1875.11.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45

Τῆς 19 Νοεμβρίου 1875.

(Τετάρτη).

Ὥρα 2 καὶ 30|60 μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κατέθηκε τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς, πρῶτον περὶ συστάσεως πυριτιδοποιείου καὶ δεύτερον ἐπὶ τῆς προτάσεως τῶν βουλευτῶν Κερκύρας περὶ διανομῆς τῆς κοινῆς περιουσίας. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ θέλουσιν ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἐπίσης θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1874, ἐὰν ἐντὸς τῆς αὔριον διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νὰ τὴν ὁρίζωμεν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως, διότι εἰς τὸ τέλος οὐδεὶς ἀκούει, ὅλοι ἀναχωροῦσι καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ. Λοιπὸν αὔριον ἂν διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ ᾖναι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1874.

§4ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐκθέσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης ἐμμίσθων δικαστικῶν κλητήρων, διότι καθ’ ἑκάστην μοὶ γίνονται παράπονα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη τῆς προσθήκης, διότι ἡ ὑπηρεσία προσκόπτει. Ἕνεκα τούτου παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπισπεύσῃ.

§5ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ περὶ προσόντων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ ὑπεσχέθη νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ὅμως εἰσέτι δὲν τὴν κατέθεσε.

§7ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ συλλογισθῶσιν.....

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, καὶ τελειώνει ὅσον οὔπω.

§9ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔκαμαν τὸν κόσμον ἄνω κάτω νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ εἰσέτι δὲν ἦλθεν ἡ ἔκθεσις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητριάδης, βουλευτὴς Ἀκαρνανίας, ὑπέβαλε πρότασιν νόμου περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρ. 69 καὶ 70 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§11ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπιθυμητὸν ἦτο ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπιτροπῶν διὰ τὴν αὔριον, διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὰς ἄλλας ἐπιτροπὰς δὲν πρέπει νὰ λάβουν μέρος καὶ εἰς αὐτάς.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δι’ αὔριον.

§14ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου......

§15ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ὁρίσωμεν καὶ τὸν τρόπον τῶν ἐπερωτήσεων, διότι, ἐὰν παραδεχθῶμεν νὰ γίνηται συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν, ἡ ἡμερησία διάταξις ματαιοῦται.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖ νὰ μὴν γίνηται συζήτησις.

§17ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω.

§18ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐγένετο λόγος περὶ προσθήκης καθηγητοῦ τοῦ ὀδοντοϊατρείου εἰς τὸ ἀστυκλινικὸν κατάστημα, καὶ σήμερον ἐγὼ καί τινες τῶν συναδέλφων προτείνομεν νὰ διορισθῇ ἔκτακτος καθηγητὴς τῆς ὀδοντοϊατρείας ἐν τῇ ἀστυκλινικῇ, διότι τὸ μάθημα αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον, καὶ διότι οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου ὡς ἰατροὶ δὲν γινώσκουσι τίποτε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀποστείλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι ἡ γʹ. καὶ τελευταία συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διορισμοῦ καὶ δευτέρου ἀντεισαγγελέως παρά τισι πρωτοδικείοις. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§20ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. (Ἀναγινώσκεται τὸ περὶ διορισμοῦ καὶ δευτέρου ἀντεισαγγελέως νομοσχέδιον καὶ ἐγένετο δεκτὸν εἰς γʹ. συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως δι’ εἰδικῆς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τοῦ ἄρθρου, καὶ τοῦ συνόλου ψηφοφορίας). Μεταβαίνομεν εἰς τὴν γʹ. συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ναυτιλιακῶν διπλωμάτων. Ὁ κύριος Τρικούπης ἔχει τὸν λόγον.

§21ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ θὰ λαλήσω. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ εἰσήγαγεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου κύριος Τρικούπης, εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετον πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ὑπεβάλομεν. Ὁ κύριος Τρικούπης διὰ τοῦ νομοσχεδίου του ἄρδην ἀνατρέπει τὰς βάσεις τοῦ νόμου τοῦ 1836· ἡμεῖς δὲ τροποποιοῦμεν τὸν νόμον τοῦ 1871, ὅστις ἐτροποποίησε τὸν νόμον τοῦ 1836 κατὰ ἓν ἄρθρον. Ὡρμήθημεν εἰς τοῦτο, διότι κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν ἐκ τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων καὶ ἐκ τῶν ἀσφαλιστικῶν καταστημάτων, καὶ κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας γνώμας ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ πρὸς δὲ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου σεβαστοῦ καθηγητοῦ κυρίου Ῥάλλη, ἐνομίσαμεν ὅτι ἐπέρχεται ἡ δέουσα θεραπεία. Προέβημεν δὲ εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου χωρὶς νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον τοῦ 1871, δηλ. διετηρήσαμεν τὴν διετῆ προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος τοῦ 1836 περιώριζεν ἐπὶ ἓν καὶ μόνον ἔτος. Ἡ διάταξις τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐτροποποιήθη κατὰ τὸ 1871 ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου κυρίου Πετράκη, καὶ ὡρίσθη διετὴς προθεσμία εἰς τὴν διάρκειαν τῶν διπλωμάτων.

§22ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Θὰ ἐξηγηθῶ κατόπιν περὶ τούτου εἰς τὴν Βουλήν.

§23ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Λοιπὸν δὲν προέβημεν εἰς τὸ μέτρον τοῦ νὰ παρατείνωμεν τὴν ἰσχὺν τοῦ διπλώματος, καθόσον φρονοῦμεν ἀδιστάκτως ὅτι μετὰ παρέλευσιν δύω ἐτῶν καὶ ἓξ μηνῶν, οἵτινες θὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὸν τελευταῖον πλοῦν, ὁ πλοίαρχος ποθεῖ πάντοτε νὰ καταπλέῃ εἰς τὸν οἰκεῖον λιμένα διὰ νὰ ἀνανεώνῃ τὰ ἔγγραφά του. Ὑπῆρχε γνώμη ἀντίθετος ὅτι πρέπει νὰ λείψουν τὰ ναυτιλιακὰ ἔγγραφα, τὰ διπλώματα δηλονότι, κατὰ τὸ ἐπικρατοῦν εἴς τινα μέρη τῆς Εὐρώπης σύστημα. Κατ’ ἐμὴν γνώμην ὅπως σᾶς εἶπον καὶ τὸ ὁποῖον παρεδέχθη καὶ ἡ ἐπιτροπή, φρονοῦμεν ὅτι ὁ πλοίαρχος μετὰ τὴν διετῆ διάρκειαν καὶ τὸν τελευταῖον πλοῦν, ὅπερ εἶναι διάστημα ἀρκετὸν, ὀφείλει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀνανεώσῃ τὸ δίπλωμά του. Κατὰ συνέπειαν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει, μὲ τὴν τροποποίησιν τὴν ὁποίαν μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ κοινοῦ ἐκάμαμεν.

§24ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα, κύριοι, μετὰ προσοχῆς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διότι ἐνόμιζον, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις, ἃς ἐπρόκειτο ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ δώσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν, ἤθελον εἶσθαι ἐκτενέστεραι καὶ πειστικώτεραι τῶν ἐν τῇ προεισαγωγικῇ αὐτοῦ ἐκθέσει καὶ ἠδύναντο νὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ ὑποβληθὲν εἰς αὐτὴν ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδιον πληροῖ τὴν ἀνάγκην, ὑφ’ ἧς ὑπηγορεύθη· δυστυχῶς ὅμως αἱ δοθεῖσαι ἐξηγήσεις ἀναφέρονται εἰς μόνον τοὺς συνοπτικοὺς λόγους τοὺς ἐν τῇ ἐκθέσει του περιλαμβανομένους καὶ ἀφίνουσιν ἀμειώτους τοὺς ἐγερθέντας δισταγμοὺς περὶ τῆς ἀνεπαρκείας καὶ ἀτελείας τοῦ νομοσχεδίου. Τὰ ζητήματα, κύριοι, τὰ ὁποῖα συνδέονται πρὸς τὴν ἱστιοφόρον ἡμῶν ναυτιλίαν, δὲν πρέπει νὰ παρερχώμεθα μετ’ ὀλίγης ἐπ’ αὐτῶν προσοχῆς. Εἰς τὴν ἱστιοφόρον ἡμῶν ναυτιλίαν ὀφείλομεν κατὰ μέγα μέρος τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν ἀνεξαρτησίαν. Ἡ ναυτιλία ἡμῶν ἀποτελεῖ τὸν σπουδαιότερον καὶ δραστηριώτερον κλάδον τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Αὕτη πληροῖ τὸ ἔλλειμα, ὅπερ παρουσιάζουσι κατ’ ἔτος οἱ πίνακες τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἡμῶν ἐμπορίου. Ἀναμφισβητήτως λοιπὸν δικαιοῦται εἰς πᾶσαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως παροχὴν καὶ προστασίαν. Ἐὰν δὲ πάντοτε ἡ ἱστιοφόρος ναυτιλία εἶχε δικαιώματα εἰς τὴν κυβερνητικὴν προστασίαν καὶ μέριμναν, ὑπέρ ποτε ὅμως νῦν δικαιοῦται εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Αἱ περιστάσεις, ἐν αἷς εὑρίσκεται ἡ ἱστιοφόρος ἡμῶν ναυτιλία, οὐ μόνον δὲν εἶναι εὐάρεστοι, ἀλλὰ τοὐναντίον εἶναι λίαν δυσάρεστοι καὶ δυσχερεῖς. Ὁ συναγωνισμός, εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκεται μετὰ τῆς ναυτιλίας τῆς ἐξωτερικῆς καὶ ἰδίως τῆς ἀτμήρους περιήγαγεν αὐτὴν εἰς δυσχερῆ καὶ ἀπέλπιδα θέσιν· ἐὰν ἵσταται εἰσέτι εἰς τοὺς πόδας της, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἰδιάζουσαν δεξιότητα καὶ εἰς τὴν ἀκατάβλητον ἐπιμονὴν τῶν Ἑλλήνων πλοιάρχων καὶ ναυτῶν, ὡς καὶ εἰς τὴν μεγίστην οἰκονομίαν καὶ λιτότητα, μεθ’ ὧν οὗτοι ζῶσι. Διὰ τοῦτο λοιπὸν νομίζω, ὅτι δικαιοῦται περισσότερον εἰς πᾶσαν ἐκ μέρους ἡμῶν παροχήν. Ἐὰν δὲ δὲν δυνάμεθα ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων, εἰς ἃς περιῆλθεν ἡ ἱστιοφόρος ναυτιλία ἐν γένει, νὰ τῇ παράσχωμεν προστασίαν τινὰ καὶ ἐνίσχυσιν, ὀφείλομεν τοὐλάχιστον νὰ τὴν λύσωμεν ἀπὸ τὰ δεσμά, μεθ’ ὧν τὴν περιέβαλε τὸ παρελθόν· ὀφείλομεν νὰ τὴν ἀπαλλάξωμεν ἐκ τῆς πέδης, δι’ ἧς ἐδέσμευσεν αὐτὴν νομοθέτημα ἐκδοθὲν ἐν ἐποχῇ, καθ’ ἣν ἡ ναυτιλία ἡμῶν διετέλει ὑπὸ ὅλως διαφόρους περιστάσεις. Ἐν ἐποχῇ μάλιστα, καθ’ ἣν παραδέχθημεν τοὺς μᾶλλον φιλελευθέρους θεσμοὺς ἐν τῇ πολιτικῇ ἡμῶν διοικήσει, ἐν ἐποχῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον εἰσήχθησαν καὶ εἰσάγονται παρ’ ἡμῖν οἱ ἐλευθεριώτεροι θεσμοὶ περὶ τὸ ἐμπορεύεσθαι καὶ περὶ τὸ ἐργάζεσθαι ἐν γένει....

§25ΖΩΧΙΟΣ. Πότε πρῶτον ἐξεδόθη ὁ νόμος περὶ ναυτιλιακῶν διπλωμάτων;

§26ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1833 τὸ πρῶτον, ἀλλὰ κατὰ τὸ 1836 ἐτροποποιήθη, τὸ δὲ Διάταγμα τοῦ 1836 ἔμεινεν ἐν ἰσχύϊ μέχρι τοῦ 1871, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος, τοῦ ὁποίου ἤδη συζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν. Ἐν ἐποχῇ, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορεύεσθαι καὶ τοῦ ἐργάζεσθαι καθιεροῦται παρ’ ἡμῖν διὰ τῆς νομοθεσίας μας, ἐν ἐποχῇ τοιαύτῃ διατελοῦμεν πάντῃ ἀδικαιολόγητοι διατηροῦντες τὴν ἡμετέραν ναυτιλίαν ὑπὸ διατυπώσεις καὶ ὑποχρεώσεις παρακωλυούσας τὴν κίνησιν καὶ τὰς ἐργασίας της. Καί τοι μὴ ὢν εἰδικὸς περὶ τὰ ναυτικά, ἀντιπροσωπεύω ὅμως τὴν σημαντικωτέραν τῶν ναυτικῶν τῆς Ἑλλάδος πόλεων καὶ ὡς τοιοῦτος ἀντελήφθην πολλῶν περιστάσεων καὶ πράξεων, ἐξ ὧν ἐμόρφωσα τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τοὺς Ἕλληνας πλοιάρχους ὑποχρέωσις τοῦ νὰ συνοδεύωνται μὲ ναυτιλιακὰ διπλώματα ἢ μᾶλλον μὲ διαβατήρια ὁρίζοντα τὸν χρόνον τῆς εἰς τὸν οἰκεῖον λιμένα ἐπανόδου αὐτῶν, δὲν δικαιολογεῖται ἐν ταῖς σημεριναῖς περιστάσεσιν. Ἐν ἄλλοις ναυτικοῖς ἔθνεσιν, ὅπου ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορεύεσθαι καὶ ἐργάζεσθαι ἐνεπεδώθη, δὲν ὑφίσταται ἡ ὑποχρέωσις τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων μετὰ ὡρισμένης χρονικῆς διαρκείας. Δὲν ἐννοῶ δὲ διατί παρ’ ἡμῖν νὰ συζητῶμεν ἂν πρέπῃ νὰ καταργήσωμεν ἢ νὰ διατηρήσωμεν τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν, ἥτις κατὰ τὸ 1836 ἐνομοθετήθη. Ἐν Ἀγγλίᾳ, καθόσον ἠδυνήθην νὰ βεβαιωθῶ, ναυτιλιακὰ διπλώματα δὲν ὑπάρχουσιν. Ὁ Ἄγγλος πλοίαρχος δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ συνοδεύηται εἰμὴ μόνον μὲ ἓν δίπλωμα ἐθνικότητος· δυνάμει δὲ αὐτοῦ δύναται νὰ ταξειδεύῃ εἰς ὅλην τὴν ὑφήλιον χωρὶς νὰ δύναταί τις νὰ τὸν ἐμποδίσῃ. Ἐν Ἰταλίᾳ ὡσαύτως ἡ αὐτὴ καθιερώθη ἐλευθερία ὡς πρὸς τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα. Ἐν Ἱσπανίᾳ ὑπάρχει τῳόντι τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα, ἀλλὰ μὲ προθεσμίαν πενταετῆ· εἰ δὲ καὶ δὲν εἶναι μικρὰ ἡ προθεσμία αὕτη, οὐδεὶς καταναγκασμὸς ἐπιβάλλεται εἰς τὸν πλοίαρχον νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὸν οἰκεῖον λιμένα καὶ νὰ ἀνανεώνῃ τὸ δίπλωμά του. Ἐν Ὁλλανδίᾳ ἡ προθεσμία τοῦ διπλώματος εἶναι τετραετής. Μόνον ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὸ 1793 νομοθετηθεῖσα ὑφίσταται εἰσέτι ἡ ὑποχρέωσις τοῦ διπλώματος μὲ προθεσμίαν ἑνὸς ἔτους. Κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὅμως οὐδεὶς ἐπιβάλλεται καταναγκασμός, ὅπως ἐπανέρχεται ὁ πλοίαρχος εἰς τὴν Γαλλίαν πρὶν λήξῃ ἡ προθεσμία τοῦ ἔτους. Ὁ Γάλλος πλοίαρχος δὲν ὑποχρεοῦται νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὸν λιμένα τῆς κατατάξεώς του, εἰμὴ ὅταν τὰ συμφέροντα καὶ αἱ περιστάσεις ἐπιτρέψωσιν εἰς αὐτὸν τοῦτο. Ἂν δὲ καὶ ἀφ’ οὗ ἐπανέλθῃ εἰς Γαλλικὸν λιμένα, ὑποχρεοῦται νὰ λάβῃ νέον δίπλωμα. Ἡ νομοθεσία μας, ὡς φαίνεται, τὰς περὶ ναυτιλίας διατάξεις αὐτῆς ἐδανείσθη παρὰ τῆς Γαλλίας. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1836 ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς Ἕλληνας πλοιάρχους ἡ ὑποχρέωσις νὰ συνοδεύωνται πλὴν τοῦ διπλώματος τῆς ἐθνικότητος, καὶ μὲ ἓν δίπλωμα ὀνομαζόμενον ναυτιλιακόν. Ὁ τυπικὸς λόγος τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς φαίνεται ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ βεβαιοῦται ἐγκαίρως ἡ κατάστασις τοῦ πλοίου, καθόσον διὰ τοῦ αὐτοῦ νόμου ὑποχρεοῦνται αἱ ἀρχαί, πρὶν ἢ ἐκδώσωσι νέον δίπλωμα, νὰ ἐπισκέπτωνται τὸ πλοῖον καὶ ἐπιβεβαιόνωσιν ἐὰν ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ πλεύσῃ, ἤτοι ἐὰν ᾖναι καλῶς ἐξηρτημένον. Ὁ ἐμπορικὸς δὲ ἡμῶν νόμος, ἀναγράφων τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ὑποβάλλει αὐτοὺς εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ συνοδεύωνται μὲ τὰ ἔγγραφα τῆς ἰδιοκτησίας τῶν πλοίων, μὲ τὰς φορτωτικάς, μὲ τὸ ναυτολόγιον, καὶ ἀκόμη μὲ τὰ βιβλία τῶν ναυτοδανείων· περὶ τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος οὐδεμίαν ποιεῖται μνείαν. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐξετάσω ἂν ὁ νομοθέτης τοῦ 1833 καὶ 1836 καλῶς ἢ κακῶς ποιῶν ἐπέβαλεν εἰς τοὺς πλοιάρχους μας τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος· ἀρκεῖ μόνον τοῦτο, ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐνομοθετήθη ἡ ὑποχρέωσις αὕτη, ἡ ἑλλ. ναυτιλία διετέλει ὑπὸ ὅλως διαφόρους περιστάσεις. Ἐν τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ ὁ Ἕλλην πλοίαρχος δὲν ἐταξείδευε καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τοῦ ἔτους· ἐταξείδευε δηλονότι ἀπὸ τῆς ἀνοίξεως μέχρι τῶν ἀρχῶν τοῦ χειμῶνος, τὸν δὲ χειμῶνα συνήθως ἦτον ἠγκυροβολημένος εἰς τὸν λιμένα, ἐν ᾧ ἦτο κατατεταγμένον τὸ πλοῖόν του. Ἐν τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ συνήθως δὲν ἐταξείδευεν ἐκτὸς τῆς Μεσογείου· ἐν τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ οὐδὲν ὑπῆρχεν ἐκ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν σήμερον. Δὲν ὑπῆρχε τότε οὔτε ἀτμός, οὔτε τηλέγραφος, ἵνα δύνηται εὐκόλως καὶ ὁ συνιδιοκτήτης τοῦ πλοίου καὶ ὁ δανειστὴς νὰ μανθάνῃ ποῦ τὸ πλοῖον εὑρίσκεται καὶ νὰ λαμβάνῃ πᾶν μέτρον πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων του. Εἰς ποίαν ὅμως κατάστασιν εὑρίσκεται σήμερον ἡ ἑλλ. ναυτιλία; Σήμερον ὁ Ἕλλην πλοίαρχος ταξειδεύει καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τοῦ ἔτους· σήμερον ταξειδεύει καὶ μέχρι τῶν ἀπωτάτων χωρῶν, ἀφικνεῖται καὶ μέχρι τῶν ἐν τῷ Ἀτλαντικῷ Ὠκεανῷ ἀξένων ἀκτῶν τῆς Ἀφρικῆς, ἀφικνεῖται καὶ μέχρι τῆς κατὰ τὴν νότιον Ἀμερικὴν Βρασιλίας, αὐτῆς τῆς μητρὸς τοῦ κιτρίνου πυρετοῦ, ὑπὸ τοῦ ὁποίου πολλαὶ ναυτικαὶ οἰκογένειαι ἐγένοντο ὀρφαναί. Σήμερον διὰ τοῦ ἀτμοῦ καὶ τοῦ τηλεγράφου δύνανται καὶ οἱ συνιδιοκτῆται τῶν πλοίων καὶ οἱ δανεισταὶ νὰ λάβωσιν ἐγκαίρως οἱονδήποτε ἤθελον κρίνει ἀναγκαῖον μέτρον πρὸς προφύλαξιν τῶν συμφερόντων των ἐκ πάσης πλοιάρχου τινὸς δολιότητος. Σήμερον καὶ αὐτὴ ἡ ἐπίσκεψις τῶν πλοίων, ἡ θεωρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1836 ἀναγκαία πρὸς ἔκδοσιν ἢ ἀνανέωσιν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, εἶναι ἄσκοπος, διότι ὁ μέλλων νὰ ναυλώσῃ ἓν πλοῖον δὲν συμβουλεύεται τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπισκέψεως, ἀλλὰ τὸν νηϊογνώμονα (Veritas), εἰς τὸν ὁποῖον πᾶς πλοίαρχος ἔχει συμφέρον νὰ καταγράψῃ τὸ πλοῖόν του. Μεταβολὴ λοιπὸν ῥιζικὴ μᾶς χωρίζει ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ 1836. Ἑπομένως καὶ ἂν θεωρηθῇ ὡς ἀναγκαῖον ἐν τῇ ἐποχῇ ταύτῃ τὸ ἐπιβάλλον τοὺς γνωστοὺς περιορισμοὺς νομοθέτημα, σήμερον οὐ μόνον λόγον ὑπάρξεως δὲν ἔχει, ἀλλ’ ἀποβαίνει καταθλιπτικόν. Ὑποστηρίζων κατ’ ἀρχὴν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας, φρονῶ, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι εὐκταία ἡ τῶν διπλωμάτων τῶν ναυτιλιακῶν ὁλοσχερὴς κατάργησις· νομίζω δέ, ὅτι οὐ μόνον οὐδὲν συμφέρον σπουδαῖον ἤθελεν ὡς ἐκ τούτου διακινδυνεύσει, ἀλλὰ τοὐναντίον ἡ ἱστιοφόρος ἡμῶν ναυτιλία, ἀπαλασσομένη τῶν περιβαλλομένων εἰς αὐτὴν δεσμῶν, ἤθελεν ἐν τῷ μέσῳ αὐτῶν τῶν δυσκόλων περιστάσεων εὑρεθῆ εἰς κατάστασιν νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὴν ναυτιλίαν τῶν ἄλλων εὐρωπαϊκῶν κρατῶν, ἰδίως δὲ πρὸς τὴν ναυτιλίαν τῆς Ἀγγλίας καὶ Ἰταλίας, μεθ’ ἧς συναγωνίζεται, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἄγνωστον τὸ ναυτοδίπλωμα καὶ ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου ἐπανόδου τῶν πλοίων εἰς τὸν οἰκεῖον τῆς κατατάξεώς των λιμένα· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀπότομος μετάβασις ἀπὸ τοῦ δεσμωτηρίου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀτμοσφαίραν δύναται νὰ παραγάγῃ ζημίας εἴς τινα συμφέροντα, συμφωνῶ ἐπὶ τοῦ παρόντος πρὸς τὴν γνώμην ἐκείνων, οἵτινες κρίνουσιν ἀναγκαίαν τὴν ἐξεύρεσιν μέσου τινὸς ὅρου μεταξὺ τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας, ἤτοι τῆς ἀμέσου καταργήσεως τῶν διπλωμάτων, καὶ τῆς ἀπολύτου διατηρήσεως τῶν ὑπαρχουσῶν σήμερον ὑποχρεώσεων, μέσου ὅρου συμβιβάζοντος τὰ συμφέροντα τῶν ναυτιλλομένων πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν. Τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον σκοπεῖ, ὡς ὁ κ. ὑπουργὸς ἐν τῇ ἐκθέσει του ἀναφέρει, εἰς τὴν θεραπείαν μιᾶς ἀνάγκης τῆς ναυτιλίας. Δι’ αὐτοῦ εἰς μόνην τὴν ἐξαιρετικὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ὁ πλοίαρχος συνέπεσε πρὶν ἢ λήξῃ ἡ ἰσχὺς τοῦ διπλώματός του νὰ ᾖναι δεσμευμένος μὲ συμφωνίαν νέου διάπλου, ἐπιτρέπεται εἰς τὴν προξενικὴν ἀρχὴν νὰ παρατείνῃ δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν διάπλουν τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμά του. Ἡ θεραπεία αὕτη, κατ’ ἐμέ, εἶναι ἀτελεστάτη καὶ ἀνεπαρκής. Ἄν, κύριοι, περιορισθῆτε μόνον εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου, ἡ ναυτιλία θέλει εὑρεθῆ εἰς τὰς αὐτὰς δυσκολίας, εἰς ἃς εὑρέθη καὶ μέχρι τοῦδε. Πρὸς τοῦτο ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν ἐκ τίνος λόγου, ἐκ τίνων περιστάσεων ὡρμήθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ νομοθετήσωμεν μεταῤῥύθμισιν τοῦ νόμου τοῦ 1871. Μέχρι τοῦ παρελθόντος ἔτους, εἴτε διότι οἱ πλεῖστοι τῶν πλοιάρχων διετέλουν ὑπὸ διπλώματα ἐκδεδομένα πρὸ τοῦ 1871, εἴτε διότι τὰ νέα ἐκδοθέντα τὸ 1872 δὲν εἶχον ἔτι λήξει, τὰ κατὰ τοῦ νόμου τοῦ 1871 παράπονα δὲν εἶχον λάβει σπουδαῖον καὶ ἐπιτακτικὸν χαρακτῆρα. Κατὰ τοὺς ἀμέσως ὅμως παρελθόντας μῆνας Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον εὑρέθησαν ἐν Κωνσταντινουπόλει 60 ἑλληνικὰ πλοῖα ἔχοντα τὰ ναυτιλιακά των διπλώματα ληξιπρόθεσμα, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀδυνατοῦντα νὰ δεχθῶσι τὰς προσφερομένας αὐτοῖς ναυλώσεις. Ὑπέβαλον παραστάσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἵνα ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν προξενικὴν ἀρχὴν τὴν παράτασιν τῶν διπλωμάτων των μέχρις ὅτου τοὐλάχιστον δυνηθῶσι νὰ ἐκτελέσωσι τὸν πρῶτον πλοῦν, δι’ ὃν τοῖς προσεφέρετο ἁδρὸς ναῦλος· ἀλλ’ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἠδυνήθη νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησιν αὐτὴν, εἰ καὶ ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον αὐτῶν, διότι εἶχε νόμον, ὅστις δὲν ἐπέτρεπε τοιαύτην παράτασιν. Τί δὲ ἐγένετο; ἐκ τῶν πλοίων τούτων πέντε ἢ ἓξ μόνον ἐπανῆλθον εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας, ἐν οἷς ὑπῆρχον κατεταταγμένα. Ἤλλαξαν δὲ πέντε τούτων σημαίαν, ἤτοι 3 ἔλαβον τὴν Βλαχικὴν, ἓν τὴν Ῥωσσικὴν καὶ τὸ πέμπτον τὴν Τουρκικήν· συνήθως δὲ, ὁσάκις εὑρίσκωνται εἰς τοιαύτην δυσκολίαν οἱ Ἕλληνες πλοίαρχοι ἀναγκάζονται νὰ ἀλλάσσωσι σημαίαν καὶ προτιμῶσι τὴν Βλαχικὴν, διότι ἡ Βλαχία ὑποστηρίζει σπουδαίως τοὺς πλοιάρχους ἀφίνουσα αὐτοὺς ἐλευθέρους ἐκ τῶν τοιούτων ἀδικαιολογήτων διατυπώσεων, ἵνα ἐνισχύῃ καὶ προστατεύῃ τὸ ὀλίγον ναυτικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει. Οἱ λοιποὶ τῶν πλοιάρχων ἔλαβον μὲν τὰ διπλώματά των διὰ τοὺς οἰκείους ἑλληνικοὺς λιμένας, ἀλλὰ μετέβησαν εἰς οὓς λιμένας ἐπρόκειτο νὰ ναυλωθῶσιν ἰσχυρισθέντες, ὅτι ὁ καιρὸς δὲν ἐπέτρεψεν αὐτοῖς νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὴν ὁποίαν ἔδιδεν αὐτοῖς ἐντολὴν τὸ ναυτιλιακόν των δίπλωμα. Ἠναγκάσθησαν, ἐν ἄλλαις λέξεσιν, ἄκοντες νὰ ὑπεκφύγωσι τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ νόμου τοῦ 1871, ἵνα μὴ ἀπολέσωσι τὴν δυσεύρετον μετ’ ὀλίγας ἡμέρας εὐκαιρίαν τοῦ νὰ ναυλωθῶσιν. Ἐρωτῶ ἤδη τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ τὴν Βουλὴν: ἡ προτεινομένη διὰ τοῦ ὑπουργ. νομοσχεδίου μεταῤῥύθμισις τοῦ νόμου τοῦ 1871 εἶναι ἐπαρκής; Καὶ ἂν ἡ τροποποίησις αὕτη ἦτο νενομοθετημένη κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον, παρεῖχεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὴν εὐκολίαν νὰ θεραπεύσῃ τὰ παράπονα τῶν ἀνωτέρω πλοιάρχων; Ἡ προτεινομένη τροποποίησις ἀφορᾷ εἰς μόνην τὴν ἐξαιρετικὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ὁ πλοίαρχος εὑρέθη ἐκ συμπτώσεως ναυλωμένος πρὸ τῆς λήξεως τοῦ διπλώματός του· ἑπομένως διὰ τοὺς ἀνωτέρω πλοιάρχους ἔχοντας ληξιπρόθεσμα διπλώματα εἶναι ἄχρηστος. Ὑποθέσατε, κύριοι, πλοίαρχον, ὁ ὁποῖος εὑρισκόμενος ἐν τῷ πελάγει εἶδε τὸ δίπλωμά του καταστὰν ἐκπρόθεσμον, καὶ ὅστις φθάσας εἰς Κωνσταντινούπολιν ἢ εἰς ἄλλον τῆς ἀλλοδαπῆς λιμένα εὑρίσκει ναῦλον καὶ ἑπομένως θέλει νὰ ἐπιχειρήσῃ νέον διάπλουν· εἰς τὸν πλοίαρχον τοῦτον τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον δὲν ἐπιτρέπει νὰ δοθῇ παράτασις, διότι δὲν εἶχε συνδέσει συμφωνίαν, πρὶν ἢ ἐκπνεύσει ἡ ἰσχὺς τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματός του. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ποῖα συμφέροντα κυρίως προστατεύονται δι’ αὐτῶν τῶν περιορισμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους θέλει νὰ ὑποβάλλῃ τὴν ναυτιλίαν καὶ ὁ νόμος τοῦ 1836, καὶ ὁ νόμος τοῦ 1871 καὶ ὁ νόμος, τοῦ ὁποίου σήμερον προτείνεται ἡ ἐπιψήφισις; Βεβαίως τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν, ἢ τῶν μετεχόντων εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ πλοίου, καὶ τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ἐὰν θέλοντες τὰ συμφέροντα ταῦτα νὰ προστατεύσωμεν δικαιούμεθα ν’ ἀρνηθῶμεν εἰς τὴν ναυτιλίαν μας τὴν ἐλευθέραν αὐτῆς κίνησιν καὶ ἐργασίαν. Παραδέχομαι δὲ μέχρι τινὸς, ὅτι ἡ τῶν συμφερόντων τούτων προστασία εἶναι ὑπὲρ τῆς ναυτιλίας, διότι τοιουτοτρόπως δύνανται ἴσως οἱ πλοίαρχοι νὰ εὑρίσκουν τὰ ἀναγκαιοῦντα αὐτοῖς κεφάλαια μετὰ τόκου ἐλάσσονος· ἀλλὰ πρῶτον παρατηρῶ, ὅτι ὁ λόγος οὗτος τῆς προστασίας δὲν ὑφίσταται προκειμένου περὶ πλοιάρχου, ὁ ὁποῖος συνάμα εἶναι καὶ ἰδιοκτήτης, καὶ ὁ ὁποῖος εἰς οὐδένα ὀφείλει. Εἶναι, ἐρωτῶ, ὀρθὸν, εἶναι δίκαιον, ἐὰν οὗτος εὑρεθῇ εἰς Κωνσταντινούπολιν, εἴτε εἰς ἄλλον τῆς ἀλλοδαπῆς λιμένα νὰ εἴπητε εἰς αὐτὸν, ὅτι ἐπειδὴ τὸ ναυτιλιακόν σου δίπλωμα ἔληξε, πρέπει νὰ ἐπανέλθῃς εἰς τὸν λιμένα Γαλαξειδίου, ἵνα τὸ ἀνανεώσῃς; Ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πλοιάρχων ἐκείνων, οἵτινες δὲν εἶναι κατὰ τὸ ὅλον ἰδιοκτῆται τοῦ πλοίου καὶ οἵτινες καὶ μὲ ναυτοδάνεια ἐπιβαρύνονται νομίζετε, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν δὲν συμβαίνει πολλάκις, ὥστε καὶ οἱ συνιδιοκτῆται τῶν πλοίων καὶ οἱ πιστωταὶ νὰ εὑρίσκωσι τὸ συμφέρον των εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ πλοίου, ἵνα μὴ ἀπολεσθῇ παρουσιαζομένη τις εὐκαιρία ναυλώσεως; Ὅταν ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ πλοίου καὶ ὁ δανειστὴς παρέσχον εἴτε ἐκ προοιμίου εἴτε καὶ βραδύτερον εἰς τὸν πλοίαρχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν πλοῦν καὶ ἀφοῦ λήξῃ ἡ διετὴς τοῦ διπλώματος προθεσμία, νομίζετε, ὅτι δικαιοῦται ὁ νομοθέτης νὰ ἐξασκῇ προστασίαν καὶ κηδεμονίαν ἐπὶ τῶν συμφερόντων αὐτῶν μείζονα ἐκείνης, ἣν αὐτοὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι θέλουσιν; Ἀνεξαρτήτως δὲ τούτων, οἱ χορηγοῦντες ναυτοδάνεια τὰ ἀσφαλίζουσιν εἰς ἀσφαλιστικὰς ἑταιρίας, αἵτινες πλέον ἐνδιαφέρονται ὑποκαθιστάμεναι εἰς τὰ δικαιώματα τῶν δανειστῶν. Ἀλλ’ ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ἔχουν οὗτοι πράκτορας ἁπανταχοῦ τῆς ὑφηλίου, τοὐλάχιστον εἰς τοὺς σπουδαιοτέρους λιμένας τῆς Εὐρώπης, ὅπως καὶ εἰς τοὺς λιμένας τῆς Ἑλλάδος· ἐὰν θέλετε μάλιστα ὑπάρχουν ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρίαι, αἱ ὁποῖαι εἰς πλείστους τῶν Ἑλληνικῶν λιμένων δὲν ἔχουν πράκτορας, ἔχουν ὅμως τοιούτους εἰς τοὺς τῆς ἀλλοδαπῆς μεγάλους λιμένας. Δὲν ἐννοῶ λοιπὸν διατί τὸν πλοίαρχον, τὸν ὁποῖον ἀθετήσαντα τὰς ὑποχρεώσεις του δύναται νὰ καταδιώξῃ ἡ ἀσφαλιστικὴ ἑταιρία εὐκολώτερον καὶ ἀποτελεσματικώτερον εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἢ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ, πρέπει νὰ τὸν ὑποχρεώσωμεν, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν λιμένα του, μόνον διὰ ν’ ἀνανεώσῃ τὸ δίπλωμά του. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει του ἀναφέρει καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος ἐπανέλαβεν, ὅτι ἵνα καταρτίσῃ τὸ νομοσχέδιόν του, συνεβουλεύθη τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια, τὰς ἀσφαλιστικὰς ἑταιρίας καὶ ἄλλους εἰδήμονας. Νομίζω, ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς ναυτιλίας μας, δὲν πρέπει ν’ ἀρκῆταί τις εἰς τὰς γνώμας μόνον τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων καὶ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν, διότι τὸ συμφέρον αὐτῶν ἐνίοτε διατελεῖ εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ συμφέρον τῶν πλοιάρχων.

§27ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Σᾶς εἶπον, καὶ εἰδημόνων ναυτικῶν.

§28ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ τὴν Βουλὴν, ὅτι καθ’ ἃς ἔχω βασίμους πληροφορίας ἐκ μιᾶς τῶν σημαντικωτέρων διὰ τὴν ναυτικήν της δύναμιν πόλεων τῆς Ἑλλάδος, ἤτοι ἐκ τῆς πόλεως τοῦ Γαλαξειδίου, τὸ Νομοσχέδιον, οἷον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ προτείνεται, δὲν δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὴν ἀνάγκην, ἥτις ὑπηγόρευσε τὴν τροποποίησιν τοῦ Νόμου τοῦ 1871, δὲν δύναται ν’ ἀπομακρύνῃ τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι σπουδαίως παραβλάπτουσι τὰ συμφέροντα τῆς ναυτιλίας. Μόνον ἐν Ἑλλάδι συνείθισαν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται τῶν πλοίων καὶ οἱ χορηγοῦντες ναυτοδάνεια νὰ ἔχωσι τὴν ἀπαίτησιν, ὥστε ὁ πλοίαρχος νὰ ἐπανέρχηται εἰς τοὺς πόδας αὐτῶν ἐντὸς συντόμου προθεσμίας, διὰ νὰ ἐκκαθαρίζωσι τοὺς μετ’ αὐτῶν λογαριασμούς. Ἐξ αὐτῆς τῆς συνηθείας ὡρμήθησαν καὶ τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια νὰ συμβουλεύσωσι τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ἡ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἀνανέωσις τῶν ναυτιλ. διπλωμάτων ὑπὸ τῶν προξενικῶν ἀρχῶν. Ἐγὼ, κύριοι, ὑποθέτω, ὅτι μεταξὺ τῶν πλοιάρχων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι συνάμα ἰδιοκτῆται τῶν πλοίων, εὑρέθησάν τινες, οἱ ὁποῖοι κατεχράσθησαν τῆς πρὸς αὐτοὺς ἐμπιστοσύνης τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν· ἀλλὰ, νομίζετε, ὅτι πρέπει διὰ τοῦτο νὰ τιμωρήσωμεν ὅλους τοὺς πλοιάρχους τοὺς καλῇ τῇ πίστει καὶ τιμίως ἐργαζομένους; Πρὸς διάκρισιν δὲ τῶν κακῆς πίστεως πλοιάρχων τίνες εἰσὶν ἁρμοδιώτεροι καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν; Ὅταν δὲ οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ δανεισταὶ ἔχωσιν εἰς τὸν πλοίαρχον ἐμπιστοσύνην, ὅταν αὐτοὶ οὗτοι καὶ ὁ πλοίαρχος εὑρίσκωσι τὸ συμφέρον των εἰς τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος καὶ συγκατατίθενται εἰς τοῦτο, ὑπάρχει πλέον λόγος πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἀρνητικῆς τοῦ ὑπουργοῦ γνώμης; Φρονῶ, κύριοι, ὅτι δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, πρῶτον διὰ τοὺς πλοιάρχους, οἵτινες εἶναι συγχρόνως καὶ ἰδιοκτῆται τῶν πλοίων καὶ δὲν βαρύνονται μὲ ναυτοδάνεια πλέον τῶν πεντακοσίων δραχμῶν, ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ἀντὶ νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἀνανεώσεως τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος ὅλαι αἱ προξενικαὶ ἀρχαὶ, δυνάμεθα νὰ τὸ περιορίσωμεν εἰς 4 ἢ 5 κεντρικοὺς τῆς ἀλλοδαπῆς λιμένας. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς πλοιάρχους, οἵτινες δὲν εἶναι ἰδιοκτῆται τοῦ ὅλου πλοίου, ἢ ὀφείλουν εἰς ναυτοδάνεια πλέον τῶν 500 δραχμῶν ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, νομίζω, ὅτι ἀποτελεσματικώτερον ὑπηρετοῦμεν τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν, ἂν ζητήσωμεν ἐν τῇ προξενικῇ ἀρχῇ νὰ προσάγηται ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τῶν δανειστῶν, ἐκδηλουμένη ἐν ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ, ἐκδιδομένῳ ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν. Ὅταν εἰς τὸν πρόξενον, τὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει φέρ’ εἰπεῖν, προσαχθῇ τοιαύτη ἄδεια τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ πλοίου καὶ τῶν δανειστῶν ἀκόμη, δὲν βλέπω διατί νὰ ὑποχρεώνηται ὁ πλοίαρχος νὰ ἐπανέρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ ν’ ἀνανεώνῃ τὸ δίπλωμά του. Ἂν δὲ ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον κατὰ διετίαν ἀνανεοῦται τὸ δίπλωμα, ᾖναι, τοὐλάχιστον κατὰ τύπους, νὰ ἐξετάζηται ἡ κατάστασις τοῦ πλοίου, καὶ νὰ βεβαιόνηται ὅτι εἶναι ἱκανὸν πρὸς πλοῦν καὶ καλῶς ἐξηρτημένον, δυνάμεθα νὰ ὑποχρεώσωμεν τὴν μέλλουσαν ν’ ἀνανεώσῃ τὸ δίπλωμα προξενικὴν ἀρχὴν νὰ ἐνεργήσῃ πρὸ τῆς ἀνανεώσεως τακτικὴν ἐπίσκεψιν. Ἐρωτῶ δὲ ὅλους ὑμᾶς, ἂν εἰς κρείττονα πρὸς τοῦτο δύναται νὰ ᾖναι κατάστασιν ὁ ἐκτελῶν τὰ λιμενικὰ καθήκοντα ἐν Σκοπέλῳ, ὡς ἐν παραδείγματι, ἀπὸ τὸν λιμενάρχην τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

§29ΖΩΧΙΟΣ. Μὴ τοὺς συγκρίνετε· ὁ ἕνας εἶναι κλητήρ.

§30ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἰς τοσούτῳ μεγάλους λιμένας προχειρότερα εἶναι τὰ μέσα, διὰ νὰ ἐξετασθῇ ἡ κατάστασις τοῦ πλοίου· ἐκεῖ εὑρίσκονται προχείρως εἰδικοὶ ἄνθρωποι δυνάμενοι βασίμως περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ πλοίου νὰ κρίνωσιν, ἐνῷ εἰς τοὺς μικροὺς ἡμῶν λιμένας δυσκολώτερον δύναται μία λιμενικὴ ἀρχὴ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν τὸ πλοῖον εἶναι ἐξηρτημένον καλῶς πρὸς νέον πλοῦν. Παραλείπω ὅτι ἐπίσκεψις δὲν γίνεται πράγματι· παραλείπω, ὅτι εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας ἡ ἀνανέωσις τοῦ διπλώματος γίνεται συνήθως ἄνευ προηγουμένης ἐπισκέψεως· ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἡ ἐπίσκεψις γίνεται τακτικὴ εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὰς προξενικὰς ἀρχὰς Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Λονδίνου, Μασσαλίας καὶ Τεργέστης, καὶ μετὰ προηγηθεῖσαν τοῦ πλοίου ἐπίσκεψιν νὰ γίνηται ὑπ’ αὐτῶν ἡ ἀνανέωσις τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος διὰ μίαν διετίαν. Ἀλλά, κύριοι, καὶ ἐντὸς ἀκόμη τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, ὅστις δικαιολογεῖ τὴν νομοθεσίαν ὑποχρεοῦσαν τὸν πλοίαρχον νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὸν λιμένα, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι κατατεταγμένον τὸ πλοῖόν του, καὶ μόνον εἰς τοῦτον νὰ δύνηται ν’ ἀνανεόνῃ τὸ δίπλωμά του. Ὑποθέσατε πλοίαρχον κατατεταγμένον εἰς τὸ νηιολόγιον τοῦ λιμένος Γαλαξειδίου, ὁ ὁποῖος ἐκ τοῦ Δουνάβεως ἐναυλώθη διὰ τὴν Εὐρώπην· αὐτὸς ὡς ἐκ τοῦ προορισμοῦ τοῦ ταξειδίου του εὐκολώτερον δύναται νὰ προσεγγίσῃ εἰς τὴν Σῦρον, ἢ εἰς Γαλαξείδιον· διὰ τί νὰ μὴ δύναται ὁ Λιμενάρχης τῆς Σύρου ν’ ἀνανεώσῃ τὸ δίπλωμά του, ὅταν πρὸς τοῦτο συγκατατίθενται ὅ,τε ἰδιοκτήτης τοῦ πλοίου καὶ οἱ τυχὸν ὑπάρχοντες ἐπ’ αὐτοῦ δανεισταί; Ὑποθέσατε πλοίαρχον, ὁ ὁποῖος ἀπὸ Εὐρώπης ἐναυλώθη διὰ Πάτρας, ἀφιχθεὶς δ’ αὐτόθι εὑρίσκει νέον ναῦλον δι’ Εὐρώπην· ὁ πλοίαρχος οὗτος εἶναι κατατεταγμένος εἰς τὸ νηϊλόγιον Σκοπέλου· διὰ τί νὰ τὸν ὑποχρεώσητε, νὰ μεταβῇ εἰς Σκόπελον καὶ τοιουτοτρόπως ν’ ἀπολέσῃ τὴν εὐκαιρίαν τοῦ νὰ ναυλωθῇ πάλιν διὰ τὴν Εὐρώπην; Νομίζω, ὅτι τὴν ἄδειαν τοῦ νὰ ἐκδίδωσιν ἀδιακρίτως τοῦ λιμένος τῆς κατατάξεως τὰ διπλώματα πρέπει νὰ τὴν ἐπεκτείνωμεν τοὐλάχιστον εἰς τὰς λιμενικὰς ἀρχὰς Σύρου, Πειραιῶς, Πατρῶν καὶ Ζακύνθου, ἤτοι νὰ δύνανται οὗτοι νὰ ἐκδίδωσι διπλώματα καὶ διὰ τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι κατατεταγμένα καὶ εἰς ἄλλους λιμένας. Ἡ εὐκολία αὕτη εἶναι ἀναγκαία, ἵνα μὴ ἀναγκάζωνται οἱ πλοίαρχοί μας νὰ καταγράφωσι τὰ πλοῖά των εἰς ἄλλους λιμένας, ὡς συμβαίνει νῦν εἰς πολλοὺς τῶν ἐκ Γαλαξειδίου πλοιάρχων, οἵτινες ἠναγκάσθησαν νὰ μεταφέρωσι τὰ πλοῖά των εἰς τὰ νηϊολόγια Σύρου καὶ Πατρῶν.— Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων τούτων κατήρτισα καὶ ὑποβάλλω εἰς τὴν κρίσιν σας τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε, θέλω τὴν ἀναγνώσει.— Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικὸν δύναται νὰ μείνῃ ὡς πρῶτον ἄρθρον ἔχον ὡς ἑξῆς· «Ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ προξενικαὶ ἀρχαὶ δύνανται ἐπὶ ἐγγράφῳ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ πλοίου νὰ παρατείνωσι τὴν διάρκειαν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, ἐὰν ὁ πλοίαρχος ἢ ὁ ἰδιοκτήτης πρὸ τῆς παύσεως τῆς ἰσχύος τοῦ διπλώματος εἶχε συνδέσει συμφωνίας, ὑποχρεούσας αὐτὸν εἰς ἐπιχείρησιν νέου διάπλου, μὴ ἐπιτρέποντος εἰς αὐτὸν ν’ ἀπέλθῃ εἰς τὸν ἀνήκοντα ἑλληνικὸν λιμένα πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ἐγγράφων του. «Ἄρθρον 2. Λήξαντος τοῦ χρόνου, ἐφ’ ὃν ἰσχύει τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1871 ΥΛΔʹ. Νόμου, δύναται κατὰ τοὺς λιμένας Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Λονδίνου, Μασσαλίας καὶ Τεργέστης νὰ χορηγήσῃ νέον ὁ παρὰ τῇ προξενικῇ ἀρχῇ Λιμενάρχης, ὅπου ὑπάρχει, ἀλλαχοῦ δὲ ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ὁ Πρόξενος, ἢ ὁ Ὑποπρόξενος, ἂν ὁ πλοίαρχος ᾖναι καὶ ἰδιοκτήτας ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου, καὶ δὲν ὑπάρχωσιν ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ληξιπρόθεσμα ναυτικὰ δάνεια, βαρύνοντα τὸ πλοῖον καὶ ὑπερβαίνοντα τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν πεντακοσίων (500), ὧν οἱ πιστωταὶ ἔχουσι τὴν κατοικίαν των ἐν Ἑλλάδι. «Τοῦ πλοιάρχου μὴ ὄντος ἰδιοκτήτου ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ἢ ὑπαρχόντων δανείων, κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ ἐγγεγραμμένη ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ἢ ἐν τῷ πρὸς τὸν πλοίαρχον γενικῷ πληρεξουσίῳ ἢ καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν.» Ἄρθρον 3. «Διὰ Β. Διατάγματος, φέροντος τὴν ὑπογραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δύναται ἐν ἐκτάκτῳ ἀνάγκῃ νὰ ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως νέων διπλωμάτων καὶ εἰς ἕτερον τῆς ἀλλοδαπῆς λιμένα πλὴν τῶν ἀνωτέρω ὁρισθέντων». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐπιτρέψατέ μοι μικρὰν διασάφησιν. Ὑποθέσατε ἕνα πλοίαρχον Ἕλληνα εὑρισκόμενον εἰς Ἀμερικὴν καὶ εὑρίσκοντα ἐκεῖ τὸ συμφέρον του νὰ ἐκτελῇ πλόας μεταξὺ διαφόρων λιμένων τῆς Ἀμερικῆς ἢ μεταξὺ Ἀμερικῆς καὶ Εὐρώπης. Τοιοῦτοι πλόες δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς πόρος εἰς τὴν ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις καὶ πείθεται, ὅτι οἱ πλοίαρχοι, οἱ ὁποῖοι ἐπασχολοῦνται εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ, δύνανται ἐπικερδῶς νὰ ἐργάζωνται ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ πρόκειται σπουδαίως νὰ βλαφθῶσιν ὑποχρεούμενοι νὰ προσεγγίσωσιν εἰς ἑλληνικὸν λιμένα ἢ εἰς ἕνα τῶν ὁρισθέντων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ πέντε διὰ ν’ ἀνανεώσωσι τὸ δίπλωμά των. Νομίζετε, ὅτι δὲν εἶναι ἐν τοιαύτῃ περιστάσει δικαιολογημένον νὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην εἰδικοῦ νόμου, νὰ ἐπιτρέψῃ διὰ Β. διατάγματος καὶ εἰς τὸν Πρόξενον τὸν ἐν Νεοβαράκῳ ἢ ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ ν’ ἀνανεώσῃ τὸ δίπλωμα τοῦ εἰρημένου πλοιάρχου; Παρατηρῶ δὲ, ὅτι τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ ἐν ἐξαιρετικῇ περιπτώσει, ὅπως καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναφέρεται. Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν. «Ἄρθρον 4. Τῆς ἐκδόσεως νέου διπλώματος προηγεῖται τακτικὴ ἐπίσκεψις βεβαιοῦσα, ὅτι τὸ πλοῖον εἶναι ἱκανὸν πρὸς πλοῦν καὶ ἐξηρτημένον κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου. Τὴν ἐπίσκεψιν ταύτην ἐνεργεῖ τριμελὴς ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ἐκ τοῦ Λιμενάρχου, ὅπου ὑπάρχει, ἀλλαχοῦ δὲ, ἢ κωλυομένου τοῦ Λιμενάρχου, ἐκ τοῦ Γενικοῦ Προξένου, Προξένου ἢ Ὑποπροξένου, ἢ τοῦ νομίμου αὐτῶν ἀναπληρωτοῦ, καὶ δύω πραγματογνωμόνων ἐκλεγομένων ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου τῆς προξενικῆς ἀρχῆς μεταξὺ τῶν ἐμπειροτέρων Ἑλλήνων ναυτικῶν. Ἐν ἐλλείψει ἡμεδαπῶν καταλλήλων, δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσι καὶ ἀλλοδαποί. Περὶ τῆς ἐπισκέψεως συντάσσεται ἔκθεσις ὑπογραφομένη ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐν δὲ τῷ διπλώματι μνημονεύεται ἡ χρονολογία τῆς περὶ τῆς ἐπισκέψεως ἐκθέσεως. Αὕτη δὲ καὶ πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ὑποβάλλονται εὐθὺς εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργεῖον. Ἕκαστος τῶν πραγματογνωμόνων λαμβάνει διὰ τὴν ἐπίσκεψιν πλοίου μικροτέρου μὲν τῶν 60 τόνων φράγκα δέκα (10), μεγαλειτέρου δὲ, εἴκοσι (20). Ἄρθρον 5. Τὰ τέλη τῶν κατὰ τὴν ἀλλοδαπὴν ἐκδιδομένων διπλωμάτων ὁρίζονται εἰς τὸ διπλάσιον τῶν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ, κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1871 ΥΛΔʹ. νόμου, πληρωνομένων.» Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ κ. Τρικούπη τὰ τέλη ταῦτα προσδιορίζονται εἰς τὸ τετραπλοῦν τῶν ἐν Ἑλλάδι πληρωνομένων, ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι καὶ εἰς τὸ διπλάσιον ἐὰν περιορισθῶσι, πάλιν εἶναι ἀρκετὴ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν φορολογία. — Ἴσως ἤθελεν εἶσθαι εὐκταῖον νὰ ὦσιν ὅμοια πρὸς τὰ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ καὶ τὰ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ πληρονόμενα ὑπὸ τῶν πλοιάρχων μας τέλη. Καί τοι δὲ φρονῶ, ὅτι εἰς τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν μας πᾶσα προστασία ἢ παροχὴ ἤθελεν εἶσθαι πληρέστατα δικαιολογημένη, οὐχ ἧττον ἀκολουθῶν τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀρχὴν εἰς ὅλα τὰ τέλη τὰ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ πληρονόμενα διετύπωσα οὕτω τὸ ἄρθρ. 5. — Ὅταν ὅμως ἔλθῃ εἰς συζήτησιν, ἐπιφυλάσσομαι νὰ προτείνω τὴν τροποποίησιν αὐτοῦ, εἰς τρόπον ὥστε καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ τὰ διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ διπλώματος τέλη νὰ ᾖναι τ’ αὐτὰ μὲ τὰ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ πληρονόμενα. Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν. «Ἄρθρον 6. Διὰ πᾶσαν παράβασιν τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου, ὁ προϊστάμενος τῆς προξενικῆς ἀρχῆς ἢ ὁ παρ’ αὐτῇ λιμενάρχης ὑποβάλλεται ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργοῦ, μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, εἰς πειθαρχικὴν ποινὴν ἑκατὸν μέχρι πεντακοσίων δραχμῶν (100–500). Ἄρθρον 7. Αἱ λιμενικαὶ ἀρχαὶ Σύρου, Πειραιῶς, Πατρῶν, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας καὶ Κερκύρας δύνανται νὰ ἐκδίδωσι νέον δίπλωμα, τῇ ἐγγράφῳ αἰτήσει τοῦ πλοιάρχου καὶ τῇ κατὰ τ’ ἀνωτέρω δεδηλωμένῃ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τῶν δανειστῶν, καὶ διὰ τὰ πλοῖα τὰ κατατεταγμένα εἰς ἕτερον ἑλληνικὸν λιμένα. Ὀφείλουσιν ὅμως, ἐπὶ ποινῇ προστίμου, νὰ εἰδοποιῶσιν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν τὴν οἰκείαν λιμενικὴν ἀρχήν. «Ἄρθρον 8. Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1871 ΥΛΔʹ. νόμου καταργεῖται.» Καθ’ ἃς ἔλαβον ἐξ εἰδημόνων πληροφορίας, οἱ λιμένες, εἰς τοὺς ὁποίους δύνανται εὐκολώτερον νὰ προσεγγίζωσι τὰ πλοῖα ταξειδεύοντα μεταξὺ Εὐρώπης καὶ Μαύρης θαλάσσης, εἶναι οἱ σημειωθέντες. Οὐδεμίαν ὅμως ἔχω δυσκολίαν νὰ δεχθῶ ὥστε τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων νὰ δοθῇ εἰς ὅλους τοὺς ἐν τῇ ἡμεδαπῇ λιμενάρχας καὶ ὑπολιμενάρχας, διότι φρονῶ, ὅτι πρέπει ἅπαντες οἱ περιορισμοὶ νὰ ἐκλείψωσιν. Οὕτω δὲ καὶ μόνον οὕτω εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιζήσῃ ἡ ἱστιοφόρος ἡμῶν ναυτιλία, ἀντέχουσα εἰς τὸν σπουδαῖον κατ’ αὐτῆς ἀνταγωνισμόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοχάρης.

§32ΡΟΥΚΗΣ. Σύντομα, κ. Θεοχάρη.

§33ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἀμηχανία, κύριοι, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία καθ’ ὡρισμένας περιόδους ἐμβάλλεται, δίδει τὸ ἐνδόσιμον εἰς τοὺς διέποντας τὴν ναυτιλίαν αὐτὴν νὰ λαμβάνωσιν ἑκάστοτε ἄλλα μέτρα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διατάσσουν οἱ νόμοι. Ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, κ. Πετράκης, κατὰ τὴν 5 Μαΐου 1871, φαίνεται ὅτι δὲν ἐθεράπευσεν ὅλας τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ναυτιλίας. Ὅτε ἴσχυε τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων κατὰ τὸ ἐπέχον ἰσχὺν Νόμου Βασιλικὸν διάταγμα τοῦ 1836, ἡ προθεσμία τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος, ὁποία ἐδίδετο, ἦτο τόσον μικρὰ, ὥστε δὲν ἄφινεν ἐλευθέραν τὴν ἐνέργειαν τῆς ναυτιλίας. Μὴ νομίσητε ὅμως, ὅτι ποτὲ ἐφηρμόσθη εἰλικρινῶς τὸ διάταγμα τοῦτο· πάντοτε οἱ Ἕλληνες πλοίαρχοι ἐλάμβανον νέας ἀδείας ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ναυτιλιακοῦ των διπλώματος ἐπὶ 4 καὶ πλέον ἔτη, οὐδέποτε δὲ ἐτιμωρήθησαν, ἂν ποτὲ ὑπεραίβενον καὶ τὰς αἰτηθείσας προθεσμίας. Τὸ διάταγμα τοῦτο περιεῖχε ποινικὰς διατάξεις, αἵτινες ἔμειναν νεκραί. Τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος τὴν ἐλάμβανον πάντοτε παρὰ τῶν προξένων καὶ τῶν λιμεναρχῶν τῶν διαφόρων λιμένων τῆς Ἑλλάδος, ὅπου παρίστανον τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην δι’ ἀναφορῶν, ματαιοῦντες οὕτω τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, καὶ τὰς προθεσμίας αὐτοῦ καθιστῶντες περιττάς. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἐποχαὶ, καθ’ ἃς οἱ πλοίαρχοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ ζητήσωσι τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικαιώματος, καὶ ἀπόδειξις τούτων εἶναι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς Κωνσταντινούπολιν, δηλαδὴ εἰς τὸν λιμένα ἐκεῖνον, ὅπου συναθροίζεται πάντοτε ἡ ἑλληνικὴ ναυτιλία κατὰ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον. Ὁ κ. Πετράκης ὑπουργὸς τότε τῶν Ναυτικῶν, ὅτε ὑπέβαλε τὸν νόμον ἐκεῖνον ὥριζε 18 μηνῶν προθεσμίαν, ἀλλ’ ἠναγκάσθη νὰ παραδεχθῇ τροπολογίαν ἐπεκτείνουσαν ἐπὶ 2 ἔτη τὴν προθεσμίαν ἐκείνην, διότι ὅλοι, ὅσοι ἔλαβον μέρος τότε εἰς τὴν συζήτησιν, ἐπέδειξαν, ὅτι καὶ οἱ 18 μῆνες δὲν ἤρκουν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐνέργειαν τῆς ναυτιλίας. Ἡ ἐλευθερία τῆς ἐνεργείας τῆς ναυτιλίας, κύριοι, προϋποθέτει ἀποστάσεις τοπικάς, αἵτινες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῶσιν ἀκριβῶς εἰς χρονικὰς προθεσμίας, ἤγουν διὰ νὰ περιέχῃ τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα μίαν ὡρισμένην προθεσμίαν σημαίνει, ὅτι πρέπει ἡ προθεσμία αὕτη νὰ συσχετισθῇ μὲ τὰς ἀποστάσεις τῆς πορείας, εἰς τὰς ὁποίας ὁ πλοίαρχος ὑπεβάλλεται νὰ διανύσῃ. Ἐὰν παρ. χαρ. ὑποθέσετε ἕνα πλοίαρχον ἐργαζόμενον εἰς ταξείδια τοῦ Ὠκεανοῦ, τὰ δύω ἔτη, τὰ ὁποῖα νομοθετοῦμεν σήμερον, εἶναι περιττὰ, διότι καὶ ἂν οὗτος ἀναγκασθῇ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐργασίας του πέραν τῆς προθεσμίας, ἡμεῖς δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ποινικὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν νομοθετοῦμεν, διότι κἀνεὶς δὲν θὰ τιμωρήσῃ ἕνα πλοίαρχον μεταβάντα ἐντὸς τῆς προθεσμίας αὐτῆς εἰς Ἀμερικὴν καὶ ἐκεῖ ἐπιχειρήσαντα ἕτερα δύω ταξείδια μέχρι τῆς ἐπιστροφῆς του.

§34ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἦτο παραφροσύνη.

§35ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Βεβαίως. — Πρέπει λοιπὸν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μέχρι ποῦ ἐκτείνεται ἡ πρόοδος τῆς ναυτιλίας μας. Ἐὰν ἐπροόδευσε τοσοῦτον ὥστε νὰ ἐργάζωνται εἰς τὰς ἀνοικτὰς θαλάσσας, δηλαδὴ εἰς τὸν Ὠκεανὸν, τότε τὸ διάστημα τῶν δύω ἐτῶν δὲν θεραπεύει τὰς ἀνάγκας αὐτῆς. Ἐὰν νομίζωμεν, ὅτι ἡ ναυτιλία μας ἐργάζεται ἐντὸς τῆς Μεσογείου, τότε καὶ 1½, καὶ δύω ἔτη ἀρκοῦν. Ἀλλὰ τοῦτο μόνον δὲν ἀρκεῖ, διότι ὁ τελευταῖος πλοῦς δύναται νὰ τοὺς ἐμβάλῃ εἰς δυσκόλους περιστάσεις, ἃς προέβλεψε καὶ θεραπεύει τὸ νομοσχέδιον. Δύω σχέδια νόμου ὑπεβλήθησαν, τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τὸ δὲ ὑπὸ τοῦ Κ. Τρικούπη ὡς τροπολογία τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου. Τὰ δύω ταῦτα νομοσχέδια τὴν αὐτὴν ἔχουσι βάσιν· διαφέρουν μόνον κατὰ τοῦτο, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς περιορίζει τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος εἰς δύω ἔτη καὶ ἕνα πλοῦν ἀκόμη τὸν τελευταῖον, δίδων τὴν ἄδειαν εἰς τὰς προξενικὰς ἀρχὰς νὰ παρατείνωσι τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα τοῦ τελευταίου πλοὸς τῇ ἐγγράφῳ συγκαταθέσει τοῦ ἰδιοκτήτου· κατὰ τὴν τροπολογίαν δὲ τὴν ἰδικήν μας ἡ συγκατάθεσις αὕτη θὰ σημειοῦται εἰς τὸ πληρεξούσιον τὸ γενικὸν, τὸ ὁποῖον φέρει ὁ πλοίαρχος παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ πλοίου. Τὸ δὲ νομοσχέδιον τοῦ κ. Τρικούπη εἶναι μὲν ἐλευθεριώτερον ὡς πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ διπλώματος, ἀλλὰ κατόπιν ἔχει περιοριστικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐμὲ δὲν δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσι σήμερον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Τρικούπη δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας προξένους καὶ ὑποπροξένους νὰ ἀνανεῶσι τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα, ἀλλ’ ὑπὸ ὅρους, οἱ ὁποῖοι, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, οἱ μὲν εἰσιν περιττοὶ καὶ ἀνεφάρμοστοι, οἱ δὲ σκληροί, καὶ ἕνεκεν τοῦ περιορισμοῦ αὐτῶν κωλύοντες τὴν ἐλευθέραν ἐνέργειαν τοῦ ναυτιλλομένου· ἑπομένως τὰ δύω νομοσχέδια ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἐπιδιώκουσιν, ἀλλ’ ὑπὸ ὅρους διαφόρους. Ἐὰν κατορθώσωμεν λοιπὸν νὰ συμβιβάσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν κεφαλαίων μετὰ τῶν συμφερόντων τῆς ἑλληνικῆς ναυτιλίας, σᾶς βεβαιῶ ὅτι κατωρθώσαμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διὰ αὐτήν· διότι αἱ σχέσεις τῶν κεφαλαίων μετὰ τῆς ναυτιλίας δὲν εἶναι κανονισμέναι ἀσφαλῶς ὅπως εἶναι ἐν Ἀγγλίᾳ, Γαλλίᾳ καὶ Ἰταλίᾳ. Αἱ ναυτικαὶ τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι σήμερον ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι, δὲν εἶναι ἀποχρῶσαι νὰ ἱκανοποιήσωσι τὰς ἀνάγκας τῆς ναυτιλίας μας, ἕνεκεν τῶν περιωρισμένων κεφαλαίων, ἃ διαθέτουσι, καὶ ἕνεκεν τοῦ ἐπαχθοῦς τόκου, ὃν ἐπιζητοῦσι. Μάθετε δὲ, κύριοι, ὅτι ἀπαιτοῦνται μέγιστα κεφάλαια διὰ νὰ ἱκανοποιήσωσιν ἁπάσας τὰς ἀπαιτήσεις μιᾶς τοσοῦτον ἐκτεταμένης ναυτιλίας, οἵα ἡ Ἑλληνική. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σιμοπούλου, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἠπόρησα ἀναγνοὺς τὰς διατάξεις αὐτῆς, διότι ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου του ὁ κ. Σιμόπουλος ὑπεστήριξε τὴν πλήρη ἐλευθερίαν τῆς ἐνεργείας τῆς ναυτιλίας, εἰπών, ὅτι εἶναι περιττὰ καὶ τὰ διπλώματα καὶ ὅτι δύνανται νὰ τρέχουν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τὰ πλοῖά μας χωρὶς νὰ ἐρωτῶσιν οὐδένα, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ὑπέβαλε τροπολογίαν περιέχουσαν περιοριστικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὅλως διόλου ἐναντίαι πρὸς τὴν πρώτην ἔννοιαν τῆς ὁμιλίας αὐτοῦ. Θὰ σᾶς ἀποδείξω δὲ τὴν περιοριστικότητα τῶν διατάξεων τούτων· (ἀναγινώσκει τὰς διατάξεις τῆς τροπολογίας). «Τοῦ πλοιάρχου μὴ ὄντος ἰδιοκτήτου ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ἢ ὑπαρχόντων δανείων, κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ ἐγγεγραμμένη ἐν τῷ βιβλιαρίῳ τοῦ πλοίου ἢ ἐν τῷ πρὸς τὸν πλοίαρχον γενικῷ πληρεξουσίῳ ἢ καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ ἡ πρὸς ἀνανέωσιν τοῦ διπλώματος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν.»

§36ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι πολλοὶ ἰδιοκτῆται ταξειδεύουν.

§37ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύω ναυτικὴν κοινότητα, σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ὀλίγιστοι εἶναι οἱ ταξειδεύοντες ἰδιοκτῆται σήμερον.

§38ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέσατε ὅτι εἶναι ὀλίγιστοι, δι’ αὐτοὺς ὑπάρχει κἀμμία περιοριστικὴ διάταξις;

§39ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη δι’ αὐτοὺς, ἀλλὰ διὰ 50 ἄτομα δὲν νομοθετοῦσι, διότι ὅστις ἔχει 80–100 χιλ. δραχ. δὲν εἶναι ἀνόητος νὰ κινδυνεύῃ εἰς τὴν θάλασσαν. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, εἶναι ἀρκοῦσα, διότι ὁρίζομεν ῥητῶς τίνι τρόπῳ δύναται νὰ γείνῃ ἡ συγκατάθεσις τοῦ ἰδιοκτήτου εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος. Ἑπομένως εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη διάταξις, ὑποβάλλουσα τὴν ναυτιλίαν εἰς ἐπισκέψεις τῶν πλοίων ὑπὸ ἐπιτροπῶν καὶ πραγματογνωμόνων, αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν ὁποίων οὐδὲν ἔχουσι τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, διότι ἡ ποιότης τῶν πλοίων γνωρίζεται σήμερον ἐκ τῆς κατατάξεως αὐτῶν εἰς τοὺς νηϊογνώμονας τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν.

§40ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ πρόκειται περὶ ἑνὸς πλοῦ, ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀνανεώσεως τοῦ διπλώματος ἐπὶ ἓν ἀκόμη ἔτος· ποῦ εὑρίσκετε τὴν διαφορὰν καὶ τὸν περιορισμόν;

§41ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν σᾶς εἶπον ὅτι δὲν εἶμαι σύμφωνος τοῦ νὰ γίνεται ἀνανέωσις τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος ἀπὸ τοὺς προξένους, καὶ θὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον. Ἡ ἐπίσκεψις, κύριοι, τοῦ πλοίου, ἥτις θὰ ἀποδείξῃ εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται τὸ πλοῖον, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν θεωρεῖται πάντῃ περιττή. Λέγω δὲ πάντη περιττὴ, διότι σήμερον τὰ τῆς καταστάσεως τῶν πλοίων εἶναι τόσον καλῶς κανονισμένα, ὥστε οὐδεμία ἀνάγκη ὑπάρχει ἐπισκέψεως παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ἡ τροπολογία. Τὰ πλοῖα τὰ εὐρωπαϊκὰ τότε ἐπισκέπτονται, ὅταν ἀναχωροῦσι φέροντα ἐξ Εὐρώπης εἰς Ἀμερικὴν μετανάστας.

§42ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἀπαιτεῖται ἐπίσκεψις διὰ νὰ δοθῇ δίπλωμα;

§43ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅταν μετὰ τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ πλοῖον, τότε ὁ λιμενάρχης ἐπισκέπτεται αὐτὸ ἵνα ἐξετάσῃ τὰ τῆς ἀποσκευῆς του, καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ ἂν ὑπάρχῃ εἶναι κατηργημένη. Εἶναι δὲ πάντῃ περιττὴ ἡ ἐπίσκεψις, κύριοι, διότι σήμερον αἱ ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρίαι ἔχουσι νηϊογνώμονα· ὑπάρχει δὲ καὶ ἓν ἔγγραφον ἐντὸς τοῦ πλοίου, ἔγγραφον ἀποσκευῆς καλούμενον, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ὁ κατάλογος ὅλων τῶν ἐπίπλων τοῦ πλοίου καὶ ἡ κατάστασις αὐτοῦ. Ὁ νηϊογνώμων δὲν εἶναι εἷς· ὅλαι δὲ αἱ εὐρωπαϊκαὶ μεγάλαι ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρίαι ἔχουν νηιογνώμονας. Μάθετε δὲ ὅτι ἅμα τὸ πλοῖον ἀράξει εἰς εὐρωπαϊκὸν λιμένα, ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ νηϊογνώμονος ἔρχεται εἰς ἐπίσκεψιν τοῦ πλοίου, ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ μάθῃ ἂν τὸ πλοῖον εἶναι εἰς καλὴν κατάστασιν, ἂν τὰ σκεύη καὶ τὸ σῶμα τοῦ πλοίου εἶναι στερεὰ καὶ σῶα. Ἄν δὲ τὸ πλοῖον εὑρεθῇ ὅπως ἀπαιτοῦσιν οἱ κανόνες τῶν ἀσφαλειῶν, τὸ κατατάσσουν εἰς τὴν πρώτην τάξιν, ἂν τὸ εὕρωσιν ἐλαττούμενον τὸ κατατάσσουν εἰς τὴν δευτέραν τάξιν.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰ ἔχουν σημασίαν πρὸς τὰς ἀσφαλείας· τί θὰ σᾶς χρησιμεύσῃ ἡ κατάταξις;

§45ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔχουσι μεγίστην σημασίαν εἰς τὸ νὰ ἀποδείξωσι τὸ περιττὸν τῆς ἐπισκέψεως.

§46ΡΑΛΛΗΣ. Λοιπὸν ἔπρεπε νὰ καταργήσωμεν ὅλας τὰς ἐπισκέψεις.

§47ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι κατηργημέναι.

§48ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὴν διάταξιν αὐτὴν προσέθεσα, διότι ἀνεχώρησα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῶν περιοριστικῶν διατάξεων καὶ ἀπὸ τὸ γράμμα τοῦ νόμου τοῦ 1836· ἀλλ’ ἐπειδὴ σήμερον ὑπάρχει ἄλλη ἐγγύησις περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ πλοίου, ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§49ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μὲ τὴν διάταξιν ταύτην δὲν εἶμαι παντάπασιν σύμφωνος· ἀφοῦ τοῖς προστίθεται μία νέα ὑπηρεσία, πρέπει νὰ λαμβάνουν τὰ νενομισμένα τέλη, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀρκετὰ φορολογεῖται ἡ ἑλληνικὴ ναυτιλία, εἶναι σκληρὸν νὰ ἐπιβάλλωμεν αὐτῇ νέους φόρους. Ἡ ναυτιλία δὲν εἶναι τάξις ἐμπορίου φορολογήσιμου, διότι χρησιμεύει εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν προϊόντων ἀπὸ τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας τῆς παραγωγῆς εἰς τοὺς λιμένας τῆς καταναλώσεως ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ τ’ ἀνάπαλιν, ὑποστηρίζει ὅθεν διὰ τῆς ἐργασίας αὐτῆς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας καὶ του ἐμπορίου τοῦ Κράτους. Ὅλαι αἱ ἄλλαι διατάξεις τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κύριος Σιμόπουλος, κατ’ ἐμὲ εἶναι περιτταὶ, καθόσον ἀφορᾷ δὲ τὴν τελευταίαν, νομίζω ὅτι ὁ ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ τὴν δυσκολίαν νὰ συναινέσῃ, δηλ. ἀφοῦ παρουσιάσῃ τὸ δίπλωμα ὁ πλοίαρχος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ὅτι ἔληξεν ἡ προθεσμία, νὰ δύναται ὁ λιμενάρχης νὰ τοῦ δίδῃ νέον δίπλωμα, διότι καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ λιμένος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει τὸ πλοῖον, δύναται εἰδοποιουμένη νὰ κατατοποήσῃ τὰ βιβλία αὐτῆς, τὸ δὲ λιμεναρχεῖον τὸ ἐκδίδον νέον δίπλωμα νὰ εἰδοποιῇ τὸν οἰκεῖον λιμένα τοῦ πλοίου, ὅτι ἔλαβε νέον δίπλωμα, καὶ τοῦτο νὰ εἰδοποιῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Σᾶς εἶπεν ἐν τέλει ὁ κ. Σιμόπουλος, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δὲν κανονίσωμεν τὰ πράγματα συμφώνως μὲ τὰ δύω νομοσχέδια καὶ τὴν τροπολογίαν, εἶναι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων. Κύριοι, καὶ ἐγὼ κατ’ ἀρχὰς ἤμην ὑπὲρ αὐτῆς τῆς δόξης, διότι μήτε ἐν Ἀγγλίᾳ δὲν ὑπάρχει ναυτιλιακὸν δίπλωμα, ἐπίσης καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἄλλα δὲ ἔθνη τηρήσαντα τὸν νόμον τοῦτον, ἔθεσαν μεγαλειτέρας προθεσμίας ἀπὸ ὅσας ἔχομεν ἡμεῖς· ἀλλὰ τὰ ἄλλα ἔθνη ταῦτα δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν κεντρικὴν γεωγραφικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ἡμεῖς· τὰ πλοῖα τὰ ἰδικά μας ταξειδεύουν ἐντὸς τῆς Μεσογείου καὶ διέρχονται ἐκ τῆς Ἑλλάδος τοὐλάχιστον δὶς τοῦ ἔτους· ὀλίγα εἶναι τὰ πλοῖα τὰ ταξειδεύοντα εἰς τὸν Ὠκεανόν· μία τάξις τώρα πλοίων Ἑλληνικῶν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει τὸν πλοῦν τῶν παραλίων τῆς Ἀφρικῆς. Διὰ τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς πιστεύω θὰ παραδεχθῇ ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν τὰ πλοῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ταξειδεύουν τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς ἀναγκασθῶσι νὰ ἀνανεώσωσι τὰ ναυλοσυμφωνητικά των διπλώματα διὰ νὰ ἐπιχειρίσωσι νέον ταξείδιον τῆς Ἀφρικῆς, μὴ δυνάμενα ἄνευ ζημίας των νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τοὺς οἰκείους λιμένας, νὰ προσδιορισθῇ λιμὴν τῆς Μεσογείου ἡ Μασσαλία, τὸ δὲ ἐν αὐτῇ προξενεῖον νὰ εἰδοποιῇ τηλεγραφικῶς τὸ ὑπουργεῖον καὶ τὸ ὑπουργεῖον νὰ δίδῃ τὴν ἄδειαν νὰ ἀνανεοῦται τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα. Κύριοι, γνωρίζετε ὅλοι ὅτι πολὺ ὀλίγον μέρος τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας εἶναι ἀνεξάρτητον δανείων, ἴσως τὸ ¼, τὸ ⅛· ὅλη ἡ ἄλλη ναυτιλία μας εἶναι ἐπιβαρυμένη μὲ δάνεια. Δὲν εἶναι καλόν, οὔτε φρόνιμον νὰ καταστρέψωμεν ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν δανείσει τὰ πλοῖα αὐτά, διότι μὴ ἐπιστρέφοντος τοῦ πλοίου οἱ δανεισταὶ δὲν δύνανται ἄνευ ζημίας προφανοῦς τῶν κεφαλαίων των νὰ ἐξακολουθῶσι δανείζοντες ἐπὶ τῶν πλοίων.

§50ΔΟΥΜΑΣ. Ὅταν ᾖναι μὲ τὴν ἄδειαν τοῦ δανειστοῦ, δὲν πειράζει.

§51ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι πάντοτε εἴμεθα ἐκπρόθεσμοι εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν δανείων μας· ἑπομένως ὁ δανειστὴς δὲν θὰ μᾶς ἀφήσῃ νὰ τρέχωμεν δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Εἶναι κίνδυνος λοιπὸν τῶν κεφαλαίων, ἂν ἐπεκτείνωμεν τὴν ἄδειαν εἰς ὅλους τοὺς προξένους καὶ ὑποπροξένους νὰ ἀνανεώνουν τὰ ναυτιλιακὰ ἔγγραφα· πιστεύσατε δὲ ὅτι μᾶλλον θὰ βλάψῃ παρὰ νὰ ὠφελήσῃ ἡ διάταξις αὕτη, ἡ ὑποστηρίζουσα τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν· διατί; διότι, ὅταν οἱ δανεισταὶ ἀποσύρουν ἐκ τῆς ναυτιλίας τὰ κεφάλαιά των, ἡ ναυτιλία καταστρέφεται.

§52ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ οἱ δανεισταὶ συγκατατίθενται.

§53ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μὴν τὸ πιστεύσητε. Λοιπόν, κύριοι, μᾶλλον φροντίζοντες περὶ τοῦ συμφέροντος τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας πρέπει νὰ περιορίσωμεν τοιουτοτρόπως τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς ὥστε νὰ μὴ βλάπτωνται οὔτε τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν. Τὰ ἐπιμελητήρια εἶναι τὸ σύνολον τῶν δανειστῶν ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας· ἂν νομίζωμεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπερασπίσωμεν τὰ συμφέροντα τῆς ναυτιλίας, πρέπει νὰ ὑπερασπίσωμεν καὶ τὴν τάξιν ἐκείνην ἡ ὁποία παρέχει τὰ κεφάλαια αὐτῆς εἰς ἀνάπτυξιν καὶ ὑποστήριξιν τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας. Τὸ χρῆμα εἶναι δειλόν, καὶ θὰ ἀποσυρθῇ ἅμα μυρίσῃ κίνδυνον· ἂν εἴχομεν Τραπέζας ναυτικάς, τότε μάλιστα. Ἑπομένως εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν τροπολογίαν—τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ—τῆς τελευταίας διατάξεως τοῦ κ. Σιμοπούλου. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ κἀμμίαν δυσκολίαν, ὅτι τὸ πλοῖον τοῦ ὁποίου ἔληξεν ἡ προθεσμία τοῦ ναυτιλιακοῦ διπλώματος ἐπιστρέφον εἰς ἕνα Ἑλληνικὸν λιμένα νὰ δύναται νὰ τὸ ἀνανεώσῃ.

§54ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὡς πρὸς αὐτὸ εἶσθε εἰς ἀντίφασιν· ἀπαιτεῖτε νὰ ἔλθῃ τὸ πλοῖον εἰς Ἑλλάδα, ἀλλὰ τότε διατί νὰ μὴν ἐπιστρέψῃ εἰς τὸν λιμένα του;

§55ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ προτείνω πρὸς εὐκολίαν.

§56ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ προτείνετε ὡς γενικὴν ἀρχήν. Βεβαίως δὲν ἐπιθυμεῖτε νὰ ἐπιστρέψῃ τὸ πλοῖον εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὰς 6 δραχμάς, θέλετε νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν πατρίδα του, καὶ πατρίς του εἶναι ὁ λιμήν του· καὶ διατί; διὰ νὰ ὑπάγῃ ἐκεῖ ἐν τῷ μέσῳ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ δανειστῶν· τώρα ἂν τὸ ἐπιτρέψετε τοῦ καλῆς πίστεως, θὰ τὸ ἐπιτρέψετε καὶ εἰς τὸν κακῆς πίστεως, καὶ ὁ νόμος γίνεται διὰ τὸν κακῆς. Αὐτὸ εἶναι ἐναντίον εἰς τὸ σύστημά σας.

§57ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πολὺ σπανίως συμβαίνουν αὐτὰ τὰ παραδείγματα.

§58ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Οἱ δανεισταὶ ὅταν εἶναι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἅμα μάθουν ὅτι τὸ πλοῖον εἶναι εἰς τὴν Κέρκυραν, ὑπάρχει τηλέγραφος ἐκεῖ καὶ ἔρχεται καὶ σὲ κατάσχει.

§59ΕΙΣ. Ποῦ θὰ μάθῃ ὅτι ἔφθασεν εἰς τὴν Κέρκυραν ἢ ἀλλοῦ;

§60ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ὁ δανειστὴς τοῦ πλοίου παρακολουθεῖ τὴν πορείαν τοῦ πλοίου εἰς τὰ κατάστιχά του...

§61Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Κύριοι, ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω, διότι πρόκειται περὶ τροποποιήσεως νόμου, τὸν ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει κατὰ τὸ 1871. Ὅταν ἀνέλαβον τότε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εὗρον δύω ἀντίθετα παράπονα, παράπονα τῶν ἐν Κων)πόλει ἰδίως εὑρισκομένων πλοιάρχων, οἵτινες ἐζήτουν τρίτην, τετράτην καὶ πέμπτην ἄδειαν παρὰ τοῦ ὑπουργείου, παράπονα δὲ καὶ ἐκθέσεις πολυφύλλους καὶ δριμείας τῶν διαφόρων ἐπιμελητηρίων, ἰδίως τῆς Σύρου καὶ τῶν Πατρῶν· οἱ μὲν ἔλεγον ὅτι περιορίζονται τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, οἱ δὲ ὅτι καταστρέφονται τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν καὶ ἰδιοκτητῶν. Γνωρίζετε ὅτι παρ’ ἡμῖν τὰ τῆς ναυτιλίας διέπει ὁ νόμος τοῦ 1833 καὶ κατόπιν ὁ νόμος τοῦ 1836 καθὼς καὶ ἕτερα Διατάγματα περὶ Ἀστυνομίας· τοὺς δύω τούτους νόμους πρέπει νὰ λάβετε συλλήβδην, ὅταν θέλετε νὰ σκεφθῆτε περὶ τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας· οἱ δύω οὗτοι νόμοι ἠθέλησαν ἐν τῇ πλοκῇ τῶν διατάξεών των νὰ συμβιβάσωσι τὰ συμφέροντα τοῦ πλοιάρχου, τὰ συμφέροντα τοῦ πληρώματος, τὰ συμφέροντα τῶν ἐπιβατῶν, τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν καὶ ἰδιοκτητῶν· ἠξεύρετε δέ, κύριοι, ὅλα αὐτὰ τὰ συμφέροντα εἶναι εἰς ἀντίθεσιν, διὰ τοῦτο ἔχομεν πολλὰς καὶ ποικίλας διατάξεις, τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύει ἓν λεγόμενον ναυτιλιακὸν δίπλωμα, διὰ τὴν δόσιν τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν ἄπειροι διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι σκοποῦσι νὰ τὰ συμβιβάσουν. Ὁ νόμος 1836 ἐθεώρησε καλὸν διὰ τὸν συμβιβασμὸν τῶν συμφερόντων ἐκείνων νὰ λαμβάνεται τὸ δίπλωμα δι’ ἓν ἔτος· εἰς μίαν μόνον περίπτωσιν, περίπτωσιν φορτώσεως, περίπτωσιν ναύλου πραγματικοῦ, τότε νὰ δίδεται παρὰ τῶν προξένων παράτασις διὰ τὸν τελευταῖον πλοῦν, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ᾖναι πλέον τῶν τριῶν μηνῶν, διότι οὐδέποτε ταξείδιον δύναται νὰ διαρκέσῃ περισσότερον· ἐδίδετο καὶ ἐκτάκτως δευτέρα παράτασις, ἐὰν ὑπάρχουν σπουδαῖοι λόγοι, καὶ πρέπει νὰ ἐρωτᾶται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἐνθυμοῦμαι ὅμως καλῶς, ὅτι τὰ παράπονα ἀπὸ οὐδὲν ἄλλο μέρος τοῦ ἐξωτερικοῦ ἤρχοντο, παρὰ ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν, καὶ ἤρχοντο ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἰδιοκτησίαν ἐπὶ τοῦ πλοίου, καὶ εἶχον δανεισθεῖ· πολλὰ ὀλίγοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν κύριοι τοῦ πλοίου καὶ δὲν εἶχον δάνεια. Διὰ νὰ συμβιβάσω ὅμως τὰ ἀντικρουόμενα ἐκεῖνα συμφέροντα ὑπέβαλον τότε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποίουν μίαν διάταξιν τοῦ Νόμου περὶ ναυτιλιακῶν διπλωμάτων. Τότε ἐνόμισα, ὅτι ἂν δώσωμεν ἓν χρονικὸν διάστημα δεκαοκτὼ μηνῶν καὶ τὸν τελευταῖον ἀληθῆ ὅμως πλοῦν, ὅτι συνεβιβάζοντο καὶ τὰ ἀληθῆ συμφέροντα τῆς ναυτιλίας, καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου μοὶ ἐγένετο παρατήρησις, ὅτι τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν δεκαοκτὼ μηνῶν δὲν εἶναι ἀρκετὸν, καὶ ὅτι ἔπρεπε πρὸς ἄρσιν παντὸς παραπόνου νὰ τὸ παρατείνωμεν ἐπὶ δύω ἔτη. Ἐδέχθην τότε τὴν τροπολογίαν ἐκείνην, ἔφερον μόνον μίαν τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ὅτι ἀντὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι δίδεται ἡ παράτασις, ὁ τελευταῖος πλοῦς εἰς τὸ ὑπὸ ναύλωσιν πλοῖον, δίδεται εἰς τὸ ὑπὸ φόρτωσιν πλοῖον· καὶ κατὰ τοῦτο βλέπω μίαν διαφορὰν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀπὸ τὸν Νόμον τοῦ 1871, διότι ἐγὼ ὑπεστήριξα, ὅτι μόνον τὸ ὑπὸ φόρτωσιν πλοῖον δύναται νὰ λάβῃ τὴν παράτασιν. Διότι διὰ τῆς προτέρας διατάξεως ἐγένετο κατάχρησις, διότι παρίστατο ὅτι εἶχε ναῦλον, ἔφερε φορτωτικὴν, ἔφερε ναυλωτικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπραγματοποιοῦντο· διὰ ταῦτα καὶ διότι ἐσκέφθην ὅτι, ἂν πράγματι ὁ πλοίαρχος εἶχε ναῦλον, ὁ μεταξὺ τῆς ναυλώσεως καὶ τῆς φορτώσεως χρόνος δὲν δύναται νὰ ᾖναι μέγας, διότι δὲν πιστεύω ὅτι ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ περίστασις νὰ λήξῃ τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα μεταξὺ τῆς ναυλώσεως καὶ φορτώσεως....

§62ΡΑΛΛΗΣ. (θόρυβος) Ὅταν γείνῃ φόρτωσις εἰς ἕνα λιμένα, καὶ ἀναχωρήσῃ καὶ φθάσῃ εἰς ἕτερον, κατὰ δὲ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐκφορτώσεως λήξῃ ἡ προθεσμία ἡ διετὴς, τότε δίδεται ἡ παράτασις οὐχὶ πρὸς φόρτωσιν, ἀλλ’ ἵνα ἐπανέλθῃ εἰς τὸν λιμένα.

§63ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ περίστασις αὕτη εἶναι παρὰ πολὺ σπανία.

§64ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ὑποθέτει ὅτι ἐτελείωσεν ὁ πλοῦς.

§65ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Φρονῶ ἑπομένως ἐπειδὴ εἶχον μελετήσει ἄλλοτε τὸ ζήτημα καὶ εἶχον ἴδει τὰς διαφόρους ἐκθέσεις... (θόρυβος). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν λέγει ὅτι τὰ ἐπιμελητήρια τῆς Σύρου καὶ τῶν Πατρῶν μετέβαλον γνώμην. Τοῦτο δὲν εἶναι παράξενον, διότι πιθανὸν ἕνεκα τῶν νεωτέρων ἀναγκῶν τῆς Ἑλ. ναυτιλίας νὰ ἀπεδείχθη ἡ ἀνάγκη αὕτη· ἀλλὰ, κύριοι, τὴν ἑτέραν ἀρχὴν τῆς ἀπεριορίστου ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν τὸ Νομοσχέδιον τοῦ ἐντίμου κ. Τρικούπη ἔχει, καθὼς καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σιμοπούλου θέλει νὰ φέρῃ, δὲν δύναμαι νὰ συζητήσω· ἕτεροι ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ καὶ μᾶλλον συνῳκειωμένοι πρὸς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν δύνανται νὰ φέρουν γνώμην. Τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι ἡ διὰ μιᾶς μετάβασις ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς νομοθετικῆς εἰς ἑτέραν ἔχει πάντοτέ τι τὸ ἐπικίδυνον· καλλίτερον νομίζω καὶ φρονιμώτερον νὰ γείνῃ δεκτὸς ὁ νόμος ἤδη τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος δίδει παράτασιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ διαρκέσῃ ἓξ μῆνας διὰ τὸν τελευταῖον πλοῦν, ὥστε δύω ἔτη καὶ ἓξ μῆνας εἶναι ἀρκετὸν χρον. διάστημα. Ἄλλως, ἡ ἀρχὴ ἐκείνη ἀποτελεῖ ἰδιαίτερον νόμον καὶ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς τροπολογία τοῦ ὑποβαλλομένου Νομοσχεδίου· ἡ ἀρχὴ ἐκείνη δύναται νὰ ὑποβληθῇ ὡς ἕτερον νομοσχέδιον καὶ νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῶν ἐπιμελητηρίων ὅλων, καὶ νὰ ψηφισθῇ ὡς ἰδιαίτερος νόμος. Ταῦτα ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν.

§66Ν. ΝΟΜΙΚΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, καὶ ὡς ἀνήκων εἰς νῆσον ναυτικὴν, σπουδαίως ἐνδιαφερομένην ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, καὶ ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπὶ τῶν ναυτικῶν Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχεδίου, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἐξηγήσω ὑμῖν ἐν ὀλίγοις τὰς σκέψεις, ἀφ’ ὧν ἐπήγασε τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἡ Ἐπιτροπὴ ἔσχε τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν καὶ ἀπόφασιν ὑμῶν, συγχρόνως δὲ νὰ δικαιολογήσω κἀγὼ τὴν ἐμὴν ψῆφον ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Τὸ ἀντικείμενον, κύριοι, ὡς καλῶς ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες, ἐφ’ οὗ πρόκειται ἤδη νὰ νομοθετήσωμεν, εἶναι λίαν σπουδαῖον, ὡς ἐφαπτόμενον ἀμέσως τῶν συμφερόντων τῆς ἐμπορικῆς ἡμῶν ναυτιλίας καὶ ἀναγόμενον εἰς σχέσεις πολλαπλᾶς τῶν τε πλοιάρχων πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν πλοίων, καὶ τούτων αὖθις πρὸς τοὺς ναυτοδανειστὰς καὶ ἀσφαλιστάς· ἑπομένως δέον μετὰ πολλῆς περισκέψεως νὰ προβῶμεν εἰς ἴσην ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων ἑκατέρων, χωρὶς νὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον νὰ προστατεύσωμεν ἐκ μονομερείας τὸν ἕνα ἐπὶ βλάβῃ τοῦ ἑτέρου. Ὁ ὑπὸ τὰ στοιχεῖα ΥΛΔʹ. νόμος τῆς 5ης Ἰουλίου τοῦ 1871 προεκλήθη συνεπείᾳ παραπόνων πλείστων ἰδιοκτητῶν πλοίων καὶ πλείστων ναυτοδανειστῶν, καὶ προεκλήθη ἵνα θέσῃ τέρμα εἰς τὰς καταχρήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι συνεχῶς συνέβαινον ἀπὸ τὰς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἑλλην. προξενικὰς ἀρχὰς ἕνεκα τῆς εὐκολίας μεθ’ ἧς ἐχορήγουν αὗται ἑκάστοτε νέας παρατάσεις διπλωμάτων ἐπὶ ἓν ἔτος σύμφωνα μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἀπὸ 14 Νοεμβρίου 1836 Β. Διατάγματος περὶ ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐδιπλασιάσθη ὁ χρόνος τῆς διαρκείας τῶν ναυτιλιακῶν διπλωμάτων καὶ ἀπηγορεύθη εἰς τὸ μέλλον νὰ δίδεται ἑτέρα παράτασις μετὰ τὴν λῆξιν τῆς διετοῦς προθεσμίας. Ὁ νόμος οὗτος, κύριοι, δὲν ὑπῆρξε καταθλιπτικὸς διὰ τὴν ἐμπορικὴν ἡμῶν ναυτιλίαν· ἀπεναντίας, ὁ ὅρος τοῦ νὰ προσέρχωνται τὰ πλοῖα ἐφάπαξ ἐντὸς τῆς διετίας εἰς τὸν οἰκεῖον τῆς ἐγγραφῆς των λιμένα, εἶναι κατ’ ἐμὲ καὶ κατὰ τὴν γνώμην εἰδημονεστέρων περὶ τὰ τοιαῦτα, οὐ μόνον προνοητικός, ἀλλὰ καὶ εὐεργετικὸς καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόληψιν τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας καὶ διὰ τὴν ἐξασφάλιαν τῶν ἰδιωτῶν ναυτοδανειστῶν, καὶ διὰ τὴν ὀφειλομένην τακτικὴν λογοδοσίαν πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν πλοίων ὑπὸ τῶν ἐμμίσθων ἢ ἐπὶ μεριδίῳ πλοιάρχων, καὶ διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων ἀσφαλίστρων εἰς τὰ μικρὰ ἀσφαλιστικὰ καταστήματα, ἢ καὶ εἰς ἰδιώτας ἀσφαλιστάς, καθόσον καὶ τοιοῦτοι ὑπάρχουσι· πασίδηλον δὲ εἶναι ὅτι ὅσον ἀσφαλέστερα εἶναι τὰ διατιθέμενα ὑπὲρ τῶν πλοίων χρηματικὰ ποσά, τοσοῦτον ἡ ναυτιλία ἡμῶν προάγεται καὶ εὐημερεῖ, διότι πλεῖστα ὡς ἐκ τούτου κεφάλαια συῤῥέουσι εἰς ταύτην. Ἐὰν ἡ διάταξις αὕτη ἤθελε καταργηθῆ, ἤθελε φέρει εἰς πολὺ δυσχερῆ θέσιν τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν πλοίων καὶ τοὺς ναυτοδανειστάς· ἤθελεν ἀναγκάσει αὐτοὺς νὰ ὑποβάλλωνται εἰς ἐκτάκτους καὶ εἰς σπουδαίας δαπάνας, ἵνα καταδιώκωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοὺς πλοιάρχους καὶ ζητῶσι τὴν διὰ βίας προσαγωγὴν τῶν πλοίων των εἰς τὸν οἰκεῖον λιμένα· γινώσκετε δὲ πάντες ὁποίαν ἐξουσίαν ἔχει ὁ πλοίαρχος ἐπὶ ξένης ἰδιοκτησίας, καὶ ὁποίας δύναται ὁ τοιοῦτος νὰ διαπράξῃ καταχρήσεις, ἐὰν τύχῃ κακῆς πίστεως. Πλεῖστα παραδείγματα ἠδυνάμην νὰ σᾶς φέρω ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἀλλὰ παραλείπω ταῦτα, ἵνα μὴ κατονομάσω πρόσωπα. Ὁ νόμος λοιπὸν ὁ ὑπὸ στοιχεῖον ΥΛΔʹ. ἔχει τὰ πλεονεκτήματα ταῦτα, οὐχ ἧττον περὶ τὴν ἐφαρμογήν του προσέκρουσε σπουδαίως, διότι ὑπῆρξεν ὑπὲρ τὸ δέον αὐστηρὸς καὶ διότι παρουσίασε μίαν σπουδαίαν ἔλλειψιν, ἀφῆκε ἕν μέγα κενὸν εἰς ἐκτάκτους τινὰς καὶ συγκεκριμένας περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐθεράπευσε. Πρόσφατοι καὶ ζωηραὶ εἰσέτι διατηροῦνται αἱ ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν πρὸ μικροῦ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως· μέγας ἐκεῖ ἀριθμὸς πλοίων ἐμπορικῶν σπεύδων νὰ περαιώσῃ τὸν τελευταῖον αὐτοῦ πλοῦν εἰς τὸν Εὔξεινον, παρεκωλύθη αἴφνης ἐκεῖ καὶ ὑπεχρεώθη νὰ ἐπανακάμψῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἀνανεώσῃ τὰ ληξιπρόθεσμα ναυτιλιακά του ἔγγραφα. Ἀναλογισθῆτε, κύριοι, τὴν θέσιν εἰς ἣν εὑρέθησαν οἱ πλοίαρχοι ἐκεῖνοι κινδυνεύοντες, οὐ μόνον νὰ ἀπολέσουν τὸ ταξείδιον αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποβληθοῦν εἰς ἀποζημιώσεις ἐκ μέρους τῶν ναυλωτῶν· διὸ ἠναγκάσθησαν πολλὰ τῶν πλοίων τούτων νὰ ἀντικαταστήσωσι τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν σημαίαν δι’ ἑτέρας, ὡς προελέχθη, Ῥωσσικῆς, Βλαχικῆς καὶ Τουρκικῆς· ἄλλα δὲ, καί τοι λαβόντα τὰ ναυτιλιακὰ αὐτῶν ἔγγραφα διὰ τὴν Μεσόγειον, ἠναγκάσθησαν νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ ὅπου τὰ ἐκάλει ἡ ἐργασία των, τὰ συμφέροντά των, εἰς τὸν Εὔξεινον. Τὴν ἔλλειψιν τοῦ νόμου τούτου διείδε καὶ ἡ προκάτοχος καὶ ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις. Καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις σπουδαίως ἐμερίμνησε καὶ ἡ ἐνεστῶσα ἐπίσης κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως καταρτίσῃ νομοσχέδιον, τεθεῖσα ὡς γνώμονα καὶ ἀσφαλῆ ὁδηγὸν διαφόρους γνώμας, ἃς ἔλαβεν ἀπὸ τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια, ἀπὸ τὰς σπουδαιοτέρας ἀσφαλιστικὰς ἑταιρίας καὶ ἀπὸ τοὺς περὶ τὰ τοιαῦτα εἰδήμονας. Τὰς ἐμβριθεῖς γνώμας τούτων εὐηρεστήθη ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸς ν’ ἀνακοινώσῃ καὶ εἰς ἐμὲ ὡς εἰσηγητὴν, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι διεφωτίσθην ἐξ αὐτῶν ἀρκούντως. Δύω νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς· τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου βουλευτοῦ κυρίου Τρικούπη, τὸ ἕτερον ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργοῦ. Ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια ἐμελετήσαμεν μετ’ ἐπιστασίας καὶ ἐν ἀμφοτέροις εἴδομεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν, μίαν καὶ τὴν αὐτὴν τάσιν, τὴν ἄρσιν παντὸς κωλύματος περὶ τὴν ἐλευθέραν κίνησιν τῶν ἐμπορικῶν πλοίων καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων τρίτων. Ἀλλὰ δὲν ἐθεωρήσαμεν λυσιτελὲς ν’ ἀποδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολλογγίου βουλευτοῦ κυρίου Τρικούπη ὅπως εἶχεν· ἐπροτιμήσαμεν μᾶλλον τὸ τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· πρῶτον, διότι πολλὰ τῶν ἑλληνικῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα ἤθελον λάβει καὶ ἅπαξ μόνον τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 5 παράτασιν τῆς ἰσχύος τῶν ναυτιλιακῶν αὐτῶν διπλωμάτων, καὶ ὅσας ἐὰν ἤθελον λάβει εἰς τὸ μέλλον ἀνανεώσεις αὐτῶν κατὰ τὸ ἄρθρον πρῶτον, σπανιώτατα ἵνα μὴ εἴπω οὐδέποτε ἤθελον ἐπανέρχεσθαι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος τούτου δύναται εὐκόλως νὰ κατανοήσῃ τις, ὅταν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι πλεῖστοι τῶν ναυτιλλομένων, ἀπομακρινόμενοι ἐπὶ πολλὰ καὶ συνεχῆ ἔτη τῆς πατρῴας γῆς, διατίθενται ψυχρῶς καὶ πρὸς τὴν πατρίδα καὶ πρὸς τοὺς οἰκείους, καὶ χάνουσι βαθμηδὸν καὶ λεληθότως τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καὶ πρὸς τὴν οἰκογένειαν αἴσθημα, καὶ εἰς τοῦτο ἀποδίδεται ἡ ἀπώλεια πολλῶν ἐκ τῶν καλλιτέρων ναυτικῶν μας, οἱ ὁποῖοι ἀποδημήσαντες ἐπὶ μακρὸν οὐδέποτε πλέον ἐπανῆλθον. Ἐθεωρήσαμεν λοιπὸν ἐπιβλαβῆ πᾶσαν ἐνίσχυσιν τῆς τοιαύτης μακρᾶς ἀποδημίας. Δεύτερον, ἡ κατὰ τὸ ἄρθρ. 1, ἐδάφ. βʹ. ἐπίσκεψις εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὅπου ὑπάρχουσιν γενικοὶ πρόξενοι, πρόξενοι, ἢ ὑποπρόξενοι μετὰ ἢ ἄνευ λιμενικῆς ἀρχῆς, δὲν παρέχουσι τὰς ἀναγκαίας ἐκείνας ἐγγυήσεις τῆς ἀκριβείας καὶ τῆς εἰλικρινείας μεθ’ ὧν πρέπει αἱ τοιαῦτα ὑποθέσεις νὰ διεξάγωνται. Δὲν ἐννοῶ, ταῦτα λέγων, οὔτε νὰ κακίσω, οὔτε νὰ δυσφημήσω, οὔτε νὰ ὑποβιβάσω τὴν ἠθικὴν ἀξίαν τῶν ἑλληνικῶν προξενικῶν ἀρχῶν· ἐννοῶ μόνον ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ἐπίσκεψις δὲν θὰ γίνεται ἐνώπιον τῶν ἐνδιαφερομένων, θὰ ᾖναι πλημμελής. Ἂν ἡ ἐπίσκεψις γίνεται εἰς τὸν λιμένα τῆς ἐγγραφῆς τοῦ πλοίου ὑπὸ τὰ ὄμματα τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων καὶ ἄλλων, ἐν οἷς πλεῖστοι δὲν θὰ διετίθενται εὐνοϊκῶς πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους διὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς καλῆς τοῦ πλοίου καταστάσεως, θὰ παρέχῃ πλείους ἐγγυήσεις· καὶ ἂν ὁ δημόσιος οὗτος ἔλεγχος, ἡ γενικὴ αὕτη ἐπίβλεψις, ἡ ὁποία θὰ γίνεται οὕτως, δὲν θὰ καθιστᾷ προσεκτικώτερον τὸν λιμενικὸν ὑπάλληλον περὶ τὴν ἀκριβῆ ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, δὲν δύνασθε νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε, ὅτι ἐντεῦθεν δὲν θὰ ὠφεληθῶσι σπουδαίως οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ γνωρίζουν τὰ περὶ τῆς καλῆς ἢ κακῆς καταστάσεως τοῦ πλοίου, ἀρυόμενοι εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας καὶ ὅτι τοῦτο δὲν ἤθελε συντείνει εἰς πλειοτέραν ἀσφάλειαν τῶν συμφερόντων τῶν ναυτοδανειστῶν καὶ τῶν ἀσφαλιστῶν. Τρίτον, εἰς τὸ ἄρθρ. 1, ἐδάφιον βʹ. γίνεται λόγος περὶ δανείων, ληξιπροθέσμων, δὲν γίνεται ὅμως μνεία καὶ περὶ τῶν τόκων τῶν μὴ ληξιπροθέσμων, οἱ ὁποῖοι πολλάκις ἀποβαίνωσι σπουδαιότατοι, διότι ὡς γινώσκεται οἱ τόκοι οὗτοι ἐτησίως ἀνέρχονται εἰς μεγάλα ποσά, ὑπολογιζόμενοι εἰς 20% κατ’ ἔτος, καὶ τὰ ναυτοδάνεια διομολογοῦνται διὰ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη, καὶ ὅτι καθίσταται ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων τούτων δύσκολος, καὶ τελευταῖον ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ ἄρθρου 1 θὰ ἀπαντηθῶσι πολλὰ προσκόμματα, διότι σὺν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ ἄρθρου τούτου πρέπει νὰ ἐκπληρῶνται συγχρόνως καὶ αἱ διαλαμβανόμεναι ἐν αὐτῷ διατυπώσεις πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τούτων· αὗται ὅμως εἰσὶ οὐ μόνον δύσκολοι, ἀλλ’ ἐν πολλοῖς καὶ ἀνεφάρμοστοι ὑπὸ πρακτικὴν ἔποψιν, ἡ δὲ διὰ τηλεγράφου προτεινομένη συνεννόησις πρὸς λῆψιν τῆς συγκαταθέσεως τῶν ἐνδιαφερομένων δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἀρκούντως ἀσφαλὴς καὶ βεβαία, ὅπως μία ἐπίσημος ὁμολογία αὐτῶν. Ἐπὶ τῶν λόγων τούτων στηριζομένη ἡ ἐπιτροπὴ δὲν παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Μεσολογγίου βουλευτοῦ κ. Τρικούπη, ἀλλ’ ἐπροτίμησε τὸ ὑπουργικόν, τὸ διατηροῦν ἐν ἰσχύϊ τὸν νόμον τῆς 5 Ἰουνίου 1871, καὶ θέλον μόνον ν’ ἀναπληρώσῃ τὴν σπουδαίαν ἐκείνην ἔλλειψιν, ἣν καὶ ἡ πεῖρα καὶ ἡ λογικὴ κατεδίκασε· διότι ὡς ἀπέδειξα ὁ νόμος ὁ ὑπὸ στοιχεῖον ΥΛΑʹ. καθόλου μὲν ἐξεταζόμενος δὲν εἶναι ποσῶς καταθλιπτικός, ἀλλὰ μᾶλλον εὐεργετικὸς κατὰ τὴν ἰδέαν ἡμῶν, πλημμελὴς δὲ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρουσιαζομένην ἔλλειψιν, ἧς ζητεῖται ἤδη ἡ ἀναπλήρωσις. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποδεχθεῖσα τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργοῦ ἐπήνεγκε μικρὰν τροποποίησιν ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν δέον νὰ δίδεται ἡ συγκατάθεσις ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου, προκειμένου περὶ τῆς παρατάσεως τοῦ διπλώματος ἐν ταῖς ὡρισμέναις ἐκείναις περιπτώσεσι· τὴν τροποποίησιν δὲ ταύτην ἐπεδέχθη καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργός. Ἐνταῦθα θέλω κάμει μικρὰν ἔτι παρατήρησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, προϊὸν τῆς πείρας ἀνδρῶν εἰδικῶν περὶ τὰ τοιαῦτα. Εἰς τὸ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3 εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται μνεία, ὅτι ἡ παράτασις δίδεται δι’ ἕνα καὶ μόνον ἀκριβῶς ὁριζόμενον πλοῦν, νὰ προστεθῇ ἡ λέξις ἢ ἀμφοτερόπλουν, δηλ. πηγαιμὸν καὶ ἐπιστροφήν· τοῦτο δὲ ὅπως σαφηνισθῇ καλλίτερον ἡ ἔννοια καὶ μὴ ἐπέλθῃ παρεξήγησίς τις περὶ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ.

§67ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἶναι περιττόν.

§68ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Αὐτὸ νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§69ΝΟΜΙΚΟΣ. Θεωρῶ ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ ἐξηγήσῃ τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς πρὸς ἄρσιν πάσης εἰς τὸ μέλλον παρεξηγήσεως. Πλὴν τούτων, κύριοι, ἀνεπτύχθησαν πρὸ μικροῦ ἐνταῦθα δύω ἕτεραι γνῶμαι, καθ’ ὧν ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὰς σκέψεις μου. Πρώτη γνώμη, τοῦ νὰ χορηγηθῇ εἰς τοὺς προξένους τῆς Μασσαλίας, τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Ἀλεξανδρείας ἰδιαιτέρα δικαιοδοσία ὁμοία μὲ τὴν τοῦ προξενείου ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὅπως ἐξαιρετικῶς ἀπολαύωσιν οὗτοι τοῦ δικαιώματος τῆς ἀνανεώσεως τῶν διπλωμάτων ἐν ὡρισμέναις περιπτώσεσι. Τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὸν, οὔτε δίκαιον, καθόσον ἤθελον ἐπέρχεσθαι ἐντεῦθεν πλεῖσται ὅσαι καταχρήσεις· διότι θὰ παρουσιάζοντο συνεχῶς εἰκονικαὶ ἢ πλασταὶ ναυλώσεις πρὸς ἐπίτευξιν νέου ἑκάστοτε διπλώματος. Ἀνεπτύχθη δὲ καὶ δευτέρα γνώμη, ὡς εἶπον προηγουμένως, ὅτι πρέπει τὸ πλοῖον νὰ μένῃ ἐλεύθερον, ἀντὶ νὰ προσεγγίζῃ εἰς ἕνα ὡρισμένον λιμένα, νὰ μεταβαίνῃ εἰς οἱονδήποτε λιμένα θέλει πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ληξιπροθέσμων διπλωμάτων του. Τὸ τοιοῦτον δὲν νομίζω ὀρθὸν, διότι ἢ πρέπει τὸ πλοῖον εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν πάντοτε λιμένα τὸν τῆς ἐγγραφῆς του νὰ προσεγγίζῃ ὁσάκις πρόκειται ν’ ἀνανεώσῃ τὰ ναυτιλιακά του ἔγγραφα, ἢ ἀδιάφορον ἂν εἰς ἕτερον ξένον, ἢ ἡμεδαπὸν ἤθελε προσέρχεσθαι, διότι οὕτως ἤθελεν ἐκλείπει ἡ ἐπιζητουμένη ἐγγύησις περὶ τῆς ἀκριβείας καὶ εἰλικρινείας τῆς ἐπισκέψεως· καὶ δεύτερον πῶς θὰ γνωρίζῃ ὁ ναυτοδανειστὴς ἢ οἱ ἔχοντες ἐνδιαφέρον ἐπὶ τοῦ πλοίου εἰς ποῖον τῶν λιμένων τῆς Ἑλλάδος θὰ προσεγγίσῃ καὶ πότε θὰ προσεγγίσῃ τὸ πλοῖον, ὥστε νὰ λαμβάνωσιν ἐγκαίρως τὰ ἁρμόζοντα προνοητικὰ μέτρα καὶ νὰ διορίζωσιν ἐκεῖ πληρεξουσίους, ὅπως ἀντιπροσωπεύωσι τὰ συμφέροντά των; ἐκτὸς ἐὰν ἐννοῆτε νὰ διατηρηθῇ καὶ ἐνταῦθα ἡ ἰσχύουσα διάταξις, ὅτι ὁσάκις πρόκειται ἓν πλοῖον νὰ ἐγγραφῇ εἰς ἕνα λιμένα, νὰ εἰδοποιῇ τὴν λιμενικὴν ἀρχὴν τοῦ τόπου ἔνθα εἶναι ἐγγεγραμμένον, καὶ οὕτω νὰ δύνανται νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ διορίζωσι τοὺς ἀντιπροσώπους των πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων αὑτῶν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου μὲ τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπιφέρομεν. Φρονῶ δὲ ὅτι ἂν ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, δὲν θέλει φανῆ ποσῶς ὅτι ψηφίζει κατὰ τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, ἥν τινες ἐπεκαλέσθησαν ἐνταῦθα ὄχι εὐλόγως· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κἀγὼ θὰ ἤμην σφόδρα ἐναντίος, καθότι δύναμαι νὰ συγκαταριθμηθῶ ἐν τοῖς πρώτοις μάλιστα τῶν ἐπιζητούντων τὴν ἀπρόσκοπτον, τὴν ἐλευθέραν παντὸς περιεσκεμμένου περιορισμοῦ κίνησιν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας· ἑτέρωθεν ὅμως ἀποβλέπων εἰς ὑπέρτερόν τι συμφέρον, τὸ ἐθνικόν, εὐλαβούμενος δὲ τῶν δικαιωμάτων τῶν ναυτοδανειστῶν, τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν ἀσφαλιστῶν, δὲν θέλω οὔτ’ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ δυσχεράνω τὴν θέσιν ἐκείνων, οἵτινες διὰ τῆς προθύμου καταβολῆς τῶν χρηματικῶν αὑτῶν κεφαλαίων χορηγοῦσι τὰ οὐσιώδη στοιχεῖα τῆς ὑπάρξεως, τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς προαγωγῆς εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἡμῶν ναυτικόν, μεθ’ οὗ τοσαῦτα καὶ τηλικαῦτα τοπικὰ συμφέροντά εἰσιν ἀλληλένδετα, καὶ πρὸς τὸ ὁποῖον εὐλόγως ἀτενίζομεν οἱ πάντες, εὐέλπιδες διά τε τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ κυρίως ναυτικοῦ ἡμῶν ἔθνους. Ἡ Βουλὴ ἐν τῇ εὐθυκρισίᾳ αὐτῆς ἂς ἀποφασίσῃ ὅ,τι ἂν κρίνῃ συμφερώτερον διὰ τὰ καλῶς ἐννοούμενα συμφέροντα τῆς ἐμπορικῆς ἡμῶν ναυτιλίας.

§70ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τί καλὸν βλέπετε εἰς τὴν πρότασιν ἐκείνην, ἥτις ἀφορᾷ τὰ μὴ βεβαρυμένα μὲ χρέη πλοῖα καὶ πλοιαρχούμενα ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἰδιοκτήτου τοῦ πλοίου;

§71ΝΟΜΙΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι λίαν σπάνιον, καὶ ὄχι τὸ συνήθως συμβαῖνον, καὶ δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς μία ἐξαίρεσις· δὲν πρόκειται δὲ ἤδη νὰ νομοθετήσωμεν διὰ σπανίας τινὰς καὶ ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις.

§72ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἄν ὁ δανειστὴς πληρωθῇ ἀπὸ τὸν πλοίαρχον, δὲν ἔχει κἀνένα λόγον νὰ τὸν περιμένῃ· διατί θέλετε νὰ τὸν δεσμεύσητε;

§73ΝΟΜΙΚΟΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ δεσμεύσω οὐδένα. Ἐξήγησα δὲ προσηκόντως, νομίζω, τοὺς λόγους, δι’ οὓς θεωρῶ ἐπάναγκες νὰ προσεγγίζωσι τὰ πλοῖα εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας καὶ φρονῶ ὅτι δὲν ἀνῃρέθησαν εἰσέτι οἱ λόγοι μου οὗτοι.

§74ΖΩΧΙΟΣ. Νομίζω, ὅτι σοφῶς ποιῶν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἠρώτησε τὰ ἐπιμελητήρια καὶ τὰς ἀσφαλιστικὰς ἑταιρίας· ἠρώτησε καὶ τὴν Σῦρον νομίζω, ἢ ὄχι; Ἐδῶ δὲ ἔχομεν τὴν Σῦρον λαλοῦσαν διὰ τοῦ βιβλίου τούτου· καὶ ὅταν δὲ λαλῇ ἡ Σῦρος, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀκούηται ἡ φωνή της, προκειμένου περὶ τοιούτου τινὸς ζητήματος. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ζητήματος ἄλλου, ἦτον ἐπιτετραμμένον νὰ καταφρονηθῇ ἡ γνώμη αὐτῆς, ἀλλὰ προκειμένου λόγου περὶ τοῦ παρόντος ζητήματος πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνή της.

§75ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τώρα θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§76ΖΩΧΙΟΣ. Πολὺ καλά. Οὐδόλως περὶ αὐτοῦ φροντίζω.

§77ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ φέρω εἰς τὴν θέσιν του τὸ ζήτημα.

§78ΖΩΧΙΟΣ. Εἶμαι εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος.—Ἡ Σῦρος ὑπέβαλεν νομοσχέδιον, ὅπερ συνέταξεν ἡ ἰδία· ἂς ἐξετάσωμεν δὲ αὐτὸ διὰ νὰ μάθωμεν τί ἤθελε καὶ τί ἐζήτει. «Ἄρθρον 7. Πλοῖον, ἐπιβεβαρυμένον μὲ χρέη ἢ χρηματικὰ κεφάλαια, ἢ ἔχον πολλοὺς συνιδιοκτήτας, δὲν δύναται ν’ ἀποφύγῃ τὴν ἅπαξ τοὐλάχιστον τοῦ ἔτους προσέλευσίν του εἰς τὸν λιμένα τῆς νηϊοκατατάξεώς του, ἐπὶ προφάσει συνεχῶν ταξειδίων, ἐκτὸς ἐὰν οἱ ὡς εἴρηται ἐνδιαφερόμενοι ἐπέτρεψαν ἐγγράφως τὴν καὶ μέχρι διετίας παράτασιν τῆς προσελεύσεως. Τὰ ναυτικὰ διπλώματα συνεπῶς δὲν ἰσχύουν πέραν τῆς διετίας. Ἄρθρον 8. Πλοίαρχος, μὴ ἐκτελέσας τὴν περὶ ἐπανόδου παραγγελίαν λιμενικῆς ἢ προξενικῆς ἀρχῆς, καὶ μὴ ἐλθὼν ἐν ὥρᾳ, τιμωρεῖται ὡς ἔνοχος ναυταπάτης». Διατί; τὸν πλοίαρχον τὸν θέλει νοικοκύρην. Ποῖος νοικοκύρης ἀποφασίζει νὰ ἀφήσῃ τὴν γυναῖκά του νὰ ἀφήσῃ τὰ παιδιὰ του ἐπὶ πολλὰ ἔτη; Καὶ τοῦτο μὲν λέγει ἡ Σῦρος· ἐὰν δὲ σκέπτετε καλῶς ἢ κακῶς, εἶναι ἔργον μας νὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§79ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πότε ἔγεινεν αὐτό;

§80ΖΩΧΙΟΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1869.

§81ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπε;

§82ΖΩΧΙΟΣ. Ἡ Σῦρος. Αὕτη εἶναι ἡ ἔκθεσις, ἣν ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν μετὰ σχεδίου νόμου ἐμποροπλοίαρχοι πολλοὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν περιουσίαν των εἰς τὰ πλοῖα. Ἠξεύρετε δὲ τί λέγουν εἰς τὴν ἔκθεσίν των αὐτοὶ καὶ διατί κατ’ αὐτοὺς πάσχει ἡ ναυτιλία; Ἔχομεν, λέγουν, ἀνάγκην ναυτικῆς πίστεως· ἐὰν δὲ δὲν ἀνορθώσητε τὴν ναυτικὴν πίστιν, τίποτε μ’ ὅλας τὰς θεωρίας σας δὲν θὰ κατωρθώσητε. Σημειωτέον δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ὑπεβλήθη ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου περὶ ναυτικῆς τραπέζης, τῆς ὁποίας τὰ κεφάλαια θὰ ἐχορήγει τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον.

§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Θὰ γείνῃ καὶ αὐτό.

§84ΖΩΧΙΟΣ. Ὅταν ὁ κ. Πετράκης ὁ τότε ὑπουργὸς, ἐνδίδων εἰς ἐπιμόνους ἀπαιτήσεις, παρέτεινε τὸ ἓν ἔτος τῶν ναυτικῶν διπλωμάτων εἰς δύω, εἶπον κατ’ ἐμαυτὸν ὅτι ἡ τράπεζα δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ, διότι τὰ χρήματα θὰ χαθοῦν, διότι ἀπὸ τὴν ναυτιλίαν μας λείπει ἡ πίστις. Ὁ κ. Σιμόπουλος εἶπεν ὅτι ἡ ναυτιλία μας θαλασσοπορεῖ εἰς τοὺς Ὠκεανούς, ἐν ᾧ τὸ καιρῷ ἐκείνῳ μόνον τὴν ἄνοιξιν ἐταξείδευον οἱ ναυτικοί μας. Ἀλλ’ ἀπατᾶται ὁ κ. Σιμόπουλος, διότι ἀληθῶς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης οἱ ἄνδρες Μιαούλης καὶ οἱ ὅμοιοί του ἐθαλασσοπόρουν εἰς τὸν Ὠκεανὸν, ἐθαλασσοπόρουν μάλιστα ὁδηγὸν ἔχοντες τὰ λεγόμενα ........

§85ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ὡς πρὸς αὐτό.

§86ΖΩΧΙΟΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω. Σημειωτέον δὲ ὅτι νομοθετοῦμεν ἀνοήτως ἀπὸ τὸ 1836. Διατί; Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ διὰ νὰ μάθῃ πῶς νομοθετοῦμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἄρθρον 19 τοῦ νόμου τοῦ 1833. Προσέξατε τί λέγει. «Δι’ ἕκαστον Ἑλληνικὸν ἐμπορικὸν πλοῖον, ἀναγνωρισθὲν ὡς ἐθνικόν, ὅταν μὲν εἶναι διωρισμένον νὰ πλέῃ εἰς τὰς ἐντὸς τοῦ στενοῦ τῶν Γαδείρων θηλάσσας, θέλει λαμβάνεσθαι δι’ ἓν ἔτος, ὅταν δὲ εἰς τὰς ἐκτὸς αὐτοῦ τοῦ πορθμοῦ, δι’ ἕκαστον ταξείδιον ναυτιλιακὸν δίπλωμα». Ἄλλο λοιπὸν εἶναι τὸ ταξείδιον τοῦ Ὠκεανοῦ, ὀνομάζει δὲ αὐτὸ ὁ νόμος εἰδικὸν ταξείδιον, διαρκεῖ δὲ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη. Καὶ ἂν θέλῃ νὰ συμπληρώσῃ τις τὸ ταξείδιον αὐτὸ εἰς ἓν ἔτος, εἶναι ἀδύνατον· ἐξαιρεῖται, δηλαδὴ ὁ εἰδικὸς πλοῦς ὁ ἐκτὸς τῶν Γαδείρων, τὰ δὲ ἄλλα ταξείδια δὲν διαρκοῦσι πλέον τοῦ ἔτους. Σᾶς εἶπον δὲ οἱ ἀντιλέγοντες ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν ἔχουν ἀνάγκην ναυτικῶν διπλωμάτων. Ἀλλὰ τῆς Ἀγγλίας τὸ Κράτος πόθεν ἄρχεται καὶ ποῦ τελευτᾷ; Ἠξεύρετε ὅτι κατὰ τὸ λέγειν τῶν Ἄγγλων δὲν δύει ποτὲ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὁ ἥλιος, διότι ἐκτείνεται αὕτη περὶ τὴν γῆν, ὅταν δὲ εἰς τὸ ἓν αὐτῆς μέρος δύει ὁ ἥλιος εἰς τὸ ἄλλο ἀνατέλλει. Ὅπου δὲ καὶ ἂν ὑπάγῃς, πλοῖα Ἀγγλικὰ θὰ ἀπαντήσῃς· παρ’ ἡμῖν ὅμως τὰ πράγματα ἄλλως ἔχουσι. Σὲ ἐρωτῶ δὲ, κύριε ὑπουργὲ, ἐὰν ἐντὸς τῶν καθηκόντων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἐπισκοπὴ τῶν ἐμπορικῶν πλοίων. Ἀλλὰ πόσα πλοῖα ἔχετε διὰ νὰ ἐπισκοπήσωσι τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν; Ποῦ δὲ ἡ ἐπισκοπὴ αὐτῆς εἶναι παραδεδομένη; εἰς τοὺς προξένους; Τὸ κέντρον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας τὰς κλεινὰς, ὅσον δέ τις ἀπομακρύνεται αὐτῶν, τόσον ὀλιγωτέρα εἶναι ἡ πρὸς τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχὰς ἐμπιστοσύνη. Ἐὰν δὲ προχωρήσῃς ἐντὸς τοῦ ἔθνους, συγχωρήσατέ μοι νὰ εἴπω, αὕτη ἐκλείπει ὅλως διόλου. Τί δὲ προσέτι λέγει ὁ νόμος τοῦ 1833; Σεῖς δὲν διακρίνετε περὶ ποίων πλοίων νομοθετεῖτε, νομίζετε δὲ ὅτι νομοθετεῖτε περὶ ὅλων τῶν πλοίων. Ὁ νόμος ὅμως δὲν περιλαμβάνει καὶ τὰς λέμβους, ἀλλ’ ἐξαιρεῖ τοὐλάχιστον τρεῖς χιλιάδας πλοῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον αὐτὸν, διότι φεύγουν ἀπὸ τὸ Ἀγκίστρι καὶ μεταβαίνουν εἰς τὴν Αἴγιναν, ἢ ἀπὸ τὴν Αἴγιναν εἰς τὸ Ἀγκίστρι. Ἰδοὺ δὲ τί λέγει ὁ νόμος ἐκεῖνος. «Ναυτιλιακὰ διπλώματα διὰ ταξείδια ἐντὸς τῶν στενῶν τῶν Γαδείρων δὲν θέλουν δίδεσθαι εἰς πλοῖα μικροτέρας τῶν 150 τόνων χωρητικότητος». Τουτέστιν ὁ νόμος διακρίνει τὰ πλοῖα τὰ μεγάλα, τὰ ὁποῖα ἐπιχειροῦν μεγάλα ταξείδια, ἔρχονται δὲ μετὰ ταῦτα τὰ πλοῖα τὰ μικρότερα, καὶ κατόπιν τὰ ἔτι μικρότερα, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἰδοὺ δὲ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁρίζει, λέγων: «Ἂν πλοῖον, ἔχον τὴν ἀπαιτουμένην ἀπὸ τὸν νόμον χωρητικότητα, ἐκπλεύσῃ ἀπὸ τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας, χωρὶς νὰ ἐφοδιασθῇ μὲ τὸ διατεταγμένον εἰδικὸν δίπλωμα, καὶ ἂν ὁ πλοίαρχος ἢ ὁ ἰδιοκτήτης τοιούτου πλοίου, ἐπισκεφθεὶς τοὐλάχιστον ἕνα λιμένα πέραν τοῦ φάρου τῆς Μεσσήνης, παρακινηθῇ ἀπὸ ἐμπορικὴν κερδοσκοπίαν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ταξείδιόν του ἐκτὸς τῶν στενῶν τῶν Γαδείρων, ὀφείλει νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν πρόξενον τῶν Γαδείρων, διὰ νὰ ἐξετασθῇ παρ’ αὐτοῦ ἡ κατάστασις τοῦ πλοίου του». (Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου καταλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος Ν. Σοῦτσος. Ἠξεύρετε δὲ τί συμβαίνει; ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὴν μανίαν νὰ νομοθετῇ· ἕκαστος δὲ ἐξ ἡμῶν νομίζει, ὅτι εἶναι Μωϋσῆς, ἐντὸς δὲ μιᾶς στιγμῆς σοῦ δημιουργεῖ νόμους. Ὁ Θεὸς ὅμως μὲ τὸν Μωϋσῆν ἀπεχώρησαν εἰς μίαν ὄρους κορυφὴν, καὶ ἐν διαστήματι 40 ἡμερῶν συνέταξαν δέκα μόνα ἄρθρα νόμου. Ἡμεῖς δὲ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας 50 νομοθετήματα πρὸς ἐπεξεργασίαν, καὶ δὲν ἠξεύρομεν πόθεν ν’ ἀρχίσωμεν καὶ ποῦ θὰ τελειώσωμεν. Σημειωτέον ὅμως ὅτι ὁ νόμος τοῦ Μωϋσέως παραμένει μέχρι τῆς σήμερον, τὰ δὲ ἑλληνικὰ ὅσα νομοθετοῦμεν εἶναι ἐφήμερα. Πῶς δὲ νομοθετοῦμεν; Κακῶς ἀντιγράφοντες νομοθετήματα προηγούμενα. Τοῦτο δὲ συνέβη καὶ εἰς τὸν περὶ ναυτιλιακῶν νόμον τοῦ 1836, ὅστις εἶναι κακὴ ἀντιγραφὴ τοῦ νόμου τοῦ 1833. Σκεφθῆτε δὲ ὅτι τὰ πλοῖα πρέπει νὰ ἐπανέρχωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δι’ ἄλλον λόγον, τὸν ἑξῆς. Σεῖς θέλετε νὰ ἐπιβάλλετε προσόντα εἰς τὰ πρόσωπα, δὲν πρέπει ἆρά γε νὰ θέσητε προσόντα καὶ εἰς τὰ πλοῖα; Δὲν ἀρκεῖ δὲ νὰ διορίσητε προσόντα, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁρίσετε ποῖος θὰ τὰ σταθμίζῃ, τουτέστι πρέπει νὰ ἐπιστρέφῃ τὸ πλοῖον εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ παρατηρῆται ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς ἂν ἔχῃ τὰ προσόντα, ἤτοι ἂν δύναται νὰ ταξειδεύῃ, ἂν ᾖναι εἰς καλὴν κατάστασιν, ἂν χρεωστῇ ἢ ὄχι. Πρὸς τοῖς ἄλλοις δηλαδὴ πρέπει νὰ ἐπιστρέψῃ διὰ νὰ κλείσῃ τοὺς λογαριασμούς του. Ἂν μὲ δανείσῃ λόγου χάριν ἡ Τράπεζα, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Σιμόπουλον νὰ μεσιτεύσῃ, ἀφ’ οὗ παρέλθῃ ἡ προθεσμία καὶ δὲν παρουσιασθῶ ν’ ἀποδώσω τὴν ὀφειλήν μου, τί θὰ κάμῃ ὁ διοικητὴς τῆς Τραπέζης; Δὲν θὰ στείλῃ ἑπτὰ κλητῆρας διὰ νὰ μὲ συλλάβῃ; Διατί δὲν θέλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν αὐτὸν κανόνα καὶ εἰς τὰ πλοῖα, καταναγκάζοντες αὐτὰ νὰ ἐπιστρέφωσιν; Ἐκτὸς δὲ τούτου, τὸ αἴσθημα τῆς πατρίδος, οὐχὶ τὸ ἀφῃρημένον, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀγάπη ἡ πρὸς τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα ἀναγκάζει τοὺς πλοιάρχους νὰ ἐπανέρχωνται. Οἱ δὲ ζητοῦντες παρατάσεις ἀπουσίας κατὰ 999 χιλιοστὰ, μὲ συγχρεῖτε, εἶναι πονηροί... Μὴ ἐξετάζετε λοιπὸν τὸ ζήτημα ὑπὸ μίαν μόνον ἔποψιν, ἀλλ’ ἐξετάσατε αὐτὸ καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἄλλην. Τί δὲ ἐνομοθέτησαν διὰ τοῦ Νόμου τοῦ 1836; Μικρὰ, μεγάλα πλοῖα, ὅλα τὰ ἔβαλαν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, ὅλα τὰ κατέταξαν κατὰ τὸν αὐτὸν κανόνα. Τὸ καΐκι λόγου χάριν, τὸ ὁποῖον μεταβαίνει εἰς τὴν Ὕδραν καὶ ἀπὸ τὴν Ὕδραν ἐπιστρέφει εἰς τὸν Πειραιᾶ, κατετάχθη ὅπου καὶ τὸ μέγιστον τῶν ἑλληνικῶν πλοίων. Ἀλλ’ ὁ νόμος δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὰ μικρὰ πλοῖα, τοὐλάχιστον τρεῖς χιλιάδες ἐξαιροῦνται.

§87ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μεταφέρουν καὶ ἐπιβάτας καὶ ποτὲ δὲν ἐγένετο ἐπίσκεψις.

§88ΖΩΧΙΟΣ. Ἐπειδὴ ἤλθαμεν καὶ εἰς τὰ περὶ ἐπισκέψεως, σᾶς λέγω ὅτι, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι νόμοι ἐκτελοῦνται, ἐκτελεῖται καὶ ὁ περὶ ἐπισκέψεως, δηλαδὴ κατὰ τύπους γίνεται ἡ ἐπίσκεψις, καὶ οὔτε βλέπουσι ποτὲ τὸ πλοῖον οἱ πρόξενοι, οὔτε ἐπιβαίνουσιν αὐτοῦ. Κατ’ αὐτὰς δὲ συνετάχθη εἰς τὴν Ἀγγλίαν νόμος αὐστηρὸς περὶ ἐπισκέψεως.

§89ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διότι μεταφέρουν ἐπιβάτας.

§90ΖΩΧΙΟΣ. Γίνεται δὲ ἐπίσκεψις χάριν τῶν ἐπιβατῶν, τῶν συγγενῶν αὐτῶν, τῶν πιστωτῶν, τοῦ ὀνόματος τῆς πατρίδος. Ἠξεύρετε δὲ ὅτι τὰ πλοῖα φέρουν τὸ ὄνομά των εἰς τὴν πρύμνην γεγραμμένον, τιμωρεῖται δὲ ὁ ἐξαλείφων αὐτό. Φέρουσι δὲ καὶ τὸ ὄνομα τῆς πατρίδος τὰ πλοῖα, ἤτοι φέρουσι τὴν ἐθνικὴν σημαίαν, δὲν πρέπει δὲ νὰ ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὰ νὰ τὴν ἀτιμάζουν. Ὀλεθρία δὲ εἶναι ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία, ἣν οἱ ἀντιλέγοντες ἐπικαλοῦνται. Ἠξεύρετε δὲ τί ἔπαθα ἐγώ; Ἤνοιξά ποτε τὸ παράθυρόν μου καὶ χωρὶς νὰ προσέξω ἔχυσα εἰς τὸν δρόμον νερὸν ἄφθονον καὶ ἔβρεξα διαβάτην τινά. Ἐννοεῖτε δὲ τί μοῦ εἶπεν, ὅταν τοῦ εἶπον ὅτι ἤμην ἐλεύθερος νὰ χύσω τὰ περισσεύοντα νερά μου. Δὲν εἶσαι ἐλεύθερος, μοῦ ἀπεκρίθη· εἰς τὴν ἐλευθερίαν σου θέτει περιορισμὸν ἡ ἐλευθερία τοῦ ἄλλου· ἀγνοεῖς δὲ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόλυτος ἡ ἐλευθερία; Ὁ ἔντιμος κ. Τρικούπης συνέταξε νομοσχέδιον, εἰς τὸ νομοσχέδιόν του δὲ καθιαιροῖ μίαν ἀρχὴν, ἥτις δὲν ὑπάρχει. Ἡμεῖς νομοθετοῦντες σήμερον, νομοθετοῦμεν ἐπὶ τοῦ καθεστῶτος. Ὁ λιμενάρχης δὲ τὸν ὁποῖον παραδέχεται, τί ἐστί; μόνον εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ὑπάρχει εἷς κλητὴρ, ὅστις λέγεται λιμενάρχης, εἰς κανὲν ἄλλο μέρος δὲν ὑπάρχει.

§91ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν.

§92ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ ἐκεῖ. — Τί δὲ αὐτὸς πράττει; Τοῦ δίδουν τὰ φιρμάνια καὶ τὰ ἑτοιμάζει, λαμβάνει δὲ ἀμοιβὴν ὅ,τι κολλήσῃ.

§93ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Λιμενάρχης εἶναι ὁ Κ. Μιαούλης.

§94ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Νόμου, ἀνοίξατε δὲ νὰ ἰδῆτε, ὅτι ὁ λιμενάρχης λαμβάνει ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμῶν μισθὸν κατὰ μῆνα· ἄνθρωπος δὲ, ὅστις λαμβάνει ἑκατὸν πενῆντα δραχμὰς, τί ἄλλο εἶναι παρὰ κλητήρ; ὁ Διονύσιος, κ. Σιμόπουλε, ὁ τύραννος τῶν Συρακουσῶν, ἠξεύρετε τί ἔπαθεν, ἀφ’ οὗ ἔπεσεν ἀπὸ τὸν θρόνον; Τί νὰ κάμῃ ὁ ἄνθρωπος, ὅταν τὸν κυριεύσῃ ἡ δυστυχία;

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι κλητήρ;

§96ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρόσωπον ὡς τὸν κ. Μιαούλην εἶναι μυριάκις καλλίτερον νὰ ᾖναι λιμενάρχης, ἀλλ’ ὁ λόγος εἶναι νὰ ᾖναι κατάλληλος ὁ νόμος.

§97ΖΩΧΙΟΣ. Ὅλως δὲ ἀκατάλληλον εἶναι τοῦ κυρίου Τρικούπη τὸ νομοσχέδιον.

§98ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς εἴπητε εἰς τί ἀντίκειται τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Κ. Τρικούπης, καθόσον ἀφορᾷ τὰς γενικὰς ἀρχάς· καθόσον ὅμως ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας, αὗται δύνανται καὶ νὰ λείψουν χωρὶς νὰ βλαφθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§99ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σᾶς ὑπέβαλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἶναι νομοσχέδιον τῆς περιστάσεως τῆς σημερινῆς, θεραπεύει ἀπαιτήσεις πολλῶν προφασιζομένων. Σᾶς λέγω δὲ τοῦτο, διότι κυβερνῶν τὸ μετοχικὸν ταμεῖον ἔλαβον ἀρκοῦσαν πεῖραν. Ὄχι δὲ μόνον προφασίζονται διὰ τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ὀφείλουσι νὰ καταθέτωσιν εἰς τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον. Ἐὰν θέλετε νὰ θεραπεύσητε τὰς ἀνάγκας τῆς ναυτιλίας, προσπαθήσατε νὰ ἀναστήσετε τὴν πίστιν αὐτῆς. Δὲν θὰ ἐξασφαλίσῃ δὲ τὴν πίστιν τῶν ναυτιλλομένων ἡ παράτασις τῆς ἀπουσίας των, διότι δὲν θὰ εὑρεθῇ ἄνθρωπος νὰ τοὺς δανείσῃ· ἐὰν δὲ ἀποφασίσετε νὰ σχηματίσετε ναυτικὴν Τράπεζαν, δὲν θὰ εὑρεθῇ ἄνθρωπος νὰ καταθέσῃ εἰς αὐτὴν τὰ κεφάλαιά του. Κύριε Ῥάλλη, ὁ ἔντιμος πατήρ σας μετ’ ἄλλων νομομαθῶν συνέταξαν τὸ μέρος τὸ δικανικὸν τὸ περὶ ναυτικῆς Τραπέζης, δι’ αὐτοῦ δὲ περιέστειλαν τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα, διότι ἄλλως, ἐὰν ἐπέτρεπον πολυχρόνιον ἀποδημίαν, τετέλεσται. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ προσέξητε εἰς τὰ παράπονα τῶν ὀλίγων, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν, ἀποβλέποντες πρῶτον εἰς τὴν τιμὴν τῆς σημαίας τῆς Ἑλληνικῆς, δεύτερον εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν, τῶν δανειστῶν, τῶν ἐπιβατῶν, καὶ τελευταῖον εἰς τὸν πλοίαρχον· διατί; διότι ἐν ἀνάγκῃ ὅλοι πρέπει νὰ σωθοῦν ἐκτὸς τοῦ πλοιάρχου. Θέλετε τώρα νὰ καθήσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ κ. Τρικούπη; Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν, καθὼς σᾶς εἶπον, ἄδειαν, εὐκαιρίαν. Ἐδῶ δὲ νομίζω, ὅτι πᾶν ἄλλο πρέπει νὰ κάμωμεν παρὰ τοῦτο, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν, θὰ θεραπεύσωμεν ἀνάγκην στιγμιαίαν, καὶ διὰ τὴν αὔριον ἔχει ὁ Θεός.

§100ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ἐνθυμεῖσθε, κ. Ζωχιὲ, διότι εἶσθε παρὼν ὅταν παρεκαλέσαμεν τὸν ἀξιότιμον καθηγητὴν κ. Ῥάλλην, καὶ ἔλαβε μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον, ὁ κ. Ῥάλλης μετὰ μεγίστης δυσκολίας παρεδέχθη τοῦτο.

§101ΖΩΧΙΟΣ. Μετὰ μεγίστης δυσκολίας μάλιστα.

§102ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ζωχιὲ, εἴπατε ὅτι ὁ πρώτιστος σκοπὸς εἶναι νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ συμφέροντα καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν· ὅταν καὶ οἱ δύω οὗτοι παραδέχωνται νὰ δοθῇ ἡ παράτασις, θέλετε σεῖς νὰ νομίζετε, ὅτι κρίνετε καλλίτερα περὶ τῶν ἰδίων των συμφερόντων;

§103ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε Σιμόπουλε, κτίζομεν εἰς τὸν ἀέρα· δὲν εἶναι πλέον οὔτε ὁ Τομπάζης, οὔτε ὁ Τσαμαδὸς, οὔτε ὁ Μιαούλης, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ναυτιλίαν τὴν πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως. Ἡ ναυτιλία μας, οὔτε ὡς πρὸς τὴν ἐπιστήμην, οὔτε ὡς πρὸς τὴν τέχνην, οὔτε ὡς πρὸς τὴν τιμὴν, οὔτε ὡς πρὸς ἄλλο τι δύναται νὰ παραβληθῇ πρὸς τὴν παλαιὰν ἑλληνικὴν ναυτιλίαν· εἰς ἐκείνην μάλιστα περιττὰ ἦσαν καὶ τὰ βιβλία, περιτταὶ καὶ αἱ σημειώσεις. Εἰς τὴν Ὕδραν ἐζήτησέ τις τῷ καιρῷ ἐκείνῳ δάνειον πεντακοσίων ταλλήρων, τοῦ τὰ ἐδάνεισε δὲ ὁ ἀοίδιμος Γεώργιος Κουντουριώτης· τοῦ τὰ ἐδάνεισε δὲ χωρὶς ἀποδείξεως, χωρὶς διατυπώσεως· ἐπελθούσης ὅμως τῆς ἡμέρας τῆς ἀποδόσεως, δὲν τὰ ἀπέδωκε. Μετὰ παρέλευσιν δὲ ὀλίγων ἡμερῶν τοῦ λέγει ὁ Κουντουριώτης, δὲν μοῦ ἔφερες τὸ χρῆμα ἐκεῖνο. Ποῖον χρῆμα; Ἐκεῖνο ὅπου σοῦ ἐδάνεισα. Ἐμέ; δὲν μοῦ ἐδάνεισες τίποτε. Πῶς γίνεται; Μόλις ἔμαθεν ἡ Ὕδρα τὸ συμβαῖνον, ὅλοι ἀπέστρεψαν τὸ πρόσωπόν των ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, αὐτὸς δὲ ἀπέθανεν ἀπὸ τὴν λύπην του. Φέρετέ μοι αὐτὴν τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία κεραυνοβολεῖ τοὺς παρανομοῦντας καὶ τοὺς ἐπιόρκους, καὶ τότε μάλιστα δώσετε ὅσην θέλετε ἐλευθερίαν εἰς τὰ πλοῖα τὰ Ὑδραϊκὰ, τὰ Σπετσιώτικα....

§104ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν πλοῖα Σπετσιώτικα.

§105ΖΩΧΙΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει νῆσος Σπέτσαι, θὰ ὑπάρχουν καὶ πλοῖα.

§106ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν.

§107ΖΩΧΙΟΣ. Καλὰ, δὲν ὑπάρχουν. Λοιπὸν ἐκείνην τὴν ναυτιλίαν οὔτε κατ’ ὄναρ δυνάμεθα νὰ τὴν φαντασθῶμεν. Ἐπιμένω δὲ ὑποστηρίζων τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τὸ ὁποῖον θεραπεύει αὐτὴν τὴν ἐπικειμένην ἀνάγκην. Ἂν δὲ ἀνατρέξητε εἰς τὸ νομοθέτημα τοῦ 1833, τὰ πράγματα πρέπει νὰ διατυπωθῶσι ναυτικώτερον, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἦτο ναυτικὸν, ὅλα δὲ τὰ κατόπιν οὐδὲν ἄλλο ἦσαν εἰμὴ ἁπλῶς νομοθετήματα τῶν περιστάσεων.

§108ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρὸς μὲν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν οὐδὲν ἔχω ν’ ἀπαντήσω, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐπεκαλέσθη τὸν κ. Ῥάλλην, ἐπεκαλέσθη τὰ ἐπιμελητήρια καὶ τὰς Τραπέζας. Ὅταν λοιπὸν ὁ κ. Ῥάλλης, τὰ ἐπιμελητήρια, αἱ Τράπεζαι μᾶς ἀνακοινώσουν τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν ἐστήριξαν τὰς ἀποφάσεις αὐτῶν, τότε δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, ἀλλὰ πρὸς αὐθεντίας ἀπολύτως χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τοὺς λόγους αὐτῶν βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. Πρὸς δὲ τὸν κ. Ζωχιὸν καὶ τὸν κ. Θεοχάρην δὲν εὑρίσκομαι εἰς ἀντίθεσιν διόλου ὡς πρὸς τὰ ἐπιχειρήματα, ὡς πρὸς τὴν βάσιν τῶν σκέψεων· ἀπεναντίας, εὑρίσκομαι καθ’ ὅλα σύμφωνος· ὡς πρὸς τὸ συμπέρασμα ὅμως εὑρίσκομαι εἰς πλήρη ἀντίθεσιν πρὸς αὐτοὺς, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ἐσφαλμένον εἶναι τὸ συμπέρασμα ἢ ἐκείνων ἢ ἐμοῦ. Ὁ κ. Θεοχάρης ἔψεξε τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ὑπέβαλον, λόγῳ ὅτι εἶναι περιοριστικώτερον τοῦ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, τί ἄλλο εἶναι παρὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ἰδικοῦ μου νομοσχεδίου; οὐδὲν ἄλλο. Τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως ὁρίζει κατὰ τίνα τρόπον δίδεται παράτασις ἰσχύος εἰς τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα παρὰ τῆς προξενικῆς ἀρχῆς, καὶ τὴν παράτασιν ταύτην δίδει ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς καὶ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑπέβαλον, ὥστε ὡς πρὸς τοῦτο οὐδεμία διαφορὰ ὑπάρχει. Ὡς πρὸς τὴν παράτασιν τῆς ἰσχύος εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι, καὶ διὰ τοῦτο ὁ κ. Σιμόπουλος ἄριστα ποιήσας εἶπεν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐξαλείψωμεν τὸ ἄρθρον 5 ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον, καὶ νὰ παραδεχθῶμεν ἀντ’ αὐτοῦ ὡς ἄρθρον 1 τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως. Πᾶν λοιπὸν περιεχόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ μου πέραν τοῦ ἄρθρου 5 εἶναι πρόσθετος εὐκολία διδομένη εἰς τὴν ναυτιλίαν· ἑπομένως δὲν δύναται τὸ ἰδικόν μου νομοσχέδιον νὰ ἦναι περιοριστικώτερον τοῦ ἄλλου. Ἐξετάζοντες ὅμως τὴν θεμελιώδη διαφορὰν τῶν δύο νομοσχεδίων, τουτέστι τῶν προσθέτων τούτων εὐκολιῶν, τὰς ὁποίας ἐγὼ προτείνω, ἡ δὲ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ μὴ ἀποδεχθῇ, πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἀφορμὴν, ἥτις ἔδωκε τὸ ἐνδόσιμον καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῶμεν εἰς ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων τούτων. Ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμή;

§109ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§110ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀφορμὴ ἔκτακτος, εἶναι ἀφορμὴ παρουσιαζομένη κατ’ ἔτος. Τὸν μῆνα Σεπτέμβριον συναθροίζονται ἐν Κωνσταντινουπόλει τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα, ἐκεῖ ἐξαναγκάζονται ὑπὸ τῆς προξενικῆς ἀρχῆς, ἐφ’ ὅσον τὰ διπλώματα αὐτῶν εἶναι ληξιπρόθεσμα, νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας. Ταῦτα δὲ ζητοῦσι νὰ ἀποφύγωσι τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην. Τοῦτο συνέβαινε καὶ πρὸ τοῦ 1871. Ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἠθέλησε νὰ διορθώσῃ τὸ κακὸν τοῦτο καὶ ἐνόμισεν, ὅτι διὰ προσθήκης προθεσμίας ἓξ μηνῶν ἠδύνατο νὰ θεραπευθῇ· ἡ Βουλὴ παρέτεινε τὴν προθεσμίαν καὶ ἔδωκε προθεσμίαν δύω ἐτῶν. Ἀλλὰ τί συνέβη; ἀντὶ νὰ ἐπαναλαμβάνηται μετὰ ἓν ἔτος δι’ ὅλα τὰ πλοῖα τὸ κακὸν τοῦτο, ἐπαναλαμβάνεται κατὰ διετίαν. Αὕτη ὑπῆρξεν ὅλη ἡ διαφορά. Τὸ αὐτὸ δὲ θὰ συμβῇ καὶ μετὰ τὴν νέαν παράτασιν, διότι οὐδὲν ἄλλο περιέχει τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον καὶ τὸ ἄρθρ. 5 τοῦ ἰδικοῦ μου εἰμὴ νέαν παράτασιν· ἀντὶ νὰ φέρῃ ἡ παράτασις τὸν τύπον τοῦ χρόνου, μηνῶν τινων ἢ ἔτους, φέρει τὸν τύπον πράξεώς τινος· ἀντὶ νὰ λέγῃ, ὅτι δίδεται διάρκεια εἰς τὸ δίπλωμα ἓξ μηνῶν περιπλέον, λέγει ὅτι ἐπιτρέπεται εἷς ἔτι πλοῦς, ἀλλ’ ὑπὸ περιορισμοὺς καὶ τοῦτο. Διατί δὲ δὲν ἐπέρχεται ἡ διόρθωσις διὰ τῶν παρατάσεων τούτων; ὁ λόγος μοὶ φαίνεται ἁπλοῦς. Ὁσάκις νομοθετοῦμεν καὶ θέτωμεν περιορισμοὺς ἄνευ λόγου ἀποχρῶντος, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ᾖναι ὅτι οἱ νόμοι δὲν θὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Ἐν Ἑλλάδι, κράτει ἀρτισυστάτῳ, ἔχομεν δυσκολίαν νὰ ἐφαρμόζωμεν τοὺς ἀναγκαίους νόμους, τοὺς περιττοὺς ὅμως νόμους ποτὲ δὲν θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν. Ἐκεῖνοι δὲ, οἵτινες ἐπιμένουν ὅπως εἰσαγάγωμεν ἢ ὅπως διατηρῶμεν εἰς τὸ θεσμολόγιον ἡμῶν νόμους περιττούς, οὐδὲν ἄλλο κατορθώνουν παρὰ νὰ προκαλοῦν τὴν ἔλλειψιν τοῦ σεβασμοῦ, τὴν ἔλλειψιν τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῶν ἀναγκαίων νόμων, συντελοῦσιν δὲ εἰς τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων οἱ προτείνοντες τὴν κατάργησιν ἐκ τοῦ θεσμολογίου τοῦ Κράτους νόμων περιττῶν. Ὅτι δὲ εἶναι περιττὰ τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῆς ἐπικρατούσης ἐν ἄλλαις ἐπικρατείαις ὡς πρὸς τοῦτο νομοθεσίας· μίαν μόνην ἐξαίρεσιν ἔχομεν μεταξὺ τῶν ἐπικρατειῶν τῆς Εὐρώπης, ἐπικρατείας, ἥτις ἐπιβάλλει ὅρους ἐπίσης αὐστηροὺς, ὅσον εἶναι καὶ οἱ ἡμέτεροι· εἶναι δὲ αὕτη ἡ Γαλλία, καὶ ἐκ τοῦ Γαλλικοῦ νόμου ἐλήφθη καὶ ἡ ἡμετέρα περιοριστικὴ διάταξις. Ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν ὁ νόμος οὗτος, ἣν ἤθελε νομίσῃ τις, ὅτι ἔχει ἐκ τῆς ἐν Ἑλλάδι ἐφαρμογῆς αὐτοῦ. Ὁ κ. Ζωχιὸς ἀνέφερε τὸν νόμον τοῦ 1833, ὀρθῶς παρατηρῶν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὁσάκις πρόκειται περὶ πλοὸς ἐκτὸς τῆς Μεσογείου, οὐδεὶς ἐτίθετο χρονικὸς περιορισμὸς εἰς τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ὁ νόμος ἐκεῖνος ὑπηγορεύθη ἐκ τοῦ Γαλλικοῦ νόμου. Ἀληθῶς κατὰ τὸν Γαλλικὸν νόμον τὸ δίπλωμα ἔχει μὲν μονοετῆ διάρκειαν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ βιάσῃ τὸ πλοῖον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς Γαλλικοὺς λιμένας ἐντὸς τοῦ ἔτους· ἐννοεῖ ὁ νόμος ἐλευθέρως νὰ διανύσῃ τὸ πλοῖον ὅλον τὸν κύκλον τοῦ πλοός, ἀλλ’ ὅταν ἐπανέλθῃ νὰ μὴ ᾖναι ὑπόχρεων νὰ ἀνανεώσῃ τὸ δίπλωμά του, εἰμὴ μόνον μετὰ παρέλευσιν τοῦ ἔτους. Ἡμεῖς ὅμως παρελάβομεν τὸ νομοθέτημα τοῦτο ἐκ τῆς Γαλλίας, καὶ πρῶτον μὲν μετεῤῥυθμίσαμεν τὸν νόμον τοῦ 1833 ἐν ἔτει 1836, καθ’ ὃν τρόπον ὀρθῶς ἐχαρακτήρησεν ὁ βουλευτὴς Μέσης· ὕστερον δὲ ἐθεωρήσαμεν τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα ὡς ὑποχρέωσιν ἐπανόδου εἰς τὸ Κράτος, καὶ διὰ τοῦτο κατεστήσαμεν λίαν βαρείας τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ναυτιλλομένων, ἐνῷ ἡ ἡμετέρα ναυτιλία, καθ’ ὃ κοσμοπολιτικὴ καὶ πλέουσα ἀπὸ ξένου εἰς ξένον λιμένα, χρῄζει θεσμῶν ἐλευθεριωτέρων τῆς Γαλλικῆς, ἥτις κινεῖται μεταξὺ Γαλλικῶν καὶ Γαλλικῶν ἢ Γαλλικῶν καὶ ξένων λιμένων. Ἐκ τῶν ἄλλων ἐπικρατειῶν τῆς Εὐρώπης εἰς τὴν Ὁλλανδίαν ὑπάρχει ὑποχρέωσις ἐπανόδου, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει ἐπὶ ναυτιλιακοῦ ἐγγράφου ἔχοντος προθεσμίαν 4 ἐτῶν. Εἰς ἄλλα Κράτη τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα, καί περ μὴ ὑποχρεοῦντα τοὺς φέροντας αὐτὰ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς ἐθνικὸν λιμένα, ἔχουσι προθεσμίαν 5 ἐτῶν.

§111ΖΩΧΙΟΣ. Διατί εἰς τὴν Ὁλλανδίαν ἔχει 4 ἔτη;

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διότι οἱ πλόες εἶναι μεγάλοι.

§113ΖΩΧΙΟΣ. Σεῖς δίδετε εἰς τὸν λιμενάρχην τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀνανεώσεως.

§114ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὥρισα τὸν λιμενάρχην ὅπου ὑπάρχει, διότι τοῦτο ἀπήτει τὸ ὁμοιόμορφον πρὸς τοὺς ἄλλους προξενικοὺς θεσμοὺς τοῦ Κράτους. Ὁ λιμενάρχης ἔχει εἰδικά τινα καθήκοντα, τὰ δὲ καθήκοντα ταῦτα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ προσθέσωμεν εἰς τὰ προξενεῖα, εἶναι ἐκ τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ λιμενάρχου, ὅπου ὑπάρχουν τοιοῦτοι. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρέπει τὰ τῆς ἀνανεώσεως ν’ ἀνατεθῶσιν εἰς τὸν πρόξενον, καὶ ὅπου ὑπάρχει λιμενάρχης, ὑπάρχει δὲ μόνον εἰς τρεῖς λιμένας, δυνάμεθα τὴν διάταξιν καθ’ ἣν ὁ προϊστάμενος τῆς προξενικῆς ἀρχῆς ἐνεργεῖ τὰ τῆς ἀνανεώσεως ὅπου δὲν ὑπάρχει λιμενάρχης νὰ καταστήσωμεν γενικὴν εἰς ὅλα τὰ προξενεῖα ἀνεξαιρέτως, καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς προξενικῆς ἀρχῆς ἔχει τὸ καθῆκον τοῦτο τῆς ἀνανεώσεως τοῦ διπλώματος καὶ ὅπου ὑπάρχει λιμενάρχης. Ταῦτα εἶναι λεπτομέρειαι ἀσήμαντοι. Πρόκειται δὲ οὐχὶ περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ τοῦ ζητήματος ἐὰν πρέπῃ νὰ ὑποβάλωμεν τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ πλοῖα νὰ ἐπανέρχωνται κατὰ διετίαν εἰς τοὺς ἐθνικοὺς λιμένας, καὶ λέγω, ὅτι τοιαύτην ὑποχρέωσιν ἔχουν τὰ Ὁλλανδικὰ πλοῖα μετὰ 4 ἔτη. Τὰ Ἰταλικὰ καὶ τὰ Ἀγγλικὰ οὐδεμίαν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν ἐπανόδου. Ἐσχάτως σπουδαιόταται ἐγένοντο συζητήσεις περὶ τῶν ναυτιλιακῶν ἐγγράφων καὶ ἐπισκέψεων ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀλλ’ εἰς οὐδενὸς ἐκ τῶν βουλευτῶν τὸν νοῦν ἐπῆλθε νὰ ζητήσῃ ναυτιλιακὰ διπλώματα ἢ ἀνανέωσιν αὐτῶν· ὅ,τι ἐζητήθη ἦτο νὰ μὴ ἐξέρχωνται τὰ πλοῖα ἐκ τῶν Ἀγγλικῶν λιμένων ἄνευ ἐπισκέψεως ἀποδεικνυούσης, ὅτι δὲν τρέχουν κίνδυνον τὰ πληρώματα καὶ οἱ ἐπιβάται. Ἐκ τῶν συζητήσεων τούτων προέκυψεν ὁ ἀγγλικὸς νόμος τῆς 15 Αὐγούστου ἐνεστῶτος ἔτους τίθεται δὲ ἤδη κατὰ πρῶτον εἰς ἐνέργειαν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τοιαύτας συζητήσεις οὐδεὶς ἐσκέφθη ποτὲ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ναυτιλίαν τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ἐπανέρχωνται ἐντὸς ὡρισμένων περιόδων τὰ πλοῖα εἰς τοὺς Ἀγγλικοὺς λιμένας. Κατ’ ἐμὲ τὸ ναυτιλιακὸν δίπλωμα εἶναι περιττόν. Ἡ μόνη πρακτικὴ ἔννοια τοῦ διπλώματος εἶναι ἡ ὑποχρέωσις, ἣν συνεπάγεται τῆς ἐπανόδου εἰς ἑλληνικοὺς λιμένας. Ἀλλὰ πρὸς τί ζητοῦμεν τὴν ἐπάνοδον ταύτην; Τὴν ζητοῦμεν εἶπόν τινες διὰ τὴν ἐπίσκεψιν· καὶ αὐτοὶ οὗτοι οἱ εἰπόντες τοῦτο, ἐμαρτύρησαν ὅτι ἡ ἐπίσκεψις εἶναι ἁπλοῦς τύπος, εἶναι βεβαίωσις καὶ ὑπογραφὴ ἄνευ οὐδεμιᾶς σπουδαίας ἐργασίας πρὸς ἔλεγχον τῆς καταστάσεως τοῦ πλοίου, καὶ πιστεύω, ὅτι ὅσοι ἐλάβατε ἀφορμὴν εἴτε ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως νὰ γινώσκητε πῶς γίνονται αἱ ἐπισκέψεις, εἴτε νὰ πληροφορηθῆτε ὅπως ἐγὼ παρ’ ἄλλου τὰ περὶ αὐτῶν, θὰ ἐμάθετε ὅτι ἦτο ἀκριβεστάτη ἡ περιγραφὴ αὐτῶν, ἣν ἔδωκεν ὁ κ. Ζωχιός.

§115ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὄχι χάριν τῆς ἐπισκέψεως.

§116ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ προβῶ καὶ εἰς τ’ ἄλλα. Τὸ πλοῖον λοιπὸν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἵνα ὑποβληθῇ εἰς ἐπίσκεψιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὁμολογοῦμεν ὅλως τυπικήν. Ἐν τούτοις ἵνα μὴ νεωτερίσω, εἶπον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅπερ ὑπέβαλον, ὅτι ἀφοῦ τὸ πλοῖον ἐν Ἑλλάδι, ἵνα λάβῃ δίπλωμα, εἶναι ὑποχρεωμένων νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἐπίσκεψιν, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ ὑποβάλλεται εἰς ἐπίσκεψιν, ἐπὶ τῇ ἀνανεώσει τοῦ διπλώματος· καὶ ἐὰν θεωρηθῇ, ὅτι ἡ ἐπίσκεψις αὕτη ἔχει τινὰ σπουδαιότητα ἐν Ἑλλάδι, πιστεύω, ὅτι ἴσην σπουδαιότητα θὰ ὁμολογήσητε, ὅτι ἔχει ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ὅταν εἰς τὴν ἐπίσκεψιν ταύτην προβαίνῃ ὁ πρόξενος, διότι ὅσον σεβασμὸν καὶ ἂν ἔχωμεν πρὸς τοὺς λιμενάρχας ἐντὸς τοῦ Κράτους, νομίζω, ὅτι δὲν τοὺς προσβάλλωμεν, ἂν εἴπωμεν, ὅτι ἴσας μετ’ αὐτῶν ἐγγυήσεις παρέχουν καὶ οἱ πρόξενοι. Δὲν εἶναι ὅμως ἀληθὲς, ὅτι τὰ τῆς ἐπισκέψεως εἶναι ὁ σπουδαῖος λόγος, δι’ ὃν ζητοῦμεν τὴν ἐπάνοδον τοῦ πλοίου εἰς τὸν λιμένα του. Ὅσοι φρονοῦσιν, ὅτι οὗτος εἶναι ὁ λόγος τὸ φρονοῦν, διότι εὑρίσκουσιν αὐτὸν ἀναφερόμενον ἐν τοῖς θεωρητικοῖς συγγράμμασιν. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει πάλιν τὴν ἕδραν του ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ζαΐμης. Ἀλλ’ ἀποβλέποντες εἰς τὰ πράγματα θὰ πεισθῶμεν, ὅτι οὐδεὶς λόγος συμφέροντος, σχετιζόμενος πρὸς τὴν ναυτιλίαν, ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην. Ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχομεν ναυτιλίαν ὁποίαν ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅπου ἐξέρχονται καθ’ ἑκάστην τῶν λιμένων πλοῖα φέροντα μέγαν ἀριθμὸν ναυτῶν καὶ πολὺ μεγαλείτερον ἀριθμὸν ἐπιβατῶν μεταναστῶν καὶ ἄλλων. Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς ἀφορμὴν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ πληρώματος καὶ τῶν ἐπιβατῶν. Ἡ ἀσφάλεια εἶναι πλήρης· οἱ ναῦται παρ’ ἡμῖν δὲν εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς πλοῖα χωρὶς νὰ ἐξετάζωσι ποία ἡ κατάστασις αὐτῶν, διότι ὁ Ἕλλην ναύτης εὐκόλως εὑρίσκει ἐργασίαν, καὶ ἂν εἰσέλθῃ εἰς πλοῖον ἐπικίνδυνον εἰσέρχεται ἐν γνώσει καὶ ἐλευθέρως, ἐνῷ ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅπου ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ταῦτα, ἐλήφθησαν εἰς προστασίαν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πιέζονται ὑπὸ τῶν περιστάσεων καὶ οἱ ὁποῖοι ἂν δὲν προστατευθῶσιν ἀναγκάζονται οὐχ ἧττον νὰ ἐπιβιβασθῶσιν εἴτε ὡς ναῦται, εἴτε ὡς ἐπιβάται καὶ νὰ ἐκθέσουν τὴν ζωὴν αὐτῶν εἰς τὸν ἔσχατον κίνδυνον. Δὲν εἶναι λοιπὸν, ὡς εἶπον, τὰ τῆς ἐπισκέψεως ὁ σπουδαῖος λόγος, δι’ ὃν ζητεῖται ἡ ὑποχρέωσις τοῦ πλοίου εἰς ἐπάνοδον. Ἕτερος λόγος, ὅστις προετάχθη ἐνταῦθα, ἦτο ὁ τοῦ συμφέροντος τοῦ ἰδιοκτήτου. Ἐὰν οὗτος ᾖναι ἄλλος, παρὰ τὸν πλοίαρχον καὶ τοῦ συμφέροντος τῶν δανειστῶν, καὶ τὰ συμφέροντα ταῦτα ἀναντιῤῥήτως εἶναι σπουδαῖα. Ἐὰν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξεύρωμεν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ συμφέροντα ταῦτα, ἴσως δὲν θὰ ἦτο κακὸν ἐν Ἑλλάδι, ὅπου ἡ ναυτιλία ἡμῶν ἤρχισεν ἤδη νὰ δανείζηται πολὺ περισσότερον παρ’ ὅτι ἐδανείζετο πρότερον, ὅπου οἱ ἰδιοκτῆται εἶναι σήμερον πολὺ σπανιώτερον καὶ πλοίαρχοι παρὰ πρότερον, ἴσως δὲν θὰ ἦτο κακὸν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς μέτρον, ὅπερ καίτοι ἀρχικῶς δὲν ἐλήφθη πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν οὐχ ἧττον ἀπεδείχθη κατὰ τοῦτο χρήσιμον. Ἀλλὰ τί προτείνομεν ἡμεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ἡμεῖς πρῶτον λέγομεν νὰ γίνηται ἀνανέωσις, ἂν ὁ πλοίαρχος εἶναι ὁ ἰδιοκτήτης, ὥστε ἐνταῦθα περὶ τοῦ ἰδιοκτήτου δὲν πρόκειται· λέγομεν νὰ γίνηται ἀνανέωσις, ὅταν δὲν ὑπάρχει δανειστὴς, ὥστε ἐνταῦθα περὶ δανειστοῦ δὲν πρόκειται. Ἐὰν ὁ ἰδιοκτήτης ᾖναι ἄλλος παρὰ τὸν πλοίαρχον, ἐὰν ὑπάρχωσι δανεισταὶ, δὲν ὑπάρχει ἄρα τρόπος νὰ ἐξασφαλίσωμεν αὐτούς; Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν αὐτοὶ δὲν συναινοῦσι, δὲν ἀνανεοῦται τὸ δίπλωμα· ἐὰν ὅμως συναινοῦν, ἀνανεοῦται. Ἐκ τῆς θελήσεως ἄρα τῶν ἐνδιαφερομένων ἐξαρτᾶται ἡ ἀνανέωσις τοῦ διπλώματος· οἱ δ’ ἐναντιούμενοι ζητοῦσι κηδεμονίαν ἐν πρώτοις ἐπὶ ἐνηλίκων. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὁ τρόπος τῆς συναινέσεως δὲν παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, δυνάμεθα νὰ διορθώσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς λεπτομερείας· ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ἐννοῶ πῶς δυνάμεθα νὰ ἀποκρούσωμεν τὴν εὐκολίαν ταύτην, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι κινδυνεύουσιν ἐξ αὐτῶν τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν δανειστῶν, ὅταν ὁ νόμος λαμβάνῃ πᾶσαν πρόνοιαν, ὥστε ἐξ αὐτοῦ, οἱ μὴ θέλοντες νὰ ἀνανεωθῇ τὸ δίπλωμα νὰ δύνανται διὰ τῆς ἁπλῆς σιωπῆς των νὰ ἐμποδίζωσιν τὴν ἀνανέωσιν. Εἴτε ὀλίγοι εἶναι οἱ συναινοῦντες, ὅπως παρατηρεῖ ὁ κ. Θεοχάρης, εἴτε πολλοὶ, εἶναι ἀδιάφορον. Ἐὰν ἡ διάταξις ᾖναι καλὴ διά τινας καὶ οὐδένα βλάπτῃ, διατί τὴν διάταξιν ταύτην δὲν παραδέχεσθε ἔστω καὶ διὰ τοὺς ὀλίγους; Σημειώσατε δὲ, κύριοι, ὅτι, ἂν ἡ συζήτησις αὕτη, ἀντὶ νὰ γίνηται τὸν Νοέμβριον, ἐγίνετο τὸ Σεπτέμβριον, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὑπὸ ὅλως ἄλλας ἐντυπώσεις θὰ ἐγίνετο, καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω τοῦτο. Ἔχω ἀπέναντί μου τὸν κ. Νομικὸν, ὅστις ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου, καὶ ὁ κ. Νομικὸς ὑπὸ ἄλλας ἐντυπώσεις ὡμίλει πρὸ ἑνὸς μηνὸς καὶ δικαίως, διότι πρὸ ἑνὸς καὶ δύω μηνῶν εὑρίσκοντο ἐν Κωνσταντινουπόλει 60 πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἐπίεζον ἐνταῦθα καὶ Κυβέρνησιν καὶ βουλευτὰς καὶ πάντας τοὺς ὁπωσδήποτε ἰσχύοντας ὅπως κατορθωθῇ νὰ λάβωσι τὴν ἄδειαν πρὸς νέον πλοῦν. Εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ἐπίεζον τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῶν παραστάσεων αὑτῶν, ὅτι πρόκειται νὰ καταστραφῇ ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, ὥστε τρία ὑπουργικὰ Συμβούλια ἐγένοντο πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα, ἂν δὲν ἦτο τόσον σπουδαία καὶ ἔκτακτος ἡ περίστασις ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ τὸν παραβιασμὸν τοῦ νόμου παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ βουλευταὶ πολλοὶ παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ προσέφερον εἰς αὐτὴν νὰ ὑπογράψωσιν ἀναφορὰν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀναδέχωνται τὴν εὐθύνην τῆς παραβιάσεως τοῦ νόμου. Εἰς αὐτοὺς ἀπήντησα ὅτι, ἂν ἐπειθόμην ὅτι ὁ νόμος ἔπρεπε νὰ παραβιασθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τὸ ἔκαμνα, ὄχι βεβαίως διότι βουλευταὶ τὸ ἐζήτουν, ἢ διότι ὑπέγραψαν μίαν τοιαύτην πρᾶξιν καὶ διότι ἀνελάμβανον μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν εὐθύνην, ἀλλὰ θὰ τὸ ἔπραττον ἄνευ τοιαύτης πράξεως καὶ ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ μὴ γείνῃ τοιαύτη πρᾶξις, θὰ ἀνελάμβανον μόνος τὴν εὐθύνην, διότι θὰ ἀνεγνώριζον ὅτι τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἦτο τοσοῦτον μέγα, ὥστε ἠδύνατο ἴσως νὰ δικαιολογήσῃ τοιοῦτο προσωρινὸν μέτρον. Ἀλλ’ ἐθεώρησα, ὅτι τὸ μέγιστον συμφέρον τῆς ναυτιλίας μας ἦτο νὰ συνειθίσῃ νὰ πιστεύῃ ὅτι οἱ νόμοι εἶναι σεβαστοὶ, ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ νομοθετημένη διάταξίς τις, ταύτην οὐδεὶς δύναται νὰ καταργήσῃ ἄνευ τῆς συμπράξεως τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως, ἐνῷ ἔλεγον ταῦτα, ὑπεσχέθην εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ὅτι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς θέλω ὑποστηρίξει τὴν κατάργησιν πάσης διατάξεως, ἥτις φέρει δυσκολίας εἰς τὴν ναυτιλίαν ἄνευ ἀναλόγου ὠφελείας εἰς τὸ Κράτος, καὶ τοιαῦται εἶναι αἱ διατάξεις, τὰς ὁποίας περιέχει ὁ περὶ ναυτιλιακῶν διπλωμάτων νόμος τοῦ 1871 καὶ εἰς ὧν τὴν τροποποίησιν ἀφορᾷ τὸ ὑποβληθὲν παρ’ ἐμοῦ νομοσχέδιον. Ἐὰν λοιπὸν θέλητε νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνωνται κατ’ ἔτος αἱ αὐταὶ σκηναὶ, ἐὰν θέλητε ὁ νόμος νὰ ᾖναι σεβαστὸς, ἀφαιρέσετε ἀπὸ τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων ἐκείνας, αἵτινες ἐπιβάλλουσι περιορισμοὺς περιττοὺς, καὶ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ὑπέβαλον, ἐπιτρέψατε, ὅπως τὰ ναυτιλιακὰ διπλώματα ἀνανεῶνται καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ὁσάκις ἡ ῥητὴ συναίνεσις τῶν δανειστῶν καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν μαρτυρεῖ ὅτι τὰ συμφέροντα αὐτῶν δὲν ἀντίκεινται εἰς τοῦτο.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον ἡ ἐξακολούθησις. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 10|60.