1875.10.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14.

τῆς 2 Ὀκτωβρίου 1875.

(Πέμπτη.)

Ὥρα 1½ μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθησαν. Ὁρκίζεται ὁ κ. Χωρεπισκοπίδης.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν· συνέχεια εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κυνουρίας. Τίς ἔχει τὸν λόγον;

§2ΤΙΝΕΣ. Ὁ κ. Ῥοντήρης, ὁ ὁποῖος κατεῖχε τὸ βῆμα, δὲν εἶναι παρών.

§3ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κ. Κατσικόπουλος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ῥοντήρη.

§4ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω ὅτι τμηματικὴ θὰ γείνῃ ἡ συζήτησις, διότι ὑπολείπονται εἰς τὸν κ. Ῥοντήρην τὰ μετὰ ταῦτα. Κύριοι, ὁ χθὲς κατὰ τῆς ἐκλογῆς Κυνουρίας πολλὰ λαλήσας νομίζω ὅτι παρέτεινεν ἐπὶ πολὺ τὸν λόγον. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ μιμηθῶ τὸν προαγορεύσαντα, ἀλλὰ καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ παραλείψω τὰ οὐσιώδη, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἀναγκαῖα διὰ νὰ ἀνασκευάσω τὰς ἀδίκους μομφὰς, τὰς ὁποίας ἐν ἀγνοίᾳ ἴσως κατέφερε κατὰ τῆς ἐκλογῆς ὁ προλαλήσας· δὲν ἐννοῶ δὲ πάλιν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ καὶ νὰ σᾶς κουράσω· ἀλλ’ ἀνθρωπίνως θὰ προσπαθήσω, ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερα, νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους οὓς θεωρῶ ἀναγκαίους, ἵν’ ἀνασκευάσω τὴν κατηγορίαν κατὰ τῆς ἐκλογῆς, καὶ διὰ τῶν ὁποίων συγχρόνως φρονῶ ὅτι θὰ πείσω ὅλους ὑμᾶς περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, διότι ἔχω σταθερὰν πεποίθησιν, ὅτι πάντες ὑμεῖς θέλετε νὰ πεισθῆτε περὶ τῆς ἀληθείας τῶν πραγμάτων· δὲν πιστεύω δὲ νὰ εὑρεθῇ τις ὁ ὁποῖος νὰ μὴ θέλῃ νὰ πεισθῇ. Αἱ κατηγορίαι, κύριοι, αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Σελληνοῦντος καὶ τῶν Βερβαίνων, εἶναι αἱ αὐταί· ὁ κατάλογος τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σελληνοῦντος προσβάλλεται, ὁ κατάλογος τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τῶν Βερβαίνων προσβάλλεται, ὁ τρόπος τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι τοῦ δήμου Σελληνοῦντος προσβάλλεται ὡς προϊὸν βίας καὶ πιέσεως, ὁ τρόπος τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι τοῦ δήμου Βερβαίνων ἐπίσης προσβάλλεται ὡς προϊὸν ἐπίσης βίας καὶ πιέσεως, οἱ λόγοι λοιπὸν εἶναι οἱ αὐτοί. Ἀρχίζω, κύριοι, κατὰ πρῶτον ἀπὸ τοῦ καταλόγου τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, μὴ νομίσητε δὲ ὅτι εἶναι ἤδη πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν προσβάλλεται ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ δήμου τούτου, νομίζω ὅτι εἶναι ἡ τρίτη, καὶ προσβάλλεται, κύριοι, ὁ ἐκλογικὸς οὗτος κατάλογος, διότι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου αὐτοῦ ἐξακολουθεῖ ἐπὶ 4 ἔτη καὶ ἐπὶ 4 κατὰ συνέχειαν ἐκλογὰς νὰ ἐπηρεάζῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐκλογῆς, νὰ δίδῃ δηλονότι τὴν νίκην. Τὸ συμφέρον λοιπὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξήρχοντο ἐκ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἡττημένοι, ἦτο νὰ προσβάλουν τὴν βάσιν τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ ἠμπορέσουν ν’ ἀπαλλαχθοῦν τῆς ἥττης. Ἔχομεν ὅμως εὐτυχῶς ἕνα κατάλογον τοῦ 1872, ὁ ὁποῖος δὲν προσεβλήθη· ὁ κατάλογος αὐτὸς εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζονται οἱ τῶν ἑπομένων ἐτῶν ἐκλογικοὶ κατάλογοι, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐγένοντο αἱ ἐκλογαί. Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἀναθεωρήσασα τὸν κατάλογον τοῦτον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὸ 1872, διέγραψε παρανόμως ἐξ αὐτοῦ 152 ἐκλογεῖς ἔχοντας τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ καὶ προσῆλθον οἱ ἀποκλεισθέντες νὰ ψηφίσωσι, παρεκάλεσα τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία συνέταξεν ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς ψηφοφορίας μίαν πρᾶξιν, εἰποῦσα τὰ ἑξῆς. «Ἐπειδὴ ἡ δικαστικὴ ἐπιτροπὴ, ἐναντίον τοῦ νόμου καὶ χωρὶς νὰ εἰδοποιήσῃ 152 ἐκλογεῖς, τοὺς διέγραψεν, ἐπειδὴ ἡ διαγραφὴ αὐτῶν δὲν εἶναι νόμιμος, διότι ὁ ὁριστικὸς κατάλογος θεωρεῖται διαρκὴς καὶ τότε δύνανται νὰ ἐπέλθουν τροποποιήσεις, ὅταν γίνωνται νομίμως. Ἐπειδὴ αἱ τροποποιήσεις δὲν ἐγένοντο νομίμως, διὰ ταῦτα θεωρεῖ τοὺς διαγραφέντας ὡς ἔχοντας τὸ ἐκλογικὸν δικαίωμα δυνάμει τοῦ πρώτου καταλόγου καὶ ἐπιτρέπει εἰς αὐτοὺς νὰ ψηφοφορήσωσιν». Ἐψηφοφόρησαν λοιπὸν ἐκ τῶν 152 ἐκλογέων περὶ τοὺς 60 ἢ 70, διότι αὐτοὶ προσῆλθον. Ὅτε δὲ συνεζητεῖτο ἡ ἐκλογὴ τοῦ 1872, προετάθη ὡς λόγος ἀκυρώσεως αὐτῆς ὁ λόγος, ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἐκλογεῖς μὴ ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ ὁριστικῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ Ἀποκρούων τὴν ἔνστασιν ταύτην ἰσχυρίσθην ὅ,τι ἰσχυρίσθην καὶ ἤδη ἀνωτέρω, καὶ ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσήνης βουλευτὴς κ. Κουμουνδοῦρος εἶπεν, ὅτι δικαίως ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσουν οἱ ἀποκλεισθέντες. Ὅταν δὲ ὁ κατάλογος αὐτὸς τοῦ 1872 ἀνεθεωρήθη κατὰ τὸ 1873, οἱ ἀδικηθέντες αὐτοί, ἢ μᾶλλον εἷς συμπολίτης μου, ὅστις καὶ τότε ἦτο ἀντίθετός μου καὶ σήμερον εἶναι τοιοῦτος, καὶ ὅστις εἶναι φίλος τῶν σημερινῶν ἀντιπάλων μου, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ὑπογραφὴν ἐπεκαλέσθη χθὲς, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὁ κ. Ῥοντήρης εἰς μίαν ἀναφορὰν κατὰ τοῦ δημάρχου Σελληνοῦντος, εἶναι δὲ οὗτος εἷς ἐκ τῶν 13 δημοτῶν, οἱ ὁποῖοι παρεπονέθησαν κατὰ τοῦ δημάρχου, ὅτι δῆθεν αὐτὸς δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναθεωρήσουν τὸν κατάλογον. Αὐτὸς, λέγω, ἔκαμεν ἔνστασιν περὶ ἐγγραφῆς τῶν 152 ἐκείνων ἐκλογέων, τὸ δὲ πρωτοδικεῖον Σπάρτης, τὸ ὁποῖον ἐξεδίκασε τὸν κατάλογον αὐτὸν, ἐδέχθη τὴν ἔνστασιν καὶ ἐσημείωσεν εἰς αὐτὸν τοὺς 152 ἐκλογεῖς. Σᾶς ἔφερα, κύριοι τὴν ἔνστασιν αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, διὰ νὰ τὴν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἂν θέλητε, λάβετε αὐτὴν καὶ τὴν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ῥοντήρης χθὲς, νὰ ἰδῆτε, ὅτι ἡ ὑπογραφὴ καὶ ὁ χαρακτὴρ τῆς ἀναφορᾶς εἶναι ἡ αὐτὴ μὲ τὴν ὑπογραφὴν καὶ τὸν χαρακτῆρα τῆς ἐνστάσεως ταύτης. Σημειώσατε δὲ, ὅτι εἰς τὸν κατάλογον αὐτὸν τοῦ 1872, τὸν μηδέποτε προσβληθέντα, περιλαμβάνονται ἐκλογεῖς 1251· εἰς αὐτοὺς δ’ ἐὰν σημειώσητε καὶ τοὺς 152, οἱ ὁποῖοι προσετέθησαν, καὶ τοὺς ὁποίους παρεδέχθη καὶ τὸ πρωτοδικεῖον, καὶ περὶ τούτου προσάγω ἓν ἐπίσημον πιστοποιητικὸν τοῦ γραμματέως τῶν ἐν Σπάρτῃ πρωτοδικῶν, διὰ νὰ φιμώσω τὸ στόμα τοῦ κατηγορήσαντος τὸν κατάλογον, εὑρίσκετε ἕνα ὁλικὸν ἀριθμὸν ἐκλογέων ἀνερχόμενον εἰς 1400. Λοιπὸν ὁ κατάλογος οὗτος, ὁ ἀναθεωρηθεὶς καὶ ἐκδικασθεὶς τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1873, ἐχρησίμευσεν ὡς κατάλογος τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1874, ὅτε οἱ νῦν ἀποτυχόντες κκ. Θερμογιάννης, ἐπιστήθιος φίλος τοῦ κ. Ῥοντήρη, Βακκαλόπουλος, πρῴην φίλος μου, καὶ ὁ Καρδαρᾶς ἔλαβον εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος εἰς τὸ ναὶ ἀνὰ 891–890 ψήφους, ἐγὼ δὲ ἔλαβον 910 ἐκ τῶν 913 ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφόρησαν. Τί ἔλαβον δὲ οἱ δυστυχισμένοι ἀντίπαλοί μας; Ἐνθυμοῦμαι τὸν κ. Χριστόπουλον, ὅστις εἶχεν 23 ψήφους εἰς τὸ ναί. Παρεπονέθη ὁ δυστυχὴς, παρεπονέθησαν καὶ οἱ ἄλλοι καὶ εἶπον, ὅτι διὰ τῆς βίας ἐψηφοφόρουν οἱ ἐκλογεῖς ὑπὲρ ἡμῶν, ἀλλ’ ὁ κ. Θερμογιάννης διεμαρτύρετο, λέγων ὅτι εἶναι συκοφάνται διότι δὲν εἶχον κόμμα, καθ’ ὅσον ἐκεῖ ὅλοι ἀνήκουν εἰς τὸν Κατσικόπουλον, ἔλεγε μάλιστα ὅτι «ὁ Κατσικόπουλος εἶναι ὁ Λομβάρδος τοῦ Σελληνοῦντος», ὁ δὲ φίλος μου κ. Ῥοντήρης καὶ κατὰ τὸ 1872 καὶ κατὰ τὸ 1873 καὶ κατὰ τὸ 1874 ὡς τράγος ἐπήδα ὅταν μὲ ἔβλεπεν ἐρχόμενον ἐκ τῆς ἐπαρχίας, μὲ ἐφίλει καὶ μὲ συνεχαίρετο· διατί; διότι μὲ τὰς ψήφους μου ἐγένετο βουλευτὴς καὶ ὁ κ. Θερμογιάννης καὶ ὁ κ. Βακαλόπουλος. Τότε ἤμην καλὸς, τότε ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ Σελληνοῦντος παρ’ ἄλλων προσβαλλόμενος ἦτο ἅγιος καὶ ἀπρόσβλητος, μόνον κακὸς ἦτο ὁ κατάλογος τότε διὰ τὸν κ. Χριστόπουλον καὶ τοὺς ἄλλους, διότι αὐτοὶ οἱ πτωχοὶ δὲν ἐλάμβανον ψήφους ἀπὸ αὐτὸν, καὶ εἶχον δίκαιον νὰ τὸν κατηγορήσουν, ὡς σήμερον τὸν κατηγοροῦν οἱ ἀποτυχόντες. Καθ’ ὅλα λοιπὸν τὰ ἔτη ὁ δῆμος Σελληνοῦντος ἦτο νόμιμος, οὔτε βία, οὔτε ἀπειλὴ, οὔτε τίποτε ἄλλο συνέβαινε, καὶ ἐὰν παρατηρήσητε τὴν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος τῆς Βουλῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους, θὰ εὕρητε, ὅτι οἱ πέρυσιν ἀποτυχόντες τὰ αὐτὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἔλεγον διὰ τῶν ἐνστάσεών των, ἀλλὰ τὶ ἠδύναντο νὰ κάμωσιν εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος, ἀφ’ οὗ οὐδὲ ἀντιπροσώπους νὰ τοὺς ἀντιπροσωπεύσωσι δὲν εὕρισκον; Ἐνθυμοῦμαι κύριοι, ὅτι ὁ ὑποψήφιος Εὐαγγέλης κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ π. ε. μοὶ ἔστειλεν ἐπιστολὴν καὶ ἀναφορὰν πρὸς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, καὶ μὲ παρεκάλει νὰ τοῦ συστήσω ἐγὼ ἕνα ἀντιπρόσωπον διὰ τὴν κάλπην του. Ἄνθρωποι λοιπὸν, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται νὰ μὲ πολεμήσουν χωρὶς νὰ ἔχωσιν οὔτε ἕνα ἀντιπρόσωπον, τί δύνανται νὰ ἐλπίζωσι; Φαντασθῆτε λοιπὸν ποῖον κόμμα εἶχον. Εἰς τὰ 1873 ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο ὅπως ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, διότι τότε, πρωθυπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου βουλευτοῦ κ. Δεληγεώργη, ἐφρόντισεν ἡ μερὶς, ἡ ὁποία μὲ κατεπολέμει, καὶ ἀρχηγὸς τῆς ὁποίας ἦτο ὁ ἀξιότιμος κ. Χρηστόπουλος, τότε μὲν ἀντίπαλός μου νῦν δὲ φίλος καὶ συνάδελφός μου, ἐφρόντισε νὰ φέρῃ ἀνακριτὴν, ἔκαμεν ἀναφορὰν καὶ εἶπεν ὅτι εἰς τὸν Σελληνοῦντα οὐδέποτε ἐνηργήθη ἐκλογὴ, οὔτε θὰ ἐνεργηθῇ, ἐνόσῳ ὁ Κατσικόπουλος μένει ἐλεύθερος καὶ ἀνεπιτήρητος· ἀνάγκη λοιπὸν νὰ σταλῇ ἀνακριτὴς, στρατιωτικὴ δύναμις κλπ. Μοῦ ἐκάθισε λοιπὸν εἰς τὴν ῥάχιν 18 στρατιώτας, ἕνα ὑπολοχαγὸν, τὸν κ. Κακλαμάνον, καὶ ἕνα ἀνακριτὴν, περὶ τῆς τιμιότητος καὶ αὐστηρότητος τοῦ ὁποίου οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν θὰ ἀμφιβάλῃ, τὸν κ. Παρασκευαΐδην, ὅστις, ἐλθὼν εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος δύω ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, εἰσῆλθεν αὐτόκλητος εἰς τὸ ἐκλογικὸν κατάστημα τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ἐτοποθετοῦντο αἱ κάλπαι, καὶ ἐπικαλοῦμαι περὶ τούτου τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Χρηστοπούλου, διότι παρηκολούθει τὸν ἀνακριτὴν καὶ τὸν ἀξιωματικὸν, καὶ ἔμεινεν ἀπὸ τῆς παραμονῆς τῶν ἐκλογῶν μέχρις οὗ ὑπεγράφη τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς. Ὁ ἀνακριτὴς οὗτος, καταλαβὼν τὸ ἐκλογικὸν κατάστημα, ἐτοποθέτησε τὰς κάλπας καὶ συνέταξε πάσας τὰς πράξεις. Ἐντὸς τοῦ ἐκλογικοῦ καταστήματος ὑπῆρχον 12 στρατιῶται μὲ τὰς λόγχας, καὶ ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ στενοῦ χώρου, τὸν ὁποῖον κατεῖχον οἱ στρατιῶται, εἰσήρχοντο οἱ ἐκλογεῖς, μετέβαινον εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἐλάμβανον τὰ σφαιρίδια ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἀνακριτοῦ, ὁ ὁποῖος παρηκολούθει ἕκαστον ψηφοφόρον, καὶ οὕτως ἐξηκολούθησεν ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὰς 4 ἡμέρας. Διὰ νὰ ἀποδείξω δὲ εἰς τὸν κύριον Χρηστόπουλον, ὅτι ὅσας εἶχε πληροφορίας κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἦσαν πληροφορίαι ἐσφαλμέναι, τοῦ ἔκαμον τὴν χάριν καὶ ἀπέσυρον τοὺς ἀντιπροσώπους μας ἀπὸ τὰς κάλπας, ἐγὼ δὲ ἐξῆλθον τοῦ καταστήματος, καὶ τότε μόνον εἰσηρχόμην, ὅταν παρουσιάζετο ζήτημά τι πρὸς λύσιν. Οὕτω ἦσαν κύριοι τοῦ πεδίου τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς Ὁποῖον, κύριοι, ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα; νὰ πάρω ἐγὼ εἰς τὸ μαῦρο 45 ψήφους. Πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς ἔλεγον εἰς τὸν ἀνακριτὴν «νὰ προσέξῃς, εἶναι καλπονοθευτὴς ὁ Κατσικόπουλος, θὰ σὲ γελάσῃ», τοιοῦτον δὲ φόβον ἐνέπνευσαν εἰς τὸν ἀνακριτὴν, ὥστε ὁσάκις μὲ ἔβλεπεν εἰσερχόμενον εἰς τὸ κατάστημα τῆς ἐκλογῆς ἐτέντονε τοὺς ὀφθαλμούς του καὶ μὲ ἠρώτα· πῶς ἦλθες; τί θέλεις; Ἐνόμιζεν, ὅτι διὰ τῶν ὀφθαλμῶν θὰ μετακινήσω τὰ σφαιρίδια ἀπὸ τὸ μαῦρον εἰς τὸ ἄσπρον......

§5ΣΤΡΑΤΟΣ. Διατί παρεπονέθη τότε ὁ Χρηστόπουλος;

§6ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι ἀποτυγχάνουν ἔχουν καὶ ἕνα λόγον παραπάνου, διὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν ἀποτυχίαν των. Δὲν θ’ ἀρνηθῇ βεβαίως ὁ ἀξιότιμος νῦν συνάδελφός μου κ. Χρηστόπουλος ὅτι, κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1872 ἐξελεγχομένην ἐν τῷ τμήματι, εἶπεν, ὅτι ἔκαμεν ἀναφορὰν καὶ εἶπε πρὸς τὸν εἰσαγγελέα σκοπίμως διὰ νὰ προκαλέσῃ ἀνακριτὴν, ὅτι προεκλήθησαν σκηναὶ, ὅτι συμπλοκαὶ εἶναι ἀναπόφευκτοι, καθ’ ἃς θὰ ῥεύσῃ αἷμα· τὰ ἔγραφε δὲ ἐπίτηδες, διὰ νὰ φέρῃ ἀνακριτήν. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶχον προκαταλάβει τὸν ἀνακριτὴν, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ἦτο βλάξ, ἦτο ἄνθρωπος μὲ νοῦν, ὅπως καὶ σεῖς, καὶ δὲν εἶχε τὴν ἰδέαν, ὅτι διὰ μαγνητισμοῦ ἢ δι’ ἠλεκτρισμοῦ ἠδύναντο τὰ σφαιρίδια νὰ μετακινῶνται ἀπὸ τὸ ναὶ εἰς τὸ ὄχι. Ἀφοῦ δὲ ἐτελείωσεν ἡ ἐκλογὴ καὶ ἐγένετο ἡ διαλογὴ, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Χρηστόπουλος μὲ ἔλαβεν ἀπὸ τὴν χεῖρα καὶ μοὶ εἶπε· «σὲ συγχαίρω, κ. Κατσικόπουλε, ὅσα ἔλεγον ἐναντίον σου ἦσαν ψεύδη, ἔχεις ἐπιῤῥοὴν, σὲ ἀγαποῦν καὶ οἱ ἐχθροί σου, εἰς τὸ ἑξῆς δὲ ἐπιθυμῶ νὰ ἤμεθα φίλοι, καὶ ἐὰν δὲν ἤμεθα φίλοι, ποτὲ δὲν θὰ ἐκτεθῶ.» Τοιοῦτον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Σελληνοῦντος. Τώρα ὁ φίλος κ. Ῥοντήρης δύναται νὰ εἴπῃ ἓν μόνον εὐσυνειδήτως· ἔχασαν οἱ φίλοι μου καὶ ὀφείλω νὰ κατηγορήσω τὴν ἐκλογὴν, ὀφείλω δηλαδὴ εἰς τὸν τάφον τοῦ φίλου μου Θερμογιάννη νὰ χύσω ὀλίγα δάκρυα καὶ ἐπὶ τέλους, νὰ ῥίψω καὶ τρία ἄνθη, διὰ νὰ τὸν προπέμψω εἰς τὸν Ἅδην ὅπως μὴ φανῶ ἀγνώμων, διότι εἶναι φίλος ἀρχαῖος καὶ ἐπιστήθιος. Πᾶς δ’ ἕτερος, ὅστις θὰ ὁμιλήσῃ τυχὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀπὸ ὅμοιον λόγον ὁρμώμενος θὰ ὁμιλήσῃ. Πιθανὸν ἡ πεποίθησίς μου νὰ ᾖναι ἐσφαλμένη, ἀλλ’ εἶναι πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον ὀφείλω νὰ σεβασθῶ. Ἀλλά, κύριοι, τί κακὸν ἔχει ὁ κατάλογος αὐτός; περιέχει 200 ἀνηλίκους. Καὶ πόθεν τὸ ἐξάγετε, κ. Ῥοντήρη; Τὸ ἐξάγω, λέγει, διότι ὁ ἀπογραφικὸς πίναξ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ 1870, ὅστις εἶναι ἐπίσημος καὶ ὑποχρεωτικὸς διὰ πάντας, παριστᾷ ὅλως τὸ ἐναντίον· μὲ αὐτὸν τὸν πίνακα δύναμαι, λέγει, νὰ ἐξελέγξω τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον καὶ νὰ τὸν εὕρω ὡς περιέχοντα 200 ἐκλογεῖς ἀνηλίκους. Δέχομαι τὴν ἀπόδειξιν ταύτην, κύριοι, καὶ παρακαλῶ νὰ τὸν ἐξελέγξωμεν, καὶ ἐὰν πράγματι εὑρεθῇ ὁ κατάλογος ἔχων πλεονάζοντα ὀνόματα ἀπὸ τὸν σχετικὸν ἀριθμὸν τῶν ἐνηλίκων ἀῤῥένων, τὸν περιλαμβανόμενον ἐν τῷ πίνακι τούτῳ, τότε ἐγὼ θὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος. Ὁμιλῶν ὁ κ. Ῥοντήρης περὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἀῤῥένων τοῦ Σελληνοῦντος, σᾶς εἶπε χθὲς κἄτι τι, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν ἐπίστευσα, καὶ τὸν ἠρώτησα κατ’ ἐπανάληψιν. Κύριε Ῥοντήρη, μετὰ πεποιθήσεως τὸ ὑποστηρίζετε αὐτό; Βεβαίως, ἔλεγεν, ἀφοῦ τὸ λέγω εἰς τὴν Βουλήν. Τώρα ἂς ἴδω, τὴν πεποίθησίν του τὴν στηρίζει εἰς τὰ πράγματα; Ὁ ἀπογραφικὸς πίναξ τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, ἔλεγεν ὁ κ. Ῥοντήρης, περιέχει ἄῤῥενας ἐκλογεῖς ἀπὸ 20–100 ἐτῶν 889· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, καὶ ἰδοὺ ὁ πίναξ, ὅστι περιέχει ἄῤῥενας μέχρι 12 μηνῶν 85, μέχρι 5 ἐτῶν 232, μέχρι 10 ἐτῶν 279, μέχρι 15 ἐτῶν 249, μέχρις 20 ἐτῶν 172, μέχρις 25 ἐτῶν 175, μέχρι 30 ἐτῶν 189, μέχρι 35 ἐτῶν 133, μέχρι 40 ἐτῶν 122, μέχρι 45 ἐτῶν 73, μέχρι 50 ἐτῶν 82, μέχρι 55 ἐτῶν 54, μέχρις 60 ἐτῶν 71, μέχρις 65 ἐτῶν 21, μέχρις 70 ἐτῶν 39, καὶ πέραν μέχρι τῶν 100 ἐτῶν 30. Εἶναι τὸ ὅλον οἱ ἄῤῥενες κάτοικοι τοῦ δήμου Σελληνοῦντος 2006. Λοιπὸν ἀπὸ 20 ἐτῶν καὶ πέραν εἶναι 1161. Ἐὰν ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸν ἀριθ. αὐτὸν τοὺς 889 τοῦ κ. Ῥοντήρη, θὰ ἰδῆτε πόσους ἠθέλησε νὰ μᾶς ψωμοφάγῃ ὁ κ. Ῥοντήρης, μὲ ὅλην του τὴν εὐσυνειδησίαν. Ἀλλ’ εἰς τοὺς 1161 νομίζω, κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ εἷς ἀριθμὸς ἐκ 239 ἀῤῥένων. Ποῦ τὸν εὑρίσκεις; θὰ μοὶ εἴπητε. Ὁ πίναξ αὐτὸς συνετάχθη κατὰ τὰ 1870, πρὸ 6 ἐτῶν· αὐτοὶ λοιπὸν, οἵτινες ἦσαν τότε 15, τώρα εἶναι 21 ἐτῶν· διότι αὐτοὶ δὲν ἐμίκρυναν, ἀλλ’ ἐμεγάλωσαν, ἑπομένως ἐνηλικιωθέντες, πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ οἱ 239, καὶ οὕτω ἀναβιβάζομεν τὸν κατάλογον τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Σελληνοῦντος εἰς 1410· ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε, δὲν ἀπέθανον Μάλιστα· ὅμως θὰ κάμω μίαν ἄλλην παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἠξεύρετε ὅλοι σας. Κατὰ τὴν διαταγὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ καὶ οἱ ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν διατεταγμένοι νὰ ἐνεργήσωσι τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1870, ὤφειλον νὰ σημειώσωσιν εἰς τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας τοὺς κατοίκους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἀπογραφῆς διέμεναν ἐκτὸς τοῦ δήμου των. Ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε, ὅτι κἄτι τι ἔλλειψεν ἐκ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, καὶ αὐτὸ τὸ κἄτι τι θὰ σᾶς εἴπω ὁποῖον εἶναι. Κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἀναπτύξω ἐν λεπτομερείᾳ τὰ πράγματα, ἵνα πεισθῆτε, ἂν ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος ἢ νόμιμος, διότι δὲν φοβοῦμαι ἂν θὰ μοὶ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν, καθ’ ὅσον ποτὲ δὲν ἠθέλησα νὰ ἔλθω εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἄνευ τῆς καθαρᾶς καὶ ἐκπεφρασμένης θελήσεως τῆς πλειονότητος τῶν συμπολιτῶν μου· ὅ,τι μὲ ἐνδιαφέρει λοιπὸν εἶναι νὰ μὴ ἀποδοθῇ μομφὴ ἄδικος εἰς ἐκλογὴν νόμιμον. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος ὑπάρχει μία τάξις βιομηχάνων, ὅπως τοιαύτη τάξις ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ῥοντήρη, ἀλλὰ μετερχομένων ἐκεῖ ἄλλο ἔργον. Οἱ συμπολῖταί μου μετέρχονται τὸ ἔργον τοῦ κατασκευάζειν κτένια καὶ μαγκάνια· ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τάξις, ἡ ὁποία διαμένει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἐμπορευομένη, ἔχει ταβέρνας, πωλεῖ σιτάρια, τελευταῖον ἐνοικιάζει λουτρὰ κλπ. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀποδημοῦντες ὑπερβαίνουν τοὺς 250 τὸν ἀριθμὸν, καὶ διὰ τοῦτο, ὁσάκις γίνεται ἐκλογὴ, παρατηρεῖται ὅτι τὸ ἓν τρίτον τῶν ἐκλογέων δὲν λαμβάνει μέρος, διότι ἀπουσιάζει· εἶναι κινητὸς ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς, διότι ἐνῷ ἔρχονται 50, φεύγουν 25, καὶ ἐνῷ ἔρχονται 25, φεύγουν 50· εἶναι καί τινες, οἱ ὁποῖοι μένουν πολλὰ ἔτη εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Οἱ μὴ σημειωθέντες λοιπὸν εἰς τὸν ἀπογραφικὸν πίνακα ἂς συμψηφισθῶσι πρὸς τοὺς ἀποθανόντας, ὥστε βλέπετε, ὅτι ἡ βάσις τοῦ καταλόγου εἶναι 1400 ἐκλογεῖς, περιπλέον ἔπρεπε νὰ ᾖναι, ὄχι ὀλιγώτερον· ἰδοὺ ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ῥοντήρης σᾶς ἔδωκεν, ὅτι οἱ ἄῤῥενες τοῦ δήμου Σελληνοῦντος οἱ ἔχοντες ἡλικίαν νόμιμον εἶναι 889, ἀποδεικνύεται μὴ ἀληθὴς, καὶ διὰ τοῦτο τοῦ εἶπον τότε, ὅτι ὅ,τι ἔλεγε δὲν ἦτο ἀκριβὲς, διότι τὸν ἀναιρεῖ ὁ ἐπίσημος πίναξ, τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθη διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν κατηγορίαν. Ὁ ἀριθμὸς λοιπὸν τῶν ἐκλογέων εἶναι δεδικαιολογημένος καὶ στηρίζεται εἰς τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας. Καὶ αὐτοὶ δὲ, οἵτινες ἔκαμον ἔνστασιν κατὰ τοῦ καταλόγου, δὲν ἐζήτησαν τὴν διαγραφὴν κἀνενὸς, παρὰ εἶπον, ὅτι παρελείφθησαν ἀπὸ τὸν κατάλογον 152 ἐκλογεῖς· προσθέσατε λοιπὸν τούτους εἰς τοὺς 1251 καὶ ἔχετε τὸν ἀριθμὸν 1403. Ἰδοὺ καὶ ἡ ἔνστασις κατὰ τοῦ καταλόγου, δι’ ἧς μόνον ἡ ἐγγραφὴ ζητεῖται καὶ οὐχὶ ἡ διαγραφὴ, ὁ δὲ ἐνιστάμενος εἶναι ὁ Κωνσταντῖνος Τσιλομύτης, ὁ διὰ τῆς ἄλλης ἀναφορᾶς κατὰ τοῦ δημάρχου ὡς μὴ θελήσαντος δῆθεν νὰ ἐκθέσῃ τὸν κατάλογον ἀναφερόμενος, ἣν σᾶς ἀνέγνωσε χθὲς ὁ κ. Ῥοντήρης μετὰ στόμφου, καὶ ἐρωτηθεὶς περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀναφερομένων, σᾶς εἶπεν, ὅτι οὗτος σύγκειται ἐκ 13· ἀλλὰ μεταξὺ τῶν 13 τούτων εἶναι καὶ εἷς Νικόλαος Ἀσημακόπουλος, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς ἦτο καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Καρδαρᾶ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς. Βλέπετε, ὅτι σᾶς φέρω δύο ἐπισήμους ἀποδείξεις ὅτι ὁ κατάλογος δὲν περιεῖχε παρὰ τοὺς νομίμους ἐκλογεῖς. Σᾶς φέρω προσέτι καὶ μίαν δικαστικὴν ἀπόδειξιν, ἵνα σᾶς ἀποδείξω, ὅτι αὐτὸς ὁ κατάλογος ἐξεδικάσθη ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον· σᾶς φέρω συνάμα καὶ τὴν ἔνστασιν τῶν ἐναντίων, δι’ ἧς δὲν ζητεῖται οὐδενὸς ἡ διαγραφὴ, ἀλλ’ ἡ ἐγγραφὴ 152 ἐκλογέων διαγεγραμμένων ἐκ τοῦ καταλόγου, οἵτινες κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τοῦ καταλόγου ἐνεγράφησαν, ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ πιστοποιητικοῦ τοῦ γραμματέως. (ἀναγινώσκει). Ὁ γραμματεὺς τῶν ἐν Σπάρτῃ πρωτοδικῶν Πιστοποιεῖ, Ὅτι ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ δήμου Σελληνοῦντος τοῦ ἔτους 1873 ἐξεδικάσθη ἀπὸ τὸ ἐνταῦθα πρωτοδικεῖον τὴν 16, δεκάτην ἕκτην, Ὀκτωβρίου 1873, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 894 ἀποφάσεώς του. Ὁ δὲ τοῦ τρέχοντος ἔτους ἕτερος κατάλογος τοῦ αὐτοῦ δήμου, περιελθὼν εἰς τὸ γραφεῖόν μας τὴν 25 Ἰουλίου ε. ε. διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 416 τῆς 12 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς καὶ ἔτους ἐγγράφου τοῦ δημάρχου Σελληνοῦντος, δὲν ἐξεδικάσθη εἰσέτι. Ὅθεν κατ’ αἴτησιν τοῦ Κωνστ. Κατσικοπούλου χορηγεῖται τὸ παρὸν, ἵνα τῷ χρησιμεύσῃ ὅπου δεῖ. Ἐν Σπάρτῃ, τῇ 1 Σεπτεμβρίου 1875. Ὁ ὑπογραμματεὺς Νικόλ. Σταυρόπουλος. Ἐνῷ λοιπὸν ὑπάρχει τοιαύτη ἀπόδειξις περὶ τοῦ νέου καταλόγου, μᾶς εἶπον ὅτι ὑπεξῃρέσαμεν τὰς ἐνστάσεις, διότι δὲν ἐπετρέψαμεν νὰ κάμωσι τοιαύτας. Ἐκ τούτου ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ κ. Ῥοντήρης εἶχε πεπλανημένας ἰδέας. Ἠκούσατε, κύριοι, ὅτι τὴν 12 Ἰουλίου ἔστειλε τὰ ἔγγραφα ὁ δήμαρχος εἰς τὸ ταχυδρομεῖον καὶ περιῆλθον τὴν 25 εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ πρωτοδικείου· διὰ τί ἐβράδυναν, ἀφίνω νὰ τὸ ἐννοήσητε. Ἀπὸ τῆς 25 Ἰουλίου μέχρι τῆς 1 Σεπτεμβρίου δὲν ἐξεδικάσθη ὁ κατάλογος· διὰ τί, εὕρετέ το σεῖς. Βλέπετε ὅτι ὁ κατάλογος τοῦ 1873 εἶναι δεδικασμένος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δεδικασμένου αὐτοῦ καταλόγου ἐνεργήθη ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὸ 1874, καθ’ ἣν ὁ κ. Θερμογιάννης καὶ συντροφία ἔλαβον 890 ψήφους, ὁ αὐτὸς δὲ κατάλογος ἐχρησίμευσε καὶ διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1875. Ἀλλὰ μᾶς εἶπον, ὅτι εἰς τὰ 1875 εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἀναθεωρήσουν· μάλιστα, εἶχον τὸ δικαίωμα, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἀνεθεωρήθη, καὶ ἔκαμον ἐνστάσεις καὶ ἐφέσεις· ἀλλὰ δὲν ἐξεδικάσθησαν, μᾶς ἀπαντῶσιν, ἐβράδυνε, καὶ ἐβράδυνε σκοπίμως ἡ ἐκδίκασις· ἀφοῦ δὲ εἶπον ὅτι δὲν ἔκαμον ἐνστάσεις διότι δὲν ἐξετέθη, μᾶς εἶπον κατόπιν ὅτι ἐβράδυνεν ἡ ἀναθεώρησις, διότι σκοπίμως ἐβράδυνεν αὐτὴν ὁ δήμαρχος, καὶ πρὸς τοῦτο ἐπεκαλέσθησαν ἓν ἔγγραφον τοῦ Ἐπάρχου Κυνουρίας, διὰ νὰ ἀποδείξουν δι’ αὐτοῦ τὴν κατηγορίαν, μὴ ἐννοήσαντες, ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι ἡ καταδίκη των. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ Ἔπαρχος· «Εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος συνῆλθε μὲν συνεπεία τῶν κατ’ ἐπανάληψιν διαταγῶν τοῦ Ἐπαρχείου ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου Ἐπιτροπὴ τὴν 14 λήγοντος μηνὸς πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός της καὶ ἐπεραίωσε τὰς ἐργασίας της τὴν 23, ἀλλ’ ἔκτοτε οὐδεμίαν ἔχω ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου ἂν προσεκλήθη καὶ συνῆλθεν ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νόμου Ἐπιτροπὴ πρὸς ἔκδοσιν τῶν ἐπὶ τῶν δοθεισῶν ἐνστάσεων ἀποφάσεών της, καίτοι προσεκλήθη οὗτος νὰ μοὶ ἀναφέρῃ καθ’ ἑβδομάδα περὶ τῆς προόδου τῆς ἐργασίας τῆς ἀναθεωρήσεως· ἐξωδίκως ὅμως ἔμαθον ὅτι ἀνέβαλεν οὗτος τὴν πρόσκλησιν τῶν μελῶν τῆς διαληφθείσης Ἐπιτροπῆς, διότι ἐνῷ αὕτη κατὰ νόμον ὤφειλε νὰ συνέλθῃ τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως τῆς δεκαημέρου προθεσμίας τῆς ἀποδοχῆς τῶν ἐνστάσεων, ἤτοι τὴν 24, πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός της, προσεκλήθη νὰ συνέλθῃ αὔριον. Ἐκ τούτου προκύπτει, ὅτι διὰ τὴν ἔγκαιρον περαίωσιν τῆς προκειμένης ἐργασίας ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ παρενέβαλεν ἐκ προθέσεως διάφορα προσκόμματα, ἀναβάλλουσα τὴν πρόσκλησιν τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν ἀδικαιολογήτως, ὥστε εὐλόγως πείθεταί τις ὅτι αὕτη εἶχε συμφέρον νὰ μὴ κατορθωθῇ ἡ ὁριστικότης καὶ ἡ ἐκτύπωσις τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τρέχοντος ἔτους, ὅπως αἱ ἐνεργηθησόμεναι ἐκλογαὶ ἐνεργηθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ ἔτους 1874.» Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, χωρὶς νὰ ἐννοῶ τίποτε ἄλλο ἐκτὸς τῆς ἐκλογῆς, ὅτι ὁ Ἔπαρχος δὲν ἐνόησε τί θὰ εἰπῇ ἐκλογικὸς νόμος, φαίνεται ὅτι εἶναι πρωτόπειρος, καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἀποδείξω διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου, δι’ οὗ καταγγέλλει τὸν δήμαρχον.

§7ΜΙΛΗΣΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Ἔπαρχος;

§8ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν γνωρίζω, δὲν δύναμαι νὰ ἀναγνώσω τὴν ὑπογραφήν του.

§9ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Ὁ Νάνος.

§10ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ δήμαρχος, λέγει τὸ ἔγγραφον, ἐνήργησε σκοπίμως, ἵνα μὴ κατορθωθῇ νὰ ἐκδικασθῇ ὁ κατάλογος πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Πόθεν τὸ ἐξάγει; Ἠκούσατε τὸ ἀναγνωσθὲν ἔγγραφόν του· ὁ Ἔπαρχος λέγει, ὅτι μόλις ἔληξεν ἡ προθεσμία τῆς παραδοχῆς τῶν ἐνστάσεων, καὶ εὐθὺς ἔπρεπε νὰ ᾖναι ἑτοίμη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐκδικάσῃ τὰς ἐνστάσεις· ἰδοὺ διατὶ λέγει ὁ κ. Ῥοντήρης, ὁ δήμαρχος ἔθεσε φραγμοὺς καὶ ἠθέλησε νὰ πνίξῃ τὸ δικαίωμα τῶν ἐνισταμένων. Ὁ κ. Ῥοντήρης τόσην προσοχὴν ἔδωσεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ὅσην καὶ εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν ἀξιομνημόνευτον ἐκείνην συνεδρίασιν τῆς δευτέρας Νοεμβρίου 1874, ὅτε ὑπεστήριζεν, ὅτι ἡ πρότασις τῆς μὴ ἀπαρτίας ἔπρεπε νὰ προτείνηται μὲν ὑφ’ ἑνὸς βουλευτοῦ ἀλλὰ νὰ ὑποστηρίζηται καὶ ὑπὸ 10 ἄλλων, ἄλλως ἦτο ἀπαράδεκτος, ἐνῷ πρὸ μιᾶς ἡμέρας ὑπεστήριζε τὸ ἐναντίον, κατὰ τὴν τότε βεβαίωσιν τοῦ κυρίου Σωτηροπούλου. Ἂς ἴδωμεν ἤδη τί λέγει ὁ ἐκλογικὸς νόμος· θὰ σὲ διδάξω ἐγὼ τὸν νόμον, κ. Ῥοντήρη, διότι δὲν τὸν ἔμαθες· θὰ ἴδωμεν δὲ ποῖος γνωρίζει τὸ καθῆκόν του, ὁ δήμαρχος Σελληνοῦντος, ἢ ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ῥοντήρης, ὁ ὁποῖος διακρίνεται τῇ ἀληθείᾳ ἐπὶ ἐπιστημονικῇ ἱκανότητι καὶ νομομαθείᾳ· ἰδοὺ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 17 τοῦ ἐκλογικοῦ Νόμου. Ὡς βλέπετε λοιπόν, κύριοι, πρόκειται περὶ διαγραφῆς ἐγγεγραμμένων ἤδη ἐκλογέων· τί λέγει δὲ τὸ ἄρθρον 12, εἰς ὃ παραπέμπει τὸ 17; «Ἐὰν ἡ ἔνστασις ἐγένετο κατὰ τῆς ἐγγραφῆς ἀνικάνου, ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει κτλ.» καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη δὲν εἶναι ἡ τοῦ ἄρθρου 16, ἀλλ’ ἡ τοῦ ἄρθρου 11, ἐδαφ. βʹ. (ἀναγινώσκει τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου). Λοιπὸν ὁ ἐκλογικὸς νόμος, τὸν ὁποῖον πολὺ καλλίτερα εἶχε μελετήσει ὁ δήμαρχος, λέγει, ὅτι ἅμα γείνει ἔνστασις, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ διαγραφὴ ἐκλογέων ἐγγεγραμμένων εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, μόλις λήξει ἡ δεκαήμερος προθεσμία, κατὰ τὴν ὁποίαν δίδονται αἱ ἐνστάσεις, δὲν προσκαλεῖται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ δικάσῃ αὐτοὺς, ἀλλ’ ἐντὸς πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς δεκαημέρου προθεσμίας ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ εἰδοποιήσῃ τοὺς ἐκλογεῖς ἐκείνους, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ διαγραφὴ, ὅτι ἐγένετο ἔνστασις κατὰ τῆς ἐγγραφῆς των, οὗτοι δὲ ἐντὸς προθεσμίας τριῶν ἡμερῶν ὀφείλουν νὰ ἐπιφέρωσι τὰς ἀντιῤῥήσεις εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἀφοῦ δὲ παρέλθουν ὀκτὼ ἡμέραι, πέντε διὰ τὴν εἰδοποίησιν καὶ τρεῖς διὰ τὴν ἀποδοχὴν τῶν ἀντιῤῥήσεων, τότε πρέπει νὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ δικάσῃ τὰς ἐνστάσεις καὶ τὰς ἀντιῤῥήσεις. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὁ ἄλλως ἀξιότιμος κ. ἔπαρχος δὲν εἶχε δίκαιον νὰ κατηγορήσῃ καὶ νὰ κακοσυστήσῃ τὸν δήμαρχον, διότι πᾶν ὅ,τι ἀπῄτει ἦτο ἐναντίον τοῦ νόμου· διότι, ἀφοῦ ἡ δεκαήμερος προθεσμία τῆς ἀποδοχῆς τῶν ἐνστάσεων ἔληξε τὴν 23 Ἰουνίου, ἡ ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως ἐπιτροπὴ ἔπρεπε νὰ συνέλθῃ μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας, ἤτοι τὴν 1 Ἰουλίου, ὅπερ καὶ ἐγένετο. «Τὴν 23 Ἰουνίου, γράφει ὁ ἔπαρχος, ἔπρεπε νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ δὲν τὴν ἐκάλεσεν». Εἰς τὰς 22 τοῦ μηνὸς ἔληξεν ἡ δεκαήμερος προθεσμία, ἅμα προσθέσητε καὶ τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένας ὀκτὼ ἡμέρας, ἔχετε τὸ ὅλον τριάκοντα· λοιπὸν τὴν 1 Ἰουλίου ἔπρεπε νὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ τὴν 1 Ἰουλίου τὴν προσεκάλεσεν ὁ δήμαρχος καὶ συνῆλθε. Δὲν εἶχε καὶ πέντε ἡμέρας, ἵνα σκεφθῇ καὶ ἀποφασίσῃ ἡ ἐπιτροπή; ἰδοὺ ὅτι ἐντὸς τῆς 5 Ἰουλίου ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέδωκε τὰς ἀποφάσεις της. Τώρα δὲν ἤθελε καὶ μίαν ἡμέραν νὰ κάμῃ τὰ ἀντίγραφα τῶν ἀποφάσεων, ἵνα τοιχοκολλήσῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ κοινοποιήσῃ εἰς τοὺς ἐνισταμένους; δὲν ἀπῃτεῖτο καὶ μία ἔτι πρὸς κοινοποίησιν ἡμέρα; Ἰδοὺ ὅτι ἀπῃτοῦντο ἐν ὅλῳ ἑπτὰ ἡμέραι· δὲν ἀπῃτοῦντο καὶ πέντε ἡμέραι διὰ τὰς ἐφέσεις; Ἀκριβῶς λοιπὸν ἡ ἀνάκρισις τοῦ καταλόγου ἔληξεν εἰς τὰς 12 Ἰουλίου καὶ εἰς τὰς 12 Ἰουλίου χρονολογεῖται τὸ ἔγγραφον τοῦ δημάρχου. Βλέπετε, ὅτι ὁ δήμαρχος ἐφήρμοσε τὸν νόμον καλλίτερον ἀπὸ τὸν ἔπαρχον καὶ τὸν ἐξήγησε καλλίτερον ἀπὸ τὸν κ. Ῥοντήρην. Αὐτὸς ὁ δήμαρχος, τὸν ὁποῖον κατέκρινεν ὁ κ. Ῥοντήρης, ἂς μάθῃ, ὅτι εἶναι ἀπὸ τοὺς σπανίους δημάρχους· δὲν ζητεῖ τὴν δημαρχίαν, ἀλλὰ τὸν παρακαλοῦν οἱ συμπολῖταί του νὰ τὴν δεχθῇ. Λοιπὸν ἰδοὺ ὁποῖον ἔγγραφον σᾶς ἔφερον διὰ νὰ στιγματίσουν τὴν ἐκλογήν.

§11Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί λέγει ὁ ἔπαρχος εἰς τὸ ἔγγραφόν του;

§12ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι ὁ δήμαρχος ἐνήργησε δολίως καὶ δὲν ἤθελε νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἀναθεώρησιν, διὰ νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ μὲ τὸν ὑπάρχοντα κατάλογον καὶ οὐχὶ μὲ τὸν μέλλοντα ὁριστικόν.

§13Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αὐτὸς εἶναι τελειόφοιτος τῆς νομικῆς καὶ γνωρίζει τὸν νόμον· ἔκαμεν 20 ἔτη διοικητικὸς ὑπάλληλος.

§14ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὸν ἔπαρχον, παραβάλλω μόνον τὸ ἔγγραφον αὐτοῦ πρὸς τὸν νόμον.

§15Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἀναγνωρίζει κομματάρχας ὁ ἔπαρχος, οὔτε ἤθελε νὰ γείνῃ ὄργανον κἀνενός.

§16ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅ,τι λέγει ὁ ἐκλογικὸς νόμος, τὸ ἀναιρεῖ ὁ ἔπαρχος. Ἐγὼ τὸν δικάζω μὲ τὰ χαρτιά του.

§17ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ ἔπαρχος τοῦ ἐπέβαλε πρόστιμον 50 δραχμῶν· ἔχει ἄδικον καὶ εἰς αὐτό;

§18ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶναι ὑπόδικος ὁ δήμαρχος.

§19ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς ἀπαντήσω, διότι θέλω νὰ σᾶς ἀφαιρέσω πᾶν ὅπλον. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ἔχῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἔπαρχον ὅτι ἐτιμώρησε τοὺς πλείστους τῶν δημάρχων μὲ τὸ αὐτὸ πρόστιμον, διότι δὲν κατώρθωσαν ἐγκαίρως νὰ ἀναθεωρήσωσι τοὺς καταλόγους· καὶ πρῶτον ἐτιμώρησε τὸν δήμαρχον Δολιανῶν, ὅστις εἶναι φίλος τῶν ἀντιπάλων μας, δεύτερον ἐτιμώρησε τὸν δήμαρχον Πάρνωνος, καὶ εἶτα τῶν Βρασιῶν, οἵτινες εἶναι φίλοι ἐκείνων. Ἓν δύναται νὰ μοὶ εἴπῃ ὁ κ. Ῥοντήρης εὐλόγως, διατὶ εἰς ὅλους τοὺς δήμους κατωρθώθη ἡ ἀναθεώρησις τῶν καταλόγων καὶ μόνον εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος δὲν κατωρθώθη. Περὶ τούτου δὲν ἠρώτησε, καὶ ἰδοὺ τὸ ἐξετάζω ἐγώ. Ὁ δῆμος Βερβαίνων ἔχει τὴν πρωτεύουσαν καὶ 2 χωρία, ἀπέχοντα ἡμίσειαν ὥραν ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν· ὁ δῆμος Πάρνωνος ἔχει ἓν χωρίον καὶ τὴν πρωτεύουσαν· ὁ δῆμος Δολιανῶν μόνον τὴν πρωτεύουσαν, ἡ Θυρέα ἓν χωρίον καὶ τὴν πρωτεύουσαν, καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς· ἀλλ’ ὁ δῆμος Σελληνοῦντος ἔχει 11 χωρία, τὴν πρωτεύουσαν καὶ δύω χειμερινὰς κατοικίας τῆς πρωτευούσης εἰς ξένην ἐπαρχίαν, ἅπαντα δὲ τὰ χωρία ταῦτα ἀπέχουν τῆς πρωτευούσης ἀνὰ 5–6 ὥρας. Καὶ ὅταν ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις κατὰ τὸ 72 ἐξετέθησαν δὲ τὰ πρακτικά, τὸ πρόγραμμα δὲν ἐκοινοποιήθη καὶ εἰς τὰ χωρία ταῦτα τῆς ξένης ἐπαρχίας, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὁ δήμαρχος ἐκατηγορήθη. Μετὰ τὴν ἀναθεώρησιν λοιπὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὁ δήμαρχος εἶχεν ἀνάγκην νὰ κάμῃ 13 προγράμματα, 13 ἀποσπάσματα καταλόγων, καὶ εἶχεν ἐπίσης ἀνάγκην νὰ στείλῃ τὸν κλητῆρά του εἰς ὅλα τὰ μέρη ταῦτα, ἕπεται δὲ ὅτι ἀπῃτεῖτο μεγαλειτέρα προθεσμία δι’ αὐτὸν, ἥτις δὲν ἀπῃτεῖτο διὰ τοὺς ἄλλους· αὐτὸς λοιπὸν ἦτο ὁ λόγος, δι’ ὃν ἐβράδυνεν ἡ ἀναθεώρησις καὶ ἡ ἀποπεράτωσις τῶν προπαρασκευαστικῶν ἐκλογικῶν ἐργασιῶν τοῦ δήμου Σελληνοῦντος. Βλέπετε ὅτι δὲν ἐγένετο τίποτε ἐξ ὑπαιτιότητος, ὁ δὲ κατάλογος εἶναι δίκαιος. Ἀλλ’ εἶπον χθὲς, ὅτι ὁ κατάλογος περιέχει 200 ἐκλογεῖς ἀνηλίκους· ἔστω. Σᾶς ἐρωτῶ ὅμως, δύνασθε νὰ μὲ βεβαιώσητε ὅτι καὶ οἱ 200 οὗτοι ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν; ἢ ὅτι ἐψηφοφόρησαν πάντες ὑπὲρ ἡμῶν; πῶς τάχα σεῖς δὲν ἐπήρατε κἀνένα; Ἀφοῦ εἴχατε τοὺς γονεῖς, δὲν εἴχατε καὶ τὰ παιδιά; διότι ὅπου ψηφίζει συνήθως ὁ πατὴρ ἐκεῖ ψηφίζει καὶ τὸ παιδί. Ἡμεῖς ὅμως σᾶς τοὺς χαρίζομεν· διαγράψατε ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ τελευταίου τῶν ἐπιτυχόντων 200 ψήφους, ἵνα σᾶς εὐχαριστήσωμεν.

§20Α. ΡΟΥΚΗΣ. Ἵνα τοὺς εὐχαριστήσητε, προτείνατε τὴν ἀκύρωσιν.

§21ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δικαίωμά μου. Ἂν ἡ Βουλὴ νομίσῃ ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος, ἂς τὴν ἀκυρώσῃ, καὶ ἂς ᾖναι βεβαία ὅτι δὲν θὰ τὴν κακίσω διὰ τοῦτο, διότι θὰ ἐπανέλθωμεν ἐντὸς ὀλίγου ἐν θριάμβῳ, καὶ δὲν θὰ τολμήσητε νὰ ῥίψητε οὔτε βλέμμα ἐφ’ ἡμῶν, ἀξιότιμε συνάδελφε· θὰ μάθητε δὲ καὶ ἕτερόν τι, ὅτι αὐτὸς τὸν ὁποῖον σήμερον ὑποστηρίζετε εἶναι πτῶμα καὶ δὲν θὰ τολμήσῃ οὔτε κἂν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Κυνουρίαν (θόρυβος).

§22ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Πῶς ἐστάλη ὁ κατάλογος τὴν 12 καὶ ἔφθασε τὴν 25;

§23ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου. Ὁ δήμαρχος δὲν εἶναι κλητήρ· αὐτὸς στέλλει εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τὰ ἔγγραφα, τὸ δὲ ταχυδρομεῖον ἐπὶ ἀποδείξει παραλαμβάνει αὐτὰ καὶ τὰ παραπέμπει εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου· λοιπὸν περὶ τῆς βραδύτητος δὲν εἶναι ὑπαίτιος ὁ δήμαρχος, ἀλλ’ ἐκεῖνος, ὅστις ἀπὸ τῆς 25 Ἰουλίου μέχρι τῆς 17 7βρίου δὲν κατώρθωσε νὰ ἐκδικασθῶσι.

§24ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου λέγει τὸ ἐναντίον.

§25ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρεῖτε τὴν ἐκλογὴν ἄκυρον, διότι ὁ δήμαρχος δὲν ἔστειλεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν πρόεδρον τὰ ἔγγραφα, ἀλλ’ εἰς τὸ ταχυδρομεῖον; τότε ἀκυρώσατέ την. Ἐνθυμηθῆτε ὅμως, ὅτι εἰς τὰ 1873 ἐστάλησαν ἀπ’ εὐθείας τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ δικαστήριον καὶ ὁ ἔπαρχος κατηγόρησε τὸν δήμαρχον διότι δὲν τὰ ἔστειλε διὰ τοῦ ταχυδρομείου. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον ἐν γένει τοῦ δήμου Σελληνοῦντος. Ἤδη θὰ ἐξετάσωμεν τὴν βίαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθημεν, ὡς λέγουν, κατὰ τὴν ἐκλογήν. Ὑπάρχει πρωτόκολλον τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ὅλαι αἱ ἐνστάσεις κατακεχωρισμέναι καὶ αἱ κατ’ αὐτῶν παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐξ αὐτοῦ βλέπετε, ὅτι ὅσαι ἐνστάσεις ἐγένοντο ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ἐγένοντο δεκταί, κατεχωρίσθησαν καὶ ἀπεκρούσθησαν, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ δεχθῇ προφορικὴν ἔνστασιν στελλομένην ἀπὸ τὸ Λεωνίδιον. Ὁ κ. Καρδαρᾶς ἦτο εἰς Λεωνίδιον· ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ προφορικὴν ἔνστασιν; οὔτε διὰ τοῦ τηλεγράφου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν διαβιβάσῃ. Ὁ κ. Καρδαρᾶς οὔτε ἅγιον πνεῦμα εἶχεν, ὥστε μακρὰν τῆς ἐκλογῆς διατελῶν νὰ γνωρίζῃ τὰ συμβαίνοντα· καὶ ὅμως, καί τοι ἀπών, ἔκαμεν ἔνστασιν ἐκ Λεωνιδίου, τὴν διεβίβασε διὰ τοῦ ἐπάρχου καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν κατεχώρισεν, ἀλλὰ τὴν ἔνστασίν του αὐτὴν τὴν ἀποκρούουν καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτοῦ, ὁ δὲ κ. Ῥοντήρης σᾶς τὸ ἀπεσιώπησε τοῦτο.

§26ΖΩΧΙΟΣ. Διαβάσατέ το.

§27ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὄχι μόνον ἀντέκρουσε μίαν πρὸς μίαν τὰς ἐνστάσεις, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ τέλος τῆς ἐκλογῆς λέγει, κατὰ τὸ διάστημα τῆς τετραημέρου ἐκλογῆς ἐψηφοφόρησαν ἐκλογεῖς 958 καὶ ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο νομίμως, τὴν δὲ πρᾶξιν ταύτην ὑπέγραψαν πάντες. Ἀλλὰ τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον διισχυρίσθησαν, εἶναι, ὅτι τοὺς ἠπάτησαν καὶ ὑπέγραψαν· τοὺς ἠπάτησαν! Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, ἐξητάσθησαν ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ, διότι τοὺς ἐπρότειναν μάρτυρας τῶν κατηγοριῶν, πῶς δὲν ὑπεστήριξαν τὰς ἐνστάσεις; τότε τοὺς ἠπάτησε καὶ ὁ ἀνακριτής; Νομίζω, ὅτι πλειότερος ὠφείλετο σεβασμός.

§28ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ποῦ ἠξεύρεις τί εἶπον;

§29ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὸ βούλευμα, κ. Ῥοντήρη.

§30ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἔχομεν καὶ μίαν πρότασιν τοῦ εἰσαγγελέως.

§31ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κ. Ῥοντήρη, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὴν ἀναγνώσω καὶ νὰ σὲ πείσω περὶ τῆς ἀληθείας τῶν γεγονότων. Δὲν ἐξετάζω τί εἶπεν ὁ εἰσαγγελεὺς οὔτε τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων τὴν συμπεριφοράν, διότι οἱ ὑπάλληλοι δὲν μὲ ἔβλαψαν καὶ δὲν ἔχω κατ’ αὐτῶν παράπονον. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι μοὶ ἔκαμόν τι, οὔτε κἂν τὸ ἐξετάζω, διότι δὲν ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ μὲ βλάψῃ ὁ ὑπάλληλος ὅταν εἶχον τὴν ὑποστήριξιν τῶν συμπολιτῶν μου.

§32ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Καὶ ὁ δήμαρχος;

§33ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δήμαρχος εἶμαι ἐγὼ εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος καὶ δὲν φοβοῦμαι οὐδένα ὡς δυνάμενον νὰ μὲ βλάψῃ, διότι καὶ κατὰ τὸ 1872 ἦλθεν εἷς ἀνακριτὴς συνοδευόμενος ἀπὸ στρατιώτας καὶ συγγενεῖς τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ κάμῃ ὑπὲρ αὐτῶν ἐπιδείξεις, ἀλλὰ ἔφυγεν ἐκεῖθεν κακῶς ἔχων, διότι δὲν τοῦ ἐπέτρεψα οὔτε εἰς τὸ ἐκλογικὸν κατάστημα νὰ πλησιάσῃ, οὔτε εἰς τὸν δῆμον νὰ παραμείνῃ, καθ’ ὅσον δὲν ἐπεριορίσθη εἰς τὴν καθαρὰν καὶ ἀνεπίληπτον ἐξάσκησιν τῶν δικαιωμάτων του, φατριάσας ὑπὲρ μιᾶς μερίδος.

§34ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δήμαρχος γίνεσαι μόνος σου;

§35ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, κύριε Ῥοντήρη. Προτιμῶ καλλίτερον νὰ ἔχω νὰ κάμω μὲ τὸν εἰσαγγελέα παρὰ μὲ τὸν παππᾶν.

§36ΖΩΧΙΟΣ. Θεὸς συγχωρήσοι!

§37ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὸν παππᾶ δὲν θὰ ὑπάγῃ κἀνείς, οὔτε σεῖς οὔτε καὶ αὐτὸς ὁ φίλος σας Θερμογιάννης. Μᾶς εἶπον λοιπόν, κύριοι, ὅτι τοὺς ἐπιέσαμεν εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος καὶ τοὺς ἠδικήσαμεν, διότι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐγένοντο ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι ὄργια, τὰ ὁποῖα ἀναφέρουσι καὶ εἰς τὰς καταχωρισθείσας ἐνστάσεις των, ἀλλὰ περὶ τούτων ὅλων δὲν θὰ ἔλθω εἰς λεπτομερείας, διότι μόνη ἡ ἀνάγνωσις τοῦ σκεπτικοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν τούτων ἐκδοθέντος βουλεύματος τοῦ πλημμελειοδικείου Σπάρτης εἶναι ἀρκοῦσα ἀπόδειξις τῆς ἀληθείας. Ἓν μόνον ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ἐνταῦθα περὶ τοῦ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ καθιέρωσε τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν, διότι περὶ τούτου δὲν ἔκαμον κατηγορίαν κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε ἀνάκρισις ἐνηργήθη, οὔτε βούλευμα ἐξεδόθη. Ὁ κύριος Καρδαρᾶς κλπ. μόλις κατηρτίσθησαν οἱ συνδυασμοὶ ἔκαμαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν περιοδείαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἠννόησαν τὴν ἀποτυχίαν των· ὡς ἐκ τούτου δὲ μετέβαλον σκέψιν καὶ ἠνάγκασαν τὸν Καρδαρᾶν νὰ παραιτηθῇ, ἀνακηρυσσομένου ἄλλου τινος συγγενοῦς του, ὅπως οὕτω ἐξομαλυνθῇ ἀπέναντί μου ἡ θέσις των, καθ’ ὅσον ἐγὼ ἐδεχόμην ἀρχῆθεν νὰ συμπράξω μετ’ αὐτῶν πλὴν τοῦ κ. Καρδαρᾶ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον οὗτοι κατ’ ἀρχὰς δὲν συγκατετίθεντο ν’ ἀποχωρισθῶσιν· ἀλλὰ ταῦτα ἐγένοντο κατόπιν ἑορτῆς, διότι ἐγὼ εἶχον καταρτίσει συνδυασμόν. Ἀποτυχόντες λοιπὸν εἰς τοῦτο, κατέφυγον εἰς τὰ μέσα τῆς διαφθορᾶς, ὁ δὲ κ. Καρδαρᾶς ἐξῆλθεν εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος προσφέρων χρήματα πρὸς ἀπόκτησιν ψήφων. Μαθὼν δὲ τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἔσπευσα δι’ ἀναφορᾶς μου πρὸς τὸν ἐν Σπάρτῃ εἰσαγγελέα νὰ ζητήσω τὴν ἀποστολὴν ἀνακριτοῦ πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς δωροδοκίας, ἀλλ’ ὁ κ. εἰσαγγελεὺς δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν μου ὡς μὴ ὁρίζουσαν τὰ δωροδοκηθέντα πρόσωπα· ἔκαμον δευτέραν ἀναφορὰν καὶ ἀνέφερον ὀνομαστὶ τὰ πρόσωπα, ἀλλ’ οὔτε τότε ἠθέλησε νὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν, ὡς μὴ ἐγχειρισθείσης δῆθεν αὐτοπροσώπως τῆς μηνύσεως. Ὁ κ. Καρδαρᾶς, ἀποτυχὼν κατὰ τὴν πρώτην περιοδείαν του, κατώρθωσε κατόπιν διὰ τρίτων προσώπων νὰ δωροδοκήσῃ τοὺς κατοίκους χωρίου τινὸς Νεοχωρίου, εἰς οὓς ἐδόθησαν προκαταβολικῶς χρήματα ἀναλογοῦντα εἰς ἕκαστον δραχ. 7½, ἀλλὰ ταῦτα δὲν ἐκρίθησαν ἱκανὰ καὶ ἀπεφασίσθη νὰ δοθῶσι καὶ τὰ ἐπίλοιπα κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας. Κατὰ τὴν 20 Ἰουλίου, πρὸς τὸ ἑσπέρας, ἦλθον οἱ Νεοχωρῖται συγκεντρωμένοι εἰς Κοσμᾶν καὶ ἐκλείσθησαν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Ἀσημακοπούλου, ἀντιπροσώπου τοῦ Καρδαρᾶ, ἐστάλη δ’ ἀμέσως πεζὸς εἰς τὸν Καρδαρᾶν, ὅστις διὰ νυκτὸς ἀναχωρήσας ἐκεῖθεν μὲ φανοὺς ἔφθασεν εἰς Κοσμᾶν τὴν ἑπομένην, ὅτε ἱκανοποιηθέντων τῶν Νεοχωριτῶν ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία· τρεῖς ὅμως ἐκ τούτων, θέλοντες νὰ δείξωσιν ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνοι μετὰ τῶν λοιπῶν συγχωρίων των, ἐψήφισαν περιτυλίξαντες τὰ σφαιρίδιά των εἰς σιγαρόχαρτον· αὐτοὶ λοιπὸν οἱ τρεῖς εἶναι οἱ ψηφίσαντες φανερὰ καὶ παραβιάσαντες τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας· ἀλλ’ ἐγὼ, κύριε Ῥοντήρη, ἀντὶ τῶν τριῶν τούτων σᾶς χαρίζω τριάκοντα· τί θὰ ὠφεληθῆτε μὲ αὐτοὺς ὅμως, δὲν τὸ ἐννοῶ.

§38ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἔλαβες θέσιν ἔμπροσθεν τῶν καλπῶν;

§39ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, κ. Ῥοντήρη, τί λέγει τὸ ἄρθρον 44 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἰς τὸ 6 ἐδάφιον; (Τὸ ἀναγινώσκει). Ἐν ὅσῳ ὁ νόμος δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα, οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ.

§40ΡΟΝΤΗΡΗΣ. «Παραλαμβάνει,» λέγει ὁ νόμος, καὶ οὐχὶ παραλαμβάνεται.

§41ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. «Ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ἑνὸς τῶν ἀντιπροσώπων.»

§42ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δίδουν τὰ σφαιρίδια, οὐχὶ ψηφίζουν.

§43ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ὑποθέτω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι δὲν εἶμαι δικηγόρος, οὔτε ὅτι συζητῶ ὑποθέσεις ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἀλλ’ ἐννοῶ ὅτι ἀποτείνομαι εἰς τὸ κοινοβούλιον καὶ ἑπομένως ὀφείλω νὰ ἐκθέτω τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσι, διότι ἐὰν δὲν σέβωμαι ἄλλον τινὰ, τοὐλάχιστον ὀφείλω νὰ σεβασθῶ τὸν ἑαυτόν μου. Τὸ νὰ λέγουν λοιπὸν ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ ἐπιβλέπῃ τὸν σφαιριδιοδότην, τὸν δίδοντα τὰ σφαιρίδια εἰς τὸν ἐκλογέα, εἶναι ὅλως ἀντίθετον εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ εἶναι ἀσυνέπεια πρὸς αὐτόν. Τί σᾶς εἶπεν ἡ ἐπιτροπή; Ὁ Κατσικόπουλος ἵστατο ἀπέναντι τῆς τραπέζης τῆς ἐπιτροπῆς, παρατηρῶν τὰ ἐγγραφόμενα ὀνόματα τῶν ἐκλογέων καὶ ἐπιτηρῶν τὴν παράδοσιν τῶν σφαιριδίων. Τί λέγει ὁ νόμος; αὐτὸ τὸ ἴδιον. Ἰδοὺ λοιπὸν τὶ λέγουν καὶ τὰ πρακτικά· θὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω.

§44ΖΩΧΙΟΣ. Διάβαζε τὰ πρακτικὰ ποῦ λέγουν διὰ τὸ τσιγαρόχαρτον.

§45ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ἠξεύρω τώρα ποῦ εἶναι.

§46ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἰς σελίδα 15.

§47ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὰ ἀνέγνωσα, ὁρίστε «ἐπὶ τῆς ἀνωτέρω ἐνστάσεως ἡ ἐπιτροπὴ κτλ............... Τί ἠθέλατε, κύριοι, ἀφοῦ τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος νὰ τίθηνται σημεῖα ἐπὶ τὰς κάλπας, νὰ μὴ λέγω ἐγὼ ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα τὰ ἰδικά μας; εἶναι παρανομία αὐτὸ, κύριοι;

§48ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω· ὁ Πατσαρτζῆς εἶναι ἐκ τῶν δωροδοκηθέντων; δὲν βλέπω περὶ δωροδοκίας......

§49ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῶν πρακτικῶν δὲν φαίνεται βεβαίως, διότι δὲν τὸν κατήγγειλαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ εἰς τὸν εἰσαγγελέα. Ἠκούσατε, κύριοι, τὸ βούλευμα τῶν πλημμελειοδικῶν· ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο, σᾶς λέγουν, φατριαστικὴ, οἱ σφαιριδιοδόται ἦσαν φατριασταὶ, ἀλλὰ, ἐνθυμεῖσθε ὅσοι εἶσθε εἰς τὸ τμῆμα τὸ προεξελέγξαν τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, πόσα καὶ ὁποῖα ἐῤῥέθησαν· τί ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν; εἶπον τότε οἱ ἀντίπαλοί μας, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἄλλα μέσα παρὰ νὰ καταγγείλωμεν τὰς πράξεις καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν μαρτυρίαν τῶν στρατιωτῶν· ἂς ἴδωμεν τώρα τί λέγουν οἱ στρατιῶται; Ἐὰν λέγουν ὅ,τι λέγει ὁ κ. Ῥοντήρης καὶ οἱ ἐνιστάμενοι, ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος.

§50ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἀλλὰ τὴν πρότασιν τοῦ εἰσαγγελέως δὲν τὴν ἀνεφέρατε.

§51ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σκεπτικὸν τοῦ βουλεύματος. «Ἐπειδὴ κατὰ τῶν κατηγορουμένων Κωνστ. Π. Ἀπαλοδήμου, Παναγ. Σ. Σάῤῥου, Ἰωάννου Χρυσικοῦ, Δ. Γ. Κολιοπούλου, Χρηστ. Χουρδούβαλη, σφαιριδιοδοτῶν, καὶ τοῦ ὑποψηφίου Κατσικοπούλου, τινὲς ἐκ τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων κατὰ τὴν ἀνάκρισιν καταθέτουσι κατ’ αὐτῶν, ὅτι οὗτοι ἠπείλουν καὶ προέτρεπον διαφόρους ἐκλογεῖς ἐνῷ προσήρχοντο νὰ ψηφίσωσι τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κ. Κατσικοπούλου καὶ καταψηφίσωσι τὸν συνδυασμὸν τοῦ Καρδαρᾶ, ἀλλ’ οἱ μάρτυρες αὐτοί, οἵτινες καταθέτουσι κατὰ τῶν ἀνωτέρω κατηγορουμένων, εἶναι πολιτικοὶ ἀντίπαλοι αὐτῶν, ἑπομένως δὲν παρέχουσι πίστιν, καὶ καθόσον εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἀντίφασιν πρὸς τοὺς στρατιώτας, οὓς οἱ μηνυταὶ προτείνουσι, καὶ οἵτινες ἦσαν ξένοι τῶν πολιτικῶν παθῶν τῶν διαμαχομένων, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους, ὡς τοιούτους, τὸ Συμβούλιον δίδει πλήρη πίστιν· ὅθεν οἱ μάρτυρες στρατιῶται Ἰωάν. Τσαλαπάτας, Μιχαὴλ Τριανταφύλλου, Χρύσανθος Καλογιάννης, Λεωνίδας Θεοδωρακόπουλος, Ἰωάννης Καλογερόπουλος, οἵτινες ἦσαν αὐτόπται, καθόσον ἐφρούρουν ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς, καταθέτουσιν, ὅτι οὐδεμία ἀπειλὴ ἢ προτροπὴ ἔλαβε χώραν κατ’ οὐδενὸς ψηφοφόρου ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς ἐκ μέρους τῶν ῥηθέντων κατηγορουμένων, καὶ μόνον διὰ τὸν ὑποψήφιον Κατσικόπουλον καταθέτουσιν, ὅτι ἔλεγεν εἴς τινας ψηφοφόρους νὰ ψηφίσωσι τὸν συνδυασμόν του καὶ καταψηφίσωσι τοὺς ἀντιπάλους του, ὅπερ καὶ ὁ ἴδιος Κατσικόπουλος ὁμολογεῖ, καὶ τόσῳ μᾶλλον ἐνισχύεται τὸ ἀξιόπιστον τῶν ῥηθέντων στρατιωτῶν, καθόσον ὁ μάρτυς Νικόλαος Ι. Ἀσημάκης, ὅστις ἦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ ὑποψηφίου Καρδαρᾶ ἀντιπάλου τοῦ Κ. Κατσικοπούλου, ἐν τῇ καταθέσει του συμφωνεῖ πληρέστατα πρὸς τοὺς ῥηθέντας στρατιώτας, καθότι οὗτος καταθέτει, ἐν ὅσῳ διέμενεν ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Καρδαρᾶ ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς, οὐδεμία ἀπειλὴ ἢ προτροπὴ ἐγένετο ἐκ μέρους τῶν κατηγορουμένων κατὰ ψηφοφόρου, ἵνα ψηφίσῃ τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κατσικοπούλου καὶ καταψηφίσῃ τὸν συνδυασμὸν Καρδαρᾶ, δι’ ὃ καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Καρδαρᾶ μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων διέψευσεν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τὰς ἐνστάσεις τῶν ὑποψηφίων Θερμογιάννη καὶ Καρδαρᾶ, ὅτι ἠπειλήθησαν ἢ προετράπησαν ψηφοφόροι ὑπὸ τῶν κατηγορουμένων (ὅρα ἀντίγραφον πρακτικῶν ἐν τῇ ἀπολογίᾳ τοῦ Κ. Κατσικοπούλου)· ὥστε ἐξ ὅλων αὐτῶν, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου, οὐδεμία ἔνδειξις προκύπτει κατὰ τῶν ἀνωτέρω κατηγορουμένων, ὅτι οὗτοι ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς ἠπείλουν ἢ προέτρεπον τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφίσωσι τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κατσικοπούλου καὶ καταψηφίσωσι τὸν συνδυασμὸν τοῦ Καρδαρᾶ· μόνον διὰ τὸν Κατσικόπουλον προκύπτει, ὅτι οὗτος εἶπεν εἴς τινας ψηφοφόρους νὰ ψηφίσωσιν αὐτὸν καὶ τὸν συνδυασμόν του καὶ νὰ καταψηφίσωσι τοὺς ἀντιπάλους του». «Ἐπειδή, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου, τὸ νὰ εἴπῃ ὁ ὑποψήφιος μόνον εἰς ψηφοφόρον νὰ ψηφίσῃ αὐτὸν καὶ νὰ καταψηφίσῃ τὸν ἀντίπαλόν του ἄνευ ἀπειλῆς ἢ ἄλλου ἀναγκαστικοῦ μέσου, δὲν ἀποτελεῖ ἀδίκημα ἢ παράβασιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, καθότι οὐδαμοῦ ὁ νόμος διαγράφει τοιοῦτον ἀδίκημα· ὅθεν δὲν πρέπει νὰ γείνῃ κατηγορία ἐπὶ τῇ πράξει ταύτῃ κατὰ τοῦ ὑποψηφίου Κ. Κατσικοπούλου.»

§52ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κωνσταντῖνος Κατσικόπουλος ποῖος εἶναι;

§53ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι· ἠκούσατε ὅμως τί λέγουν οἱ δικασταί;

§54ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τὸν εἰσαγγελέα ἤθελον νὰ ἀκούσω ἐγώ.

§55ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ σᾶς ἀνέγνωσα τί λέγει τὸ δικαστήριον, καὶ ἀφίνω εἰς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀποφανθῆτε ποῖος λέγει τὴν ἀλήθειαν. Μὲ ἠρώτησαν καὶ ὡμολόγησα ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ἐγνώριζαν οἱ ἐκλογεῖς τὰ ὀνόματα τῶν συνυποψηφίων, τοῖς ἔλεγον νὰ ψηφοφορήσουν τὴν ἐλαίαν (σημεῖον συνδυασμοῦ).

§56ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν γίνονται αὐτὰ ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας.

§57ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος!!!... (ἱλαρότης). Νὰ ἤξευρα πόσα θὰ ἔκαμες διὰ νὰ πάρῃς μίαν ψῆφον κἀνενὸς Καραγκούνη!! Σύ, ὅστις, ὡς εἶπες, ἐγνώριζες, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Κυνουρίας κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος ἦτο παράνομος καὶ δὲν τὴν ἐψήφισες, ὑπερεψήφισες ὅμως ὡς νόμιμον τὴν ἐκλογὴν Ζακύνθου!

§58ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐσηκώθην ἐγώ;

§59ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Φέρετε τὰ πρακτικά. Λοιπὸν ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Σελληνοῦντος δὲν ἦτο νόμιμος καὶ δὲν τὴν ἐψήφισες, ἡ δ’ ἐκλογὴ Ζακύνθου ἦτο νόμιμος καὶ τὴν ἐψήφισες, κ. Ῥοντήρη.

§60ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω.

§61ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί νὰ ἀπαντήσῃς; Ἀπαντᾷ ἀντὶ σοῦ ἡ 2 Νοεμβρίου 71, ὅτε σὺ ἔλεγες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι δὲν δύναται εἷς βουλευτὴς νὰ εἴπῃ εἰς τὸ Προεδρεῖον· «εἴμεθα 13 μόνον βουλευταὶ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν συνεδρίασιν», διότι, κατὰ σὲ, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλους δέκα νὰ ὑποστηρίζουν τὴν πρότασίν του!!

§62ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, περὶ ἐκλογῆς πρόκειται, καὶ πρέπει νὰ ἐμποδίσητε τὰς παρεκτροπάς.

§63ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τὸ κοινὸν καὶ ὁ κόσμος ὅλος γνωρίζει καὶ ἐμὲ καὶ σέ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ παρεκτρέπεσθε, κύριοι, εἰς ἄλλα θέματα.

§65ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, ἂν θέλητε, ἀνακαλῶ (ἱλαρότης). Προσέξατε, κύριοι, εἶναι βούλευμα δικαστικόν. «Διὰ ταῦτα Ἰδὸν καὶ τ’ ἄρθρον 251, § 1 τῆς Ποιν. Δικονομίας, ἀποφαίνεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ κατηγορία κατὰ τῶν κατηγορουμένων Γεωργίου Μηλιοπούλου, Γεωργίου Χόντζα, Σωτ. Ἀσημάκη, Ἀναγ. Κουρτέση, Ἰωάν. Ν. Σταϊκοπούλου, Κωνστ. Ἀπαλοδήμα, Παναγ. Γ. Σάῤῥου, Ἰωάννου Χρυσικοῦ, Δ. Γ. Κολιοπούλου, Χρήστου Χουρδούβαλη καὶ Κωνσταντίνου Κατσικοπούλου, τῶν μὲν ὡς μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τῶν δὲ ὡς σφαιριδιοδοτῶν καὶ τοῦ τελευταίου ὡς ὑποψηφίου, ἐπὶ τῷ ὅτι ἠπείλουν ἢ προέτρεπον τοὺς ψηφοφόρους κατὰ τὴν ἄρτι ἐνεργηθεῖσαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν, τοῦ δήμου Σελληνοῦντος ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι, νὰ ψηφίσωσι τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κατσικοπούλου καὶ καταψηφίσωσι τὸν τοῦ Καρδαρᾶ». Τώρα, κύριοι βουλευταί, θὰ μοὶ εἴπῃ ὁ κ. Ῥοντήρης ὅτι εἶναι πλαστὰ αὐτά; «Διὰ ταῦτα ἀποφαίνεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς κατηγορίαν.» Αἴ! κύριε Ῥοντήρη, νομίζεις ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ παίζῃς μαζύ μου; (ἱλαρότης). Κύριοι, δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος, ὀλίγα θὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βερβαίνων. Δὲν θὰ ἀφήσω τίποτε, κύριοι, διότι ἠξεύρετε τί εἶπον; Ὁ Κατσικόπουλος ἐπῆγεν εἰς τὰ Βέρβαινα καὶ ἐπλαστογράφησε τὸν κατάλογον· τὸ εἶπον καὶ διὰ τῶν ἐφημερίδων, καὶ δὲν τοὺς ἠξίωσα ἀπαντήσεως. Θὰ παρακαλέσω δὲ ἤδη τὸν ἔντιμον κ. ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ δήμου Βερβαίνων, νὰ εἴπῃ, ἐὰν κατώρθωσα μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης νὰ λάβω πληροφορίας τινὰς καὶ ὁποίας περὶ τῆς γενομένης ἀνακρίσεως κατὰ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου Βερβαίνων, διότι πρὸ τῆς ἀπαντήσεως ταύτης ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ προβῶ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις τοῦ εἰσαγγελέως Τριπόλεως.

§67ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Λαμβάνει αὐτὴν καὶ τὴν ἀναγινώσκει.) Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης. Ἀνάκρισις ἐπὶ πλαστογραφίᾳ ἐκλογικοῦ καταλόγου δήμου Βερβαίνων ἐπαρχίας Κυνουρίας ἐπεραιώθη καὶ ὑπεβλήθη δικογραφία σήμερον εἰς συμβούλιον· ἔντυπος κατάλογος χρονολογεῖται 10 Ἰουνίου 1875 καὶ ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις συνεδριάσεως τῆς κατ’ ἄρθρ. 11 ἐκλογικοῦ νόμου ἐπιτροπῆς βεβαιοῦσαι, ὅτι συνεδρίαζε καὶ δὲν ἐνεχειρίσθησαν αὐτῇ ἐνστάσεις ἀπὸ 11 ἕως 20 Ἰουνίου. Ἀντεισαγγελεὺς Ὀρεινός.

§68ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Προτήτερα εἶχον ἐπιστολὴν εἰσαγγελέως, διὰ τῆς ὁποίας μοὶ λέγει ὅτι καθυπέβαλε πρότασιν ἀθωωτικὴν, δὲν λέγει ὡρισμένως ἐπὶ ποίων πραγμάτων, περὶ τοῦ δημάρχου Βερβαίνων ὅμως.

§69ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, προκληθεὶς τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐὰν ἔχῃ πληροφορίαν τινὰ ἀπὸ τὸν ἐν Τριπόλει εἰσαγγελέα διὰ τὰς κατηγορίας περὶ τῆς πλαστότητος τοῦ καταλόγου τῶν ἀποδείξεων καὶ λοιπῶν, μᾶς βεβαιοῖ ὅτι δι’ ἑνὸς μὲν τηλεγραφήματος ὁ εἰσαγγελεὺς τοῦ εἶπεν, ὅτι ἐπεραίωσε τὴν ὑπόθεσιν καὶ ὑπέβαλε τὴν κατηγορίαν, δι’ ἐπιστολῆς του δὲ μᾶς λέγει ὅτι ὑπέβαλε πρότασιν ἀθωωτικήν· λοιπὸν σᾶς ἀρέσει κ. Ῥοντήρη; Καὶ μετὰ τὴν ἐπίσημον ταύτην πληροφορίαν ἐγὼ, κύριοι βουλευταὶ, δὲν παραδέχομαι ὡς ἀληθὲς τίποτε καὶ θὰ ἐξετάσω ἀκόμη καὶ τὰ πράγματα αὐτὰ, διὰ νὰ σᾶς πείσω. Ὁ δήμαρχος, λέγουν, ἔκαμεν ἕνα ἐκτρωματικὸν κατάλογον, εἰς τὸν ὁποῖον προσέθηκε 247 ἐκλογεῖς, ἐνῷ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνηλικιωθοῦν εἰς διάστημα ἑνὸς ἔτους 247 ἐκλογεῖς. Εἰς τὸν δῆμον Βερβαίνων ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἐπὶ 15 ἔτη καὶ πλέον διετέλει εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς δημάρχου, τοῦ κυρίου Κρητικοῦ· κἀνεὶς δὲν ἠμπόρεσε νὰ τὸν πολεμήσῃ, διότι εἶχε κάμει τὸν κατάλογον ὅπως τὸν ἤθελεν· εἰς τὴν νέαν ἐκλογὴν τὴν τελευταίαν ἀπέτυχεν ὁ δήμαρχος αὐτὸς καὶ ἔγεινε νέος, ὅστις παρέλαβε τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅτε ὁ κατάλογος ὁ βουλευτικὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους ἦτο ὁριστικός· δὲν ἠδύνατο λοιπὸν πέρυσι νὰ φέρῃ οὐδεμίαν τροποποίησιν εἰς αὐτόν· κατὰ τὸ τρέχον ἔτος παρηγγέλθη καὶ αὐτὸς νὰ κάμῃ τὴν ἀναθεώρησιν, ἀλλ’ ὁ Κρητικὸς τὸν ἐπολέμησε καὶ δὲν ἤθελε νὰ ἀφήσῃ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους νὰ συνέλθουν εἰς πρώτην συνεδρίασιν διὰ νὰ γίνῃ κλήρωσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ δύω μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὰ ὁποῖα ὁμοῦ μετὰ τοῦ Δημάρχου νὰ κάμουν τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου· ὁ πτωχὸς λοιπὸν αὐτὸς Δήμαρχος ἔγραψε πολλάκις κατ’ αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν ἠκούσθη· ἐπὶ τέλους κατωρθώθη νὰ συνέλθουν μόνον 7 σύμβουλοι, καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρχε νομολογία, καθ’ ἣν εἰς τὰς τοιαύτας κληρώσεις δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ᾖναι πλῆρες τὸ σῶμα, ἐγένετο ἡ κλήρωσις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ παρουσίᾳ 7 δημοτικῶν συμβούλων καὶ κατόπιν ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις τοῦ καταλόγου, περὶ ἧς ὁ δήμαρχος γράφει· «Ἀπαντῶν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1542 διαταγήν σας, λέγω ὅτι σήμερον, ἐνῷ ἦτο προσκεκλημένον τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ πάλιν διὰ νὰ συνέλθῃ καὶ ἀποφανθῇ περὶ τῶν ἐκκρεμῶν ἀντικειμένων τοῦ δήμου μας, δυστυχῶς δὲν ἐγένετο ἀπαρτία ἀπουσιάσαντος τοῦ ἑνὸς συμβούλου Γεωργίου Ν. Θεοδοσοπούλου, ὥστε μόνον ἡ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν Βουλευτῶν νόμου διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου Ἐπιτροπὴ ἐκληρώθη, ὅθεν καὶ προέβημεν μετ’ αὐτῆς εἰς τὴν ἀναθεώρησιν καὶ ἔκθεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, προσδιορίσαντες διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 268 προγράμματός μας ἡμέραν ἐνάρξεως τῶν τυχὸν δοθησομένων ἐνστάσεων τὴν ἑνδεκάτην τρέχοντος μηνὸς μέχρι τῆς εἰκοστῆς τοῦ ἰδίου, καὶ εἰδοποιοῦμεν περὶ τούτου τὸ Ἐπαρχεῖον πρὸς γνῶσίν του. Διὸ ὑποβάλλομεν ἐνταῦθα ἀντίγραφον τοῦ πρακτικοῦ τῶν συνελθόντων δημοτικῶν Συμβούλων καὶ τῆς πρὸς αὐτοὺς προσκλήσεώς μας, τὸ ἀποδεικτικὸν τοῦ ἀπουσιάσαντος δημοτικοῦ Συμβούλου Γεωργίου Ν. Θεοδοσοπούλου, καὶ τὴν πρᾶξιν δι’ ἧς ἐκληρώθη ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη, τὸ δὲ Β. Ἐπαρχεῖον ἂς ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων του, καθ’ ὅσον εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ ἀπαρτία τοῦ δημοτικοῦ μας Συμβουλίου ἐν ὅσῳ ἐπηρεάζεται τοῦτο ὑπὸ τῆς ἀντιθέτου μερίδος, καὶ πρὸς τοῦτο ἀναμένομεν τὰς περαιτέρω ὁδηγίας τοῦ Β. Ἐπαρχείου, πρὸς ἱκανοποίησιν ἡμῶν καὶ συμμόρφωσιν τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Βέρβαινα, 8 Ἰουνίου 1875.

Ὁ Δήμαρχος Βερβαίνων

Κ. Δ. ΚΟΥΤΟΥΖΟΣ.»

Τί μᾶς λέγουν ἤδη αὐτοί; δὲν ἐκάματε κλήρωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἐκάματε ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου, δὲν ἐξεδώσατε πρόγραμμα, δὲν ἐδημοσιεύσατε τίποτε· ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὑπάρχουσιν ἐπίσημοι ἀποδείξεις τῆς δημοσιεύσεως τοῦ προγράμματος, νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὸν νὰ τοὺς φιμώσῃ αὐτὸ μόνον τὸ ἔγγραφον, ὅπερ σᾶς ἔπεισε, φρονῶ, ὅτι ἐγένετο ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ ἐκθέσεως, διότι ὁ δήμαρχος εἰδοποιεῖ τὸν ἔπαρχον περὶ τῶν ἐνεργειῶν του αὐτῶν, καὶ δὲν εἶναι μόνη αὐτὴ ἡ ἀπόδειξις ἥτις τὸ βεβαιοῖ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἔπαρχος διὰ μιᾶς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει). «Ἐπιστρέφων τὴν ἀπέναντι σημειουμένην διαταγὴν μετὰ τῶν ἐν αὐτῇ συνημμένων, πληροφορῶ τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι τὸ μὲν δι’ αὐτῆς ζητούμενον ἀντίγραφον τῆς πράξεως τῆς κατὰ τὸ ἄρθ. 8 τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν Νόμου ἐπιτροπῆς περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐκλ. καταλόγου τοῦ δήμου Βερβαίνων ὑπεβλήθη αὐτῷ διὰ τῆς σημερινῆς ὑπ’ ἀριθ. 2183 ἀναφορᾶς μου, ὁ δὲ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ εἰρημένου δήμου, κατασταθεὶς ὁριστικὸς, ἐξετυπώθη κατὰ τὴν ὑπ’ ὄψιν μου ὑπ’ ἀριθ. 390 ἀναφορὰν τοῦ οἰκείου δημάρχου, δι’ ἧς μοὶ ὑπέβαλεν ἀντίτυπον αὐτοῦ κτλ.» Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὄχι μόνον ὁ δήμαρχος ἔκαμε τὴν ἀναθεώρησιν καὶ τήν ἐδημοσίευσεν, ἀλλὰ καὶ ἀποδείξεις προσάγει περὶ τῶν ἐνεργειῶν του ὑπογεγραμμένας παρὰ τῶν εἰδικῶν παρέδρων καὶ τῶν ἱερέων τῶν χωρίων· ἐκτὸς λοιπὸν τῶν ἀποδείξεων αὐτῶν εἶναι καὶ ὁ ἔπαρχος, ὅστις γράφει περὶ αὐτῶν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον· καὶ ὅμως αὐτοὶ σᾶς λέγουν, ὅτι ὅλα ταῦτα εἶναι ψεύτικα. Ἀκούσατε, κύριοι, τί περὶ τοῦ καταλόγου τούτου ἀπεφάσισε τὸ ὑπουργεῖον. Ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν, δὲν ἠξεύρω ὁποίων, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξέδωκε τηλεγράφημα πρὸς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας, διὰ τοῦ ὁποίου λέγει, ἐπειδὴ, καθὰ ἐπληροφορήθημεν, ὁ δήμαρχος Βερβαίνων δὲν παρέπεμψε τὸν κατάλογον μετὰ τῶν ἀποδείξεων καὶ λοιπῶν ἐγγράφων εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 18 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θεωροῦμεν τὸν κατάλογον τοῦτον μὴ καταρτισθέντα νομίμως· ἑπομένως παραγγέλλομεν νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ μὲ τὸν κατάλογον τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἀλλὰ μετὰ τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ εὑρίσκω ἓν ἄλλο, ἔχον ὡς ἑξῆς. «Ἀφοῦ μᾶς διαβεβαιοῦτε ὅτι ὁ κατάλογος μεθ’ ὅλων τῶν ἐγγράφων ὑπεβλήθη καὶ ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου, καλῶς ἐπράξατε διατάξαντες νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ μὲ τὸν νέον τοῦτον κατάλογον.» Τὸν κατεδίκασε, μᾶς εἶπον, τὸ ὑπουργεῖον· βέβαια, τὸ ὑπουργεῖον, μὴ ἔχον θετικὰς πληροφορίας, μὴ ὂν εἰς γνῶσιν νὰ ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς, καὶ πληροφορηθὲν ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν ἐξεπλήρωσεν ὅλας τὰς διατυπώσεις, πολὺ δικαίως διέταξε νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ μὲ τὸν κατάλογον τοῦ 1874· ἀλλὰ κατόπιν ἐπισήμως ἐβεβαιώθη, ὅτι ὁ κατάλογος ἐστάλη εἰς τὸν πρόεδρον, ὁ δὲ κ. πρόεδρος τὸν ἐθεώρησε καὶ τὸν ἐπέστρεψε καὶ ἐτυπώθη. Τότε τὸ ὑπουργεῖον εἶπεν ὅτι ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ μὲ τὸν νέον κατάλογον, μὲ τὸν ὁποῖον καὶ ἐνεργήθη. «Χθεσινὴ διαταγὴ περὶ καταλόγων Βερβαίνων ἐξεδόθη ἐπὶ τῇ βάσει ὑπ’ ἀριθ. 6174 τηλεγραφήματος ἡμῶν, καθ’ ὃ ἡ κατὰ τὸ ἄρθρ. 16 τοῦ νόμου ἐπιτροπὴ δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὸ ἄρθρον 18 καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12 τοῦ ἔτους 1865 ἐγκύκλιον ὑπουργικήν. Ἀφοῦ ὅμως, κατὰ σημερινὸν τηλεγράφημα ὑμῶν, πρακτικὰ ἀναθεωρήσεως, καί τοι μετὰ ἀνατύπωσιν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐπέμφθησαν ἤδη πρὸ δύω ἡμερῶν εἰς πρόεδρον πρωτοδικείου καὶ ἐπεστράφησαν παρ’ αὐτοῦ, δὲν ἐπιμένομεν εἰς ἐκτέλεσιν εἰρημένης διαταγῆς, ἀποκειμένου ἐνδιαφερομένοις ποιῆσαι ἐνστάσεις των.

Ὁ ὑπουργὸς

Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ.»

Ὅλα ὅμως ταῦτα παρέλειψε σκοπίμως νὰ τὰ ἐκθέσῃ ὁ κύριος Ῥοντήρης καὶ σᾶς παρέστησεν ἄλλα ἀντ’ ἄλλων. Τώρα, κύριοι, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ἀληθῶς ἐστάλη ὁ κατάλογος πρὸς τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἐγέλασεν ὁ νομάρχης τὸ ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἐξέδωκε πεπλανημένον τηλεγράφημα. Ἀκούσατε· ὅταν ἐπῆγεν ὁ κατάλογος μὲ τὰ ἔγγραφα εἰς τὰ δικαστήρια, τότε ἐζήτησαν τὴν κατάσχεσιν αὐτοῦ ὡς πλαστοῦ καὶ ἔκαμον ἀναφορὰν εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ὅστις μεταβὰς συνεπεία τῆς μηνύσεώς των κατέσχε τὰς ἀποδείξεις τῆς δημοσιεύσεως καὶ ἐχορήγησεν ἀντίγραφα αὐτῶν· ἰδοὺ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς κατασχέσεως. «Ἐν Τριπόλει, σήμερον τὴν δεκάτην ἕκτην τοῦ μηνὸς Ἰουλίου τοῦ 1875 ἔτους, ἡμέραν Τετάρτην καὶ ὥραν 9 π. μ., ἐν τῷ δικ. γραφείῳ, ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ γραμματέως τῶν ἐνταῦθα πρωτοδικῶν Κωνστ. Πασχάλη, ἐμφανισθεὶς ὁ παρὰ τοῖς ἐνταῦθα πλημμελειοδίκαις εἰσαγγελεὺς Κ. Καρύδας, ἐζήτησε τὰ πρὸς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ δημάρχου Βερβαίνων πρακτικὰ τῶν κατὰ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 16 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου ἐπιτροπῶν τοῦ δήμου τούτου, καὶ κατέσχε τὰ ἐν αὐτοῖς συνημμένα τρία ἀποδεικτικὰ δημοσιεύσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 298 καὶ ἀπὸ 11 Ἰουνίου ε. ε. προγράμματος τοῦ δημάρχου Βερβαίνων εἰς τὰ χωρία τοῦ δήμου τούτου Βέρβαινα, Κούτρουφα καὶ Πηγαδάκι, φέροντα χρονολογίαν 11 Ἰουνίου 1875, τὰ ὁποῖα καὶ παρέλαβε, χορηγήσας ἡμῖν ἀντίγραφα αὐτῶν ἐπικυρωμένα ὑπὸ τοῦ ἰδίου, ἵνα τεθῶσιν ἐν τοῖς εἰρημένοις πρακτικοῖς, τὰ ὁποῖα καὶ ἐτέθησαν αὐτόθι. Ἐφ’ ᾧ συνετάχθη ἡ παροῦσα ἔκθεσις, ἥτις ἀναγνωσθεῖσα ὑπογράφεται νομίμως.» Ἐπειδὴ διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ κατάλογος καὶ πάντα τὰ ἐκλογικὰ ἔγγραφα παρεπέμφθησαν εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου, ποῦ ὑπάρχει, κύριοι, τὸ πλαστὸν αὐτοῦ τοῦ καταλόγου; εἰπέτε μου. Ἀλλὰ ἔγεινε κρύφα ἡ ἀναθεώρησις καὶ ἡ δημοσίευσις, τὰ δὲ ὀνόματα τὰ διακόσια τεσσαράκοντα ἑπτὰ τὰ ὁποῖα προσετέθησαν εἶναι ἀνήλικοι· ἐψήφισαν ὅλα αὐτὰ τὰ διακόσια τεσσαράκοντα ἑπτὰ πρόσωπα; δὲν μᾶς τὸ ἀπέδειξαν. Ἐγὼ ὅμως παραδέχομαι ὅτι ἐψήφισαν ὅλα· μᾶς εἶπεν ὁ κ. Βακαλόπουλος εἰς τὸ τμῆμα, ὅτι οἱ γονεῖς ἐλάμβανον τὰ παιδιὰ εἰς τὴν ἀγκάλην, τὰ ἐπήγαιναν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς καὶ διὰ τῆς χειρός των διηύθυνον τὰς χεῖράς των καὶ ἐψήφιζον. Ἐρωτῶ τοὺς ἐνισταμένους, ἐπῆραν καὶ αὐτοὶ ψήφους εἰς τὰ Βέρβαινα; βεβαίως, διότι ἔλαβον περὶ τὰς 200· δὲν μᾶς λέγουν, τὰ σφαιρίδια αὐτὰ εἶναι ἀπὸ ἀνηλίκους ἢ ἐνηλίκους; εἰς τὸ τμῆμα μᾶς εἶπον, ὅτι αὐτοὺς τοὺς ἐψήφισαν οἱ γονεῖς· ἀλλ’ οἱ γονεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν καὶ ἐψήφισαν καὶ ἐπῆραν καὶ τὰ παιδιά τους, τὰ παιδιὰ ποῦ τὰ ὡδήγησαν νὰ ψηφίσουν; (ἱλαρότης)· ἀφ’ οὗ δὲ οἱ γονεῖς ἦσαν φίλοι των καὶ ὑπὲρ αὐτῶν, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν τὰ τέκνα των νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ ἡμῶν; ἐγὼ ὅμως, κύριοι, παραδέχομαι, ὅτι ὅλα τὰ παιδία ἐψήφισαν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἑπομένως ἐπήραμεν εἰς τὰ Βέρβαινα 247 σφαιρίδια ἀπὸ ἀνηλίκους, ἐπήραμεν δὲ συνάμα καὶ 200 σφαιρίδια ἀπὸ τοὺς 200 ἀνηλίκους τοῦ Σελληνοῦντος, περὶ ὧν ἔκαμον ἀνωτέρω λόγον· ὥστε ἐπήραμεν ἐν ὅλῳ 447 ψήφους ἀπὸ ἀνηλίκους ἐκλογεῖς, καὶ διὰ τοῦτο ἐζημιώθησαν οἱ ἀντίπαλοί μας οἵτινες δὲν ἔλαβον ἀπὸ αὐτοὺς, ἐνῷ ἂν δὲν ὑπῆρχον οἱ 200 ἐκλογεῖς εἰς τὸν Σελληνοῦντα καὶ οἱ 247 εἰς τὰ Βέρβαινα, βεβαίως ἡμεῖς θὰ ἐζημιούμεθα τὸ ποσὸν τῶν 447 ψήφων ἃς ἐλάβαμεν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸν ἐκπεσμὸν τούτων, αὐτοὶ τί ὠφελοῦνται; Ὁ τελευταῖος τῶν ἐπιτυχόντων ὑπερτερεῖ τὸν πρῶτον τῶν ἐπιλαχόντων κατὰ 675 ψήφους· ἐὰν λοιπὸν ἀφαιρέσητε ἀπὸ αὐτὸν τὰς 447 ψήφους, μένουν 235 πλεόνασμα. Τί ἔχουν λοιπὸν νὰ παραπονεθοῦν; Ἤδη περὶ τοῦ λευκοσιδήρου. Ὁ κακόμοιρος ὁ δήμαρχος καὶ ὁ ἀστυνόμος τοῦ Σελληνοῦντος ἔχουν ἕνα δημαρχικὸν συνάμα καὶ ἀστυνομικὸν κλητῆρα, εἰς τὸν ὁποῖον πληρόνουν 15 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἀκριβῶς κατὰ τὰς 15 Μαΐου ε. ε. ἐγὼ ἀνεχώρησα ἐκ Σπάρτης διὰ τὴν ἐπαρχίαν Κυνουρίας, ὁ δὲ κλητὴρ αὐτὸς δύω ἡμέρας προτήτερα ἦτο φερμένος εἰς Σπάρτην ὡς μάρτυς, ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ εὗρε τὸ συνάφι του, τοὺς ἄλλους κλητῆρας· εὗρε 3, 4 κλητῆρας τῆς Σπάρτης καὶ 3 ἢ 4 τοῦ Οἰνοῦντος, οἵτινες ἔφερον στέμματα ἀργυρᾶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς των, ἐζήλεψεν ὁ διάβολος καὶ ἤθελε καὶ αὐτὸς στέμμα (ἱλαρότης), καὶ δὲν ἠμποροῦσα, κύριοι, νὰ τὸν δυσαρεστήσω, διότι ἔφευγεν· «ἀφεντικὸ, μοῦ λέγει, ἐδῶ ἔχουν κορώνας, νὰ μοῦ δώσῃς καὶ ’μένα νὰ πάρω μία κορώνα»· ἠρώτησα τότε τὸν συνάδελφον κύριον Ῥουσσόπουλον ποῖος φτειάνει ἐδῶ κορώνας, αὐτὰ τὰ στέμματα ποῦ θέλει αὐτὸς ὁ διάβολος καὶ μὲ ἔβαλε ’ς αὐτὸν τὸν μπελᾶ; αὐταῖς εἶναι ἀσημένιαις, μοῦ εἶπεν, ἐγὼ ὅμως δὲν ἠμποροῦσα νὰ φτειάσω ἀσημένιαις, τὸν ἐπῆρα λοιπὸν καὶ ἐπήγαμεν εἰς ἕνα τενεκετζῆ (γέλως) καὶ τοῦ ἔφτειασε μίαν, τὴν ὁποίαν ἐκόλλησεν ἀμέσως εἰς τὸ φέσι του καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸν Κοσμᾶν· ἀλλὰ μόλις ἐθεάθη ἐκεῖ, ἐπροκάλεσε κατ’ αὐτοῦ τοὺς γέλωτας τῶν συμπολιτῶν του καὶ ἠναγκάσθη τὴν ἐπιοῦσαν νὰ τὴν ἀφαιρέσῃ μόνος του, διὰ νὰ εὕρῃ ἡσυχίαν. Αὐτὸ εἶναι, κύριοι, ὅλο τὸ κακὸ τοῦ λευκοσιδήρου· ἀλλὰ νομίζετε ὅτι ἐγὼ εἶχον ἀνάγκην τοῦ ἀστυνομικοῦ κλητῆρος, διὰ νὰ ἐνισχυθῶ; Καὶ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οὓς θὰ πιέσω εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος διὰ τοιούτων μέσων; Δὲν ἔχω οὔτε ἐχθροὺς, οὔτε ἀντιπάλους, ἑπομένως οὐδὲν μέσον καταπιεστικὸν ἐδυνάμην νὰ μεταχειρισθῶ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε εἶχον συνεταίρους τοὺς νῦν ἀντιπάλους μου καὶ μετέβημεν εἰς τὴν Κυνουρίαν νὰ ἐνεργήσωμεν τὴν ἐκλογὴν, ἔλαβεν χώραν μεταξύ μας ψυχρότης τις, οἱ δὲ συνάδελφοί μου ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβουν μέτρα ἐξασφαλιστικὰ, διορίζοντες ἀντιπροσώπους τῆς ἐμπιστοσύνης των, ἀλλὰ ἠξεύρετε ἀπὸ ποῦ ἔστειλαν τοιούτους; ἀπὸ τὸ Λεωνίδιον. Ἄνθρωποι λοιπὸν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τρία ἄτομα εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος νὰ φυλάξουν τὰς κάλπας των, ἔχουν κόμμα; καὶ εἶχον ἀνάγκην νὰ τοὺς πολεμήσω ἐγὼ μὲ ἕνα κλητῆρα; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἀντιπροσώπους δὲν εἶχον νὰ διορίσουν Σελληνουντίους, καὶ ὕστερον παραπονοῦνται, ὅτι ἠθελήσαμεν νὰ πιέσωμεν τοὺς φίλους των. Καὶ ἂν ἤθελον, κύριοι, νὰ πιέσω τινὰ εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος, δὲν εἶχον ἀντίπαλον· νομίζετε δὲ, ὅτι τὰς ψήφους αὐτὰς ἃς ἔλαβον εἰς τὸν Σελληνοῦντα, τὰς ἐπῆρα ἀπὸ φίλους των; Ὄχι· ἀδιαφόρησα ἐγὼ ἐπίτηδες, διὰ νὰ μὴ μοῦ λέγουν ὅτι τοὺς ἀπέκλεισα, ὡς μοι εἶπεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς κατὰ τὰ 1872, λέγων, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ γέρων Κολοκοτρώνης ἂν ὑπῆρχεν εἰς τὴν ζωὴν καὶ ἐξετίθετο εἰς τὸν ἀγῶνα, θὰ ἐλάμβανεν εἰς τὸν δῆμον του 100 ψήφους εἰς τὸ; σὺ δὲ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ λάβῃς εἰς τὸν δῆμόν σου οὔτε δέκα ψήφους εἰς τὸ ὄχι, καὶ ἐν τούτοις ἐγένετο νέα ἐκλογὴ κατὰ τὸ 1873 καὶ ἔλαβον εἰς τὸ ὄχι μόνον 45 ψήφους· ἐφέτος δὲ ἔδωκα τόπον τῇ ὀργῇ, διὰ νὰ μὴ φωνάζουν ὅτι τοὺς ἀπέκλεισα· λοιπὸν τῇ ἀνοχῇ μου τὰς ἐπῆραν καὶ αὐτὰς τὰς ὀλίγας ψήφους. Ὡς πρὸς τὴν βίαν, κύριοι, πάρετε τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Βερβαίνων καὶ θὰ παρατηρήσητε, ὅτι κατὰ τὰς 4 ἡμέρας ἦσαν παρόντες καὶ ἐλάμβανον μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τῶν πράξεων οἱ Βακαλόπουλος καὶ Σαῤῥηγιάννης, καὶ κατὰ τὰς 4 ταύτας ἡμέρας δὲν ἔκαμαν οὐδεμίαν ἔνστασιν. Πότε δὲ ἔκαμον τὰς καταγγελίας; Μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐκλογῆς εἰς Ἅγιον Πέτρον, ὅταν ἔλαβον τὰ ἀπελπιστικὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποτυχίας των. Κύριοι, δὲν πρόκειται ἤδη περὶ τῆς ἐκλογῆς καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονήν. Ὅταν δυσφημῆται σὺν τῇ ἐκλογῇ εἷς ἄνθρωπος, ὡς ὄργανον τὸ ὁποῖον ἐξετέλεσε τὰς παρανομίας αὐτῆς, αὐτὸς δὲ παρίσταται ὡς βουλευτής, πρέπει νὰ ἦσθε δίκαιοι καὶ ὀφείλετε νὰ τοῦ ἐπιτρέψητε ν’ ἀποκρούσῃ τὰς μομφὰς αἵτινες ἀποβλέπουσι τὴν φιλοτιμίαν του· δὲν θέλω πράξει ἤδη ἄλλο, παρὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν ἀπὸ τοῦ 68 καὶ ἐντεῦθεν, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι αὐτοὶ οἱ παλαιοὶ σύντροφοί μου οὐδέποτε ἔλαβον πλειοψηφίαν, ἀλλὰ πάντοτε μειοψηφίαν.

§70ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§71ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, περαίνω τὸν λόγον μου· ἤθελον ὅμως νὰ σᾶς ἀναγνώσω καταδικαστικάς τινας ἀποφάσεις (θόρυβος). Τελειόνω, κύριοι, τελειόνω (ἱλαρότης).

§72ΠΟΛΛΟΙ. Ψηφοφορία, κ. πρόεδρε, ψηφοφορία.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τίς τὸν λόγον;

§74ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν, κύριοι, οὐδὲ τὴν ἁπλότητα νὰ θέλω νὰ μεταβάλω διαθέσεις· ἀλλὰ στηριζόμενος εἰς τὸ δίκαιον, σεβόμενος ἀρκετὰ τὸ κοινοβούλιον, δὲν δύναμαι νὰ παραλείψω τὸ καθῆκόν μου τοῦ νὰ ὑποβάλω πάντας τοὺς λόγους, ὅσοι φέρουσιν εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Σελληνοῦντος καὶ Βερβαίνων. Παρατηρῶ ὅτι ἡ Βουλὴ ἢ πολλοὶ τῶν βουλευτῶν ἐναβρύνονται μᾶλλον εἰς τοὺς γέλωτας, εἰς τὰ σκώμματα, παρὰ εἰς τοὺς σπουδαίους λόγους· ἐγὼ οὐχ ἧττον δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἐκπληρώσω εὐόρκως τὸ καθῆκόν μου. Παρετηρήσατε, ὅτι οἱ κύριοι Κατσικόπουλος καὶ Χρηστόπουλος ἐκ παντὸς τρόπου ἠγωνίσθησαν νὰ καταστήσωσι τὸν ἀγῶνα προσωπικόν· ἐγὼ διὰ νὰ τοὺς ἀφαιρέσω πᾶν ὅπλον, διὰ τοῦ ὁποίου θέλουν ν’ ἀποπλανήσωσι τὴν συζήτησιν, τοῖς λέγω, ὅτι ὁ κ. Κατσικόπουλος καὶ ὁ κ. Χριστόπουλος εἶναι ἠθικώτεροι ἐμοῦ καὶ εἶναι καὶ καλλίτεροι πατριῶται, καὶ τοὺς γνωρίζετε καὶ σεῖς, καθὼς γνωρίζετε καὶ ἐμέ. Χθές, κύριοι, σᾶς εἶπον διὰ τὸν δῆμον Σελληνοῦντος. Ἐν ὀλίγοις σήμερον ἀνακεφαλαιῶν, λέγω ὅτι δὲν ἐγένετο κατάλογος ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς σπείρας τῆς περὶ τὸν Κατσικόπουλον, καὶ ἠδικήθη ἡ μερὶς ἡ ἄλλη. Δὲν ἐμβαίνω πλέον ἐκ νέου εἰς τὴν ἀπόδειξιν, θὰ παρατηρήσω μόνον ὅτι ἐκλογικὸν ἔγκλημα εἶναι ὁ πλημμελὴς κατάλογος, χείρων καὶ τῆς καλπονοθεύσεως αὐτῆς. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ μία μερὶς ὥπλισε καὶ ἐπέβαλε τὴν σιγὴν εἰς τὴν ἄλλην. Ἠκούσατε σήμερον πῶς ἀνασκευάζεται αὐτό. Ἤκουον πάντας γελῶντας, νομίζοντας, ὅτι εἶναι παιγνίδι 25 ἔνοπλοι ἐπεμβαίνοντες ἐκ μέρους τῆς δημαρχικῆς φατρίας κατὰ τῆς ἄλλης μερίδος. Ἦτο καλὸν νὰ θεωρῶνται αὐτὰ τὰ πράγματα πολὺ σπουδαιότερα, διότι αὐτὰ δὲν δύνανται νὰ γίνωνται αἰωνίως ἄνευ αἵματος. Ἤλπισαν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην σας καὶ ὑπέκυψαν. Σᾶς ἀνέγνωσα χθὲς τὰ πρακτικὰ τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, καὶ εἴδατε, ὅτι φανερὰ ἐγένετο ἡ ψηφοφορία· ἀλλὰ καὶ αὐτὸ κατεχλευάσθη, καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἐθεωρήθη γελοῖος, καὶ ὁ νομοθέτης, ὁ ὁποῖος θεμελιώδη ὅρον τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ ψηφοφόρου ἐθεώρησε τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν. Ἠκούσατε τὸν μῦθον, τὸν ὁποῖον ἔπλασεν ὁ κ. Κατσικόπουλος, ὅτι δωροδοκία ἔλαβε χώραν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι δὲν ἠθέλησαν νὰ δωροδοκηθῶσι, καὶ ὅτι ἠθέλησαν νὰ δείξουν ποῦ θὰ ψηφοφορήσουν, καὶ δι’ αὐτὸ ἐγένετο ἡ ψηφοφορία διὰ σιγαροχάρτου. Ἐὰν αὐταὶ ᾖναι ἀποδείξεις, ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε· ἠδύναντο ἄλλοι, ἔχοντες πλέον γόνιμον φαντασίαν ἀπὸ ἐμὲ, νὰ πλάσουν ἀντιθέτους μύθους καὶ νὰ σᾶς διασκεδάσωσιν· ἐγὼ δὲν προβαίνω εἰς αὐτὴν τὴν πάλην, ἐγὼ λέγω, ὅτι ἡ μυστικὴ ψηφοφορία παρεβιάσθη ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς· πιστεύω δὲ, ὅτι τὸ θράσος τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἦτο μέγα, διότι καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐτόλμησε νὰ βεβαιώσῃ τὴν παραβίασιν τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας. Ἐὰν θέλητε νὰ καθιερώσητε ἓν προηγούμενον, εὐλογητὸς ὁ θεός! ἐὰν θέλητε νὰ γίνηται ἡ ψηφοφορία ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας οὕτω διὰ τῆς βίας, διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας, μὲ σιγαρόχαρτα, νὰ δαγκάνουν τὰ σφαιρίδια καὶ ὁ ὑποψήφιος νὰ κάμνῃ αὐτὸς τὸν σφαιριδιοδότην, καθιερώσατέ το. Λυποῦμαι λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Κατσικόπουλος, καθὼς εἰς πολλὰ ἐχρησίμευσε διδάσκαλός μου καὶ μὲ ἤλεγξε, θὰ χρησιμεύσῃ ὡς διδάσκαλος εἰς ὅλους τοὺς δήμους, καὶ θὰ τὰ ἰδῆτε καὶ θὰ τὰ πάθητε καὶ σεῖς. Ἐγὼ δὲν δύναμαί ποτε νὰ πεισθῶ, ὅτι ὁ ἀξιοτιμότατος τῶν ἐπάρχων, ἔπαρχος, ὁ ὁποῖος πάντων τῶν ἄλλων εἶναι κάλλιον συγκεκροτημένος μὲ τὴν ἐπιστήμην καὶ τὸ δίκαιον, ὑπῆρξε τόσον φατριαστὴς, τόσον ἄδικος, ὥστε ἐπὶ τόπου ὢν καὶ βλέπων τὴν διαγωγὴν αὐτὴν τοῦ δημάρχου ἤθελε τὸν ἀδικήσει εἰς αὐτὸν τὸν βαθμὸν, ὥστε νὰ εἴπῃ ὅτι ἐκ προθέσεως ὁ δήμαρχος ἀνέβαλε τὴν ἀναθεώρησιν, διὰ νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία μὲ τὸν κατάλογον τοῦ 1875. Δὲν γνωρίζω τὸν κ. δήμαρχον τοῦ Σελληνοῦντος, βλέπω ὅμως τὰ ἔργα του, δὲν γνωρίζω τὸν ἔπαρχον, βλέπω ὅμως τὰ ἔργα του, βλέπω τὴν ἀγαθότητα καὶ πιστεύω μᾶλλον τὸν ἔπαρχον· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω τίς δύναται νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἀπὸ 15 Ἀπριλίου μέχρι 18 Ἰουλίου ἐστάθη ἀδύνατον νὰ διέλθῃ ὁ κατάλογος αὐτὸς τὸ στάδιον τῆς ἀναθεωρήσεως, διότι δὲν θὰ θεωρήσω ἐγὼ ὅτι εἶναι λογικὸν, ὅτι ἀπὸ τὴν 1 Ἰουνίου μέχρι 18 Ἰουλίου, ἐπὶ 48 ἡμέρας, δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ γείνῃ τίποτε, καὶ ὅτι ἐστάλη ὁ κατάλογος αὐτὸς τὴν 18 Ἰουλίου εἰς τὸ πρωτοδικεῖον καὶ ἔφθασε πότε; μετὰ 13 ἡμέρας. Ἐὰν εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἦτο τὸ πρωτοδικεῖον ἢ τοὐλάχιστον εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἤθελε φθάσει βεβαίως ἐνωρίτερον. Κύριοι, φοβερὸν εἶναι τὸ δίκαιον τοῦ ἰσχυροτέρου, ἀλλ’ ἄξιον μείζονος βδελυγμίας καὶ ἀποστροφῆς εἶναι τὸ δίκαιον τοῦ πονηροτέρου, εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δοθῇ κύρωσις ἐπίσημος. Μεταβαίνω εἰς τὸν δῆμον Βερβαίνων, καὶ ἐπειδὴ ἐξηντλήθη ἡ ὑπόθεσις, θὰ περιορισθῶ νὰ ἀναγνώσω μερικὰ ἔγγραφα μόνον. Ἠκούσατε, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος ἐπὶ 48 ἡμέρας δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ ἀναθεώρησις· εἰς τὸν δῆμον Βερβαίνων ἐντὸς 10 ἡμερῶν διῆλθεν ἡ ἀναθεώρησις ὅλα αὐτὰ τὰ στάδια, καὶ μᾶς λέγουν σήμερον περὶ ἀθωότητος τοῦ δημάρχου, καὶ ἔχω μίαν ἐπιστολὴν ἐδῶ τοῦ δικηγόρου, ὁ ὁποῖος βεβαιοῖ, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ μηνυτὴς καὶ αὐτὸς δὲν ἐζητήθη.

§75ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς κατοικεῖ εἰς τὴν Τρίπολιν, ὥστε δὲν ἦτο μηνυτής.

§76ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Αὐτὸς ἦτο, ἡ μήνυσις εἶναι ἐδῶ. Ὁ κατάλογος αὐτὸς τὴν 18 Ἰουλίου ἐτυπώθη, καὶ εἶναι ἔγγραφα ἐδῶ ἀποδεικνύοντα, ὅτι ἐτυπώθη πρὶν σταλῇ εἰς τὸ πρωτοδικεῖον. Λοιπὸν ἐτυπώθη ἀπὸ ἕνα τυπογράφον, καὶ ὁ τυπογράφος ἦτο μάρτυς καὶ δὲν ἐξητάσθη, καὶ ἦτο μάρτυς καὶ ὁ γραμματεὺς τῆς νομαρχίας καὶ αὐτὸς δὲν ἐξητάσθη, καὶ αὐτὴ ἡ ἀνάκρισις ἡ τόσον ἐσπευσμένη εἶναι ὑπὸ τὸν πέλεκυν τῶν ἐφετῶν δι’ ἀνακοπῆς. Τοῦτο μόνον σᾶς λέγω περὶ τοῦ καταλόγου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ τί γράφει τὸ ὑπουργεῖον πρὸς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας. «Ἀφοῦ, κατὰ πληροφορίας ὑποβληθείσας διὰ τῆς 6174 τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς ὑμῶν, αἱ περὶ ἀναθεωρήσεως ἐκλογικοῦ καταλόγου δήμου Βερβαίνων ἐργασίαι, ἀρξάμεναι κατὰ τὴν 10 Ἰουνίου ε. ε., δὲν ἐπεραιώθησαν, μὴ ἐκδούσης τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 16 νόμου ἐπιτροπῆς ἀπόφασίν της οὐδὲ συμμορφωθείσης πρὸς τελευταῖον ἐδάφιον ἄρθρου 18, ὁριστικότης καταλόγου δὲν ὑφίσταται· ἑπομένως ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν δεῖ ἐνεργηθῆναι ἐπὶ τῇ βάσει ὁριστικοῦ καταλόγου παρελ. ἔτους.» Ἀκούσατε τὸ τηλεγράφημα τοῦ νομάρχου, καὶ εἰς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι ὅλην τὴν προσοχὴν τῶν βουλομένων προσέχειν. «Ἐκλογικὸς κατάλογος Βερβαίνων τρέχ. ἔτους, εὑρισκόμενος ἤδη εἰς χεῖρας ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, πῶς ἀφαιρεθήσεται ἀπ’ αὐτῆς, μὴ κατασχεθεὶς δικαστικῶς; Ἀπόφασις ἐπιτροπῆς κατ’ ἄρθρ. 16 δὲν ἐξεδόθη ὡς μὴ γενομένης ἐνστάσεως, πρακτικὰ δὲ ἀναθεωρήσεως, ὑποβληθέντα προέδρῳ πρωτοδικῶν πρὸ δύο ἡμερῶν, ἐπεστράφησαν.......» Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀποφαίνονται διαῤῥήδην, ὅτι εἶναι ἀκυρωτέα ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Βερβαίνων. Φατριάζουν αὐτοὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, καὶ ὑπὲρ τίνος φατριάζουν; Κύριοι, πρόκειται νὰ διαψεύσητε τὸν ἔπαρχον καὶ νὰ νὰ τὸν θεωρήσητε κάπως φατριαστήν· πρόκειται νὰ στιγματίσητε τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας καὶ νὰ τὸν θεωρήσητε φατριαστὴν, ἐὰν ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν αὐτήν. Εἶναι περίεργος ἡ ἀντίθεσις. Ἄλλοτε μὲν ἡ δημοσία διοίκησις κατακρίνεται ὡς φατριάζουσα· σήμερον ὅμως τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων φοβοῦμαι πολὺ μήπως δὲν διέλθῃ ἐντελῶς ἄτρωτον. Κύριοι, σᾶς εἶπον, ὅτι πολλὰ ὀλίγα θὰ εἴπω, καὶ λέγω μόνον τὰ οὐσιωδέστερα. Ἀκούσατε τὰ ἀποτελέσματα τῆς λαθροχειρίας αὐτῆς. Κατὰ τὴν αὐθεντικὴν βεβαίωσιν τῆς στατιστικῆς, ὁ πληθυσμὸς τοῦ δήμου Βερβαίνων εἶναι 1533 ψυχῶν· κατ’ αὐτὴν τὴν στατιστικὴν οἱ ἄῤῥενες εἶναι ἀπὸ 24–48 ἐτῶν 438. Ἐν τούτοις κατὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς λαθροχειρίας ταύτης ὁ μὲν κατάλογος περιέχει 992 ψήφους, πολὺ πλέον τοῦ ἡμίσεως, διότι καὶ ὅλους τοὺς ἄῤῥενας ἐὰν λάβητε, δὲν εἶναι 992, ἐψηφοφόρησαν δὲ 669. Τώρα, ὡς σᾶς εἶπον καὶ χθὲς, ἐὰν ἐτηροῦντο οἱ τύποι καὶ ὑπῆρχε κατάλογος, θὰ ἐκρυπτόμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου, λέγοντες· «ἔχομεν δεδικασμένον τοῦ δικαστηρίου καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τίποτε»· ἀλλ’ ἐνταῦθα οὔτε αὐτὸ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, διότι τὸ δεδικασμένον δὲν ὑπάρχει, οὔτε ἔκθεσις τοῦ καταλόγου ἐγένετο, οὔτε ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων ἔπραξέ τι, οὔτε ἐπιτροπὴ τῆς ἀνακρίσεως συνέστη· τὰ πάντα ἦσαν κλεψιδικία. Ἐὰν ἐγένοντο μερικὰ πράγματα, ἐὰν ἐτηροῦντο μερικοὶ τύποι, τοὺς ὁποίους ὁ νόμος κελεύει, ἠδυνάμεθα ἴσως νὰ εἴπωμεν, ἂς καταπίωμεν τὸ καταπότιον αὐτό· ὁπωσδήποτε ὁ δήμαρχος Βερβαίνων κατώρθωσε νὰ καλύψῃ τὸ ψεῦδος αὐτὸ διὰ τῆς ἀληθείας τοῦ τύπου, καὶ ἀνάγκη νὰ ὑποκύψωμεν· ἀλλ’ οὐδεὶς τύπος ἐτηρήθη, καὶ τούτου τοῦ τύπου μὴ τηρηθέντος, ἠγανάκτει ἡ Κυβέρνησις καὶ διέταττε τὸν ἔπαρχον καὶ τὸν νομάρχην νὰ ἀφαιρέσουν τὸν κατάλογον τοῦ 1875. (Ἐνταῦθα ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 25 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου). Ὁ κατάλογος ἐκτίθεται διὰ προγράμματος καὶ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τὸ ὑπογράφει ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων, καὶ ἐδῶ ἔχομεν τὸ πρόγραμμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ἐπλαστογραφήθη κατόπιν, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο νὰ πλαστογραφηθῇ κατόπιν καὶ διὰ τῆς ἐπιτροπῆς· ἔχομεν ἓν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον εἶναι μόνον ὑπὸ τοῦ δημάρχου ὑπογεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 298. Τώρα νομίζετε, ὅτι ἦτο ἀνόητος ὁ νόμος ὅταν ἔλεγεν, ὅτι πρέπει τὸ πρόγραμμα τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ καταλόγου νὰ ἐκδίδηται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς; Καὶ ἐὰν οὐδεὶς λόγος εὑρίσκετο νομοθετικὸς αὐτῆς τῆς διατάξεως, ἡ ἐκλογὴ Βερβαίνων μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι ὁ νόμος ἦτο σοφώτατος, καὶ τοῦτο ἦτο σπουδαία ἐγγύησις. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα κατεπάτησεν ἡ σπεῖρα τῶν Βερβαίνων. Ἄλλην ἔλλειψιν παρετήρησεν ἡ Κυβέρνησις. Κατὰ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ βουλευτικοῦ νόμου, ὁ κατάλογος ὁ ἀνακριθεὶς καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς ἀνακρίσεως ἐπὶ τῶν ἐφέσεων δὲν στέλλονται ἀπὸ τὸν δήμαρχον εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν, στέλλονται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 16, ἤτοι τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν. Ἔχομεν τοιαύτην ἀποστολὴν ἐδῶ; Σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι δὲν ἐστάλησαν τὰ πρακτικά, ἐτυπώθη ὁ κατάλογος πρῶτον καὶ ἔπειτα ἐστάλησαν ἀπὸ τὸν δήμαρχον ὄχι ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, διότι ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 16 δὲν ὑπῆρξεν.

§77ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ δήμαρχος τὰ στέλλει, δὲν ἠξεύρεις τὶ λέγεις· ἐσὺ ἔκαμες χειρότερα.

§78ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὅταν θέλῃ κἀνεὶς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ βουλευτήριον τοῦτο οὐχὶ διὰ τῆς πύλης, ἀλλὰ διὰ τῶν θυρίδων, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν στενοχωρίαν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν εἰσέλθῃ, θὰ εἰσέλθῃ κατ’ ἐπιείκειαν, οὐχὶ τῇ συγκαταθέσει τῶν συμπολιτῶν του (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν ἄρθρον). Ἀλλ’ ὀφείλομεν καί τι, κύριοι, εἰς τὴν καλὴν πίστιν τοῦ εἰσηγητοῦ, ἴσως καὶ τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ παραλείψω. Τὸ τμῆμα αὐτὸ καταδικάζει αὐτοὺς τοὺς καταλόγους καὶ τῶν Βερβαίνων καὶ τοῦ Σελληνοῦντος, ὅτι εἶναι δόλιοι. Πῶς δὲ ἀπεπλανήθη τὸ τμῆμα; ἐνόμισε τὸ τμῆμα, ὅτι καὶ ἀκυρουμένου τοῦ δήμου αὐτοῦ τὸ ἀποτέλεσμα δὲν μεταβάλλεται. «Ἐπειδὴ τὸ ἕτερον παράπονον κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Βερβαίνων, καὶ ἂν ἀληθὲς καὶ βάσιμον ὑποτεθῇ, ὅτι ὁ κατάλογος τοῦ τελευταίου ἔτους δὲν κατέστη ὁριστικός, ἀλλὰ περιέχει προσθήκην ἐκλογέων ἀνικάνων ὑπὲρ τοὺς 258 ἢ 300, μολονότι τοῦτο ὡς καὶ τὸ παραπλήσιον παράπονον, καθόσον ἀφορᾷ εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τοῦ παρελθόντος ἔτους διὰ τὸν προηγούμενον δῆμον Σελληνοῦντος, ἠδύναντο νὰ δώσωσι χώραν εἰς σπουδαίας καὶ βασίμους παρατηρήσεις περὶ τῆς εἰλικρινείας τῶν καταλόγων τούτων». Βλέπετε, κ. Χριστόπουλε, ὅτι σᾶς καταδικάζει αὐτὸ τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε· βλέπετε, ὅτι τὸ τμῆμα καταδικάζει τὸν κατάλογον αὐτόν, ἀλλ’ ἔπειτα πλανᾶται, καὶ πλανᾶται εἰς δύο πράγματα. Πρῶτον σκέπτεται ὡς ἑξῆς· Ἐὰν ἐγίνετο κανονικὴ ἡ ἀναθεώρησις, τί θὰ ἐγίνετο; Δὲν θὰ προσετίθεντο οἱ 258 ἢ 300 παῖδες, καὶ πρὸς τούτοις θὰ διεγράφοντο 300 παῖδες, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὸν περυσινόν, διότι καὶ πέρυσι καὶ προπέρυσιν ἦσαν αὐτὰ τὰ παράπονα, ὅτι παῖδες ἄπειροι εἶχον ἐγγραφῇ εἰς τοὺς καταλόγους. Λοιπὸν ἡ σκέψις τοῦ τμήματος εἶναι πλημμελής· αἱ βάσεις εἶναι ὀρθαί, ἀλλὰ τὰ συμπεράσματα εἶναι ἐσφαλμένα· νομίζει τὸ τμῆμα, ὅτι αὐτὸ διορθόνεται διὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ εἰς αὐτὸ τολμῶ νὰ ἔχω διάφορον γνώμην. Ἄλλη εἶναι ἡ λειτουργία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἡ τῆς ἐπιτηρήσεως, ἄλλη εἶναι ἡ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας διὰ τὰ παραπτώματα, ἄλλη ἡ καταγγελτικὴ ἐξουσία τοῦ εἰσαγγελέως διὰ τὰ παραπτώματα τὰ ὁποῖα ἔχουν χαρακτῆρα πλημμελήματος, καὶ ἄλλη εἶναι ἡ ἀνεξάρτητος λειτουργία τοῦ κοινοβουλίου ἐπὶ τῆς ἀκυρώσεως ἢ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ῥητὸν ἄρθρον λέγει, ὅτι ἡ ἐπικύρωσις ἢ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς οὐδὲν προδικάζει οὔτε ἐπὶ τῶν παραπτωμάτων οὔτε ἐπὶ τῶν ἐγκλημάτων. Τὸ τμῆμα ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει ὅλη αὐτὴ ἡ λαθροχειρία ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Τώρα, κύριοι, εἴπομεν ὅτι οἱ ψηφοφόροι ἔπρεπε νὰ ᾖναι μόνον 438 εἰς τὸν κατάλογον, κατὰ τὴν στατιστικὴν εὑρέθησαν 992· εἶναι ἀδιάφορον πρᾶγμα; Δὲν θὰ ἔχῃ, λέγει, ἀποτέλεσμα, ἐὰν ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν Βερβαίνων. Αὐτὸ ἐδικαιοῦσθε νὰ εἴπητε, ἐὰν ἀκυρουμένου τοῦ δήμου τούτου καὶ ψηφιζόντων πάντων τῶν ἐκλογέων ὑπὲρ τῆς ἡττηθείσης μερίδος, δὲν ἠλλοιοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα.

§79ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς σᾶς χαρίζομεν καὶ τοὺς 300.

§80ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὅταν ὁ δῆμος μεθιστάμενος ὁλόκληρος εἰς τὴν ἀντίθετον μερίδα δὲν φέρῃ ἀποτέλεσμα, τότε μόνον δύνασθε νὰ τὸ εἴπητε. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, ἀλλὰ νὰ βάλητε αἰτιολογίαν, ὅτι εἰς οὐδέν ἐστὶν ἡ ἔλλειψις ἀναθεωρήσεως τοῦ καταλόγου τοῦ ἔτους καθ’ ὃ γίνεται ἡ ἐκλογὴ ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς ἀντιπάλου μερίδος, νὰ εἴπητε ὅτι ἐπισταμένως, εὐσυνειδότως καὶ εἰλικρινῶς ἐνήργησεν ὁ δήμαρχος, καὶ τότε ἐπικυρώσατε τὴν ἐκλογήν. Ἐπικυροῦντες ὅμως αὐτὴν, γνωρίζετε τί λέγετε; ὅτι ὁ δήμαρχος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁπλίζῃ τὴν φατρίαν καὶ ἐπιβάλλῃ σιγὴν εἰς τὴν ἀντίπαλον μερίδα, ὅπως μὴ τολμᾷ τις νὰ συζητῇ τὰ προσόντα τῆς ἀντιπάλου μερίδος. Ἐπικυρώσατε τὴν ἐκλογὴν, ἀλλ’ εἴπατε συγχρόνως, ὅτι δὲν βλάπτει νὰ γίνηται ἡ ἐκλογὴ μὲ δαγκαμένα σφαιρίδια καὶ περιτετυλιγμένα εἰς σιγαρόχαρτον, ὅτι δὲν βλάπτει ὁ ὑποψήφιος νὰ γίνηται καὶ σφαιριοδότης καὶ ὅτι τσαμπουνᾷ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐφρόντισεν ὅλα ταῦτα ν’ ἀπαγορεύσῃ. Μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν Βερβαίνων, καὶ παράλογον, ἀφοῦ οὐδαμοῦ βεβαιοῦται ἀναθεώρησις, ἀφοῦ ἡ δημοσία διοίκησις συνέλαβε τὸ ἔγκλημα, τὸ κατήγγειλε, καὶ λέγει ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος· πῶς θὰ ἔλθητε σεῖς νὰ εἴπητε ὅτι ἀμνηστεύω τὸν Κατσικόπουλον; ψηφίζετε καὶ ἀποφασίζετε χάριν προσώπων; Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἐνοχλήσω, ὁμιλῶν περισσότερον· σᾶς ὑπενθυμίζω ὅμως ὅτι ἐὰν οἱ σημερινοὶ συνάδελφοί σας ᾖναι συνάδελφοι, συνάδελφοι εἶναι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λείπουσι, καὶ ἠξεύρετε πολὺ καλὰ διὰ τὶ ἔλειπον πέρυσιν ἀπὸ αὐτὰ τὰ θρανία, ἀπέσχον διὰ φιλοτιμίαν· καὶ θὰ μετρήσητε τὴν ἀρετὴν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ἵνα μὴ ἐπιτρέψητε νὰ πρυτανεύῃ τὸ ἔγκλημα. Ἀποφασίσατε ὅ,τι ἐγκρίνετε· ἡ πρότασίς μου εἶναι ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Βερβαίνων, διά τε τὸ ἄκυρον τοῦ καταλόγου καὶ διὰ τοὺς φυγοδίκους, ν’ ἀκυρωθῇ δὲ καὶ ἡ ἐκλογὴ Σελληνοῦντος, διὰ τοὺς λόγους οὓς εἶπον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται, οὐδενὸς ἑτέρου ἔχοντος τὸν λόγον, περατωμένη ἡ συζήτησις. Ὁ νεωστὶ καταβὰς τοῦ βήματος ἀφῆκε πρότασιν, ἔχουσαν οὕτω. «Ν’ ἀκυρωθῶσιν οἱ δῆμοι Βερβαίνων καὶ Σελληνοῦντος, νὰ ἐπικυρωθῇ δὲ ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους δήμους.»

§82ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Νὰ διαιρέσητε τὴν ψηφοφορίαν κατὰ δήμους.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς διὰ τοὺς δήμους Λιμναίων, Τανίας, Θυρέας, Βρασιῶν, Γλυπίας, Δολιανῶν, Πάρνωνος, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον. Οἱ παραδεχόμενοι ἤδη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σελληνοῦντος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὸ ἄκυρον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Βερβαίνων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε καὶ ἐνταῦθα τὸ ἄκυρον. Ἐπομένως ἡ ἐκλογὴ Κυνουρίας ὁλόκληρος ἐπεκυρώθη καὶ νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς ἀνακηρύσσονται οἱ κύριοι Χ. Χριστόπουλος, Δ. Βροντίσης, Κ. Κατσικόπουλος, Ῥήγας Τσιρόπουλος. Ἐπαρχία Λακεδαίμονος. (Ἀναγινώσκεται τὸ συμπέρασμα τῆς ἐκθέσεως). «Τὸ τμῆμα, ἀποδεχόμενον παμψηφεὶ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Λακεδαίμονος, γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ αὕτη καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Μελέτιος Ῥουσόπουλος, Νικόλαος Λεώπουλος, Λεωνίδας Μαυρομιχάλης, Νικήτας Βαρβιτσιώτης καὶ Ἀναστάσιος Κορφιωτάκης, ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα».

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Λακεδαίμονος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κκ. Μ. Ῥουσόπουλον, Ν. Λεώπουλον, Λ. Μαυρομιχάλην, Νικήτ. Βαρβιτσιώτην καὶ Ἀναστ. Κορφιωτάκην. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ βουλευτὴς κ. Πανάρετος. Ἐπαρχία Λεβαδείας. (Ἀναγινώσκεται τὸ συμπέρασμα τῆς ἐκθέσεως).

§85ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, κύριοι βουλευταὶ, διότι λαμβάνω τὸν λόγον, ὅπως ἀντικρούσω τὴν γνωμοδότησιν, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, καὶ λυποῦμαι διότι ἡ γνωμοδότησις αὕτη φέρει τὰς ὑπογραφὰς προσώπων, εἰς τὰς κρίσεις τῶν ὁποίων ἐσυνείθισα πάντοτε νὰ ἔχω ἀπεριόριστον ὑπόληψιν. Ἐπεθύμουν πολὺ νὰ ἠδυνάμην νὰ συμφωνήσω μετ’ αὐτῶν εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ πράξω τοῦτο ἕνεκα σπουδαίων ἐνδοιασμῶν, τοὺς ὁποίους παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ θέσω διὰ βραχέων ὑπ’ ὄψιν σας. Τὸ τμῆμα προτείνει εἰς ὑμᾶς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πέτρας καὶ τὴν ἔξωσιν ἐκ τοῦ περιβόλου τούτου ἑνὸς βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος πολλάκις παρεκάθησεν ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐπαρχίας Λεβαδείας, οὐχὶ διότι ἔκαμε ἐπεμβάσεις ἢ διότι ἐνήργησε δωροδοκίας ἢ πλαστογραφίας, οὔτε διότι ἠθέλησε δι’ ἑτέρων μέσων νὰ μεταβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκφράσεως τῆς Ἐπαρχίας, ἀλλὰ διότι συνέβη νὰ ψηφοφορήσωσι 18 πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον τὴν νόμιμον ἡλικίαν· καὶ ἐπειδὴ ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων μεταξὺ τοῦ κυρίου τούτου καὶ τοῦ ἁ. ἐπιλαχόντος συνίσταται εἰς τρεῖς ψήφους, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα ἐπηρεάζεται ἐκ τῆς ψηφοφορίας τῶν 18 ἀνηλίκων προσώπων, σᾶς προτείνουν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἐπανάληψιν εἰς τὸν δῆμον Πέτρας. Ὕστερον ἀφ’ ὅσα ἐῤῥέθησαν ἐντεῦθεν καὶ ἀφ’ ὅσα ἀνεπτύχθησαν ἐνώπιον τῶν τμημάτων, φρονῶ, ὅτι δὲν μένει εἰς κανένα ἐξ ὑμῶν ἡ ἀμφιβολία ὅτι οἱ κατάλογοι ὅλων τῶν δήμων τοῦ Κράτους περιέχουν ἀνηλίκους, καὶ λίαν εὐλόγως δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι διὰ τὸν λόγον τοῦτον δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ἡ ἐκλογὴ ἂν οὐχὶ ὅλων τῶν Ἐπαρχιῶν, τοὐλάχιστον ἐκείνων τῶν ὁποίων τὰ ἀποτελέσματα ἐκρίθησαν μὲ 50 ἢ 100 ἴσως καὶ μὲ 200 ψήφους· ἀλλ’ ὁσάκις τὸ ζήτημα τοῦτο ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ δὲν ἠθέλησέ ποτε νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ἰσχυριζομένη ὅτι δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν καταλόγων, οὔτε ἔδωκε προσοχὴν εἰς ἀποδείξεις περὶ τῆς ἡλικίας τῶν ἐγγραφομένων εἰς τοὺς καταλόγους, καὶ φρονῶ ὅτι πολὺ ὀρθῶς ἔπραξε, διότι, ἐὰν ἤθελε προβῆ εἰς τοιαύτας ἐξετάσεις, ἤθελεν εἰσέλθει εἰς λαβύρινθον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον δυσκόλως ἤθελε δυνηθῆ νὰ ἐξέλθῃ, χωρὶς νὰ ὑποπέσῃ εἰς πολλὰ ἀτοπήματα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἐθεωρήθη λίαν αὐστηρὰ ἡ γνωμοδότησις τοῦ τμήματος περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πέτρας, διὰ μόνον τὸν λόγον τῆς ψηφοφορίας τῶν ἀνηλίκων· ἀλλὰ τὸ τμῆμα ἀπεδέχθη τὸν λόγον τοῦτον, διότι ἡ ἡλικία τῶν ψηφοφόρων περὶ ὧν πρόκειται ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου. Καὶ τῳόντι, κύριοι, ἂν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν τὸν ἔντυπον κατάλογον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Πέτρας, θέλει ἰδεῖ ὅτι 18 ἢ 14 πρόσωπα σημειοῦνται μὲ ἡλικίαν κατωτέραν τοῦ 21 ἔτους, ἄλλα μὲν μὲ ἡλικίαν 18 ἐτῶν, ἄλλα δὲ μὲ 20. Διὰ τοῦτο τὸ τμῆμα αὐστηρότερον ἔκρινε τὴν προκειμένην ἐκλογὴν καὶ ἐπρότεινε τὴν ἀκύρωσιν. Ἀλλά, κύριοι, σᾶς ἐρωτῶ, δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι ἡ σημείωσις αὕτη τῆς ἡλικίας εἶναι πρᾶξις σπουδαία; Τίς δὲν βλέπει, ὅτι ἡ σημείωσις αὕτη δὲν εἶναι πρᾶξις ἐγκλήματος, ὡς παρακατιὼν θέλω σᾶς παραστήσει, ἀλλ’ εἶναι μία παραδρομή; νομίζω δὲ ὅτι δὲν ἁρμόζει εἰς σῶμα τόσῳ σπουδαῖον, οἷον εἶναι ἡ Βουλή, νὰ προβῇ εἰς πρᾶξιν τόσῳ σπουδαίαν, οἵα ἡ ἀκύρωσις ἐκλογῆς, ἕνεκα μιᾶς παραδρομῆς. Καὶ ὅτι ἡ σημείωσις αὕτη εἶναι ἁπλῆ ἁπλουστάτη παραδρομή, ἀρκεῖ νὰ κάμῃ τις τὸν ἑξῆς συλλογισμόν. Οἱ περὶ ὧν πρόκειται ἐκλογεῖς ἐνεγράφησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὸν κατάλογον, διὰ νὰ γίνῃ δὲ τοῦτο, τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπείσθησαν ὅτι εἶχον τὴν νόμιμον ἡλικίαν, διότι ἄλλως δὲν ἤθελον τοὺς ἐγγράψει. Καὶ τόσον εἶναι τοῦτο ἀληθές, ὥστε ἂν θελήσῃ τις ν’ ἀναγνώσῃ τὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ἐγγραφή, θέλει ἀπαντήσει αὐταῖς λέξεσιν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε τοὺς ψηφοφόρους τούτους ὡς κεκτημένους τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας. Ἀφοῦ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔχετε βεβαιωμένον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελε διὰ τῆς ἐγγραφῆς ταύτης νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι οἱ ψηφοφόροι οὗτοι ἦσαν ἐνήλικες, δὲν ἕπεται ὅτι ἡ σημείωσις τῆς ἡλικίας αὐτῆς κατωτέρω τοῦ ὅρου, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, εἶναι μία ἁπλῆ παραδρομή; Ἐδῶ, κύριοι, ἔχετε δύω διαβεβαιώσεις τῶν αὐτῶν προσώπων, ἡ μία σᾶς βεβαιοῖ, ὅτι ἔχουσι τὴν νόμιμον ἡλικίαν καὶ διὰ τοῦτο ἐγγράφονται, ἡ ἄλλη λέγει, ὅτι εἶναι 18 ἐτῶν· ποία τῶν δύω εἶναι ἡ σπουδαία; βεβαίως ἡ πρώτη, διότι ἂν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἤθελον σπουδαίως νὰ βεβαιώσωσιν, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἔχουν ἡλικίαν 18 ἐτῶν, διατί τὰ ἐνέγραφον εἰς τὸν κατάλογον; μήπως δὲν ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν των νὰ μὴ τὰ ἐγγράψουν; Ἄρα ἐκ τῶν δύω ἀντιφατικῶν βεβαιώσεων, τὰς ὁποίας ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, σπουδαία εἶναι ἡ ἀναφέρουσα, ὅτι ἔχουν τὴν ἡλικίαν καὶ ὅτι ἔχουν ἑπομένως τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορῶσι. Πρόδηλον λοιπόν, ὅτι ἡ ἑτέρα τῶν διαβεβαιώσεων εἶναι ἁπλουστάτη παραδρομή, καὶ ἤθελεν εἶσθαι ἄτοπον νὰ στηριχθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἀκυρώσῃ ἐκλογὴν ἕνεκα παραδρομῆς. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως τοῦτο· ἔχομεν εἰς χεῖρας τὸ πρακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀπεφάσισε τὴν ἐγγραφὴν τῶν προσώπων, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ῥητῶς ἀποφαίνεται, ὅτι ἔχουν ταῦτα τὴν νόμιμον ἡλικίαν. Παρατηρῶν δὲ τὴν ἡλικίαν τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὸν κατάλογον, εὑρίσκω, ὅτι δὲν ἦτο ἐν ἀρχῇ γεγραμμένη ὅπως ἀκολούθως ἐτροποποιήθη· βλέπω δηλαδή, ὅτι τῶν περισσοτέρων ἡ ἡλικία ἦτο ἀνωτέρα τῶν 22 ἢ 23 ἐτῶν καὶ ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι ἠλαττώθησαν κατόπιν καὶ ἐγένοντο 18 καὶ 20. Ἰδού, κύριοι, τὸ πρακτικόν, τὸ ὁποῖον ἕκαστος δύναται νὰ παρατηρήσῃ· ὁ Ἀπόστολος Εὐσταθίου π. χ. ἦτο ἐγγεγραμμένος ἐν ἀρχῇ ὑπὸ ἡλικίαν 23 ἐτῶν, τὸ ὁποῖον ἔπειτα ἔγεινε 18. Διὰ τοὺς λόγους τούτους νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Πέτρας. Ἠδυνάμην νὰ προσθέσω καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν χαρακτῆρα νομικόν, ἀλλὰ χάριν συντομίας τὰ παραλείπω, καθόσον ἀνεγνώσατε ὅλοι γνωμοδότησιν νομομαθῶν, ἡ ὁποία περιῆλθεν εἰς χεῖράς σας. Διὰ τοὺς λόγους τούτους προτείνω νὰ ἐπικυρωθῇ ὁ δῆμος Πέτρας.

§86ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ λύσητε μόνον τὸ ζήτημα ἂν οἱ 17 ἢ 18 ἐγγραφέντες ἐν τῷ καταλόγῳ δὲν ἔχουν τὴν ἡλικίαν τὴν νόμιμον, διὰ νὰ ἀποτελεσθῇ ὁ ἀριθμὸς ὅπως ἀναδειχθῇ Βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας ὁ Γεώρ. Λάππας· θὰ λύσητε προσέτι καὶ ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον νῦν ὑποβάλλω ἐνώπιόν σας, καὶ τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη διὰ τῆς ἐνστάσεως τῶν ἐνισταμένων, τὴν ὁποίαν τὸ τμῆμα ἐνόμισεν ὄχι ἀξίαν προσοχῆς. Θὰ ἦμαι σύντομος καὶ βραχὺς, διότι εἶναι πολύτιμος ὁ χρόνος, καὶ διότι πείθομαι ὅτι ἐπιζητεῖτε τίνι τρόπῳ νὰ ἀπαλλαχθῆτε ἀπὸ συζητήσεις παρακαίρους. Τρεῖς εἶναι, κ. Βουλευταὶ, οἱ δῆμοι εἰς τοὺς ὁποίους συνέβησαν παραβάσεις, κατὰ τὴν ἡμετέραν πεποίθησιν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἱκαναὶ νὰ πείσουν τὴν συνείδησίν σας ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας δὲν εἶναι νόμιμος· οἱ δῆμοι οὗτοι εἶναι ὁ δῆμος Ὀρχομενίων, ὁ δῆμος Χαιρωνείας καὶ ὁ δῆμος Πέτρας. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὀρχομενίων σᾶς παριστᾷ τὸ θέαμα, καθ’ ὃ ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, τὴν Κυριακὴν, ὅτε ἦσαν συνηγμένοι εἰς ψηφοφορίαν οἱ πλεῖστοι τῶν ἐκλογέων, διότι ἦτο ἡμέρα ἑορτάσιμος, ἐδάρη καὶ ἐδάρη ἀνηλεῶς παρὰ τῶν ὀπαδῶν τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος· σᾶς θέτω δὲ τὸ ἑξῆς ζήτημα, ἡ συνείδησις ὑμῶν δύναται νὰ ᾖναι ἥσυχος ἐπὶ ἐκλογῆς ἧς ἡ ἐπιτροπὴ ἐδάρη καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς ἕδρας της, οἱ δὲ προσερχόμενοι νὰ ψηφοφορήσωσιν ἔμενον ἀνεπιτήρητοι; τοιαύτη ἐκλογὴ φέρει τὰ στοιχεῖα τῆς νομιμότητος, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς ἐπιζητεῖτε καὶ ὁ νόμος θέλει; Καὶ δὲν ὁμιλῶ, κύριοι, περὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἔπλασεν ἡ φαντασία μου, ἢ ἡ λύπη καὶ ἡ θλίψις τῶν ἀποτυχόντων.

§87ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἀπεδείχθη.

§88ΦΛΩΡΙΑΣ. Περὶ τούτου θὰ λαλήσω.

§89ΛΑΠΑΣ. Ὁ ἀνακριτὴς ἦτο παρὼν καὶ ἔκαμεν ἔκθεσιν.

§90ΦΛΩΡΙΑΣ. Εἶπον ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσω καὶ δὲν θὰ ἀναφέρω γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔπλασεν ἡ φαντασία μου, ἢ προέρχονται ἀπὸ θλίψιν τῶν ἀποτυχόντων διὰ τὴν ἀποτυχίαν· ἐὰν δὲ ἀποδείξωσι τὸ τοιοῦτον, βεβαίως ἔχουσι δίκαιον νὰ παραπονῶνται κατὰ τῆς ἀκριτομυθίας μου. Ἀλλά, κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ γεγονότων πεπλασμένων, ἀλλ’ ἀληθῶν, βεβαιουμένων καὶ ἐκ τῶν πρακτικῶν, διότι τὰ δύο μέλη τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, κατόπιν τῆς ἐνστάσεως τὴν ὁποίαν αὐτὰ τὰ δαρέντα, τὰ κακοποιηθέντα μέλη αὐτῆς τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἔκαμον.....

§91ΛΑΠΑΣ. Διὰ ποῖον δῆμον ὁμιλεῖτε, κύριε;

§92ΦΛΩΡΙΑΣ. Διὰ τὸν δῆμον Ὀρχομενίων. Κατόπιν, λέγω, τῶν ἐνστάσεων τὰς ὁποίας ἔκαμον καὶ κατεχώρισαν ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ἀποκρούουσα αὐτὰς, δὲν ἀρνεῖται αὕτη τὸ γεγονὸς, ἰσχυρίζεται μόνον, ὅτι καὶ ἐὰν ἐδάρησαν καὶ ἐκακοποιήθησαν, καὶ ἐὰν προέβη ἡ ψηφοφορία ἐπὶ 50 ἢ 60 ψηφοφόρων ἄνευ τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦτο προῆλθε διότι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς φατριάζουσα, λέγουσιν οἱ δύο, δὲν ἠθέλησε νὰ δεχθῇ τοὺς ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ἐγγεγραμμένους, τοὺς ὁποίους ἐνόμιζεν ἡ πλειονοψηφία ὡς μὴ ὄντας ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων· ἦτο ζήτημα ταυτότητος. Βεβαιοῦται ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ἤτοι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκακοποιήθη καὶ ἐτραυματίσθη καὶ ἠναγκάσθη νὰ παραιτήσῃ τὴν ἐποπτείαν, τὴν ὁποίαν ὤφειλε κατὰ νόμον νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, ἐκ τῆς ἀπαντήσεως ἢ ἀντενστάσεως τὴν ὁποίαν ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς κατεχώρισεν ἐν τοῖς πρακτικοῖς, καὶ ἡ ὁποία ἐμπεριέχεται εἰς τὸ βιβλίον τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι βιβλίον πρακτικῶν τοῦ δήμου Ὀρχομενίων. Τὸ πρακτικὸν ἐγένετο, ὅπως βεβαιωθῇ ἡ πρᾶξις καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο τὸ ὁμολογούμενον. Ἐν τῷ πρακτικῷ τούτῳ θέλετε ἰδεῖ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχετε ἀναγνώσει καὶ παρατηρήσει, ὅσοι τὸ ἀνεγνώσατε ἐν ταῖς ἐφημερίσιν, ἤτοι, ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ κατεδίκασεν ὅπως δήποτε τοὺς ἀναγκάσαντας αὐτὴν νὰ ἀποσυρθῇ εἰς δύω ἐτῶν φυλάκισιν, περιβληθεῖσα ἐξουσίαν τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν· ἀλλ’ αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν μεγίστην ἀγανάκτησιν τὴν ὁποίαν εἶχον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καθ’ ἣν στιγμὴν ἔδερον αὐτὰ, ἡ δὲ ἐκλογὴ προέβαινεν ἄνευ τῆς ἐπιτηρήσεώς των. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Ὀρχομενίων τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως (20 Ἰουλίου 1875) καὶ ἐν τῷ ἱερῷ ναῷ ὁ ἅγιος Σώζων, κείμενος ἐν Σκριποῦ, ἐνεργουμένης τῆς ψηφοφορίας, αἴφνης ἐκ προηγουμένης συνεννοήσεως καὶ προμελέτης οἱ Ἰωάννης Κυριαζῆς, Λεωνίδας Μπάλτος, Ἀθ. Φλωνιατάκλης, Λουκᾶς Σκορδονικόλας, Λουκᾶς Τζερεμὲς, Δημ. Μπαρμπανάσος, Λουκᾶς Ὀλιβέρης, Γεωρ. Τζερεμὲς, Κωνστ. Χαμιλομμάτης, Γεώρ. Μπουνταλᾶς, δώσαντες ἀλλήλοις συνδρομὴν, ἀπεφάσισαν καὶ ἐσκεμμένως εἰσελθόντες ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας ἐπετέθησαν ὡς ἄλλοι ἀρχιλησταὶ Νταβέλης καὶ Κακαράπης καθ’ ἡμῶν τῶν ὑπογεγραμμένων τριῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς Νικολάου Μπολαγουρὲ, Ἀργύρη Εὐσταθίου καὶ Ἀθανασίου Μπαμπανάκου, τὴν ἐκτύπησαν διὰ τῶν χειρῶν των, τὴν ἔσπρωξαν, τὴν ἠπείλησαν ὅτι θὰ τὴν φονεύσωσι, λαβόντες τὸ προσηρτημένον τῶν καλπῶν μέγα σίδηρον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεπειράθησαν νὰ τὴν φονεύσωσιν, ἐπιμένοντες καὶ διαμένοντες ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας νὰ ψηφοφορήσωσι νήπια μὴ ὑπερβαίνοντα τὸ ὄγδοον ἢ δέκατον ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ μὴ ὄντα ἐγγεγραμμένα εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον εἰμὴ ἄλλοι ἄγνωστοι οἵτινες καὶ βιαίως ἐψηφοφόρησαν τὰ ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 187, 144, 218, 358, 146, 392, 420, 31, 246,152, 408, 357, 363, 359, 129, 138, 109, 78, 313, 99, 46, 266, 394, 395, 315, 226, 279, 337, 257, 231,265, 143, 218, 304, 337, 311, 20, 32, σημειούμενα νήπια, μὴ ἔχοντα δικαίωμα ψήφου· κατὰ συνέπειαν ὅλων τούτων ἐτραυμάτισαν τοὺς σφαιριδιοδότας Χαράλαμπον Κατζιώτην, Κωνστ. Σκάγιαννην, τοὺς ὁποίους ἐξέβαλον τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας ἐν ὥρᾳ καθ’ ἣν ἐξεπλήρουν τὸ καθῆκόν των, ἀποκαταστήσαντες αὐτοὺς ἀνικάνους καὶ ἀπειλήσαντες αὐτοὺς νὰ μὴ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὴν ἐκλογὴν, λέγοντες πρὸς αὐτοὺς ὅτι θὰ τοὺς φονεύσωσιν· ἔδειραν ἀνηλεῶς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Ἀναστασίου Κατζοπετάλου καὶ Νικολάου Μπουφίδη, Ἰωάννην Ζηγοῦρον καὶ Ἰω. Γκούτα. Ἵνα ἐπέλθῃ ἡσυχία καὶ τάξις, προσεκάλεσεν ἡ ἐπιτροπὴ τὸν περιοδεύοντα ἀνακριτὴν Λεβαδείας καὶ Σκριποῦς Ἰω. Εὐταξίαν ὅπως μεταβῇ ἐπὶ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, καὶ μεταβὰς παρεπονέθημεν διὰ τὰς ἐπενεχθείσας μας κακοποιήσεις καὶ συνάμα τὸ ἄνομον τῶν ψηφοφορησάντων βιαίως καὶ ἄνευ τῆς θελήσεώς μας ὑπὸ πλαστὸν πιστοποιητικὸν φερόντων ἡλικίαν ὀκτὼ δέκα ἐτῶν νηπίων, εἰς δὲ τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον σημειοῦνται καὶ πέραν τῶν εἰκοσιπέντε καὶ εἰκοσιὲξ ἐτῶν ἕκαστον. Ἀλλ’ ὁ κ. ἀνακριτὴς δὲν ἐνήργησε τὸ καθῆκόν του νὰ διατάξῃ τὴν σύλληψιν τῶν ἐπ’ αὐτοφόρῳ ἐγκληματησάντων, οἵτινες καὶ εἰσέτι ἔμενον ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, συγχωρήσας ἀκόμη καὶ τὰς ἐπὶ παρουσίᾳ του ἀποδιδομένας ὕβρεις καὶ ἀπειλὰς καὶ μηδὲν ἐνεργήσας μεροληπτῶν, δώσας οὕτω οὐκ ὀλίγην ὤθησιν τῶν ἐγκληματιῶν. Εἰς μάτην διετάξαμεν τὴν σταμάτησιν τῆς ψηφοφορίας, ἐνεργηθείσης αὐτῆς τῇ καταπιέσει μας ὑπὸ τῶν ἐγκληματιῶν. Κατὰ συνέπειαν ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν λογίζει τὰ σημειωθέντα ὑπὸ τοὺς ῥηθέντας ἀριθμοὺς ὡς ψηφοφορήσαντα ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, καθόσον δὲν εἶναι οἱ ψηφοφόροι ἐκεῖνοι οἱ ψηφοφορήσαντες, καθὸ νήπια, ἀλλ’ ἄλλοι ὅλως ἄγνωστοι, μὴ ἔχοντες δικαίωμα ψήφου, καὶ καθόσον ἐναντίον τῆς θελήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, πιεσθείσης ὑπὸ τῶν ἐγκληματησάντων καὶ ἄλλων περίπου τῶν 100 πολιτῶν ἐλθόντων ἐπὶ τῶν θυρῶν τοῦ ναοῦ τῆς ψηφοφορίας, ὑβριζόντων καὶ ἀπειλούντων μας, καὶ ἕνεκεν τούτων ὅλων ἀποκλείοντες τὸ δικαίωμά μας βιαίως ἐψηφοφόρησαν. Ὅτι ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς φρουρᾶς δεκανεὺς Λαμπρουνάκος, προσκληθεὶς δι’ ἐγγράφου μας νὰ πέμψῃ ἐντός τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας τρεῖς στρατιώτας, ἀλλ’ αὐτὸς ἠρνήθη καθ’ ὁλοκληρίαν νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἀπόφασίν μας πρὶν ἢ λάβῃ χώραν ἡ κακοποίησις καὶ ἀποκλεισμὸς μας, καὶ πάλιν εἰς τὸν αὐτὸν δεκανέα ἀπετάθημεν δι’ ἐγγράφου μας ὅπως ὑπὸ εὐθύνην του μᾶς χορηγήσῃ τοὺς ῥηθέντας ἄνδρας ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, τιθέμενος αὐτὸς οὗτος ὁ δεκανεὺς ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν, αὐτὸς δὲ οὔτε στρατιῶται δὲν εἰσῆλθον ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἔμενον ἔξωθεν τῆς ψηφοφορίας, οὐδόλως λαβὼν μέρος ἐνεργητικὸν ὑπερασπίσεώς μας καὶ λοιπὰ, ἕνεκεν τῆς διαγωγῆς τῶν ὁποίων προῆλθον τὰ ἀνωτέρω, μεροληπτήσας, ὡς φαίνεται, ἐπὶ τῆς ἀρνήσεως τῶν ἀποφάσεών μας. Ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν τῶν πιέσεών μας καὶ τὸν ἀποκλεισμὸν, μὴ γενομένης τῆς κατὰ συνέχειαν ὥρας, πειθόμεθα ὅτι νὰ ἔλαβε χώραν καὶ καλπονόθευσις ἐπὶ τῶν καλπῶν Κουτσοπετάλου, Μπουφίδη καὶ Νικολαΐδου, διότι ἂν καὶ ἀποκλεισμένοι, ἠκούσαμεν μέγαν κρότον ἐπὶ τοῦ κιβωτίου τοῦ περιέχοντος τὰς εἰρημένας κάλπας· ὅτι ὁ κ. ἀνακριτὴς, καθ’ ἣν ὥραν διετάξαμεν τὴν διακοπὴν τῆς ψηφοφορίας, οὗτος ἐναντίον τῶν καθηκόντων του καὶ τῆς ἀποστολῆς του ἐπεμβὰς εἰς τὰ καθήκοντά μας διέταξε ὅπως ἡ ψηφοφορία προβῇ καὶ μὴ διακοπῇ, εἰπόντος κατὰ συνέπειαν νὰ κάμωμεν τὰς ἐνστάσεις μας· ὅτι οἱ ὑπὸ τοὺς ἀνωτέρω ἀριθμοὺς ψηφοφορήσαντες ἐψηφοφόρουν εἰς τὸ λευκὸν μὲν τὸν Φίλωνα καὶ Λάππαν, εἰς τὸ μαῦρο δὲ τὸν Κουτσοπέταλον, Μπουφίδην καὶ Νικολαΐδην, διότι ὄντες νήπια τοὺς ἔπερνον διὰ τῆς βίας τὰ χέρια καὶ τοὺς ὁδηγοῦσαν νὰ ῥίπτουν λευκὸν μὲν εἰς τὸν Λάππαν καὶ Φίλωνα, μαῦρον δὲ εἰς τὸν Κουτσοπέταλον καὶ Μπουφίδην· ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῷ δικαιώματί της καὶ κατὰ τὸν νόμον ἐπιβάλλει δύω ἐτῶν φυλάκισιν εἰς τοὺς ἀνωτέρω ἐγκληματήσαντας, ἤτοι εἰς τοὺς Ἰωάννην Κυριαζίδην, Λεωνίδαν Μπάλτον, Ἀθαν. Φλωκατοῦλον, Λουκᾶν Σκορδονικόλαν, Λουκᾶν Τζερεμὲν, Δημήτριον Μπαρμπουσάκην, Λουκᾶν Ἀληφέρην, Γεώργιον Τζερεμὲν, Κωνσταντῖνον Χαμηλομύτην, καὶ Γεώργιον Μπουταλᾶν, τὸν ἀνακριτὴν Ἰωάννην Εὐταξίαν καὶ τὸν δεκανέα τῆς ἐνταῦθα φρουρᾶς Λαμπριναῖον. Διὸ συνετάγη καὶ ὑπεγράφη». Ἡ δὲ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, «ἀναγνοῦσα τὴν ἀνωτέρω πρᾶξιν τῆς πλειονοψηφίας, παρατηροῦμεν ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν μνημονεύει ἡ ἀνωτέρω πλειονοψηφία, ἐγένοντο δύω συμπλοκαὶ, καὶ περὶ μὲν τῆς πρώτης συνετάχθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 19 πρᾶξις, διὰ τῆς ὁποίας φαίνονται τὰ αἴτια τῆς λογομαχίας, τὸ δὲ ἔγγραφον αὐτὸ ἐκοινοποιήθη εἰς τὸν ἐνταῦθα ἀνακριτήν. Εἰς μὲν λοιπὸν τὴν πρώτην συμπλοκὴν ἦλθον ὁ Λεωνίδας Μπάλτος, Φλοκατούλας καὶ Λουκᾶς Πλιάκας ἢ Σκορδακούλας καὶ ἐζήτουν νὰ ψηφοφορήσουν τὰ παιδιὰ των φέροντα πιστοποιητικὰ τοῦ δημάρχου βεβαιοῦντα τὴν ταυτότητά των, ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία, ἐρειδομένη εἰς σκοποὺς παρανόμους, ἀπεφήνατο ἐναντίον τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῶν καὶ ἠρνοῦντο καὶ τὴν ψηφοφορίαν των καὶ τὰ πιστοποιητικὰ τοῦ δημάρχου· διατρανωθείσης δὲ τῆς λογομαχίας, τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ οἱ σφαιριοδόται ἐξέβαλον αὐτοὺς δι’ ὠθήσεων καὶ ὕβρεων καὶ κατωρθώθη ἡ ἡσυχία καὶ τάξις. Ἡ δὲ ἄλλη συμπλοκὴ ἐγένετο ὕστερον ἀπὸ ὀλίγα λεπτὰ, διότι ἐρεθίσθη ὁ ἔξω τοῦ καταστήματος ὄχλος, ἐγένετο ἐναντίον τῆς δικτατορικῆς καὶ φατριαστικῆς πλειονοψηφίας τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ συνδυασμοῦ Κουτζοπετάλου καὶ Μπουφίδου καὶ σφαιριοδοτῶν, οἵτινες ὅλοι ὁμοῦ συνεμάχουν κατὰ τῶν ἀδικουμένων· τότε οἱ Νικόλαος Μπολογούρας, Ἀθανάσιος Μαρπανάκος καὶ Ἰωάννης Ζυγούρης καὶ ἄλλοι τινὲς ἤρχισαν νὰ σπρώχνουν τοὺς εἰρημένους ἐκλογεῖς καὶ προσεπάθουν νὰ τοὺς βγάλουν ἔξω ἀπὸ τὸ κατάστημα, ἐκ δὲ τοῦ περιστατικοῦ τούτου συνεπλάκησαν καὶ ἐῤῥαπίζοντο ἀμφότερα τὰ μέρη. Ἐν τούτῳ ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς φρουρᾶς ἦλθε νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἡσυχίαν καὶ τάξιν, καὶ ἀφήσας τρεῖς στρατιώτας εἰς τὴν θύραν διὰ νὰ μὴ ἀφίνουν ἄλλους πολίτας νὰ εἰσέλθουν, αὐτὸς μὲ τοὺς λοιποὺς ἄνδρας εἰσῆλθεν εἰς τὸ κατάστημα καὶ ἐπανέφερε τὴν τάξιν, ἀπομακρύνας τοὺς μὴ ἔχοντας δικαίωμα νὰ μένουν εἰς τὸ κατάστημα· μόνης λοιπὸν τῆς ἐπιτροπῆς ἓν μέλος αὐτῆς, ὁ Ἀργύριος Εὐσταθίου, συνετάχθη μὲ τὴν μειονοψηφίαν, καὶ ἀποφασίσαντες νὰ παραδεχώμεθα παιδιὰ ἐκλογεῖς φέροντα πιστοποιητικὰ τοῦ δημάρχου, κατωρθώσαμεν νὰ φέρωμεν τὴν τάξιν καὶ νὰ γίνηται ἡ ψηφοφορία εἰρηνικώτατα, πιστοποιητικὰ δὲ τοῦ δημάρχου ἐδόθησαν καὶ κατετέθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τριάκοντα ἕξ. Μετὰ δὲ ταῦτα ἦλθεν ὁ ἀνακριτὴς κ. Ἰω. Εὐταξίας, καὶ εὑρὼν ἔτι τὰ πνεύματα ἐρεθισμένα καὶ ἐν λογομαχίᾳ, κατέβαλε τὰς δεούσας προσπαθείας νὰ κατορθώσῃ τὴν ὁμόνοιαν καὶ τὴν ἡσυχίαν καὶ εἰρηνικὴν ἐνέργειαν τοῦ καθήκοντός των, προσθέσας ὅτι οἱ νόμοι εἶναι αὐστηροὶ καὶ διὰ τὰ ἐγκλήματά των θὰ ὑποστοῦν βαρείας ποινάς. Μετὰ δὲ ταῦτα προέτρεψε τοὺς αἰκισθέντας ἢ ἄλλως ἀδικηθέντας νὰ ἔλθωσιν εἰς τὸ γραφεῖόν του, νὰ κάμωσι τὰς καταγγελίας των· ἔπειτα διαμείνας καὶ ὀλίγας στιγμὰς καὶ βλέπων τὴν ψηφοφορίαν εἰρηνικωτάτην ἀνεχώρησε. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἐκφράσεις καὶ περιγραφὰς τῆς πλειοψηφίας, δὲν θεωρεῖ ἀξίας ἀπαντήσεως, διότι μόνα των αὐτὰ ὡς ἐκτεθέντα καταστιγματίζουν.»

§93Φ. ΦΙΛΩΝΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφόρησαν εἶχον δικαίωμα, ἦσαν εἰς τὸν κατάλογον.

§94ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐσυζήτει ἡ ἐπιτροπή, καὶ τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸ πάθημα αὐτῆς τὸ δεινὸν, ἦτο οὐχὶ ἐὰν ὁ δεῖνα ἢ ὁ δεῖνα ἔχῃ τὴν ἡλικίαν, ἀλλ’ ἐὰν ὁ δεῖνα ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἦτο ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ καταλόγῳ, ἢ οὔ. Καὶ γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι σῶμα κυρίαρχον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ταυτότητα τῶν προσερχομένων· δὲν δύνασθε νὰ ἀναγκάσητε τὴν ἐπιτροπήν, ὅταν βεβαιωθῇ ὅτι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος τις, νὰ τὸν δεχθῇ νὰ ψηφοφορήσῃ.

§95ΤΙΝΕΣ. Ὅταν παρανομῇ....

§96ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν μᾶς κάμνετε τὴν χάριν νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ, διότι αὐτὸς εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἐντιμοτέρων.

§97ΦΛΩΡΙΑΣ. Πολὺ καλά, θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτό.

§98ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Παρουσιάσθησαν ἄλλοι ψηφοφόροι νὰ ψηφοφορήσουν;

§99ΦΛΩΡΙΑΣ. Παρουσιάσθησαν, ἀλλ’ αὐτῶν τὴν ταυτότητα δὲν ἀνεγνώρισεν ἡ ἐπιτροπή.

§100ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἔκαμα παρατήρησιν, διότι, ὅτε παρουσιάσθησαν ἄλλοι καὶ δὲν ἐψηφοφόρησαν, εἶχον ψηφοφορήσει ἄλλοι.

§101ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι, μὴ θέλετε νὰ μὲ συλλάβητε ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω ἐὰν ἐψήφισαν ἄλλοι ἢ οὔ. Τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω, βεβαιῶ ὅμως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκω ἐν τοῖς πρακτικοῖς, διότι ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς Λεβαδείας, ὡς ὁ κ. Κατσικόπουλος τὰς τῆς ἐπαρχίας του εἶχε γνωρίσει καὶ ἐξακριβώσει. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν ἀνέβην τὸ βῆμα τοῦτο, εἰμὴ νὰ φέρω τὰς παρατηρήσεις ἐπὶ ὅσων πραγμάτων ἀνεκάλυψα καὶ ἐπὶ ὅσων περιστατικῶν ἀνέγνων ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ἐκ τῶν ὁποίων πείθομαι, ὅτι δύναμαι νὰ φέρω γνώμην ἀντίθετον ἐκείνης τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε τὸ τμῆμα ἐνώπιόν σας. Τὸ ζήτημα, εἶπον προηγουμένως, τὸ ὁποῖον ἔκειτο ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν εἶναι ἂν ὁ δεῖνα ἔχῃ ἢ οὔ τὴν ἡλικίαν· καὶ βεβαίως, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπρόκειτο περὶ τούτου, θὰ ἤμην καὶ ἐγὼ σύμφωνος, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελεν εἶσθαι ἀναρμοδία ἵνα τὸ ἐξακριβώσῃ. Ἀλλ’ ἐνταῦθα, κύριοι, ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ἂν ἡ ἐπιτροπή, βλέπουσα τὸ δεῖνα πενταετὲς νήπιον προσερχόμενον νὰ ψηφοφορήσῃ, τὸ ἔχον ἀνάγκην νὰ ὑψωθῇ διὰ τῶν χειρῶν ἄλλου ὅπως δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὸ σφαιρίδιον εἰς τὴν κάλπην, ὤφειλε νὰ ἐπιτρέψῃ αὐτῷ νὰ ψηφηφορήσῃ· ἂν ἡ ἐπιτροπή, ὅτε ὁ ἀντιπρόσωπός τινος ἐκ τῶν ὑποψηφίων ἢ ἄλλος τις ἐνίστατο, λέγων ὅτι οὗτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ᾖναι ὁ ἐν τῷ καταλόγῳ ἐγγεγραμμένος, ἔλεγε πρὸς αὐτὸν ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ. Ἐνόσῳ προσήρχοντο τοιαῦτα ὀνόματα, ἀξιοῦντα ὅτι ἠδύναντο νὰ ψηφοφορήσωσι καὶ νὰ δηλώσωσι θέλησιν ἂν ὁ κ. Λάπας καὶ ὁ κ. Φίλωνος πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύσωσι τὴν ἐπαρχίαν, ἠδύνατο βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ νὰ εἴπῃ καὶ ἀποφανθῇ, ἂν οὗτος ᾖναι ὁ ἐγγεγραμμένος ἢ δὲν ᾖναι. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὑπὸ τοῦ νόμου περιβληθεῖσα τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δύναμιν νὰ ἀποφαίνηται περὶ τῆς ταὐτότητος, εἶχε πλῆρες τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι οὗτος.

§102ΛΑΠΑΣ. Φατριάζει ἡ ἐπιτροπή.

§103ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει εὐθύνην ἐὰν πράττῃ τοῦτο ἐκ φατριασμοῦ, ἐὰν δὲν καταβάλῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ὅπως ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγχῃ αὐτήν, καὶ πολὺ ὀλιγώτερον νὰ τὴν πιέζῃ βαρβάρῳ τῷ τρόπῳ, ἵνα παραδεχθῇ τὸν Α ἢ τὸν Β, περὶ τῆς ταὐτότητος τοῦ ὁποίου ἀμφιβάλλει.

§104ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἀναπόδεικτον· δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀπόδειξιν (θόρυβος).

§105ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἐγώ, κύριοι, θὰ ἐτελείωνα ταχύτερα, ἂν δὲν μὲ διέκοπταν.

§106ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, προστατεύσατε τὸν ἀγορεύοντα.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, μὴ διακόπτετε, διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§108ΦΛΩΡΙΑΣ. Δὲν εἶναι, λέγω, κύριοι, μόνον οἱ λόγοι τῆς πράξεως τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, οἵτινες βεβαιοῦσι τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς βεβαιοῦται καὶ καθίσταται καταφανὲς τὸ γεγονὸς τοῦτο. Εἶναι δυνατόν, κ. βουλευταί, ἡ πλειονοψηφία νὰ μεγεθύνῃ τὰ πράγματα, νὰ δίδῃ μεγάλον βαθμὸν εἰς τὸ ἔγκλημα· ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι καὶ πᾶσαι αἱ ἀρνήσεις τῆς μειονοψηφίας εἶναι ἀρνήσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιαῦται ὁποίας σᾶς ἀνέπτυξα, διότι πιθανὸν μὲν ἡ πλειονοψηφία νὰ μεγεθύνῃ, ὡς εἶπον, τὰ πράγματα, ὅπως καὶ ἡ μειονοψηφία νὰ τὰ σμικρύνῃ, ἀλλ’ ἡ ἀλήθεια ἀναφέρεται καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς μειονοψηφίας.

§109ΤΙΝΕΣ. Δὲν βεβαιοῦται.

§110ΦΛΩΡΙΑΣ. Κατέναντι ὅλων τούτων, ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐκλογὴ, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέστη, ἂν ὄχι ὅλα τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα ὑπέστη, ἀλλὰ ἥτις ἐδάρη, καὶ ὅτι ἐδάρη ὁμολογεῖται ἐκ τῆς μειονοψηφίας, ἐὰν, λέγω, ἐκλογὴ τοιαύτη δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐκλογὴ νόμιμος, προϊὸν τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ὀρχομενίων. Κατ’ ἐμὲ, τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι σοβαρὸν, εἶναι μέγα, ὥστε νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν καὶ τοῦ δήμου τούτου. Διότι ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐντεταλμένη νὰ ἐποπτεύσῃ τὴν τελευταίαν ἐνέργειαν τῶν καλουμένων εἰς τὰς κάλπας, καὶ ἐντεταλμένη νὰ ἐποπτεύσῃ ἐν γένει τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, ὅπως αὕτη ἐνεργηθῇ ἐλευθέρως καὶ ἀνεπηρεάστως, ἐμποδίσθη νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της. Ταῦτα μόνον καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ὀρχομενίων.

§111ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν μᾶς ἀναγινώσκετε τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ; διότι αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότερον.

§112ΦΛΩΡΙΑΣ. Μάλιστα.

§113ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Φλωριᾶς ὁμιλεῖ ὡς συγγενὴς τοῦ κ. Μπουφίδη.

§114ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὄχι, ὡς Βουλευτής.

§115ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε ὅτι εἶσθε συγγενὴς, καὶ ἕνεκα τούτου βλέπετε ἄλλως τὰ πράγματα.

§116ΦΛΩΡΙΑΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι εἶμαι συγγενὴς, ἀλλ’ ἐγὼ ἤδη ὁμιλῶ ὡς Βουλευτής. Ἡ ἔκθεσις τοῦ περιοδεύοντος ἀνακριτοῦ εἶναι πολὺ μεγάλη, κύριοι, καὶ θὰ ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν μέρος· «ἐν τοσούτῳ περὶ μεσημβρίαν εἰσῆλθον στιβαροὶ ψηφοφόροι μετ’ ἀνηλίκων πρὸς ψηφοφορίαν, πάλιν δὲ ἐπανελήφθησαν τ’ αὐτὰ, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐξώθησιν ψηφοφόροι ἀντέστησαν, οὕτω δὲ ἐπῆλθον διαπληκτισμοὶ καὶ ὕβρεις ἀμοιβαῖαι, ἀμοιβαίως δὲ καὶ ἐῤῥαπίσθησαν. Τότε ἔγραψέ μοι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἵνα μεταβῶ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· ἕως οὗ λάβω ἐγὼ τὴν ἐπιστολὴν καὶ μεταβῶ ἐκεῖ ἐπανελήφθη ὁμοία σκηνὴ ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἔτι δριμυτέρα». Θέλετε νὰ ἀναγνώσω περαιτέρω;

§117ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§118ΦΛΩΡΙΑΣ. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). «Τὰ πράγματα παρ’ ὀλίγον θὰ ἐλάμβανον λίαν λυπηρὰν ἔξοδον, καὶ τοῦτο ἐκ τοῦ ἑξῆς περιστατικοῦ, ὅπερ ἀκαριαίως διέσπειρεν εἰς τοὺς χωρικοὺς ἀνέκφραστον ἔξαψιν. Ὁ κομίσας μοι τὴν ἐπιστολὴν τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, εἷς ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς αὐτῆς μερίδος, ἐπανερχόμενος ἐκεῖσε, πρὶν εἰσέλθῃ διὰ τῆς θύρας εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἐπλησίασεν εἰς τὸ βορεινὸν θυρίδιον τῆς ἐκκλησίας καὶ ἐκεῖθεν ἔδωκεν εἴς τινα ἐντὸς τῆς ἐκκλησίας σφαιριδιοδότην, Χ. Κατζιώτην καλούμενον, διαβόητον ἐκ τῶν περυσινῶν ἐκλογῶν ἐπὶ κακώσεσιν ἃς διέπραξεν ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, ἐγχειρίδιον· τὸ τοιοῦτον διεδόθη τοὐλάχιστον καὶ ἐπιστεύθη, ἐπιστεύθη δὲ ὅτι τὸ ἐγχειρίδιον ἐδόθη ἵνα ὁ σφαιριδιοδότης δολοφονήσῃ τινὰ ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ἐκ τῶν ἐναντίων αὐτοῖς. Τὸ τοιοῦτον συνέβη ἐν ᾧ διήρκει ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ὁ δεύτερος ἰσχυρότερος διαπληκτισμὸς, καὶ βεβαιοῦσί τινες, ὅτι εἶδον τὸν Κατζιώτην ἔχοντα τὸ ἐγχειρίδιον γυμνὸν ἀνὰ χεῖρας ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, καὶ ὅτι τοῦτο συνετέλεσεν εἰς τὴν δείνωσιν τοῦ διαπληκτισμοῦ. Ἐν τοσούτῳ εἰσῆλθεν ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, τῇ προσκλήσει τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διεδόθη ὅτι ἔρχεται ὁ ἀνακριτής· ὁ Κατζιώτης τότε ἐτράπη εἰς φυγὴν κλπ. Ὅτε ἐγὼ ἔφθασα εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, εἶχε παύσει ὁ σάλος καὶ πλήρης ἐπῆλθε γαλήνη· εἰσελθὼν ὡμίλησα εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐκ τῆς μὴ νομίμου αὐτῆς διαγωγῆς προῆλθον αἱ λυπηραὶ σκηναὶ, καὶ ὅτι, ἂν ἠκολούθει αὕτη τὴν νόμιμον λύσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀνηλίκων, οὐδεὶς φόβος ταραχῶν ἠδύνατο νὰ ὑφίσταται κτλ.» Ὁρίστε, κύριοι, ἔκθεσις τοῦ ἀνακριτοῦ, ἐκ τῆς ὁποίας δὲν διαψεύδεται τὸ γεγονὸς τῆς ταραχῆς· ὅτι δὲ, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ ἔπαθεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπαθε, βεβαιοῦται καὶ ἐκ τοῦ βουλεύματος τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατ’ αὐτῆς. Λυποῦμαι ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὄθων Παπαλεονάρδος βουλευτὴς Αἰγίνης.

§119ΠΑΠΠΑΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ εἶμαι, εἰς τὰ πιστοποιητικὰ μέσα εἶναι.

§120ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὑπάρχει καὶ βούλευμα, διὰ τοῦ ὁποίου παραπέμπονται 5–6, νομίζω, ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπετέθησαν κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐκακοποίησαν αὐτήν.

§121ΡΙΚΑΚΗΣ. Πολὺ καλὰ τοὺς ἔκαμαν.

§122ΕΤΕΡΟΣ ΤΙΣ. Ἡ ἐκλογὴ ἐξηκολούθησε μὲ τάξιν;

§123ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Χαιρωνείας. Παρετηρήθη τὸ ἑξῆς παράδοξον ἐκεῖ, ἡ ἐκλογὴ δὲν διήρκεσεν ἐπὶ τέσσαρας μόνον ἡμέρας.

§124ΡΙΚΑΚΗΣ. Ποῖος εἶπεν ὅτι ὑπάρχει βούλευμα κατ’ αὐτῶν;

§125ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὁ Ὄθων τὸ εἶπεν.

§126ΜΑΝΕΤΑΣ. Μήπως γνωρίζητε ἂν ὑπάρχῃ καὶ βούλευμα παραπέμπον τὴν ἐπιτροπὴν, διότι δὲν ἐδέχθη τοὺς ψηφοφόρους ἐκείνους;

§127ΦΛΩΡΙΑΣ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι, διότι βεβαίως θὰ ἐγένετο κατηγορία διότι δὲν ἐπέτρεψε νὰ ψηφίσουν οἱ δεῖνα καὶ οἱ δεῖνα, ἀλλὰ θὰ ἐξετασθῇ ἁρμοδίως ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου ἔχοντος ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος χορηγεῖ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ν’ ἀποφανθῇ ἂν ἐδόθη τοῖς δεῖνα ἢ δεῖνα παρανόμως ἢ οὔ· δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι εἶναι καὶ ἡ ἐκλογὴ νόμιμος, καὶ ὅτι οἱ ἐκλογεῖς τοῦ δήμου Ὀρχομενίων ἐψήφισαν ἐλευθέρως καὶ ἀνεπηρεάστως· δὲν ἕπεται δὲ ἐκ τοῦ ὅτι καὶ ἡμεῖς παρηνομήσαμεν, εἶναι διὰ τοῦτο ἡ ἐκλογὴ νόμιμος· σωστὰ μάλιστα διὰ τοῦτο ἡ ἐκλογὴ αὕτη παρέχει τὰς ἀμφιβολίας της, ὅτι δὲν εἶναι τὸ νόμιμον ἐξαγόμενον τῆς θελήσεως τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, διότι παρανομίαι ἑκατέρωθεν ἐγένοντο, καὶ ἀφοῦ παρανομίαι ἑκατέρωθεν ἐγένοντο, δὲν ἕπεται ὅτι ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ τὰς ἐπικυρώσωμεν, οὔτε ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης εἶναι οἱ νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς. Τὸ βούλευμα, κύριοι, περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμον λόγον, εἶναι ὑπ’ ἀριθ. 941, ἐκδοθὲν παρὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις πλημμελειοδικείου. (Ἀναγινώσκει). «Παραπέμπει εἰς τὸ ἀκροατήριον τοῦ πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν τοὺς 1) Ἰω. Κυριαζῆν ἢ Κραβαρίτην κάτοικον Πετρομαγούλας, 2) Λεωνίδαν Μπάλτον κάτοικον Βρενιζίου, 3) Κωνστ. Χαμηλορύτην, 4) Δ. Μπαρμπανάστον, κατοίκους Σκριποῦς, 5) Γ. Μπουταλᾶν, 6) Λουκ. Βλεφάραν, 7) Νικήταν Τζερεμὲν, 8) Γεώρ. Τζερεμὲν, 9) Λουκᾶν Τζερεμὲν καὶ 10) Χαράλ. Τζερεμὲν, κατοίκους χωρίων τοῦ δήμου Ὀρχομενίων, ἵνα δικασθῶσιν ὡς ὑπαίτιοι τοῦ ὅτι ὑπὸ κοινοῦ συμφέροντος κινούμενοι συναπεφάσισαν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἑπομένης πράξεως, καὶ ἕνεκα ταύτης συνομολογήσαντες πρὸς ἀλλήλους ἀμοιβαίαν συνδρομὴν, τὴν 20 Ἰουλίου 1875, ἐνεργουμένης ἐν Σκριποῦ τῆς διὰ βουλευτὰς ψηφοφορίας ὑπὸ τῆς ἐπὶ τούτῳ συγκεκλημένης παρὰ τῆς Κυβερνήσεως συνελεύσεως, δι’ ἀπρεποῦς τρόπου, ἤτοι φωνασκιῶν καὶ βιαιοπραγιῶν, ἃς ἐπήνεγκαν κατὰ τοῦ Ἀθαν. Μπαρμπανάστου καὶ ἄλλων, ἐτάραξαν τὴν ἡσυχίαν καὶ εὐταξίαν τοῦ τοιούτου σωματείου καὶ τῶν πράξεών του. Παύει προσωρινῶς τὴν περαιτέρω καταδίωξιν διὰ τὴν ἀνωτέρω πρᾶξιν κατὰ τῶν Λουκᾶ Πλιάκα ἢ Σκορδονικόλα καὶ Ἀθ. Φιλοκατούλα, κατοίκων Βρενιζίου, καὶ Ἀποφαίνεται, ὅτι διὰ τὴν πρᾶξιν ταύτην δὲν πρέπει νὰ γείνῃ κατηγορία κατὰ τῶν Τριαντ. Ντοῦμα, Λουκᾶ Σκινᾶ, κατοίκων Σκριποῦς, Ἀνδρ. Μελέτη, κατοίκων Βρενιζίου, καὶ Θεμ. Ψύχα κατοίκου Πετρομαγούλας. Εἰς τὸν δῆμον Χαιρωνείας, κύριοι, συνέβη τὸ ἑξῆς· ἡ ἐκλογὴ παρετάθη ἐπὶ μίαν εἰσέτι ἡμέραν.

§128ΖΩΧΙΟΣ. Μὰ ἔγεινε διακοπή.

§129ΦΛΩΡΙΑΣ. Δὲν προκύπτει, κύριοι βουλευταί· ἐὰν προέκυπτε τοῦτο, δὲν θὰ ἐποίουν λόγον. Ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ δήμου τούτου ἐξάγεται ὅτι ἔληξεν ἡ ψηφοφορία τὴν τετάρτην ἡμέραν, ὅτι οὐδαμοῦ ἐγένετο διακοπὴ, καὶ ὅτι συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ ἐπάρχου ἐπανελήφθη καὶ κατὰ τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν· ἐννοῶ τὴν παράτασιν, ἡ ὁποία γίνεται κατόπιν διακοπῆς, λαμβανούσης χώραν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς ἐκ διαφόρων περιστάσεων, ἀλλὰ παράτασιν, κύριοι βουλευταί, ἥτις ἐγένετο διότι τὸ ἤθελεν ἡ ἐπιτροπὴ, διότι τὸ παραδέχεται ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, τοιαύτην παράτασιν δὲν ἐννοῶ νόμιμον, καὶ διὰ τοῦτο κατηγορῶ καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Χαιρωνείας, διότι παρέτεινε τὸν χρόνον τῆς ψηφοφορίας πέραν τοῦ νενομισμένου ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀνάγκης. Μεταβαίνω εἰς τὸν δῆμον Πέτρας.

§130ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἴπατε ὅτι παρετάθη ἐπὶ μίαν ἡμέραν ἡ ψηφοφορία. Πῶς; δὲν ἀνέφερεν ὁ ἔπαρχος τίποτε; δὲν ὑπάρχει πρᾶξις;

§131ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὄχι. Λέγει ὅτι δὲν ἐπρόφθασαν νὰ ψηφοφορήσουν.

§132ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεπληρώθη ὁ χρόνος ὁ ἐλλείπων.

§133ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἆ! ἀνεπληρώθη ὁ χρόνος ὁ ἐλλείπων!

§134ΦΛΩΡΙΑΣ. Δὲν φαίνεταί που ὅμως ὁ λόγος τῆς διακοπῆς. Ἐπὶ τοῦ δήμου Πέτρας παρατηρῶ τὸ ἑξῆς· τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ὁ δῆμος οὗτος, εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ προλαλήσας κύριος Σωτηρόπουλος· πρόσωπα, ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ὑπὸ ἡλικίαν κατωτέραν τῆς νομίμου, δύνανται νὰ ψηφίσουν ἅμα εἶναι ἐγγεγραμμένα;

§135ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἅμα ὁ κατάλογος εἶναι ὁριστικός.

§136ΦΛΩΡΙΑΣ. Διεφώνησα, εἶπον, πρὸς τὸν προλαλήσαντα, διαφωνῶ καὶ πρὸς ὑμᾶς βέβαια, ὁ ὁποῖος μὲ διακόπτετε· δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ προβῶ εἰς τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔχω νὰ κάμω.

§137ΤΙΝΕΣ. Μπά! ἐξακολουθήσατε.

§138ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὁ κατάλογος βεβαιοῖ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὥρισε διὰ τὸν ἐκλογέα, καὶ εἶναι ἡ ἀπόδειξις τῶν προσόντων αὐτῶν τὸ προϊὸν μακρᾶς διαδικασίας, ἡ ὁποία καταλήγει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, αὐτὸς ὁ κατάλογος, αὐτὴ ἡ βάσις τῶν ἀποδείξεων, τὰς ὁποίας λαμβάνετε ἀνὰ χεῖρας ὁσάκις πρόκειται ν’ ἀποφανθῆτε, ὅταν, λέγω, αὕτη ἡ ἀπόδειξις δὲν εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐγγεγραμμένου, ἀλλὰ κατὰ τοῦ ἐγγεγραμμένου; Θέλετε νὰ καταφύγητε εἰς ὑποθέσεις, θέλετε νὰ καταφύγητε εἰς συλλογισμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατοὶ καὶ δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ καταστρέψουν τὴν ἀπόδειξιν, τὴν πλήρη ἀπόδειξιν, τὴν ὁποίαν περιέχει ὁ κατάλογος; Ὁ κατάλογος τοῦ δήμου Πέτρας βεβαιοῖ ὅτι δεκαεπτὰ ἢ δεκαοκτὼ ὀνόματα ἔχουν ἡλικίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ νόμος, ἤτοι τὸ 22, ἀλλ’ εἶναι τὸ 18 ἔτος τῆς ἡλικίας των· ἀφοῦ φέρει τὴν βεβαιότητα ταύτην, δὲν δύναταί τις νὰ διστάσῃ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ ἐγγεγραμμένος δὲν εἶναι νομίμως ἐγγεγραμμένος, καὶ ὅτι δὲν ἔχει τὸ προσόν, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, τοῦ νὰ ᾖναι ἐκλογεύς, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἀπόδειξις, τὴν ὁποίαν ἔχει; Ἀλλὰ ἐπικαλοῦνται τὴν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐνεγράφησαν ἐν τῷ καταλόγῳ ἐκείνῳ· ἡ πρᾶξις, λέγουν, τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἐκηρύχθησαν ὡς ἐγγραπτέοι εἰς τὸν κατάλογον οἱ δεῖνα ἢ οἱ δεῖνα, φέρει τὴν ἑξῆς ῥῆσιν, ὅτι κατέχουσι τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα· ἀλλὰ καὶ τὰ καθέκαστα αὐτὰ τῆς πράξεως, τὰ ὀνόματα δηλονότι τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγεγραμμένα, βεβαιοῦσιν ὅτι δὲν κατέχουν τὴν νόμιμον ἡλικίαν· μὴ ἄρα ἐπρόκειτο περὶ αὐτῶν καὶ μόνων τῶν προσώπων, ὅπως ἰδῆτε ὅτι ἡ προσοχὴ τῆς ἐπιτροπῆς εἶχε στραφῆ ἰδίᾳ ἐπὶ τῶν 17 καὶ ἐπὶ αὐτῶν ἀπεφάνθη, ὅτι ἔχουσι τὰ νόμιμα προσόντα; Ὄχι, κύριοι, ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι γενικωτέρα, ἀφορᾷ πλεῖστα ὅσα ὀνόματα, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπλανήθη, ὅτι ὁ δεῖνα εἶναι ἐκλογεὺς καὶ τοι ἐγγεγραμμένος ὢν ὡς ἔχων ἡλικίαν 18 ἐτῶν· ὥστε οὐδαμῶς καταστρέφει ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς τὸ γεγονὸς ἢ τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τῆς ἀποδείξεως τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ κατάλογος, ὁ περιέχων τοὺς ἐκλογεῖς. Δὲν ἐσυζήτησεν ὅμως ὁ προλαλήσας τὸ ἑξῆς· ἡ ἐπιτροπὴ ἡ συντάξασα τὴν πρᾶξιν ἐκείνην, ἡ ἀποφανθεῖσα ὅτι οἱ διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως ἐγγεγραμμένοι κατέχουσι τὰ νόμιμα προσόντα, ἂν, λέγω, ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη ἠδύνατο νὰ ἀποφανθῇ, ὡς ἀπεφάνθη, καὶ προβάλλω τοῦτο εἰς τὰς σκέψεις σας, κ. Βουλευταί, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· διότι ἡ κατὰ τὸ ἄρθρ. 16 ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Πέτρας δὲν κατηρτίσθη καὶ δὲν ἐξέδωκε τὰς ἀποφάσεις της, ἢ ἐκ δύο μόνον συγκειμένη, τὰ λοιπὰ μέλη δὲν ἔλαβον μέρος, καὶ τοῦτο διότι δὲν προσεκλήθησαν.

§139ΤΙΝΕΣ. Προσεκλήθησαν.

§140ΦΛΩΡΙΑΣ. Καὶ ἂν προσεκλήθησαν, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀναχωρήσωσι. Κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ὡς κάλλιον ἐμοῦ γινώσκετε, ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἀποφαινομένη ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων καὶ παρατηρήσεων τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, σύγκειται ἐκ 4 μελῶν, καὶ τοῦ δημάρχου· οὐδεμία πρόνοια περὶ ἀναπληρώσεως ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ, οὐδεμία διάταξις ὑπάρχει περὶ τοῦ τίνι τρόπῳ δύναται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ καταρτίζῃ τὰς ἀποφάσεις ἐκείνας, ἂν μὴ ὦσι παρόντα ἅπαντα τὰ μέλη αὐτῆς. Ἐν ἐλλείψει τοιούτων διατάξεων, ἐννοεῖτε, κύριοι, ὅτι καταφεύγομεν εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, ὅπως προσδιορίσωμεν, ὅπως κανονίσωμεν καὶ ἀποφανθῶμεν περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῶν πράξεων αὐτῆς. Ἡ τοιαύτη ἐπιτροπή, ὡς συγκειμένη ἐκ πολλῶν, δὲν δύναται νὰ ἀποφαίνηται, δὲν δύναται νὰ θεωρῆται κατηρτισμένη εἰ μὴ τοὐλάχιστον ἂν ᾖ εἰς πλειονοψηφίαν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἔχομεν πλειονοψηφίαν, κύριοι, δὲν ἔχομεν μειονοψηφίαν· δύω εἶναι τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἀπεφάνθησαν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, καὶ καθ’ ὃ δύω δὲν δύνανται νὰ ἐκδώσωσιν ἀπόφασιν ἔγκυρον.

§141ΛΑΠΑΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία λύει τὸ ζήτημα.

§142ΤΙΝΕΣ. Μὴν τὸν διακόπτης.

§143ΛΑΠΑΣ. Ἄς διακοπῇ. Καὶ νὰ ἐρωτήσῃς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ θὰ σοῦ εἰποῦν, ὅτι καὶ ἓν μέλος δύναται ν’ ἀποφανθῇ.

§144ΕΤΕΡΟΙ. Ὑπάρχει, ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§145ΦΛΩΡΙΑΣ. Μήπως, κύριοι, ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου εἶναι κανών; Καὶ δὲν ἔχομεν νομολογίας τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀντιφασκούσας πρὸς ἑαυτάς;

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν δὲν ἔχομεν ἄλλην ἀντιφάσκουσαν.

§147ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχωμεν αὔριον, κ. βουλευταί· δὲν εἶναι ἔκφρασις ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία νὰ δεσμεύῃ τὴν γνώμην καὶ τῆς Βουλῆς, εἰς ἣν κυρίως ἀνήκει ἡ νομοθετικὴ ἑρμηνεία. Εἶναι βεβαίως σεβαστὴ ἡ ἀπόφασις ἐκείνη, ὡς οὖσα τὸ πόρισμα ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης καὶ πεποιθήσεως, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα καὶ αἱ πεποιθήσεις σχηματίζονται...

§148ΛΑΠΑΣ. Σᾶς παραπέμπω εἰς τὴν ἐγκύκλιον τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου Ζαΐμη· ἀναγνώσατέ την διὰ νὰ πληροφορηθῆτε.

§149ΦΛΩΡΙΑΣ. Σχηματίζονται, λέγω, ἐκ τῆς μεγάλης ἢ μικρᾶς προσοχῆς, καὶ τῆς ἐντάσεως τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας, ἡ ὁποία δύναται νὰ εἰσδύσῃ ἀλλοῦ μὲν ἰσχυρότερον, ἀλλοῦ δὲ ἀδυνατώτερον, καὶ διὰ τοῦτο καθ’ ἑκάστην βλέπετε ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν σπουδαῖα διὰ τὴν κοινωνίαν, νὰ ὑπάρχωσιν ἀποφάσεις ἀντιφατικαί. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅσον σεβαστὴ καὶ ἂν ᾖναι, ὑπόκειται εἰς ἔλεγχον, ἐν ᾗ περιπτώσει θεωρεῖ ὡς ἀπόφασιν πολυμελοῦς σώματος ἐκείνην, ἥτις δὲν εἶναι ἐκδεδομένη κατὰ πλειοψηφίαν αὐτοῦ. Ἑπομένως δὲν ἔχετε νόμιμον πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τῆς ὁποίας ἐγγράφονται ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ τὰ ὀνόματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων τὸ τμῆμα εἶπεν, ὅτι δέον νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Πέτρας· καὶ οὐ μόνον τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ἀλλὰ δὲν ἔχετε οὔτε κατάλογον ἐκλογικόν, δι’ οὗ ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Πέτρας, καὶ δὲν ἔχετε κατάλογον, διότι, ὡς προηγουμένως εἶπον, ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία προσκαλεῖται ὑπὸ τοῦ νόμου ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων καὶ παρατηρήσεων, δὲν κατηρτίσθη νομίμως, ἑπομένως ὁ κατάλογος ὁ σχηματισθεὶς μόνον ἀπὸ τῶν δύω μελῶν εἶναι κατάλογος ἐν σχεδίῳ· καὶ ὁλόκληρος ὁ κατάλογος τοῦ δήμου Πέτρας εἶναι ἄκυρος, τοιοῦτος δὲ ὢν καθίστησιν ἑπομένως ἄκυρον καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου.

§150ΛΑΠΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε ἀπὸ ποῦ ἐκλέγεσθε βουλευτής;

§151ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὀφείλετε νὰ τὸ μάθητε μόνος σας.

§152ΛΑΠΑΣ. Ὄχι, διὰ νὰ σοῦ εἴπω ἕνα λόγον, κατὰ τὴν παροιμίαν... ἀπὸ τὴν πατρίδα σου ὅσοι εἶναι, δὲν ἔχουν δίκαιον ποτὲ, οὔτε εἶναι ἐντὸς τοῦ δικαίου.

§153ΦΛΩΡΙΑΣ. Θὰ κατέληγον ἐνταῦθα τὸν λόγον, ἐὰν χθὲς δὲν ἐκυκλοφόρει καὶ δὲν διενείμετο εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς γνωμοδότησις προσώπων, κατεχόντων ὑψηλὴν θέσιν ἐν τῷ ἐπιστημονικῷ κόσμῳ· ἡ γνωμοδότησις αὕτη δὲν ἀντιστρατεύεται εἰς ὅσα προηγουμένως εἶπον· ὁ κύριος Κόκκινος, καὶ ὁ κύριος Παπαῤῥηγόπουλος, στηριζόμενοι εἰς γνωματεύσεις, τὰς ὁποίας εὗρον εἰς τὸν Γάλλον συγγραφέα Dufour, πραγματευόμενον περὶ τοῦ διοικητικοῦ δικαίου τῆς Γαλλίας, καὶ εἰς ἀποφάσεις τῶν Γαλλικῶν δικαστηρίων, στηριζόμενοι, λέγω, εἰς ταῦτα ἐξήγαγον τὸ συμπέρασμα, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ ἰσχυρισμὸς, καθ’ ὃν οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, φέροντι τὴν ἀπόδειξιν ὅτι δὲν εἶναι 22 ἐτῶν, ἤτοι ὅτι δὲν εἶναι ἐκλογεῖς, εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ ὅτι ὑμεῖς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσητε οὐδαμῶς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ σεβασμὸς, κύριοι, τὸν ὁποῖον ἔχω εἰς τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος πρόσωπα, μὲ ἠνάγκασε νὰ ἐρευνήσω περὶ τούτου καὶ νὰ ἰδῶ ἂν πράγματι ἡ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἶχον σχηματίσει μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, ἦτο πεποίθησις ἐσφαλμένη καὶ ἀποδοκιμαζομένη ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης, καὶ ἑπομένως ἠναγκάσθην νὰ μελετήσω ἐπισταμένως, ὅσον ὁ καιρὸς μοὶ ἐπέτρεψεν ἀπὸ χθὲς, τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι κατὰ τὸν συγγραφέα, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα, τὸν Dufour, καὶ κατά τινας ἀποφάσεις τῶν γαλλικῶν δικαστηρίων, τὰς ὁποίας ἐπικαλεῖται ἡ γνωμοδότησις τῶν κ. καθηγητῶν, ὁ κατάλογος θεωρεῖται ὁριστικὸς, καὶ ὅτι οὐδεμία ἀντίῤῥησις, οὐδεμία διόρθωσις εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἅμα ὡς ἀνακηρυχθῇ τοιοῦτος. Νομίζω ὅμως, κύριοι βουλευταὶ, τὸ ἑξῆς· ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὁ Γάλλος συγγραφεὺς, οὔτε ἐτέθη εἰς τὰ γαλλικὰ δικαστήρια· συνάγω τοῦτο ἐκ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται εἰς τὴν συγγραφήν του ὁ ὡς εἴρηται συγγραφεύς. Ἐπικαλεῖται οὗτος ῥητὰς ἀποφάσεις τῶν γαλλικῶν δικαστηρίων, αἵτινες, κύριοι βουλευταὶ, δὲν ἀσχολοῦνται οὐδαμῶς περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον πρόκειται ὑμεῖς σήμερον νὰ λύσητε· κηρύττουσιν αἱ ἀποφάσεις αὗται, ὅτι ὁ κατάλογος, ἀφοῦ γείνῃ ὁριστικὸς, εἶναι permanent, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ, ὅτι οὐδεμία προσπάθεια δύναται νὰ μεταβάλῃ τὰ ἐν αὐτῷ βεβαιούμενα. Ἀντέγραψα, κύριοι, ἐκ τοῦ συγγραφέως τούτου τὴν παράγραφον, τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦνται οἱ σεβαστοὶ καθηγηταὶ, εἶναι ἡ § 1519, τόμ. 3, σελ. 123 τοῦ συγγραφέως τούτου. Ἐν τῇ παραγράφῳ ταύτῃ μνημονεύονται αἱ ἀποφάσεις, αἵτινες χρησιμεύουσιν, ὡς εἶπον, ὡς βάσις τοῦ συμπεράσματος, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ὁ καθηγητής. Ἀλλὰ ποῖα εἶναι νομίζετε τὰ περιστατικὰ, περὶ ὧν πραγματεύεται; εἶναι τὰ ἑξῆς· «Ἅμα ὡς γείνῃ ὁριστικὸς ὁ κατάλογος, οὐδεμία δύναται νὰ ἐπέλθῃ μεταβολή. Ματαίως ἤθελέ τις ἰσχυρίζεσθαι, ὅτι ὁ ἐκλογεὺς δὲν εἶναι Γάλλος»· μία περίπτωσις· «ἢ ὅτι ὁ ἐκλογεὺς μετέβαλε κατοικίαν μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ καταλόγου»· ἄλλη περίπτωσις· «ἢ ὅτι ὁ κατάλογος τῶν ἐκλογέων φέρει ἀριθμὸν ἀνώτερον τοῦ ὡρισμένου ὑπὸ τοῦ νόμου». Καὶ τοῦτο λέγω, διότι κατὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐσχολίαζεν ὁ σχολιαστὴς ἐκεῖνος, ὑπῆρχεν ὡρισμένος ἀριθμὸς ἐκλογέων κατὰ διαμερίσματα· οὐδεμίαν ἄλλην περίπτωσιν ἀναφέρουν αἱ ἀποφάσεις. Δὲν λύεται ἑπομένως τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ συγγραφέως ἐκείνου ὅτι ὁ ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ καταλόγῳ τῷ ἐκλογικῷ, ἐξ οὗ βεβαιοῦται ὅτι δὲν κέκτηται τὴν ἡλικίαν, εἶναι καὶ ἐκλογεύς· ὥστε, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐγγραφὴ ἡ ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ἡ ἔχουσα οὕτως ὥστε νὰ βεβαιοῦται ἐξ αὐτῆς ὅτι ὁ ἐγγεγραμμένος δὲν ἔχει τὴν ἡλικίαν, τὴν ὁποίαν κραυγάζει ὁ δήμαρχος ὅτι ἔχει, εἶναι ἐγγραφὴ παράνομος, καὶ ψηφοφορία ἢ ἐκλογὴ γενομένη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τοιούτου καταλόγου, παρὰ τοιούτων ἐκλογέων ἐκτελουμένη, εἶναι ἄκυρος. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Πέτρας περιέχει τὴν ἔλλειψιν ταύτην, ἐπειδὴ ἐνηργήθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τοῦ μὴ ἀναθεωρηθέντος, διότι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξήλεγξεν αὐτὸν καὶ ἡ ὁποία ἀπεφάνθη ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων καὶ ἀντιῤῥήσεων, δὲν ἦτο νομίμως κατηρτισμένη, εἶναι κατ’ ἐμὴν ἰδέαν ἄκυρος, καὶ ταύτης ἑπομένως προτείνω ἐνώπιόν σας τὴν ἀκύρωσιν. Δὲν ἀμφιβάλλω ποσῶς ὅτι ἡ ἀπόφασίς σας ἐπὶ τῶν τριῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα σᾶς ὑπέβαλον, θὰ ᾖναι ἀπόφασις βουλευτῶν, ὧν αἱ ἀποφάσεις προέρχονται ἐκ μόνου τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὸν νόμον. Ἐν τῇ πεποιθήσει ταύτῃ, κύριοι βουλευταί, ἀνέβην τὸ βῆμα τοῦτο καὶ ἐν τῇ πεποιθήσει ταύτῃ κατερχόμενος αὐτοῦ, παρακαλῶ ὑμᾶς ὅπως, ἀφοῦ σκεφθῆτε, μακρὰν πάσης ὑστεροβουλίας ἀποφανθῆτε ἐπὶ τῶν ζητημάτων τούτων.

§154ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριοι, ἔρχομαι μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἀφοῦ ὁ κύριος Φλωριᾶς ἀκούσῃ σύντομον ἀπάντησιν συμφώνως μὲ τὰ πράγματα καὶ μὲ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ νόμου, θέλει ὁ ἴδιος ἀναγνωρίσει ὅτι ἡ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν θέλετε μετ’ ὀλίγον ἐκδώσει, εἶναι ἀπόφασις Βουλῆς σεβομένης τὸν νόμον καὶ κατὰ πεποίθησιν ἀποφασιζούσης. Ἔχω τὴν ἀρχήν, κύριοι—καὶ διὰ τοῦτο εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα περιστρέφονται περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ψηφοφορίας, σχεδὸν ποτε δὲν λαμβάνω τὸν λόγον, οὔτε προσέχω εἰς τὰς συζητήσεις, ἀλλ’ ἀρκοῦμαι εἰς τὸ ἐξαγόμενον τοῦ τμήματος—ἔχω, λέγω, τὴν ἀρχὴν ὅτι πᾶν ὅ,τι ἀποβλέπει τὸ τετραήμερον διάστημα τῆς ἐκλογῆς, πᾶν ὅ,τι ἀποβλέπει τὰ παρεμπίπτοντα κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ψηφοφορίας τὸ τμῆμα εἶναι τὸ μόνον ἁρμόδιον νὰ ἐξακριβῶσι κατὰ τὴν ἀλήθειαν λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα, τὰ πρακτικά, καὶ ἐπὶ τέλους τὴν προφορικὴν ἀνάπτυξιν τὴν γενομένην ἐνώπιόν του. Ὅταν βλέπω τὸ ἐξαγόμενον τοῦ τμήματος φέρον ὁμοφώνως καταφατικὴν ἀπόφασιν, οὔτε τὸν κόπον λαμβάνω νὰ ἀκούσω νέαν ἀνάπτυξιν, οὔτε νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν μὲ ἀντιῤῥήσεις ἀντιθέτους τῶν σκέψεων τοῦ τμήματος. Ὅταν ἔχω ὑπ’ ὄψιν ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον τῶν Ὀρχομενίων, ὅπου τὸ τμῆμα ἀνέπτυξε καὶ ἠρμήνευσε μετὰ πάσης τῆς προσοχῆς καὶ ἀκριβείας τὴν λαβοῦσαν χώραν συμπλοκὴν μεταξὺ ψηφοφόρων τινῶν καὶ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀπολήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅπως καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα σήμερον ἀνεγνώσθησαν προκύπτει, ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, φατριάζουσα, ἐζήτει νὰ ἀποκλείσῃ ψηφοφόρους, ὅτι κατὰ συνέπειαν οἱ ἀδικούμενοι ἦλθον εἰς λόγους καὶ εἰς χεῖρας μὲ τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι δὲ τοῦτο δὲν ἐπηρέασε τὴν ἐκλογήν, νομίζω, ὅτι εἶναι ματαιοπονία νὰ συζητῶ ἐὰν ἔλαβε χώραν τὸ ἔγκλημα, καὶ τίνες οἱ ὑπαίτιοι τοῦ ἐγκλήματος, διότι τοῦτο ἀποβλέπει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀνακρίνῃ καὶ νὰ καταδιώξῃ τὸ ἔγκλημα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, προέκυψεν ἀπὸ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ συμπλοκὴ αὐτὴ ἐπηρέασε τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς; τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐψηφοφόρησαν, προκύπτει, ὅτι δὲν ἦσαν ἐγγεγραμμένα εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ὅτι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσουν, καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν ὁ νόμος παρεβιάσθη καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἐπηρεάσθη; Αὐτὰ, κύριοι, εἶναι τὰ πραγματικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα σχετίζονται στενῶς μὲ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς, καὶ αὐτὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν. Εἰ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἐδάρη! Ἔστω· ἐνώπιον καὶ τῆς Βουλῆς ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἔγκλημα, δι’ αὐτὸ εἶναι παράνομοι αἱ πράξεις της; Ἐνώπιον δικαστηρίων συνεδριαζόντων ἔλαβον χώραν ἐγκλήματα· διὰ τοῦτο τὰ δικαστήρια ἦσαν κακῶς συγκεκροτημένα καὶ αἱ πράξεις των εἶναι ἄκυροι; Ἐπομένως νομίζω, ὅτι ἡ θεωρία αὐτὴ ἡ ἀπόλυτος, διότι ἐδάρη ἡ ἐπιτροπὴ, διότι ἐν τῷ δικαίῳ ἢ τὸ ἀδίκῳ της ἦλθεν εἰς συμπλοκὴν, τοῦτο ἐπηρεάζει τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ ἡ ἐκλογὴ ἀκυρωτέα, εἶναι συλλογισμοὶ ὄχι πολλὰ ὀρθοί.

§155ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί ἐδάρη;

§156ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἂς δώσουν λόγον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὑπαίτιοι τοῦ πλημμελήματος ἐκείνου. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν δῆμον τῆς Χαιρωνείας. Ἐκεῖ προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἔλαβε χώραν τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν καὶ εἰς τὸν δῆμον Ὀρχομενίων, δηλαδὴ ὁ φατριασμὸς τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἔφερε διάφορα διαλείμματα, παρῆλθε καιρὸς ἱκανὸς ἐπὶ ματαίῳ· ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ συμφώνως μὲ τὸν νόμον προσδιώρισεν ὥρας τινὰς τῆς ἐπιούσης, καὶ ἡ ἐκλογὴ ἐξηκολούθησε· κἀνεὶς δὲν ἀντέστη, καὶ ἔλαβε πέρας ἡ ἐκλογή. Δύνανται σήμερον νὰ εἴπουν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ψεῦδος καὶ κατὰ συνέπειαν ἀκυρώνομεν τὴν ἐκλογὴν, διότι ἡ παράτασις ἦτο παράνομος; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα παρενέβησαν σήμερον ἐναντίον τῆς παμψηφεὶ, οὕτως εἰπεῖν, ἀποφάσεως τοῦ τμήματος, δὲν ἔχουν κἀμμίαν ὑπόστασιν, καὶ ματαίως ἐνησχολήθημεν φέροντες πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ κατασταθοῦν ἀντικείμενον συζητήσεως ἐνώπιόν μας. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον θεωρῶ λελυμένον ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις ἡμῶν τῶν ἰδίων. Ὅστις ἐνθυμεῖται τὴν συζήτησιν τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, ὅπου τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐλύθησαν τῶν ἀνηλίκων καὶ τῆς ὁριστικότητος τῶν καταλόγων παμψηφεὶ, αὐτὸς θέλει πεισθῆ, ὅτι σήμερον εἶναι πλέον ἀργὰ νὰ ἐπανέλθωμεν. Τί ἦτον εἰς Βάλτον; οἱ Καραγκούνιδες ἐψηφοφόρησαν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ὑπήκοοι Ἕλληνες, καὶ ἰδοὺ τὰ πιστοποιητικὰ, ὅτι εἶναι ὑπήκοοι Ὀθωμανοὶ, εἶναι γεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον, 135 ἀνήλικες ἐψηφοφόρησαν· προσῆλθεν ὁ Β. Γεωργίου 6 ἐτῶν καὶ ἐψηφοφόρησεν. Εἴπομεν ἐὰν αὐτὸ τὸ πρόσωπον ᾖναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὸν κατάλογον, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθωμεν, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητος ἀρχὴ, ὅτι ἡ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, παρὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰς ἐκλογικὰς πράξεις. Τὸ ὁριστικὸν τοῦ καταλόγου εἶναι πρᾶξις προγενεστέρα, ἡ ὁποία διαφεύγει τὴν διαδικασίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἀνήκει εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀποφάσεων τῆς ὁποίας δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ ἡ Βουλή. Ἐπομένως δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθῃ εἰς ἐξέτασιν ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 6 συνέκειτο ἀπὸ 5 ἢ 2 ἄτομα, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν κακῶς ἢ καλῶς ἐνεγράφησαν ἀνήλικες ἢ πολῖται μὴ Ἕλληνες. Εἰς τοῦτο πιστεύω, ὅτι ὅλοι συμφωνεῖτε, καὶ ἡ περαιτέρω συζήτησις μᾶς ἀπασχολεῖ ἐπὶ ματαίῳ.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον;

§158ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύττεται περαιωμένη. Κύριοι, ἐκ τῶν συζητήσεων προκύπτει, ὅτι οἱ κύριοι Σωτηρόπουλος καὶ Ῥικάκης προτείνουν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὁλοκλήρου, ὁ δὲ κ. Φλωριᾶς προτείνει ν’ ἀκυρωθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν δήμων Ὀρχομενίων, Πέτρας καὶ Χαιρωνείας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπωτέρα πρότασις.

§160ΤΙΝΕΣ. Κατὰ δήμους.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ὀρχομενίων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (οὐδεὶς ἐγείρεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πέτρας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Χαιρωνείας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (οὐδεὶς ἐγείρεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων ὅλων τῆς ἐπαρχίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἐκλογὴν Λεβαδείας καὶ ἀνακηρύττει νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κυρίους Φίλωνα καὶ Λάπαν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 10|60.