηρεῖσθε, πληρονόμενοι ἀπὸ τὰ ἔξοδα τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Τοῦτο βεβαιοῖ ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα. Οἱ λόγοι οὗτοι μὲ πείθουσιν, ὅτι ἐὰν προστεθῶσι κατ’ ἀνώτατον ὅρον δεκαπέντε τακτικοὶ κλητῆρες, καὶ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις των οἱ εἰς ἀλλοτρίας ὑπηρεσίας ἀπεσπασμένοι, θέλομεν ἔχει ἀριθμὸν κλητήρων ἐπαρκούντων πληρέστατα εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν ἐν τούτοις δι’ οἱουσδήποτε λόγους εἶναι ἀνάγκη νὰ αὐξηθῶσιν οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, τίς ἡ ἀνάγκη νὰ προσθέσωμεν καὶ δύω ὑπαστυνόμους καὶ ἰσαρίθμους βοηθούς; Ὅταν ἐσυστήθη ἡ ἀστυνομία, ὅταν ὑπῆρχεν ἡ μεγάλη λῃστεία ἐκτεινομένη μέχρι τῶν προπυλαίων τῆς πρωτευούσης τέσσαρες μόνον ἦσαν οἱ ὑπαστυνόμοι ἐν Ἀθήναις καὶ εἷς ἐν Πειραιεῖ τὸ ὅλον πέντε, ἐκτὸς τοῦ ἐπὶ τῶν πταισμάτων εἰδικοῦ ὑπαστυνόμου καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ· 5 βοηθοὶ δὲ δὲν ὑπῆρχον. Σήμερον ὑπάρχουσιν ἐκτὸς τούτων καὶ ἰσάριθμοι βοηθοί, ἔχοντες ἀνεγνωρισμένα καθήκοντα καὶ ἀναπληροῦντες τοὺς ὑπαστυνόμους ἀπόντας ἢ κωλυομένους. Καί τοι τούτων οὕτως ἐχόντων νῦν, καί τοι δυναμένου τοῦ ὑπάρχοντος προσωπικοῦ τῶν ὑπαστυνόμων καὶ βοηθῶν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, προτείνεται ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου ἡ προσθήκη δύω ὑπαστυνόμων καὶ δύω βοηθῶν. Τίς ἡ ἀνάγκη τόσης δαπάνης, ἐν ᾧ ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην μεγίστων οἰκονομιῶν ὡς ἐκ τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων εἰς ἃς διατελοῦμεν; Διατί γεννῶμεν νέας ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἅπαξ γενόμεναι εἶναι ἀδύνατον νὰ καταπαύσωσιν; Ἐὰν σήμερον ὅλοι βλέπωμεν μετὰ φρίκης τὸν προϋπολογισμὸν ἐξωγκωμένον, τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ἐπλάσαμεν ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἅπαξ πλασθεῖσαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῶσιν ἄνευ μεγάλων κλονισμῶν κοινωνικῶν εἰς κράτη μικρὰ, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τοῦ μικροῦ πληθυσμοῦ των συγκινοῦνται πρὸς τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα τῶν οἰκογενειῶν ὡς ἐκ τῶν καταργήσεων θέσεων πλασθεισῶν εἰς περίθαλψιν προσώπων καὶ καθιερωθεισῶν νομοθετικῶς.—Τούτου τὴν πεῖραν ἔχομεν κατὰ τὸ ἔτος 1868. Κατὰ τὸ 1868 τὸ ὑπουργεῖον ἠθέλησε νὰ προβῇ εἰς ἐλάττωσιν τῶν δαπανῶν διὰ καταργήσεως θέσεων, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ συνέταξε καὶ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ ποῦ εὑρέθη τοῦτο; Ἀπέναντι διασταυρωμένων πυρῶν, διότι ἐκτὸς τῆς κατ’ αὐτοῦ βουλευτικῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐξηγέρθησαν πᾶσαι αἱ οἰκογένειαι, τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα προσεβάλλοντο ἀπὸ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων, καὶ μεγάλη κατ’ αὐτοῦ ἔν τε τῇ Βουλῇ καὶ ἐκτὸς ταύτης διηγέρθη ἀντιπολίτευσις. Τοῦτο προῆλθε, διότι ὑπὸ τῶν κατὰ καιροὺς ὑπουργῶν ἐπλάσθησαν ἀνάγκαι εἰς περιποίησιν ἀτόμων, αἱ δὲ Βουλαὶ δὲν ἐπρόσεξαν ὥστε νὰ ἀποκρούσωσι τοιαύτας προτάσεις. Ἐκ τούτων καθίσταται δῆλον, ὅτι πολλῷ μᾶλλον σήμερον, ὅτε ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων διατελοῦμεν εἰς δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πλάσωμεν τοιαύτας ἀνάγκας, ἀλλ’ ὀφείλομεν ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ συμπληρώσωμεν τὰς ἐλλείψεις. Ἕνεκα τούτου πιστεύω, ὅτι καὶ οἱ κύριοι ὑπουργοὶ θέλουσι παραδεχθῆ νὰ μὴ ἐγκριθῇ ἡ προσθήκη τῶν δύω ὑπαστυνόμων καὶ ἰσαρίθμων βοηθῶν ὡς περιττῶν, νὰ περιορισθῇ δὲ εἰς δεκαπέντε ἀπὸ πεντήκοντα ἡ αἰτουμένη αὔξησις τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων, καὶ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις των οἱ εἰς ἀλλοτρίας ὑπηρεσίας ἀπεσπασμένοι δέκα ἢ μᾶλλον δεκαπέντε ἀστυνομικοὶ κλητῆρες.

§75Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οὐδέποτε ἐξεπλήρουν τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ὄργανα τόσα ὅσα σήμερον καὶ ἐπὶ ὑπουργίας Τρικούπη. Τὸ ὑπουργεῖον Τρικούπη ἀπέλυσε 200 κλητῆρας ἐκτάκτους.

§76ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ καὶ ὑμᾶς καὶ τὸν Διευθυντὴν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ὅτι δι’ ὑμῶν μᾶς ἔδωκε τοιαύτας πληροφορίας. Δι’ αὐτὸ ἰσχυρίζομαι ἔτι μᾶλλον, ὅτι ἀφοῦ ἕως σήμερον ἠδυνήθη καλῶς νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ ἀστυνομία μὲ 250 κλητῆρας εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ζητῆται ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ τῆς διοικητικῆς ὑπηρεσίας κατὰ πεντήκοντα κλητῆρας, δύω ὑπαστυνόμους καὶ δύω βοηθοὺς, ἐπιβαρύνοντας οὕτω τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους διὰ δραχμ. 50 τοὐλάχιστον χιλιάδων. Ἐνταῦθα μοὶ δίδεται ἀφορμὴ νὰ παρακαλέσω τὸ ὑπουργεῖον νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν του καὶ εἰς μίαν τάξιν, ἡ ὁποία προσέφερεν ὑπηρεσίας τῇ πατρίδι, εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ὑπαξιωματικούς· ἐάν τινὲς τούτων προσληφθῶσιν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, θέλομεν ἔχει δύο καλὰ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν πειθαρχίαν καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν περίθαλψιν πρὸς παλαιοὺς ὑπηρέτας τῆς πατρίδος, συγχρόνως δὲ καὶ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου οἰκονομίαν τῶν συντάξεων, τὰς ὁποίας λαμβάνουσι.

§77ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τί νὰ τοὺς κάμωμεν κλητῆρας; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ ἀποξενώσωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ τὰς πολιτικὰς ὑπηρεσίας.

§78Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμεθα νὰ μεταχειρισθῶμεν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν τινὰς τῶν ὑπεραρίθμων ὑπαξιωματικῶν, τοῦτο θέλει φέρει οἰκονομίαν τῷ Δημοσίῳ, ἐνῷ συγχρόνως δὲν παραβλάπτει ποσῶς τὴν τακτικὴν τοῦ στρατοῦ ὑπηρεσίαν.

§79Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ὅταν ὑπάρχουν ὑπεράριθμοι στρατιωτικοὶ παντὸς βαθμοῦ, οἱ στρατιωτικοὶ αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑπηρετήσουν εἰς πολιτικὰς θέσεις. Ἀγνοοῦσι βεβαίως οἱ κύριοι οὗτοι τί συμβαίνει εἰς τὰ πλέον πολιτισμένα κράτη τῆς Εὐρώπης· ἐκεῖ ὄχι μόνον ὑπαξιωματικοὺς ἀλλὰ μέχρι τοῦ Συνταγματάρχου ἔχουν ὑπηρεσίαν πολιτικήν. Οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐπανέρχονται ἀπὸ τὴν ἐκστρατείαν, λαμβάνουσιν οἱ πλεῖστοι πολιτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἂν μελετήσητε τὴν ἱστορίαν, θὰ ἰδῆτε ὅτι τὴν Ῥωσσίαν τὴν κατέκλυσαν στρατιωτικοί... Λέγω λοιπὸν, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις ὁσάκις ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐκτελέσῃ ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν δύναται νὰ τὴν ἐκτελέσῃ διὰ τῶν ὑπεραρίθμων ἀξιωματικῶν, νὰ τὴν ἐκτελῇ δι’ αὐτῶν, καὶ οὐδεμία προσβολὴ ἐκ τούτου γίνεται εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Κατὰ τὸν Ἰούνιον, ὅταν συνέβησαν ἀταξίαι τινὲς πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, ἡ Κυβέρνησις παρέδωκεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας 40 ὑπαξιωματικούς· τί ὑπηρεσίαν ἔκαμον τότε; Ὑπηρεσίαν ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας· δὲν εἶναι αὐτὸ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία;

§80ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ζητοῦν κλητῆρας νὰ φυλάττουν τοὺς δρόμους· ὁ λοχίας καὶ ὁ ἐπιλοχίας νὰ φυλλάττουν τὴν πόλιν, ἐνῷ ὅταν ἦσαν εἰς τὸν στρατὸν δὲν ἐφύλαττον οὔτε σκοπόν.

§81Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἀνώτερος τοῦ ἐπιλοχίου καὶ ὅμως ἂν ἔλθῃ ἀνάγκη φυλάττω σκοπός.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνονται δύω τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ μοναδικοῦ ἄρθρου· ἡ τοῦ κ. Δημητριάδου ἐξ Εὐρυτανίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων περιορίζεται εἰς 10 μόνον, καὶ ἡ τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαλείφονται οἱ ἀστυνόμοι καὶ οἱ βοηθοὶ καὶ περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων εἰς 20. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.

§83ΡΑΛΛΗΣ. Διατὶ τὸ ἑνώσατε;

§84ΧΟΪΔΑΣ. Ὑποβάλλω ἐγὼ πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως τῶν θέσεων τῶν δύω ὑπαστυνόμων καὶ τῶν βοηθῶν.

§85ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Τὸ ἀπέῤῥιψεν ἡ Βουλή.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν διαίρεσιν ἠδύνασθε νὰ τὴν ζητήσητε προτήτερον. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ 30 ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ· «ἐπὶ τῶν συνθέτων ζητημάτων ἡ διαίρεσις ἀπαγγέλλεται παρὰ τοῦ προέδρου, ὅταν ζητηθῇ παρ’ ἑνὸς τῶν βουλευτῶν·»— δὲν ἐζητήθη — «δύναται δὲ ὁ πρόεδρος νὰ τὴν ἀπαγγείλῃ καὶ οἴκοθεν» — ἀλλ’ ἐγὼ δὲν τὴν ἀπήγγειλον· ἔπρεπε νὰ τὴν ζητήσητε πρὶν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἐζητήσατε, καὶ ἀφοῦ δὲν τὴν ἐζητήσατε παρεγράφη τὸ δικαίωμά σας.

§87ΧΟΪΔΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἠμπορῶ νὰ τὴν ὑποβάλω καὶ τὴν ὑποβάλλω.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ δέχεται, ἄλλο πρᾶγμα· ἐγὼ δὲν δὲν δέχομαι.— Λοιπὸν, κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μοναδικὸν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἀνεγνώσθη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπίσης ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου.

§89ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ διάθεσις τῆς σμύριδος διὰ πολυετοῦς ἐνοικιάσεως κανονίζεται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ διατάγματος τῆς 5 Μαΐου 1876 ὡς ἑξῆς· «Ἀναγινώσκει τὸ διάταγμα.» Κατ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρον ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν ἐπὶ δωδεκαετίαν ἡ ἀγορὰ 40,000 κανταρίων σμύριδος ὑποχρεωτικῶν καὶ 20,000 κανταρίων σμύριδος προαιρετικῶν διὰ τὸν ἀγοραστήν. Ἡ διάρκεια τῆς ἐκμισθώσεως ἀρχομένη ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1877 προσδιορίζεται διὰ 12 ἔτη· ὡς ἐλάχιστος ὅρος τῆς τιμῆς ὁρίζονται δραχμαὶ 10 κατὰ καντάριον. Αὗται εἶναι αἱ οὐσιώδεις διατάξεις τοῦ ἀντικειμένου, περὶ οὗ πρόκειται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὑποβάλλονται προσέτι τὰ ἑξῆς γεγονότα· κατὰ τὴν δημοπρασίαν ἡ ἀνωτάτη προσφορὰ ἔφθασεν εἰς δραχμὰς 12 καὶ λεπτὰ 11 κατὰ καντάριον. Εὐθὺς μετὰ τὴν δημοπρασίαν ταύτην ἐγένετο προσφορὰ αὐξάνουσα τὸ εἰσόδημα τοῦ Δημοσίου κατὰ 2%· ἰσχυρίζεται δὲ ὁ προσενεγκὼν τὴν αὔξησιν ταύτην, ὅτι πρὶν αὐτὸς προσφέρῃ τὸ 2% ὁ ὑπερθεματιστὴς δι’ ἐπιστολῆς του εἶχε ζητήσει ν’ ἀποσυρθῇ· παραπονεῖται δὲ, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐδέχθη τὴν μείζονα προσφορὰν τῶν 2% μ’ ὅλον ὅτι δὲν ὑπῆρχε λόγος κανεὶς ὅπως τὴν ἀποκρούσῃ. Ἰσχυρίζεται ὅτι ἐξεπλήρωσε καὶ αὐτὸς ἅπαντας τοὺς ὅρους, δηλονότι πάσας τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας οἱ νόμοι καὶ τὰ διατάγματα καὶ αἱ διακηρύξεις ἀπαιτοῦν. Ἰσχυρίζεται ὅτι ἦτον εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν φερέγγυος, ἂν ὄχι πλειότερον, ὡς ἦσαν καὶ οἱ ὑπερθεματισταί. Μετὰ τὴν δημοπρασίαν καὶ τὴν ἔγκρισιν ὑπεβλήθησαν, ὡς ἠκούσατε καὶ χθὲς, ἀναφοραὶ ὑπὸ ἀντιπροσώπου οἴκου εὐρωπαϊκοῦ φέροντος τὴν ἐπωνυμίαν Mathies. Καθ’ ὅλων δὲ τούτων τῶν περιστάσεων ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδικαιολογήθη κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν εἰπὼν τὰ ἑξῆς: δὲν ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀκυρώσω τὴν δημοπρασίαν, διότι ἐθεώρησα ἀναξιοπρεπὲς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκυρώσῃ δημοπρασίαν τοιαύτην, ἕνεκα προσφορᾶς ἔστω καὶ ὠφελιμωτέρας εἰς τὸ Δημόσιον προσενεχθείσης μετὰ τὴν δημοπρασίαν. Ἐγνωμοδότησε δὲ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸν αὐτὸν κανόνα ὀφείλει καὶ αὐτὴ ν’ ἀκολουθήσῃ, ἤτοι νὰ θεωρήσῃ ἀναξιοπρεπὲς νὰ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι εὑρίσκει μεγαλείτερον συμφέρον. Ὅθεν φρονῶ ὅτι τὸ πρῶτον ζήτημα, ὅπερ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ, εἶναι τὸ ἀναξιοπρεπὲς τοῦτο. Ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀκυροῦσα τὴν προκειμένην δημοπρασίαν δὲν παραβαίνει τὸν νόμον, ἀλλὰ συμμορφοῦται καὶ μὲ τὸ γράμμα καὶ μὲ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Ὁ νόμος ἐξαρτᾷ τὸ κῦρος τῆς δημοπρασίας κατὰ πρῶτον λόγον ἐκ τοῦ ὑπουργείου, κατὰ δεύτερον δὲ λόγον ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως ἐκ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς· ἐρωτῶ δὲ τίνες εἶναι οἱ λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν ἢ καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτή; Οἱ λόγοι βεβαίως εἶναι δύω· πρῶτον εἶναι ἡ παράβασις τῶν τύπων, καὶ δεύτερον, τὸ μεῖζον συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Ἄλλοι λόγοι ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς δύω δὲν ὑπάρχουν. Ὁ ὑπουργὸς καθὼς καὶ ἡ Βουλὴ δύνανται ν’ ἀκυρώσωσι τὴν προκειμένην δημοπρασίαν, διότι παρελείφθη τις τῶν τύπων κατὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῆς· ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἔχουσιν ὡσαύτως τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώσωσι τὴν δημοπρασίαν, ἂν εὑρίσκωσιν, ὅτι ἡ προσφορὰ εἶναι κατωτέρα τῆς προσδοκωμένης ὠφελείας. Ἀμφότεροι δὲ οἱ λόγοι οὗτοι, ὅπως καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ τε ὑπουργοῦ καὶ τῆς Βουλῆς τοῦ ἀκυρόνειν τὴν δημοπρασίαν ἦσαν πασίγνωστα εἰς ὅλους τοὺς συναγωνισθέντας· ὅταν δέ τις συναγωνίζεται ἐν γνώσει τοῦ ὅτι ἡ προσφορά του δὲν ἀρκεῖ διὰ νὰ καταστήσῃ αὐτὸν κύριον τοῦ πωλουμένου πράγματος, ἀλλ’ ὅτι διὰ νὰ φθάσῃ εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα ἀπαιτεῖται ἡ συγκατάθεσις ἄνευ ὅρου, κατὰ πρῶτον μὲν τοῦ ὑπουργοῦ μετέπειτα δὲ τῆς Βουλῆς, ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τί εὑρίσκει τὸ ἀναξιοπρεπὲς εἴτε ἂν ὁ ὑπουργὸς ἠκύρου τὴν δημοπρασίαν, εἴτε ἂν ἡ Βουλὴ ἀκυρώσῃ αὐτὴν σήμερον; μεταξὺ τῶν δύω λόγων ἕνεκα τῶν ὁποίων καὶ ὁ ὑπουργὸς καὶ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀκυρώσωσι τὴν προκειμένην δημοπρασίαν, ἂν θέλετε ἀκριβῶς νὰ ἐξετάσητε τὰ πράγματα, τὸ ἀναξιοπρεπὲς πιθανὸν νὰ ὑπάρξῃ ἕνεκα τοῦ πρώτου λόγου, τοῦ λόγου τοῦ προερχομένου ἐκ τῆς παραβάσεως τῶν τύπων· διότι ἡ διατήρησις τῶν τύπων ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, καὶ ἂν θέλετε ἴσως ἴσως δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἀναξιοπρεπὲς εἶναι νὰ ἀκυρώσητε μίαν δημοπρασίαν, διότι δὲν ἐφυλάχθη εἷς τύπος ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας, ἡ ὁποία ἀκυρόνει· καὶ πιθανὸν, ἂν ἐπρόκειτο περὶ τοιαύτης ἀκυρώσεως σήμερον, ἢ ἂν ἠξιοῦμεν ἡμεῖς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε διὰ τοιοῦτόν τινα λόγον νὰ ἀκυρώσῃ αὐτὴ τὴν δημοπρασίαν, πιθανὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προβάλῃ τὸ ἀναξιοπρεπὲς, λέγων ἀναξιοπρεπὲς εἶναι, διότι ὁ νομάρχης ἢ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος δὲν ἐφύλαξάν τινα διατύπωσιν ἡμεῖς νὰ θελήσωμεν μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας νὰ δημιουργήσωμεν λόγον ἀκυρότητος ἐναντίον τοῦ ἀθώου αὐτοῦ ὑπερθεματιστοῦ, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε τὰς ἐργασίας του καὶ ἦλθεν ἔκ τινος τῶν μερῶν τοῦ κράτους εἴτε καὶ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἴσως ὑπέστη καὶ ζημίας, ἔκαμε διαφόρους ἐρεύνας καὶ δαπάνας, ἔκαμε διαφόρους ὑπολογισμοὺς, καὶ διηύθυνε κάπως τὴν ἐμπορίαν, τὰς συναλλαγὰς, τὰ κεφάλαιά του πρὸς αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν! νὰ τόν ἀποβάλωμεν δὲ διατί; διότι τὰ ἴδια ἡμῶν ὄργανα παρέβησαν τὰς διατάξεις εἴτε τοῦ ὑπουργοῦ εἴτε τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ὁ ἕτερος λόγος εἶναι ἄπορον πῶς κατωρθώθη νὰ μεταβληθῇ εἰς λόγον ἀναξιοπρεπείας, ὁ λόγος ὅτι ἡ ἀκύρωσις τῆς δημοπρασίας δύναται νὰ προέλθῃ ἕνεκα αἰτίας συμφέροντος καὶ ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς τὸ ὑπουργεῖον νὰ μὴν ἐπικυρώσῃ μίαν κατακύρωσιν, διότι εὑρίσκει ὅτι ὁ προσφερόμενος ὅρος δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου ἢ ἡ Βουλὴ νὰ μὴν ἐγκρίνῃ ὁριστικῶς τὴν προσωρινῶς ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ ἐγκριθεῖσαν δημοπρασίαν, διότι ἔχει ἀφορμὴν νὰ πιστεύῃ καὶ γινώσκει ὅτι τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ προϊόν ἔχει ἀξίαν μεγαλειτέραν τῆς ἀξίας ἡ ὁποία προσεφέρθη. Εἶναι λοιπὸν ἄπορον, δι’ ἐμὲ τουλάχιστον, πῶς ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠδυνήθη νὰ δώσῃ αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα εἰς τὴν πρᾶξιν τῆς ἀκυρώσεως, ἣν ἔχομεν δικαίωμα νὰ κηρύξωμεν, ἕνεκα δὲ τῶν περιστάσεων αἱ ὁποῖαι συνοδεύουσι τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν, ἔχομεν, νομίζω, καὶ τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν. Ἐδυνάμην νὰ ἐννοήσω τὴν τοιαύτην συζήτησιν γινομένην κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου, ὅστις ἤθελε καθιεροῖ τὴν ἀρχὴν ὅτι δημοπρασία φανερῶς ἢ μυστικῶς διεξαγομένη θέλει ὑποκύψει ἐπὶ τέλους εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ὅταν ὁ νόμος ὑπάρχει, ὅταν τὸ διάταγμα εἶναι ἐκδεδομένον, ὅταν ὁ νόμος καὶ τὸ διάταγμα αὐτὰ εἶναι κοινοποιημένα, ὅταν ἡ δημοπρασία ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους ἐξετελέσθη, ἡ ἀξίωσις ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς νὰ ἀκυρώσωμεν αὐτήν, ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν μετάνοιαν, ἀποδεικνύει αὐτὴ ἡ ἀξίωσις ὅτι μετανοοῦμεν, διότι ἀπενείμαμεν εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ ἀκυρῶσαι τὴν δημοπρασίαν. Οὕτω φρονῶν, κύριοι, περὶ τοῦ δικαιώματός μας, ὅτι εἶναι δικαίωμα νόμιμον καὶ ὅτι ἡ ἐξάσκησις αὐτοῦ δὲν περιέχει τίποτε ἀναξιοπρεπές, ἀλλ’ ὅτι ἐξ ἐναντίας ἀναξιοπρεπὲς ἤθελεν εἶσθαι ἂν τὸ ἐθνικὸν συνέδριον διαχειριζόμενον ἀπ’ εὐθείας μίαν διοικητικὴν ὑπόθεσιν ἤθελε κλείσει τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὸ δημόσιον συμφέρον, δὲν ἤθελεν ὑποστηρίξει αὐτό, καὶ ἐνῷ ἔχει ἐνώπιόν του προτάσεις καὶ ἄλλας ἀποδείξεις πειθούσας ὅτι ἡ προσφερθεῖσα τιμὴ εἶναι πολὺ κατωτέρα τῆς δικαίας τιμῆς, ἣν δύναται ἐν τῇ ἀγορᾷ τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ πρᾶγμα νὰ ἀπαντήσῃ, ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀμελήσει τὸ δημόσιον συμφέρον καὶ ἐγκρίνει μ’ ὅλα ταῦτα τὴν δημοπρασίαν. Ἡ προσφορά, εἰς ἣν τὸ ὑπουργεῖον κατεκύρωσε τὴν σμύριδα, εἶναι δραχμαὶ 12 καὶ 11 λεπτὰ κατὰ καντάριον· τὸ δὲ ζήτημα εἶναι ἂν αὐτὴ ἡ προσφορὰ πρέπει νὰ ἐγκριθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς. Ἐν πρώτοις ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν δημοπρασίαν τῆς παρελθούσης ἑπταετίας. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν ἐπωλήθησαν 40,000 καντάρια σμύριδος, καὶ ὁ ὑπερθεματιστὴς εἰς ὄνομα τοῦ ὁποίου κατεκυρώθη ἡ δημοπρασία προσέφερε δραχμὰς 13 καὶ 67/00 κατὰ καντάριον· ὑπεχρεώθη δὲ συγχρόνως νὰ ἀγοράζῃ ἐτησίως πρὸς 9 δραχμὰς ἑτέρας 20,000 καντάρια. Ἐὰν θελήσητε νὰ εὕρητε τὸν μέσον ὅρον τῶν 40,000 καὶ 20,000 κανταρίων, τῶν μὲν πρὸς 13 καὶ 67/00, τῶν δὲ πρὸς δραχμὰς 9, εὑρίσκεται μέσον ὅρον δραχμὰς 12 καὶ 5/00· ἤδη δίδομεν τὴν αὐτὴν σμύριδα πρὸς 12 καὶ 11/00 τὸ καντάριον ἀλλ’ ὄχι 60,000, ἀλλὰ 40,000 μόνον. Ἡ ἑλληνικὴ σμύρις, ὡς εἶναι γνωστόν, ἔχει μεγάλην ἀξίαν διὰ τὰ σπουδαιότατα προσόντα τὰ ὁποῖα τὸ ἑλληνικὸν αὐτὸ ὀρυκτὸν περιέχει· βλάπτεται ὅμως ἡ τιμὴ αὐτοῦ καὶ ὑποβιβάζεται μόνον ὁσάκις ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις παραδίδει εἰς τὴν ἀγορὰν ποσὸν ἀνώτερον ἐκείνου τῆς καταναλώσεως, ἡ ὁποία δύναται νὰ διατηρήσῃ εἰς ὕψωσιν τὸ προϊόν· καὶ ὡς τοιοῦτον ἐθεωρήθη πάντοτε τὸ προστιθέμενον αὐτὸ ποσὸν τῶν 20,000 κανταρίων· διὰ τοῦτο διὰ τὰς 20,000 καντάρια δὲν προσφέρουν τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν προσφέρουν διὰ τὰς 40,000. Αὐτὸ ἀνεγνώρισεν ἡ Κυβέρνησις ἤδη, καὶ διὰ τοῦτο αὐτὸ τὸ πρόσκομμα, αὐτὸν τὸν παράσιτον, τὰς 20,000 κανταρίων ἀφῄρεσε τῆς δημοπρασίας, καὶ ἀπεφάσισε κατ’ ἔτος νὰ πωλῇ μόνον 40,000 ἀντὶ 60,000. Ἀλλ’ αἱ 40,000, κύριοι, μολονότι συνωδεύοντο ὑπὸ 20 ἑτέρων χιλιάδων κανταρίων, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν κατεκυρώθησαν πρὸς 13 καὶ 67|00· δὲν εἶναι δὲ πιστευτὸν ὅτι αὐτὴ ἡ προσθήκη τῶν 20,000 δὲν ἀπετέλει βάρος μεγαλείτερον εἰς τὸν ἀγοραστὴν παρὰ τῶν 6 λεπτῶν κατὰ τὰ ὁποῖα διαφέρει ἡ κατὰ μέσον ὅρον προσφορὰ τῆς παρελθούσης ἑπταετίας πρὸς τὴν προσφορὰν τῆς ἐφετεινῆς. Ὅταν τὸν ἀγοραστὴν ἐπιφορτίζεται οὐ μόνον μὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον δύναται νὰ πωλήσῃ εὐκόλως εἰς τιμὰς ὑψηλὰς, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ μὲ ποσὸν ἀνώτερον τῆς ἀνάγκης τῆς ἀγορᾶς καὶ ἀνώτερον κατὰ 50%, βεβαίως δὲν θέλει οὐδεὶς ἰσχυρισθῆ ὅτι αὐτὴ ἡ διαφορὰ δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἄλλην ἀξίαν παρὰ μόνον 6 λεπτῶν. Περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, κύριοι, μοῦ εἶχε γράψει τις πρὸ καιροῦ καὶ μοῦ παρίστα τὸ ἄδικον τὸ γενόμενον εἰς τὸ Δημόσιον· ἐγὼ ἀπήντησα πρὸς αὐτὸν, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῶν ἰδεῶν τὰς ὁποίας δύναταί τις νὰ σχηματίσῃ ἐξετάζων αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ἀπαιτεῖται διὰ νὰ κρίνῃ ἐπακριβῶς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξε, καὶ τί ὀφείλει νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ, πρὸ πάντων νὰ γνωρίζῃ εἰς ὁποίας τιμὰς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν ἐπώλουν οἱ ἀγορασταὶ τὴν σμύριδα ἐν Εὐρώπῃ. Ὁ ἀνταποκριτὴς αὐτὸς ἐσιώπησεν ἐπὶ πολὺν καιρὸν, ὅτε κατὰ τὸν Σεπτέμβριον, νομίζω, μοὶ ἀπέστειλεν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Παππαγιάννη καὶ Σα ἐκ Λιβερποὺλ, τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ συγχωρήσητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω. (Ἀναγινώσκει). Κατ’ αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν τῶν κ. Παππαγιάννη καὶ συντροφίας, οἱ τῆς παρελθούσης ἑπταετίας ἀγορασταὶ κατηνάλισκαν εἰς τιμὴν λιρῶν 11 καὶ σελινίων 5 ποσὸν δύω χιλιάδων τόνων ἐξ ὧν 1500 ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ 500 εἰς ἄλλα μέρη· ἂν δὲ ἐπρόκειτο περὶ σμύριδος τὴν ὁποίαν οἱ καταναλωταὶ, ἤτοι τὰ ἐργοστάσια, δὲν παρελάμβανον ἐν Νάξῳ, ἀλλ’ ἐλάμβανον ἐν Ἀγγλίᾳ, τότε ἡ τιμὴ τοῦ τόνου δὲν ἦτον ὡς ἡ ἐν Νάξῳ φορτωνομένη λιρῶν 11 καὶ σελινίων 5, ἀλλὰ λιρῶν 13. Ἡ πώλησις, κύριοι, τῆς σμύριδος πρὸς λίρας 11 καὶ σελίνια 5 ἐν Νάξῳ φέρει τιμὴν κατὰ καντάριον δραχμ. 17½. Ἀγοράζουσα ἤδη ἡ νέα ἑταιρία πρὸς δραχμ. 12 11|00 ἀκριβῶς 2,000 τόνους, ἤτοι τόσον ποσὸν ὅσον κατὰ τὴν ἐπιστολὴν ἐπωλεῖτο εἰς αὐτὴν τὴν ὑψωμένην τιμὴν ἐν Ἀγγλίᾳ τῶν δραχ. 17½, ἕπεται, ὅτι ἠγόρασε μὲ διαφορὰν πρὸς τὴν ἀγοραίαν τιμὴν ἐκ δραχμῶν κατὰ καντάριον 5 καὶ 40|00, ὅπερ ἀναλογεῖ ἐτησίως εἰς κέρδος δραχμ. 216,000 καὶ κατὰ τὴν δωδεκαετίαν εἰς δραχμ. 2,500,000. Κατὰ τὴν ἐπιστολὴν λοιπὸν τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, οἱ ἐργολάβοι τῆς παρελθούσης ἑπταετίας ἐπώλουν ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ 2,000 τόνους σμύριδος πρὸς λίρας 11 καὶ 5 σελίνια παραδοτέον εἰς Νάξον· ἕπεται δὲ ἐκ τούτου ὡς ἐξαγόμενον, ὅτι ἐπώλουν πρὸς 17½ τὸ καντάριον (παραδοτέον εἰς Νάξον ἐπαναλαμβάνω) καὶ ὅτι ἡ τιμὴ αὕτη τῆς ἐν Νάξῳ παραδιδομένης σμύριδος πρὸς 17½ διαφέρει τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται σήμερον νὰ τὴν παραχωρήσητε κατὰ δραχμ. 5 καὶ 40 κατὰ καντάριον πρὸς ὄφελος τοῦ ἀγοραστοῦ, εἶτα 216 χιλιάδων δραχμ. ἐτησίως καὶ 2,500,000 εἰς τὴν δωδεκαετίαν. Αὗται αἱ τρεῖς περιστάσεις ἦσαν ἀρκεταὶ νομίζω ὅπως ἐμποδίσωσι τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγκρίνῃ τὴν δημοπρασίαν. Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιληφθῇ τῶν τύπων καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι εἷς ὑπάλληλος ἢ εἷς κλητὴρ, ἢ εἷς οἱοσδήποτε ἐντολοδόχος τῆς Κυβερνήσεως παρέλειψε διατύπωσίν τινα καὶ ἕνεκα τούτου ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν, ὁπότε πιθανὸν νὰ ἦτον εὐπρόσδεκτος ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι ἀναξιοπρεπὲς εἶναι νὰ ἀκυρώσητε τὴν δημοπρασίαν, διότι δὲν ἐτηρήσατε σεῖς οἱ ἴδιοι τοὺς τύπους καὶ μάλιστα τοὺς ἐπουσιώδεις. Ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἕνεκα τῶν τριῶν λόγων τοὺς ὁποίους προανέφερα ὤφειλεν ὁ ὑπουργὸς νὰ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν ἕνεκα προσβολῆς τοῦ δημοσίου συμφέροντος· οἱ δὲ λόγοι εἶναι, πρῶτον διότι προσεφέρθη εὐθὺς μετὰ τὴν δημοπρασίαν ἢ κατὰ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ προσενεγκόντος, οὐχὶ μετὰ τὴν δημοπρασίαν, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἐγκρίσεως, προσεφέρθη ὑπὸ ἑτέρου κέρδος εἰς τὸ Δημόσιον 2%· δεύτερον διότι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν ἡ πώλησις τῶν 40 χιλιάδων κανταρίων ἐγένετο πρὸς 13 καὶ 67%, ἐνῷ ἤδη προσφέρεται 12 καὶ 11|00. Ἐπεβαρύνετο δὲ ἐκείνη ἡ δημοπρασία καὶ μὲ ἑτέρας 20,000 πρὸς 9 δραχμὰς τὸ καντάριον· ὁ μέσος ὅρος τῶν 13 καὶ 67 ἐπὶ 40,000 κανταρίων καὶ τῶν 9 ἐπὶ 20,000 κανταρίων εἶναι δραχμαὶ κατὰ καντάριον 12 καὶ 5|00. Δὲν ἔπρεπε λοιπὸν τὸ Δημόσιον, ἀφοῦ περιώρισεν ἐφέτος εἰς 40,000 καντάρια τὸ πωλούμενον ποσὸν, νὰ δεχθῇ προσφορὰν ὑπερβαίνουσαν τὸν μέσον ὅρον τῆς παρελθούσης ἑπταετίας πρὸς 6 λεπτὰ μόνον, διότι ἡ προσθήκη τῶν 20,000 εἰς τὴν ἐτησίαν κατανάλωσιν ἔφερε μεγίστην ζημίαν εἰς τὸν ἀγοραστὴν, ὡς μὴ δυνάμενον νὰ καταναλώσῃ 60,000 καντάρια εἰς τιμὰς ὑψωμένας. Ὁ δὲ τρίτος λόγος εἶναι, ὅτι ἡ πεῖρα τῆς παρελθούσης ἑπταετίας ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἐφέτος προσφερθεῖσα τιμὴ εἶναι πολὺ κατωτέρα τῆς ἀγοραίας ἀξίας τοῦ πράγματος, ὅταν μάλιστα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν κατὰ τὴν μέλλουσαν δωδεκαετίαν νὰ χορηγήσωμεν ἐτησίως εἰς τὸν ἀγοραστὴν δὲν θὰ ᾖναι 60,000 καντάρια, ἀλλὰ 40,000 μόνον, διότι ἡ πεῖρα αὐτὴ ἀποδεικνύει, ὅτι αἱ 40,000 καντάρια, κατὰ 1500 τόνους ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ κατὰ 500 ἐν Γαλλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ ἐπωλήθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν μὲ κέρδος δραχμ. 5 καὶ 40|00 κατὰ καντάριον. Βεβαίως, κύριοι, ὁ ἀγοραστὴς πρέπει νὰ κερδίζῃ, καὶ τὸ Δημόσιον πρῶτον πρέπει νὰ εὔχηται νὰ κερδήσουν οἱ μετ’ αὐτοῦ συναλλαττόμενοι· ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ ἀγοραστὴς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν κατέβαλε 12 καὶ ἐκέρδησε περιπλέον 5 καὶ 40 δηλ. περίπου 50%, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει, ὅταν ἔλθῃ ἡ νέα ἑπταετία, νὰ αὐξήσωμεν μόνον κατὰ 6 λεπτὰ κατὰ καντάριον τὴν τιμήν. Ἤδη παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λησμονήσῃ ὅλας μου τὰς πληροφορίας, νὰ ὑπολάβῃ, ὅτι πρώτην φορὰν ἀρχίζω νὰ ὁμιλῶ πρὸς αὐτὴν περὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐπιστολὴν καὶ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ὁ γνωστότατος αὐτὸς οἶκος δίδει ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως καὶ νὰ σκεφθῇ ἂν ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς κατέθεσεν, ἂν ὑπάρχουν στοιχεῖα ὅπως μορφώσῃ πεποίθησιν περὶ τοῦ δημοσίου συμφέροντος. Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρίας Mathies, ἱδρυμένης ἐν Ἁμβούργῳ, ἔγραψε πρὸς τὸν τμηματάρχην τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τὸν ἐπιτετραμμένον τὴν διαχείρισιν τῶν ὀρυκτῶν «Οἱ ἐκ Γερμανίας φίλοι μου λυποῦνται ὅτι δὲν ἀνέλαβον τὴν ἐνοικίασιν. Ἐπειδὴ δ’ ἐν τῷ μεταξὺ αἱ παρακαταθῆκαι τῆς σμύριδος Νάξου λίαν ἠλαττώθησαν, θὰ ἠδυνάμην νῦν νὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους τούτους νὰ προσφέρωσι σημαντικῶς ἀνωτέραν τιμήν. «Θὰ ἦτο λοιπὸν ἐν τῷ συμφέροντι τῆς Κυβερνήσεως ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἐπεκύρου τὴν σύμβασιν καὶ ἐδίδετο νέα προθεσμία. Ἔχω τὴν ἐντολὴν νὰ προσφέρω δεκατρεῖς δραχμὰς, καὶ τίς γινώσκει ἂν διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν δυνηθῇ νὰ συλλέξῃ ἐπὶ δώδεκα ἔτη τιμὴν ἀνωτέραν τῶν δεκατριῶν δραχμῶν; «Ἂν νομίζητε, ὅτι τοῦτο εἶναι συμφέρον τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἀνακοινώσατε τὴν ἰδέαν μου εἰς τὸ σεβαστὸν ὑπουργεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Mathies θὰ κάμῃ τηλεγραφικῶς προσφορὰν δεκατριῶν δραχμῶν. «Εἰς ἐμὲ θὰ ἦτο κάλλιον ἐπιθυμητὸν ἂν καὶ μεθ’ ὅλας τὰς δυσκολίας ἡ ἑταιρία μου ἀνελάμβανε τὴν ἐνοικίασιν, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι οὕτως καὶ ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὡς κάλλιστα θὰ ἐπετύγχανε. (ὑπογρ.) Σμίτ, ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρίας» Ἡ ἐπιστολὴ ἐγράφη τὴν 8 Σεπτεμβρίου. Τὴν 18 Σεπτεμβρίου ἐγράφη ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν ἀξιότιμον πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἑτέρα ἐπιστολή, ἔχουσα ὡς ἑξῆς· «Ἐξοχώτατε! ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ τῶν ἀντιπροσώπων δὲν ἐπεκύρωσεν ἔτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας τῆς σμύριδος Νάξου, ἥτις ἐνηργήθη ἐν Ἀθήναις τὴν 18|30 Ἰουλίου τρέχοντος ἔτους, τὸ μακρὸν χρονικὸν διάστημα μετέβαλε τὴν θέσιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ ἑλληνικοῦ ταμείου. Κατὰ τὸν Ἰούλιον μῆνα τὸ ἐναποταμίευμα συνίστατο ἀκόμη εἰς καντάρια 50 χιλιάδες καὶ ἡ ἐπιχείρησις κινδυνώδης. Οὕτω δὲ εἰς τὴν δημοπρασίαν ταύτην δὲν ἠδυνήθην νὰ προσφέρω πλέον τῶν φράγκων 11 καὶ 10|00. Σήμερον ὁ ἐντολοδότης μου κ. S. F. Mathies ἐν Ἁμβούργῳ μοὶ κοινοποιεῖ τὴν πρόθεσίν του νὰ προσφέρῃ φράγκα 13 κατὰ καντάριον καὶ μοὶ ζητεῖ ἐὰν ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ νὰ συμβληθῇ κατ’ εὐθεῖαν τῇ συναινέσει τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ἐνεργηθῇ ἑτέρα δημοπρασία, ἂν προσφέρῃ φράγκα 13 καὶ 50. Διὰ τὴν τελευταίαν ταύτην προσφορὰν ὁ κ. Mathies θέλει νὰ ὑποχρεωθῇ ἐπισήμως διὰ τοσοῦτον μόνον χρόνον ὅσος ἀναγκαιοῖ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἐπίτευξιν τῆς συναινέσεως τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ἐξοχότητα, ἵνα εὐαρεστηθῇ καὶ μοὶ ἀπαντήσῃ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω περὶ τῆς ὑψίστης ἀφοσιώσεώς μου. Πρὸς τὴν Αὐτοῦ Ἐξοχότητα τὸν Κύριον Κουμουνδοῦρον, Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.» Σᾶς παρεκάλεσα, κύριοι, νὰ λησμονήσετε τὰς προηγηθείσας συζητήσεις, διότι νομίζω ὅτι περὶ τοῦ δημοσίου συμφέροντος φροντίζοντες δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἐνθυμηθῆτε τοὺς ἰδικούς μου λόγους, ἀφοῦ ἔχετε ἐνώπιόν σας τοὺς ἐνδιαφερομένους προσφερομένους νὰ σᾶς ὑπηρετήσωσιν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου συμφέροντος, καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ προσφέρωνται θὰ εἰπῇ ὅτι ἐξήτασαν καὶ ἐπείσθησαν ὅτι εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ τὸ πράξωσι. Φεύγομεν πλέον ἀπὸ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν, συλλογιζόμενοι τὰ τῆς παρελθούσης ἑπταετίας. Ἤδη πλέον τοὺς συλλογισμούς μας δὲν ἀρυόμεθα ἐκ τῶν πληροφοριῶν περὶ τῶν τιμῶν τὰς ὁποίας κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑπταετίαν ἡ σμύρις εὗρεν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης, ἀλλ’ ἐρχόμεθα εἰς προσφορὰς θετικάς, εἰς ἐπιστολὰς καὶ αἰτήσεις καὶ ἀναφορὰς γενομένας ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν ἠδύνατο μὲν τότε ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν ἀλλ’ ἡ ὁποία ἦτον ἐντολοδόχος ἡμῶν καὶ τοῦ Βασιλέως καὶ ὑπὸ τὴν διπλῆν ἰδιότητα ὤφειλε νὰ παρασκευάσῃ τὴν ἀπόφασιν ἡμῶν καὶ τοῦ Βασιλέως μετὰ ἕνα, δύω ἢ τρεῖς μῆνας ὅτε ἐμέλλομεν ν’ ἀποφασίσωμεν. Δὲν ἔπραξε μὲν τοῦτο, διότι ἐνόμιζεν ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς διὰ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τὸν Βασιλέα ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν, ἂν καὶ ἐπείθετο ὅτι ἠδύνατο τὸ δημόσιον συμφέρον νὰ τύχῃ πλείονος προστασίας. Ἀλλ’ ἐὰν τοιαῦται πράξεις ἐπὶ δημοπρασιῶν, ἐπὶ πωλήσεως ἐθνικῶν πραγμάτων εἶναι ἀναξιοπρεπεῖς, ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ πωλεῖν δημόσια πράγματα. Γνωστὸν δὲ εἶναι ὅτι οὐ μόνον τὸ ἡμέτερον Κράτος, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα κράτη πλὴν τῶν ἠθικῶν συμφερόντων ἔχουν καὶ ὑλικὰ εἰς τὰ ὁποῖα χρεωστοῦν ν’ ἀφοσιοῦνται χωρὶς νὰ ὑποπτεύουν ὅτι ἡ ἀφοσίωσις τους εἰς τὸ δημόσιον συμφέρον εἶναι τι ἀναξιοπρεπές, ἐκτὸς ἐὰν τὸ πρᾶγμα γίνεται κρῦφα, δι’ ἀπάτης καὶ διὰ μέσων ἄλλων τὰ ὁποῖα ἡ ἠθικὴ δὲν ἐπιτρέπει. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐξήτασα τὸν φάκελλον, ἀφοῦ εὗρον αὐτὰς τὰς ἐπιστολάς, ἵνα ἴδω ἂν ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὴν λῆψιν αὐτῶν προέβη εἰς ἐρεύνας καὶ πρὸ πάντων ἂν εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως ἀπήντησεν εἰς τὸν ζητοῦντα ἀπάντησιν εἴτε πρόσωπον τῆς ἑταιρίας τοῦ Mathies. Ὅλοι ὅμως ἐνθυμεῖσθε ἀπὸ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι δὲν προέβησαν οὔτε εἰς ἀπαντήσεις οὔτε εἰς πληροφορίας. Οὕτως ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκε κενὸν τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ἡμεῖς ν’ ἀναπληρώσωμεν καὶ διὰ τοῦτο ἡ γνώμη μου εἶναι ἂν παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιφορτισθῇ ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος αὐτῆς εἴτε μόνος εἴτε συνεννοούμενος μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὸν οἶκον αὐτὸν καὶ ἐρωτήσῃ ἂν ἐμμένῃ εἰς τὴν προσφορὰν τῶν φράγκων 13 ἢ 13 καὶ 50 λεπτῶν, προσφορὰς ὧν τὴν μὲν ἐπρότεινε διὰ τὴν πρώτην περίπτωσιν τῆς ἐπαναληπτικῆς δημοπρασίας, τὴν δὲ κατὰ τὴν δευτέραν τῆς ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως. Εἰς τοῦτο, κύριοι, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προσφύγωμεν διὰ τὴν ἀμέλειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὴν ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τὸν 7βριον μῆνα μέχρι τῶν ἀρχῶν τοῦ Δβρίου ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὰ πάντα παρεσκευασμένα, ὤφειλε δὲ νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν ἀπάντησιν εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως καὶ ἐμφανιζόμενος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρουσιάζων αὐτὴν τὴν σύμβασιν τὴν ἀφορῶσαν σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ δεσμεύουσαν τὸ μέλλον ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον δωδεκαετίαν, νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ἀφοῦ ἔλαβε τὴν ἐπιστολὴν ἐνήργησε τὸ καθῆκόν του καὶ ὅτι τὰ ἐξαγόμενα εἶναι ὅτι ὁ Mathies δέχεται ἢ ὅτι ἐψεύσθη, διότι τότε μόνον θὰ ἠδυνάμεθα ἀμέσως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασίν μας. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς καθυστέρησε καὶ μὲ τόσην ἀπάθειαν προσεφέρθη, ὥστε ἐνῷ προσήνεγκον αὔξησιν ἀπὸ 12 δραχ. καὶ 11 λεπτῶν εἰς 13 φράγκα ἢ 13½ καὶ ἐζήτησαν ἀπάντησιν, μολαταῦτα οὐδὲν ἐγένετο ἂν καὶ τὸ στοιχειωδέστατον καθῆκον τοῦ ὑπουργοῦ ἦτο ν’ ἀπαντήσῃ, νὰ ἐρευνήσῃ, νὰ μὴ ἀποφασίσῃ τίποτε, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ θέσῃ τὰ πάντα ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν σήμερον καὶ ἡμεῖς ἠξεύραμεν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς νὰ διατηρήσωμεν καὶ τὸ δημόσιον συμφέρον νὰ ὑποστηρίξωμεν. Ἀλλ’ ἤδη μᾶς ἔθεσεν εἰς τὴν ἀνάγκην, ὥστε νὰ μὴν ἠμποροῦμεν ν’ ἀποφασίσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ νὰ ὀφείλωμεν νὰ λάβωμεν ἡμεῖς τὴν πρωτοβουλίαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἐντολῆς μας καὶ ἵνα προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ κράτους. Ἡ δὲ σήμερον ὑποβληθεῖσα ἀναφορὰ τοῦ κ. Κλέβε, ἑνὸς τῶν συνεταίρων ὑπὲρ ὧν κατεκυρώθη ἡ δημοπρασία, οὐ μόνον δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν, ἀλλὰ πρέπει καὶ ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἄνευ ἐξετάσεως. Ἡ πρότασίς του εἶναι· Τέλος, ἐπειδὴ καθίσταται, ἀναγκαῖον νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Μαθίας ἂν δέχεται καὶ δίδει τὴν ἀπαιτουμένην ἐγγύησιν διὰ τὴν προσφοράν του τῶν δρ. 15 12|00 κατὰ στατῆρα, κρίνομεν ὀρθὸν νὰ τεθῇ ἐν τῇ συμβάσει ἡμῶν ὁ ὅρος, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη κυροῦται, ἐὰν μέχρι τῆς 31 Δβρίου π. ε. ὁ κ. Μαθίας δὲν καταθέσει τὴν ἐγγύησιν ταύτην.» Ἀλλ’ εἶναι τρελλὸς αὐτὸς νὰ προσφέρῃ τρεῖς δραχμὰς κατὰ καντάριον πλέον τῆς προσφερθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Κλέβε τιμῆς; Ἀμφότεροι θὰ συμφωνήσουν παρευθύς, καὶ ὁ εἷς θὰ τρέξῃ νὰ εὕρῃ τὸν ἄλλον, ὅπως ὠφεληθῶσι τὰς 3 ταύτας δραχμάς. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι οὔτε κἂν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις τοῦ ἐργολάβου Κλέβε.

§90ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω, κύριοι, ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας περὶ ἀναξιοπρεπείας τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἀκυρώσῃ τὴν προκειμένην δημοπρασίαν, προέρχονται ἀπὸ μίαν ἁπλῆν παρεννόησιν τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἐξέθεσα κατὰ μίαν τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων. Οὔτε ἐγὼ οὔτε ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶπε ποτέ, ὅτι λόγοι ἀξιοπρεπείας ἐδέσμευσαν ἡμᾶς ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν προσφορὰν τοῦ κ. Βαφειαδάκη εἰς τὴν ἐνεργηθεῖσαν δημοπρασίαν περὶ πολυετοῦς διαθέσεως τῆς σμύριδος· πολὺ ὀλιγώτερον δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει προσβάλει τὴν ἀξιοπρέπειάν της, ἐὰν ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται· ἀπ’ ἐναντίας λαβὼν ἀφορμὴν ἀπὸ σύντομόν τινα ὁμιλίαν τοῦ σεβαστοῦ φίλου μου κ. Χρηστίδου, ὅστις ἐπρότεινεν, ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἀκυρώσωμεν δημοπρασίαν μερικὴν καὶ στηριζομένην εἰς ἐλάχιστον ὅρον ἄνευ βλάβης τῆς ἠθικῆς ἡμῶν ὑπολήψεως, ἐσπεύσαμεν νὰ δηλώσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο καθόλου ὀρθόν, διότι κατὰ τὸ Διάταγμα τὸ ἀποτελοῦν τοὺς ὅρους τῆς εἰρημένης δημοπρασίας καὶ ὁ ὑπουργὸς εἶχεν ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῦ τὴν τυπικὴν ἀπόφασιν ἐγκρίνων ἢ ἀκυρῶν αὐτήν, καὶ ἡ Βουλή, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπεφυλάχθη ἡ ὁριστικὴ καὶ τελειωτικὴ ἀπόφασις, δύναται ἀξιόλογα νὰ εἴπῃ ναὶ ἢ ὄχι χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν παραμικρὰν ὑποψίαν, ὅτι ἀδικεῖ τινα ἢ ὅτι ἐνδέχεται νὰ βλάψῃ τὴν ὑπόληψιν αὐτῆς καὶ τοῦ ἔθνους, ἢ νὰ γεννήσῃ παράπονα. Ἄλλο τι ἰσχυρίσθην καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς καὶ ἐπὶ τούτου παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ Κυβέρνησις παρουσιάζει εἰς ὑμᾶς σύμβασιν περὶ πολυετοῦς διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος· ἡ σύμβασις αὕτη δὲν ὁμοιάζει τὰς συνήθεις συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι συντάσσονται εἰς τὰ γραφεῖα τῶν ὑπουργείων καὶ κατόπιν παρουσιάζονται εἰς τὴν Βουλήν· ἡ προκειμένη σύμβασις εἶναι συμβόλαιον ἐπίσημον διὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ ὁποίου προηγήθη Β. Διάταγμα διαγράφον τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἠννόει ἡ Κυβέρνησις νὰ συνάψῃ τὴν σύμβασιν καὶ διαλαμβάνον ἀκριβῶς τὰς ἀμοιβαίας ὑποχρεώσεις. Κατὰ τὸ διάταγμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Δεληγεώργης, ἐδίδετο ἡ ἄδεια εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐκθέσῃ εἰς δημοπρασίαν πολυετοῦς μισθώσεως τὴν σμύριδα, προσδιωρίζετο ὁ ἐλάχιστος ὅρος τῆς τιμῆς, ὡρίζετο ὁ χρόνος, ὁ τόπος, καὶ αἱ ἀρχαὶ αἱ μέλλουσαι νὰ ἐνεργήσωσιν αὐτήν, ἐκανονίζοντο τὰ προσόντα καὶ αἱ ἐγγυήσεις τῶν παρουσιασθησομένων πλειοδοτῶν, ὡς καὶ ἡ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας ὤφειλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν του. Μετὰ τοῦτο ἐπεβάλλετο ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὸν τελευταῖον πλειοδότην, ἂν ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργείου ἦτον ἐγκριτική, νὰ καταθέσῃ νέαν ἐγγύησιν, ἕνεκα δὲ τῶν περιστάσεων προσετέθη καὶ ἄλλος πρόσθετος ὅρος νὰ παραλάβῃ ὁ μισθωτὴς λόγῳ λιανικῆς πωλήσεως καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς μισθώσεως 20,000 καντάρια ἐπὶ τῇ προσφορᾷ τὴν ὁποίαν ἤθελε κάμει. Τὸ διάταγμα, κύριοι, ἐδημοσιεύθη οὐ μόνον ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς κυριωτέρας ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης. Ἀφοῦ ἔφθασεν ἡ ἡμέρα τῆς δημοπρασίας παρουσιάσθησαν εἰς αὐτὴν πλειοδόται οἱ ὁποῖοι εἶχον φροντίσει νὰ συμμορφωθῶσι μὲ τοὺς ὅρους τοῦ διατάγματος, οἱ ὁποῖοι δηλαδὴ κατέθεσαν ἐγγύησιν 100,000 φράγκων. Ἐνηργήθη ἡ δημοπρασία, ἠνεῴχθησαν αἱ προσφοραί, καθυπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐξητάσθησαν καὶ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ διατάγματος ἡ Κυβέρνησις ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασίν της, ἡ ὁποία ἦτον ἐγκριτική· μετὰ ταῦτα ὁ τελευταῖος πλειοδότης κατέθεσεν ἐντὸς τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν τὸ διάταγμα διαλαμβάνει, τὴν ἐγγύησιν τῶν 200,000 δραχμῶν. Ἐφρόντισε δὲ πάλιν ἐντὸς τῆς διαγραφομένης προθεσμίας νὰ καταθέσῃ τὸ ἀντίτιμον τῶν 20,000 κανταρίων καὶ ἤρξατο τῆς παραλαβῆς. Τοιαύτη, κύριοι, εἶναι ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ἔρχεται σήμερον ἐνώπιόν σας, καὶ ἡ ὁποία δὲν συνετάχθη διὰ τῆς συνεννοήσεως τῶν ἰδιωτῶν μετὰ τῶν ὑπουργῶν, ἀλλ’ ἡ ὁποία κατηρτίσθη διὰ μεγίστης δημοσιότητος. Εἰς τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν παρουσιάσθησαν ἐκτὸς τοῦ Βαφειαδάκη καὶ Κλέβε, εἰς τοὺς ὁποίους, κατεκυρώθη ἡ σύμβασις διὰ 12 δρ. 11 λεπτὰ, καὶ ὁ οἶκος Mathies διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου αὐτοῦ Σμὶθ, ἀλλ’ αὐτοὶ πρῶτον μὲν ἔδωκαν προσφορὰν 10 δραχ. κατὰ καντάριον, ἀφοῦ δὲ εἶδεν ὅτι εἶχεν ἔλθει ἀπὸ τὴν Σύρον ὁ Βαφειαδάκης καὶ οἱ ἄλλοι, ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμωσιν ἀνωτέραν τινὰ προσφορὰν, ἀλλὰ δὲν προέβησαν εἰμὴ μόνον μέχρι τῶν δραχ. 11, καὶ 10· ὅτε δὲ ἐγνώσθη ὅτι οἱ ἐκ Σύρου ἐλθόντες προσέφερον 12 δραχ. καὶ 11 λεπτὰ, ὁ κ. Σμὶθ εἶπεν εἰς πολλοὺς ὅτι αὐτὰ εἶναι καθαρὰ τρέλλα καὶ ὅτι οἱ ὑπερθεματισταὶ οὗτοι ἠναγκάσθησαν νὰ κάμουν τὴν ὑπερβολικὴν ταύτην προσφορὰν διότι ἕνεκα τῆς παρελθούσης ἐνοικιάσεως εἶχον ἐναποταμίευμα ὑπερβαῖνον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὰ 70,000 καντάρια καὶ οὐχὶ 50, ὡς λέγει αὐτὸς εἰς τὴν ἐπιστολήν του. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔλαβον χώραν τὰ πράγματα καὶ ἡ Κυβέρνησις παρουσιάζει ἐνώπιόν σας σύμβασιν ἐπὶ τῆς ὁποίας σεῖς ἔχετε δικαίωμα ν’ ἀποφανθῆτε ἐλευθέρως εἴτε ἐγκρίνοντες εἴτε ἀκυροῦντες, καὶ κανεὶς, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἰσχυρίσθη, ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀναξιοπρεπές. Ἐάν, κύριοι, ἔμενεν ἕως ἐδῶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου καὶ περιωρίζετο νὰ σᾶς ἀποδείξῃ δι’ ἐπιστολῶν καὶ ἄλλων ἐπιχειρημάτων, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν δραχμῶν 12 καὶ 11 λεπτὰ εἶναι μικρὰ καὶ δὲν συμφέρει εἰς τὸ Δημόσιον νὰ κατακυρωθῇ ἡ δημοπρασία, δὲν εἶχον ν’ ἀντιτάξω τίποτε, διότι ἐὰν ἡ Βουλὴ εἴτε ἐκ πληροφοριῶν εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων οἱωνδήποτε πεισθῇ ὅτι ἡ τιμὴ εἶναι μικρὰ, δύναται καὶ ὀφείλει ἐπιδιώκουσα τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου νὰ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν, ἀλλά, καθὼς εἴδετε, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου δὲν περιωρίσθη ἕως ἐδῶ· κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἐφρόντισε νὰ λάβῃ πληροφορίας ἂν ἡ ἐπιστολὴ αὕτη ἐγράφη κατὰ παραγγελίαν τοῦ Μαθία. Παρακαλῶ τὸν κύριον βουλευτὴν Μεσολογγίου νὰ μοὶ εἴπῃ εἰς τί ἤθελον χρησιμεύσει αἱ πληροφορίαι αὗται; καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἅμα ἔλαβε τὴν ἐπιστολὴν ταύτην ἠρώτα τὸν κύριον Μαθία, οὗτος δὲ ἀπήντα, ὅτι κατ’ ἐντολὴν αὐτοῦ ὁ Σμὶτ ἔγραψε, κατὰ τί ἤθελε μᾶς ὠφελήσει τοῦτο; Μήπως ἐὰν ἔγραφεν ὁ Mathies, ὅτι κατ’ ἐντολήν του ἔγραψεν ὁ Σμὶτ, ἡ ἐπιστολή του ἤρκει νὰ καταστήσῃ αὐτὸν ὑπόχρεων ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε νὰ δώσῃ εἰς αὐτὸν τὴν σμύριδα πρὸς 15 δραχμὰς καὶ 10 λεπτά; Διὰ νὰ ᾖναι σπουδαία καὶ ἀσφαλὴς ἡ ἀνωτέρα προσφορὰ εἴτε ἀπὸ τὸν Σμὶτ εἴτε ἀπὸ τὸν ἐντολέα αὐτοῦ προήρχετο, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ συνάψῃ σύμβασιν καὶ νὰ λάβῃ καὶ παρ’ αὐτοῦ ἐγγυήσεις πραγματικάς· ἄνευ τούτου ὅλαι αἱ πληροφορίαι καὶ ὅλαι αἱ ἐρωτήσεις θὰ ἦσαν μάταιαι· διότι καὶ ἂν ἦτο ἐδῶ ὁ Μαθίας καὶ ἔλεγε σήμερον εἰς τὸν ὑπουργὸν ἢ εἰς οἱονδήποτε ἀπὸ σᾶς, ὅτι ἐγὼ δίδω εἴκοσι δραχμὰς τὸ καντάρι χωρὶς νὰ δεσμευθῇ διὰ συμβάσεως περὶ τούτου καὶ χωρὶς νὰ καταθέσῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἐγγύησιν, τί ἤθελε τὸν ἐμποδίσει τὴν ἐπιοῦσαν ν’ ἀποσύρῃ τὴν προσφορὰν ταύτην; ὥστε διὰ ν’ ἀσφαλισθῇ ἡ ἀνωτέρα προσφορὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ σύμβασιν. Ἀλλ’ ὑπάρχει μεταξὺ ὑμῶν κανεὶς φρονῶν, ὅτι ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις συνῆψε συμβόλαιον μετὰ τοῦ Βαφειαδάκη καὶ τῶν ἄλλων ἐπὶ τῇ βάσει τοσούτων διατυπώσεων, ἠδύνατο νὰ συνάψῃ κατόπιν καὶ ἑτέραν μετ’ ἄλλου προσώπου, καὶ νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιόν σας κρατοῦσα μὲ τὴν μίαν χεῖρα τὸ συμβόλαιον τοῦ Βαφειαδάκη καὶ μὲ τὴν ἄλλην τὴν σύμβασιν μετὰ τοῦ Mathies, καὶ νὰ ἐρωτήσῃ ποίαν ἐκ τῶν δύω ἐγκρίνετε; Σᾶς ἐρωτῶ, ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ κάμωμεν τοῦτο, ἀφοῦ ἐνηργήσαμεν πᾶν ὅ,τι τὸ διάταγμα διελάμβανε; πιστεύομεν ὅτι δὲν μᾶς ἦτο ἐπιτετραμμένον πρὶν ἀκούσωμεν τὴν ἀπόφασιν ὑμῶν. Αὐτὸς ἦτον ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον οὐδεμίαν προσοχὴν ἐδώκαμεν εἰς τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Σμίτ, καὶ οὐχὶ ἀσύγγνωστος ἀμέλεια, ὅπως ἠθέλησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρᾶξιν ταύτην. Κύριοι, οἱανδήποτε ἰδέαν καὶ ἂν ἔχετε περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι εἰς τὴν περὶ ἧς πρόκειται δημοπρασίαν ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν, ὡς βλέπετε, ἓν σύστημα, καὶ τὸ σύστημα τοῦτο μᾶς ὑπηγόρευσεν ἡ πεποίθησις ὅτι μετὰ τὴν δημοπρασίαν, ἡ ὁποία ἐνηργήθη τοσοῦτον πανδήμως καὶ ὑπὸ τοσαύτας διατυπώσεις, δὲν μᾶς ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ δεχθῶμεν προσφοράς, καὶ ὅτι ἐνόσῳ μὲν δὲν εἴχομεν ἀποφασίσει ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς δημοπρασίας, ἠδυνάμεθα νὰ ἐγκρίνωμεν ἢ νὰ ἀκυρώσωμεν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν δημοπρασίαν, ἀφοῦ δὲ ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, φρονοῦμεν, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ τὸ αὐτὸ ὀφείλει νὰ πράξῃ, τουτέστιν ἢ νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ ἀκυρώσῃ. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν, ἔφερε, λέγουν τινὲς, βλάβην εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀλλ’ ἡ βλάβη εἶναι ὑποθετικὴ, καὶ θαυμάζω πῶς οἱ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑποθετικὴν ταύτην βλάβην, δὲν λαμβάνουν ἀφ’ ἑτέρου ὑπ’ ὄψιν τὴν θετικὴν, τὴν πραγματικὴν ὠφέλειαν, τὴν ὁποίαν τὸ σύστημά μας ἔφερεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἐὰν εἴχομεν ἡμεῖς τὴν ἰδέαν, ὅτι μετὰ τὴν δημοπρασίαν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνωσι δεκταὶ ἀνώτεραι προσφοραὶ, εἴτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἠξεύρετε τί θὰ εἴχετε σήμερον ἐνώπιόν σας; θὰ εἴχατε ἴσως μίαν σύμβασιν μὲ τὸν Mathies πρὸς 10 δραχμὰς, διότι εἰς τὴν δημοπρασίαν τοσοῦτον προσέφερεν αὐτός. Καὶ τί ἤθελε γείνει, θὰ μὲ ἐρωτήσητε, ἡ προσφορὰ τοῦ Βαφειαδάκη; Ὑμεῖς ὡμολογήσατε, ὅτι ὁ Βαφειαδάκης, ἐπειδὴ εὑρέθη μὲ ἀποταμίευμα σμύριδος, εἶχε συμφέρον νὰ παραταθῇ ἐπ’ ἄπειρον ἡ διάθεσις τοῦ ὀρυκτοῦ καὶ ἑπομένως ἢ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ δημοπρασία, ἢ νὰ βραδύνῃ ὅσον ἦτον δυνατὸν τὸ πέρας αὐτῆς. Ἐὰν λοιπὸν ὁ Βαφειαδάκης ἐγνώριζεν, ὅτι θὰ ἔτρεχε τὸν κίνδυνον νὰ κατακυρωθῇ εἰς ἄλλον ἡ σμύρις, καὶ ὅτι ἠδύνατο καὶ μετὰ τὴν δημοπρασίαν νὰ κάμῃ προσφορὰν εἴτε ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ προκαλέσῃ νέας καὶ ἐπανειλημμένας δημοπρασίας, ὁ Βαφειαδάκης δὲν ἤθελε παρουσιασθῆ καθόλου εἰς τὴν δημοπρασίαν, διότι τοῦτο ἀπῄτει τὸ συμφέρον του. Ὥστε ἐὰν ἔχετε σήμερον ἐνώπιόν σας προσφορὰν 12 δραχμῶν καὶ 11 λεπτῶν, τὴν ὀφείλετε εἰς τὸ σύστημά μας καὶ εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνεται προσφορὰ μετὰ ταῦτα. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς πληροφορίας περὶ τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν τὸ ὀρυκτὸν τοῦτο ἔχει εἰς τὴν Εὐρώπην, ἐξήτασα, κύριοι, πολλάκις καὶ ἐγὼ, καθὼς καὶ ἄλλοι ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ λάβω θετικὰς πληροφορίας οὔτε περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐξοδεύεται εἰς τὴν Εὐρώπην, οὔτε περὶ τῶν τιμῶν, εἰς τὰς ὁποίας πωλεῖται· διότι δυστυχῶς μὲ ὅλας τὰς προφυλάξεις, αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται, ἡ σμύρις τῆς Νάξου ἀναμιγνύεται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μὲ σμύριδα τῆς Ἀνατολῆς, ἡ ὁποία, καθὼς ἠκούσατε καὶ ἀπὸ τὸν κ. Δεληγεώργην, εἶναι πολὺ εὐθηνή. Ἀλλ’ ἐὰν ἦτον ἀληθὲς, ὅτι 10,000 κανταρίων ἠδύναντο νὰ ἐξοδευθοῦν παραλαμβανόμενα ἐκ Νάξου πρὸς 17 δραχ. 10 λ. διατί εἰς τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν δὲν παρουσιάσθη κανεὶς νὰ προσφέρῃ ἀνωτέραν τιμήν; Πρὸ τῆς δημοπρασίας, τῆς ὁποίας τὸ ἀποτέλεσμα ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ἐγένοντο δύω ἄλλαι καὶ ἀπέτυχον ἐντελῶς. Ἐβιάσθην νὰ ἔλθω εἰς συνεννόησιν, καθὼς βλέπετε ἀπὸ τὸν φάκελλον, τὸν ὁποῖον κατέθεσα καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν ἐπισυνημμέναι διάφοροι ἐπιστολαὶ, μὲ πολλὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ μὲ βοηθήσουν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὀρυκτοῦ τούτου καὶ ὅλοι ἔφερον τὴν ἀπελπισίαν. Διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην καὶ τὸν ἐλάχιστον ὅρον νὰ ἐλαττώσω καὶ νὰ παραιτηθῶ ἀπὸ τὴν ἀπαίτησιν τοῦ νὰ ἐξοδεύσω διὰ τὸ 1876 40,000 κανταρίων, περιωρίσθην μόνον εἰς 20. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ἐὰν ἡ Βουλὴ φρονῇ, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 12 δραχ. 10 λεπ. δὲν συμφέρει εἰς τὸ Δημόσιον, δύναται πολὺ καλὰ ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν αὐτήν. Ἐπειδὴ δὲ ἐῤῥέθη ὅπως δήποτε, ὅτι ὁ Mathies εἶναι διατιθεμένος νὰ προσφέρῃ 15 δραχ. 10 λεπ., ἡ ἀναφορὰ τοῦ κυρίου Κλέβε, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη σήμερον εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀξία περιφρονήσεως, ἀλλ’ ἀπεναντίας μᾶς διευκολύνει τὰ μέγιστα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι κατὰ τὴν ἀναφορὰν ταύτην δυνάμεθα νὰ κρατῶμεν δεσμευμένους τοὺς προσφερτὰς τῆς Σύρου ἐπὶ τῇ τιμῇ τῶν δραχ. 12, 11 ἐφ’ ὅσον μᾶς ἀναγκαιοῖ διὰ νὰ ἐρωτήσωμεν τὸν Mathies ἐὰν ἐπιμένῃ εἰς τὴν προσφορὰν του καὶ ἐὰν μᾶς ἐξασφαλίζῃ δι’ αὐτήν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται ἢ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν γενομένην δημοπρασίαν ἢ νὰ ἐγκρίνῃ αὐτὴν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Βαφειαδάκη ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ νὰ μὴ κοινοποιηθῇ εἰς αὐτὸν ἡ ἔγκρισις παρὰ μετὰ παρέλευσιν εἴκοσιν ἢ καὶ πλειοτέρων ἡμερῶν καὶ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐρωτήσασα τὸν Mathies λάβῃ παρ’ αὐτοῦ ἀρνητικὴν ἀπάντησιν, ἢ τέλος ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῆς συμβάσεως διὰ νὰ ἐρωτήσωμεν τὸν Mathies, ἀφοῦ εἰς τοῦτο συναινεῖ καὶ ὁ κ. Κλέβε.

§91ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§92Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤκουσα ὅτι ἐδόθησαν εἰς τὸν κ. Βαφειαδάκην 20,000 καντάρια καὶ πρὶν ἀκόμη ἐπικυρωθῇ ἡ σύμβασις, διατί ἐδόθησαν;

§93ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ πωλήσῃ Σμύριδα διὰ τὸ 1876 καὶ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ πωλήσῃ λιανικῶς προσδιορίζουσα τὴν τιμήν. Ἀντὶ νὰ κάμῃ τοῦτο ἐπροτίμησε διὰ νὰ εὐκολύνῃ τὴν πολυετῆ ἐνοικίασιν νὰ συνδέσῃ μὲ ταύτην καὶ τὴν λιανικὴν πώλησιν.

§94ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἴχετε τὸ δικαίωμα νὰ πωλήσετε λιανικῶς καὶ αὐτὸ τὸ συνεδέσατε μὲ μίαν ἐπιχείρησιν δωδεκαετῆ μὲ τὴν ἐκποίησιν 40,000 κανταρίων ἐπὶ μίαν δωδεκαετίαν. Τὸ λιανικῶς σημαίνει, ὅτι τὸ Δημόσιον ἤθελε λάβει ἀνεξαρτήτως αὐτῆς τῆς μισθώσεως τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον προσέφερε τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἡ ἀγορά. Καὶ ἀφοῦ τοῦ ἔτους 1876 δὲν εἶχε γείνει ἡ δημοπρασία, τὸ ἔτος τοῦτο ἔμεινεν ἄνευ προσφορᾶς, ἑπομένως ἡ ζήτησις ἦτο μεγαλειτέρα καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἀξία μεγαλειτέρα. Σεῖς προσεφέρατε μόνον 20,000 καντάρια ν’ ἑπομένως ἐὰν ἐκάματε λιανικὴν πώλησιν ἤθελε σᾶς προσφερθῆ τιμὴ ἀνωτέρα, διότι ἤθελον συναγωνισθῆ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον νὰ κάμουν πολυετῆ μίσθωσιν, ἤθελον στείλει καὶ τὰ καταστήματα τοὺς ἀντιπροσώπους των.

§95ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λιανικὴ πώλησις δὲν γίνεται διὰ δημοπρασίας. Κατὰ τὸν νόμον ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίσῃ τὴν τιμὴν διὰ διατάγματος καὶ νὰ δίδῃ εἰς πάντα παρουσιαζόμενον, ἠδύνατο δὲ νὰ προσδιορίσῃ τιμὴν 10 ἢ 12 δραχμὰς τὸ καντάριον.

§96ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἢ 15.

§97ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐγνωρίζαμεν, ὅτι ἡ ἐπανειλημμένη ἀποτυχία τῶν δημοπρασιῶν προήρχετο, διότι εἰς χεῖρας τοῦ Βαφειαδάκη ἔμειναν 60 ἢ 70,000 κανταρίων, ἠθέλαμεν πολὺ κατακριθῆ, ἐὰν διὰ μιᾶς λιανικῆς πωλήσεως, μετεβιβάζομεν εἴτε εἰς τὸν Βαφειαδάκην ἢ εἰς ἄλλον τινὰ σμύριδα, διότι ὅσον περισσοτέραν σμύριδα ἤθελε μεταβιβάσει τὸ Δημόσιον χωρὶς νὰ κάμῃ τὴν πολυετῆ μίσθωσιν τοσοῦτον ἤθελεν δυσκολεύσει αὐτήν. Ἠθελήσαμεν λοιπὸν νὰ διευκολύνωμεν τὴν πολυετῆ μίσθωσιν μεταβιβάζοντες εἰς χεῖρας τοῦ μισθωτοῦ καὶ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἀνάγκην, νὰ πωλήσωμεν λιανικῶς.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§99Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγώ.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 καὶ 10|60.