§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10
τῆς 14 Ὀκτωβρίου 1876.
(Πέμπτη.)
Ὥρα 10 π. μ.
Προεδρεύει ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Τσαμαδός.
Ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. πρόεδρος ζητεῖ ἄδειαν δεκαημέρου ἀπουσίας ἕνεκα οἰκογενειακῶν λόγων. Τί ἀποφαίνεται ἡ Βουλή;
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς ἐπεδόθη μία ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς. Θέλετε ν’ ἀναγνωσθῇ;
§4ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται ὑφ’ ἑνὸς τῶν κκ. γραμματέων.) «Πρὸς τὴν Σ. Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Δὲν λανθάνει κανένα, πολὺ δὲ ἔλαττον τὸ σεβαστὸν τοῦτο Σῶμα, ἡ μεγάλη τῶν σημερινῶν περιστάσεων σπουδαιότης διὰ τὴν ἡμετέραν πατρίδα. Ἡ μὲν Εὐρώπη συζητεῖ ἂν ἤμεθα ἄξιοι κρείττονος μοίρας, τὸ δὲ ἔθνος διὰ τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν ψηφισμάτων του ἐπιζητεῖ τὸν πάνδημον ἐξοπλισμὸν διὰ νὰ ἀντιπαρασταθῇ εἰς τὸ μέγεθος τῶν περιστάσεων, αἵτινες ἐγκυμονοῦνται ἢ καὶ ἤδη τεκταίνονται ἐν τῇ εὐρωπαϊκῇ Τουρκίᾳ, ὅπου τὸ πλῆθος τὸ πολὺ τῶν Ἑλλήνων. Καὶ εἴμεθα μὲν ἐκ τῶν προτέρων πεπεισμένοι, ὅτι τὸ Σ. Σῶμα τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τῆς ἐμβριθείας τῶν συζητήσεων καὶ διὰ τῆς μεμελετημένης καὶ σώφρονος ἐκτιμήσεως τῶν ἐπιταγμάτων τῶν καιρῶν καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου θέλει δώσει εἴς τε τὸν ἔξω καὶ τὸν ἔσω κόσμον νὰ καταλάβῃ, ὅτι ἔχει ἐπίγνωσιν τοῦ ὕψους τῆς ἀποστολῆς της· κρίνομεν ὅμως καὶ ἡμεῖς οἱ ὑπογεγραμμένοι πολῖται Πειραιῶς καθῆκον ἡμῶν ἀπαραίτητον, ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῶν νῦν καιρῶν, νὰ παραστήσωμεν εἰς τοὺς ἐντολοδόχους μας τὰ ἑξῆς. Μὲ λύπην μας παρετηρήσαμεν, ὅτι ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ ἐντεῦθεν συχνότατα φέρεται τὸ κυβερνητικὸν ζήτημα φλεγμαῖνον ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τραπέζης. Ἐντεῦθεν δὲ πηγάζουσι δύο μεγάλα κακὰ, τὰ ὁποῖα ὀδυνηρῶς συναισθάνεται ὅλος ὁ τόπος· πρῶτον ὅτι διασείεται πᾶσα κυβέρνησις ἀκαταπαύστως σαλευομένη, καὶ οὐδὲν σπουδαῖον δύναται εἴτε νὰ συλλάβῃ εἴτε καὶ νὰ φέρῃ εἰς αἴσιον πέρας· δεύτερον φέρεται ἐπὶ πάσης ἀλλαγῆς κυβερνήσεως ὁ τόπος εἰς κατάστασιν ὀλίγον ἀπέχουσαν τῆς πραγματικῆς ἀναρχίας. Δὲν θέλομεν νὰ προσθέσωμεν εἰς τὰ ἄνω καὶ τὸ ἄλλο μέγα κακὸν, οὗ τὴν ἐπήρειαν συναισθανόμεθα σήμερον μάλιστα, ὅτι καταπίπτει μὲν ἡ ὑπόληψις τοῦ ἔθνους ἐν τῇ συνειδήσει τῶν ἰσχυρῶν τῆς Εὐρώπης, δίδεται δὲ νέον ὅπλον εἰς τοὺς τυχὸν παρ’ ἡμῖν σκεπτομένους, ὅτι τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα, ὅπως ἔχουσι καὶ γίνονται τὰ πράγματα παρ’ ἡμῖν, δύσκολον εἶναι νὰ λειτουργήσῃ κατὰ φύσιν. Τοιαύτης ὀδυνηρᾶς καταστάσεως τὰ ἀποτελέσματα, τὰ συνεπαγόμενα μεγίστην εὐθύνην ἐθνικὴν καὶ μεγίστην βλάβην, ἀδύνατον νὰ διαφύγωσι τὴν ὀξυδέρκειαν τῆς Βουλῆς, καὶ παρακαλοῦμεν αὐτὴν, παντὶ σθένει νὰ τὰ ἀποσοβήσῃ. Καὶ δύναται. Λέγοντες ὅμως τοῦτο, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἐπέμβωμεν εἰς τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς, ἧς αὐτῆς καὶ μόνης εἶναι ἔργον καὶ μέλημα περισπούδαστον νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὥστε ἡ κυβέρνησις τοῦ τόπου νὰ ᾖναι ἱκανὴ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τοὺς καιροὺς καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἔθνους. Ἐφιστῶμεν μόνον τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ καθῆκον ὃ ἔχει ἐν ταῖς σημεριναῖς περιστάσεσιν, ἣν ἂν ἤθελε κυβέρνησιν νὰ ὑποστηρίξῃ, ταύτην νὰ ἐνισχύσῃ οὕτως, ὥστε νὰ μείνῃ ἐλευθέρα πάσης προσωπικῆς ἀπαιτήσεως καὶ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Σώματος καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ ἔθνους, φέρῃ δὲ καὶ μόνη αὐτὴ ὅλην τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών της.» Πράττουσα οὕτως ἡ Βουλὴ, θέλει δρέψει τὰς εὐλογίας τοῦ ἔθνους. Γένοιτο! Ἐν Πειραιεῖ, τῇ 10 8βρίου 1876.
§5ΦΙΛΗΜΩΝ. Λαμβάνω τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, ἥτις πρὸ μικροῦ ἀνεγνώσθη καὶ τὴν ὁποίαν Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν τῆς πόλεως Πειραιῶς ἐνεχείρισε χθὲς εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη τῶν κατοίκων Πειραιῶς, καὶ ὡς πρὸς τὸν ἐξωτερικὸν αὐτῆς τύπον καὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος καὶ ἀξία τῆς μελέτης ἡμῶν. Ἡ ἀναφορὰ ἡ πρό τινος ἀναγνωσθεῖσα δὲν εἶναι ἀναφορὰ περιέχουσα τὴν ἔκφρασιν μερίδος τινὸς τῶν πολιτῶν τοῦ Πειραιῶς. Πολιτεύομαι ἐν τῇ Ἀττικῇ καὶ διαγωνίζομαι εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἐκ τῶν δύω χιλιάδων ὑπογραφῶν, αἵτινες εὕρηνται ὑπὸ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, οὐδὲν λείπει ἐκ τῶν στοιχείων ἐκείνων, ἅτινα τιμῶσι κοινωνίαν τινὰ καὶ τὰ ὁποῖα τὴν συντηροῦσιν. Ἐκτὸς τούτου, θέλετε εὕρει μεταξὺ τῶν ὑπογραφῶν συνηνωμένους τοὺς πλέον σκληροὺς καὶ ἀμειλίκτους καὶ ἐπιτοπίους ἀντιπάλους. Ἡ ἔκφρασις λοιπὸν αὐτῶν δὲν εἶναι μιᾶς μερίδος, ἀλλὰ μιᾶς ὁλοκλήρου πόλεως. Δεύτερον ὑπομιμνήσκω εἰς ὑμᾶς, ὅτι ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς δὲν εἶναι ὡς αἱ ἄλλαι ἐπαρχιακαὶ πόλεις. Ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς ἐσχηματίσθη ἐκ κατοίκων ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν τῶν ὑπὸ τὸν ζυγὸν εἰσέτι διατελουσῶν· ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς δύναται ὑπό τινα ἔποψιν νὰ θεωρηθῇ ὡς πόλις πανελλήνιος. Οὐδεὶς κάτοικος ἐν τῇ πόλει τοῦ Πειραιῶς ὑπάρχει αὐτόχθων. Ἐκτὸς τούτου, ἡ πόλις αὕτη εἶναι τὸ βιομηχανικὸν κέντρον τῆς Ἑλλάδος, περιέχει τὰ πλειότερα καὶ τελειότερα βιομηχανικὰ καταστήματα, καὶ διατελεῖ ἐντεῦθεν εἰς σχέσιν ἄμεσον πρὸς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἐμπορικῶς καὶ πρὸς τοὺς ἔξω Ἕλληνας, ἰδίως τῆς Ἀνατολῆς. Ἡ ἔκφρασις λοιπὸν τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς μία τοπικὴ ἔκφρασις, ἀλλ’ ὡς ἔχουσα σχέσιν πρὸς τὰς ἰδέας τοῦ ὅλου ἔθνους καὶ τοῦ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ εἰσέτι ὑπὸ τὸν ζυγὸν διατελοῦντος. Ἀναφορὰ δὲ ἔχουσα τοιοῦτον ἐξωτερικὸν τύπον, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀξία τῆς ἐμβριθοῦς μελέτης τῆς Βουλῆς, οὐχὶ δὲ νὰ ῥιφθῇ εἰς τ’ ἀρχεῖα αὐτῆς καὶ νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ καὶ κατ’ οὐσίαν εὑρίσκω τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἀξίαν τῆς ἰδιαιτέρας μελέτης καὶ σκέψεως ἡμῶν. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες πιστεύουσιν, ὅτι ὁ Ἑλληνισμός, οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος καὶ τὸ μέλλον αὐτῶν καταστρέφονται ἢ διακινδυνεύουσι, διότι εἰς τὴν δεδομένην αὐτὴν στιγμὴν δὲν εὑρέθη ἡ Ἑλλὰς ἔχουσα χιλιάδας τινὰς στρατιωτῶν καί τινα πολεμικὰ πλοῖα. Τὸ μέλλον τοῦ ἑλληνισμοῦ ἑδράζεται εἰς τὸ ἔνδοξον παρελθὸν αὐτοῦ καὶ εἰς τὸ ἐνεστὼς τῆς Ἑλλάδος. Καὶ δυνάμεθα νὰ τὸ εἴπωμεν, χωρὶς νὰ κατηγορηθῶμεν ὡς μεγαλαυχοῦντες καὶ περιαυτολογοῦντες, δὲν εὑρίσκεται ἔθνος ἐν τῇ Ἀνατολῇ δυνάμενον ν’ ἀντικρύσῃ τὸ Ἑλληνικὸν, καὶ κατὰ τὰ ἔργα τοῦ παρελθόντος καὶ κατὰ τὸ παρόν. Δὲν εἶναι ἡ παροῦσα στιγμὴ ἡ κατάλληλος, ὅπως ἀναπτύξω τὴν ἰδέαν αὐτήν· ἀρκεῖ μόνον νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἔργον τῶν Ἑλλήνων, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἔθνος ἑτερόβιον, παριστάμενον διὰ ξένης πανοπλίας ἐνώπιον τοῦ κόσμου, ὅπως πείσω ὑμᾶς περὶ τοῦ ἀκριβοῦς τῆς ἰδέας μου, καὶ ὑποστηρίξω, ὅτι, τοιαῦτα περὶ ἡμῶν φρονοῦντες, δὲν μεγαλαυχοῦμεν. Δὲν συμμερίζομαι ἰδέας τινὰς ἄλλας τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἐν Πειραιεῖ συμπολιτῶν μου, ἰδίως καθόσον ἀφορᾷ τὴν καχεκτικὴν κατάστασιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος ἀπὸ τοῦ 1862 καὶ ἐντεῦθεν. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἴσως ὑποδεικνύεται, ὅτι τὰ πολιτικὰ κόμματα εἶναι οἱ ἀποκλειστικοὶ αἴτιοι τῆς τοιαύτης καταστάσεως. Εἰλικρινὴς ἔρευνα τῶν πραγμάτων τῆς πατρίδος δύναται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἄλλα συμπεράσματα· δὲν εἶναι μόνα τὰ πολιτικὰ κόμματα τὰ αἴτια τῆς τοιαύτης καταστάσεως· ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὴν καχεξίαν, καὶ οἵτινες, ἐνῷ εἶχον τὴν ἐξουσίαν νὰ προλάβωσι τὴν κρίσιν καὶ νὰ μὴ ὁδηγήσωσιν εἰς τὴν παράλυσιν, μετεχειρίσθησαν, ὡς μὴ ὤφειλε, τὴν ἐξουσίαν των ταύτην πρὸς μείζονα παράλυσιν.
§6Ι. ΔΟΥΜΑΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί;
§7ΦΙΛΗΜΩΝ. Εἶμαι ἐγὼ καὶ ὁ Γεώργιος Μπούμπουλης. Ἀλλὰ δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτὰς, διότι δὲν τὰς κρίνω τῆς παρούσης ὥρας. Μετὰ τὰς δύο ἐπιφυλάξεις ταύτας ἐπὶ τοῦ κειμένου τῆς ἀναφορᾶς, ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι ἡ ἔκφρασις ἡ ἐκ Πειραιῶς ἐλθοῦσα ὑπηγορεύθη ὑπὸ πνεύματος πατριωτικωτάτου καὶ ἑλληνικωτάτου. Ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη προπαρασκευῶν· τοῦτο εἶναι ὁμολογούμενον. Ἀλλὰ πρὸ πάντων, ὅπως αἱ παρασκευαὶ αὗται γείνωσι τελεσφόροι καὶ σπουδαῖαι, ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη διασκέψεως πραγματικῆς, πρέπει νὰ μὴ ἐξαντληθῶμεν εἰς προσωπικὰ ζητήματα. Διάσκεψις πραγματικὴ δὲ καὶ συμπεράσματα σωτήρια δὲν δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν, ἐὰν πάντες μὴ συντρέξωμεν, ἀφίνοντες ἐπὶ τοῦ παρόντος μερικὰς ἄλλας συζητήσεις· ἑπομένως οἱ ἐκ Πειραιῶς ἀναφερόμενοι καὶ μεθ’ ὅλης τῆς εὐλαβείας ὑποβαλόντες τὴν εὐχήν των, πιστεύω, ὅτι διερμηνεύουσι κατ’ αὐτὴν τὴν περίστασιν τὸ ἐθνικὸν φρόνημα. Ἐπιφυλασσόμενος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐὰν συζήτησις γείνῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, προτείνω νὰ διατάξῃ ἡ Βουλὴ τὴν τύπωσιν τῆς ἀναφορᾶς, νὰ ἐπιφορτισθῇ δὲ τὸ προεδρεῖον νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι ἡ Βουλὴ, ὡς πάντοτε καὶ καθ’ ὅλας τὰς περιστάσεις, οὕτω καὶ σήμερον δὲν θέλει πράξει ἄλλο εἰμὴ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς εὐχὰς τοῦ τόπου, νομίμως καὶ εὐλαβῶς ἐκδηλουμένας.
§8ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. Φιλήμων ἐπενέβη εἰς συζήτησιν τῆς ἀναφορᾶς.
§9ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἦτο ἁπλῆ σύστασις καὶ προεισαγωγικὴ συζήτησις· πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.
§10ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ τυπωθῇ, κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἐπιφυλάττομαι καὶ ἐγὼ νὰ λάβω τὸν λόγον.
§11ΖΩΧΙΟΣ. Θέλετε νὰ τεθῇ ἡ Βουλὴ ὑπὸ κηδεμονίαν;
§12Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τάξεως· ὁ κανονισμὸς λύει αὐτὸ τὸ ζήτημα.
§13ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ κ. πρόεδρος ἂς ἀποφασίσῃ τί ἀπαιτεῖται νὰ γείνῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης.
§14ΔΟΥΜΑΣ. Προχθὲς εἴχομεν τὴν ἀναφορὰν τῆς πόλεως Πατρῶν· τί ἐκάμαμεν δι’ αὐτήν; Τί πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν, τὴν ἕνωσιν τῶν κομμάτων; ὅλοι τὴν ἐπιθυμοῦμεν· πρὸς τί λοιπὸν αὐτὴ ἡ συζήτησις; Πρὸς ἐπίδειξιν;
§15ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὰ ἀντικείμενα περὶ ὧν πραγματεύεται ἡ ἀναφορὰ εἶναι σχετικώτατα μὲ τὸ γενικὸν ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡρίσαμεν νὰ συζητήσωμεν τὴν Δευτέραν· δὲν ἐννοῶ λοιπὸν χωριστὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς.
§16ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ, ἡ δὲ Βουλὴ νὰ ἐπιφορτίσῃ τὸ προεδρεῖον νὰ εἴπῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι καθὼς πάντοτε οὕτω καὶ σήμερον ἡ Βουλὴ θέλει προβῆ εἰς τὰς ἀποφάσεις της, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν πραγματικὴν καὶ νομίμως ἐκφραζομένην εὐχὴν τοῦ τόπου. Δὲν εἶναι τοῦτο χωριστὴ συζήτησις.
§17ΖΩΧΙΟΣ. Κύριοι, ἂν ἀνοίξετε αὐτὴν τὴν θύραν... Ὁ κ. Φιλήμων εἶπεν ὅτι ὁ Πειραιεὺς εἶναι πόλις Πανελλήνιος. Τί θὰ σᾶς εἴπῃ ἡ Σύρος; τὸ χωριό μου τί θὰ σᾶς εἴπῃ; ἀπὸ πᾶσαν ἐπαρχίαν, ἀπὸ πᾶσαν πόλιν θὰ ἔχωμεν μίαν ἀναφοράν.
§18ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι εἶναι ἐλεύθερον εἰς πάντας.
§19ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι εἶναι βεβαίως δικαίωμα ὅλων ἐν γένει τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν δέχεται κηδεμόνας.
§20ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ κηδεμόνος.
§21ΖΩΧΙΟΣ. Ἂν ὁ νοῦς σου καὶ ἡ καρδία σου δὲν σὲ ὁδηγοῦν νὰ κρίνῃς μεταξὺ σκότους καὶ φωτὸς... Ἐὰν ἐπρόκειτο τὰ ἔθνη νὰ σωθοῦν διὰ τῶν εὐχῶν, τότε ἤμην πρόθυμος νὰ δεχθῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Πειραιῶς· κάτι τι λείπει· μία ὑπογραφὴ λείπει ἀπὸ τὴν ἀναφοράν. Ἂν ἡ ἀναφορὰ αὕτη τοῦ Πειραιῶς συνωδεύετο μὲ ἓν μικρὸν μιλλιούνιον, τότε κἄπως ἡ συμβουλὴ ἦτο ὑποφερτή· συμβουλῶν δὲν ἔχομεν ἀνάγκην· ἂν εἴχομεν ἀνάγκην συμβουλῶν, ἔπρεπε νὰ φύγωμεν.
§22ΤΙΝΕΣ. Πληρόνουν φόρους.
§23ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ τὸ χωριό μου πληρόνει φόρους, ἀλλὰ δὲν πέρνει τίποτε. Νομίζετε πῶς τρῶμε ἄχυρα; δὲν ἔχομεν ἀνάγκην συμβουλῶν.
§24ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐγένετο σύγχυσις τοῦ ἀντικειμένου περὶ οὗ ἡ συζήτησις. Ἐὰν θέσωμεν τοῦτο εἰς τὴν θέσιν του, νομίζω ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν καθ’ ὁλοκληρίαν σύμφωνοι· ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ποία εἶναι ἡ σχέσις τῶν ἀναφερομένων πρὸς τὴν Βουλὴν, θέλομεν εὐκόλως ἐννοήσει ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρίαρχος ἐξουσία ἀντιπροσωπεύουσα ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, ἀπέναντί της δ’ ἔχει τὰς ἐξουσίας, τὰς ὁποίας τὸ Σύνταγμα ἀνεγνώρισε· πᾶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναφέρηται εἰς τὴν Βουλὴν, αὕτη ὅμως δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀπαντᾷ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ ἀναφορὰ προέρχεται ἀπὸ πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν πατριωτικὸν καθῆκον νὰ ἐκφράσωσι μίαν πατριωτικὴν ἰδέαν, μίαν εὐχὴν, τίποτε ἄλλο, ὅπως ῥητῶς ἐκφράζονται ἐν τῇ ἀναφορᾷ, νομίζω, ὅτι ἡ ἀποστολὴ ἡ ἐδική μας ἐτελείωσεν, ἀφοῦ ἅπαξ ἠκούσαμεν τὴν εὐχήν. Ἀπομακρυνόμεθα, κύριοι, ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῶν ἀναφερομένων, ἐὰν θελήσωμεν νὰ τὴν καταστήσωμεν ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ προβῶμεν εἰς προτάσεις καὶ ἀποφάσεις, περιττὸν δὲ ἐντελῶς νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὴν κοινότητα, ὅτι ἐλάβαμεν τὴν ἀναφοράν της. Γνωρίζομεν τὰ χρέη μας καὶ νομίζομεν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν ὑπέβαλον πρέπει νὰ ἔχωσι πεποίθησιν εἰς τὸν πατριωτισμόν μας, ὅτι τὰς ἐθνικὰς ἰδέας τὰς ἀσπαζόμεθα καὶ ὅτι εἰς τὰς καρδίας μας ἐνυπάρχει τὸ αὐτὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὰς ψυχὰς ἐκείνων, οἵτινες ὑπέγραψαν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.
§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἔχει δύο προτάσεις· μίαν τοῦ κυρίου Δούμα, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς· «Ὅ,τι ἐγένετο διὰ τὴν πόλιν Πατρῶν τοῦτ’ αὐτὸ νὰ γείνῃ καὶ διὰ τὴν ἀναφορὰν τῆς πόλεως Πειραιῶς»· ἔχει καὶ μίαν ἄλλην τοῦ κ. Φιλήμονος, ὁ ὁποῖος λέγει· «Νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ, ἡ δὲ Βουλὴ ἐντέλλεται τῷ προεδρείῳ «ν’ ἀπαντήσῃ τοῖς ἀναφερομένοις ὅτι καὶ σήμερον ὡς πάντοτε «ἡ Βουλὴ θέλει προβῆ εἰς τὰς ἀποφάσεις της, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν «πραγματικὴν καὶ νομίμως ἐκφραζομένην εὐχὴν τοῦ τόπου.»
§26ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν ἄλλην.
§27ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τί λέγει ὁ κανονισμὸς περὶ ἀναφορῶν;
§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ῥικάκη ἔχει ὡς ἑξῆς· «Ἡ Βουλὴ ἀρκεσθεῖσα εἰς τὰ λεχθέντα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ κ. Ῥικάκη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθην προηγουμένως, περὶ τοῦ προσωρινοῦ ὀργανισμοῦ τῶν κατὰ ξηρὰν δυνάμεων.
§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ πρὸ τῆς Δευτέρας.
§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἕκτον τμῆμα τῆς Βουλῆς ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τήνου. (Ἀναγινώσκεται τὸ συμπέρασμα).
§32ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἔκθεσις μειοψηφίας, τὴν ὁποίαν θὰ φέρωμεν.
§33ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ αὕτη, ἀφοῦ εἶναι τὸ ἀντίθετον.
§34ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἕνεκα σπουδαίου κωλύματος δὲν ἠδυνήθην νὰ παρουσιασθῶ, ἵνα δώσω πληροφορίας τινὰς ὡς πρὸς τὴν αἴτησιν ἀδείας τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς τοῦ κ. Βελιανίτου. Ἐὰν οἱ λαλήσαντες ἐλάμβανον τὸν κόπον νὰ μελετήσωσι τὰ ὑποβληθέντα ἔγγραφα, δὲν ἤθελον εἴπει ὅ,τι εἶπον. Ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ἐγγράφων ἐξάγονται τὰ ἑξῆς· ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐζητήθη ἡ ἄδεια τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς τοῦ βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη, ἐζητήθη δὲ διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν πλημμελειοδικῶν. Κατὰ τὴν λῆξιν τῆς συνόδου ἐπελήφθη ἡ δικαστικὴ ἐξουσία τῆς ἀνακρίσεως τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ὑπεβλήθησαν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ τοῦτο ἐξέδοτο βούλευμα διατάττον περαιτέρω ἀνακρίσεις, αἵτινες διεξήχθησαν μόνον τελευταῖον.
§35Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τί ἐβράδυνε τόσον πολύ; Εἶναι ἓξ μῆνες.
§36ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω· ἤδη ὅτε ἐπεραιώθη ἡ ἀνάκρισις ἐζητήθη ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς.
§37ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Κολιάτσου, μέλους καὶ εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη ἡ αἴτησις τῆς ἀδείας, ὅτι ὑπῆρχεν οὐ μόνον βούλευμα τῶν πλημμελειοδικῶν ἐντὸς τῆς δικογραφίας, ἀλλὰ μετατεθέντος τοῦ κ. Κλοτσιάρη εἰσαγγελέως, ἐξεδόθη κατ’ ἀνακοπὴν καὶ βούλευμα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐφετῶν. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι τελειωμένη· ὁ κ. Μεταξᾶς ἦτο δικηγόρος μου εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον ὅπου ἐγὼ ὑπέβαλον ἀναίρεσιν τοῦ βουλεύματος, ἀλλὰ δὲν παρεστάθην.
§38ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθη τὴν μαρτυρίαν μου ὁ κ. Βελιανίτης, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ὡς εἰσηγητῇ πέρυσιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Βεβαιῶ ὅτι φατριαστικωτάτη ἦτο ἡ ἐνέργεια τῆς δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ κ. Βελιανίτου· ὁ κ. Βελιανίτης κατηγορήθη ὅτι ἐν γνώσει του ἄλλοι ἐδωροδόκησαν κατὰ τὴν ἐκλογήν, ἐξελέχθη δὲ βουλευτής. Ἐνῷ δὲ τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι οὐδεὶς καταδιώκεται ἢ συλλαμβάνεται διαρκούσης τῆς βουλευτικῆς συνόδου· ἐνῷ ῥητῶς ἡρμηνεύθη ἡ λέξις καταδίωξις εἰς πολλὰς συζητήσεις ἐν τῇ Συνελεύσει, καθ’ ἃς ἐλέχθη, ὅτι οὐδὲ ἀνάκρισις δύναται νὰ ἐνεργηθῇ ἄνευ ἀδείας, ἐνηργήθη ἀνάκρισις κατὰ τοῦ κ. Βελιανίτη ὄντος βουλευτοῦ, ἐξεδόθη βούλευμα, ὁ δὲ κ. εἰσαγγελεὺς ἐπρότεινε νὰ παραπεμφθῇ ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς κ. Βελιανίτης ἐνώπιον τῶν ἐν Κερκύρᾳ πλημμελειοδικῶν ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Τὸ Συμβούλιον, ὀρθῶς ἐφαρμόσαν τὸ Σύνταγμα, ἀπέσχε ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ἀνακριτικῆς ἐκθέσεως. Ἀλλ’ ὁ εἰσαγγελεὺς ἀνακόπτει τὸ βούλευμα, τὸ δὲ Συμβούλιον τῶν ἐφετῶν ἔρχεται καὶ συζητεῖ τὴν ὑπόθεσιν καὶ εὑρίσκει ὅτι εἶναι παραπεμπτέος ὁ κ. Βελιανίτης ἐναντίον τοῦ πνεύματος τοῦ Συντάγματος. Ἀφοῦ ῥίπτεται τὸ στίγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου τοῦ κ. Βελιανίτη, ἐνθυμήθησαν τὸ Σύνταγμα καὶ λέγουν σταματῶμεν ἕως ἐδῶ, διότι δὲν ὑπάρχει ἡ ἄδεια. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, εἰς ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, ἐστιγμάτισε τὴν ἐνέργειαν ταύτην τῆς δικαιοσύνης καὶ ἄφησεν εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ ἂν πρέπει ἢ ὄχι νὰ δοθῇ ἄδεια. Τώρα, ἂν κατόπιν ἐπανελήφθησαν αἱ ἀνακρίσεις, δὲν γνωρίζω (θορυβώδεις συνδιαλέξεις μεταξὺ Πετσάλη καὶ Βελιανίτη).
§39ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Χθὲς ἐξεδόθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἵνα διαρκούσης τῆς συνόδου, μὴ καταδιωχθῇ ὁ κ. Βελιανίτης· δὲν δύναται ἤδη ἡ Βουλὴ ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασίν της.
§40Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κατὰ τὸν κανονισμόν, τὰ προσωπικὰ ζητήματα λύονται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας. Ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις περὶ τοῦ κ. Βελιανίτη εἶναι προσωπικὴ, καὶ ὅμως ἐγένετο διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας· ὥστε πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ (θόρυβος).
§41ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ κατηγορία δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ διαρκούσης τῆς συνόδου. Ἡ συζήτησις λοιπὸν εἶναι περιττή. Τὸ περὶ τῆς διαγωγῆς δὲ τοῦ εἰσαγγελέως δὲν εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς· εἶναι ἔργον τοῦ ὑπουργείου.
§42ΑΘΑΝ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ἑπομένως τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ ἐπαναληφθῇ· ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ. Τοῦτο μόνον παρατηρῶ ἤδη, ὅτι ὁσάκις ἀπευθύνονται ἔγγραφα τοιαῦτα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρέπει νὰ τὰ φέρῃ αὐτοπροσώπως· διότι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ κάμῃ τὸν ἀνακριτὴν, ἵνα τρέξῃ εἰς ὅλην τὴν δικογραφίαν νὰ ἴδῃ πῶς ἤρχισεν ἡ ὑπόθεσις, καὶ ποῦ ἔφθασε, καὶ ποῦ εὑρίσκεται. Σήμερον δὲ πᾶσα συζήτησις εἶναι περιττή, διότι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη.
§43ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζετε, κύριε βουλευτὰ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς εἶναι εἰσηγητής· αὐτὸς δὲν κάμνει ἄλλο παρὰ νὰ μεταβιβάζῃ τὰ ἔγγραφα.
§44ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι εἰσηγητὴς, καὶ αὐτὸ τὸ προηγούμενον καθιερώθη.
§45ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς δὲν ἔχει δίκαιον νὰ αἰτιᾶται τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἡ Βουλὴ πρὶν ἀποφασίσῃ ἔπρεπεν, ἂν εἶχεν ἀμφιβολίας, ν’ ἀπευθύνῃ ἐρώτησιν εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις νὰ ζητήσῃ πληροφορίας· διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἐπισπεύδῃ εἰς τὰς ἀποφάσεις της (Θόρυβος).
§46ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ πάλιν νὰ καλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον τὴν ἀπησχόλησε καὶ κατὰ προηγουμένας συνεδριάσεις, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ κτιρίου τῶν δικαστηρίων. Ὅτε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰσήχθη ἡ πίστωσις περὶ τοῦ κτιρίου τῶν δικαστηρίων, ὑπέβαλον παρατηρήσεις τινὰς καὶ παρεκάλεσα ὅπως συστηθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ μὴ κτισθῶσι τὰ δικαστήρια ἐπὶ τοῦ οἰκοπέδου ἐπὶ τοῦ ὁποίου κτίζονται, ἀλλὰ νὰ ἐκλεχθῇ ἄλλο οἰκόπεδον, καθότι ἡ γειτνίασις εἰς ἓν μέγα ἐθνικὸν κατάστημα, τὸ τοῦ Ἀρσακείου, δύναται νὰ παραβλάψῃ σπουδαίως τὰ συμφέροντα τοῦ παρθεναγωγείου τούτου. Ὁμιλῶν πρὸς Ἕλληνας, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ παραστήσω τὰς σπουδαίας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας τὰ καταστήματα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας προσήνεγκαν εἰς τὸ ἔθνος. Δυστυχῶς ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων ἐκείνων οὐδὲν ἐγένετο· τὸ κτίριον τῶν δικαστηρίων ἤρξατο, πιθανῶς διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ ἕτερον κατάλληλον οἰκόπεδον. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἤρξατο τὸ κτίριον, παρετηρήθη, ὅτι συνέβαινε καὶ ἄλλο τι πρὸς βλάβην τοῦ Ἀρσακείου· ὁ δρόμος ἐπὶ τοῦ ὁποίου κτίζονται τὰ δικαστήρια, ὁ χωρίζων τὸ Ἀρσάκειον ἀπὸ αὐτῶν, καθίσταται ἔτι στενώτερος, ἐναντίον καὶ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως, καὶ ἑπομένως ἔτι μᾶλλον παραβλάπτει τὰ συμφέροντα τοῦ ἐθνικοῦ ἐκείνου καθιδρύματος. Ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ μετατεθῶσι τὰ δικαστήρια, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ ἑταιρία θὰ ἦτο ἑτοίμη νὰ θυσιάσῃ ἓν μέρος τῶν κεφαλαίων της, ὅπως κατορθώσῃ νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν μεγάλην ἔκτασιν τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν κατέχει, καὶ τὸ γήπεδον τοῦτο, διότι μόλις ἐπαρκεῖ ἡ ὑπάρχουσα διὰ τὰ 1400 κοράσια τὰ ὁποῖα φοιτῶσιν, ἀποζημιοῦσα, ἐννοεῖται, τὸ δημόσιον διὰ τὸ οἰκόπεδον. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο φανῇ ἀδύνατον, ἤθελον ἐπικαλεσθῆ πᾶσαν τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων, ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως καὶ νὰ μὴ κατασταθῇ στενώτερος ὁ ἤδη στενὸς δρομίσκος πρὸς βλάβην καὶ τοῦ Ἀρσακείου καὶ τῶν δικαστηρίων.
§47ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑποστηρίζομεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαυροκορδάτου.
§48ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι λίαν σπουδαῖον καὶ αἱ ζημίαι θὰ ᾖναι ἀνυπολόγιστοι.
§49ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀφοῦ ἡ ἑταιρία θυσιάζει μέρος τῶν κεφαλαίων της πρὸς ἀποζημίωσιν, τί ἔχει νὰ χάσῃ τὸ δημόσιον, προκειμένου μάλιστα περὶ τοιαύτης ζημίας;
§50ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Τί λέγει ἡ Κυβέρνησις;
§51ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὴν πίστωσιν ν’ ἀνεγερθῶσι τὰ δικαστήρια ἐκεῖ ὅπου σήμερον ἀνεγείρονται, ἔδωσε δὲ καὶ τὴν ἐντολὴν ν’ ἀγορασθῇ τὸ οἰκόπεδον· δὲν εὕρομεν δὲ καταλληλότερον οἰκόπεδον δυστυχῶς. Ὡς πρὸς τὴν ὁδὸν, δυνάμεθα νὰ διατάξωμεν νὰ μείνῃ ὅπως ἔχει.
§52ΖΩΧΙΟΣ. Ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ γραμματεὺς τῆς ἑταιρίας, ἡ ἑταιρία ἀπεφάσισε ν’ ἀγοράσῃ τὸ οἰκόπεδον καὶ προσφέρῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν πᾶσαν ἀποζημίωσιν. Βεβαίως δὲ πρέπει νὰ ἦναι μακρὰν τοῦ Παρθενῶνος ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ πλησιάζωσιν ἐκεῖ. Ὁ Βασιλεὺς, ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν εἷς τῶν συναδέλφων μας, ὁ κ. Δεληγεώργης, σᾶς λέγω καὶ τὸ ὄνομα, ἐξέφρασε τὴν διάθεσιν νὰ παραχωρήσῃ τοὺς σταύλους, ὅπως οἰκοδομηθῶσιν ἐκεῖ τὰ δικαστήρια· νομίζω ὅτι ἡ θέσις εἶναι καταλληλοτέρα καὶ εὐρυχωροτέρα. Ἄν λοιπὸν ὑπάρχῃ ἀλλοῦ τόπος.......
§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄν ὑπάρχῃ.
§54ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ οἰκόπεδα τῶν σταύλων εἶναι ἐπίδικα.
§55ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ σᾶς εὕρω ἄλλον τόπον, τὸν ὁποῖον ἐνθυμήθην τόρα. Πλησίον τῆς οἰκίας τοῦ Γρίβα εἶναι τόπος μοναστηριακός, καὶ ἀφοῦ ἄλλοι πέρνουν ἀπὸ τὰ μοναστήρια, ἂς πάρῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις· εἶναι τόπος εὐρύχωρος ἐντὸς τῆς πόλεως· ἐκεῖ εἶναι ἕν μετόχι. Ἄν μετρηθῇ δὲ, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ᾖναι μεγαλείτερον τοῦ οἰκοπέδου ἐφ’ οὗ ἤρχισαν ν’ ἀνεγείρωνται ἤδη τὰ δικαστήρια.
§56ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ μᾶς δώσῃ πρῶτον πληροφορίας ὁ ὑπουργὸς ἂν ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεώσεις ἀπέναντι ἐργολάβων.
§57ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν ἀνελάβομεν παρὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν χωμάτων καὶ τὴν ἔκχωσιν τῶν θεμελίων. Εἴχομεν δὲ καὶ τὸν ὅρον, ὅτι εἰς πᾶσαν στιγμὴν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ διακόπτῃ ἄνευ ἀποζημιώσεως τὰς ἐργασίας.
§58ΡΑΛΛΗΣ. Τότε εἶναι εὔκολον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν.
§59ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμένῃ.
§60ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὡς νὰ λέγητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀνεγείρῃ δικαστήρια.
§61ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἰδοὺ πῶς διατυπῶ τὴν πρότασίν μου· Νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι ἐπὶ 15 ἡμέρας, ὅπως ἐξευρεθῇ τρόπος συνεννοήσεως μεταξὺ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς πρώτης.
§62ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ ἂν δὲν ἐξευρεθῇ;
§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ φέρετε τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως γείνῃ ἐκ νέου συζήτησις.
§64ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.
§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις ποία εἶναι. «Ἡ Βουλὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξεύρῃ οἰκόπεδον κατάλληλον πρὸς ἀνέγερσιν τῶν δικαστηρίων».
§66ΤΙΝΕΣ. Ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν.
§67ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι.
§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν πρότασιν «Ν’ ἀναβληθῶσιν ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας αἱ ἐργασίαι τῶν δικαστηρίων, ὅπως εὑρεθῇ τρόπος παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρίας».
§69ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Χθὲς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ, πρὶν τεθῇ εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὸ σχέδιον, νὰ μὴ γείνῃ τίποτε. Ὁ κ. ὑπουργὸς σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν ταύτην θὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας· ὥστε εὑρισκόμεθα εἰς ἀντίφασιν, ἐὰν παραδεχώμεθα ὅτι ἐργάζονται.
§70ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς ἀντίφασιν, διότι ἄλλο σχέδιον χρειάζεται ἐπὶ τοῦ ἑνὸς οἰκοπέδου καὶ ἄλλο ἐπὶ τοῦ ἄλλου, ὥστε πρέπει νὰ παύσωσιν αἱ ἐργασίαι, ἕως ὅτου γείνῃ συνεννόησις.
§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν πρότασιν «Ν’ ἀναβληθῶσιν ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας αἱ ἐργασίαι τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστηρίων, ὅπως ἐξευρεθῇ τρόπος συνεννοήσεως μεταξὺ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρίας.»
§72ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (ἀναβαίνει τὸ βῆμα).
§73ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τί ζητεῖτε; ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος ζητεῖτε τὸν λόγον;
§74ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ὄχι· διότι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος προσκρούει πρὸς προγενεστέραν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ὅπως ὁ κ. Ῥεβελάκης ὀρθῶς παρετήρησεν, ὅτι χάριν τοῦ διαγωνισμοῦ βεβαίως τὰ ἔργα αὐτὰ ἔπρεπε νὰ διακοπῶσιν, ἐνῷ διὰ τῆς σημερινῆς ἀποφάσεως ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ διακόψωμεν ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἦναι διακεκομμένα. Κατὰ συνέπειαν προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς ἡ πρότασις «Συνιστᾷ ἡ Βουλὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα αὕτη ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν πρὸς τὴν Φιλεκπαιδευτικὴν ἑταιρίαν, πρὸς ἐξεύρεσιν καταλληλοτέρου οἰκοπέδου πρὸς ἀνέγερσιν τῶν δικαστηρίων.»
§75ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Διαμάντη κάμνω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ὁ κ. Διαμάντης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς πρότασιν (τὴν ἀναγινώσκει). Ἐὰν παραδεχθῶμεν αὐτὴν, ἀκυρώνομεν προηγουμένην ἀπόφασιν περὶ ἀγορᾶς τοῦ οἰκοπέδου, ἥτις καὶ ἐξετελέσθη, ὅπερ δὲν νομίζω ὀρθόν. Δεύτερον ἐὰν ψηφίσωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν, θὰ παραδεχθῶμεν ἀπὸ τοῦδε ὅτι τὸ οἰκόπεδον δὲν εἶναι κατάλληλον, καὶ ἀποφαινόμεθα ὁριστικῶς, ἐνῷ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ σκοπός μας νὰ ἐκφέρωμεν ἀπόφασιν ὁριστικὴν, ἥτις νὰ καταδικάζῃ τὸ οἰκόπεδον ὡς ἄχρηστον. Νομίζω ὅτι ἐκ τούτου ἠδύναντο νὰ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἄλλην ἀποστολὴν ἐπ’ αὐτοῦ, εἰμὴ νὰ συστήσῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἐνέργειαν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρότασιν· «Ἡ Βουλὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα φροντίσῃ ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς Φιλεκπαιδ. ἑταιρίας ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τοῦ ἀγορασθέντος οἰκοπέδου.» Ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ συνεννοηθῇ, θὰ πράξῃ ὅ,τι κρίνει κατάλληλον, διότι ἀπὸ τοῦδε δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἁρμόδιοι οὔτε εἰς θέσιν ἀπολύτως νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον προηγήθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρὸς ἀγορὰν οἰκοπέδου, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι δύσκολον· διότι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εὑρεθῇ οἰκόπεδον τόσης ἐκτάσεως καὶ εἰς τιμὴν συμφέρουσαν.
§76ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ἐγὼ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου ὑπὲρ τῆς τοῦ κ. Ῥικάκη.
§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἔχομεν δύο προτάσεις· τοῦ κ. Μαυροκορδάτου, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, καὶ τοῦ κ. Ῥικάκη, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς· «Ἡ Βουλὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα φροντίσῃ ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τοῦ ἀγορασθέντος οἰκοπέδου» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
§78ΤΙΝΕΣ. Δὲν παρεδέχθη ἡ Βουλή· ἐρωτήσατε τὸ ἀντίθετον.
§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Σήμερον εἶναι ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας.
§80ΦΙΛΗΜΩΝ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω· ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας, διότι δὲν ἔχομεν ἔκθεσιν. Εἰς τὴν τυπωμένην ἔκθεσιν βλέπω ὅτι εἶναι δώδεκα μέλη, ἐκ τῶν ὁποίων ὅλοι οἱ ἄλλοι βλέπω ὅτι εἶναι ἐπιφυλακτικοὶ, τρεῖς δὲ μόνον εἶναι ἐπικυρωτικοί. Ἔχομεν λοιπὸν ἔκθεσιν, ἥτις δὲν εἶναι ἀκριβής.
§81Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι λάθος τοῦ τύπου· μόνον ὁ Οἰκονόμου εἶναι ἐπιφυλακτικός.
§82ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Εἰς τὴν εἰς χεῖράς μας ἔκθεσιν δὲν βλέπω μόνον τὴν ἔλλειψιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς παρετήρησε· παρετήρησα καὶ ἄλλην ἔλλειψιν πολὺ σπουδαιοτέραν. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἔκθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως περὶ τῆς ἐκλογῆς· παρετήρησα μίαν ἄλλην ὅμως ἔνστασιν σπουδαιοτέραν, τὴν ἔνστασιν τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τὴν ἔνστασιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι οὔτε ὁ σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν ἀνεκήρυξέ τινα ὡς ἐπιτυχόντα, οὔτε εἰδοποιητήριον ἔλαβέ τις παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν νὰ ἴδωμεν διὰ τί δὲν ἔκαμον ἀνακήρυξιν καὶ διὰ τί δὲν ἐδόθη εἰδοποιητήριον. Δὲν ἠξεύρω πῶς ἐπλάσθη ἡ ἐκλογὴ, τὴν ὁποίαν ὁ σύλλογος δὲν ἀνεκήρυξε.
§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πῶς ἦλθον τὰ ἔγγραφα;
§84ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν μέχρις οὗ τὸ ὑπουργεῖον ζητηθῇ καὶ δώσῃ τὰ ἔγγραφα νὰ ἴδωμεν τί τρέχει· ὅταν δ’ ἔλθῃ ἡ συζήτησις εἰς τὰ καθέκαστα, θὰ ζητήσω τὸν λόγον.
§85ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀπορῶ πῶς ὁ φάκελλος τῶν ἐγγράφων ἐστάλη εἰς τὰς ἀρχάς.
§86ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Τὸ προεδρεῖον ἔχει εἰδοποιητήριον;
§88Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὸν φάκελλον τοῦ τμήματος, πρὸς ὃ παρεδόθη, δὲν ὑπῆρχε τὸ πρωτόκολλον τῆς γενικῆς διαλογῆς, καὶ ἑπομένως τῆς ἀνακηρύξεως· φαίνεται ὅμως ἐκ τῆς διαλογῆς ὅλων τῶν δήμων τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Ἠρώτησα περὶ τούτου τὸν κ. Πλαπούταν ἂν ἔχῃ νὰ μοὶ δώσῃ τὸ εἰσητήριον, καὶ μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὅταν μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει. Ὁ φάκελλος τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας παρεδόθη εἰς τὸ τμῆμα ἀπεσφραγισμένος, διότι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχεν ἀποσφραγισθῆ ὅταν εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὸ τμῆμα.
§89Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸς ὁ φάκελλος κατὰ λάθος παρεπέμφθη εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα, καὶ ἐκεῖ ὁ κ. Δεληγεώργης, ἐπειδὴ ἐνόμιζεν ὅτι ἀνῆκεν εἰς αὐτὸ τὸ τμῆμα, τὸν ἀπεσφράγισεν.
§90ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι, κ. Πετιμεζᾶ, διότι εἴχομεν ἔγγραφον, δι’ οὗ μᾶς ἀπεστέλλετο.
§91Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοὶ λέγει λοιπὸν ὅτι δὲν τοῦ ἐδόθη εἰσιτήριον, διότι ὁ σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν ἦτο τῆς ἐναντίας μερίδος, καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ τὸν ἀνακηρύξῃ· μοὶ ἐπρόσθεσε δὲ, ὅτι ὁ ἔπαρχος εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ.
§92ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ ἔπαρχος δὲν συνοδεύει τὸν φάκελλον μὲ ἔγγραφον;
§93Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ φάκελλος περιέχει δύο ἐνστάσεις καὶ τὸ πρωτόκολλον τοῦ δήμου Λαγκαδίων.
§94ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἔπαρχος δι’ ἐγγράφου του δὲν λέγει τίποτε;
§95Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶδον παρὰ μόνον τὰς ἐνστάσεις, τοὺς καταλόγους τῶν δήμων, τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας καὶ τὰς πράξεις τῶν ἐπιτροπῶν. Δὲν ἤξευρα τίποτε ἄλλο· αὐτὸ σήμερον τὸ ἔμαθον. Εἰς τὸ τμῆμα ἔγεινε λόγος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων, καὶ ἠρώτησα τὸν κ. Λαδόπουλον.
§96ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.
§97ΤΙΝΕΣ. Ἐπὶ τοῦ βήματος.
§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλθετε εἰς τὸ βῆμα, διότι παραπονοῦνται οἱ στενογράφοι ὅτι δὲν ἀκούουν.
§99ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ (ἀναβαίνει τὸ βῆμα). Ἐγὼ, Κ. πρόεδρε, θέλω νὰ δώσω ἰδέαν περὶ τῶν πρακτικῶν τῆς προκειμένης ἐκλογῆς. Τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἦλθον, Κ. πρόεδρε, εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς πρώτης Συνόδου, τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας. Ἡ ἐκλογὴ ἐκληρώθη εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα. Μίαν ἡμέραν συνηντήθην μετὰ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, τοῦ νῦν εἰσηγητοῦ, καὶ μὲ ἠρώτησε καθ’ ὁδὸν, «ποίας πληροφορίας ἔχεις νὰ μοὶ εἴπῃς; διότι εἶμαι εἰσηγητής.»
§100Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πλαπούτα, οὔτε τμῆμα ἦτο τότε, οὔτε εἰσηγητής.
§101ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Πολὺ καλά.—Ἔρχομαι εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑπομένην ἡμέραν καὶ εὑρίσκω τὸν κύριον Ῥωμαῖον καὶ τὸν ἐρωτῶ, μήπως συνῆλθε τὸ τμῆμα καὶ διώρισεν εἰσηγητὴν καὶ ἀπεσφράγισε τὰ ἔγγραφα; Ὁ κύριος Ῥωμαῖος μοὶ εἶπεν ὅτι τοὺς περιμένει, καὶ ἐκεῖνοι δὲν ἦλθον. Παρῆλθον ὀλίγαι ἡμέραι καὶ ἔληξεν ἡ Σύνοδος. Ἔρχεται ἡ νέα Σύνοδος καὶ ἡ ἐκλογὴ παραπέμπεται εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα· τὸ τμῆμα συνῆλθε τὸ παρελθὸν Σάββατον μετὰ μεσημβρίαν τὴν τρίτην ὥραν, δηλαδὴ ὥραν, καθ’ ἣν δὲν ἦτο συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Τὸ Σάββατον τὸ ἑσπέρας, τὴν τετάρτην καὶ ἡμίσειαν ὥραν μ. μ., εὑρέθη εἰδοποίησις εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ βουλευτηρίου· «Οἱ ἔχοντες ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς νὰ παρευρεθῶσι τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ εἰς τὰς 8½ ἢ 9». Ἐννοεῖται ὅτι κἀνεὶς δὲν εἶδε τὴν εἰδοποίησιν αὐτὴν, διότι τὸ Σάββατον τὸ ἑσπέρας δὲν ἦλθον εἰς συνεδρίασιν, τὴν Κυριακὴν ἐπίσης, ἀλλ’ οὔτε τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ. Ἔρχομαι νὰ μάθω τὶ συνέβη παρὰ τοῦ τμήματος, καὶ εὑρίσκω τὸν εἰσηγητὴν καί τινας τῶν συναδέλφων νὰ ὑπογράφουν τὴν ἔκθεσιν· τοὺς λέγω «Ποία εἶναι ἡ ἐκλογή;» Μοὶ λέγουν «τῆς Γορτυνίας».—Ἔγεινεν ἐκλογή; πῶς τὴν ἐκάματε; —Διότι μᾶς εἶπεν ὁ μὲν καὶ ὁ δὲ.—Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ὑπάρχουν πρακτικὰ ἀνακηρύξεως εἰς τὰ ἐκλογικὰ ἔγγραφα τῆς Βουλῆς· βεβαίως εἰς τὸ ὑπουργεῖον θὰ ὑπάρχῃ πρακτικὸν τοῦ συλλόγου, ὁ ὁποῖος συνῆλθε καὶ ὁ ὁποῖος οὐδένα ἀνεκήρυξεν· ἡ δὲ διοικητικὴ ἀρχὴ, συνεπῶς μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ συλλόγου, δὲν ἐξέδωκεν εἰδοποιητήριον. Ἑπομένως ἡ γνώμη μου εἶναι ἡ ἐκλογὴ μὴ θεωρηθῇ ὡς ὑπάρξασα.
§102Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἐννοεῖτε λέγοντες ὅτι τὸ τμῆμα εἰδοποίησε τὸ Σάββατον καὶ συνῆλθε τὴν Δευτέραν;
§103ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Ὅτι δὲν ἦτο ὁ ὑλικὸς καιρός.
§104ΡΩΜΑΙΟΣ. Δὲν εἰδοποίησεν ὁ Λαδόπουλος;
§105Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ τμῆμα ἔμεινεν ἀρκετὴν ὥραν. Ἂν δὲν παρουσιάσθητε ὑμεῖς, παρουσιάσθησαν ἄλλοι. Ἡ Βουλὴ θέλει νὰ μάθῃ τὴν ἀλήθειαν· εἴχομεν ὅλα τὰ βιβλία.
§106ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Λοιπὸν λέγω ὅτι ἀνακήρυξις δὲν ἔγεινε.
§107ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ ἤκουσα ὅτι κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἔλαβον χώραν πολλὰ καὶ διάφορα· μετὰ δὲ τὸ τέλος ἤκουσα πάλιν ὅτι καὶ ὁλόκληρα τὰ πρακτικὰ ἑνὸς δήμου ἐκλάπησαν καὶ ἐπὶ μῆνας ἦσαν χαμένα, ὥστε ἐπιθυμῶ ὁ κ. εἰσηγητὴς νὰ μᾶς εἴπῃ ὄχι μόνον δι’ αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ πρακτικά.
§108Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν;
§109ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ ἔκθεσις δὲν λέγει τίποτε, παρὰ ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ καὶ ὅτι ἐγένοντο ἐνστάσεις καὶ δὲν ὑπεστηρίχθησαν.
§110ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὁ καταλληλότερος νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἐὰν συνῆλθεν ὁ σύλλογος καὶ ἔκαμε καμμίαν πρᾶξιν, διότι ὁ ἔπαρχος ἦτο εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τί ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς· ἑπομένως ἐπιθυμοῦμεν νὰ μάθωμεν ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἦναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ.
§111ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Σήμερον ὄχι.
§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ παρακληθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας.
§113ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ἀκούομεν ὅτι ἔλειψαν πρακτικὰ ἐπὶ ἕνα μῆνα ὁλόκληρον.
§114Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ πέντε μῆνας.
§115ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Λοιπὸν εἶναι νόμιμος ἡ ἐκλογή;
§116Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὰ θὰ τὰ εἴπωμεν ἐπὶ τῆς οὐσίας.
§117ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν, διὰ νὰ μάθωμεν διατί δὲν ἦλθε τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀνακηρύξεως καὶ διατί δὲν ὑπάρχει.
§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ἅμα συλλέξω τὰς πληροφορίας, θὰ τὰς ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλήν.
§119Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπ’ ἄπειρον;
§120ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Αὔριον, ἂν ᾖναι δυνατόν.
§121ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ὁρίσωμεν ποίας πληροφορίας θὰ μᾶς δώσῃ.
§122ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Θέλομεν δύο ἐκθέσεις· ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ, ὡς καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς περὶ τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν.
§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.
§124ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔρχονται αἱ πληροφορίαι, δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν (θόρυβος).
§125Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν νὰ μένῃ ἡ ἐκλογὴ ἀνεξέλεγκτος;
§127ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐντὸς τῆς παρούσης ἑβδομάδος.
§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε πρωθυπουργὲ, αὔριον;
§129ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Θὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὸ γραφεῖον· ὅσας εὕρω θὰ τὰς ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν· καὶ ἂν ᾖναι ἀνάγκη νὰ λάβω ἀπὸ τὸν ἔπαρχον πληροφορίας, πάλιν θὰ τὸ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον.
§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ συνέλθωσι καὶ ἐργασθῶσι. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 11 30|60 μ. μ.
2τῆς 14 Ὀκτωβρίου 1876.
3(Πέμπτη.)
4Ὥρα 10 π. μ.
5Προεδρεύει ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Τσαμαδός.
6Ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς
7εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προη-
8γουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.
9§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. πρόεδρος ζητεῖ ἄδειαν δεκαημέρου ἀπου-
10σίας ἕνεκα οἰκογενειακῶν λόγων. Τί ἀποφαίνεται ἡ Βουλή;
11§2ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.
12§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς ἐπεδόθη μία ἀνα-
13φορὰ τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς. Θέλετε ν’ ἀναγνωσθῇ;
14§4ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται ὑφ’ ἑνὸς τῶν κκ. γραμ-
15ματέων.)
16«Πρὸς τὴν Σ. Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων.
17Δὲν λανθάνει κανένα, πολὺ δὲ ἔλαττον τὸ σεβαστὸν τοῦτο
18Σῶμα, ἡ μεγάλη τῶν σημερινῶν περιστάσεων σπουδαιότης διὰ
19τὴν ἡμετέραν πατρίδα. Ἡ μὲν Εὐρώπη συζητεῖ ἂν ἤμεθα ἄ-
20ξιοι κρείττονος μοίρας, τὸ δὲ ἔθνος διὰ τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν
21ψηφισμάτων του ἐπιζητεῖ τὸν πάνδημον ἐξοπλισμὸν διὰ νὰ
22ἀντιπαρασταθῇ εἰς τὸ μέγεθος τῶν περιστάσεων, αἵτινες ἐγκυ-
23μονοῦνται ἢ καὶ ἤδη τεκταίνονται ἐν τῇ εὐρωπαϊκῇ Τουρκίᾳ,
24ὅπου τὸ πλῆθος τὸ πολὺ τῶν Ἑλλήνων.
25Καὶ εἴμεθα μὲν ἐκ τῶν προτέρων πεπεισμένοι, ὅτι τὸ Σ.
26Σῶμα τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τῆς ἐμβριθείας τῶν συζητήσεων καὶ
27διὰ τῆς μεμελετημένης καὶ σώφρονος ἐκτιμήσεως τῶν ἐπιταγ-
28μάτων τῶν καιρῶν καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου θέλει δώσει
29εἴς τε τὸν ἔξω καὶ τὸν ἔσω κόσμον νὰ καταλάβῃ, ὅτι ἔχει
30ἐπίγνωσιν τοῦ ὕψους τῆς ἀποστολῆς της· κρίνομεν ὅμως καὶ
31ἡμεῖς οἱ ὑπογεγραμμένοι πολῖται Πειραιῶς καθῆκον ἡμῶν ἀπα-
32ραίτητον, ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῶν νῦν καιρῶν, νὰ παραστήσω-
33μεν εἰς τοὺς ἐντολοδόχους μας τὰ ἑξῆς.
34Μὲ λύπην μας παρετηρήσαμεν, ὅτι ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύ-
35σεως καὶ ἐντεῦθεν συχνότατα φέρεται τὸ κυβερνητικὸν ζήτημα
36φλεγμαῖνον ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τραπέζης. Ἐντεῦθεν δὲ πηγάζουσι
37δύο μεγάλα κακὰ, τὰ ὁποῖα ὀδυνηρῶς συναισθάνεται ὅλος ὁ τό-
38πος· πρῶτον ὅτι διασείεται πᾶσα κυβέρνησις ἀκαταπαύστως σα-
39λευομένη, καὶ οὐδὲν σπουδαῖον δύναται εἴτε νὰ συλλάβῃ εἴτε
40καὶ νὰ φέρῃ εἰς αἴσιον πέρας· δεύτερον φέρεται ἐπὶ πάσης ἀλ-
41λαγῆς κυβερνήσεως ὁ τόπος εἰς κατάστασιν ὀλίγον ἀπέχουσαν
42τῆς πραγματικῆς ἀναρχίας. Δὲν θέλομεν νὰ προσθέσωμεν εἰς
43τὰ ἄνω καὶ τὸ ἄλλο μέγα κακὸν, οὗ τὴν ἐπήρειαν συναισθα-
44νόμεθα σήμερον μάλιστα, ὅτι καταπίπτει μὲν ἡ ὑπόληψις τοῦ
45ἔθνους ἐν τῇ συνειδήσει τῶν ἰσχυρῶν τῆς Εὐρώπης, δίδεται δὲ
46νέον ὅπλον εἰς τοὺς τυχὸν παρ’ ἡμῖν σκεπτομένους, ὅτι τὸ συν-
47ταγματικὸν πολίτευμα, ὅπως ἔχουσι καὶ γίνονται τὰ πράγ-
48ματα παρ’ ἡμῖν, δύσκολον εἶναι νὰ λειτουργήσῃ κατὰ φύσιν.
49Τοιαύτης ὀδυνηρᾶς καταστάσεως τὰ ἀποτελέσματα, τὰ συν-
50επαγόμενα μεγίστην εὐθύνην ἐθνικὴν καὶ μεγίστην βλάβην,
51ἀδύνατον νὰ διαφύγωσι τὴν ὀξυδέρκειαν τῆς Βουλῆς, καὶ πα-
52ρακαλοῦμεν αὐτὴν, παντὶ σθένει νὰ τὰ ἀποσοβήσῃ. Καὶ δύ-
53ναται.
54Λέγοντες ὅμως τοῦτο, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἐπέμβωμεν εἰς τὰ
55καθήκοντα τῆς Βουλῆς, ἧς αὐτῆς καὶ μόνης εἶναι ἔργον καὶ
56μέλημα περισπούδαστον νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὥστε ἡ κυβέρνη-
57σις τοῦ τόπου νὰ ᾖναι ἱκανὴ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τοὺς καιροὺς
58καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἔθνους. Ἐφιστῶμεν μόνον τὴν προσοχὴν
59τῆς Βουλῆς εἰς τὸ καθῆκον ὃ ἔχει ἐν ταῖς σημεριναῖς περιστά-
60σεσιν, ἣν ἂν ἤθελε κυβέρνησιν νὰ ὑποστηρίξῃ, ταύτην νὰ ἐνι-
61σχύσῃ οὕτως, ὥστε νὰ μείνῃ ἐλευθέρα πάσης προσωπικῆς ἀπαι-
62τήσεως καὶ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Σώμα-
63τος καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ ἔθνους, φέρῃ δὲ καὶ μόνη αὐτὴ
64ὅλην τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών της.»
65Πράττουσα οὕτως ἡ Βουλὴ, θέλει δρέψει τὰς εὐλογίας τοῦ
66ἔθνους. Γένοιτο!
67Ἐν Πειραιεῖ, τῇ 10 8βρίου 1876.
68§5ΦΙΛΗΜΩΝ. Λαμβάνω τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ
69παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν
70της ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, ἥτις πρὸ μικροῦ ἀνεγνώσθη καὶ τὴν ὁ-
71ποίαν Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν τῆς πόλεως Πει-
72ραιῶς ἐνεχείρισε χθὲς εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἡ ἀναφορὰ
73αὕτη τῶν κατοίκων Πειραιῶς, καὶ ὡς πρὸς τὸν ἐξωτερικὸν αὐ-
74τῆς τύπον καὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, εἶναι μεγίστης σπουδαιότη-
75τος καὶ ἀξία τῆς μελέτης ἡμῶν. Ἡ ἀναφορὰ ἡ πρό τινος ἀνα-
76γνωσθεῖσα δὲν εἶναι ἀναφορὰ περιέχουσα τὴν ἔκφρασιν μερίδος
77τινὸς τῶν πολιτῶν τοῦ Πειραιῶς. Πολιτεύομαι ἐν τῇ Ἀτ-
78τικῇ καὶ διαγωνίζομαι εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα καὶ εἶμαι
79εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἐκ τῶν δύω χιλιάδων ὑπογρα-
80φῶν, αἵτινες εὕρηνται ὑπὸ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, οὐδὲν λείπει ἐκ
81τῶν στοιχείων ἐκείνων, ἅτινα τιμῶσι κοινωνίαν τινὰ καὶ τὰ ὁ-
82ποῖα τὴν συντηροῦσιν. Ἐκτὸς τούτου, θέλετε εὕρει μεταξὺ τῶν
83ὑπογραφῶν συνηνωμένους τοὺς πλέον σκληροὺς καὶ ἀμειλίκτους
84καὶ ἐπιτοπίους ἀντιπάλους. Ἡ ἔκφρασις λοιπὸν αὐτῶν δὲν εἶναι
85μιᾶς μερίδος, ἀλλὰ μιᾶς ὁλοκλήρου πόλεως.
86Δεύτερον ὑπομιμνήσκω εἰς ὑμᾶς, ὅτι ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς
87δὲν εἶναι ὡς αἱ ἄλλαι ἐπαρχιακαὶ πόλεις. Ἡ πόλις τοῦ Πει-
88ραιῶς ἐσχηματίσθη ἐκ κατοίκων ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς
89Ἑλλάδος καὶ ἐκ κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν τῶν ὑπὸ τὸν ζυ-
90γὸν εἰσέτι διατελουσῶν· ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς δύναται ὑπό
91τινα ἔποψιν νὰ θεωρηθῇ ὡς πόλις πανελλήνιος. Οὐδεὶς κάτοικος
92ἐν τῇ πόλει τοῦ Πειραιῶς ὑπάρχει αὐτόχθων. Ἐκτὸς τούτου, ἡ
93πόλις αὕτη εἶναι τὸ βιομηχανικὸν κέντρον τῆς Ἑλλάδος, περιέ-
94χει τὰ πλειότερα καὶ τελειότερα βιομηχανικὰ καταστήματα,
95καὶ διατελεῖ ἐντεῦθεν εἰς σχέσιν ἄμεσον πρὸς ὅλην τὴν Ἑλλάδα
96ἐμπορικῶς καὶ πρὸς τοὺς ἔξω Ἕλληνας, ἰδίως τῆς Ἀνατολῆς.
97Ἡ ἔκφρασις λοιπὸν τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς δὲν δύναται νὰ
98θεωρηθῇ ὡς μία τοπικὴ ἔκφρασις, ἀλλ’ ὡς ἔχουσα σχέσιν πρὸς
99τὰς ἰδέας τοῦ ὅλου ἔθνους καὶ τοῦ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ
100εἰσέτι ὑπὸ τὸν ζυγὸν διατελοῦντος. Ἀναφορὰ δὲ ἔχουσα τοιοῦ-
101τον ἐξωτερικὸν τύπον, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀξία τῆς ἐμβριθοῦς
102μελέτης τῆς Βουλῆς, οὐχὶ δὲ νὰ ῥιφθῇ εἰς τ’ ἀρχεῖα αὐτῆς καὶ
103νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ καὶ κατ’ οὐσίαν εὑρίσκω τὴν ἀνα-
104φορὰν ταύτην ἀξίαν τῆς ἰδιαιτέρας μελέτης καὶ σκέψεως ἡμῶν.
105Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες πιστεύουσιν, ὅτι ὁ Ἑλληνι-
106σμός, οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος καὶ τὸ μέλλον αὐ-
107τῶν καταστρέφονται ἢ διακινδυνεύουσι, διότι εἰς τὴν δεδομένην
108αὐτὴν στιγμὴν δὲν εὑρέθη ἡ Ἑλλὰς ἔχουσα χιλιάδας τινὰς
109στρατιωτῶν καί τινα πολεμικὰ πλοῖα. Τὸ μέλλον τοῦ ἑλλη-
110νισμοῦ ἑδράζεται εἰς τὸ ἔνδοξον παρελθὸν αὐτοῦ καὶ εἰς τὸ ἐ-
111νεστὼς τῆς Ἑλλάδος. Καὶ δυνάμεθα νὰ τὸ εἴπωμεν, χωρὶς νὰ
112κατηγορηθῶμεν ὡς μεγαλαυχοῦντες καὶ περιαυτολογοῦντες, δὲν
113εὑρίσκεται ἔθνος ἐν τῇ Ἀνατολῇ δυνάμενον ν’ ἀντικρύσῃ τὸ
114Ἑλληνικὸν, καὶ κατὰ τὰ ἔργα τοῦ παρελθόντος καὶ κατὰ τὸ
115παρόν. Δὲν εἶναι ἡ παροῦσα στιγμὴ ἡ κατάλληλος, ὅπως ἀνα-
116πτύξω τὴν ἰδέαν αὐτήν· ἀρκεῖ μόνον νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι ἡ
117Ἑλλὰς εἶναι ἔργον τῶν Ἑλλήνων, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἔθνος ἑτε-
118ρόβιον, παριστάμενον διὰ ξένης πανοπλίας ἐνώπιον τοῦ κόσμου,
119ὅπως πείσω ὑμᾶς περὶ τοῦ ἀκριβοῦς τῆς ἰδέας μου, καὶ ὑπο-
120στηρίξω, ὅτι, τοιαῦτα περὶ ἡμῶν φρονοῦντες, δὲν μεγαλαυχοῦμεν.
121Δὲν συμμερίζομαι ἰδέας τινὰς ἄλλας τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἐν
122Πειραιεῖ συμπολιτῶν μου, ἰδίως καθόσον ἀφορᾷ τὴν καχεκτι-
123κὴν κατάστασιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος ἀπὸ τοῦ
1241862 καὶ ἐντεῦθεν. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἴσως ὑποδεικνύεται, ὅτι
125τὰ πολιτικὰ κόμματα εἶναι οἱ ἀποκλειστικοὶ αἴτιοι τῆς τοι-
126αύτης καταστάσεως. Εἰλικρινὴς ἔρευνα τῶν πραγμάτων τῆς
127πατρίδος δύναται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἄλλα συμπεράσματα· δὲν εἶναι
128μόνα τὰ πολιτικὰ κόμματα τὰ αἴτια τῆς τοιαύτης καταστάσεως·
129ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὴν καχεξίαν,
130καὶ οἵτινες, ἐνῷ εἶχον τὴν ἐξουσίαν νὰ προλάβωσι τὴν κρίσιν καὶ
131νὰ μὴ ὁδηγήσωσιν εἰς τὴν παράλυσιν, μετεχειρίσθησαν, ὡς μὴ
132ὤφειλε, τὴν ἐξουσίαν των ταύτην πρὸς μείζονα παράλυσιν.
133§6Ι. ΔΟΥΜΑΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί;
134§7ΦΙΛΗΜΩΝ. Εἶμαι ἐγὼ καὶ ὁ Γεώργιος Μπούμπουλης. Ἀλλὰ
135δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτὰς, διότι δὲν τὰς κρίνω
136τῆς παρούσης ὥρας. Μετὰ τὰς δύο ἐπιφυλάξεις ταύτας ἐπὶ τοῦ
137κειμένου τῆς ἀναφορᾶς, ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι ἡ ἔκφρασις
138ἡ ἐκ Πειραιῶς ἐλθοῦσα ὑπηγορεύθη ὑπὸ πνεύματος πατριωτι-
139κωτάτου καὶ ἑλληνικωτάτου. Ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη προπαρα-
140σκευῶν· τοῦτο εἶναι ὁμολογούμενον. Ἀλλὰ πρὸ πάντων, ὅπως αἱ
141παρασκευαὶ αὗται γείνωσι τελεσφόροι καὶ σπουδαῖαι, ὑφίσταται
142ἡ ἀνάγκη διασκέψεως πραγματικῆς, πρέπει νὰ μὴ ἐξαντληθῶ-
143μεν εἰς προσωπικὰ ζητήματα. Διάσκεψις πραγματικὴ δὲ καὶ
144συμπεράσματα σωτήρια δὲν δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν, ἐὰν πάντες
145μὴ συντρέξωμεν, ἀφίνοντες ἐπὶ τοῦ παρόντος μερικὰς ἄλλας συ-
146ζητήσεις· ἑπομένως οἱ ἐκ Πειραιῶς ἀναφερόμενοι καὶ μεθ’ ὅλης
147τῆς εὐλαβείας ὑποβαλόντες τὴν εὐχήν των, πιστεύω, ὅτι διερμη-
148νεύουσι κατ’ αὐτὴν τὴν περίστασιν τὸ ἐθνικὸν φρόνημα. Ἐπιφυ-
149λασσόμενος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐὰν συζήτησις γείνῃ ἐπὶ
150τῆς ἀναφορᾶς, προτείνω νὰ διατάξῃ ἡ Βουλὴ τὴν τύπωσιν τῆς
151ἀναφορᾶς, νὰ ἐπιφορτισθῇ δὲ τὸ προεδρεῖον νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν
152ἐπιτροπὴν, ὅτι ἡ Βουλὴ, ὡς πάντοτε καὶ καθ’ ὅλας τὰς περι-
153στάσεις, οὕτω καὶ σήμερον δὲν θέλει πράξει ἄλλο εἰμὴ νὰ ἀν-
154ταποκριθῇ εἰς τὰς εὐχὰς τοῦ τόπου, νομίμως καὶ εὐλαβῶς ἐκ-
155δηλουμένας.
156§8ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. Φιλήμων ἐπενέβη εἰς συζήτησιν τῆς ἀναφορᾶς.
157§9ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἦτο ἁπλῆ σύστασις καὶ προεισαγωγικὴ συζήτη-
158σις· πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.
159§10ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ τυπωθῇ, κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν τῆς συζητή-
160σεως ἐπιφυλάττομαι καὶ ἐγὼ νὰ λάβω τὸν λόγον.
161§11ΖΩΧΙΟΣ. Θέλετε νὰ τεθῇ ἡ Βουλὴ ὑπὸ κηδεμονίαν;
162§12Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τάξεως· ὁ κανονισμὸς
163λύει αὐτὸ τὸ ζήτημα.
164§13ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ κ. πρόεδρος ἂς ἀποφασίσῃ τί ἀπαιτεῖται νὰ
165γείνῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης.
166§14ΔΟΥΜΑΣ. Προχθὲς εἴχομεν τὴν ἀναφορὰν τῆς πόλεως Πα-
167τρῶν· τί ἐκάμαμεν δι’ αὐτήν; Τί πρόκειται σήμερον νὰ συζη-
168τήσωμεν, τὴν ἕνωσιν τῶν κομμάτων; ὅλοι τὴν ἐπιθυμοῦμεν·
169πρὸς τί λοιπὸν αὐτὴ ἡ συζήτησις; Πρὸς ἐπίδειξιν;
170§15ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὰ ἀντικείμενα περὶ ὧν
171πραγματεύεται ἡ ἀναφορὰ εἶναι σχετικώτατα μὲ τὸ γενικὸν
172ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡρίσαμεν νὰ συζητήσωμεν τὴν Δευτέ-
173ραν· δὲν ἐννοῶ λοιπὸν χωριστὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς
174αὐτῆς.
175§16ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ, ἡ δὲ Βουλὴ νὰ ἐπιφορ-
176τίσῃ τὸ προεδρεῖον νὰ εἴπῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι καθὼς πάν-
177τοτε οὕτω καὶ σήμερον ἡ Βουλὴ θέλει προβῆ εἰς τὰς ἀποφάσεις
178της, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν πραγματικὴν καὶ νομίμως ἐκ-
179φραζομένην εὐχὴν τοῦ τόπου. Δὲν εἶναι τοῦτο χωριστὴ συζήτησις.
180§17ΖΩΧΙΟΣ. Κύριοι, ἂν ἀνοίξετε αὐτὴν τὴν θύραν... Ὁ κ. Φι-
181λήμων εἶπεν ὅτι ὁ Πειραιεὺς εἶναι πόλις Πανελλήνιος. Τί θὰ σᾶς
182εἴπῃ ἡ Σύρος; τὸ χωριό μου τί θὰ σᾶς εἴπῃ; ἀπὸ πᾶσαν ἐπαρ-
183χίαν, ἀπὸ πᾶσαν πόλιν θὰ ἔχωμεν μίαν ἀναφοράν.
184§18ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι εἶναι ἐλεύθερον
185εἰς πάντας.
186§19ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι εἶναι βεβαίως δι-
187καίωμα ὅλων ἐν γένει τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν δέχεται
188κηδεμόνας.
189§20ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ κηδεμόνος.
190§21ΖΩΧΙΟΣ. Ἂν ὁ νοῦς σου καὶ ἡ καρδία σου δὲν σὲ ὁδηγοῦν
191νὰ κρίνῃς μεταξὺ σκότους καὶ φωτὸς... Ἐὰν ἐπρόκειτο τὰ ἔ-
192θνη νὰ σωθοῦν διὰ τῶν εὐχῶν, τότε ἤμην πρόθυμος νὰ δεχθῶ
193τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Πειραιῶς· κάτι τι λείπει· μία ὑ-
194πογραφὴ λείπει ἀπὸ τὴν ἀναφοράν. Ἂν ἡ ἀναφορὰ αὕτη τοῦ
195Πειραιῶς συνωδεύετο μὲ ἓν μικρὸν μιλλιούνιον, τότε κἄπως ἡ
196συμβουλὴ ἦτο ὑποφερτή· συμβουλῶν δὲν ἔχομεν ἀνάγκην· ἂν
197εἴχομεν ἀνάγκην συμβουλῶν, ἔπρεπε νὰ φύγωμεν.
198§22ΤΙΝΕΣ. Πληρόνουν φόρους.
199§23ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ τὸ χωριό μου πληρόνει φόρους, ἀλλὰ δὲν πέρνει
200τίποτε. Νομίζετε πῶς τρῶμε ἄχυρα; δὲν ἔχομεν ἀνάγκην συμ-
201βουλῶν.
202§24ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐγένετο σύγχυσις τοῦ ἀντικειμένου
203περὶ οὗ ἡ συζήτησις. Ἐὰν θέσωμεν τοῦτο εἰς τὴν θέσιν του, νο-
204μίζω ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν καθ’ ὁλοκληρίαν σύμφωνοι· ἐὰν λάβωμεν
205ὑπ’ ὄψιν ποία εἶναι ἡ σχέσις τῶν ἀναφερομένων πρὸς τὴν Βου-
206λὴν, θέλομεν εὐκόλως ἐννοήσει ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Βου-
207λῆς ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρίαρχος ἐξουσία ἀντι-
208προσωπεύουσα ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, ἀπέναντί της δ’ ἔχει τὰς
209ἐξουσίας, τὰς ὁποίας τὸ Σύνταγμα ἀνεγνώρισε· πᾶς ἔχει τὸ δι-
210καίωμα νὰ ἀναφέρηται εἰς τὴν Βουλὴν, αὕτη ὅμως δὲν εἶναι ὑ-
211ποχρεωμένη νὰ ἀπαντᾷ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ ἀναφορὰ προέρχεται ἀπὸ
212πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν πατριωτικὸν καθῆκον νὰ ἐκφράσωσι
213μίαν πατριωτικὴν ἰδέαν, μίαν εὐχὴν, τίποτε ἄλλο, ὅπως ῥητῶς
214ἐκφράζονται ἐν τῇ ἀναφορᾷ, νομίζω, ὅτι ἡ ἀποστολὴ ἡ ἐδική
215μας ἐτελείωσεν, ἀφοῦ ἅπαξ ἠκούσαμεν τὴν εὐχήν. Ἀπομακρυ-
216νόμεθα, κύριοι, ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῶν ἀναφερομένων, ἐὰν θελήσω-
217μεν νὰ τὴν καταστήσωμεν ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ προβῶ-
218μεν εἰς προτάσεις καὶ ἀποφάσεις, περιττὸν δὲ ἐντελῶς νὰ ἀπαν-
219τήσωμεν εἰς τὴν κοινότητα, ὅτι ἐλάβαμεν τὴν ἀναφοράν της.
220Γνωρίζομεν τὰ χρέη μας καὶ νομίζομεν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν
221ὑπέβαλον πρέπει νὰ ἔχωσι πεποίθησιν εἰς τὸν πατριωτισμόν
222μας, ὅτι τὰς ἐθνικὰς ἰδέας τὰς ἀσπαζόμεθα καὶ ὅτι εἰς τὰς καρ-
223δίας μας ἐνυπάρχει τὸ αὐτὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὰς
224ψυχὰς ἐκείνων, οἵτινες ὑπέγραψαν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.
225§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἔχει δύο προτάσεις· μίαν τοῦ
226κυρίου Δούμα, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς· «Ὅ,τι ἐγένετο διὰ τὴν πόλιν
227Πατρῶν τοῦτ’ αὐτὸ νὰ γείνῃ καὶ διὰ τὴν ἀναφορὰν τῆς πόλεως
228Πειραιῶς»· ἔχει καὶ μίαν ἄλλην τοῦ κ. Φιλήμονος, ὁ ὁποῖος λέγει·
229«Νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ, ἡ δὲ Βουλὴ ἐντέλλεται τῷ προεδρείῳ
230«ν’ ἀπαντήσῃ τοῖς ἀναφερομένοις ὅτι καὶ σήμερον ὡς πάντοτε
231«ἡ Βουλὴ θέλει προβῆ εἰς τὰς ἀποφάσεις της, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν
232τὴν «πραγματικὴν καὶ νομίμως ἐκφραζομένην εὐχὴν τοῦ τόπου.»
233§26ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν ἄλλην.
234§27ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τί λέγει ὁ κανονισμὸς περὶ
235ἀναφορῶν;
236§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ῥικάκη ἔχει ὡς ἑξῆς· «Ἡ
237Βουλὴ ἀρκεσθεῖσα εἰς τὰ λεχθέντα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερη-
238σίαν διάταξιν. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ κ. Ῥικάκη.
239Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται
240νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
241§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω εἰς τὴν
242Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθην προηγουμένως, περὶ τοῦ
243προσωρινοῦ ὀργανισμοῦ τῶν κατὰ ξηρὰν δυνάμεων.
244§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ πρὸ τῆς
245Δευτέρας.
246§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἕκτον τμῆμα τῆς Βουλῆς ὑπέβαλε τὴν
247ἔκθεσίν του διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τήνου.
248(Ἀναγινώσκεται τὸ συμπέρασμα).
249§32ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἔκθεσις μειοψηφίας, τὴν
250ὁποίαν θὰ φέρωμεν.
251§33ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ αὕτη, ἀφοῦ εἶναι τὸ ἀντίθετον.
252§34ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης).
253Ἕνεκα σπουδαίου κωλύματος δὲν ἠδυνήθην νὰ παρουσιασθῶ, ἵνα
254δώσω πληροφορίας τινὰς ὡς πρὸς τὴν αἴτησιν ἀδείας τῆς εἰς δί-
255κην εἰσαγωγῆς τοῦ κ. Βελιανίτου. Ἐὰν οἱ λαλήσαντες ἐλάμβανον
256τὸν κόπον νὰ μελετήσωσι τὰ ὑποβληθέντα ἔγγραφα, δὲν ἤθελον
257εἴπει ὅ,τι εἶπον. Ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ἐγγράφων ἐξάγονται
258τὰ ἑξῆς· ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐζητήθη ἡ ἄδεια
259τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς τοῦ βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν
260ἀπεφάνθη, ἐζητήθη δὲ διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν
261πλημμελειοδικῶν. Κατὰ τὴν λῆξιν τῆς συνόδου ἐπελήφθη ἡ
262δικαστικὴ ἐξουσία τῆς ἀνακρίσεως τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ὑπε-
263βλήθησαν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ τοῦτο ἐξέδοτο
264βούλευμα διατάττον περαιτέρω ἀνακρίσεις, αἵτινες διεξήχθησαν
265μόνον τελευταῖον.
266§35Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τί ἐβράδυνε τόσον πολύ; Εἶναι ἓξ μῆνες.
267§36ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω· ἤδη ὅτε ἐπεραιώθη
268ἡ ἀνάκρισις ἐζητήθη ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς.
269§37ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ.
270Κολιάτσου, μέλους καὶ εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν
271παρεπέμφθη ἡ αἴτησις τῆς ἀδείας, ὅτι ὑπῆρχεν οὐ μόνον βού-
272λευμα τῶν πλημμελειοδικῶν ἐντὸς τῆς δικογραφίας, ἀλλὰ με-
273τατεθέντος τοῦ κ. Κλοτσιάρη εἰσαγγελέως, ἐξεδόθη κατ’ ἀνα-
274κοπὴν καὶ βούλευμα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐφετῶν. Ἡ ὑπόθεσις
275εἶναι τελειωμένη· ὁ κ. Μεταξᾶς ἦτο δικηγόρος μου εἰς τὸν
276Ἄρειον Πάγον ὅπου ἐγὼ ὑπέβαλον ἀναίρεσιν τοῦ βουλεύ-
277ματος, ἀλλὰ δὲν παρεστάθην.
278§38ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθη τὴν μαρτυρίαν μου ὁ κ.
279Βελιανίτης, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ὡς εἰσηγητῇ πέρυσιν ἐπὶ
280τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Βεβαιῶ ὅτι φα-
281τριαστικωτάτη ἦτο ἡ ἐνέργεια τῆς δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς ὑποθέ-
282σεως τοῦ κ. Βελιανίτου· ὁ κ. Βελιανίτης κατηγορήθη ὅτι ἐν
283γνώσει του ἄλλοι ἐδωροδόκησαν κατὰ τὴν ἐκλογήν, ἐξελέχθη δὲ
284βουλευτής. Ἐνῷ δὲ τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι οὐδεὶς καταδιώκεται
285ἢ συλλαμβάνεται διαρκούσης τῆς βουλευτικῆς συνόδου· ἐνῷ
286ῥητῶς ἡρμηνεύθη ἡ λέξις καταδίωξις εἰς πολλὰς συζητήσεις ἐν
287τῇ Συνελεύσει, καθ’ ἃς ἐλέχθη, ὅτι οὐδὲ ἀνάκρισις δύναται νὰ
288ἐνεργηθῇ ἄνευ ἀδείας, ἐνηργήθη ἀνάκρισις κατὰ τοῦ κ. Βελιανί-
289τη ὄντος βουλευτοῦ, ἐξεδόθη βούλευμα, ὁ δὲ κ. εἰσαγγελεὺς
290ἐπρότεινε νὰ παραπεμφθῇ ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς κ. Βελιανίτης
291ἐνώπιον τῶν ἐν Κερκύρᾳ πλημμελειοδικῶν ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Τὸ
292Συμβούλιον, ὀρθῶς ἐφαρμόσαν τὸ Σύνταγμα, ἀπέσχε ν’ ἀποφαν-
293θῇ ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ἀνακριτικῆς ἐκθέσεως. Ἀλλ’ ὁ εἰσαγγελεὺς
294ἀνακόπτει τὸ βούλευμα, τὸ δὲ Συμβούλιον τῶν ἐφετῶν ἔρχεται
295καὶ συζητεῖ τὴν ὑπόθεσιν καὶ εὑρίσκει ὅτι εἶναι παραπεμπτέος
296ὁ κ. Βελιανίτης ἐναντίον τοῦ πνεύματος τοῦ Συντάγματος.
297Ἀφοῦ ῥίπτεται τὸ στίγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου τοῦ κ. Βελιανί-
298τη, ἐνθυμήθησαν τὸ Σύνταγμα καὶ λέγουν σταματῶμεν ἕως
299ἐδῶ, διότι δὲν ὑπάρχει ἡ ἄδεια. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, εἰς
300ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνο-
301δον, ἐστιγμάτισε τὴν ἐνέργειαν ταύτην τῆς δικαιοσύνης καὶ
302ἄφησεν εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ ἂν πρέπει ἢ ὄχι νὰ δοθῇ ἄδεια.
303Τώρα, ἂν κατόπιν ἐπανελήφθησαν αἱ ἀνακρίσεις, δὲν γνωρίζω
304(θορυβώδεις συνδιαλέξεις μεταξὺ Πετσάλη καὶ Βελιανίτη).
305§39ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Χθὲς ἐξεδόθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἵνα
306διαρκούσης τῆς συνόδου, μὴ καταδιωχθῇ ὁ κ. Βελιανίτης· δὲν
307δύναται ἤδη ἡ Βουλὴ ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασίν της.
308§40Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κατὰ τὸν κανονισμόν, τὰ προσωπικὰ ζητή-
309ματα λύονται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας. Ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις
310περὶ τοῦ κ. Βελιανίτη εἶναι προσωπικὴ, καὶ ὅμως ἐγένετο διὰ
311φανερᾶς ψηφοφορίας· ὥστε πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ (θόρυβος).
312§41ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ
313κατηγορία δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ διαρκούσης τῆς συνόδου.
314Ἡ συζήτησις λοιπὸν εἶναι περιττή. Τὸ περὶ τῆς διαγωγῆς δὲ
315τοῦ εἰσαγγελέως δὲν εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς· εἶναι ἔργον τοῦ
316ὑπουργείου.
317§42ΑΘΑΝ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἡ Βου-
318λὴ ἀπεφάσισεν, ἑπομένως τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ ἐπα-
319ναληφθῇ· ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ.
320Τοῦτο μόνον παρατηρῶ ἤδη, ὅτι ὁσάκις ἀπευθύνονται ἔγ-
321γραφα τοιαῦτα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης
322πρέπει νὰ τὰ φέρῃ αὐτοπροσώπως· διότι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται
323νὰ κάμῃ τὸν ἀνακριτὴν, ἵνα τρέξῃ εἰς ὅλην τὴν δικογραφίαν
324νὰ ἴδῃ πῶς ἤρχισεν ἡ ὑπόθεσις, καὶ ποῦ ἔφθασε, καὶ ποῦ εὑ-
325ρίσκεται. Σήμερον δὲ πᾶσα συζήτησις εἶναι περιττή, διότι ἡ
326Βουλὴ ἀπεφάνθη.
327§43ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νο-
328μίζετε, κύριε βουλευτὰ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς εἶναι εἰσηγητής· αὐτὸς
329δὲν κάμνει ἄλλο παρὰ νὰ μεταβιβάζῃ τὰ ἔγγραφα.
330§44ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι εἰσηγητὴς, καὶ αὐτὸ τὸ προηγού-
331μενον καθιερώθη.
332§45ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς δὲν ἔχει δίκαιον
333νὰ αἰτιᾶται τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἡ Βουλὴ πρὶν
334ἀποφασίσῃ ἔπρεπεν, ἂν εἶχεν ἀμφιβολίας, ν’ ἀπευθύνῃ ἐρώτησιν
335εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις νὰ ζητήσῃ πλη-
336ροφορίας· διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἐπισπεύδῃ εἰς τὰς
337ἀποφάσεις της (Θόρυβος).
338§46ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ
339πάλιν νὰ καλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ζητήματος τὸ
340ὁποῖον τὴν ἀπησχόλησε καὶ κατὰ προηγουμένας συνεδριάσεις,
341ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ κτιρίου τῶν δικαστηρίων.
342Ὅτε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰσήχθη ἡ πίστωσις περὶ τοῦ
343κτιρίου τῶν δικαστηρίων, ὑπέβαλον παρατηρήσεις τινὰς καὶ πα-
344ρεκάλεσα ὅπως συστηθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ μὴ κτισθῶσι τὰ
345δικαστήρια ἐπὶ τοῦ οἰκοπέδου ἐπὶ τοῦ ὁποίου κτίζονται, ἀλλὰ
346νὰ ἐκλεχθῇ ἄλλο οἰκόπεδον, καθότι ἡ γειτνίασις εἰς ἓν μέγα
347ἐθνικὸν κατάστημα, τὸ τοῦ Ἀρσακείου, δύναται νὰ παραβλάψῃ
348σπουδαίως τὰ συμφέροντα τοῦ παρθεναγωγείου τούτου. Ὁμιλῶν
349πρὸς Ἕλληνας, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ παραστήσω τὰς σπουδαίας
350ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας τὰ καταστήματα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς
351ἑταιρίας προσήνεγκαν εἰς τὸ ἔθνος. Δυστυχῶς ἐπὶ τῶν παρα-
352τηρήσεων ἐκείνων οὐδὲν ἐγένετο· τὸ κτίριον τῶν δικαστηρίων
353ἤρξατο, πιθανῶς διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ ἕτερον
354κατάλληλον οἰκόπεδον. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἤρξατο τὸ κτίριον, παρετηρήθη,
355ὅτι συνέβαινε καὶ ἄλλο τι πρὸς βλάβην τοῦ Ἀρσακείου· ὁ δρό-
356μος ἐπὶ τοῦ ὁποίου κτίζονται τὰ δικαστήρια, ὁ χωρίζων τὸ
357Ἀρσάκειον ἀπὸ αὐτῶν, καθίσταται ἔτι στενώτερος, ἐναντίον καὶ
358τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως, καὶ ἑπομένως ἔτι μᾶλλον παραβλά-
359πτει τὰ συμφέροντα τοῦ ἐθνικοῦ ἐκείνου καθιδρύματος. Ἂν ἦτο
360δυνατὸν καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ μετατεθῶσι τὰ δικαστήρια, ἔχω
361τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ ἑταιρία θὰ ἦτο ἑτοίμη
362νὰ θυσιάσῃ ἓν μέρος τῶν κεφαλαίων της, ὅπως κατορθώσῃ νὰ
363προσθέσῃ εἰς τὴν μεγάλην ἔκτασιν τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν κατέχει,
364καὶ τὸ γήπεδον τοῦτο, διότι μόλις ἐπαρκεῖ ἡ ὑπάρχουσα διὰ τὰ
3651400 κοράσια τὰ ὁποῖα φοιτῶσιν, ἀποζημιοῦσα, ἐννοεῖται, τὸ δημό-
366σιον διὰ τὸ οἰκόπεδον. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο φανῇ ἀδύνατον, ἤθελον ἐπι-
367καλεσθῆ πᾶσαν τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων, ὥστε νὰ ἐφαρμο-
368σθῇ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως καὶ νὰ μὴ κατασταθῇ στενώτερος
369ὁ ἤδη στενὸς δρομίσκος πρὸς βλάβην καὶ τοῦ Ἀρσακείου καὶ
370τῶν δικαστηρίων.
371§47ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑ-
372ποστηρίζομεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαυροκορδάτου.
373§48ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι λίαν σπουδαῖον καὶ αἱ
374ζημίαι θὰ ᾖναι ἀνυπολόγιστοι.
375§49ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀφοῦ ἡ ἑταιρία θυσιάζει μέρος τῶν κεφαλαίων
376της πρὸς ἀποζημίωσιν, τί ἔχει νὰ χάσῃ τὸ δημόσιον, προκει-
377μένου μάλιστα περὶ τοιαύτης ζημίας;
378§50ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Τί λέγει ἡ Κυβέρνησις;
379§51ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὴν πίστωσιν
380ν’ ἀνεγερθῶσι τὰ δικαστήρια ἐκεῖ ὅπου σήμερον ἀνεγείρονται,
381ἔδωσε δὲ καὶ τὴν ἐντολὴν ν’ ἀγορασθῇ τὸ οἰκόπεδον· δὲν εὕρο-
382μεν δὲ καταλληλότερον οἰκόπεδον δυστυχῶς. Ὡς πρὸς τὴν
383ὁδὸν, δυνάμεθα νὰ διατάξωμεν νὰ μείνῃ ὅπως ἔχει.
384§52ΖΩΧΙΟΣ. Ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ γραμματεὺς τῆς ἑταιρίας,
385ἡ ἑταιρία ἀπεφάσισε ν’ ἀγοράσῃ τὸ οἰκόπεδον καὶ προσφέρῃ εἰς
386τὴν Κυβέρνησιν πᾶσαν ἀποζημίωσιν. Βεβαίως δὲ πρέπει νὰ
387ἦναι μακρὰν τοῦ Παρθενῶνος ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ
388πλησιάζωσιν ἐκεῖ. Ὁ Βασιλεὺς, ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν εἷς τῶν
389συναδέλφων μας, ὁ κ. Δεληγεώργης, σᾶς λέγω καὶ τὸ ὄνομα,
390ἐξέφρασε τὴν διάθεσιν νὰ παραχωρήσῃ τοὺς σταύλους, ὅπως
391οἰκοδομηθῶσιν ἐκεῖ τὰ δικαστήρια· νομίζω ὅτι ἡ θέσις εἶναι κα-
392ταλληλοτέρα καὶ εὐρυχωροτέρα.
393Ἄν λοιπὸν ὑπάρχῃ ἀλλοῦ τόπος.......
394§53ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄν ὑπάρχῃ.
395§54ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ οἰκόπεδα τῶν σταύλων εἶναι ἐπί-
396δικα.
397§55ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ σᾶς εὕρω ἄλλον τόπον, τὸν ὁποῖον ἐνθυμήθην
398τόρα. Πλησίον τῆς οἰκίας τοῦ Γρίβα εἶναι τόπος μοναστηρια-
399κός, καὶ ἀφοῦ ἄλλοι πέρνουν ἀπὸ τὰ μοναστήρια, ἂς πάρῃ καὶ
400ἡ Κυβέρνησις· εἶναι τόπος εὐρύχωρος ἐντὸς τῆς πόλεως· ἐκεῖ εἶ-
401ναι ἕν μετόχι. Ἄν μετρηθῇ δὲ, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ᾖναι
402μεγαλείτερον τοῦ οἰκοπέδου ἐφ’ οὗ ἤρχισαν ν’ ἀνεγείρωνται ἤδη
403τὰ δικαστήρια.
404§56ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ μᾶς δώσῃ πρῶτον πληροφορίας ὁ ὑπουργὸς
405ἂν ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεώσεις ἀπέναντι ἐργολάβων.
406§57ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν ἀ-
407νελάβομεν παρὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν χωμάτων καὶ τὴν ἔκχω-
408σιν τῶν θεμελίων. Εἴχομεν δὲ καὶ τὸν ὅρον, ὅτι εἰς πᾶσαν στιγ-
409μὴν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ διακόπτῃ ἄνευ ἀποζημιώσεως
410τὰς ἐργασίας.
411§58ΡΑΛΛΗΣ. Τότε εἶναι εὔκολον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς
412συνεννόησιν.
413§59ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ
414ἐπιμένῃ.
415§60ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὡς νὰ λέγητε εἰς τὴν Κυ-
416βέρνησιν νὰ μὴ ἀνεγείρῃ δικαστήρια.
417§61ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἰδοὺ πῶς διατυπῶ τὴν πρότασίν μου·
418Νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι ἐπὶ 15 ἡμέρας, ὅπως ἐξευρεθῇ τρό-
419πος συνεννοήσεως μεταξὺ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας καὶ
420τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς
421πρώτης.
422§62ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ ἂν δὲν ἐξευρεθῇ;
423§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ φέρετε τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὴν Βουλὴν,
424ὅπως γείνῃ ἐκ νέου συζήτησις.
425§64ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.
426§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις ποία εἶναι. «Ἡ Βουλὴ συνι-
427στᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξεύρῃ οἰκόπεδον κατάλληλον πρὸς
428ἀνέγερσιν τῶν δικαστηρίων».
429§66ΤΙΝΕΣ. Ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν.
430§67ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι.
431§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν πρότασιν «Ν’ ἀναβληθῶσιν ἐπὶ
432δεκαπέντε ἡμέρας αἱ ἐργασίαι τῶν δικαστηρίων, ὅπως εὑρεθῇ
433τρόπος παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ
434συμφέροντα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρίας».
435§69ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Χθὲς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ, πρὶν τεθῇ εἰς τὸν
436διαγωνισμὸν τὸ σχέδιον, νὰ μὴ γείνῃ τίποτε. Ὁ κ. ὑπουργὸς
437σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν ταύτην θὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας·
438ὥστε εὑρισκόμεθα εἰς ἀντίφασιν, ἐὰν παραδεχώμεθα ὅτι ἐργά-
439ζονται.
440§70ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς ἀντίφασιν, διότι ἄλλο σχέδιον
441χρειάζεται ἐπὶ τοῦ ἑνὸς οἰκοπέδου καὶ ἄλλο ἐπὶ τοῦ ἄλλου, ὥστε
442πρέπει νὰ παύσωσιν αἱ ἐργασίαι, ἕως ὅτου γείνῃ συνεννόησις.
443§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν πρότασιν «Ν’ ἀναβληθῶσιν ἐπὶ
444δεκαπέντε ἡμέρας αἱ ἐργασίαι τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστη-
445ρίων, ὅπως ἐξευρεθῇ τρόπος συνεννοήσεως μεταξὺ τῆς Φιλεκπαι-
446δευτικῆς ἑταιρίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραβλα-
447φθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρίας.»
448§72ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (ἀναβαίνει τὸ βῆμα).
449§73ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τί ζητεῖτε; ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐπὶ τῆς
450θέσεως τοῦ ζητήματος ζητεῖτε τὸν λόγον;
451§74ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ὄχι· διότι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος προσκρούει
452πρὸς προγενεστέραν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσι-
453σεν, ὅπως ὁ κ. Ῥεβελάκης ὀρθῶς παρετήρησεν, ὅτι χάριν τοῦ
454διαγωνισμοῦ βεβαίως τὰ ἔργα αὐτὰ ἔπρεπε νὰ διακοπῶσιν, ἐνῷ
455διὰ τῆς σημερινῆς ἀποφάσεως ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ διακόψωμεν
456ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἦναι διακεκομμένα. Κατὰ συνέπειαν
457προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς ἡ πρότασις «Συνιστᾷ ἡ Βου-
458λὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα αὕτη ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν πρὸς
459τὴν Φιλεκπαιδευτικὴν ἑταιρίαν, πρὸς ἐξεύρεσιν καταλληλοτέ-
460ρου οἰκοπέδου πρὸς ἀνέγερσιν τῶν δικαστηρίων.»
461§75ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Διαμάντη κάμνω τὴν
462ἑξῆς παρατήρησιν. Ὁ κ. Διαμάντης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς πρότα-
463σιν (τὴν ἀναγινώσκει). Ἐὰν παραδεχθῶμεν αὐτὴν, ἀκυρώνομεν
464προηγουμένην ἀπόφασιν περὶ ἀγορᾶς τοῦ οἰκοπέδου, ἥτις καὶ
465ἐξετελέσθη, ὅπερ δὲν νομίζω ὀρθόν. Δεύτερον ἐὰν ψηφίσωμεν
466αὐτὴν τὴν πρότασιν, θὰ παραδεχθῶμεν ἀπὸ τοῦδε ὅτι τὸ οἰ-
467κόπεδον δὲν εἶναι κατάλληλον, καὶ ἀποφαινόμεθα ὁριστικῶς,
468ἐνῷ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ σκοπός μας νὰ ἐκφέρωμεν ἀπόφασιν ὁ-
469ριστικὴν, ἥτις νὰ καταδικάζῃ τὸ οἰκόπεδον ὡς ἄχρηστον.
470Νομίζω ὅτι ἐκ τούτου ἠδύναντο νὰ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέ-
471ροντα τοῦ δημοσίου, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἄλλην ἀποστολὴν
472ἐπ’ αὐτοῦ, εἰμὴ νὰ συστήσῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν τοιαύ-
473την ἢ τοιαύτην ἐνέργειαν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρό-
474τασιν· «Ἡ Βουλὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα φροντίσῃ
475ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς Φιλεκπαιδ. ἑταιρίας
476ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τοῦ ἀγορασθέντος οἰκο-
477πέδου.» Ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ συνεννοηθῇ, θὰ πράξῃ ὅ,τι κρίνει
478κατάλληλον, διότι ἀπὸ τοῦδε δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἁρμόδιοι οὔτε
479εἰς θέσιν ἀπολύτως νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον προ-
480ηγήθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρὸς ἀγορὰν οἰκοπέδου, καὶ τὸ
481ὁποῖον εἶναι δύσκολον· διότι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εὑρεθῇ οἰκό-
482πεδον τόσης ἐκτάσεως καὶ εἰς τιμὴν συμφέρουσαν.
483§76ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ἐγὼ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου ὑπὲρ τῆς
484τοῦ κ. Ῥικάκη.
485§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἔχομεν δύο προτάσεις· τοῦ κ. Μαυροκορ-
486δάτου, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, καὶ τοῦ κ. Ῥικάκη, ἥτις εἶναι ἡ
487ἑξῆς· «Ἡ Βουλὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα φροντίσῃ ὅπως
488μὴ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑται-
489ρίας ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τοῦ ἀγορασθέντος
490οἰκοπέδου» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη
491παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ
492παρεδέχθη.
493§78ΤΙΝΕΣ. Δὲν παρεδέχθη ἡ Βουλή· ἐρωτήσατε τὸ ἀντίθετον.
494§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ
495κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.)
496Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως.
497Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Σήμερον εἶναι ἡ
498ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας.
499§80ΦΙΛΗΜΩΝ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω· ὅτι δὲν δυ-
500νάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρ-
501χίας Γορτυνίας, διότι δὲν ἔχομεν ἔκθεσιν. Εἰς τὴν τυπωμένην
502ἔκθεσιν βλέπω ὅτι εἶναι δώδεκα μέλη, ἐκ τῶν ὁποίων ὅλοι οἱ
503ἄλλοι βλέπω ὅτι εἶναι ἐπιφυλακτικοὶ, τρεῖς δὲ μόνον εἶναι ἐπι-
504κυρωτικοί. Ἔχομεν λοιπὸν ἔκθεσιν, ἥτις δὲν εἶναι ἀκριβής.
505§81Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι λάθος τοῦ τύπου· μόνον ὁ Οἰκονόμου
506εἶναι ἐπιφυλακτικός.
507§82ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Εἰς τὴν εἰς χεῖράς μας ἔκθεσιν δὲν βλέπω
508μόνον τὴν ἔλλειψιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς παρετή-
509ρησε· παρετήρησα καὶ ἄλλην ἔλλειψιν πολὺ σπουδαιοτέραν.
510Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιο-
511σύνης τὴν ἔκθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως περὶ τῆς ἐκλογῆς· παρε-
512τήρησα μίαν ἄλλην ὅμως ἔνστασιν σπουδαιοτέραν, τὴν ἔνστασιν
513τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τὴν ἔνστασιν τῆς διοικητικῆς
514ἀρχῆς, διότι οὔτε ὁ σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν ἀνεκήρυξέ τινα
515ὡς ἐπιτυχόντα, οὔτε εἰδοποιητήριον ἔλαβέ τις παρὰ τῆς διοικη-
516τικῆς ἀρχῆς. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν
517κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν νὰ ἴδωμεν διὰ
518τί δὲν ἔκαμον ἀνακήρυξιν καὶ διὰ τί δὲν ἐδόθη εἰδοποιητήριον.
519Δὲν ἠξεύρω πῶς ἐπλάσθη ἡ ἐκλογὴ, τὴν ὁποίαν ὁ σύλλογος δὲν
520ἀνεκήρυξε.
521§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πῶς ἦλθον τὰ ἔγγραφα;
522§84ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συ-
523ζήτησιν μέχρις οὗ τὸ ὑπουργεῖον ζητηθῇ καὶ δώσῃ τὰ ἔγγραφα
524νὰ ἴδωμεν τί τρέχει· ὅταν δ’ ἔλθῃ ἡ συζήτησις εἰς τὰ καθέ-
525καστα, θὰ ζητήσω τὸν λόγον.
526§85ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀπορῶ πῶς ὁ φάκελλος τῶν ἐγγράφων ἐστά-
527λη εἰς τὰς ἀρχάς.
528§86ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Τὸ προεδρεῖον ἔχει εἰδοποιητήριον;
529§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.
530§88Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὸν φάκελλον τοῦ τμήματος, πρὸς ὃ
531παρεδόθη, δὲν ὑπῆρχε τὸ πρωτόκολλον τῆς γενικῆς διαλογῆς,
532καὶ ἑπομένως τῆς ἀνακηρύξεως· φαίνεται ὅμως ἐκ τῆς διαλο-
533γῆς ὅλων τῶν δήμων τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Ἠρώτησα περὶ
534τούτου τὸν κ. Πλαπούταν ἂν ἔχῃ νὰ μοὶ δώσῃ τὸ εἰσητήριον,
535καὶ μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὅταν μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει. Ὁ φά-
536κελλος τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας παρεδόθη εἰς τὸ τμῆμα ἀπεσφρα-
537γισμένος, διότι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχεν ἀπο-
538σφραγισθῆ ὅταν εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὸ τμῆμα.
539§89Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸς ὁ φάκελλος κατὰ λάθος παρεπέμ-
540φθη εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα, καὶ ἐκεῖ ὁ κ. Δεληγεώργης, ἐπειδὴ
541ἐνόμιζεν ὅτι ἀνῆκεν εἰς αὐτὸ τὸ τμῆμα, τὸν ἀπεσφράγισεν.
542§90ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι, κ. Πετιμεζᾶ, διότι εἴχομεν ἔγγρα-
543φον, δι’ οὗ μᾶς ἀπεστέλλετο.
544§91Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοὶ λέγει λοιπὸν ὅτι δὲν τοῦ ἐδόθη εἰσι-
545τήριον, διότι ὁ σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν ἦτο τῆς ἐναντίας μερί-
546δος, καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ τὸν ἀνακηρύξῃ· μοὶ ἐπρόσθεσε δὲ, ὅτι ὁ
547ἔπαρχος εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ.
548§92ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ ἔπαρχος δὲν συνοδεύει τὸν φάκελλον μὲ ἔγ-
549γραφον;
550§93Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ φάκελλος περιέχει δύο ἐνστάσεις καὶ
551τὸ πρωτόκολλον τοῦ δήμου Λαγκαδίων.
552§94ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἔπαρχος δι’ ἐγγράφου του δὲν λέγει
553τίποτε;
554§95Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶδον παρὰ μόνον τὰς ἐνστάσεις,
555τοὺς καταλόγους τῶν δήμων, τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας καὶ
556τὰς πράξεις τῶν ἐπιτροπῶν. Δὲν ἤξευρα τίποτε ἄλλο· αὐτὸ
557σήμερον τὸ ἔμαθον. Εἰς τὸ τμῆμα ἔγεινε λόγος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ
558τῶν ψήφων, καὶ ἠρώτησα τὸν κ. Λαδόπουλον.
559§96ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.
560§97ΤΙΝΕΣ. Ἐπὶ τοῦ βήματος.
561§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλθετε εἰς τὸ βῆμα, διότι παραπονοῦνται οἱ
562στενογράφοι ὅτι δὲν ἀκούουν.
563§99ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ (ἀναβαίνει τὸ βῆμα). Ἐγὼ, Κ. πρόεδρε, θέλω
564νὰ δώσω ἰδέαν περὶ τῶν πρακτικῶν τῆς προκειμένης ἐκλογῆς.
565Τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἦλθον, Κ. πρόεδρε, εἰς τὴν Βουλὴν
566κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς πρώτης Συνόδου, τρεῖς ἢ τέσ-
567σαρας ἡμέρας. Ἡ ἐκλογὴ ἐκληρώθη εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα.
568Μίαν ἡμέραν συνηντήθην μετὰ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, τοῦ νῦν εἰση-
569γητοῦ, καὶ μὲ ἠρώτησε καθ’ ὁδὸν, «ποίας πληροφορίας ἔχεις
570νὰ μοὶ εἴπῃς; διότι εἶμαι εἰσηγητής.»
571§100Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πλαπούτα, οὔτε τμῆμα ἦτο τότε,
572οὔτε εἰσηγητής.
573§101ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Πολὺ καλά.—Ἔρχομαι εἰς τὴν Βουλὴν τὴν
574ἑπομένην ἡμέραν καὶ εὑρίσκω τὸν κύριον Ῥωμαῖον καὶ τὸν
575ἐρωτῶ, μήπως συνῆλθε τὸ τμῆμα καὶ διώρισεν εἰσηγητὴν
576καὶ ἀπεσφράγισε τὰ ἔγγραφα; Ὁ κύριος Ῥωμαῖος μοὶ εἶπεν
577ὅτι τοὺς περιμένει, καὶ ἐκεῖνοι δὲν ἦλθον. Παρῆλθον ὀλίγαι ἡμέ-
578ραι καὶ ἔληξεν ἡ Σύνοδος. Ἔρχεται ἡ νέα Σύνοδος καὶ ἡ ἐκλο-
579γὴ παραπέμπεται εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα· τὸ τμῆμα συνῆλθε
580τὸ παρελθὸν Σάββατον μετὰ μεσημβρίαν τὴν τρίτην ὥραν, δη-
581λαδὴ ὥραν, καθ’ ἣν δὲν ἦτο συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Τὸ Σάβ-
582βατον τὸ ἑσπέρας, τὴν τετάρτην καὶ ἡμίσειαν ὥραν μ. μ., εὑ-
583ρέθη εἰδοποίησις εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ βουλευτηρίου· «Οἱ ἔχοντες
584ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς νὰ παρευρεθῶσι τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ
585εἰς τὰς 8½ ἢ 9». Ἐννοεῖται ὅτι κἀνεὶς δὲν εἶδε τὴν εἰδο-
586ποίησιν αὐτὴν, διότι τὸ Σάββατον τὸ ἑσπέρας δὲν ἦλθον εἰς
587συνεδρίασιν, τὴν Κυριακὴν ἐπίσης, ἀλλ’ οὔτε τὴν Δευτέραν τὸ
588πρωΐ. Ἔρχομαι νὰ μάθω τὶ συνέβη παρὰ τοῦ τμήματος, καὶ
589εὑρίσκω τὸν εἰσηγητὴν καί τινας τῶν συναδέλφων νὰ ὑπογρά-
590φουν τὴν ἔκθεσιν· τοὺς λέγω «Ποία εἶναι ἡ ἐκλογή;» Μοὶ λέ-
591γουν «τῆς Γορτυνίας».—Ἔγεινεν ἐκλογή; πῶς τὴν ἐκάματε;
592—Διότι μᾶς εἶπεν ὁ μὲν καὶ ὁ δὲ.—Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς
593εἴπω ὅτι δὲν ὑπάρχουν πρακτικὰ ἀνακηρύξεως εἰς τὰ ἐκλογικὰ
594ἔγγραφα τῆς Βουλῆς· βεβαίως εἰς τὸ ὑπουργεῖον θὰ ὑπάρχῃ
595πρακτικὸν τοῦ συλλόγου, ὁ ὁποῖος συνῆλθε καὶ ὁ ὁποῖος οὐδένα
596ἀνεκήρυξεν· ἡ δὲ διοικητικὴ ἀρχὴ, συνεπῶς μὲ τὴν ἀπόφασιν
597τοῦ συλλόγου, δὲν ἐξέδωκεν εἰδοποιητήριον. Ἑπομένως ἡ γνώ-
598μη μου εἶναι ἡ ἐκλογὴ μὴ θεωρηθῇ ὡς ὑπάρξασα.
599§102Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἐννοεῖτε λέγοντες ὅτι τὸ τμῆμα εἰδο-
600ποίησε τὸ Σάββατον καὶ συνῆλθε τὴν Δευτέραν;
601§103ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Ὅτι δὲν ἦτο ὁ ὑλικὸς καιρός.
602§104ΡΩΜΑΙΟΣ. Δὲν εἰδοποίησεν ὁ Λαδόπουλος;
603§105Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ τμῆμα ἔμεινεν ἀρκετὴν ὥραν. Ἂν δὲν
604παρουσιάσθητε ὑμεῖς, παρουσιάσθησαν ἄλλοι. Ἡ Βουλὴ θέλει νὰ
605μάθῃ τὴν ἀλήθειαν· εἴχομεν ὅλα τὰ βιβλία.
606§106ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Λοιπὸν λέγω ὅτι ἀνακήρυξις δὲν ἔγεινε.
607§107ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ ἤκουσα ὅτι κατὰ τὴν διε-
608ξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἔλαβον χώραν πολλὰ καὶ διάφορα·
609μετὰ δὲ τὸ τέλος ἤκουσα πάλιν ὅτι καὶ ὁλόκληρα τὰ πρακτι-
610κὰ ἑνὸς δήμου ἐκλάπησαν καὶ ἐπὶ μῆνας ἦσαν χαμένα, ὥστε
611ἐπιθυμῶ ὁ κ. εἰσηγητὴς νὰ μᾶς εἴπῃ ὄχι μόνον δι’ αὐτὰ, ἀλλὰ
612καὶ διὰ τὰ πρακτικά.
613§108Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν;
614§109ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ ἔκθεσις δὲν λέγει τίποτε, παρὰ ὅτι εἶναι
615ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ καὶ ὅτι ἐγένοντο ἐνστάσεις καὶ δὲν ὑπεστη-
616ρίχθησαν.
617§110ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὁ καταλ-
618ληλότερος νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἐὰν συνῆλθεν ὁ σύλλογος καὶ
619ἔκαμε καμμίαν πρᾶξιν, διότι ὁ ἔπαρχος ἦτο εἰς θέσιν νὰ γνω-
620ρίζῃ τί ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς· ἑπομέ-
621νως ἐπιθυμοῦμεν νὰ μάθωμεν ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἦναι εἰς θέσιν
622νὰ γνωρίζῃ.
623§111ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Σήμερον ὄχι.
624§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ παρακληθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς
625δώσῃ πληροφορίας.
626§113ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ἀκούομεν ὅτι ἔλειψαν πρακτικὰ ἐπὶ
627ἕνα μῆνα ὁλόκληρον.
628§114Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ πέντε μῆνας.
629§115ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Λοιπὸν εἶναι νόμιμος ἡ ἐκλογή;
630§116Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὰ θὰ τὰ εἴπωμεν ἐπὶ τῆς οὐσίας.
631§117ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν, διὰ νὰ μάθωμεν
632διατί δὲν ἦλθε τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀνακηρύξεως καὶ διατί
633δὲν ὑπάρχει.
634§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ἅμα συλλέξω
635τὰς πληροφορίας, θὰ τὰς ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλήν.
636§119Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπ’ ἄπειρον;
637§120ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Αὔριον, ἂν ᾖναι δυ-
638νατόν.
639§121ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ὁρίσωμεν ποίας πληροφορίας θὰ μᾶς
640δώσῃ.
641§122ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Θέλομεν δύο ἐκθέσεις· ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον
642τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ, ὡς καὶ τὴν ἔκθε-
643σιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς περὶ τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν.
644§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.
645§124ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔρχονται αἱ πληροφορίαι, δὲν
646δυνάμεθα νὰ προβῶμεν (θόρυβος).
647§125Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν νὰ μένῃ ἡ ἐκλογὴ ἀνεξέλεγκτος;
648§126ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.
649§127ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐντὸς τῆς παρούσης ἑβδομάδος.
650§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε πρωθυπουργὲ, αὔριον;
651§129ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Θὰ ζητήσω πληρο-
652φορίας ἀπὸ τὸ γραφεῖον· ὅσας εὕρω θὰ τὰς ὑποβάλλω εἰς τὴν
653Βουλήν· καὶ ἂν ᾖναι ἀνάγκη νὰ λάβω ἀπὸ τὸν ἔπαρχον πλη-
654ροφορίας, πάλιν θὰ τὸ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον.
655§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ συνέλθωσι καὶ
656ἐργασθῶσι.
657Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 11 30|60 μ. μ.