1875.11.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46

τῆς 20 Νοεμβρίου 1875.

(Πέμπτη)

Ὥρα 3 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐκυρώθησαν.

Μετὰ ταῦτα προσῆλθεν ὁ ἀρτίως ἀφιχθεὶς βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Γεωργακόπουλος καὶ ἔδωκε τὸν νενομισμένον ὅρκον τοῦ βουλευτοῦ.

§1ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς σύμβασιν μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος περὶ ἐκδόσεως κατ’ ἀμοιβαιότητα τῶν δραπετῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ. Ὑποβάλλω ἐπίσης συνθήκην ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας μεταξὺ Ἱσπανίας καὶ Ἑλλάδος. Ἀμφότεραι συνωμολογήθησαν ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλέττας ἐζήτησε τὸν λόγον.

§3ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κ. Πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς ὁ ὁποῖος διέπει τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς ἐγένετο, ὡς γνωρίζετε, πρὸ δωδεκαετίας. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο πολλαὶ διατάξεις αὐτοῦ ἀπεδείχθησαν ἢ πλημμελεῖς ἢ ἀλυσιτελεῖς, πολλαὶ δὲ ἀνάγκαι ἐκ τῆς πείρας παρουσιάσθησαν, αἱ ὁποῖαι δὲν προβλέπονται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ· μεταξὺ αὐτῶν ἀναφέρω τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν θεωροῦνται ὡς παρόντες οἱ βουλευταὶ οἱ ἐν τοῖς δωματίοις τοῖς παρακειμένοις τῇ αἰθούσῃ τῶν συνεδριάσεων. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν εἰς τὸ νέον βουλευτήριον, διότι ἡ ἀπόστασις τῆς αἰθούσης ἀπὸ τὰ παρακείμενα δωμάτια εἶναι μεγάλη· ἐκτὸς τούτου ἡ διάταξις τῶν διαρκῶν Ἐπιτροπῶν ἀπεδείχθη ἀνωφελὴς ὡς καὶ ἄλλαι τινὲς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Διὰ τοῦτο θέλω παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς ἐπιτροπήν τινα, πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ σύνταξιν σχεδίου Κανονισμοῦ σύμφωνα πρὸς τὰς ἀνάγκας τὰς σημερινάς.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλή;

§5ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§7ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπελθοῦσα εὐτυχῶς μεταβολὴ παρ’ ἡμῖν βάσιν κυρίαν εἶχε τὴν δήλωσιν τοῦ δημοσίου φρονήματος, ἐκδηλωθέντος πανηγυρικῶς διὰ τῶν διαφόρων συλλόγων καὶ πρὸ πάντων τῶν ἐπιστημονικῶν· τὸ μεγαλείτερον δὲ μέρος ἢ τοὐλάχιστον μέγα μέρος εἰς τὴν δήλωσιν ἐκείνην ἔλαβον οἱ κατὰ τόπους δικηγορικοὶ σύλλογοι· ὅπως ἐνθυμεῖσθε, οἱ δικηγορικοὶ σύλλογοι πανταχοῦ σχεδὸν διετύπωσαν τὰ φρόνημα αὐτῶν, φρόνημα συνᾴδον πρὸς τὸ φρόνημα τοῦ Ἔθνους, φρόνημα ὅπερ ἐστηρίζετο ἐπὶ τοῦ γράμματος τοῦ Συντάγματος· καὶ ὅπερ ἀπέκρουσε διαῤῥήδην τὰς ἀντισυνταγματικὰς πράξεις τῆς προπαρελθούσης Κυβερνήσεως. Ἐν τούτοις οἱ δικηγορικοὶ σύλλογοι ὄχι μόνον πανταχοῦ ἠπειλήθησαν, ἀλλὰ προέβη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη καὶ εἰς πράξεις ἐναντίον τῶν δικηγορικῶν συλλόγων, οἵτινες ἐξεδήλωσαν τὸ φρόνημα αὑτῶν, ἀνεσκαλίσθησαν ἐν τῷ ὀργανισμῷ τῶν δικαστηρίων διατάξεις τινὲς περὶ δικηγόρων, αἵτινες δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἐναντίον τῆς θελήσεως τῶν δικαστικῶν συμβουλίων μεταῤῥυθμίζουσα τὰς πειθαρχικὰς ἀποφάσεις ἐκείνων, νὰ προβαίνῃ εἰς αὐθαιρέτους παύσεις δικηγόρων καὶ ἐπὶ τέλους νὰ προσδιορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν παρ’ ἑκάστῳ δικαστηρίῳ δικηγόρων. Τοιουτοτρόπως ὄχι μόνον προσεκλήθησαν τὰ δικαστικὰ συμβούλια τῶν διαφόρων δικαστηρίων τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλλωσι πειθαρχικὰς ποινὰς κατὰ τῶν δικηγόρων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξέφεραν τὸ φρόνημα αὐτῶν τὸ συνᾴδον πρὸς τὸ φρόνημα τοῦ Ἔθνους, ἀλλ’ ἀκόμη τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, μ’ ὅλον ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν δικαστηρίων δὲν ἐθεώρησαν ὅτι ὑπάρχει ἀφορμὴ πειθαρχικῆς καταδιώξεως, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, λέγω, χρώμενον ἄρθρων τινῶν τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων μόνον, ἐπιβάλλει πειθαρχικὰς ποινάς· προσέτι ἐπροσκάλεσε τὰ διάφορα δικαστικὰ συμβούλια τοῦ Κράτους νὰ ὁρίσουν τὸν ἀριθμὸν τῶν παρ’ αὐτοῖς δικηγόρων, καὶ ἐσκόπει ἴσως νὰ ποιήσῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος ὅπερ δίδει ὁ ὀργανισμὸς τῇ Κυβερνήσει νὰ περιορίζῃ τὸν ἀριθμόν. Διὰ τοῦτο συνεννοήθην μετὰ τῶν αὐτῶν φίλων συναδέλφων κυρίων Φιλήμονος. Βουλπιώτου καὶ Βαλέττα, καὶ εὕρομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσιν αἱ ἀναγκαῖαι προφυλάξεις κατὰ πάσης ἐνδεχομένης ἐπιδρομῆς ἐν τῷ μέλλοντι. Καὶ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐπανέλθουν αἱ παρελθοῦσαι τῆς αὐθαιρεσίας ἡμέραι, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν τὰς ἀναγκαίας προφυλάξεις, καὶ τόσον μᾶλλον καθόσον διὰ τῶν μετατροπῶν τοῦ ὀργανισμοῦ, ἃς προτείνομεν, δίδεται ἱκανοποίησις εἰς τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους, συνᾴδουσα μὲ τὴν φύσιν καὶ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτῶν. Ὡς γνωρίζετε, αἱ διατάξεις τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, αἱ ὁποῖαι δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ ποινὴν πειθαρχικὴν νὰ ἐπιβάλλῃ καὶ νὰ παύῃ δικηγόρους καὶ τὸν ἀριθμὸν νὰ περιορίζῃ αὐτῶν, εἶναι διατάξεις ἀντικείμεναι εἰς τὴν φύσιν καὶ τὴν ἐλευθέραν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ δικηγόρου· αἱ διατάξεις αὐταὶ δικαιολογοῦνται ὑπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ νομοθέτου τοῦ 1833, ὅστις ἠθέλησε νὰ ὑποτάξῃ τὸ πᾶν εἰς μίαν καὶ μόνην θέλησιν καὶ βασιλεύουσαν καὶ κυβερνῶσαν τότε, καὶ πανταχοῦ βλέπουσαν φόβους εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐξάσκησιν τοῦ ἐλευθεριωτέρου τῶν ἐπαγγελμάτων, ὅπερ, ἄνευ τῆς ἐλευθερίας τῆς νομίμου ἐκφράσεως τῶν ἰδεῶν, ἀδύνατον νὰ ἐξασκηθῇ καὶ νὰ λειτουργήσῃ πρεπόντως. Αἱ τροπολογίαι ἃς προτείνομεν διατηροῦσι τὰς βάσεις τοῦ ὀργανισμοῦ, δὲν καινοτομοῦμεν παρὰ καθόσον εἶναι ἀνάγκη· δὲν θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν διὰ τοὺς δικηγόρους ἐξαιρετικὰ δικαιώματα, ἀλλὰ τοὺς ἐξομοιοῦμεν ὡς πρὸς τὴν παῦσιν μὲ τοὺς ἰσοβίους δικαστάς. Οὕτω διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ὁρίζομεν, ὅτι οἱ δικηγόροι δὲν μετατίθενται ἄνευ τῆς συναινέσεώς των, δὲν δύνανται δὲ νὰ παυθῶσιν ὁριστικῶς παρὰ εἰς τὰς περιστάσεις καθ’ ἃς καὶ οἱ ἰσόβιοι δικασταί. Ἐπροτάθη, κύριοι, ἡ ἰδέα ὅτι οἱ δικηγόροι ἔπρεπεν ἀπολύτως νὰ μὴ παύωνται, καὶ ὅμως προτείνομεν νὰ ὑποβάλλωνται καὶ οἱ δικηγόροι εἰς τὴν παῦσιν, ὅταν αὐτὴ ἡ παῦσις δικαιολογῆται ἀπὸ τὸν νόμον τῆς ἀποχωρήσεως τῶν ἰσοβίων δικαστῶν· ὅταν ὁ δικηγόρος καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός του διὰ διαφόρους λόγους, τότε ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπέρχηται ἡ ἀπόλυσίς του, τηρουμένων ὅμως τῶν ἐγγυήσεων ἃς προτείνομεν, ἤτοι νὰ προηγῶνται πειθαρχικαὶ ποιναὶ καὶ γνωμοδότησις τῆς ὁλομελείας τοῦ δικαστηρίου παρ’ ᾧ ὑπηρετοῦσιν. Οὕτω περιορίζεται τὸ αὐθαίρετον καὶ συνάμα περιφρουροῦνται οἱ δικηγορικοὶ σύλλογοι ἀπὸ πάσης παρεκτροπῆς μελῶν τινων ἐξ αὐτῶν. Διετηρήσαμεν, ὅπως βλέπετε, ἀκεραίας τὰς πειθαρχικὰς ποινὰς ἐπὶ τῶν δικηγόρων, κατηργήσαμεν δὲ μόνον τὴν ἐξουσίαν τοῦ ὑπουργοῦ νὰ τιμωρῇ, καὶ παρὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου ἐπιβάλλων αὐτὸς πειθαρχικὴν ποινήν. Ὡς ἐνθυμεῖσθε, τοῦτο ἔγεινεν ὅτε τὰ συμβούλια ἀπεφάνθησαν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς καταδίωξιν· ὁ ὑπουργὸς, χρώμενος τῶν διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ, ἐπέβαλεν αὐτὸς ποινὰς, χαρακτηρίσας τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τοῦ φρονήματος αὐτῶν ὡς πειθαρχικὸν παράπτωμα. Ἐπὶ τέλους ἀνήκει, κύριοι, εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος νὰ ἀναπτύσσηται ἐν τῇ ἐλευθερίᾳ· ἡ ἱκανότης εὑρίσκει πανταχοῦ τὴν θέσιν της ἐν τῇ ἐλευθερίᾳ· ἄλλως ἐν τόπῳ, κατὰ τὸν ὁποῖον τοσοῦτον ἐπετάθη ἡ ἐπιστημονικὴ ἐκπαίδευσις, ὁ περιορισμὸς τοῦ ἐπιστημονικοῦ ἐπαγγέλματος εἶναι ἀλλόκοτος· διὰ τοῦτο ἀφίνομεν ἐλεύθερον καὶ ἀπεριόριστον τὸν ἀριθμὸν τῶν παρὰ τοῖς δικαστηρίοις δικηγόρων. Συνεπῶς λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν τὴν ἑξῆς πρότασιν.

§8ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπὸ ποῖον τύπον τὴν ὑποβάλλετε, ὡς νομοσχέδιον ἢ ὡς τροπολογίαν;

§9ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὡς τροπολογίαν τοῦ νόμου περὶ προσόντων.

§10ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τρίτην ἤδη φορὰν, κύριοι, ὑποβάλλω ἓν νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐν Ἀθήναις Μαιευτηρίου. Ὁ πληθυσμὸς τῆς πόλεως ταύτης προάγεται, καὶ ὁ πολιτισμὸς ἐπίσης, ὁ δὲ πολιτισμὸς εἶναι γέννησις ἀναγκῶν· αἱ ἀνάγκαι τοῦ τόπου εἶναι μεγάλαι, τὸ Μαιευτήριον τὸ ὑπάρχον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἐπιστήμην, διότι διατελεῖ κεκλεισμένον εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἐπιστήμην· οἱ μαθηταὶ οἱ ἐξερχόμενοι ὡς τέλειοι ἐπιστήμονες καὶ ἰατροὶ δὲν γνωρίζουν οὐδὲ τὸ ἄλφα τῆς μαιευτικῆς. Ἂν πιστεύητε ὅτι ὁ πληθυσμὸς ἑνὸς τόπου εἶναι δόξα, τιμὴ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, ἐλπίζω ὅτι θέλετε υἱοθετήσει τὸν προτεινόμενον ὀργανισμὸν, πρὸς βελτίωσιν ἑνὸς χρησίμου ἐπιστημονικοῦ ἱδρύματος, ἀφοῦ μάλιστα δὲν ἐπέρχεται αὔξησις δαπανῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον εἶναι ἑορτή· λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ συνεδριάσῃ.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ συνεδριάσῃ, νὰ συνεδριάσῃ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§14Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου αὔριον ἢ μεθαύριον θὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐπεξεργασία τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε περὶ τοῦ νέου φορολογικοῦ συστήματος, διότι νομίζω ὅτι καὶ οἱ δύω αὐτοὶ νόμοι εἶναι σπουδαιότατοι· παρακαλῶ δὲ καὶ τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις ἐργάζεται ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, νὰ ἐπισπεύσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τὴν ἐνέργειάν του, διότι, ὁμολογῶ μετὰ παῤῥησίας, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ τακτικῶς εἰς τὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ τόπου.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιτρέπῃ, ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ νομοσχέδια εἰς πρώτην συζήτησιν. Ὁ γραμματεὺς ἀναγινώσκει νομοσχέδιον τοῦ κ. Ζωχιοῦ περὶ τιμωρίας τῶν δημοσίων λειτουργῶν, ὅπερ ἐγένετο δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως, ψηφισθὲν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς πρώτην συζήτησιν. Κατόπιν ἐγένοντο δεκτὰ εἰς πρώτην συζήτησιν τὰ νομοσχέδια α) περὶ τροποποιήσεως ταμείων τινῶν· β) περὶ τροποποιήσεως ἐφοριῶν τινων· καὶ γ) περὶ προσθήκης τελωνιακῶν ὑπαλλήλων, ψηφισθέντα κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ψηφοφορίας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ναυτιλιακῶν διπλωμάτων. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§17ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀνεπαρκὴς, ἐκραύγαζον, εἶναι ὁ νόμος περὶ ναυτιλιακῶν διπλωμάτων, ὅτε οὗτος συνεζητεῖτο κατὰ τὸ 1871, ἀναπαρκές, κραυγάζω, καὶ ἤδη εἶναι τὸ νομοσχέδιον τὸ σήμερον ὑπὸ συζήτησιν. Ταχέως, ἐκραύγαζον τότε, θὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ προέλθωμεν εἰς μεταῤῥύθμισιν τοῦ νόμου· ταχέως, λέγω καὶ ἤδη, ἐὰν ψηφίσωμεν τὸν ὑπὸ συζήτησιν νόμον, θὰ αἰσθανθῶμεν τὴν ἀνάγκην νέου πάλιν νόμου ἐπαρκεστέρου εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ναυτιλίας. Νομίζω ἢ μᾶλλον κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι εὑρίσκομαι εἰς καλλιτέραν θέσιν παντὸς ἄλλου νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος. Τὸ στάδιόν μου ἔκαμα, ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς κατωτάτης βαθμίδος τοῦ παιδὸς μέχρις αὑτῆς τοῦ ὑπουργοῦ· συνέζησα καὶ ἀνετράφην μὲ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, καὶ ἑπομένως κάλλιον παντὸς ἄλλου εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὰ παθήματά της, νὰ γινώσκω τὰς ἀνάγκας ὑφ’ ὧν αὕτη πιέζεται. Ἡ ἐμπορικὴ ἡμῶν ναυτιλία, παλαίουσα ἀγῶνα ἄνισον πρὸς τὰ καλῶς ἐξηρτισμένα μεγάλα ἐμπορικὰ πλοῖα τῆς Ἀγγλίας, Ἰταλίας καὶ Δανίας, ἅπερ ναυπηγοῦνται διὰ συνεταιρισμοῦ, ἔχει νὰ παλαίσῃ συνάμα καὶ πρὸς τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν ἀτμοκινήτων. Μὲ τὰ πλοῖα τῶν ἐθνῶν αὐτῶν ἔπρεπεν οἱ προλαλήσαντες νὰ παραλληλίσουν τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν. Τὰ προνόμια, ἅπερ τὰ πλοῖα τούτων χαίρουσιν, ἔπρεπε νὰ ἐπικαλεσθῶσι, καὶ ὄχι ἐκείνων, μὲ τὰ ὁποῖα ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία οὐδέποτε συναγωνίζεται. Ἡ Ἰταλικὴ ναυτιλία, ἡ Ἀγγλικὴ, ἀπολαμβάνουσι πλήρους ἐλευθερίας, ἐνῷ ἡ ἡμετέρα εἶναι δεσμευμένη ἀπὸ νόμους λίαν ὀπισθοδρομικούς. Πρὸ ὀλίγου ἤκουσα τὸν προλαλήσαντα νὰ λέγῃ, ὅτι ἐν τῇ ἐλευθερίᾳ ἀναπτύσσονται αἱ δυνάμεις τοῦ Κράτους. Ὁποία ἀντίθεσις τῆς ἰδέας ταύτης πρὸς τὴν χθὲς ῥιφθεῖσαν· ἤλλαξαν σήμερον, κύριοι, οἱ ὅροι οἱ διέποντες τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε σύγκρισις δὲν ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τῆς σημερινῆς· ἡ ἐμπορικὴ ἡμῶν ναυτιλία τότε περιωρίζετο μέχρι τοῦ στενοῦ τῶν Γαδείρων, σπανιώτατα ἐξήρχετο αὐτοῦ, μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν ὅμως τοῦ ἀτμοῦ καὶ τῆς ναυτιλίας ἐν γένει τῶν ξένων ἐθνῶν, ἠναγκάσθη νὰ ἐξέλθῃ καὶ πέραν τῶν Γαδείρων καὶ νὰ ῥιφθῇ εἰς τὸ μέγα πέλαγος. Εἰς τὸ εὐρύτατον λοιπὸν τοῦτο στάδιον εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ μὲ τὰ δεσμά, μὲ τὰ ὁποῖα πρὸ τοσούτου καιροῦ τὴν δεσμεύομεν; ἀναντιῤῥήτως ὄχι. Πρεσβεύω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλλαχθῇ καὶ ἡ ναυτιλία ἡμῶν τῶν δεσμῶν καὶ νὰ ἀπολαύσῃ πλήρη ἐλευθερίαν ἐνεργείας· τοῦτο ἐπρέσβευον πρὸ δέκα ἐτῶν, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω τεμάχιά τινα ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς σύλλογον ἐπισήμων ἐμπόρων καὶ ναυτιλλομένων καὶ δι’ οὗ ἐξέθετον τὸ φρόνημά μου περὶ τῆς ἐμπορικῆς ἡμῶν ναυτιλίας, ἥτις ἀπὸ ἡμέραν εἰς ἡμέραν κατέπιπτε, καὶ κατεδείκνυον τὰ μέσα, δι’ ὧν ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ τὴν προτέραν αὑτῆς εὔκλειαν. Ἐξέθετον εἰς τὸν σύλλογον ἐκεῖνον τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην τῆς διὰ συνεταιρισμοῦ κατασκευῆς μεγάλων ἱστιοφόρων πλοίων καὶ τὴν ἐκ τοῦ συστήματος τούτου βεβαίαν ὠφέλειαν. Τοιαύτη ἦτον ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ ὑπομνήματός μου, καὶ ἰδοὺ τί ἔλεγον. «Ἐκ τῆς ἱστορίας καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ὁδηγούμενος, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι τὸ ἔθνος τὸ Ἑλληνικὸν φύσει καὶ θέσει ὑπῆρξεν, ὑπάρχει καὶ θὰ ὑπάρχῃ ναυτικόν, ἐμπορικὸν καὶ ἐκπολιτευτικόν. Οὐδεὶς ἐπίσης ἀμφιβάλλει, ὅτι μέχρι χθὲς προήγαγεν ἡ ναυτιλία μας τὴν Σύρον, τὴν Ὕδραν, τὰς Σπέτσας, τὸ Γαλαξείδιον καὶ τόσας ἄλλας νήσους καὶ μέρη τῆς Ἑλλάδος κατά τε τὸν πλοῦτον καὶ τὸν πολιτισμόν. Ἡ ναυτιλία καὶ αὕτη ἐκ τῆς ξένης χώρας ἔφερε καὶ φέρει εἰς τὸν τόπον μας τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἄργυρον, διασκορπιζόμενον εἰς ὅλας τῆς κοινωνίας τὰς τάξεις, χρῆμα, ὅπερ σπουδαίως ἀναπληροῖ τὸ φεῦγον ἐκ τῆς Ἑλλάδος, ἕνεκα τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ξένων ἐμπορευμάτων. Ὅπως ἔχει ὅμως σήμερον ἡ ναυτιλία μας, τουτέστι σμικρὰ κατὰ τοὺς τόνους, δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ μὲ τὰ μεγάλα, διὰ συνεταιρισμοῦ συντηρούμενα, εὐρωπαϊκὰ ἱστιοφόρα πλοῖα, ἅτινα ἐπὶ πλέον δὲν εἶναι βεβαρυμένα μὲ χρέη καὶ ναυτοδάνεια, ὑφ’ ὧν πιέζεται ἡ ἡμετέρα ναυτιλία· Παραμεριζομένη δὲ ἑκάστοτε ἀπὸ τὰ εὐρωπαϊκὰ μεγάλα σκάφη, φεύγει ἤδη τοὺς λιμένας τῆς Ἀνατολῆς, τοῦ κυριωτάτου σταδίου τῆς ἀναπτύξεώς της, ἐκπατρίζεται, παραχωροῦσα τὴν θέσιν εἰς τοὺς μεγάλους, καὶ τρέπεται ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ της, καί τοι ἐκ μικρῶν συγκειμένη πλοίων, εἰς τὰς μεγάλας θαλάσσας, ἵνα ἐν τῷ μέσῳ μεγίστων κινδύνων εὕρῃ ἐπαρκέστερα κέρδη. Τοιαύτη, κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἐμπορικῆς ἡμῶν ναυτιλίας, καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ ἀναπτυχθῇ· ἀπόδειξις δὲ τῶν λόγων μου εἶναι, ὅτι πρὸ τεσσάρων ἐτῶν εἰς τὸ ναυπηγεῖον τῆς Σύρου, ὅπερ εἶναι τὸ μεγαλείτερον τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ Μεσογείῳ θαλάσσῃ, διότι πραγματικῶς εἰς διάφορα μέρη τῆς Εὐρώπης ὑπάρχουν ναυπηγεῖα, ἀλλὰ δὲν ἔχουν ὅσην ἐκεῖνο τῆς Σύρου ἀνάπτυξιν, πρὸ τεσσάρων, λέγω, ἐτῶν, οἱ ναυτιλλόμενοι κατιδόντες τὴν ἀνάγκην, κατασκευάζουσι πλοῖα μεγάλα διὰ συνεταιρισμοῦ· συνέρχονται λοιπὸν 4, 5, 6, 7 καὶ κατασκευάζουσι πλοῖα χωρητικότητος 30, 35, 40 χιλιάδων κοιλῶν καὶ ἐπέκεινα, οὐδεὶς κατασκευάζει πλέον σήμερον πλοῖον ὀλιγώτερον τῶν 25,000 κοιλῶν, ἔπρεπε δὲ ὁ ἔντιμος φίλος μου κ. Ζωχιὸς νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ μεγαλείτερον πλοῖον, τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ Κράτος κατὰ τὸ 1869, δὲν ἦτο πλέον τῶν 20 ἕως 25 χιλιάδων κοιλῶν. Ἀνάγκη ἔσπρωξε τοὺς ναυτιλλομένους εἰς τὴν κατασκευὴν μεγάλων πλοίων, δι’ ὧν νὰ ταξειδεύωσιν ἔξωθεν τοῦ στενοῦ· σήμερον τὰ πλοῖα ἡμῶν ταξειδεύουσιν εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἰς τὴν Βομβάην καὶ εἰς ὅλους τοὺς λιμένας τῆς Ἀφρικῆς, ὅπερ ἦτον ἀνήκουστον εἰς τὴν ἡμετέραν ναυτιλίαν. Τοιοῦτον λοιπὸν ἔχοντες νόμον, δύνασθε νὰ ἐπαρκέσητε εἰς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τῆς ναυτιλίας; βεβαίως ὄχι. Ἀλλὰ προτάσσεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπανόδου τῶν πλοίων εἰς τοὺς λιμένας των. Τοῦτο, κύριοι, δὲν ἔχει ὑπόστασιν, ποτὲ ὁ Ἕλλην δὲν ἐξέρχεται τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ μὴν ἐπιστρέψῃ· τοιοῦτον παράδειγμα δὲν ἔχετε, ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ στηριχθῆτε εἰς ἰδανικοὺς καὶ ὑποθετικοὺς λόγους. Ἐξέρχονται οἱ ναῦται μακρὰν τῆς Ἑλλάδος, ὅπως δυνηθῶσι νὰ ζήσωσι καὶ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὰς ἀνάγκας αὑτῶν καὶ τοῦ οἴκου των· ὅταν ὁ Ἕλλην ἐργασθῇ καὶ πλουτίσῃ, εἶναι πασίγνωστον ὅτι φέρεται πρὸς τὴν πατρίδα του ὑπὸ τῆς νοσταλγίας. Ἀφοῦ λοιπὸν δὲν ἔχετε παραδείγματα τοιαῦτα, διατί νὰ κάμητε τοιούτους ἀναχρονισμούς; Τὴν σύγκρισιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν μεταξὺ τοῦ ναυτικοῦ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τοῦ ναυτικοῦ τῆς σημερινῆς ἐποχῆς, οὐδόλως παραδέχομαι· ἡ ναυτιλία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὑπῆρξε μεγάλη, ὑπῆρξε τὸ προπύργιον τῶν ἐλευθεριῶν ἡμῶν, ἀλλὰ τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα σήμερον πάσχει ἡ ἐμπορική μας ναυτιλία δὲν εἶχεν ἡ ναυτιλία ἐκείνη, διότι τὰ πλοῖα ἐκεῖνα ἐταξείδευον εἰς ὡρισμένας ἐποχάς· ἀπὸ τῆς ἀνοίξεως μέχρι τέλους Φεβρουαρίου τὰ πληρώματα ἐκείνων συνεκροτοῦντο ἐξ 70 ἕως 80 ναυτῶν, ἐνῷ σήμερον ἡ ναυτιλία μας ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως ἀναγκάζεται νὰ περιφρονήσῃ, ἵνα ἀποκτήσῃ τὸν ἄρτον αὑτῆς ἐν μέσῳ πόνων, ναυαγίων καὶ θλίψεων· ἐκτὸς τούτου, τὰ πληρώματα τῶν σημερινῶν πλοίων, καί τοι τὰ πλοῖα εἶναι χωρητικότητος τετράκις μεγαλειτέρας, σύγκεινται μόνον ἀπὸ 12 ἕως 13 ναύτας. Ὁποία διαφορὰ, κύριοι, μεταξὺ τῶν κόπων τῶν ναυτῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τῶν σημερινῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ναῦται τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχον ἓν μέγιστον προτέρημα, τὸ ὁποῖον οἱ σημερινοὶ δὲν ἔχουν, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐδίδαξεν ἡ ἐποχὴ, ὅτι ἦσαν πολεμικοὶ, διότι ἦσαν πάντοτε ἐν ὅπλοις ὅπως μάχωνται, ἐμπορευόμενοι, ἐναντίον τῶν πειρατῶν τῆς Τύνιδος, τῆς Τριπόλεως καὶ τοῦ Ἀλγερίου· σήμερον οἱ ὅροι ἤλλαξαν, σήμερον ὁ ναύτης διὰ πολλῶν κόπων καὶ μόχθων ἀποκτᾷ τὸν ἄρτον του. Πῶς θέλετε, κύριοι, νὰ δεσμεύσητε τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν καὶ νὰ εἴπητε ὅτι, μετὰ δύω ἔτη καὶ ἀφοῦ τελειώσῃ καὶ ἕνα τελευταῖον πλοῦν, τὸ πλοῖον ὀφείλει νὰ ἐπανέλθῃ; διὰ ποῖον λόγον; ἵνα μεταλλάξῃ τὸ ναυτιλιακόν του δίπλωμα. Ἀλλ’ ἐνῷ σήμερον ἡ ναυτιλία τοσαῦτα πάσχει, διατί ἐὰν παρουσιασθῇ, ἀφοῦ λήξῃ ἡ προθεσμία, σπουδαῖον συμφέρον εἰς τὸ πλοῖον νὰ ναυλωθῇ καὶ νὰ ἀναχωρήσῃ δι’ ἄλλον λιμένα, διατὶ νὰ τὸ ἀναγκάζητε νὰ ἐπανέλθῃ, καὶ νὰ τοῦ λέγητε: σταμάτα, ἄφησε τὸ συμφέρον σου καὶ ἐπίστρεψον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἵνα ἐκπληρώσῃς ἕνα ἁπλοῦν τύπον. Τῇ ἀληθείᾳ τοιαύτην ἐλευθερίαν ἐνεργείας δὲν τὴν ἐννοῶ! δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσητε τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, χωρὶς νὰ ἐπιφέρητε τὴν καταστροφὴν αὐτῆς. Ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία ἔχει, κύριοι, ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς σας. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προέβλεψεν ἐν μέρει ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, καὶ τὸν εὐχαριστῶ διὰ τοῦτο· ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω συνάμα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀνεπαρκές, δι’ ὃ καὶ τὸν παρακαλῶ θερμῶς, καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἐμφορούμενος ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἀναπτύξεως τῆς ναυτιλίας θὰ ἐνδώσῃ (ἀφοῦ δὲν εἶναι καιρὸς νὰ γείνῃ τὸ νομοσχέδιον πλῆρες ὅπως ἐγὼ τὸ ἐννοῶ, καὶ συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν πρεσβεύω τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας), νὰ παραδεχθῇ τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 7 τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σιμοπούλου, τὰ ὁποῖα δεόντως ἀσφαλίζουσι τὴν ἐλευθερίαν κίνησιν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀναγινώσκω. Ἄρθρον 2. Λήξαντος τοῦ χρόνου, ἐφ’ ὃν ἰσχύει τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1871 ΥΛΔʹ. Νόμου, δύναται κατὰ τοὺς λιμένας Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Λονδίνου, Μασσαλίας καὶ Τεργέστης νὰ χορηγήσῃ νέον ὁ παρὰ τῇ προξενικῇ ἀρχῇ Λιμενάρχης, ὅπου ὑπάρχει, ἀλλαχοῦ δὲ ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ὁ Πρόξενος ἢ ὁ Ὑποπρόξενος, ἂν ὁ πλοίαρχος ᾖναι καὶ ἰδιοκτήτης ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου, καὶ δὲν ὑπάρχωσιν ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ληξιπρόθεσμα ναυτικὰ δάνεια, βαρύνοντα τὸ πλοῖον καὶ ὑπερβαίνοντα τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν πεντακοσίων (500), ὧν οἱ πιστωταὶ ἔχουσι τὴν κατοικίαν των ἐν Ἑλλάδι. Τοῦ πλοιάρχου μὴ ὄντος ἰδιοκτήτου ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ἢ ὑπαρχόντων δανείων, κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ ἐγγεγραμμένη ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ἢ ἐν τῷ πρὸς τὸν πλοίαρχον γενικῷ πληρεξουσίῳ ἢ καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν. Ἄρθρον 7. Αἱ λιμενικαὶ ἀρχαὶ Σύρου, Πειραιῶς, Πατρῶν, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας καὶ Κερκύρας δύνανται νὰ ἐκδίδωσι νέον δίπλωμα, τῇ ἐγγράφῳ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τῇ κατὰ τ’ ἀνωτέρω δεδηλωμένῃ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τῶν δανειστῶν, καὶ διὰ τὰ πλοῖα τὰ κατατεταγμένα εἰς ἕτερον ἑλληνικὸν λιμένα. Ὀφείλουσιν ὅμως, ἐπὶ ποινῇ προστίμου, νὰ εἰδοποιῶσιν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὴν οἰκείαν λιμενικὴν ἀρχήν.

§18ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε καὶ τὸ τρίτον.

§19ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ναί, μάλιστα, ἀλλὰ δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Λέγω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δεχθῇ τὰ 4–5 αὐτὰ κέντρα, διότι πρέπει νὰ ἠξεύρητε ὅτι τὰ πλοῖα προσορμίζονται εἰς τοὺς λιμένας αὐτοὺς ὅταν καταβαίνουν ἀπὸ τὴν Μαύρην θάλασσαν καὶ ὅταν ἔρχωνται ἀπὸ τὴν Μεσόγειον, καὶ τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, διότι ὅταν ἓν πλοῖον ἔρχηται ἀπὸ τὴν Εὐρώπην φορτωμένον διὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν, δὲν ἔχει κεντρικώτερον λιμένα νὰ κάμῃ τὰς πράξεις αὐτὰς παρὰ τὴν Σῦρον· ἐὰν ὅμως ᾖναι νηολογημένον εἰς τὰς Πάτρας ἢ τὸ Γαλαξεῖδι, ἡ ἐκδρομὴ αὐτὴ ἐμβάλλει εἰς ὑπονοίας τοὺς φορτωτὰς, οἵτινες ἀπαιτοῦν νὰ μὴ προσορμισθοῦν εἰς κανένα λιμένα τοῦ Κράτους, τὸ τοιοῦτον δὲ ἔχει μεγάλην ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν φόρτωσιν τῶν πλοίων μας. Τὰ κεντρικὰ λιμεναρχεῖα οἱ φορτωταὶ τὰ ἀποδέχονται, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει μεγαλειτέρα προσοχὴ καὶ τὰ μέσα τῆς καταχρήσεως δὲν εἶναι εὔκολα· διὰ τοῦτο πρέπει νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν εἰς τοὺς πλοιάρχους, διὰ νὰ μὴ ἀναγκάζωνται νὰ προσορμίζωνται εἰς ἀποκέντρους λιμένας, καὶ ἀντὶ καλοῦ νὰ προσγίνηται κακόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἀφοῦ ὅλα τὰ συμφέροντα ἐξασφαλίζονται, ὅλαι αἱ ἐμπορικαὶ καὶ ναυτικαὶ ὑποθέσεις ἀσφαλίζονται δι’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, νὰ τὸ παραδεχθῇ. Πρὶν καταλήξω, κύριοι, σᾶς κάμνω μίαν παρατήρησιν, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν δανειστῶν. Σήμερον, κύριοι, ὅπως ἀνεπτύχθη ἡ συγκοινωνία, ὅτε ὑπάρχουσι σιδηρόδρομοι καὶ τηλέγραφοι, ὁ δανειστὴς παρακολουθεῖ τὸν χρεώστην του καὶ εἰς τὴν τελευταίαν τρύπαν εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελε καταφύγει· δὲν ἔχετε λοιπὸν κανένα φόβον. Πρότερον ὁ νόμος εἶχεν αὐτοὺς τοὺς περιορισμούς, διότι, διὰ νὰ μάθῃ ὁ δανειστὴς περὶ τοῦ πλοίου, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ αὐτὸ τὸ ἴδιον πλοῖον εἰς τὸν λιμένα. Σήμερον, κύριοι, τὰ ἀσφαλιστικὰ καταστήματα, οἱ σιδηρόδρομοι, οἱ τηλέγραφοι δίδουν ὅλα τὰ μέσα, ἵνα ἐξασφαλισθῇ ὁ δανειστής, δυνάμενος νὰ ἐπιβάλῃ κατάσχεσιν ἐπὶ τοῦ πλοίου εἰς ὁποιαδήποτε μέρη καὶ ἂν εὑρίσκηται· ἑπομένως καὶ ὁ λόγος οὗτος, ὅστις ἠδύνατο νὰ ἐμποδίσῃ ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, εἶναι ἀνυπόστατος καὶ δὲν ἔχει κανὲν ἀποτέλεσμα. Ἐλπίζω εἰς τὴν σύνεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, καὶ θὰ ἔχῃ τὴν εὐγνωμοσύνην ὁλοκλήρου τῆς ναυτιλίας μας.

§20ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀπορῶ, κύριοι, μὲ ἐκείνους, οἵτινες ἔρχονται ἐνταῦθα καὶ ἀφοῦ ὑποστηρίζουν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐνεργείας τῆς ναυτιλίας, κατόπιν παραδέχονται καὶ προτείνουσι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐφαρμοζόμεναι περιορίζουσι τὴν ἐλευθερίαν αὐτῆς. Ὅταν χθές, κύριοι, παρέβαλον τὰ δύω νομοσχέδια, τὸ ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὑποβληθὲν καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη, σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὅπερ ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς παραχωρεῖ περισσοτέραν ἐλευθερίαν ἐνεργείας εἰς τὴν ναυτιλίαν· ἠπόρησάν τινες καὶ μοὶ εἶπον, ὅτι δὲν ἀνέγνωσα τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον παρὰ τοῦ κ. Τρικούπη. Ἄς ἴδωμεν τί ζητεῖ, κύριοι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Τρικούπης· παραχωρεῖ περισσοτέραν ἐλευθερίαν ἐνεργείας, ἢ περιορίζει ὁ κ. Τρικούπης διὰ τοῦ πέμπτου ἄρθρου; χορηγεῖ παράτασιν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος παρὰ τοῦ προξένου καὶ ὑποπροξένου, ἀλλὰ πότε; ὁπόταν γείνῃ ἡ ναύλωσις διαρκούσης τῆς προθεσμίας τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος.

§21ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λέγει καὶ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον.

§22ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὄχι, τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον χορηγεῖ παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ διπλώματος ὑπὸ μόνην τὴν ἐγγύησιν τοῦ πλοιάρχου, τῇ ἐγγράφῳ συγκαταθέσει τοῦ ἰδιοκτήτου. Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ τοῦ πέμπτου ἄρθρου, διότι, καθόσον ἀφορᾷ αὐτὸ, ἀπεδέχθη καὶ ὁ κύριος Τρικούπης τὴν ἰδέαν μου. Ὁ κύριος Μπούμπουλης, κύριοι, ἀφοῦ ὡμίλησε περὶ τῆς ἐλευθερίας ἐν γένει τῆς ἐνεργείας τῶν πλοίων, παρεδέχθη τὰς τροπολογίας τοῦ κυρίου Τρικούπη καὶ κυρίου Σιμοπούλου, καὶ τὸ δεύτερον ἄρθρον καὶ τὸ τρίτον καὶ τὸ ἕβδομον. Ποῖον εἶναι τὸ δεύτερον ἄρθρον τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σιμοπούλου; ἀναγινώσκω κυρίως τὴν δευτέραν παράγραφον. «Τοῦ πλοιάρχου μὴ ὄντος ἰδιοκτήτου ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ἢ ὑπαρχόντων δανείων, κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ ἐγγεγραμμένη ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ἢ ἐν τῷ πρὸς τὸν πλοίαρχον γενικῷ πληρεξουσίῳ ἢ καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ ἢ πρὸς ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν». Αὐτὴ ἡ διάταξις, κύριοι, νομίζετε ὅτι παρέχει ἐλευθερίαν ἐνεργείας;

§23ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀνανεώσεως, δὲν πρόκειται περὶ παρατάσεως.

§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔτι χειροτέρα εἶναι ἡ ἀνανέωσις.

§25ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποστηρίζετε τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ὡς παρέχον πλειοτέραν ἐλευθερίαν ἐνεργείας, καὶ ἐν τούτοις τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον οὔτε τοῦτο παρεδέχθη.

§26ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ διάταξις λοιπὸν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Τρικούπη εἶναι περιοριστικὴ τῆς ἐλευθέρας ἐνεργείας τῆς ναυτιλίας. Καὶ διατί, κύριοι; διότι οὐδεὶς ἰδιοκτήτης θὰ παράσχῃ τὴν ἄδειαν εἰς τὸν πλοίαρχον πέραν τῶν τριῶν ἐτῶν. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ἐλευθερία ἐνεργείας καὶ ὄχι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ὁ ὑπουργός; Λυποῦμαι διότι βλέπω ὅτι ἄλλ’ ἀντ’ ἄλλων ζητεῖτε. Θέλετε νὰ περιορίσητε τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐνεργείας;

§27ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, διόλου.

§28ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ἓν πλοῖον, φορτωθὲν ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ ξεφορτώσῃ εἰς Γιβραλτάρ, φθάνει ἐκεῖ μετὰ πέντε μῆνας ἀφοῦ ἔληξεν ἡ προθεσμία του· ἐκεῖ δὲν εἶναι τόπος παραγωγῆς, θέλει δὲ νὰ μεταβῇ εἰς Μασσαλίαν ἵνα εὕρῃ ἐργασίαν· δὲν δύναται, κατὰ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον σκεπτόμεθα, νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ νέον τοῦτο ταξείδιον κατ’ οὐδένα λόγον, διότι ἐμποδίζεται ἀπὸ τοὺς δανειστὰς αὐτοῦ, κατὰ τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλαν.

§29ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ἔχει ὡς ἄρθρον πρῶτον αὐτό.

§30ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τέλος ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἰδέας ὅτι τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον εἶναι ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐνεργείας τῆς ναυτιλίας. Ἂς ἔλθω ἤδη εἰς τὴν ἀντίκρουσιν τῶν ἰδεῶν τοῦ κ. Τρικούπη. Ὁ κύριος Τρικούπης εἶπεν ὅτι κατ’ ἔτος συμβαίνουν ἀνωμαλίαι εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, ἕνεκεν τῆς συσσωρεύσεως τῶν πλοίων εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν κατὰ μῆνα 7μβριον. Ἀπὸ τοῦ 1871, κύριοι, ὅτε ἐκυρώθη ὁ ὑποβληθεὶς νόμος ὑπὸ τοῦ κ. Πετράκη, οὐδέποτε ἐφάνη αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία. Διατί; διότι ἡ ἀνωμαλία τοῦ ἐφετεινοῦ χρόνου δὲν ἔχει τὴν αἰτίαν τὴν ὁποίαν ὑποθέτει ὁ κ. Τρικούπης. Ἡ ἀνωμαλία αὕτη ἐγεννήθη ἐκ τῆς αἰφνιδίας ὑψώσεως τῶν σιτηρῶν εἰς τὴν Γαλλίαν, διότι ὑποθέσαντες οἱ Γάλλοι ὅτι ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδία των ἦτον ὀλίγη, ὕψωσαν τὰς τιμὰς τῶν σίτων ἀπὸ 29–36 φράγκα, τὰ πλοῖα δὲ τὰ ὁποῖα ἑτοιμάζοντο νὰ μεταβῶσι διὰ τὴν Ἀφρικὴν, νομίζοντα ὅτι θὰ εἶχον μεγαλείτερον ναῦλον ἂν ἐταξίδευον διὰ τὴν Ῥωσσίαν, συνεκεντρώθησαν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν.

§31ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν ἔκαμναν αὐτὸ τὸ ταξείδιον τῆς Ἀφρικῆς, δὲν θὰ ἦσαν ληξιπρόθεσμα;

§32ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ λόγος εἶναι περὶ τῆς κατ’ ἔτος, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Τρικούπης, συμβαινούσης ἀνωμαλίας. Συνέῤῥευσαν λοιπὸν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, καὶ ἐκεῖ φθάσαντα, εἶδον ὅτι τῶν διπλωμάτων εἶχε λήξει ἡ προθεσμία· ὁ πρόξενος τότε εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ ἐτηλεγράφησε εἰς τὸν κ. Τρικούπην ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι τὸν πλοῦν των τὰ πλοῖα, διότι εἶναι ὅλων τὰ ἔγγραφα ληξιπρόθεσμα, ὁ δὲ κ. Τρικούπης δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ μένῃ εἰς τὸ γράμμα τοῦ νόμου· πολλοὶ τότε βουλευταὶ δι’ ἀναφορᾶς των ἐξέφερον τὴν γνώμην ὅτι ἀναλαμβάνουσι τὴν εὐθύνην, ἵνα μὴ ὑποβληθῶσιν οἱ πλοίαρχοι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τοὺς λιμένας των καὶ οὕτω βλαφθῶσι τὰ συμφέροντά των· οὐχ ἧττον ὅμως, ἐπειδὴ τὰ πλοῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατέλθωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶχεν οἰκονομηθῆ οὕτως τὸ πρᾶγμα. Ὁ πρόξενος ἔδωσεν ἀποδημητήρια διὰ τὴν Ἑλλάδα εἰς τοὺς πλοιάρχους, ἡ δὲ ὑγειονομικὴ ἀρχὴ ἡ ὀθωμανικὴ παρέσχε τοῖς πλοιάρχοις ἡμῶν πιστοποιήσεις διὰ τὴν Μαύρην θάλασσαν, ἐπίσης καὶ ὁ λιμενάρχης, διὰ νὰ εὐκολύνῃ τοὺς λαβόντας τ’ ἀποδημητήρια, ἔδωσε φιρμάνια ἐπίσης διὰ τὴν Μαύρην θάλασσαν, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κανὲν πλοῖον δὲν ἤλλαξε τὴν σημαίαν του.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶνε βέβαιον ὅτι πέντε πλοῖα ἤλλαξαν τὴν σημαίαν των.

§34ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων ἡ προθεσμία εἶχε λήξει, πόσα ἦσαν;

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἑξήκοντα.

§36ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τοῦτο λοιπὸν συνέβη· ὁ λιμενάρχης ἔδωκε φιρμάνια τῆς Μαύρης θαλάσσης, ἐν ᾧ εἶχε τ’ ἀποδημητήρια διὰ τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὸ εἶνε, τὸ ὁποῖον ἠνάγκασε τὸ παρὸν ὑπουργεῖον νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον ὅπως καὶ τὸν κ. Τρικούπην εἶχεν ἀναγκάσει νὰ κάμῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον, ἵνα τὸ ὑποβάλῃ.

§37ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§38ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ἐλευθερία τῆς ἐνεργείας τῆς ναυτιλίας εἶναι ἀναπόφευκτος, ἀλλά, καθὼς εἶπον χθές, ἕκαστος δύναται νὰ ἀπολαμβάνῃ αὐτῆς ἄνευ τῆς βλάβης τοῦ τρίτου. Ὅταν οἱ κεφαλαιοῦχοι, οἱ σήμερον ὑποστηρίζοντες τὴν ναυτιλίαν διὰ τοῦ χρήματος αὑτῶν, βλέπωσιν ὅτι τὸ ἀντικείμενον ἐφ’ οὗ εἶνε ἠσφαλισμένα τὰ χρήματα αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ τὸ κατάσχωσιν ἐν περιπτώσει δυστροπίας ἢ κακῆς προθέσεως, νομίζετε ὅτι θὰ ἐξακολουθῶσι νὰ δανείζωσι τὰ κεφάλαια αὐτῶν; ἑπομένως, μὴ εὑρισκομένων ναυτοδανείων, ὠφελεῖται ἡ ναυτιλία;

§39ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ συμπέρασμα;

§40ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὀφείλομεν, κύριοι, κατὰ μικρὸν νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐνεργείας, ὀφείλομεν πρῶτον νὰ συστήσωμεν τέλεια σχολεῖα ναυτικά, νὰ καταστήσωμεν πλοιάρχους ἐπιστήμονας, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ διπλώματός των νὰ παρέχωσιν ἐγγύησιν εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅτι δύνανται νὰ διοικήσωσι πλοῖα, νὰ ᾖναι γνωστοὶ διὰ τὴν τιμιότητα καὶ ἱκανότητά των· βʹ.) νὰ κατατάξωμεν τὰ πλοῖα εἰς τάξεις, εἰς πλοῖα δυνάμενα νὰ ταξειδεύσωσι τὸν Ὠκεανόν, καὶ εἰς πλοῖα τὰ ὁποῖα πλέουν ἐντὸς τῆς Μεσογείου καὶ οὐδέποτε νὰ δύνανται νὰ πλεύσωσι τὸν Ὠκεανόν· διότι διὰ νὰ ἔχουν τὰ προνόμια, τοῦ πλοῦς τοῦ Ὠκεανοῦ, ὀφείλουν νὰ ὦσι στερεῶς κατεσκευασμένα καὶ διοικούμενα ὑπὸ πλοιάρχων Αʹ. τάξεως ἐπιστημόνων, διότι ἄλλως σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ποτὲ δὲν θὰ ὑπάρχῃ πίστις εἰς τὴν ναυτιλίαν, καὶ δυστυχῶς θὰ συμβῇ, καὶ τὰ κεφάλαια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουσι τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, ἢ νὰ ἀποσυρθῶσιν ἢ νὰ καταστραφῶσιν. Ἡ ἐπίσκεψις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Τρικούπης, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται ἐπὶ τῆς ἀκτοπλοΐας, διότι αὐτὰ τὰ πλοῖα ἔχουν τὸν προορισμὸν, τὸν ὁποῖον ἔχουν σήμερον τὰ πλοῖα τῆς Ἀγγλίας τὰ μεταφέροντα μετανάστας ἐξ Εὐρώπης εἰς τὴν Ἀμερικήν. Σήμερον, ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα εἰς τὰ ἐμπορικά μας πλοῖα, δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐπίσκεψις, ἀναγκαιοτέρα εἶναι ἡ ἐπίσκεψις διὰ τοὺς σκυλοπνίκτας. Ἡ ἰδέα τῆς ἐπισκέψεως, κύριοι, ἐνεργεῖται εἰς τὴν Εὐρώπην, διότι ὑπάρχουν πολλὰ πλοῖα, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ ἔμποροι ἀρνοῦνται νὰ θέσωσι τὰ ἐμπορεύματά των. Διατί γίνεται τοῦτο; διότι ἔχουν τάξιν. Διὰ τὰ πλοῖα ὅμως τὰ μεταφέροντα τοὺς ἐπιβάτας, τί ἐγένετο; οὐδεμία ἐξέτασις ἐγένετο ὅπως καὶ παρ’ ἡμῖν, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἠδύναντο ἐλευθέρως νὰ θέσωσιν αὐτὰ ὑπὸ ναῦλον ἐπιβατῶν, συνέβαινον ναυάγια. Αἱ ἐφημερίδες τῆς Εὐρώπης ἤρχισαν νὰ παραπονῶνται, καὶ ὡς ἐκ τούτου τὰ τοιούτου εἴδους πλοῖα ἐμποδίσθησαν καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν ἐπίσκεψιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἐπισκέψεως. Ἐδῶ ὅμως εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχει κανένα λόγον διὰ τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα ἡ ἐπίσκεψις, αὐτὰ εἶναι ἠσφαλισμένα, δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἐπισκέψεως. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, πρῶτον νὰ συστηθῇ σχολὴ ναυτικὴ, ἥτις νὰ καταστήσῃ πλοιάρχους Αης, Βης, Γης τάξεως, ἐπιστήμονας, ὄχι νὰ εὑρίσκωσιν εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτῶν τὸ πλάτος ἐπὶ τῆς ὑδρογείου καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ εὑρίσκωσι τὸ μῆκος μαθηματικῶς. Οἱ τοιοῦτοι πλοίαρχοι εἰς τὴν Εὐρώπην εἶναι πολλὰ ὀλίγοι, πληρόνονται δὲ ἁδροὺς μισθούς. Ἐὰν ὑπῆρχον τοιοῦτοι πλοίαρχοι καὶ τοιαῦτα πλοῖα μὲ ἐπίσημον κατάταξιν τῆς ποιότητος αὐτῶν, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν δυστυχίαν, διότι θὰ ἦσαν προωρισμένα νὰ πλέουν τὸν Ὠκεανόν. Σήμερον τὰ πλοῖα τὰ ἰδικά μας, ἐὰν πλέουν τὸν Ὠκεανὸν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν μόνον μεταβαίνουν, διότι ἂν ὑπῆγαν καὶ εἰς ἄλλα μέρη, θὰ ὑπῆγαν ἕνα δύω, τὰ δὲ λοιπὰ, διὰ νὰ μὴ ἐπιστρέψωσι ποτέ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Τρικούπη καὶ τοῦ κ. Σιμοπούλου. «Αἱ λιμενικαὶ ἀρχαὶ Σύρου, Πειραιῶς, Πατρῶν, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας καὶ Κερκύρας δύνανται νὰ ἐκδώσωσι νέον δίπλωμα, τῇ ἐγγράφῳ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τῇ κατὰ τ’ ἀνωτέρω δεδηλωμένῃ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τῶν δανειστῶν, καὶ διὰ τὰ πλοῖα τὰ κατατεταγμένα εἰς ἕτερον Ἑλληνικὸν λιμένα. Ὀφείλουσιν ὅμως, ἐπὶ ποινῇ προστίμου, νὰ εἰδοποιῶσιν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὴν οἰκείαν λιμενικὴν ἀρχήν.» Τί θὰ σᾶς ὠφελήσῃ, παρακαλῶ; Ὅταν ἓν πλοῖον Σπετσιώτικον ἔλθῃ εἰς τὴν Κόρινθον ἢ εἰς τὴν Κέρκυραν, δὲν θὰ περάσῃ ἀπὸ τὰς Σπέτσας, ἢ Ὑδραϊκὸν ἀπὸ τὴν Ὕδραν; ἢ ὅταν ὑπάγῃ εἰς τὰς Πάτρας, νομίζετε, ὅτι δὲν θὰ διέλθῃ ἀπὸ ἐκεῖ;

§41ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Γαλαξειδιώτης, ὁ ὁποῖος διέρχεται ἔμπροσθεν τῆς Σύρου, διατί νὰ μὴν ἔχῃ αὐτὴν τὴν εὐκολίαν;

§42ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ μόνον τοὺς Γαλαξειδιώτας, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ λόγον τοῦτο.

§43ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἀρκεῖ.

§44ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅμως, ὅτι οὐδέποτε Γαλαξειδιώτης ἔκαμε τὸ παράπονον αὐτὸ, διότι εἶναι ἀδύνατον μετὰ παρέλευσιν τριῶν ἥμισυ ἐτῶν νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν πατρίδα του καὶ ἴδῃ τοὺς συγγενεῖς του. Συμπεραίνω, κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅπως ἔχει, καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι ἀναπληροῦμεν ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς ναυτιλίας· ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς, ὅστις καὶ νοήμων εἶναι καὶ θέλησιν ἄπειρον ὑπὲρ τῶν καλῶν ἔχει, δύναται νὰ λάβῃ μέτρα περισσότερα εἰς τὸ μέλλον, νὰ σχηματίσῃ μίαν ναυτικὴν σχολὴν ἐπιστημονικὴν, οἱ δὲ ἐξ αὐτῆς ἀποφοιτήσαντες ἐμποροπλοίαρχοι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τάξεις καθὼς καὶ τὰ πλοῖα ἀναλόγως τῆς κατασκευῆς των, καὶ ἀφοῦ γείνωσι ταῦτα, τότε ὀφείλομεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ προβῶμεν εἰς τὰς βελτιώσεις τῆς ναυτιλίας μας.

§45ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶμαι ἐντριβὴς περὶ τὰ ναυτικά· ἐπὶ ὑποθέσεως ὅλως ἀφορώσης τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, τὸν μέγαν τοῦτον κλάδον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς ναυτικῆς δυνάμεως, ὀφείλω νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον σπουδαῖοι ῥήτορες ἐπισείουσιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου τὴν ἰδέαν τῆς ἐλευθερίας τῶν ναυτιλλομένων. Ὑπὲρ τῆς ἰδέας τῆς ἐλευθερίας τῶν ναυτιλλομένων εἰμὶ καὶ ἐγὼ ὡς εἴπερ τις ἄλλος, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς σώφρονος, τῆς συμβιβαζομένης μὲ τὰ συμφέροντα αὐτῆς ταύτης τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Εἶπε κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ὁ ἐκ Παρνασσίδος ἔντιμος βουλευτής. «Μὴ δίδετε προσοχὴν εἰς τὰς γνώμας τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων, τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν, τὰ συμφέροντα τούτων συγκρούονται πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ναυτιλλομένων». Ἡ θεωρία αὕτη, κατ’ ἐμὴν γνώμην, εἶναι ἐντελῶς ἡμαρτημένη. Ἐὰν ᾖναι βέβαιον, βεβαιότατον, ὅτι πᾶσα ναυτιλία, κατὰ μείζονα δὲ λόγον ἡ Ἑλληνικὴ, δὲν δύναται οὐχὶ μόνον νὰ προαχθῇ ἀλλ’ οὔτε νὰ συντηρηθῇ διὰ κεφαλαίων, ἕπεται ἀναγκαίως, ὅτι πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον τείνει ἢ νὰ ἀπομακρύνῃ ἢ νὰ ἐλαττώσῃ τὰ κεφάλαια τὰ ἀναγκαῖα εἰς τὴν κίνησιν τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, τοῦτο καιρίως βλάπτει τὰ συμφέροντα αὐτῆς, καὶ τἀνάπαλιν πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον σκοπεῖ νὰ διευκολύνῃ τὴν προσέλκυσιν τῶν κεφαλαίων, τὴν αὔξησιν αὐτῶν, τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι σωτήριον καὶ ὠφέλιμον. Δὲν ἀντικρούονται λοιπὸν τὰ συμφέροντα τῆς ναυτιλίας μὲ τὰ συμφέροντα τῶν κεφαλαίων, συμβιβάζονται μάλιστα ὑπὸ τὴν καλῶς ἐννοουμένην ἔννοιαν. Πρὸς τὸ μέτρον τοῦτο ἀπολήγουν αἱ γνῶμαι τῶν ἐπιμελητηρίων καὶ τῶν ἑταιριῶν, καὶ οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ὀρθότητος τούτου. Καὶ ἰδοὺ, κύριοι, ὑποχρεοῦται ὁ πλοίαρχος ἐντὸς διετίας νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν τόπον ὅπου εἶναι κατατεταγμένον τὸ πλοῖόν του, καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματός του. Ὁ τόπος οὗτος, κύριοι, εἶναι τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον συγκεντροῦνται τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν ἰδιοκτητῶν, τῶν δανειστῶν, τῶν ἀσφαλιστῶν, τῶν συμμετόχων, παντὸς ἐνεχομένου. Καὶ ὅταν τοῦτο ᾖναι ἀσφαλὲς, συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχετε τὴν μεγαλειτέραν ἐγγύησιν, ὅτι θὰ ἔχετε κεφάλαια ὑπὲρ τῆς ναυτιλίας. Ἴσως ἠδυνάμην νὰ σᾶς φέρω ταύτην τὴν ἐξομοίωσιν· ὅπως ἐν τῇ ξηρᾷ ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ δανειστὴς, ὁ ὁπωσδήποτε ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ ἑνὸς κτήματος, συμφέρει νὰ ἔχῃ τὸ κτῆμα ἐνώπιόν του, διὰ νὰ διακρίνῃ τὴν ἀξίαν του, νὰ διευκολύνῃ τὴν διαχείρισίν του, τοιουτοτρόπως καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅταν ᾖναι βεβαιωμένος ὁ θέλων νὰ εὕρῃ συμφέρον κεφαλαιοῦχος ἐν τῇ ναυτιλίᾳ, ὅτι τὸ πλοῖον τοῦτο θὰ προσέλθῃ εἰς ὡρισμένον χρόνον, βεβαίως θὰ δώσῃ τὰ χρήματά του. Ἐπίσης ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ πλοίου, ὁ συμμέτοχος, αὐτὸς ὁ μισθούμενος, συμφέρον ἔχουσι νὰ ἐκκαθαρίσωσι τὰς σχέσεις των μετὰ τοῦ διαχειριζομένου τὰ συμφέροντά των. Ὅσα δὲ σᾶς λέγουν, ὅτι σήμερον ἀνεπτύχθη ἡ συγκοινωνία, ὥστε ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπάγῃ ὁ ὀφειλέτης, τὸν εὑρίσκει ὁ δανειστὴς, τοῦτο καὶ ἀκριβὲς δὲν εἶναι καὶ δὲν ὑποστηρίζει τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν φέρουν, καὶ ἀποδείξεις δύναμαι νὰ σᾶς φέρω πλείστας ὅσας. Ἀλλὰ θέλω ἐπικαλεσθῆ 2 ἢ 3, γνωστὰς εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους κυρίους οἱ ὁποῖοι ἠγόρευσαν. Γνωρίζετε, κύριοι, πάντες, ὅτι πρό τινος καιροῦ, πρὶν ἢ συστηθῇ ἡ ναυτικὴ τράπεζα «ὁ Ἀρχάγγελος», τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ καὶ ἐγὼ μέρος ὡς σύμβουλος, τὰ ναυτοδάνεια ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐδίδοντο ἀπὸ μεγαλεμπόρους ἢ καὶ ἄλλους κεφαλαιούχους, οἵτινες εἴτε ἀμέσως ἐνείχοντο εἴτε μὴ, καὶ τοιουτοτρόπως εἶχον μεγάλην ὠφέλειαν, διότι ὁ ναυτικὸς τόκος εἶναι πολύς. Τοιοῦτοι ἔμποροι ἔδιδον ναυτοδάνεια εἰς τὴν Σύρον, ἀλλ’ ἔπαυσαν. Διατί; Πρῶτός τις, μεγαλέμπορος ἐν Σύρῳ, εἶχε δώσει δάνειον 30 περίπου χιλιάδων δραχμῶν εἰς τὸν πλοίαρχον Μοναρχίδην. Τὸ δάνειον τοῦτο, κύριοι, ἐν δυσὶ λέξεσι βεβαιῶ ὑμᾶς, ἀπωλέσθη, καὶ διατί; Ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ νόμου, διότι αἱ καταχρήσεις, εἰς τὰς ὁποίας περιήρχοντο αἱ προξενικαὶ ἀρχαὶ διὰ τῶν ἀδικαιολογήτων παρατάσεων τῶν στηριζομένων εἰς εἰκονικὰ συμβόλαια, συνετέλεσαν ὥστε τὰ πλοῖα νὰ μὴ ἔλθωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ δανεισταὶ ἐδίωκον τῳόντι τοὺς ὀφειλέτας αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ λάβουν τὰ χρήματά των. Ἕτερος, κύριοι, Ἀνδρέας Ἐλευθερίου, ἰδιοκτήτης πλοίου, ὁ ὁποῖος εἶχε πλοίαρχον ἔμμισθον, ὀνομαζόμενον Ἀριστείδην Κεφάλαν, ἔχασε, κύριοι, τὰ χρήματά του. Ἕτερος, κύριοι, ἐκ Σπετσῶν, ὁ Π. Δ. Παύλου, τὰ αὐτὰ ἔπαθεν· ἴσως οἱ κύριοι ἔντιμοι βουλευταὶ γνωρίζουν αὐτόν. Ἕνεκα τούτων καὶ τῶν ὁμοίων δὲν ἠδύναντο οἱ πλοίαρχοι νὰ εὕρωσι χρήματα. Καὶ ἂν δὲν ἤρχοντο εἰς ἐπικουρίαν αἱ ἀσφαλιστικαὶ τράπεζαι, καὶ ἰδίως ἡ τράπεζα τοῦ Ἀρχαγγέλου, ἡ ὁποία ἐν πολλοῖς ἐβοήθησε τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, καὶ ἐὰν δὲν κατωρθοῦτο ἡ σύνταξις τοῦ νηϊογνώμονος, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἡ μεγάλη ἐμπειρία αὐτῶν τῶν Ἑλλήνων ναυτῶν, ἡ μεγάλη δραστηριότης, τὴν ὁποίαν τῳόντι ἔχουν, παραβαλλόμενοι πρὸς τοὺς ναυτικοὺς τῶν ἄλλων ἐθνῶν, ἀδύνατον ἦτο νὰ διασώσῃ αὐτούς. Βλέπετε λοιπόν, κύριοι, πόσον ἀναγκαῖον εἶναι νὰ ἐξασφαλίσητε τὰ κεφάλαια, διότι τοῦτο πράττοντες διευκολύνετε αὐτὴν τὴν ναυτιλίαν, ἐνῷ κατ’ ἄλλον τρόπον ἡ ἐλευθερία, τὴν ὁποίαν σᾶς ζητοῦν νὰ δώσητε, ἄλλο ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ἔχῃ ἢ νὰ ὠφελήσῃ πονηρούς τινας ἐκ τῶν ναυτιλλομένων τούτων, νὰ βλάψῃ δὲ οὐσιωδῶς τὴν ἐν γένει Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι οὔτε ἀκριβές, οὔτε ὀρθόν. Ἀλλ’ ὁ ἔντιμος ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴς καὶ αὐτὸς ὁ ἐκ Παρνασσίδος λέγουν, ὅτι ἀναγνωρίζουν τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξασφαλισθοῦν τὰ κεφάλαια, ἀλλ’ ὅταν αὐτοὶ οἱ κεφαλαιοῦχοι, οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ δανεισταὶ δίδουν τὴν συναίνεσίν των, διατὶ νὰ μὴ δώσωμεν ἡμεῖς τοιαύτην ἐλευθερίαν; Τῳόντι ἡ πρότασις αὕτη ἐκ πρώτης ὄψεως εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ περιλάβωμεν εἰς μίαν πρότασιν ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους ἐπὶ παντὸς πλοίου, ὅπερ δὲν πιστεύω, φοβοῦμαι μήπως περιπέσωμεν εἰς τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Τρικούπης ἀνέφερε, νὰ ἐκδίδωμεν περιττοὺς νόμους, καὶ περιττὸς θὰ ᾖναι ὁ νόμος αὐτός, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν πλοίαρχον νὰ περιπλέῃ τοὺς Ὠκεανοὺς ἐπὶ 4 ἢ 5 ἔτη καὶ παρακρατῇ ὅ,τι εἰς αὐτὸν τὸν δανειστὴν ἀνήκει. Καὶ ἰδοὺ τί λέγει. «Ἄρθρον 1. Λήξαντος τοῦ χρόνου, ἐφ’ ὃν ἰσχύει τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1871 ΥΛΔʹ. νόμου, δύναται νὰ χορηγήσῃ νέον κατὰ τὴν ἀλλοδαπὴν ὁ παρὰ τῇ προξενικῇ ἀρχῇ λιμενάρχης, ὅπου ὑπάρχει, ἀλλαχοῦ δὲ ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ὁ Πρόξενος ἢ ὁ Ὑποπρόξενος, ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους· ά. Νὰ γείνῃ τακτικὴ ἐπίσκεψις τοῦ πλοίου καὶ βεβαιωθῇ προσηκόντως, ὅτι εἶναι ἱκανὸν πρὸς πλοῦν καὶ ἐξηρτημένον κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου· βʹ. Νὰ ᾖναι ὁ πλοίαρχος καὶ ἰδιοκτήτης ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου, καὶ νὰ μὴ ὑπάρχωσιν ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ληξιπρόθεσμα ναυτικὰ δάνεια, βαρύνοντα τὸ πλοῖον καὶ ὑπερβαίνοντα τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν πεντακοσίων (500), ὧν οἱ πιστωταὶ ἔχουσι τὴν κατοικίαν των ἐν Ἑλλάδι.» Νὰ μὴ ὑπάρχουν ληξιπρόθεσμα δάνεια, ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Τρικούπην, ὅτι ὑπάρχουν ναυτοδάνεια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ληξιπρόθεσμα, περιέχουν ὅμως ἀπαιτήσεις προερχομένας ἐκ τόκων προηγουμένων ἐτῶν δύω, τριῶν καὶ τεσσάρων, πολὺ μείζονας τῶν 500 δραχμῶν, καὶ ταῦτα δὲν δύναται νὰ ἴδῃ τις ἐν τῷ βιβλιαρίῳ, τουτέστι γίνονται ναυτοδάνεια, τὰ ὁποῖα παρατείνονται ἐπὶ πενταετίαν, καὶ οἱ ὀφειλόμενοι τόκοι φθάνουν πολλάκις τὸ κεφάλαιον, διότι, ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, ὁ ναυτικὸς τόκος φθάνει μέχρις εἴκοσι τοῖς ἑκατόν. Πῶς θὰ εὕρητε αὐτὸν τὸν δανειστήν, φίλε κ. Τρικούπη, διὰ νὰ τὸν περιλάβητε εἰς τὴν πρότασιν καὶ ἐρωτηθῇ; Ἐν τῷ βιβλιαρίῳ δὲν γίνεται μνεία. Ἀλλά, κύριοι, δὲν ἔχουν μόνον συμφέρον οἱ ἔχοντες ναυτοδάνεια, ὑπάρχουσι καὶ συμμέτοχοι, οἱ ὁποῖοι δὲν φαίνονται οὔτε εἰς τὰ ναυτιλιακὰ ἔγγραφα, οὔτε εἰς τὸν τίτλον τοῦ πλοιάρχου, ἀλλ’ ἔχουν ἰδιαίτερα ἔγγραφα, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἐντίμου φίλου μου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, διότι εἴχομεν δίκην τοιαύτης φύσεως καὶ ἀπὸ τὴν πατρίδα του μάλιστα, τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Ζέρβα. Πῶς θὰ εὕρητε αὐτὸν, ὁ ὁποῖος ἐπίσης ἐνδιαφέρεται, καὶ ἐὰν τοῦ ἀφαιρέσητε τὴν ἐγγύησιν τῆς ἐπανόδου τοῦ πλοίου, δὲν θὰ σᾶς συνδράμῃ πλέον διὰ τῶν κεφαλαίων του. Πλὴν τούτου νομίζετε, ὅτι εἶναι μικρὰ ἡ ἀνάγκη νὰ προστατεύσητε καὶ τὸν ἀσφαλιστὴν, ὁ ὁποῖος δὲν φαίνεται εἰς τὰ ἔγγραφα. Γνωρίζετε, κύριοι, κατὰ τὸν νόμον, ὅταν ναυαγήσῃ πλοῖόν τι, ἡ ἀσφαλιστικὴ τράπεζα ὑποχρεοῦται εἰς ἀποζημίωσιν πλήρη· εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὑπάγεται καὶ διὰ τὰ ναυτοδάνεια. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι πολλάκις συμβαίνει αὐτοὶ οἱ δανεισταὶ καὶ ἄλλοι ἐνεχόμενοι νὰ ἔχουν συμφέρον εἰς τὴν ἀπώλειαν τοῦ πλοίου, διότι τοῦ πλοίου ἡ ἀξία ἐκπίπτει. Ἐν τοιαύτῃ λοιπὸν περιπτώσει, πῶς θὰ ἐξασφαλίσητε τὰ συμφέροντα τῆς ἀσφαλιστικῆς τραπέζης; Δὲν θὰ τὰ ἐξασφαλίσητε, ἐὰν δώσητε τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὸν ἕνα ἢ εἰς τὸν ἄλλον τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων νὰ ἐκδίδῃ ἀνανεώσεις ναυτιλιακῶν ἐγγράφων, καὶ συγχωρήσατέ μοι, ἐν παρέργῳ εἶπον τὴν λέξιν τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον· εἶπον τοῦτο, διότι καὶ πεποίθησιν ἔχω καὶ οὐδεὶς ἐκ τῶν ὁμιλησάντων ἠμφισβήτησεν, ὅτι οὐδεμίαν ἐγγύησιν δύναται νὰ εὕρῃ τις εἰς τὰς πράξεις τῶν προξενικῶν ἀρχῶν, οὔτε ἐπὶ τῆς ἐπισκέψεως, οὔτε διὰ τῆς παρατάσεως. Πάντοτε δυστυχῶς ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι μικρὰν ἔδωσαν προσοχὴν εἰς τὰ τοιαῦτα, μ’ ὅλον ὅτι συνδέονται μὲ τόσον μεγάλα συμφέροντα τῶν πολιτῶν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι καὶ ὑπὸ τὴν θεωρητικὴν καὶ ὑπὸ τὴν πρακτικὴν ἔποψιν οὐδένα ἔχομεν λόγον ν’ ἀμφισβητήσωμεν τὴν ὀρθότητα τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δύναται τῳόντι νὰ παρουσιάζηται τοιαύτη ἀνάγκη εἴς τινας περιστάσεις, ἢ διότι ἔχει ναυλωμένον τὸ πλοῖόν του ὁ πλοίαρχος, ἢ εἰς τὴν περίστασιν, ὅτε πλοῖον ἀναχωροῦν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως εἰς Μασσαλίαν, ἔχει ἀνάγκην νὰ φορτώσῃ εἰς τὰ δυτικὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς. Περὶ τούτου δίδεται ἡ εὐκολία δι’ ἧς προσθήκης φέρει ἡ ἐπιτροπή. Ἀλλὰ, κύριοι, ἂς ἐξετάσω καὶ ὑπὸ τὴν ἄλλην ἔποψιν τὸ πρᾶγμα. Εἶναι καταθλιπτικὸς ὁ νόμος αὐτὸς, μετὰ διετίαν νὰ ᾖναι ὑπόχρεως ὁ ναύτης νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ μάλιστα ὁ Ἕλλην, ὅστις πάσχει ἀπὸ νοσταλγίαν καὶ σπανιώτατα ἀπομακρύνεται ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ ἀποκρούω πᾶσαν γνώμην, καὶ αὐτὴν τῶν προτεινάντων νὰ ἐπιτραπῇ εἴς τινας τοῦ Κράτους λιμένας, ὡς εἰς Κέρκυραν, εἰς Σύρον καὶ ἀλλαχοῦ, νὰ δίδεται ἡ ἄδεια τῆς ἀνανεώσεως. Καὶ τοῦτο εἶναι ἐπίσης ἐπικίνδυνον, διότι μόνον ἐν τῷ τόπῳ, ὅπου εἶναι καταταγμένον τὸ πλοῖον, δύναται νὰ ἔχῃ ὁ ἐνδιαφερόμενος τὰς ἀποχρώσας ἐγγυήσεις περὶ τῆς ποιότητος τοῦ πλοίου, τῆς ποιότητος τοῦ πλοιάρχου καὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν διαφόρων συμφωνιῶν, πολὺ δὲ παρακεκινδυνευμένον θὰ ᾖναι, ἐὰν θελήσητε νὰ δώσητε αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν εἰς ἑλλην. προξενεῖα, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ἤθελον εἶσθαι ταῦτα. Νομίζω, κύριοι, ὅτι πρὸς τοῖς ὀλίγοις τούτοις δὲν μοὶ φαίνεται ὅλως ἀνάξιον προσοχῆς καὶ τὸ ζήτημα τῆς Ἐθν. σημαίας, ἤθελον δὲ ἀδικήσει πάντα, ὁ ὁποῖος τὸν λόγον τοῦτον ἠδύνατο νὰ παρίδῃ· ἴσως ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι οὗτος ὁ λόγος μόνον ἤρκει, ἂν δὲν ὑπῆρχον ἄλλοι καὶ σπουδαιότατοι. Δι’ αὐτοὺς, κύριοι, τοὺς λόγους, ὑποστηρίζω τὰ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει, μὲ τὴν τροπολογίαν πάντοτε τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν δίδω τὴν ἑρμηνείαν ὅτι ὁ διάπλους πρέπει νὰ ᾖνε πλήρης. Οὕτω πράττοντες, κύριοι, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ἐξυπηρετεῖτε τ’ ἀληθῆ συμφέροντα τῆς ἑλληνικῆς ναυτιλίας, ἀρκεῖ μόνον ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὴν πρόνοιαν, ὡς ἐλπίζω, νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον ἀκριβῶς καὶ μετὰ σταθερότητος.

§46ΠΕΡΙΚΛ. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Κύριοι, ἀναγκάζομαι καὶ δεύτερον νὰ ἀναβῶ τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπω μόνον δύο λέξεις. Ὅλοι βεβαίως, ὡς Ἕλληνες, ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν εὐημερίαν τῆς ναυτιλίας· ἂς προσέξωμεν ὅμως, μὴ, ἐφαρμόζοντες ὅλως νέας ἀρχὰς, ἀντὶ νὰ τὴν ὠφελήσωμεν, τὴν καταστρέψωμεν. Ὅταν θέλωμεν νὰ σκεφθῶμεν, πρέπει νὰ λάβωμεν τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ μόνοι ἁρμόδιοι νὰ δώσουν γνώμην. Ὅταν γίνηται νομοθέτημα, γίνεται δι’ ὡρισμένην πολιτείαν καὶ τὰς ἀνάγκας αὐτῆς. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν ὁποίαν τὰ 95% τοῦ ὅλου ναυτικοῦ ἀνήκουν ὄχι εἰς τοὺς πλοιάρχους, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ εἰς τοὺς δανειστάς. Σᾶς εἶπον χθὲς, ὅτι ἀπὸ τὸ 1836–1871 ἀενάως τὰ ἐπιμελητήρια τῆς Σύρου καὶ τῶν Πατρῶν παρεπονοῦντο κατὰ τῶν καταχρήσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο παρὰ τῶν πλοιάρχων. Ὑπάρχουν, καὶ πιστεύω νὰ τὰ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἔγγραφα σπουδαιότατα, τὰ ὁποῖα ἐζήτουν τὴν ποινὴν τῆς ναυταπάτης κατὰ τῶν πλοιάρχων, οἱ ὁποῖοι καταχρώμενοι, ἔλαβον δεύτερον καὶ τρίτον πλοῦν· ὑπάρχουν ἀφ’ ἑτέρου τὰ παράπονα αὐτῶν τῶν πλοιάρχων, ὅτι, ἀναγκαζόμενοι νὰ ζητήσουν παράτασιν, ὑπεβάλλοντο εἰς πιέσεις ἀπὸ τὰς ἔξω ἀρχάς. Ὅταν τῷ 1871 ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπεψηφίσθη ἀπὸ τὴν τότε Βουλὴν, ἔλαβον τὴν γνώμην τῶν σπουδαίων παρ’ ἡμῖν νομικῶν ὅλων τῶν ἐπιμελητηρίων, καὶ αὐτῶν τῶν περισσοτέρων ἐμποροπλοιάρχων, καὶ ὅλοι μοὶ εἶπον ὅτι ἔπρεπε νὰ περιορίσωμεν μάλιστα τὸ χρονικὸν διάστημα τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, διότι ἐλάμβανον τὸν πρῶτον πλοῦν, ἐλάμβανον καὶ τὸν δεύτερον, καὶ κατήντα 3 καὶ 4 ἔτη νὰ μὴ ἐπανέρχωνται πλέον εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ δώσουν λόγον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ δανειστάς. Ἀναδιφῶν χθὲς τὰ ἔγγραφα, εὗρον σύνοψιν τῶν ἀπαντήσεων τῶν ἐπιμελητηρίων, ἅπαντα δὲ συμφωνοῦσι κατ’ ἀρχὴν ὅτι ὁ νόμος δέον νὰ τηρηθῇ αὐστηρῶς, ὑποχρεουμένων τῶν πλοιάρχων νὰ προσεγγίζωσιν ἐν ὡρισμένῳ χρόνῳ εἰς τοὺς οἰκείους λιμένας. Τὰ ἐπιμελητήρια τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Σύρου, τῶν ἐμπορικῶν τούτων καὶ πρώτων ναυτικῶν λιμένων τῆς Ἑλλάδος, σφοδρότερον τῶν ἄλλων ἐπιμελητηρίων ἔγραψαν, ἐγνωμοδότησαν δὲ νὰ παύσωσιν αἱ παρατάσεις τῶν διπλωμάτων, ὡς δίδουσαι χώραν εἰς καταχρήσεις. Αὕτη δὲ εἶναι ἡ γνώμη τῶν ἐπιμελητηρίων ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων ἃς ἀπηύθυνα αὐτοῖς καὶ τὰς ὁποίας ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἀναγνώσω ἐκ τῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τότε εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκει.) «Τὸ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας ἐμπορικὸν γραφεῖον, παρ’ οὗ ἐκδίδονται τῶν πλείστων ἑλληνικῶν πλοίων αἱ παρατάσεις, ὑπέβαλε πολλάκις παράπονα ἐμποροπλοιάρχων, ἅμα δὲ καὶ ἰδιοκτητῶν πλοίων, οἵτινες ἐν Κωνσταντινουπόλει προσορμιζόμενοι μὲ τὰ πλοῖά των καὶ ἐκπρόθεσμα φέροντες διπλώματα, βαρυθυμοῦσι καὶ γογγύζουν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ζημιούσης, κατ’ αὐτοὺς, τὰ συμφέροντα τῶν πλοίων, ὑποχρεουμένων ὑπὸ τῶν Προξένων νὰ καταπλεύσωσιν εἰς λιμένας ἑλληνικοὺς, πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ἐκπροθέσμων ἐγγράφων των. Ἀφ’ ἑτέρου ὑπάρχουν καὶ πλεῖστοι ἰδιοκτῆται πλοίων, ζητοῦντες τἀναντία τῶν παραπονουμένων· ζητοῦν ὅπως οἱ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ Πρόξενοι ἐκβιάζωσι τὸν πλοίαρχον νὰ ἐπανέρχηται τοὐλάχιστον ἅπαξ τοῦ ἔτους εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ τοῦ πλοίου, ἵνα δίδῃ λόγον τῆς διαχειρίσεώς του πρὸς τοὺς κυρίους τοῦ πλοίου· τοῦτο ἐζήτησαν, δι’ ὑπομνήματος μάλιστα, πρὸ τριῶν ἐτῶν οἱ ἐν Σύρῳ κύριοι τῶν πλοίων, ἐκφράσαντες καὶ τὴν γνώμην νὰ θεωρῆται ὡς ἔνοχος ναυταπάτης ὁ ἀρνούμενος νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὸν νόμον πλοίαρχος. Ἐν τοιαύτῃ πραγμάτων ἀντιφάσει, τῶν μὲν δηλαδὴ δυσανασχετούντων κατὰ τοῦ περὶ ναυτιλίας νόμου, τῶν δὲ τὴν αὐστηρὰν αὐτοῦ ἐφαρμογὴν ἐπιζητούντων, ἀλλὰ καὶ τούτων καὶ ἐκείνων ὄντων πλοιάρχων καὶ κυρίων πλοίων καὶ τὰ αὐτὰ ἐχόντων συμφέροντα, ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ζητηθῶσι καὶ αἱ γνῶμαι τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων, εἰς τὴν σκέψιν τῶν ὁποίων ὑποβαλὸν τὰ ὡς ἀνωτέρω ἐκτεθέντα τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, συνώδευσεν αὐτὰ καὶ μετὰ τῶν ἑξῆς δύο ἐρωτήσεων· ά. Συμφέρει ἢ οὒ εἰς τὴν ἡμετέραν ναυτιλίαν καὶ εἰς τοὺς κυρίους τῶν πλοίων νὰ πλέωσιν ἐλεύθεροι καὶ νὰ προσορμίζωνται εἰς λιμένας ἑλληνικοὺς ὅτε καὶ ὅπως οἱ πλοίαρχοι βούλονται, πρὸς τακτοποίησιν τῶν ἐγγράφων των καὶ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των· ἢ βʹ. Πόση διάρκεια χρόνου εἶναι ἀρκοῦσα νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὁποίας νὰ καταπλέῃ ἀνυπερθέτως καὶ ἀπροφασίστως ὁ πλοίαρχος μὲ τὸ ὑπὸ τὴν κυβέρνησίν του πλοῖον εἰς ὃν εἶναι ἐγγεγραμμένον λιμένα.» Ἰδού, κύριοι, ἡ ἀληθὴς γνώμη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἁρμόδιοι νὰ μᾶς δώσουν γνώμην· ὅταν θέλετε ἐλευθερίας, τὰς θέλομεν ὅλοι, ἀλλὰ νὰ προσέξωμεν μήπως διὰ τῶν ἐλευθεριῶν ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν θὰ βλάψωμεν. Τὰ 95% τῶν πλοίων τῶν Ἑλληνικῶν ἀνήκουν εἰς ἄλλους, καὶ ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω καὶ τοῦτο, ὅτι ἡ προθεσμία δύω ἐτῶν καὶ εἰς τὰ ἰδιόκτητα πλοῖα εἶναι ἀρκετή· οὐδεὶς παρεπονέθη, ὅτι εἶναι ὀλίγη. Εἶπον καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τῶν ἀναφερομένων 50 πλοίων τὰ ὁποῖα δῆθεν ἤλλαξαν ἐθνικότητα, οἱ πλοίαρχοι δὲν εἶχον ἰδιόκτητα πλοῖα, ὅτι ὤφειλον εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ διὰ τοῦτο ἀνερχόμενοι εἰς Κωνσταντινούπολιν δὲν ἐφρόντισαν νὰ ἔλθωσιν εἰς τὸν οἰκεῖον λιμένα· ἂν ἐρωτήσητε τοὺς δανειστὰς, τοὺς κυρίους, θέλουν σᾶς εἴπει φέρετε τὰ πλοῖα ὀπίσω. Ἐκ τῶν μεγάλων πλοίων ἕως 3,000 δὲν εὑρέθησαν εἰμὴ 50 πλοῖα, ἀλλὰ οἱ πλοίαρχοι ἐκεῖνοι βεβαίως θὰ ἦσαν ἀμελεῖς· δὲν ἠμπορῶ νὰ παραδεχθῶ, ὅτι τὸ αἴσθημα τῆς νοσταλγίας δὲν θὰ τὸν ἔφερεν εἰς τὸν λιμένα του. Ἕν ἐλάττωμα δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει ὁ νόμος τοῦ 1836, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ συμπληρωματικοῦ νόμου τοῦ 1871 δὲν ἠδυνήθημεν νὰ θεραπεύσωμεν, ἐννοῶ τὸ ἐλάττωμα τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ζωχιὸς εἶπεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γείνῃ διάκρισις τῶν πλοίων τῶν πλεόντων τὴν Μεσόγειον καὶ τῶν πλοίων τῶν πέραν τῶν Γαδείρων, ἀλλὰ πρέπει νὰ φροντίζωμεν περὶ νόμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πρακτικήν των ἐφαρμογήν· δὲν ἠμπορῶ δὲ νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία ἐνασχολεῖται μὲ τὸν Ὠκεανόν, ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ γείνῃ εἰδικὸς νόμος ὁ ὁποῖος νὰ προβλέπῃ πολλὰ, διότι οὔτε τοιαῦτα πλοῖα ἔχομεν, οὔτε πλοιάρχους· πρέπει νὰ γείνῃ νόμος περὶ ἐκπαιδεύσεως πλοιάρχων, πρέπει νὰ ὑπάρχουν πλοῖα, καὶ τότε βεβαίως νὰ γείνῃ ὁ νόμος. Φρονῶ ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1836 ὡς ὑπάρχει εἶναι ἀρκετὸς διὰ τὴν ναυτιλίαν, φρονῶ ὅτι ἡ δοθεῖσα προθεσμία διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1871 εἶναι ἀρκετὴ, φρονῶ ὅτι εἶναι πολὺ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ ὅ,τι νομίσῃ καλόν.

§47ΖΩΧΙΟΣ. Σκοπὸν δὲν εἶχον νὰ λαλήσω, ἀλλὰ, κατὰ τύχην, ἐρχόμενος εἰς τὸ βουλευτήριον, ἀπήντησα ἕνα ἄνθρωπον εἰς τὸν ὁποῖον ἔχω ἀπεριόριστον σέβας, καὶ ἂν σᾶς ἀναφέρω τὸ ὄνομά του, θὰ συμφωνήσητε μετ’ ἐμοῦ, διότι καὶ σεῖς τὸν σέβεσθε ἴσως περισσότερον ἀπὸ ἐμέ.

§48ΤΙΝΕΣ. Ποῖος εἶναι;

§49ΖΩΧΙΟΣ. Ἀπήντησα καθ’ ὁδὸν τὸν κύριον Ῥάλλην, τὸν καθηγητὴν, τὸν γέροντα, ὄχι τὸν νέον· τί δὲ μοῦ εἶπε; «Θέλετε νὰ χαλάσετε τοὺς φραγμούς; Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῶν φραγμῶν.» Ἔρχομαι λοιπὸν νὰ ὑποστηρίξω τοὺς φραγμούς. Πόθεν ἐδόθη ἀφορμὴ εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα; Ὁ ἔντιμος κ. Τρικούπης σᾶς ἔφερεν ἓν νομοσχέδιον πρῶτος· κατόπιν ἐπῆλθεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι τὸ πρῶτον νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἔργον τοῦ κυρίου Τρικούπη. Πόθεν δὲ τὸ γνωρίζω; Μάντις δὲν εἶμαι, προφήτης δὲν εἶμαι· ἂν ὁ κ. Τρικούπης γνωρίζῃ γράμματα, καὶ κατ’ ἐμὲ γνωρίζει, τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἐδικόν του· ἂν ὁ Τρικούπης θέλῃ νὰ καταταχθῇ μεταξὺ τῶν ἀγραμμάτων, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐδικόν του. Οὔτε γράμματα Ἑλληνικὰ εἶναι τὰ τοῦ νομοσχεδίου, οὔτε νοῦς ὑπάρχει ἐν αὐτῷ.

§50ΔΟΥΜΑΣ. Ὕβρις.

§51ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶναι ὕβρις.

§52ΔΟΥΜΑΣ. Ἔχει ὑπογραφὴν καὶ τὸ ὑπερήσπισεν ὁ κ. Τρικούπης.

§53ΖΩΧΙΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, σᾶς εὐχαριστῶ· ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν, μὴ σκανδαλίζεσθε. Ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κυρίου Τρικούπη. Πρῶτος αὐτοῦ ὅρος Νά· δεύτερος αὐτοῦ ὅρος Νά· τρίτος αὐτοῦ ὅρος Νά. Ἑλληνικὰ εἶναι αὐτά; Εἴμεθα εἰς τὸ ἔτος 1875. Τὸ Πανεπιστήμιον ζῇ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1836, καὶ ἔρχεσθε καὶ παρουσιάζετε τοιαῦτα νομοσχέδια ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου;

§54ΡΑΛΛΗΣ. Γραμματικῶς;

§55ΖΩΧΙΟΣ. Ἡσυχάσατε, σᾶς παρακαλῶ. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸν νοῦν τοῦ νομοσχεδίου· τί σᾶς λέγει τὸ νομοσχέδιον; ἐπιτρέπει νὰ ἀνανεῶνται τὰ διπλώματα αὐτὰ τὰ ναυτιλιακά· τί δὲ λέγει κατωτέρω; Ἐπιτρέπει νὰ δίδεται παράτασις τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων. Ἀλλ’ ἢ τὸ πρῶτον εἶναι ἄτοπον, ἢ τὸ δεύτερον. Τί τὴν θέλω ἐγὼ τὴν παράτασιν, ἂν ᾖμαι κύριος τῆς ἀνανεώσεως; Εἶναι νοῦς ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου; Τὸ ἄρθρ. 3 δίδει τὴν ἄδειαν εἰς ὅλους τοὺς λιμενάρχας νὰ ἐκδίδουν διπλώματα· τὸ βʹ ἄρθρον λαλεῖ περὶ παρατάσεως τῶν διπλωμάτων. Πῶς ταῦτα συμβιβάζονται;

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἀνανέωσις γίνεται ὑπὸ ὅρους, ἡ παράτασις ἄνευ ὅρων, αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§57ΖΩΧΙΟΣ. Ἡ παράτασις καὶ ἡ ἀνανέωσις ἔχουν ἕνα μόνον σκοπὸν, τὴν φορολογίαν. Πρὸ μικροῦ δὲ ἠκούσατε ὅτι τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα συνηθροίσθησαν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἠρνήθη ὁ πρόξενος διαβατήρια, ἔλαβον διαβατήρια· πόθεν ὅμως τὰ ἔλαβον; Ἀπὸ τὸν λιμενάρχην, ὅστις παρεσκεύασε τὰ φιρμάνιά των καὶ εὐκόλυνε τὸν διάπλουν κατὰ τὰς ἐπιθυμίας των. Καταλαμβάνετε εἰς ποίους ἀνθρώπους θέλετε νὰ δώσητε ἐξουσίαν; Λοιπὸν λείπει ὁ νοῦς ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι τότε μόνον εἶναι ἀναγκαία ἡ παράτασις, ὅταν ᾖμαι δέσμιος· ὅταν δὲ δύναμαι νὰ ἀνανεώσω τὸ δίπλωμά μου, τί τὴν θέλω τὴν παράτασιν; Θέλετε δὲ νὰ ἐννοήσητε ἔτι μᾶλλον τὴν ἀτοπίαν τοῦ πράγματος; Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἔχομεν δύω εἰδῶν ναυτιλιακὰ διπλώματα, τὸ μὲν ἔχει ὡρισμένον χρόνον ἐπιστροφῆς, τὸ δὲ ἀπεριόριστον· ὅποιος θέλει ἂς λάβῃ ἀπεριόριστον ναυτιλιακὸν δίπλωμα, καὶ ὅποιος θέλει ἂς λάβῃ περιωρισμένον. Νομίζετε ὅτι θὰ ἐμπιστευθῇ τις φορτίον ἢ χρῆμα εἰς τὸ πλοῖον, τοῦ ὁποίου ὁ πλοίαρχος ἔχει ἀπεριόριστον ἄδειαν τοῦ πλέειν; Ἀμφιβάλλω. Ὁ ἔντιμος κ. Τρικούπης σᾶς εἶπε χθὲς ὅτι τὰ Ὁλλανδικὰ διπλώματα διαρκοῦν 4 ἔτη· ἀλλὰ ὅλα εἰς τὸν κόσμον εἶναι ἀνάλογα. Τοῦ λέοντος ἡ μύτη εἶναι πολὺ μεγάλη, τοῦ γάτου εἶναι μικρά. Ποία εἶναι ἡ θάλασσα, τὴν ὁποίαν ταξειδεύουν οἱ Ὁλλανδοί; ὁ Ὠκεανός. Πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς τοὺς Ὁλλανδοὺς πλοιάρχους ἄδεια ἀποδημίας δι’ ἓν μόνον ἔτος; Ἀλλ’ ὁ ἐντὸς τῆς Μεσογείου θαλασσοπορῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ διαβῇ κατ’ ἔτος ἀπὸ Ἑλληνικὸν λιμένα· τὸ ἀστεῖον δὲ εἶναι ὅτι σᾶς ὁμιλοῦν ἐν ὀνόματι τῆς ναυτιλίας, καὶ ὅταν σᾶς ὁμιλοῦν ἐν ὀνόματι τῆς ναυτιλίας, διασχίζουν καὶ τὰ ἱμάτιά των. Δὲν πρόκειται ὅμως νὰ νομοθετήσητε περὶ τῆς ναυτιλίας, ἀλλὰ περὶ ἐξαιρέσεων· διατί; Διὰ τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα ταξειδεύουν τὰς ἀκτὰς τὰς ἑλληνικὰς, τὰ πλοῖα τὰ λεγόμενα τῆς πρώτης τάξεως, δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νέου νόμου. Εἶναι δὲ παμπληθῆ τὰ πλοῖα ταῦτα. Ἤτοι νομοθετεῖτε ματαιοπονοῦντες. Νομοθετεῖτε περὶ πράγματος τὸ ὁποῖον καλὰ καλὰ δὲν ἐμελετήσατε. Πρόκειται δὲ περὶ τῶν συμφερόντων 10, 30, 40 πλοιάρχων, οἱ ὁποῖοι ἐφόρεσαν μαῦρα, διὰ νὰ σᾶς ἀποπλανήσωσιν. Ἴσως ἐνθυμεῖσθε τὴν ναυμαχίαν τὴν ἐν Ἀργινούσαις· ἐνίκησαν οἱ Ἀθηναῖοι, ἐπέστρεψαν δὲ οἱ νικηταὶ εἰς τὰς Ἀθήνας. Οἱ ἐχθροί των ὅμως, οἱ ἀντιπολιτευόμενοι τὴν τότε Κυβέρνησιν, ἐζήτησαν νὰ τοὺς θανατώσουν· πῶς δὲ κατώρθωσαν νὰ πείσουν τὸ δικαστήριον; Ἐνέδυσαν τὰς γυναῖκας τῶν πεσόντων μαῦρα, καὶ ἔφερον αὐτὰς ἐνδεδυμένας μαῦρα ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, καὶ εἶπον ἰδοὺ αἱ γυναῖκες τῶν ἀριστευσάντων, τοὺς ὁποίους οἱ στρατηγοὶ ἄφησαν ἀτάφους, καὶ κατεδικάσθησαν οἱ στρατηγοὶ, διότι τῶν πονηρῶν ἡ ῥᾳδιουργία ὑπερίσχυσε. Τοιοῦτόν τι παρουσιάζεται καὶ ἐνώπιόν σας σήμερον. Σᾶς ἐπαρουσίασαν 60 πλοιάρχους δῆθεν ἀδικουμένους. Τί ὅμως ἐν τούτοις συνέβη; Οἱ 60 αὐτοὶ ἠδικημένοι πλοίαρχοι, παρὰ τὰ διατάγματα τῆς πατρίδος των, ἔλαβον ἀπὸ τὸν λιμενάρχην τῆς Κωνσταντινουπόλεως φιρμάνια Τουρκικὰ, καὶ μὲ τὰ φιρμάνια τὰ Τουρκικὰ ταξειδεύουν. Αὐτὸς δὲ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὴν ἔγκρισίν σας, εἶναι ἤδη ἐν ἐνεργείᾳ. Ποῦ; εἰς τὸν ποταμὸν τὸν Δούναβιν, ὅπου πολλὰ μικρὰ πλοῖα ἔχουν ἀναπετάσει τὴν σημαίαν τὴν Ἑλληνικὴν, ὄχι πρὸς ἄλλον σκοπὸν, εἰμὴ χάριν πλεονεξίας. Πλεονεκτοῦσι δὲ ὑπὸ τὴν σημαίαν τὴν Ἑλληνικὴν καὶ πράττουσι πράγματα ἀδιήγητα. Αὕτη δὲ λέγεται ἐλευθερία τῆς ναυτιλίας, ὑπηρετουμένη ὑπὸ ὄχλου παντοίου. Μήπως δὲ τὰ ἄλλα ἔθνη ἔχουν ἐλευθερίαν ναυτιλίας; Ποῖον πλοῖον Ἀγγλικὸν ταξειδεύει χωρὶς νὰ ἀπαντήσῃ καθ’ ὁδὸν ἢ πόλιν, ἢ ἐπίνειον ἀγγλικὸν, ἢ πολεμικὸν ἀγγλικὸν; Καὶ ἐπιτρέπει τὸ ἀγγλικὸν ἔθνος νὰ ἀτιμασθῇ ἡ σημαία του; Ἐξετάσατε δὲ καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον τὸ ζήτημα, καὶ ὄχι καθὼς θέλουν νὰ σᾶς τὸ παραστήσουν. Οἱ ναῦται οἱ Ἕλληνες συμποσοῦνται εἰς 40–50 χιλιάδας ἀνθρώπων, ἐν γένει δὲ οἱ ναῦται δὲν παίζουν· διὰ τοῦτο ὁ ποιητὴς, θέλων νὰ παραστήσῃ τὴν αὐθαδεστάτην βίαν, ὠνόμασεν αὐτὴν ναυτικὴν ἀναρχίαν. Πρὸς καταστολὴν δὲ αὐτῆς, εἰς τὸν πλοίαρχον τοῦ πλοίου δίδεται τὸ δικαίωμα ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου κατὰ τοῦ ἀτακτοῦντος πληρώματος. Ἔχετε λοιπὸν εἰς τὴν θάλασσαν 50 χιλ. ἀνθρώπων ἀτιθάσων, ἔχετε δὲ θησαυροὺς παραδεδομένους εἰς τὴν διάθεσίν των, τίς δὲ αὐτοὺς ἐπισκοπεῖ; τίς αὐτοὺς σώζει; Αὐτὸ μόνον τὸ χαρτίον, τὸ λεγόμενον ναυτιλιακὸν δίπλωμα, τὸ ὁποῖον θέλει ὁ κ. Τρικούπης νὰ διασχίσῃ. Δὲν ὑπάρχει δὲ ἄλλη δύναμις ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ ὁποία νὰ ἀναχαιτίζῃ τὴν ναυτικὴν ἀναρχίαν. Ὑπάρχουσι, κατὰ τοὺς ἀντιλέγοντας, οἱ πρόξενοι. Ἀλλ’ οἱ πρόξενοι ἠξεύρουν μόνον νὰ ἀρμέγουν. Τὰ πλοῖα τὰ Ἑλληνικὰ φοβοῦνται περισσότερον τοὺς προξένους ἢ τὰς ἀγριωτάτας τρικυμίας. Θέλετε λοιπὸν νὰ ἀποσπάσητε αὐτὰ ἀπὸ τοῦ κράτους τῆς πατρίδος, διὰ νὰ τὰ παραδώσητε εἰς τὴν διάκρισιν τῶν προξένων; Ποῖος δὲ πλοίαρχος Ἕλλην νοικοκύρης δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπιστρέφῃ εἰς τὴν πατρίδα του, διὰ νὰ φιλῇ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν τὴν γυναῖκά του; Σᾶς φαίνεται παράδοξος ὁ λόγος μου καὶ σκανδαλίζεσθε; Ὁ ναύτης ὁ Ἕλλην, ὁ μὴ κατεχόμενος ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τῆς νοσταλγίας, εἶναι κακοῦργος. Ἦτο δὲ ἀδύνατον πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως νὰ ἐπιστρέψῃ Ἕλλην ναύτης εἰς τὴν πατρίδα του, ἂν ἐγνώριζε γυναῖκα εἰς τὴν Εὐρώπην· χωρὶς δὲ ἀντιλογίας, ὁ ναύτης ὁ Ἕλλην ὁ μὴ θέλων νὰ ἐπιστρέψῃ νὰ ἴδῃ τὴν οἰκογένειάν του, εἶναι κακοῦργος, ἢ ἑτοιμάζεται νὰ γείνῃ κακοῦργος· ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους πρόκειται νὰ τοὺς ἀφήσετε ἀχαλινώτους; Δὲν πρόκειται δὲ μόνον περὶ τοῦ δανειστοῦ, ἀλλὰ περὶ τῆς δόξης καὶ τῆς τιμῆς τῆς σημαίας τῆς Ἑλληνικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ δυσφημίσητε ἂν ἀφήσητε τοὺς ναυτιλλομένους ἀχαλινώτους. Δὲν μεταβάλλουν δὲ σημαίαν τὰ πλοῖα τὰ Ἑλληνικά, καθὼς σᾶς εἶπον οἱ ἀντιλέγοντες, εἰ μὴ ἐὰν ἔχουν ἄλλον σκοπὸν, καθὼς δὲν μεταβάλλουν καὶ θρησκείαν οἱ Ἕλληνες. Τάχθητι ὑπὸ τὸ κράτος ξένης σημαίας καὶ βλέπεις τί παθαίνεις.

§58ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν· ἐγὼ ἐλησμόνησα νὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν σχέσιν τοῦ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου... Παρακαλῶ νὰ κάμετε λόγον περὶ τῆς ἐξοφλήσεως τῶν ναυτολογίων, ἀφοῦ λαμβάνουν ἄδειαν ἀνανεώσεως καὶ παρατάσεως.

§59ΖΩΧΙΟΣ. Τί σᾶς εἶπεν ὁ κ. Τρικούπης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ Ἀγγλικὰ ἔθιμα; Εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος περιορισμός. Ἀλλά, κύριε Τρικούπη, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου ὑπάρχει ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία, πωλεῖ τις καὶ τὴν γυναῖκά του. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὅποιος θέλει εἶναι ἰατρός. Εἰς τόπον λοιπὸν τοιοῦτον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλῃς εἰς περιορισμὸν τὴν ναυτιλίαν; Ὁ κ. Τρικούπης μᾶς λέγει. «Ὁμιλεῖς σήμερον οὕτως, διότι δὲν εἶναι Σεπτέμβριος· ἂν ἦτο Σεπτέμβριος, θὰ ἐλάλεις ἄλλην γλῶσσαν.» Ἀλλὰ πιστεύετε σεῖς ὅτι οἱ λόγοι σας καὶ τὰ νομοθετήματά σας πρέπει νὰ μεταβάλλωνται μὲ τὰ φεγγάρια; Ἁρμόζουν τοιοῦτοι λόγοι εἰς τὸ στόμα τοῦ κ. Τρικούπη; Τὸ νὰ παρατείνωμεν τὴν συζήτησιν νομίζω ὅτι εἶναι περιττόν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι ὅσοι ἐπείσθησαν ἐπείσθησαν. Ἕκαστος ἔχει τὴν γνώμην του μεμορφωμένην· νὰ τὸν μετακινήσῃς εἶναι ἀδύνατον· λοιπὸν ὅλα τὰ λόγια ὅσα ἂν εἴπῃ τις εἶναι μάταια. Ἰδοὺ ὅμως τί πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, σᾶς τὸ εἶπον δὲ καὶ χθές. Πρόκειται πρὸ πάντων περὶ τῆς πίστεως τὴν ὁποίαν θὰ ἐμποιήσῃ τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν. Δυστυχῶς δὲ δὲν ἐμποιεῖ σήμερον πίστιν μεγάλην. Ἂν δὲ λύσετε καὶ τὸν τελευταῖον χαλινόν, ἀμφιβάλλω ἂν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία θὰ ἔχῃ πρόσωπον νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν κόσμον, διότι εἶναι ἀδύνατον μεταξὺ τόσων χιλιάδων ἀνθρώπων νὰ μὴν εὑρεθῶσι καὶ κακοῦργοι. Ἂν ἔλειπαν οἱ κακοῦργοι, δὲν εἴχομεν ἀνάγκην ἀστυνομίας· ἕνεκα ὅμως αὐτῶν τῶν 100 κακούργων, εἶναι ἀνάγκη τὸ Κράτος νὰ δαπανᾷ τόσας χιλιάδας. Σᾶς προσθέτω δὲ καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν, τὴν ἑξῆς· ἔχομεν 5 χιλιάδες πλοῖα, οἱ πλοίαρχοί μας εἶναι 20 χιλιάδες. Διατί; Καθεὶς ἔχει εἰς τὸ κιβώτιόν του ἓν πλοιάρχου δίπλωμα. Πᾶς τυχοδιώκτης εἶναι πλοίαρχος. Ὑπάρχουν δὲ καὶ πλοίαρχοι ἅγιοι, ἀκέραιοι· μεταξὺ ὅμως αὐτῶν τῶν πλοιάρχων εὑρίσκονται καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρεισέδυσαν πῶς; Αὐτὰ ἂς μᾶς χρησιμεύσῃ μεθαύριον, ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ περὶ προσόντων. Οἱ πλοίαρχοι ἔχουν προσόντα· ἀλλὰ τίς τοὺς ἐξελέγχει; Ἠξεύρετε ὅτι οἱ κανταρτζίδες ζυγίζουν ἀπὸ τῶν ἔσω πρὸς τὰ ἔξω, καὶ ἀπὸ τῶν ἔξω πρὸς τὰ ἔσω· διαφέρει δὲ τὸ πρᾶγμα. Ὅταν θέλουν νὰ κλέψουν, ζυγίζουν ἀπὸ τῶν ἔξω πρὸς τὰ ἔσω. Ἀπαραλλάκτως δὲ καὶ τὰ προσόντα τῶν πλοιάρχων σταθμίζονται ἀπὸ τῶν ἔξω πρὸς τὰ ἔσω. Ἀλλὰ καὶ σύ, κ. Ζωχιέ, ἴσως εἴπῃ τις, δὲν ἐχρημάτισες ποτὲ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία σταθμίζει τὰ προσόντα τῶν πλοιάρχων; Μάλιστα, ἐχρημάτισα, ἀντέστην ὅσον ἠδυνάμην. Εἶναι ὅμως δυνατὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀντισταθῇς καὶ νὰ μὴ σὲ πάρῃ τὸ κῦμα; Ὁ κ. Θεοχάρης μοὶ ἐνθύμισε τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον. Αὐτὸ εἶναι τὸ κοινὸν τῶν ναυτιλλομένων ταμεῖον, συνήθροισε δὲ καὶ ἔχει ἑκατομμύρια· ἀλλ’ ὅλοι πρὸς τὸ ταμεῖον αὐτὸ ψεύδονται καὶ τὸ ἐξαπατῶσιν, οἱ μὲν πλοίαρχοι λέγοντες ὅτι δὲν λαμβάνουσι μισθὸν ἀνώτερον τῶν 100 δραχμῶν, οἱ δὲ ναῦται πλειότερον τῶν 40. Ἀδικοῦσι δὲ τοιουτοτρόπως τὸ ἴδιον αὑτῶν ταμεῖον· πότε δὲ ἐπιστρέφουν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Μετὰ 3, 4 ἔτη, προσκολλῶσι δὲ εἰς τὸ ναυτολόγιον των μίαν οὐράν. Ποῖος δὲ τὴν προσκολλᾷ; Ὁ πρόξενος. Διατί; κἄτι ὠφελεῖται..... Πρόκειται ἐπὶ τέλους, κύριοι, νὰ ἐξετάσητε τὸ μέγα ναυτικὸν καὶ ἐθνικὸν συμφέρον, τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀτιμασθῇ ἡ Ἑλληνικὴ σημαία ἕνεκα τοῦ συμφέροντος 10 ἢ 20 ἢ 100 πλεονεκτῶν.

§60Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποστηρίζω τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου Τρικούπη· ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ὡς ἐκ περισσοῦ ἠδύνατο νὰ μὲ πείσῃ περὶ τῆς ὀρθότητός του, καὶ ἂν οὐδεμίαν ἐλάμβανον γνῶσιν αὐτοῦ, εἶναι ὅτι πόλεμος ἠγέρθη κατ’ αὐτοῦ ἐκ μέρους τῶν κυρίων Θεοχάρη καὶ Ζωχιοῦ, οὐχὶ διότι ὀλίγην ἔχω ὑπόληψιν εἰς τὴν γνώμην ἀμφοτέρων τούτων τῶν ἐντίμων συναδέλφων, ἀλλὰ διότι ἀναχωροῦντες ἀπ’ ἀρχὰς ὅλως ἀντιθέτους, εἰς τὸ αὐτὸ ἀμφότεροι κατέληξαν συμπέρασμα τῆς ἀποῤῥίψεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἵνα ὑποστηρίξω τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ προσφύγω εἰς θεωρίας αἵτινες εἰσέτι παρ’ ἡμῖν δὲν ἐνεκλιματίσθησαν, οὐδ’ ἐχωνεύθησαν, καὶ αἵτινες σήμερον ἀναπτυσσόμεναι ἤθελον θεωρηθῆ ὅλως ξέναι, ἀλλ’ ἀπὸ τὰς αὐτὰς ἀρχὰς, ἐφ’ ὧν οἱ κ.κ. Θεοχάρης καὶ Ζωχιὸς ἐστηρίχθησαν, ἀναχωρῶν καὶ ἐγὼ, θέλω εὕρει τὴν δικαιολογίαν ὅλων τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὁ κ. Τρικούπης παρουσίασεν ὡς τροπολογίαν τοῦ ὑπουργικοῦ. Ὁ μὲν κ. Θεοχάρης κατέκρινε τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ὡς περιοριστικὸν τῆς ἐλευθερίας τῆς ναυτιλίας, ὁ δὲ κ. Ζωχιὸς ὡς συνεπαγόμενον τὴν ἀναρχίαν καὶ τὸ χάος διὰ τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας. Δὲν λαμβάνω ποσῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν, μήτε ἄξιον νομίζω εἶναι νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν· ἴσως ἐγέλασέ τις, ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ἔκφασιν, τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν, καὶ ἐνόμισεν ὅτι ὑποβάλλων τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, ὑπέβαλλε νέον τινὰ θεσμὸν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικὸν οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἀντιγραφὴ, δουλικὴ μάλιστα ἀντιγραφὴ τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Διατάγματος τῆς 19 Νοεμβρίου 1836. Ὁ νόμος τοῦ 71, ὅστις λόγον εἶχε καὶ σκοπὸν τὴν κατάῤῥιψιν τῶν δεσμῶν τῆς ναυτιλίας, ἀντὶ νὰ φθάσῃ τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν συνελήφθη, ἔφθασεν εἰς τὸν ἀντίθετον. Καὶ ναὶ μὲν παρετάθη δι’ αὐτοῦ ἡ διάρκεια τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος ἀπὸ ἑνὸς εἰς δύο ἔτη, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς παρατάσεως ἐνῷ κατὰ τὸ διάταγμα τοῦ 1836 ἐδίδετο εἰς τοὺς προξένους δι’ ἕνα ἔτι ναῦλον, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἤθελεν οὗτος συμφωνηθῆ διαρκούσης τῆς προθεσμίας τῆς ἐνιαυσίου τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος διαρκείας, κατὰ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα τῷ 1871 ἐπετράπη ἡ ἐν λόγῳ παράτασις μόνον πρὸς τὴν ἐπάνοδον τοῦ πλοίου, τοῦ ἤδη ὑπὸ ἐκφόρτωσιν, εἰς τὸν λιμένα ἐν τῷ ὁποίῳ ὤφειλε νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν ναυτιλιακῶν του ἐγγράφων. Ἂν ἡ ναυτιλία ἡμῶν οὐδεμιᾶς ἄλλης ἐδέετο συνδρομῆς ἢ νὰ ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμα τῆς παρατάσεως τῶν ναυτιλιακῶν ἐγγράφων, οὐ μόνον ὅπως ὥριζεν ὁ νόμος τοῦ 71, ἀλλὰ καὶ δι’ ἓν πλέον ἔτος, δὲν θὰ εἴχομεν ἀνάγκην νὰ προβῶμεν εἰς τὸν καταρτισμὸν ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου, θὰ ἤρκει δὲ νὰ διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον τρίτον τοῦ νόμου τοῦ 71 καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο οὐδεμίαν ἔχει πλέον ἰσχὺν, ὑπάγοντες τὴν ναυτιλίαν ἡμῶν εἰς τὸ ἄρθρον 21 τοῦ διατάγματος τῆς 16 Νοεμβρίου 1836, καὶ ἐπανερχόμενοι μετὰ 39 ὅλα ἔτη εἰς τὰς τότε νομοθετηθείσας ἐλευθερίας. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἕτερος λόγος, δι’ ὃν νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, καὶ οὗτος εἶναι ὁ ἑξῆς. Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη ὑποβληθέντος νομοσχεδίου οὐδὲν ἄλλο πράττει ἢ νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ζωὴν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Διατάγματος τοῦ 1836, ἥτις κατηργήθη διὰ τοῦ νόμου τοῦ 71, καὶ τὸ ἄρθρον δὲ τὸ μοναδικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου οὐδὲν ἕτερον πράττει ἢ νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ζωὴν τὰς αὐτὰς διατάξεις τοῦ Διατάγματος τοῦ 1836. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ νομοθετῶμεν, ὅπως μέχρι τοῦδε ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου ἐπράξαμεν, κατὰ τὰς παρουσιαζομένας ἑκάστοτε ἀνάγκας, σκοποῦντες ταύτας ἁπλῶς νὰ πληρώσωμεν. Ὑπάρχει καὶ τοιοῦτον σύστημα τοῦ νομοθετεῖν καὶ ἐξευρίσκειν des palliatifs. Ὅταν ἡ ἀνάγκη παρουσιάζηται, ὀφείλομεν μὲ τὸ σύστημα τοῦτο νὰ ἐκδίδωμεν καὶ ἕνα νόμον, καθιστῶντες οὕτω τὸ νομοθετικὸν Σῶμα παράρτημα τῶν ὑπουργείων. Ὅπως δὲ ὁ ὑπουργὸς ἐκδίδει ὑπουργικὰς διαταγὰς, οὕτω καὶ ἡμεῖς νὰ ἐκδίδωμεν νόμους εἰδικῶς διὰ τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα περίστασιν. Ἄν ὅμως σήμερον ἡ ναυτιλία ἡμῶν πάσχῃ, περιβεβλημένη τὰ δεσμὰ τοῦ διατάγματος τοῦ 36, ἐὰν ταῦτα κατέστησαν βαρύτερα διὰ τοῦ νόμου τοῦ 71, πρέπει νὰ ἐκλείψωσι, καὶ ταῦτα πρόκειται νὰ καταργήσῃ τὸ ἄρθρον ά. τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑπέβαλεν ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κύριος Τρικούπης. Οὐδὲ φοβοῦμαι, ὡς ὁ βουλευτὴς Μέσης, ὅτι ἐκ τῆς παραδοχῆς καὶ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλει ἐπέλθει ἡ ἀναρχία καὶ τὸ χάος, ἐξεναντίας νομίζω ὅτι εἰς τοὺς ὅρους ἐκείνους, οὓς ὁ ἐκ Σπετσῶν βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς περιοριστικοὺς τῆς ἐλευθερίας τῆς ναυτιλίας, καὶ τοὺς ὁποίους εὑρίσκετε εἰς τὸ ά. ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι οὐδὲν χάος θέλει ἐπέλθει, οὐδεμία ἀναστάτωσις, οὐδὲ ἀναρχία. Ὁ ἐκ Μέσης βουλευτὴς, ὅπως πολεμήσῃ τὸ πρῶτον τοῦτο ἄρθρον, κατέφυγεν εἰς λεπτομερείας, περὶ τῶν ὁποίων νῦν δὲν πρόκειται· κατέφυγεν ὅμως καὶ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀξίας τῶν ἡμετέρων προξένων. Τάχα, κύριοι, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν εἶναι κυρία νὰ ἐκλέξῃ τὰ ὄργανά της, καὶ δύνασθε νὰ ἐπιῤῥίψητε μομφὴν καθ’ ὁλοκλήρου τοῦ προξενικοῦ κλάδου, ἐκπροσωποῦντος τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ νὰ εἴπητε ὅτι δὲν εἶναι ἄξιος νὰ ἐμπιστευθῇ τις αὐτῷ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων, ὅτι ὁ κλάδος οὗτος οὐδένα ἕτερον ἔχει σκοπὸν ἢ τὴν ἐκβίασιν τῶν πλοιάρχων καὶ ὁμογενῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Τοῦτο εἶναι βλασφημία, καὶ οὐ μόνον βλασφημία, ἀλλὰ πρᾶξις ὅλως διόλου ἀσύνετος, ἥτις ἀποτέλεσμα δύναται νὰ ἔχῃ τὴν καταστροφὴν τοῦ γοήτρου τῆς ἡμετέρας ἐκπροσωπήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ τί πρόκειται νὰ πράξῃ ὁ Πρόξενος ἢ ὁ Λιμενάρχης, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐξανίστασθε; πρᾶξιν ὅλως τυπικὴν, πρόκειται νὰ ἐνεργήσῃ ὡς ἁπλῆ μηχανή. Εἶπον ὅτι δὲν εἶμαι τῆς ἰδέας, ὅτι δυνάμεθα σήμερον νὰ μεταφυτεύσωμεν εἰς τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος ὅλας ἐκείνας τὰς θεωρίας, ἃς κατ’ ἀρχὴν ἀσπάζομαι, περὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐμπορίας καὶ τῆς ναυτιλίας· ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι τολμηρὸν νὰ μὴ ἀφήσετε εἰς τοὺς ἰδιώτας τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζωσι τὰς ὑποθέσεις των ὡς θέλουσι; Καὶ τί περιπλέον γίνεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου; Δὲν ἀφίνονται διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἁπλῶς ἐλεύθερα τὰ μέρη νὰ κρίνωσι περὶ τοῦ ἂν πρέπῃ ἢ ὄχι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸν λιμένα τὰ πλοῖα, ὅπως ἀναθεωρήσωσι τὰ ναυτιλιακά των διπλώματα, ἢ ἂν πρέπῃ νὰ ἐνεργήσωσι τὴν ἀναθεώρησιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Καὶ τίς σᾶς ἔδωκε τὴν ἐξουσίαν νὰ ὑποκατασταθῆτε εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ ἰδιοκτήτου, εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ δανειστοῦ, καὶ νὰ εἴπητε αὐτοῖς «ἐγὼ ἔρχομαι νὰ προστατεύσω τὰ συμφέροντά σας διὰ τοῦ προστατευτικοῦ μου συστήματος, τὰ συμφέροντά σας, ὧν εἶσθε οἱ μόνοι κριταί· καὶ ἐὰν τὰ συμφέροντά σας σᾶς ἀναγκάζουν νὰ διαμείνητε εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐγὼ ὁρίζω νὰ ἐπανέλθητε εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἐκπληρώσητε μίαν ἁπλῆν διατύπωσιν, ἢ καὶ νὰ φιλήσητε τὴν γυναῖκά σας, ἀφοῦ τὸ θέλει ὁ κ. Ζωγιός.» Αὕτη εἶναι ἡ γλῶσσα, μὲ τὴν ὁποίαν ἐζητήσατε ν’ ἀποῤῥίψητε τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου Τρικούπη. Οὐδὲν δ’ ἕτερον πράττετε διὰ τῆς ἀποῤῥίψεως ταύτης, ἢ νὰ ὑποκαθίστασθε εἰς τὴν θέλησιν τῶν ἰδιωτῶν, οἵτινες εἶναι κύριοι νὰ κανονίσουν τὰς συμφωνίας καὶ τὰς συναλλαγάς των ὡς τὰς ἐννοοῦν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Τρικούπη, ὡς εἶπον, συνδυάζει τὰς δύω ἀρχάς, συνδυάζει τὴν ἀρχὴν, ὅτι οἱ πλοίαρχοι, καὶ μάλιστα ὅταν ὑπάρχῃ ὑπόνοια κατ’ αὐτῶν, δὲν πρέπει νὰ μένωσιν ἐντελῶς ἐλεύθεροι, οὐδὲ τὰ δικαιώματα τῶν δανειστῶν καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ παραδίδωνται εἰς χεῖρας αὐτῶν ἄνευ ἐγγυήσεως καὶ ἀσφαλείας· συνδυάζει ὅμως καὶ τὴν ἑτέραν ἀρχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποκατασταθῶμεν εἰς τὰ δικαιώματα τρίτων, δὲν δυνάμεθα νὰ κηδεμονεύσωμεν αὐτοὺς ἐναντίον τῆς θελήσεώς των, ἀλλ’ ὀφείλομεν ν’ ἀφήσωμεν πλήρη ἐλευθερίαν εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἐννοοῦν νὰ τὰ ἐνασκήσωσιν. Ἅπασαι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρὸς τὸν συνδυασμὸν τῶν δύω τούτων ἀρχῶν τείνουσιν, οὐδὲ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 ἀποκλείει, ὡς ἤδη παρατήρησεν ὁ ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴς, τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου πρώτου, διότι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου ά. ἄλλην προβλέπει περίπτωσιν, ἄλλην δὲ ἡ τοῦ ἄρθρου 5. Ὅταν τὸ πλοῖον δὲν ἔχῃ ναυλωθῆ διὰ μακρὸν χρόνον, ὅταν δὲν ἔχῃ εὕρει ἐργασίαν ἢ δι’ ἕνα καὶ μόνον ναῦλον, μεθ’ ὃν δύναται νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν πατρίδα του, ἐπέρχεται τότε ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου, καὶ πρὸς τοῦτο δὲν ἔχει ἢ νὰ ζητήσῃ ὁ πλοίαρχος παρὰ τοῦ λιμενάρχου, προξένου κτλ. παράτασιν τοῦ ναυτιλιακοῦ του διπλώματος. Ἀλλ’ ὑποθέσατε, ὅτι ὑπάρχει πλοῖον ναυλωμένον ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε, κύριοι, τὸν ὅλως κοσμοπολιτικὸν χαρακτῆρα τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, οὐδὲ δυνάμεθα νὰ παραβάλωμεν αὐτὴν πρὸς τὴν τῆς Γαλλίας καὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν, διότι ἐλάχιστα εἶναι τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ ἀλλοδαπῆς κάμνουσι ναύλους, τὰ πλεῖστα δὲ κινοῦνται ἀπὸ ἀλλοδαποῦ εἰς ἀλλοδαπὸν λιμένα.

§61ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὰ Ἀγγλικά.

§62ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.

§63ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ Ἰταλικὸν ναυτικὸν, τὸ ὁποῖον πρωτεύει εἰς τὴν Μεσόγειον, τίνα ἐργασίαν κάμνει μὲ τὸ Κράτος τῆς Ἰταλίας;

§64ΡΑΛΛΗΣ. Περισσοτέραν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Σπάνιον εἶναι τὸ Ἑλληνικὸν πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ πλοῦν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἀπὸ τὸν ποταμὸν, εἴτε ἀπὸ τὴν Ὀδησσόν......

§65ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἰς τὸν Πειραιᾶ τὰ σιτηρὰ ποῖα πλοῖα τὰ φέρουν;

§66ΡΑΛΛΗΣ. Εἴμεθα βεβαίως ἐλεύθεροι, εἰς οὐδὲν ἕτερον ἀποβλέποντες, νὰ προέλθωμεν εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν ἑνὸς νομοσχεδίου, διότι ὑπεβλήθη παρὰ τοῦ δεῖνα, ἂν καὶ οὐδόλως πρόκειται περὶ πολιτικῆς, ἢ εἰς τὴν παραδοχὴν ἑτέρου, διότι προῆλθεν ἐκ τοῦ τάδε, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφύγῃ, ὅτι ὅ,τι ἔπραξεν ὁ νόμος τοῦ 1871, μὴ δυνηθεὶς οὐχ ἧττον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς δικαίας ἀπαιτήσεις τῆς ναυτιλίας, θέλει πράξει περίπου καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικὸν, χωρὶς ἐπίσης νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς αὐτάς· ὅτι μετὰ ἓν ἢ δύω ἔτη ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ νομοσχεδίου θέλει γείνει καταφανὴς, καὶ τότε ἐκ νέου θὰ ἔλθητε νὰ ψηφίσητε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ σκοπῇ μὲν τὴν πρόληψιν τῶν ἀτοπημάτων ἅτινα παριστῶμεν ὑμῖν σήμερον, ἀλλὰ θὰ τείνῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν ἀπαιτήσεων ὅλως προσωπικῶν φερουσῶν χαρακτῆρα.

§67ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος κ. Ῥάλλης σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον εἶναι δουλικὴ ἀντιγραφὴ τοῦ νόμου τοῦ 1836. Ὁ νόμος οὗτος ἐλειτούργησε μέχρι τοῦ 1871, τοὐτέστι τριανταπέντε ὅλα ἔτη, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα οὐδεὶς ἔθιξεν αὐτὸν ἢ εἰς τὸ μέρος τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Ἂν λοιπὸν δουλικὴ ᾖναι ἡ ἀντιγραφὴ, τὴν ἀποδέχομαι, καὶ εὔχομαι νὰ ἔχω τόσον νοῦν καὶ τόσας γνώσεις ὅσας εἶχον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν καὶ ἔθεσαν εἰς ἐνέργειαν τοὺς νόμους αὐτούς. Ἔρχομαι εἰς τὸ προκείμενον. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ὅτι οὔτε ἐκ πείσματος, οὔτε ἐξ ἰδιοτροπίας, οὔτε ἐκ πλαγίου τινὸς σκοποῦ ὁρμώμενος, ὑποστηρίζω τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἔχω πληροφορίας ἐξ ὅλων τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων, ἐκ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν, ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ καὶ τοῦ πολεμικοῦ, ἐξ ἐμπόρων πλοιάρχων, ἐμποροπλοιάρχων, ἐξ ἰδιοκτητῶν πλοίων· πάντες μιᾷ φωνῇ μοὶ λέγουν, ὅτι εἶναι ἀρκετὸς εἷς πλοῦς ἀκόμη, τὸ περισσότερον εἶναι πλεόνασμα, εἶναι πολυτέλεια, καὶ βλάβη μεγίστη θὰ προσγίνῃ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ναυτιλλομένων, καὶ οὐχὶ τόσον εἰς τούτους, ὅσον εἰς τοὺς κεφαλαιούχους καὶ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν πλοίων. Ὁ κ. Τρικούπης καὶ ὁ κ. Ῥάλλης ὑπέβαλον τὰς γνώμας των· ταύτας οὔτε τὰς ἀποκρούω, οὔτε τὰς πολεμῶ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν ἰδικήν μου πεποίθησιν, ἥτις προέρχεται ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἡ ὑπηρεσία ἔχει· προσθέτω δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ἑκατὸν καὶ διακόσια τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν δύσκολον αὐτὴν θέσιν, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ ὑπουργείου εἶναι εἴκοσι ἑπτά· τὰ δὲ πλοῖα τὰ ἄνω τῶν δεκαπέντε τόνων εἶναι δύο χιλιάδες πεντακόσια. Θέλετε λοιπὸν νὰ νομοθετῶμεν ἐξαιρέσεις καὶ χάριν ἐξαιρέσεων; καὶ τῷ ὄντι ἐξαίρεσιν κάμνομεν, ἐὰν νομοθετοῦντες λάβωμεν ὡς βάσιν τὰ ὀλίγα καὶ οὐχὶ τὰ πολλά. Ἀλλὰ, κύριοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε καὶ ἑτέραν ἐξήγησιν. Ὁμιλοῦντες περὶ τελευταίου πλοῦ, δὲν ἐννοοῦμεν μόνον μίαν φόρτωσιν· παραδείγματος χάριν φορτώνει εἰς τὸν ποταμὸν καὶ μεταβαίνει εἰς Μασσαλίαν, ἐκεῖ ἐκφορτώνει καὶ εὑρίσκει νέον φορτίον, ἐννοεῖται ὁλόκληρος ὁ πλοῦς, δὲν ἐννοῶ ἀποκλειστικῶς ἕνα ναῦλον. Τί περισσότερον θέλει ὁ πλοίαρχος; Ἀλλὰ, κύριοι, ὁμιλοῦντες περὶ τῶν πλοιάρχων, πρέπει νὰ σκεπτώμεθα ὅτι, μὴ θέτοντες περιορισμοὺς εἰς τὴν ναυτιλίαν, δὲν θὰ εὕρωμεν κεφάλαια, καὶ τότε ἔσεται ἡ ἐσχάτη πλάνη χείρων τῆς πρώτης· πρέπει νὰ προσέχητε εἰς τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας κάμνουν τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια, αἱ ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρίαι καὶ ἡ ὑπηρεσία. Τὸ νομοσχέδιόν μου, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν τὸ ἐθεώρησα σοφόν· τὸ θεωρεῖτε σεῖς, κ. Ῥάλλη, δουλικὸν, τὸ παραδέχομαι, διότι εἶναι ἀπόῤῥοια τοῦ σοφοῦ ἐκείνου νόμου, καὶ δὲν ἐπιμένω εἰς τοῦτο ἐκ πείσματος, ἢ ἐξ ἰδιοτροπίας. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισίν του.

§68ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (ἀναβαίνει τὸ βῆμα).

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά.

§70ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀρκετὰ δι’ ἐμέ. Κ. Θεοχάρη, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ χαρίσητε τὴν προσοχήν σας. Δὲν θὰ δυσανασχετήσω, ὁποιονδήποτε καὶ ἂν ᾖναι τὸ ἀποτέλεσμα, ὅπως δὲν δυσηνεσχέτησα καὶ ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος τοῦ 1871. Ἡ καταδειχθεῖσα κατόπιν ἀτέλεια αὐτοῦ μὲ ἐδικαίωσεν· ἔχω πεποίθησιν, ὅτι τὴν αὐτὴν ἱκανοποίησιν θὰ εὕρω καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένω. Σᾶς ἀφίνω νὰ πράξητε ὅ,τι θέλετε.

§71ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐκτὸς τῆς περιστάσεως ταύτης, σᾶς παρουσιάσθη ἄλλοτε τοιαύτη περίστασις;

§72ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, ὅταν ἤμην ὑπουργὸς καὶ του ἐναντίον τοῦ νόμου, ἀνέλαβον πᾶσαν τὴν εὐθύνην καὶ ἔδωσα μὲ τηλεγραφήματα πεντακοσίας παρατάσεις, καὶ ἂν γείνω, πάλιν θὰ τὸ πράξω ὑπὸ ἰδίαν μου εὐθύνην.

§73ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία μοὶ ἐπαρουσίασε μόνην περίπτωσιν δύω ἢ τριῶν πλοίων, πλεόντων μεταξὺ Μασσαλίας καὶ Ἀφρικῆς.

§74ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠξεύρω τί σᾶς παρουσίασεν ἡ ὑπηρεσία. Λοιπόν, κ. Θεοχάρη, εἰς τὰ 1871 ἐπάλαισα ὑπὲρ τοῦ ἀρότρου καὶ τῆς ἀξίνης, σήμερον εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ παλαίσω ὑπὲρ τῆς κώπης καὶ τῶν ἀρμένων· ἀποτείνομαι πρὸς σὲ, κ. Θεοχάρη, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεις ἐπαρκῆ τὸν νόμον· ἂν τὸ πλοῖόν σου κατὰ τὸν τελευταῖον πλοῦν ἐν Μασσαλίᾳ, ὅτε πλέον δὲν δύνασαι ἕτερον νὰ πράξῃς, περιοριζόμενος ὑπὸ τοῦ νόμου, εὕρῃ σπουδαῖον συμφέρον νὰ μεταβῇ εἰς τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς, εἰς ποῖον σημεῖον θὰ εὑρεθῇς;

§75ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποτὲ δὲν θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν Μασσαλίαν καὶ νὰ λήξῃ ἐκεῖ ἡ προθεσμία τοῦ τελευταίου πλοῦ.

§76ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἐπεθύμουν, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι θὰ ἔλθῃ περίστασις, καθ’ ἣν θὰ ἀνεβοκατεβαίνῃς τὸ ὑπουργεῖον τὸ Ναυτικῶν, διὰ νὰ λάβῃς ἄδειαν (θόρυβος). Εἶσαι βέβαιος καὶ εἶσαι πεπεισμένος, ὅτι τὰ πλοῖα ἡμῶν, μεταβαίνοντα εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ εἰς ποταμὸν, δὲν ἔρχεται περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν μένουν ἓν καὶ ἥμισυ ἢ καὶ δύω ἔτη, μὴ εὑρίσκοντα ναῦλον;

§77ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἓν ἔτος.

§78ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἠκούσατε, κύριοι, διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τοῦ 1871 εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλοῖον νὰ μὴ διέλθῃ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκ τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προσορμισθῇ εἰς λιμένα, ἵνα ἀνανεώσῃ τὸ ναυτιλιακόν του δίπλωμα.

§79ΠΕΤΡΑΚΗΣ.......

§80ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν περιμένω ἀπὸ ὑμᾶς νὰ μοὶ βεβαιώσητε τὰ τοιαῦτα. Λοιπὸν ἐρωτῶ, κ. Θεοχάρη, νὰ μοὶ εἴπητε ἂν δὲν ὑπάρχουν πολλὰ πλοῖα ἐν τῷ ποταμῷ Ἑλληνικὰ καὶ ἰδίως ἰδικά μας Σπετσιώτικα μικρᾶς χωρητικότητος ἓξ ἕως ἑπτὰ χιλιάδων κοιλῶν, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ νόμου δὲν ἤλλαξαν σημαίαν καὶ δὲν ἔχουσι τὴν Βλαχικὴν, ἵνα διαρκῶς πλέωσι τὸν ποταμόν; Βλέπετε λοιπὸν τί συμβαίνει.

§81ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποῖα πλοῖα ἐννοεῖς; τὰ ποταμόπλοα;

§82ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ταξειδεύωσι καὶ τὴν Μεσόγειον.

§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν δύω εἰδῶν πλοῖα εἰς τὸν Δούναβιν, τὰ ποταμόπλοα, καὶ τὰ πλοῖα τὰ μέχρι πέντε χιλιάδων κοιλῶν, τὰ ὀνομαζόμενα λίμποι· τὰ πλοῖα αὐτὰ, λέγω, ἅμα λήγῃ ἡ ἐν τῷ ποταμῷ ὑπηρεσία των μετὰ ἓν δύω ἔτη, ἔρχονται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀνανεώνουσι τὰ ἔγγραφά των.

§84ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ πλοῖα; πρέπει νὰ μοῦ ἀπαντήσητε, διότι αὔριον θὰ σᾶς φέρω κατάλογον. Λοιπὸν βεβαιῶ τὴν Βουλὴν, καὶ θὰ φέρω τὰς ἀποδείξεις καὶ κατόπιν τῆς ἐπιψηφίσεως, ὅτι ὑπάρχουν καὶ πλοῖα, ὄχι ὡς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Θεοχάρης, παραδουνάβια, διὰ δέκα καὶ δεκαπέντε χιλ. κοιλὰ, τὰ ὁποῖα ταξειδεύουν μεταξὺ Ταϊγανίου καὶ Κωνσταντινουπόλεως, Δουνάβεως καὶ Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τὰ ὁποῖα ὑποχρεοῦνται παρὰ τοῦ νόμου νὰ ἔρχωνται κάθε δύω ἔτη νὰ ἀλλάζουν τὰ χαρτιά. Ἰδοὺ ὁ σκοπὸς, ὁ ὁποῖος μὲ ἠνάγκασε νὰ εἴπω ὅτι ὁ νόμος δὲν εἶναι ἐπαρκὴς, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὑμεῖς πρῶτος, κ. Θεοχάρη, θὰ μεταμεληθῆτε, διότι πρῶτος θὰ αἰσθανθῆτε τὰ βάρη τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§85ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§86ΔΟΥΜΑΣ. Κύριοι, μίαν τροπολογίαν πρόκειται νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ δεχθῇ· εἶναι περιττὸν νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἀρκετὰ ἐῤῥέθησαν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ τροπολογία αὕτη εἶναι πολὺ πρακτικὴ καὶ ἀποβλέπει νὰ προλάβῃ ὅλας τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας ζητοῦμεν σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἄρωμεν. Αἱ δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι ἦλθον ἐσχάτως διὰ τὴν μὴ ἀνανέωσιν, προῆλθον διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ δώσῃ τὴν παράτασιν. Λοιπὸν ἡ τροποποίησις τοῦ κ. Σιμοπούλου τί λέγει; (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 3. Διὰ Β. Διατάγματος, φέροντος τὴν ὑπογραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δύναται ἐν ἐκτάκτῳ ἀνάγκῃ νὰ ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως νέων διπλωμάτων καὶ εἰς ἕτερον τῆς ἀλλοδαπῆς λιμένα πλὴν τῶν ἀνωτέρω ὁρισθέντων. Ἀντὶ τούτου νὰ θέσωμεν «ἀλλὰ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ αὐτήν....», διότι ἐνδεχόμενον ὄχι ἓν ἢ δύω ἀλλὰ 20 καὶ 30 πλοῖα νὰ εὑρεθῶσιν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, καὶ τότε ἡ ζημία θὰ ᾖναι πολὺ μεγάλη, πλέον τῶν 30 χιλιάδων λιρῶν. Ἐννοῶ λοιπόν, τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ τὴν παράτασιν.

§87ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως ὁ διευθύνων τὸ γραφεῖον τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἶναι ἄνθρωπος ἐντιμότατος καὶ μὲ ὅλα τὰ προσόντα νὰ καθέξῃ ὄχι τοιαύτην θέσιν, ἀλλὰ καὶ πολὺ ἀνωτέραν· δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ τοῦ προσώπου. Ἀλλὰ δὲν φοβεῖσθε, κ. Δούμα, μήπως τοῦτο συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ γείνουν διάφοροι καταχρήσεις;

§88ΔΟΥΜΑΣ. Δὲν μὲ ἐνοήσατε, διότι δὲν εἶπον ὅτι ὁ Λιμενάρχης δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ τὴν κατάχρησιν.

§89ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὁ Λιμενάρχης θὰ προκαλέσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ναὶ ἢ ὄχι;

§90ΔΟΥΜΑΣ. Θὰ ἔχητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἰδιοκτήτου.

§91ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Διὰ τὸν ἕνα θὰ παρίσταται ἡ ἀνάγκη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς κατεπείγουσα, διὰ τὸν ἄλλον ὄχι· τὸ καταλαμβάνετε;

§92ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, δύο λέξεις νὰ εἴπω. Ἡ ἀντίῤῥησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ προλαλήσαντος, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ὀρθή, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς πείρας καὶ ἄλλων παραπλησίων περιστάσεων· κατ’ ἀρχὴν ὅμως νομίζω ὅτι ὁ προλαλήσας ἔχει δίκαιον. Μετὰ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν ἕως τώρα, νομίζω ὅτι ἔγεινε κατάδηλον ὅτι ἡ ναυτιλία μας ἔχει ἀνάγκην πλείονος ἐνθαῤῥύνσεως, ἢ ὅ,τι τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει εἰς τὴν κίνησιν αὐτῆς. Δὲν εἶμαι βέβαια ὑπὲρ τῆς γνώμης τῶν δύο ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔφεραν δύο νομοσχέδια, τῶν κυρίων Τρικούπη καὶ Σιμοπούλου, διὰ τῶν ὁποίων νομοσχεδίων ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς προξένους τὸ δικαίωμα ν’ ἀνανεώνωσι τὸ δίπλωμα τὸ ναυτιλιακόν· φρονῶ ὅμως ὅτι ἡ δευτέρα παράτασις ἄνευ οὐδεμιᾶς ζημίας τοῦ Κράτους (καθόσον τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτῇ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν τὴν ἐπάνοδον τοῦ πλοίου εἰς τὸν λιμένα του), καὶ μὲ πολλὴν ὠφέλειαν μάλιστα τῆς ναυτιλίας, ἡ δευτέρα παράτασις ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ. Παρατηρῶ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ συζητούμενον, ὅπερ ὑπέβαλε τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι διὰ νὰ δοθῇ παράτασις ἀπαιτεῖται ἡ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου. Ἐρωτῶ διατί δὲν ἀπαιτεῖ καὶ τὴν συγκατάθεσιν καὶ τοῦ δανειστοῦ; μὴ ἀπαιτοῦν τὴν συγκατάθεσιν τοῦ δανειστοῦ, ἐλαττόνει τὴν πίστιν τῆς ναυτιλίας· ἐὰν δὲ τῳόντι δὲν ἦνε ἀναγκαία ἡ συγκατάθεσις τοῦ δανειστοῦ, τότε διατί εἶνε ἡ τοῦ ἰδιοκτήτου; Καὶ αὐτὸ ἀληθῶς ἐγὼ φρονῶ, διότι ἀφοῦ ἡ παράτασις χορηγεῖται ἐκ τοῦ ὅτι ὁ πλοίαρχος ἐφρόντισε νὰ ναυλώσῃ τὸ πλοῖον καὶ ἕνεκα τούτου δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν λιμένα ἐξ οὗ κατάγεται, ἕπεται, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅτι δὲν εἶναι διόλου ἀναγκαία ἡ συγκατάθεσις οὔτε τοῦ ἰδιοκτήτου, οὔτε τοῦ δανειστοῦ, ἀφοῦ ὁ πλοίαρχος ἐπέτυχε ναῦλον. Πάντες γνωρίζουσι τίνι τρόπῳ γίνονται αἱ ναυλώσεις· ὁ πλοίαρχος δὲν γνωρίζει ἂν θὰ εὕρῃ ναῦλον, μάλιστα μὲ τὸν μέγαν συναγωνισμὸν ὅστις ἀνεπτύχθη τὴν σήμερον, ἅμα λοιπὸν εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν, συμφωνεῖ τὸ ταξείδιον· θέλομεν λοιπὸν νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὸ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιτρέπομεν μίαν παράτασιν. Κατὰ τὸν αὐτὸν λοιπὸν τρόπον, ἀλλ’ ὑπὸ πλείονας ἐγγυήσεις, νὰ ἐπιτρέψητε καὶ δεύτερον πλοῦν, διότι εἰς ἓν πλοῖον μετὰ τὴν πρώτην παράτασιν δύναται νὰ παρουσιασθῇ καὶ δευτέρα· ἐὰν τοῦ παρουσιασθῇ λοιπὸν περίστασις, συγκατατίθενται δὲ τότε καὶ οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ δανεισταὶ, εἶσθε τόσον ἀσφαλεῖς, ὥστε δύνασθε νὰ ἐπιτρέψητε καὶ δεύτερον πλοῦν. Πέραν τῆς δευτέρας παρατάσεως βεβαίως δὲν πρέπει νὰ δώσητε ἄλλην, διότι θυσιάζομεν ἄλλα γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Τὸ πλοῖον κατόπιν πρέπει νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὸν οἰκεῖον λιμένα, εἶναι δὲ περιττὸν νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους καθιερώθη ἡ ἀρχὴ αὕτη εἰς τοὺς νόμους, διότι ἀρκεῖ ὅτι εἶναι ἀρχὴ γενικὴ ὅλων τῶν Κρατῶν. Κάμνω δὲ καὶ ἑτέραν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὃ δὲν ἀρκεῖ νὰ διατελῇ τὸ πλοῖον ὑπὸ ναύλωσιν, ἐνεργηθεῖσαν ἐντὸς τῆς διαρκείας τοῦ διπλώματος, ἀλλ’ ὅτι διὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ παράτασις πρέπει νὰ βεβαιοῦται ὅτι ὁ πλοίαρχος καὶ τὸ πλοῖον δὲν ἠδύνατο, ἕνεκα τῆς ναυλώσεως, νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν λιμένα. Φοβοῦμαι μήπως τοῦτο μεταστραφῇ κατὰ τοῦ πλοιάρχου, μήπως εὑρεθῶσιν ὑπάλληλοι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι ἔχοντες εἰς χεῖράς των τὸ δικαίωμα τοῦτο, δύνανται νὰ καταπιέζωσι τοὺς πλοιάρχους, ὅταν ἐκ τῆς ἐξουσίας των ἐξαρτᾶται νὰ ἀποφανθῶσιν ὅτι καίτοι εἰσὶν ὑπὸ ναῦλον, ἔχουν τὸν καιρὸν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Ὕδραν ἢ εἰς τὰς Σπέτσας νὰ ἀνανεώσωσι τὰ διπλώματά των, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ τοὺς πιέζωσιν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰ δύω ἄλλα νομοσχέδια, καταλαμβάνω ὅτι ὁ καιρὸς παρῆλθε καὶ μακρὰ συζήτησις δὲν ἐπιτρέπεται· παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ὁ ὑπαγορεύων δῆθεν τὰς διατάξεις αὐτῶν λόγος τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐνεργείας δὲν ὑπάρχει, καὶ ὅτι οὐχὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας ἔπρεπε νὰ συστηθῶσι, διότι πρὸ παντὸς ἄλλου παρατηρῶ ὅτι δὲν προστατεύονται πάντες οἱ δανεισταί, καὶ πρὸ πάντων δὲν προστατεύονται οἱ δανεισταὶ τῆς ἀλλοδαπῆς· τοῦτο δὲ ἤθελεν ὑπάρξει μέγα πρόσκομμα εἰς τὴν πίστιν τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, ἐὰν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἤθελον γίνει δεκτά. Ἡ σπουδαιοτέρα ἀνάγκη εἰς τὰ πλοῖα παρουσιάζεται κατὰ τὸν πλοῦν· ὅθεν ὁ νομοθέτης ἐπέτρεψεν εἰς τὸν πλοίαρχον καὶ ἄνευ ἀδείας τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ τοῦ ἐμπόρου ἢ τοῦ δανειστοῦ, κατὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελε λάβει ἀνάγκην εἰς τὸν πλοῦν, νὰ δανείζηται· καὶ τὰ δάνεια ἐκεῖνα εἶναι τὰ ἱερώτερα, τὰ οὐσιωδέστερα, εἶναι τὰ πλέον ἀναγκαῖα, αὐτὰ ἔχουν καὶ προνόμιον. Αὐτὰ τὰ δάνεια συνάπτονται εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ ἀνήκουν εἰς ἀλλοδαπούς· οἱ δὲ ἀλλοδαποὶ, οἱ ὁποῖοι δανείζουν ἓν πλοῖον τὸ ὁποῖον ἔπαθε, δὲν δύνανται νὰ χορηγήσωσι ταῦτα, ἐὰν δὲν ἔχωσιν τὴν ἐγγύησιν ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ θὰ ἦναι εἰς τὸν δεῖνα λιμένα μετὰ τόσον καιρὸν, καὶ δύνανται νὰ τὸ εὕρωσι. Τέλος τὴν ἐπάνοδον εἰς τὸν λιμένα τὴν θεωροῦμεν ὡς ἐγγύησιν, καὶ ὅπως τὴν θεωροῦμεν διὰ τοὺς ἡμεδαποὺς, οὕτω καὶ διὰ τοὺς ἀλλοδαπούς· διατί τάχα διὰ τοὺς ἀλλοδαπούς, οἵτινες προσφέρουσι τὸ οὐσιωδέστερον δάνειον, νὰ μὴ συμβαίνῃ τὸ αὐτό; Πλὴν ὅμως τούτου, παρατηρῶ ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ δὲν προστατεύουν παρὰ τὰ ληξιπρόθεσμα δάνεια, ἐνῷ καὶ τὰ μὴ ληξιπρόθεσμα ἔπρεπε νὰ προστατευθῶσι, διότι τὰ μὴ ληξιπρόθεσμα δύνανται νὰ γείνουν ληξιπρόθεσμα μετὰ ἕνα ἢ δύω μῆνας, καὶ ὅμως δίδεται δικαίωμα ἀνανεώσεως διετοῦς τοῦ διπλώματος. Διὰ τὰ ληξιπρόθεσμα δάνεια διατάττουσιν ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τοῦ δανειστοῦ νὰ μὴ δίδεται ἡ παράτασις, ἀλλὰ διὰ τὰ μὴ ληξιπρόθεσμα; Ἐὰν αἱ παρατηρήσεις μου ᾖναι ὀρθαὶ, ἕπεται ὅτι, διὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνανέωσις, ἀπαιτεῖται ὁ αὐτὸς νὰ ᾖναι καὶ πλοίαρχος καὶ ἰδιοκτήτης, νὰ μὴ ὑπάρχωσι δὲ δανεισταὶ οὔτε ἡμεδαποὶ οὔτε ἀλλοδαποὶ, ἀλλὰ τοῦτο εἰς σπανιωτάτας περιστάσεις ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ· ἀλλὰ καὶ τότε, κύριοι, θέλετε ἀρκούντως προστατεύσει τὴν ἐλευθερίαν, παραδεχόμενοι τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, δεχόμενοι τὴν τροπολογίαν μου περὶ δευτέρας παρατάσεως, ὅταν συναινῶσι καὶ ἰδιοκτῆται καὶ δανεισταὶ, ὅτε πλέον εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ἑστίαν τῆς ἀναχωρήσεώς των, εἰς τὴν πατρίδα των, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους δὲν ἐξετάζω, ἀφοῦ ὁ νόμος παρ’ ὅλαις ταῖς ἐπικρατείαις ἀπῄτησε τὴν ἐπάνοδον. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι περὶ ἐλευθεριῶν πρόκειται εἰς τὰ δύω ἐκεῖνα νομοσχέδια, ἀλλ’ ἐὰν θέλετε, πρόκειται περὶ προνομίου, τὸ ὁποῖον ἔχουν μόνον τὰ ὀλίγιστα ἐκεῖνα πλοῖα, ἅτινα συγκεντρώνουσι τὰ σπάνια πλεονεκτήματα τοῦ νὰ ἔχωσι πλοίαρχον τὸν ἰδιοκτήτην καὶ νὰ μὴ ἔχωσιν ἐγγεγραμμένον κανὲν δάνειον· ὥστε δὲν πρόκειται περὶ ἐλευθεριῶν, ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας περὶ προνομίων. Ἀλλ’ ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ καθιερώσωμεν προνόμια, ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ προσθέσωμεν περὶ δευτέρας παρατάσεως, θὰ τὰ καταστήσῃ περιττὰ, διότι δύο ταξείδια εἶναι ἀρκετά.

§93ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ κατάχρησις τοῦ παρελθόντος προεκάλεσε τὸν νόμον τοῦ 1871, διότι ὁ νόμος τοῦ 1836 ἐσυγχώρει ἕνα μόνον πλοῦν, ἀλλὰ ἐγένοντο 2, 3 καὶ 4, ὥστε ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ διπλασιασθῇ ὁ χρόνος, καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ ἐκλείψωσιν αἱ παρεκτροπαὶ καὶ τὰ ἀτοπήματα. Νομίζω ὅτι, ἐὰν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ χορηγήσωμεν καὶ δεύτερον πλοῦν, θὰ ᾖναι ἴσως ἐπιβλαβές· ἴσως καλλίτερον ἤθελεν εἶσθαι εἰς ἔκτακτον περίστασιν νὰ δίδεται ὁ δεύτερος πλοῦς, ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον εἴπομεν πρότερον, ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἀποφασίζει.

§94ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μὴ τὸ δέχεσθε αὐτὸ, κύριε ὑπουργέ· διὰ νὰ δοθῇ δευτέρα παράτασις, ἰδοὺ πόσα ἀπαιτοῦνται· πρῶτον νὰ διατελῇ ὑπὸ ναύλωσιν, συμφωνηθεῖσαν πρότερον, καὶ δεύτερον ἀπαιτεῖται νὰ συναινέσωσιν οἵ τε ἰδιοκτῆται καὶ οἱ δανεισταί.

§95ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Σᾶς ἐνόησα, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἐὰν κριθῇ ἀναγκαῖον νὰ ἐπιτραπῇ καὶ δεύτερος πλοῦς, τότε θὰ παρουσιασθῇ ἡ δυσκολία τῶν δανειστῶν, διότι ἠμποροῦν νὰ ᾖναι πολλοί· ἐννοῶ δὲ ἡ προσθήκη νὰ ᾖναι συνεπὴς πρὸς τὸ νομοσχέδιον, ὥστε ἐὰν εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις ᾖναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ παράτασις, νὰ δίδεται, καθὼς εἶπον, τῇ προτάσει τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ ἀποφάσει τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, παρὰ τοῦ λιμενάρχου τὸ δικαίωμα εἰς δεύτερον πλοῦν.

§96ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τί ἠξεύρει ὁ ὑπουργός; Ὑποθέσατε ὅτι ἐγὼ σᾶς λέγω αὔριον, δώσατέ μοι δευτέραν παράτασιν· σᾶς παρακαλῶ, εἰς ποίαν κατάστασιν εἶσθε νὰ ἀποφασίσητε;

§97ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἔχει τὰς δυσκολίας του.

§98ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν καὶ παρὰ τὴν θέλησιν τῶν δανειστῶν νὰ ἐξακολουθῇ νὰ πλέῃ ἓν πλοῖον ὅπου θέλει. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συναινῇ καὶ ὁ δανειστής.

§99ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ νόμος τοῦ 1833, ὁ ὁποῖος διῄρεσε τὰ πλοῖα τὰ πλέοντα εἰς τὸν Ὠκεανὸν καὶ τὰ πλέοντα εἰς τὴν Μεσόγειον, εἰς μὲν τὰ πλέοντα εἰς τὴν Μεσόγειον δὲν δίδει παράτασιν, ὅσα δὲ πλέουν εἰς τὸν Ὠκεανὸν τὴν μὲν πρώτην παράτασιν τὴν λαμβάνουν ἀπὸ τὸν πρόξενον, τὴν δὲ δευτέραν ἀπὸ τὸν ὑπουργόν. Δύνασθε λοιπὸν νὰ δεχθῆτε, ὁ ὑπουργὸς διὰ τὰ θαλασσοποροῦντα εἰς τὸν Ὠκεανὸν νὰ δίδῃ τὴν δευτέραν παράτασιν, καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν πρώτην διάταξιν.

§100ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Ζωχιὸν, ὅτι ὁ χρόνος, πρέπει νὰ παραδεχθῇ, φέρει ἀλλοίωσιν εἰς τὰ πράγματα. Βεβαίως ἡ νομοθεσία ἡ παλαιὰ εὐλόγως ἦτο πολὺ περιωρισμένη καὶ στενή· πρὸ παντὸς ἄλλου ἀναφέρω δύω βελτιώσεις, τὸ λιβρέτο, αὗται αἱ φανεραὶ καὶ δημόσιαι ὑποθῆκαι αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν ἐπὶ τῶν πλοίων ὑπὸ τῶν δανειστῶν, διότι ὁ πλοίαρχος χρεωστεῖ νὰ ἔχῃ τὸ βιβλίον καὶ νὰ φαίνωνται τὰ δάνειά του· ἀπὸ τὸ βιβλίον αὐτὸ φαίνεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπανόδου εἰς τὸν λιμένα ὅπου κατάγεται, ὥστε ἰδοὺ μία ἀπόδειξις βελτιώσεως. Ἐὰν τότε ἐκτὸς τῆς Μεσογείου δὲν ἐπετρέπετο, δὲν ὑπῆρχον εὐκολίαι αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν τὴν σήμερον, διότι τώρα προσετέθη ἡ συγκοινωνία τῶν ἀτμοπλοίων, ἡ συνεννόησις διὰ τοῦ τηλεγράφου καὶ ἡ αὔξησις τῶν δανείων διὰ συστάσεως τραπεζῶν καὶ πρακτορείων· αὐταὶ αἱ μεταβολαὶ δικαιολογοῦν καὶ μίαν παράτασιν καὶ δύω. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἰς τοῦτο πρέπει νὰ προσέξωμεν, νὰ μὴ γείνῃ παράτασις ἐπὶ βλάβῃ εἴτε τῶν ἰδιοκτητῶν, εἴτε τῶν δανειστῶν. Ὅταν περὶ αὐτῶν φροντίσωμεν, ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν καὶ δεύτερον πλοῦν.

§101ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δύο εἶναι, κύριοι, οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἠνάγκασαν νὰ ζητήσω νὰ ὑπάρχῃ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ νὰ ὑπάρχῃ ὅσον τὸ δυνατὸν βεβαιωμένη ἐν τῷ γενικῷ πληρεξουσίῳ, τὸ ὁποῖον φέρει ὁ πλοίαρχος, ἢ εἰς ἔγγραφον αἴτησιν, ἡ ὁποία δύναται τὴν τελευταίαν ἡμέραν νὰ παρουσιασθῇ, δύω λέγω, εἶναι οἱ λόγοι, οἵτινες μὲ ἠνάγκασαν πρὸς τοῦτο· πρῶτος λόγος εἶναι, ὁ πλοίαρχος μεταβαίνων ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν εἰς Μασσαλίαν ἔχει πληρεξουσιότητα νὰ ναυλώνῃ, ἐπίσης ὅμως ὁ ἰδιοκτήτης δύναται νὰ ναυλώσῃ τὸ πλοῖον τὸ ὁποῖον μεταβαίνει εἰς τὴν Μασσαλίαν. Ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς Πειραιᾶ, ἔχει πρότασιν παρὰ τοῦ κυρίου Μητσοπούλου νὰ ναυλώσῃ τὸ πλοῖόν του 4 φράγκα τὸ κοιλὸν, καὶ κλείεται ἡ συμφωνία χωρὶς νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸν πλοίαρχον, συμβαίνει δὲ καὶ ὁ πλοίαρχος νὰ ναυλώσῃ τὸ πλοῖον· ἐννοεῖται ἡ συμφωνία τοῦ πλοιάρχου παρέχει δικαίωμα ἀπαιτήσεως· ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ὁ κ. Μητσόπουλος δὲν εὗρε πλοῖον μὲ τὸν αὐτὸν ναῦλον, ἐνέχεται διὰ τὰ περισσότερα ὁ ἰδιοκτήτης. Πρῶτος λόγος καὶ ἰσχυρότερος εἶναι οὗτος. Δεύτερος λόγος εἶναι, ὅταν μεταβαίνουν τὰ πλοῖα εἰς Μασσαλίαν, ζητοῦν τὸν τρόπον νὰ εὕρουν νέον ναῦλον διὰ τὰ ἔξοδά των οἱ πλοίαρχοι, τὰ ὁποῖα ἐσπατάλησαν εἰς Μασσαλίαν, διὰ νὰ ἀναβάλουν τὸν λογαριασμὸν τὸν ὁποῖον ὀφείλουν νὰ δώσουν, ὥστε νὰ παρουσιασθῇ ἕνας νέος λογαριασμὸς δεύτερος καὶ τρίτος, διὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν σπατάλην. Ἰδοὺ διατὶ ἀπαιτεῖται ἡ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου· ὁσάκις πρόκειται νὰ γείνῃ νέα ναύλωσις, πρέπει νὰ γείνῃ γνωστή, διότι οἱ πλοίαρχοι ζητοῦν ν’ ἀναλαμβάνουν ναυλώσεις, διὰ νὰ ἀποφεύγουν τὴν λογοδοσίαν.

§102ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Δεληγεώργη, διότι νομίζω, ὅτι δι’ αὐτῆς βελτιοῦται ὁπωσδήποτε τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον· ἀλλὰ νομίζω ὅτι αἱ θεωρίαι, διὰ τῶν ὁποίων ὁ ἔντιμος ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴς ὑπεστήριξε τὴν πρότασίν του ταύτην, δὲν εἶναι ἀπολύτως ὀρθαί. Κατὰ τοῦ νόμου τοῦ 1836 ἐξεστράτευσαν οἱ δανεισταὶ ἐπὶ πλοίων καί τινες ἰδιοκτῆται πλοίων, ἡ δὲ Κυβέρνησις, πρὸς θεραπείαν τῶν παραπόνων αὐτῶν, εἰσήγαγε τὸν νόμον τοῦ 1871, ὁρίζοντα μίαν καὶ μόνην εἰς τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα προθεσμίαν ἐκ 18 μηνῶν. Ἡ Βουλὴ παρέτεινεν αὐτὴν εἰς δύω ἔτη. Ὁ νόμος λοιπὸν τοῦ 1871 ἦλθε νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τινῶν ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν ὡς καὶ τὰ τῶν ἀσφαλιστῶν καὶ δανειστῶν· ἀλλὰ κατὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐξανίστανται ἤδη τὰ συμφέροντα τῶν πλοιάρχων. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, θελήσας νὰ θεραπεύσῃ τὰ παράπονα τῶν πλοιάρχων, ἐλησμόνησε τὸν λόγον ἐκ τοῦ ὁποίου ταῦτα ἐπήγασαν. Ὅπως πολλάκις ἐλέχθη ἐπὶ τῆς προκειμένης συζητήσεως, τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον συνέῤῥευσαν ἐν Κωνσταντινουπόλει 60 περίπου πλοῖα Ἑλληνικά, ἔχοντα ληξιπρόθεσμα ναυτιλιακὰ διπλώματα. Τότε καὶ οἱ ἴδιοι πλοίαρχοι, καὶ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες αὐτοὺς εἰς Ἀθήνας ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν παράτασιν τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων των, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνέδωκεν εἰς τὴν αἰτουμένην παραβίασιν τοῦ Νόμου τοῦ 1871· ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας πηγάζει τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, αὐτὰ τὰ παράπονα τῶν πλοιάρχων τὰ θεραπεύει τὸ νομοσχέδιόν του; Βεβαίως ὄχι· διότι ἐπιτρέπει παράτασιν μόνον ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν, πρὶν ἢ λήξῃ ἡ ἰσχὺς τοῦ διπλώματος, ἤθελε συμπέσει νὰ ἔχῃ συνδεδεμένην συμφωνίαν, ἤτοι νὰ ἔχῃ συνωμολογημένην ναύλωσιν. Ἀλλὰ τὰ παράπονα, ἐξ ὧν ἐπήγασεν ἡ ἀνάγκη τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀναφέρονται εἰς τὴν περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ πλοίαρχοι εὑρίσκονται ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ μὲ ληξιπρόθεσμα διπλώματα. Ἐν τούτοις ὁ ἐκ Μεσολογγίου ἔντιμος βουλευτής, ἐπικρίνων τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον τροπολογίαν ὡς μὴ προνοοῦσαν διὰ τὰ κατὰ τὸν ἔκπλουν τῶν πλοίων μὴ ληξιπρόθεσμα ναυτοδάνεια, ἐλησμόνησεν ὅτι εἰς τὴν αὐτὴν περίστασιν εὑρίσκεται ὁ πλοίαρχος κατὰ τὴν τοῦ διπλώματός του ἀνανέωσιν ἐν τῇ ἀλλαδαπῇ εἰς ἣν εὑρίσκεται καὶ ὁ ἐν Ἑλλάδι. Νομίζω ὅτι διὰ τῶν δύω προτάσεων, τοῦ ἐκ Μεσολογγίου ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Τρικούπη καὶ τῆς ἰδικῆς μου, ἐπιτυγχάνεται ἄνευ βλάβης συμφέροντός τινος ἡ μακρὰν τῆς Ἑλλάδος παράτασις τῆς διαμονῆς τοῦ πλοιάρχου πέραν τῶν δύω ἐτῶν, ὅπερ οὐδὲ διὰ τοῦ ὑπουργ. Νομοσχεδίου, οὐδὲ διὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Δεληγεώργη ἐπιτυγχάνεται. Ὅταν τις ἀναλογισθῇ, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀπομένει ἀκεραία, διότι κατ’ αὐτῆς οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, ὅλαι δὲ αἱ ἄλλαι διατάξεις, ὧν ἡ προσθήκη ζητεῖται διὰ τῆς προτάσεώς μου, ὑπηρετοῦσι προφανῶς τὰ συμφέροντα καὶ τὴν πρόοδον τῆς Ἑλλην. ναυτιλίας· ὅταν συνάμα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν πρέπει, νομοθετοῦντες σήμερον, νὰ εὑρεθῶμεν πάλιν εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγκην κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, διότι τὰ αὐτὰ θέλουν προκύψει παράπονα, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὸ πλεονέκτημα τῆς προτάσεώς μου ὡς πληρούσης τὸν σκοπὸν, ὃν προέθετο μὲν ἀλλὰ δὲν ἐξασφαλίζει τὸ ὑπουργ. Νομοσχέδιον.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττω περαιωμένην τὴν συζήτησιν. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν πρῶτον τὴν ἀρχήν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον τὸ μοναδικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου ἐτροπολογήθη κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν τροπολογίαν δὲ ταύτην ἀπεδέχθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν· ὥστε τὴν 1 παράγραφον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου ἀντικαθιστᾷ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔρχεται κατόπιν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σιμοπούλου, μετὰ τῆς ὁποίας συνεφώνησε καὶ ὁ κ. Τρικούπης. Κατὰ τὴν τροπολογίαν δὲ τοῦ κ. Σιμοπούλου, τὸ ἄρθρον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου διατηρεῖται, ὥστε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει διαφωνία. Θὰ ἐρωτήσω ὅμως τὴν Βουλὴν, καὶ κατόπιν θὰ ἔλθω εἰς τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Σιμοπούλου καὶ τοῦ κ. Δούμα.

§104ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης παραδέχεται τὸ 2, τὸ 3 καὶ τὸ 7 ἄρθρον τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σιμοπούλου.

§106ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς δὲν δέχεται καμμίαν παράτασιν;

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δέχεται οὐδεμίαν τροπολογίαν ἐκτὸς τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§108ΜΙΛΗΣΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ὁ κ. Δεληγεώργης προτείνει μίαν προσθήκην, νὰ ἐπιτραπῇ δευτέρα παράτασις. Αὐτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Μεσολογγίου κατ’ οὐδὲν ἀλλοιοῦνει τὸ κείμενον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ πρὸ τοῦ 1871 ἐν ἰσχύϊ σύστημα, τὸ χρονικὸν διάστημα τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος περιωρίζετο εἰς ἓν ἔτος· κατόπιν παρετάθη εἰς δύω ἔτη, ἀλλὰ φαίνεται, καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον δὲν ἱκανοποίησεν ὅλας τὰς ἀνάγκας. Ἔρχεται ὁ νομοθέτης καὶ θεραπεύει καὶ αὐτὴν τὴν ἔκτακτον ἀνάγκην, καὶ δίδει νέαν παράτασιν εἰς 2½ ἔτη. Ὁ κ. Δεληγεώργης φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ καὶ δευτέρα παράτασις, διότι πιθανὸν νὰ εὑρεθῇ εἰς μίαν πολὺ ἔκτακτον ἀνάγκην ἓν πλοῖον, ἀλλὰ ἀπαιτεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἐγγύησιν καὶ τὴν συναίνεσιν τῶν δανειστῶν καὶ ἰδιοκτητῶν. Ἡ τροπολογία αὕτη τοῦ κ. Δεληγεώργη προσθέτει εἰς τὸ κείμενον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου χωρὶς νὰ ἀλλοιόνῃ παντάπασι τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ, ὥστε ἡ Βουλὴ δύναται ἐξαίρετα νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως προτείνεται, καὶ κατόπιν νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς προσθήκης αὐτῆς.

§109ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. «Δύναται δὲ νὰ ἐπιτραπῇ καὶ δευτέρα παράτασις πρὸς ἐκτέλεσιν προσυμπεφωνημένου διάπλου, ἐὰν αἰτήσωσιν, ἢ ἐκ τῶν προτέρων ἐπέτρεψαν αὐτὸ, οἱ ἰδιοκτῆται καὶ ἐγγεγραμμένοι δανεισταὶ τοῦ πλοίου.»

§110ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὴ ἡ προσθήκη δύναται νὰ ἀποτελέσῃ....

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 5 ἐδάφιον τοῦ μοναδικοῦ ἄρθρου.

§112ΔΟΥΜΑΣ. Κάμνω μίαν μικρὰν παρατήρησιν. Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἔφερα ἐγώ. Ὁ κύριος Δεληγεώργης προσέθεσε μόνον τῶν δανειστῶν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Δούμα λέγει «Διὰ Β. Διατάγματος, φέροντος τὴν ὑπογραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δύναται ἐν ἐκτάκτῳ ἀνάγκῃ νὰ δοθῇ καὶ ἄδεια διὰ δεύτερον πλοῦν τῇ συγκαταθέσει τοῦ ἰδιοκτήτου.»

§114Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε πρόεδρε, αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἔδωκε, νομίζω ὅτι δὲν μεταβάλλουσι κατά τι τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔδωκε, τοῦ ὅρου διάπλου. Ἡρμήνευσεν, ὅτι ἐννοεῖ τὸν ἀπόπλουν καὶ τὴν ἐπάνοδον.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω λοιπὸν εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς. «Ὅλαι αἱ ἑλληνικαὶ προξενικαὶ ἀρχαὶ δύνανται, ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τῇ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ πλοίου, δηλουμένῃ ἐν τῷ πρὸς τὸν πλοίαρχον πληρεξουσίῳ αὐτοῦ, ἢ καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ, νὰ παρατείνωσι τὴν διάρκειαν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, ἐὰν ὁ πλοίαρχος ἢ ὁ ἰδιοκτήτης, πρὸ τῆς παύσεως τῆς ἰσχύος τοῦ διπλώματος, εἶχε συνδέσει συμφωνίας, ὑποχρεούσας αὐτὸν εἰς ἐπιχείρησιν νέου διάπλου, μὴ ἐπιτρέποντος εἰς αὐτὸν ν’ ἀπέλθῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λιμένα πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ἐγγράφων του. Ἡ παράτασις αὕτη σημειοῦται ὄπισθεν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος· δίδεται δὲ δι’ ἕνα καὶ μόνον ἀκριβῶς ὁριζόμενον πλοῦν, μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ὁποίου ὁ πλοίαρχος ὀφείλει νὰ μεταβῇ ἀμέσως εἰς τὸν λιμένα, εἰς ὃν ἀνήκει τὸ πλοῖόν του, διὰ νὰ ἀνανεώσῃ ἐκεῖ τὸ δίπλωμά του, ὅπου καὶ θέλει γενῇ ἡ εἴσπραξις τῶν δικαιωμάτων τῆς παρὰ τοῦ προξένου δοθείσης παρατάσεως, καὶ τῶν τοῦ νέου διπλώματος. Ὁ παραβάτης πλοίαρχος ἢ κυβερνήτης στερεῖται τοῦ διπλώματός του ἀπὸ ἑνὸς μέχρι δύω ἐτῶν, δι’ ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐὰν πρὸ τῆς διετοῦς προθεσμίας ἤθελε καταπλεύσει εἰς τὸν οἰκεῖον Ἑλληνικὸν λιμένα, δύναται νὰ λάβῃ νέον ναυτιλιακὸν δίπλωμα διετοῦς διαρκείας». Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Παρεδέχθη. Ἔρχεται ἡ προσθήκη τοῦ κ. Δεληγεώργη.

§116ΔΟΥΜΑΣ. Μὰ ἡ ἰδική μου, κ. πρόεδρε;

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὴν θέσω εἰς ψηφοφορίαν ὡς δεύτερον ἄρθρον.

§118ΔΟΥΜΑΣ. Εἶναι ἀπωτέρα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δούμα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)— Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν προσθήκην τοῦ κ. Δεληγεώργη. «Δύναται δὲ νὰ ἐπιτραπῇ καὶ δευτέρα παράτασις πρὸς ἐκτέλεσιν προσυμπεφωνημένου διάπλου, ἐὰν αἰτήσωσιν, ἢ ἐκ τῶν προτέρων ἐπέτρεψαν αὐτὴν πάντες οἱ ἰδιοκτῆται καὶ ἐγγεγραμμένοι δανεισταὶ τοῦ πλοίου».

§120ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πολὺ καλά, τὸ δέχομαι.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἕπονται αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Σιμοπούλου. «Ἄρθρον 2. Λήξαντος τοῦ χρόνου, ἐφ’ ὃν ἰσχύει τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1871 ΥΛΔʹ. Νόμου, δύναται κατὰ τοὺς λιμένας Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Λονδίνου, Μασσαλίας καὶ Τεργέστης νὰ χορηγήσῃ νέον ὁ παρὰ τῇ προξενικῇ ἀρχῇ λιμενάρχης, ὅπου ὑπάρχει, ἀλλαχοῦ δὲ ὁ γενικὸς πρόξενος, ὁ πρόξενος ἢ ὁ ὑποπρόξενος, ἂν ὁ πλοίαρχος ᾖναι καὶ ἰδιοκτήτης ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου, καὶ δὲν ὑπάρχωσιν ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ληξιπρόθεσμα ναυτικὰ δάνεια, βαρύνοντα τὸ πλοῖον καὶ ὑπερβαίνοντα τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν πεντακοσίων (500), ὧν οἱ πιστωταὶ ἔχουσι τὴν κατοικίαν των ἐν Ἑλλάδι». Τοῦτο ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Μπούμπουλης. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προστεθῇ ὡς δεύτερον ἄρθρον τὸ ἄρθρον βʹ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σιμοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§122ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ἄλλα εἶναι περιττὸν νὰ ψηφοφορηθοῦν, διότι τοῦτο εἶναι ἀρχή, τὰ ἄλλα λεπτομέρειαι.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λεπτομέρειαι ἐκτὸς τοῦ ἄρθρου 7. «Ἄρθρον. 7. Αἱ λιμενικαὶ ἀρχαὶ Σύρου, Πειραιῶς, Πατρῶν, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας καὶ Κερκύρας δύνανται νὰ ἐκδίδωσι νέον δίπλωμα, τῇ ἐγγράφῳ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τῇ κατὰ τ’ ἀνωτέρω δεδηλωμένῃ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τῶν δανειστῶν, καὶ διὰ τὰ πλοῖα τὰ κατατεταγμένα εἰς ἕτερον Ἑλληνικὸν λιμένα. Ὀφείλουσιν ὅμως ἐπὶ ποινῇ προστίμου, νὰ εἰδοποιῶσιν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὴν οἰκείαν λιμενικὴν ἀρχήν.». Τὴν τροπολογίαν ταύτην ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Μπούμπουλης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Σιμοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἔχον ὡς ἑξῆς· «Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ περὶ ἰσχύος τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων νόμου τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· Ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ προξενικαὶ ἀρχαὶ δύνανται ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τῇ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ πλοίου, δηλουμένη ἐν τῷ πρὸς τὸν πλοίαρχον πληρεξουσίῳ αὐτοῦ ἢ καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ, νὰ παρατείνωσι τὴν διάρκειαν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, ἐὰν ὁ πλοίαρχος ἢ ὁ ἰδιοκτήτης πρὸ τῆς παύσεως τῆς ἰσχύος τοῦ διπλώματος εἶχε συνδέσει συμφωνίας, ὑποχρεούσας αὐτὸν εἰς ἐπιχείρησιν νέου διάπλου, μὴ ἐπιτρέποντος εἰς αὐτὸν ν’ ἀπέλθῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λιμένα πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ἐγγράφων του. Ἡ παράτασις αὕτη σημειοῦται ὄπισθεν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος· δίδεται δὲ δι’ ἕνα καὶ μόνον ἀκριβῶς ὁριζόμενον πλοῦν, μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ὁποίου ὁ πλοίαρχος ὀφείλει νὰ μεταβῇ ἀμέσως εἰς τὸν λιμένα, εἰς ὃν ἀνήκει τὸ πλοῖόν του, διὰ νὰ ἀνανεώσῃ ἐκεῖ τὸ δίπλωμά του, ὅτε καὶ θέλει γενῇ ἡ εἴσπραξις τῶν δικαιωμάτων τῆς παρὰ τοῦ προξένου δοθείσης παρατάσεως καὶ τῶν τοῦ νέου διπλώματος. Ὁ παραβάτης πλοίαρχος ἢ κυβερνήτης στερεῖται τοῦ διπλώματός του ἀπὸ ἑνὸς μέχρι δύω ἐτῶν δι’ ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐὰν πρὸ τῆς διετοῦς προθεσμίας ἤθελε καταπλεύσει εἰς τὸν οἰκεῖον Ἑλληνικὸν λιμένα, δύναται νὰ λάβῃ νέον ναυτιλιακὸν δίπλωμα διετοῦς διαρκείας. Δύναται δὲ νὰ ἐπιτραπῇ καὶ δευτέρα παράτασις πρὸς ἐκτέλεσιν προσυμπεφωνημένου διάπλου, ἐὰν αἰτήσωσιν, ἢ ἐκ τῶν προτέρων ἐπέτρεψαν αὐτὴν πάντες οἱ ἰδιοκτῆται καὶ ἐγγεγραμμένοι δανεισταὶ τοῦ πλοίου.» Αὔριον θέλομεν ἔχει τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 Μ. Μ.