1875.10.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

Τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1875.

(Τετάρτη)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας. Ἀναγινωσκομένης τῆς κατωτέρω περικοπῆς τῶν πρακτικῶν· «Εἶτα κηρυχθείσης περαιωμένης τῆς συζητήσεως, ὁ Πρόεδρος ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὴν γενομένην πρότασιν περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου καὶ τῆς ἐπαναλήψεως αὐτῆς ἐπὶ τῇ βάσει γνησίου καταλόγου. Παρατηρήσαντος δὲ τοῦ εἰσηγητοῦ βουλευτοῦ Μαντινείας, ὅτι ἡ πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου ἐγένετο ἵνα ἐνεργηθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς ἐπὶ τῇ βάσει γνησίου καταλόγου, ἄλλου δὲ προτείναντος νὰ γείνῃ χωριστὴ ἐφ’ ἑκάστης ἐκλογῆς τῶν ἀνωτέρω δήμων Λαγείας καὶ Μαλευρίου ψηφοφορία, ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἡ περὶ ἀκυρώσεως τοῦ δήμου «Μαλευρίου πρότασις, ἣν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως», ὁ βουλευτὴς Ἰω. Μαυρομιχάλης εἶπε νὰ προστεθῇ, ὅτι «ἡ Βουλὴ «ἀκυρώσασα τὴν ἐκλογὴν δὲν ἐνόησε νὰ κάμῃ ποσῶς λόγον περὶ «γνησίου ἢ πλαστοῦ καταλόγου, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐκήρυξε «κἀνένα κατάλογον πλαστόν».

§1ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης εἶχε προτείνει, ὡς ἐνθυμεῖσθε, τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατ’ αὐτὸν πλημμελοῦς καταλόγου, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ γνησίου καταλόγου. Τὸ προεδρεῖον κακῶς ἀντελήφθη τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἔθηκεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ 1874. Μόλις τὸ προεδρεῖον ἀνέγνωσε τὴν πρότασιν αὐτὴν, διαμαρτυρήσεις ἠγέρθησαν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ κ. Πετροπουλάκης ἐπανέλαβεν, ὅτι ἐννοεῖ οὐχὶ τὸν κατάλογον τοῦ 74, ἀλλὰ γνήσιον κατάλογον. Συνεπῶς πρὸς ταῦτα ἐγένετο σήμερον ἡ διόρθωσις διὰ τῆς φράσεως «γνησίου καταλόγου». (Θόρυβος).

§2ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοῦτο δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν πρότασιν τὴν τεθεῖσαν εἰς ψηφοφορίαν. Ἡ τεθεῖσα πρότασις εἰς ψηφοφορίαν ἦτο ἡ γνώμη τοῦ τμήματος.

§3ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Μὰ τί πρόκειται νὰ ἐπαναλάβωμεν σήμερον τὴν συζήτησιν; Νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅ,τι ἐλέχθη κατὰ τὴν συζήτησιν· δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ μεταβάλλωμεν τὰ πράγματα.

§4Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐτέθησαν εἰς ψηφοφορίαν αἱ προτάσεις τοῦ τμήματος. Μὴ φέρετε σήμερον εἰς τὴν μέσην ἄλλα πράγματα. (Θόρυβος).

§5ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ ἔλαβον μέρος χθὲς εἰς τὴν συζήτησιν καὶ διισχυρίσθην, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Μαλευρίου εἶναι ἄκυρος ἕνεκα ἀποκλεισμοῦ· οἱ ἀντιφρονοῦντες πρὸς ἐμὲ εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος οὐχὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς μὴ γνησιότητος τοῦ καταλόγου. Τὸ ζήτημα τῶν καταλόγων ἐσυζητήθη διὰ μακρῶν· ἡ δὲ Βουλὴ εἰς τὰς μέχρι τοῦδε ἐξελέγξεις της ἐθεώρησε τοὺς καταλόγους ὁριστικοὺς καὶ ἀμετακλήτους.

§6ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§7Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ ζήτημα ἐτέθη ὁριστικῶς· ὅτι ἀποκλεισμὸς ἔλαβε χώραν καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Μαλευρίου καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Λαγείας. Τὸ αὐτὸ σημειοῖ καὶ ἡ μειονοψηφία τοῦ τμήματος· οὔτε κἂν δὲ λόγος ἐγένετο περὶ τοῦ καταλόγου. Τί εἴπομεν, ψηφίζοντες ἕνα ἕκαστον τῶν δήμων χωριστά; εἴπομεν ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Καρυουπόλεως καὶ τοῦ δήμου Γυθείου εἶναι ἔγκυροι· τί εἴπομεν ἔπειτα; ὁ δῆμος Μαλευρίου εἶναι ἄκυρος· τί εἴπομεν ἔπειτα; ἡ ἐκλογὴ Λαγείας εἶναι ἔγκυρος. Αὐτὰ εἴπομεν καὶ ἐπὶ αὐτῶν τῶν ἰδεῶν ἐψηφίσαμεν. Σήμερον ὅμως τὸ πρακτικὸν ἔχει ἀορίστους φράσεις περὶ τῆς προτάσεως δῆθεν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Πετροπουλάκης, ἐξηγήσας τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Βουλὴ ἀκυροῦσα τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Μαλευρίου ἠννόει τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς ἐπὶ τῇ βάσει γνησίου καταλόγου ἢ καταλόγου τοῦ 1874. Αὐτὰ δὲν ἐῤῥέθησαν χθὲς, κατὰ συνέπειαν ἡμεῖς, οἱ ψηφίσαντες χθὲς περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου, ἐννοούσαμεν ὅτι ἡ ἐκλογὴ δέον ν’ ἀκυρωθῇ ἕνεκα ἀποκλεισμοῦ λαβόντος χώραν, καὶ ἐπεκυρώσαμεν τὴν ἐκλογὴν Λαγείας, διότι ἀποκλεισμὸς ἐκεῖ δὲν ἐγένετο. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα.

§8ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας θέλει νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν συζήτησιν. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ συμφώνως πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀπεφασίσαμεν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ κ. Πετροπουλάκης καὶ πολλοὶ ἄλλοι λόγον ἔκαμον περὶ τοῦ καταλόγου, καὶ πρότασιν ὡρισμένην ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ζέγγελης περὶ τοῦ καταλόγου, καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα τὴν πρότασιν· ἑπομένως δὲν ἠμποροῦμεν σήμερον νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι δὲν ὡμιλήσαμεν διόλου, ὅτι πρότασις δὲν ἐγένετο, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, βεβαιότατον, ὅτι ὁ κ. πρόεδρος ἔθεσε τὸ ζήτημα εἰς τὴν ἀρχὴν, ἐτέθη μάλιστα καὶ ἡ φράσις γνησίου καταλόγου, ἐγένοντο παρατηρήσεις τινὲς ἀπὸ τὸ μέρος αὐτὸ, χωρὶς καμμίαν ὅμως συζήτησιν, καὶ ἐπὶ τέλους ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν ἐπὶ τῶν προτάσεων αὐτῶν (θόρυβος). Ἡμεῖς θέλομεν καὶ ἐννοοῦμεν νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ, σύμφωνα πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν· τίποτε περισσότερον. Ἡ πρότασις ἡ κατ’ ἀρχὰς ἦτο αὕτη, διὰ γνησίου καταλόγου· πῶς ἔρχεσθε σήμερον καὶ ζητεῖτε νὰ μεταβάλητε τὸ πνεῦμα;

§9ΖΩΧΙΟΣ. Νομίζω ὅτι κατὰ τὸν κανονισμὸν, καὶ κανονισμὸς εἶναι ὁ ὀρθὸς λόγος, ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ καὶ ἀποκρίνεται διὰ τοῦ ναὶ ἢ τοῦ ὄχι, ἡ πρότασις δὲ πρέπει νὰ ᾖναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ ναὶ ἢ ὄχι· ἂν ὅμως μοὶ κάμετε τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν, διὰ γνησίου καταλόγου θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ ἢ διὰ μὴ γνησίου; Τί θέλετε νὰ σᾶς εἴπω; διὰ μὴ γνησίου, εἶμαι δεσμευμένος· δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ τεθῇ τοιαύτη πρότασις, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀποκριθῶ ἢ ναὶ ἢ ὄχι.

§10ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ θεωρία σας δὲν ἐφαρμόζεται, διότι δὲν προκαλούμεθα νὰ εἴπωμεν ναὶ ἢ ὄχι. Εἰς τὸν δῆμον Μαλευρίου εἴπομεν ναὶ, δὲν ἠδύνατο δὲ, λέγω, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, ἂν ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἐκλογὴ ἐπὶ τῇ βάσει γνησίου καταλόγου ἢ ὄχι. Διὰ τοῦτο δὲν ἐγένετο παρατήρησις, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει ὄχι.

§11ΖΩΧΙΟΣ. Δηλαδὴ ἠκύρωσεν ἁπλῶς. Ὅλαι αἱ αἱρέσεις τοῦ κόσμου ἐξῆλθον ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ κειμένου· τὸ Εὐαγγέλιον ἐχρησίμευσε καὶ διὰ τοὺς ὀρθοδόξους, καὶ διὰ τοὺς καθολικοὺς, καὶ διὰ τοὺς διαμαρτυρομένους.

§12Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Καὶ κάθε ἕνας τὸ ἐξηγεῖ ὅπως θέλει.

§13ΖΩΧΙΟΣ. Κάθε ἕνας μὲ τὰ μέτρα του.

§14Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Καὶ ὁ Βούλγαρης μὲ τὰ μέτρα του τὸ ἐξήγησε.

§15ΖΩΧΙΟΣ. Ναὶ, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἦλθες προτήτερα.

§16ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ προστεθῇ, ὅτι ὁ κ. πρόεδρος κατ’ ἀρχὰς ἔθεσε τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς· «οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς ἐπὶ τῇ βάσει γνησίου καταλόγου», μετὰ δὲ τὴν διαμαρτύρησιν τῆς Βουλῆς διεγράφη τὸ γνήσιον, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ ἐννόησε νὰ μὴ δεχθῇ τοιοῦτόν τι. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Λεώπουλον, καὶ πρέπει νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§17ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι τινὲς ἔκαμον παρατήρησιν χωρὶς περαιτέρω συζήτησιν.

§18ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐνθυμηθῇ τί ἐγένετο. Τὸ προεδρεῖον, ἀρχόμενον νὰ θέτῃ τὰ ζητήματα πρὸς τὴν Βουλὴν, σᾶς ἀνέγνωσε τὸ ἑξῆς κατὰ λέξιν· ὁ βουλευτὴς Πετροπουλάκης προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐκλογῶν Λαγείας καὶ Μαλευρίου καὶ τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸν τελευταῖον δῆμον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τοῦ 1874· γενομένης δὲ ἀντιῤῥήσεως, ὁ κ. Πετροπουλάκης ἐζήτησε τὴν ἐπανάληψιν μὲ κατάλογον γνήσιον, δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἐννοήσω πῶς τίθεται εἰς ἀμφιβολίαν τὸ τοιοῦτον. Ἔρχεται τὸ δεύτερον ζήτημα τοῦ κυρίου θέματος· τὸ κύριον θέμα τίθεται πάντοτε ἄνωθεν τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας· ἰδοὺ τί λέγει «παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Λαγείας, ναὶ ἢ ὄχι;» οὔτε ἀποκλεισμὸς ἀναφέρεται, οὔτε κατάλογος, οὔτε τίποτε, αὐτὸ τὸ εὑρίσκετε καὶ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ἀναφερόμενον ἱστορικῶς.

§19ΡΙΚΑΚΗΣ. Πῶς ἐτέθησαν τὰ ζητήματα; ἀναγνώσατε τὰ πρακτικά.

§20ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἡ περὶ ἀκύρου τοῦ δήμου Μαλευρίου πρότασις».

§21ΡΙΚΑΚΗΣ. Ποίαν πρότασιν ἐννοεῖτε, τοῦ τμήματος; Ἂν ἐννοῆτε ἄλλην, νὰ μᾶς τὸ εἰπῆτε.

§22ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Πρέπει νὰ ἐπανέλθω καὶ ἐκ νέου νὰ σᾶς εἴπω διὰ τί εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω ἐξηγήσεις. Ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ δώσω, ἀφορᾷ τὴν λέξιν γνήσιον, ὡς ἐννοεῖτε, τοῦ καταλόγου· ὅταν τὸ προεδρεῖον ἀνέφερε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετροπουλάκη περὶ τοῦ καταλόγου τοῦ 1874, ἡ Βουλὴ παρετήρησε πρὸς τὸ Προεδρεῖον ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τούτου, καὶ ὁ κ. Πετροπουλάκης προσέθηκε «τὸ γνησίου καταλόγου», τοῦτο δὲ σήμερον διωρθώθη ἐνταῦθα· ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος καὶ συγγραμματεὺς Νικολαΐδης κατῆλθεν ἐκ τοῦ προεδρείου καὶ ἀνέφερε πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι ὁ γραμματεὺς Διαμάντης ἀλλοιοῖ τὰ πρακτικὰ μόνος του. Περὶ τούτου κατέβην νὰ δώσω ἐξηγήσεις ὅτι οὐδεμία ἀλλοίωσις ἐγένετο, ἀλλ’ ὅτι ἐτέθη ἡ λέξις «γνήσιον» καὶ ἀνεγνώσθη.

§23Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν νὰ γείνῃ πρότασις. Τί χρειάζονται αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται; Νὰ φέρουν τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§24ΡΙΚΑΚΗΣ (ἀναγινώσκει τὰ στενογραφημένα πρακτικά). «Πρόεδρος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.»

§25Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νὰ τεθῇ ἡ περικοπὴ αὕτη ὡς ἔχει εἰς τὰ πρακτικά.

§26ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σύμφωνα μὲ τὰ ἀναγνωσθέντα πρακτικὰ, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαυρομιχάλη, νὰ τεθῶσιν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ὅπως ἔχουσι τὰ στενογραφήματα.

§27ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μαλευρίου νομίζω ὅτι ἦσαν δύω προτάσεις, ἡ πρότασις τοῦ τμήματος ἥτις δὲν περιελάμβανε διόλου τὴν ἀκύρωσιν τοῦ καταλόγου, καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετροπουλάκη, ἥτις ἦτο εὐρυτέρα καὶ περιελάμβανε καὶ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ καταλόγου, καὶ εἰς τοῦτο περιστράφη ἡ συζήτησις, τῶν μὲν ἰσχυριζομένων ὅτι ὁ κατάλογος δὲν εἶναι γνήσιος, τῶν δὲ ὅτι εἶναι γνήσιος.

§28ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν τὸ εἴπομεν αὐτό· ὁ κατάλογος εἶναι ὑπόδικος.

§29ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὅμως ἀποδεδειγμένον τοῦτο. Εἴπομεν δὲ ὅτι δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι νὰ ἀποφανθῶμεν, ἐνόσῳ εἶναι ὑπόδικος, ἂν ᾖναι ἢ δὲν ᾖναι γνήσιος. Σεῖς ἰσχυρίζεσθε ὅτι εἶναι, καὶ κατὰ συνέπειαν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος οὐχὶ κατὰ τὸ στάδιον τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἐκ τοῦ καταλόγου (θόρυβος)· σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις περὶ ἀκυρώσεως, ποία πρότασις ἐτέθη, ἐτέθη ἡ πρότασις τοῦ τμήματος ἢ ἡ τοῦ κ. Πετροπουλάκη; Ἂν ἐτέθη ἡ πρότασις τοῦ τμήματος, τότε οὐδὲ λόγος δύναται νὰ γείνῃ περὶ ἀκυρώσεως τοῦ καταλόγου, λέγομεν δὲ ὅτι, ὅταν ἡμεῖς ἐψηφίσαμεν, ἐννοούσαμεν τὴν πρότασιν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος, καὶ οὐχὶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πετροπουλάκη.

§30ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἑρμηνεία, ἐνῷ ἐδὼ πρόκειται περὶ πρακτικῶν, περὶ τῆς πιστῆς σημειώσεως τῶν γεγονότων· ταύτην τὴν πιστὴν σημείωσιν δὲν δύνασθε νὰ δώσητε σεῖς. Νομίζω, ὅτι ἡ πιστοτέρα πασῶν καὶ ἀναμφισβήτητος εἶναι τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§31ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον.

§32ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ πρακτικὰ πρέπει νὰ ὑπερισχύσωσι μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν, καὶ νὰ γείνουν τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ ἐπίσημα. Ἔχετε ἀντίῤῥησιν εἰς τοῦτο; (θόρυβος).

§33ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον νὰ μάθωμεν, ὅταν ἐζητήθημεν νὰ ψηφοφορήσωμεν, τίνα πρότασιν ἐψηφοφορήσαμεν, τὴν πρότασιν τοῦ Τμήματος ἢ τὴν ἰδικήν σας; (θόρυβος).

§34ΖΩΧΙΟΣ. Τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ εἶναι σαφῆ, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ αὐτά. Τρεῖς προτάσεις ἐγένοντο, ἡ μία εἶναι περὶ ἀκυρώσεως τῶν ἐκλογῶν τοῦ δήμου Μαλευρίου καὶ Λαγείας καὶ ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς Μαλευρίου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ 74· δευτέρα πρότασις εἶναι περὶ ἀκυρώσεως τῶν ἐκλογῶν τῶν δήμων Μαλευρίου καὶ Λαγείας· τρίτη πρότασις εἶναι περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου, ὀρθὰ κοπτὰ τρίτη πρότασις γυμνή, γυμνή, γυμνή.

§35Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κάμνω πρότασιν, τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ νὰ γείνουν ἐπίσημα.

§36Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρακαλεῖται τὸ Προεδρεῖον νὰ μᾶς εἴπῃ ποίαν πρότασιν ἐννοοῦσε, νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ σήμερον, διότι θὰ τὸ ζητήσωμεν αὔριον· θέλομεν νὰ ἠξεύρωμεν τί ἐννοοῦσε.

§37ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἀπὸ τὸ προεδρεῖον, ὅταν ἔθεσε τὸ ζήτημα τῆς ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Μαλευρίου εἶναι ἄκυρος, τὶ ἐννόει ὅτε ἔθετεν εἰς ψηφοφορίαν, τὴν τρίτην, ἢ τὴν πρώτην πρότασιν;

§38ΤΙΝΕΣ. Τὸ εἶπε καθαρὰ, τὴν τρίτην.

§39ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διότι ἐψηφοφόρησα, καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ γνωρίσω τί ἔκαμα καὶ πῶς ἐψηφοφόρησα. Εἶπόν τινες ὅτι δὲν ἐψηφοφορήθη ἡ πρότασις τοῦ τμήματος, ἀλλ’ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πετροπουλάκη. Ἐγὼ ἀντιλέγω εἰς τοῦτο, διότι διὰ νὰ ὑπάρξῃ πρότασις, πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ὑποβληθῇ ἐγγράφως εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ κατόπιν νὰ ψηφοφορηθῇ, ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν ἐγένετο. Ὅταν ἀνήγγειλε τὸ προεδρεῖον ὅτι θέτει εἰς ψηφοφορίαν τὴν περὶ ἀκυρώσεως πρότασιν, δὲν εἶπεν, οὔτε ὅτι θέτει τὴν πρότασιν τοῦ Πετροπουλάκη, οὔτε τοῦ τμήματος· ἡμεῖς, ὅταν ἐψηφίζαμεν, τί εἴχαμεν ὑπ’ ὄψιν; τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετροπουλάκη, ἢ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ τμήματος; Κατὰ συνέπειαν, ψηφοφορήσαντες χθὲς, ἠννοοῦμεν ὅτι ψηφίζομεν τὴν πρότασιν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος. Ἐὰν ᾖναι ἄλλοι φρονοῦντες ἄλλως, ἂς τὸ εἴπουν καθαρά.

§40ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τὸ λέγουν.

§41Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ἀόριστα.

§42ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅ,τι λέγουν τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§43ΤΙΝΕΣ. Θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν τὶ ἐψηφοφορήσαμεν χθές.

§44Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λοιπὸν, κ. πρόεδρε, τὶ ἐψηφοφορήσαμεν;

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶπον ἁπλῶς καὶ καθαρῶς ὅ,τι εἶναι γραμμένον εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά· αὐτὸ ἐγὼ εἶπα.

§46ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὴν ἑξῆς περικοπὴν ἐκ τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν). «ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τῶν δήμων Μαλευρίου καὶ Λαγείας καὶ ἐπαναλήψεως τῆς ἐκλογῆς Μαλευρίου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ 1874, δευτέρα πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τῶν δήμων Μαλευρίου καὶ Λαγείας, τρίτη πρότασις περὶ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Μαλευρίου.

§47ΤΙΝΕΣ. Κατὰ δήμους.

§48ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Οἱ προτείναντες νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ δὲν λέγουν μὲ τὸν κατάλογον τοῦ 1874, ἀλλὰ λέγουν νὰ ἀκυρωθῇ διὰ γνησίου καταλόγου.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον, κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς δήμους Γυθείου, Κολοκυνθίου καὶ Καρυουπόλεως δὲν ὑπάρχει καμμία ἔνστασις· ἑπομένως παρακαλοῦνται οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῶν νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει καὶ γνώμη περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.»

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι, τὰ ὁποῖα εἶχον εἰς τὸν νοῦν μου, αὐτὰ εἶναι καὶ γεγραμμένα. Θέλετε νὰ βάλητε εἰς τὸ στόμα μου ὅ,τι δὲν εἶναι γεγραμμένον;

§54ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅπως ἐτέθη ἀπὸ τὸ προεδρεῖον ἡ πρότασις εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν κανονισμόν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Μαλευρίου συγχρόνως μὲ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ καταλόγου.

§55ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀμφισβήτησις, νὰ ἑρμηνευθῇ τί λέγουν τὰ πρακτικά· διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀμφισβήτησις κατόπιν, καλλίτερα εἶναι τώρα νὰ ἑρμηνευθοῦν. Κύριε πρόεδρε, φέρε πρότασιν ἑρμηνείας τῶν πρακτικῶν, νὰ εἴπῃ ἡ Βουλὴ τί ἐννοεῖ. (Διατυπόνει ἐγγράφως τὴν πρότασίν του).

§56ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Προχωρεῖτε, κ. πρόεδρε.

§57ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Περιμένετε ὀλίγον νὰ ὑπογράψῃ τὰ πρακτικά.

§58ΖΩΧΙΟΣ. Κ. Μαυρομιχάλη, ἐρωτήσατε, ἡ πρότασις τοῦ τμήματος ποῦ ἐτέθη;

§59ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δύο λέξεις. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ πρακτικὰ ὅπως ὑπάρχουν εἰς τὰ στενογραφημένα, νὰ τεθῇ τοὐτέστιν ὅτι ἠρωτήθη ἡ Βουλή, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μαλευρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι, καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§60ΖΩΧΙΟΣ. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ τὸ καθαρίσωμεν· ποῖος θὰ τὸ καθαρίσῃ;

§61ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. πρόεδρε, ὅτι ἡ σημερινὴ συζήτησις δίδει ἀφορμὴν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γυθείου δὲν εἶναι περαιωμένη, διότι ἡ συζήτησις ἀνέπτυξε διάφορα ζητήματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀκυρώσεως τῶν καταλόγων. Τὰ πρακτικὰ δὲν περιλαμβάνουν εἰμὴ ὅ,τι ἔγεινε χθὲς· ὁ πρόεδρος ἐκ τῶν πολλῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν, ὑπέβαλε προτάσεις διὰ δύο, τρία ζητήματα. Σήμερον ἡ συζήτησις δεικνύει, ὅτι δὲν θεωρεῖται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν λοιπῶν ζητημάτων. Ὅταν λοιπὸν θέτετε ὡς ζήτημα τὴν ἀκύρωσιν τοῦ καταλόγου, διότι πρότασις δὲν ὑπεβλήθη, ἀπόφασις δὲν ἐξηνέχθη, οὔτε φαίνεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς, νομίζω ὅτι δὲν ἐμποδιζόμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν λοιπῶν ζητημάτων.

§62Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρόκειται περὶ πρακτικῶν· ἐὰν τὰ πρακτικὰ περιέχωσιν ὅσα ἐῤῥέθησαν χθὲς ἐν τῇ Βουλῇ.

§63ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἰδοὺ τί προτείνω. «Προτείνω νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν, ψηφίζουσα τὴν πρότασιν τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Μαλευρίου, ἐψήφιζε τὴν ἐν τῇ σχετικῇ ἐκθέσει περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου πρότασιν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος».

§64ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν ἀντιλέγω ὅτι ὁ κύριος Μαυρομιχάλης εἴτε ἄλλος τις δύναται νὰ ὑποβάλῃ αὐτὴν τὴν πρότασιν καὶ πᾶσαν ἄλλην, ἀμφισβητῶ ὅμως καὶ λέγω, ὅτι πρὶν ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ οὐδεμία πρότασις δύναται νὰ λυθῇ. Σήμερον, κ. πρόεδρε, ἀπεφασίσαμεν ὁμοφώνως, ὅτι δὲν ἔχομεν ἄλλο τι νὰ συζητήσωμεν εἰμὴ ἂν τὰ πρακτικὰ ᾖναι ἡ πιστὴ εἰκὼν ὅλων τῶν χθὲς γενομένων, καὶ ἐπὶ τούτου συζητήσαντες, ἀπεφάνθημεν ὅτι πρὸς καλλιτέραν ἀκρίβειαν νὰ μεταποιηθῶσι τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ εἰς ἐπίσημα καὶ τοιουτοτρόπως νὰ περαιωθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο· κατόπιν ὅστις ἂν θέλῃ, ἂς ὑποβάλῃ πρότασιν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν οἱασδήποτε προτάσεως, πρὶν ἢ ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ, ἐκτὸς μόνον ἐὰν ἔχῃ ἔνστασιν ὅτι ἐνταῦθα δὲν εἶναι πιστὴ εἰκὼν τῶν χθὲς ἀποφασισθέντων· τότε μάλιστα.

§65ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν· θέλομεν μόνον νὰ σαφηνισθῇ ἀπὸ σήμερον, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ γείνῃ τοῦτο αὔριον.

§66ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναγνωρίσεως τῶν πρακτικῶν, οὔτε περὶ προτάσεως ἐν τοῖς πρακτικοῖς· ἀδιάφορον τὶ εἶπεν ὁ κ. Ζέγγελης περὶ τούτου. Ἡμεῖς ἀπευθύνομεν τὴν ἐρώτησιν εἰς τὸ προεδρεῖον, τί ἠννόει ὅταν ἠρώτησε τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Μαλευρίου, ἠννόει ὅτι ἐψηφίζετο ἡ πρότασις τοῦ τμήματος ἢ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετροπουλάκη; αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν θέλομεν, οὔτε ἑρμηνείαν, οὔτε τίποτε ἄλλο.

§67ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μοὶ φαίνεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κύριος Ῥικάκης καὶ λέγει, εἶναι πολλὰ ὀρθὸν, καθόσον τοῦτο ἀναφέρεται ἐν τῷ κανονισμῷ.

§68Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὡς γραμματεὺς ὁμιλεῖτε, ἢ ὡς βουλευτής;

§69ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καὶ ὡς γραμματεὺς καὶ ὡς βουλευτής. Ὡς γραμματεὺς δίδων διασαφήσεις, λέγω, ὅτι ἁπλῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα περὶ ἀκυρώσεως, καθόσον μονομερῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα περὶ καταλόγων εἶπεν ἡ Βουλὴ, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις, καὶ ἐψηφοφόρησε μόνον τὴν ἁπλῆν πρότασιν περὶ ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Μαλευρίου. Ἔρχομαι δὲ καὶ ὡς βουλευτὴς νὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου ὡς πρὸς τὴν διασάφησιν· σεῖς διατείνεσθε ὅτι δὲν δύναται τὸ προεδρεῖον νὰ προβῇ εἰς διασάφησιν, ἀλλὰ ἐγὼ λέγω, ὅτι κατὰ τὸ 13 ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ, ὀφείλει τὸ προεδρεῖον νὰ δώσῃ διασαφήσεις.

§70ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατε τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ.

§71ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Τὸ ἀναγινώσκει).

§72ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐρωτῶμεν τὸ προεδρεῖον νὰ μᾶς διασαφήσῃ ποίαν πρότασιν ἔθεσεν.

§73Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνω εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, αἱ συζητήσεις ἦσαν μακραὶ, καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐῤῥέθησαν πολλὰ, καὶ ἐπὶ τέλους τὸ προεδρεῖον ἔφερεν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἠρώτησε τὴν Βουλὴν «οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Μαλευρίου νὰ ἐγερθῶσι». Τώρα τί εἶχα εἰς τὸν νοῦν μου, παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω; τοιοῦτον ἦτο τὸ ζήτημα, ἁπλούστατον καὶ καθαρώτατον. Τώρα θέλετε νὰ ἐξηγήσω μέσα ’ς τὸν νοῦν μου τί εἶχα; Τίποτε ἄλλο δὲν εἶχα.

§75ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σοῦ εἴπωμεν ἡμεῖς τί εἴχαμεν μέσα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, οὐδὲν ἄλλο εἶχα μέσα, εἰμὴ τὸ περὶ κυρώσεως καὶ ἀκυρώσεως· οἱ μὲν ἤθελον τὴν ἀκύρωσιν καὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Λαγείας· ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη τὴν συνεπτυγμένην πρότασιν, εἶπε θέλω διῃρημένους τοὺς δήμους νὰ ψηφίσω. Λέγω δὲ, ἡ περὶ ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Μαλευρίου πρότασις εἶναι μία πρότασις, ἡ ὁποία ἐπήγασε καὶ ἀπὸ τὸ τμῆμα καὶ ἀπὸ τὴν συζήτησιν. Ἐνταῦθα ὁ πρόεδρος δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ εἴπῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ τί εἶχες εἰς τὸν νοῦν σου αὐτὴν τὴν ὥραν, κύριε πρόεδρε; Ὁ πρόεδρος εἶπε, τὸ Μαλεύριον θέλετε νὰ ἀκυρώσητε; Οὔτε κατάλογον εἶπεν, οὔτε πρακτικὰ νὰ ἀκυρώσητε.

§77ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νὰ σημειωθοῦν αὐτά.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἀνάγκην ἄλλης ἐξηγήσεως;

§79ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις τοῦ προεδρείου καὶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσωμεν.

§81ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐκ τῶν τριῶν προτάσεων, ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἑξῆς· «νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Μαλευρίου καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ 1874».

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινεν αὐτὴ ἡ πρότασις; δὲν ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν.

§83ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὴν διασάφησιν, ἐὰν παραδεχομένης τῆς δευτέρας προτάσεως ἀπεῤῥίφθη ἡ πρώτη.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν, δὲν ἐψηφοφορήθη.

§85ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔχωσι καλῶς τὰ πρακτικά.

§86ΙΩ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νὰ γραφοῦν, κύριε πρόεδρε, εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπατε.

§87ΤΙΝΕΣ. Ἀφοῦ ἐῤῥέθησαν, βεβαίως θὰ σημειωθοῦν.

§88Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Νὰ διορθωθοῦν κατὰ τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§89Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κύριος πρόεδρος, παρακαλῶ, ἀφοῦ σημειωθῶσιν αὐτὰ εἰς τὰ πρακτικά, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν. Γίνεται ἡ διόρθωσις τῶν πρακτικῶν. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ διορθωθέντα κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς συμφώνως πρὸς τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ καὶ ἐγκρίνονται, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ὁρκίζονται τρεῖς νεωστὶ ἀφιχθέντες ΚΚ. βουλευταί.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἐνταῦθα ἄνευ ἀντιῤῥήσεως γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως τὸ ἔγκυρον τῶν ἑπομένων ἐκλογῶν καὶ ἀνακηρύσσονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ ὑπὸ τῶν τμημάτων ὑποδεικνυόμενοι. «Τὸ Τμῆμα τῆς Βουλῆς προτείνει παμψηφεὶ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Δωρίδος καὶ ν’ ἀνακηρυχθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ αὑτῆς καὶ ὡς ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα οἱ κκ. Κωνστ. Ἀναγνωστόπουλος, Ἀριστομ. Λιδωρίκης καὶ Νικ. Κατσικαπῆς.» «Τὸ Αʹ. τμῆμα προτείνει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς καὶ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κύριοι Νικόλαος Λ. Παπαμιχαλόπουλος καὶ Γεώργιος Α. Ζουμπουλάκης.» «Τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἀπόῤῥιψιν τῶν ἀνωτέρω ἐνστάσεων καὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, δεκτῶν γινομένων ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Ἑρμιονίδος τῶν πλειονοψηφησάντων Γεωργίου Μίληση καὶ Ἀντωνίου Μήτσα.» «Τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς Βουλῆς γνωμοδοτεῖ, ἵνα ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας καὶ θεωρηθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς, ὡς ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, οἱ κύριοι Δημήτριος Βουλπιώτης, Σπυρίδων Καραϊσκάκης, Δημήτριος Γ. Δημητριάδης καὶ Γεώρ. Κασβίκης.» «Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου, παρατηρεῖ ὅτι οὐδεμία ἔνστασις ὑπάρχει, κατὰ συνέπειαν γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Ζακύνθου οἱ κύριοι 1) Κωνσταντῖνος Λομβάρδος, 2) Νικόλαος Λούντζης, 3) Ἀνδρέας Φωσκάρδης Γαΐτας, 4) Ἰωάννης Νέγκας καὶ 5) Διονύσιος Κολυβᾶς.» «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα παμψηφεὶ ἀποφαίνεται νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Ἠλείας καὶ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ σχετικῶς πλειονοψηφήσαντες κύριοι Ἀνδρέας Αὐγερινός, Ἐπαμεινώνδας Κρεστενίτης, Αὐγερινὸς Πετραλιᾶς, Κωνσταντῖνος Ζαρειφόπουλος καὶ Θεμιστοκλῆς Δαραλέξης, ἔχοντες καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Παραπέμπει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν αἴτησιν περὶ ἐκλογῆς ἕκτου βουλευτοῦ.»

§91ΦΙΛΗΜΩΝ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος περὶ τοῦ ἕκτου.

§92ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν καταρτισμόν.

§93ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἄλλοτε ἐσυζητήθη κατὰ τὰς ἐξελέγξεις, ὡς ἐνθυμοῦμαι.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε, τὰ τοιαῦτα ζητήματα νὰ ἀφήσῃ μετὰ τὸν καταρτισμόν.

§95ΦΙΛΗΜΩΝ. Πολὺ καλά. «Τὸ τμῆμα, συνεπείᾳ τῶν ἀνωτέρω, προτείνει τῇ Βουλῇ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Θηβῶν, ὡς νομίμως διεξαχθείσης, καὶ τὴν ἀναγνώρισιν, ὡς νομίμων ἐκ τῆς ἐπαρχίας ταύτης βουλευτῶν, τῶν λαχόντων τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν ψηφοφορησάντων καὶ κεκτημένων τὰ τοῦ ἐκλογίμου ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα Λουκᾶ Κατσίνα, Παναγιώτου Ι. Οἰκονόμου καὶ Διομήδους Γ. Διαμάντη.» «Τὸ τμῆμα προτείνει, ἵνα ἐπικυρωθῇ ἡ ἐνεργηθεῖσα ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Θήρας καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας ταύτης οἱ πλειονοψηφήσαντες κύριοι Νικόλαος Νομικός, Ἀριστομένης Βαλέττας καὶ Δημήτριος Γαβαλᾶς, οἵτινες ἔχουσι καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα.» «Τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν κυρίων Βαρβαρήγου Ν. Πήληκα καὶ Αἴαντος Ν. Καραβία, ἐχόντων τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.» «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα παμψηφεὶ προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν κυρίων 1) Θρασυβούλου Ζαΐμη, 2) Σωτηρίου Ν. Πετιμεζᾶ, 3) Ἀργυρίου Διαμαντοπούλου. 4) Ἀθανασίου Γ. Πετιμεζᾶ καὶ 5) Νικολάου Πετιμεζᾶ.» «Τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεί, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν εἶναι ἔγκυρος, νόμιμοι δὲ ἀντιπρόσωποι αὐτῆς οἱ λαβόντες τὴν πλειονοψηφίαν κύριοι Γ. Πεῤῥωτῆς, Περικλῆς Μαυρομιχάλης καὶ Δημήτριος Κάρτσονας, ἔχοντες τὰ ἀπαιτούμενα ὑπὸ τοῦ νόμου προσόντα.» «Διὰ ταῦτα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἄνω εἰρημένης ἐκλογῆς Καρυστίας καὶ ἀναγνωρίζει νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Ἀλέξανδρον Κοντόσταυλον, Ἰω. Δ. Χ. Νικολῆ, Νικόλαον Ἀθανασίου Παπανικολάου καὶ Ἰωάννην Μπαλάφαν.» «Τὸ τμῆμα, ἀποῤῥίπτον τὰς ἐνστάσεις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κέας ὡς ἀβασίμους καὶ ἀναποδείκτους ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας ταύτης καὶ παραδέχεται ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κ. Ἰω. Χωρεπισκοπίδης καὶ Ποθητὸν Ῥεβελάκην, ἔχοντας καὶ πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὡρισμένα προσόντα.» «Συνεπείᾳ τῶν ἀνωτέρω, τὸ τμῆμα προτείνει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Πέτρος Γεννατᾶς, Ἰάκωβος Πολυλᾶς καὶ Νικόλαος Βασιλάκης, ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα.»

§96Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐπιφυλασσόμεθα εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ ὑπουργείου νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς. «Προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων Βουλευτῶν τῶν Κυρίων Σπ. Α. Νοταρᾶ, Ἀνδρ. Νοταρᾶ, Ἰω. Ν. Δεληγιάννη, Γεωργίου Κούστα καὶ Ἀριστ. Μεντζελοπούλου.» «Ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Κραναίας ἐστὶν ἔγκυρος καὶ νόμιμος καὶ ὅτι νόμιμοι αὐτῆς βουλευταί εἰσιν ὁ Ἀγαμέμνων Μεταξᾶς, ὁ Παναγῆς Κομποθέκρας Βενιεράτος, ὁ Νικ. Βαλσαμάκης καὶ ὁ Ῥόκος Δ. Χοϊδᾶς, ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.» «Τὸ Τμῆμα γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ ἐξ αὐτῆς οἱ κύριοι Ἀναστάσιος Βαρβαρήγος, Κοσμᾶς Πανάρετος καὶ Δημ. Ῥαπτάκης, ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Κυνουρίας. «Τὸ Τμῆμα γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας καὶ ὅπως ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ ἐπιτυχόντες Χρηστόπουλος Χαράλαμπος, Βροντίσης Δημήτριος, Κατσικόπουλος Κωνσταντῖνος καὶ Τσιρόπουλος Ῥήγας.»

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§99ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πιστεύω νὰ φανῇ εἰς οὐδένα παράδοξον διατὶ ἐτόλμησα νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τῆς ἐκλογῆς Κυνουρίας, ὅταν πρόκηται μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ περὶ τοῦ ἀμολύντου τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σελληνοῦντος. Καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1872, καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1873, καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1874, καὶ αὐτοὶ οἱ ἄκρως ἐνδιαφερόμενοι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ μὴ μοὶ ἐπιτρέψωσι τοὐλάχιστον τὸν δισταγμὸν περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Βερβαίνων, τὴν ὁποίαν μόνον αὐτοὶ ἐπιτρέπουν νὰ θεωρήσῃ τις immaculata. Τὸ κατ’ ἐμὲ θεωρῶ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν καὶ τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, καὶ τοῦ δήμου Βερβαίνων, ἄκυρον δὲ ἐθεώρησα αὐτὴν καὶ ἄλλοτε. Διὰ πολλοὺς λόγους ἡ ἐκλογὴ Σελληνοῦντος εἶναι ἄκυρος, διὰ πολλοὺς δὲ λόγους καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Βερβαίνων, ἰδίως ἡ τῶν Βερβαίνων εἶναι ὁμολογουμένως ἄκυρος καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος.

§100Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ψεύματα.

§101ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ κ. Χριστόπουλος ἔχει τὴν καλοσύνην καὶ τὴν εὐγένειαν νὰ λέγῃ, ὅτι ὁ ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς πατρίδος του εἶναι ψεύστης· ἐγὼ δὲν θέλω νὰ τοῦ ἀποδώσω τὰ ἴσα, διαβεβαιῶ δὲ τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὸν ὅτι δὲν θὰ εἴπω τίποτε τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀποδεικνύηται ἐξ ἐγγράφων, καὶ δὴ ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ δήμου Σελληνοῦντος. Ἐσεβάσθην πάντοτε τὸ βῆμα τοῦτο ὡς τὸ ἱερώτερον παλλάδιον τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἔθνους· ἐνδέχεται νὰ ἠπατήθην, οὐδέποτε ὅμως τὸ ἐμόλυνα ἐκ προθέσεως διὰ ψευδῶν παραστάσεων. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Σελληνοῦντος εἶναι ἄκυρος, διὰ τρεῖς λόγους· διότι ἡ νικήσασα φατρία ἀπέκλεισε τὸ δικαίωμα τῶν ἐνστάσεων εἰς τὴν ἀντίπαλον μερίδα, βίᾳ καὶ δόλῳ, ἢ οὕτως ἢ ἄλλως, ἢ δι’ ὑπεξαιρέσεως τῶν ἐνστάσεων. Κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς καὶ πρὸ αὐτῆς ἔνοπλοι ἐπέβαλον σιγὴν καὶ παρέλυσαν πᾶσαν ἐνέργειαν τῆς ἀντιπάλου μερίδος. Ὡπλίσθη ἡ νικήσασα φατρία καὶ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐγένετο ὅ,τι δὲν ἐγένετο ποτὲ εἰς καμμίαν ἐκλογὴν εἰς οὐδένα ἐκ τῶν 400 δήμων. Ἐγένετε ἡ ψηφοφορία ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς διὰ βίας, καὶ διὰ βίας ἐπεβλήθη ἡ φανερὰ ψηφοφορία εἰς τοὺς ψηφοφόρους. Διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους παρακαλῶ νὰ ἐνθυμῆσθε, ζητῶ καὶ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Βερβαίνων. Εἶπον ὅτι ὑπάρχουν δύο λόγοι, ἄπειροι δ’ ἕτεροι δύνανται νὰ ὑπάρχωσιν, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν παρὰ μόνον μὲ τὴν ἀπόδειξιν δύω λόγων. Οἱ ἀντίπαλοι τῆς ἐπιτυχούσης φατρίας, διὰ τόλμης καὶ διὰ θρασύτητος ἀκατανομάστου καὶ δι’ ὑπεξαιρέσεως, ἐστερήθησαν τὸ πολύτιμον δικαίωμα τῶν ἐνστάσεων κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου, καὶ διὰ πλαστουργηθέντος καταλόγου ἡ ἐπιτυχοῦσα φατρία ἔπλασε τοὺς βουλευτάς.

§102ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλησμονήσατε τοὺς φυγοδίκους.

§103ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν ἤθελον νὰ τοὺς ἀναφέρω. Εἰς τὸν δῆμον Βερβαίνων ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος, ὁ τῶν φυγοδίκων· ὁ λόγος εἶναι σπουδαῖος, ἀλλ’ οἱ φυγόδικοι ἀδικοῦσι κατὰ δεκάδας τὴν ἡττηθεῖσαν μερίδα, ἡ καλπονόθευσις κατὰ ἑκατοντάδας, ἡ πλαστογραφία ὅμως τῶν καταλόγων ἀδικεῖ συνήθως κατὰ χιλιάδας· διὰ τοῦτο ἐλησμόνησα τοὺς φυγοδίκους καὶ οὐχὶ διότι ἀγνοῶ ὅτι ἐπηρεάζουσι τὴν γνησιότητα μιᾶς ἐκλογῆς, θεωρῶ καὶ τὴν ἐπέμβασιν αὐτῶν πάντοτε σπουδαίαν, αἰωνίως δὲ ἀξιοκατάκριτον, σπουδαιοτάτη ὅμως εἶναι ἡ ἐπέμβασις διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ ψηφοφόρου, ὁ ὁποῖος γίνεται διὰ τοῦ ἐγκλήματος τῆς πλαστογραφίας, ἢ διὰ τῆς ὑπεξαιρέσεως τῶν ἐνστάσεων, ἢ δι’ ἄλλου τινὸς τρόπου, καθ’ ὃν πολύτιμα δικαιώματα συλοῦνται ἢ ληστεύονται, οἷα εἶναι τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἀντιπροσωπεύειν τὴν πατρίδα ἐν τῷ κοινοβουλίῳ. Τοὺς καταλόγους ἐθεώρησα πάντοτε ὡς θεμέλιον μιᾶς ἐκλογῆς· ἂν δύναται νὰ στηριχθῇ οἰκοδομὴ καὶ νὰ ἵσταται ὀρθία ἄνευ θεμελίων, δύναται νὰ στηριχθῇ καὶ ἐκλογὴ ἄνευ γνησίων καταλόγων. Δὲν ἔρχομαι νὰ ἀμφισβητήσω τὸν κατάλογον Σελληνοῦντος, ὅτι περιέχει ἀνήλικας, ἔχει πλέον τῶν 200, οὐδὲ νὰ ἐλέγξω τὴν εἰκονικὴν ψηφοφορίαν τὴν βίᾳ γενομένην, ἀλλ’ ἰσχυρίζομαι ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάλογος, καὶ ἄνευ τούτου δὲν ἠμπορεῖτε σεῖς ἐκ συμπερασμάτων νὰ εἰκάσητε τίνες εἶναι οἱ βουλευταί. Δὲν ὑπάρχει δὲ κατάλογος οὐχὶ τυχαίως, ἀλλ’ ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς νικησάσης φατρίας, καὶ ταῦτα πάντα βεβαιοῦνται ἐξ ἐγγράφων ἐπισήμων τῆς δημοσίας διοικήσεως, ἐκ τηλεγραφημάτων τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον θὰ παρακαλέσω ἐν καιρῷ ἢ νὰ μὲ διαψεύσῃ ἢ νὰ βεβαιώσῃ τὰ λεχθέντα. Ὅταν λείπῃ κατάλογος τοῦ 75, διότι δὲν ἐδόθη καιρὸς νὰ γείνῃ ἀναθεώρησις, νὰ γείνῃ ἔνστασις, νὰ γείνῃ ἀνάκρισις, νὰ δικασθῶσιν αἱ ἐφέσεις ἐνώπιον τῶν πρωτοδικῶν, τότε ὑπῆρχεν ἀνωτέρα βία καὶ τὰ πράγματα ἔχουσι καλῶς. Ὅταν ὅμως ὑπῆρχε καιρὸς πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου, ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ ἐν τούτοις καταργεῖται τὸ δικαίωμα τῶν ἐνστάσεων διὰ δολιότητος, τότε ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχετε κατάλογον. Ἠδύνατο νὰ γείνῃ χρῆσις τοῦ καταλόγου τοῦ 74, ὅταν ἡ περίστασις βιάζῃ· ὅταν ὅμως γίνεται ὅ,τι ἐγένετο, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν εἶναι ἰσχυρὸς ὁ Κατσικόπουλος καὶ ἀδιάφορον ἂν ὑπῆρξαν παρατυπίαι, ἤθελεν ἐπιτύχει, διότι ἠδυνάμην νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, καὶ ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Λομβάρδος νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ ὀνόματός του· ὅσην δύναμιν καὶ ἂν ἔχῃ ἐν Ζακύνθῳ, καὶ ἂν σύμπας ὁ λαὸς ὁμοθυμαδὸν καὶ διὰ χειροτονίας ἤθελε τὸν ἐκλέξει, ἂν ἤρχετο ἄνευ καταλόγου, θὰ ἐλέγαμεν ἡμεῖς ὁ δικαζόμενος εἶναι ἀντιπρόσωπος, ἀλλ’ ἡ θέλησις τοῦ νόμου δὲν ἐτηρήθη, δὲν ἐβεβαιώθησαν προηγουμένως οἱ ψηφοφόροι, οἱ ὁποῖοι ἐξελέξαντο αὐτόν, δὲν ἐβεβαιώθη ἂν εἶχον τὰ προσόντα· καὶ πιστεύομεν μὲν ἡμεῖς ὅτι εἶχον τὰ προσόντα, ἀλλ’ ὁ νόμος δὲν τὸ πιστεύει, ἔχει ἰδίας ἀπαιτήσεις, ἐπιβάλλει τύπους, πρέπει προηγουμένως νὰ ἐξελεγχθῶσι τὰ προσόντα. Ταῦτα λέγω, διότι θέλουν τινὲς πλανώμενοι νὰ λέγουν τί σημαίνει; δὲν ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ μὲ τὸν κατάλογον τοῦ 74, ἐγένετο μὲ τὸν τοῦ 75. Λέγω ὄχι· ἐδῶ εἶναι τὸ σόφισμα. Μὲ τὸν κατάλογον τοῦ 74 ἐπιτρέπεται μόνον, ὅταν ὑπάρχῃ ἀνωτέρα βία καὶ οὐχὶ ὅταν τὸ θέλῃ ὁ δόλος τῆς νικησάσης μερίδος.

§104Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντέγραψες τὴν ἰδικήν σου ἐκλογὴν καὶ ἦλθες ἐδῶ νὰ εἰπῇς διὰ τὴν Κυνουρίαν.

§105ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Σὲ διαψεύδει τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐξήλεγξε τὴν ἐκλογὴν Ναυπακτίας. Δὲν ἀνέγνωσες τὴν ἔκθεσιν. Ἄλλως δὲ τὰ περὶ Ναυπακτίας τὰ λέγομεν αὔριον. Εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος μετὰ μακρὰν ἀλληλογραφίαν, ἡ ὁποία ἄρχεται ἀπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ φθάνει μέχρι Σελληνοῦντος, ἐντεῦθεν δὲ πάλιν μέχρι τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις τοῦ καταλόγου διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ βουλευτικοῦ νόμου· δηλ. ἐκληρώθησαν δύω σύμβουλοι καὶ μετ’ αὐτῶν ὁ δήμαρχος ἔκαμε τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου. Ταῦτα ἐγένοντο κατὰ τὸν Ἰούνιον καὶ ἔτι πρός. Τώρα τί συμπεραίνετε; δὲν ὑπῆρχε καιρὸς ὁ δήμαρχος νὰ ἐκδώσῃ πρόγραμμα, νὰ ἐκθέσῃ τὸν ἀναθεωρηθέντα κατάλογον καὶ προκαλέσῃ τὰς ἐνστάσεις τῆς ἀντιπάλου μερίδος; Εἶχε δύω μῆνας· ἀλλ’ ἡ φατριαστικὴ αὐτοῦ ἀνάμιξις ἐμπόδισεν αὐτὸν νὰ τὸ πράξῃ. Προσεκλήθη ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, δὲν ὑπήκουσεν· ἀνέφερεν ὁ ἔπαρχος τὸ περιστατικὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅπερ παρήγγειλεν αὐτῷ νὰ διατάξῃ τὸν δήμαρχον νὰ ἐκθέσῃ τὸν κατάλογον καὶ δεχθῇ τὰς ἐνστάσεις τῆς καταπιεζομένης μερίδος, ἐστάθη ἀδύνατον νὰ ὑπακούσῃ· ἐπεβλήθη αὐτῷ πρόστιμον 50 δραχμῶν, ἐστάθη ἀδύνατον. Τώρα θέλετε νὰ καθιερώσητε καὶ αὐτὸ τὸ σύστημα, νὰ ἔχῃ ὁ δήμαρχος τὴν ἐξουσίαν ν’ ἀποκλείῃ τὰς ἐνστάσεις τῆς ἀντιπάλου μερίδος καὶ ἐκλέγῃ οἷον θέλει κατάλογον πρὸς ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Τί ἐγένοντο αἱ ἐνστάσεις; διὰ τί τὰς ὑπεξῄρεσε; τί μᾶς ἀπαντᾷ; δὲν ἔδωκαν ἐνστάσεις. Ἐγὼ ὅμως λέγω, δὲν ἐξέθεσες ποσῶς κατάλογον καὶ δὲν μὲ προσεκάλεσες κατὰ τὸ ἄρθρ. 11 τοῦ βουλευτικοῦ νόμου νὰ φέρω ἐνστάσεις. Παραπονεῖται ἡ παθοῦσα μερίς, ὅτι ἐσυλήθη ἱερὸν δικαίωμα, τὸ τῆς ὑπερασπίσεως κατὰ τοῦ καταλόγου τοῦ 74· διότι, κύριοι, εἶναι σπουδαιότατον πρᾶγμα τί προστίθεται ἐν τῷ καταλόγῳ καὶ τί ἀφαιρεῖται· καὶ ἐν τούτοις ἐν τῷ δήμῳ Σελληνοῦντος κατηργήθη αὐθαιρέτως τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀπὸ τὴν φατρίαν τοῦ Κατσικοπούλου. Κύριοι, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπομονὴν, ἵνα σᾶς ἀναγνώσω μερικὰ ἔγγραφα· διότι βλέπετε τί ἐθαυματούργησεν ὁ δῆμος Σελληνοῦντος, ἢ μᾶλλον τί ἐτερατούργησε. Καὶ αὐτὴ ἡ πρᾶξις τῆς ὑπεξαιρέσεως, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ τὸ εἴπω, κατηγγέλθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Θερμογιάννη, καὶ ἐγένετο φροντὶς περὶ παραπομπῆς εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον ἢ εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον. Εὑρίσκω τηλεγραφικὴν διαταγὴν τοῦ ὑπουργείου· πρέπει νὰ σᾶς ἀναγνώσω 5, 6 ἔγγραφα ἄνευ λογικῆς σειρᾶς, ἀλλ’ ἔχοντα ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων. Ἰδοὺ ἓν ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου περὶ τῆς μὴ ἐκθέσεως τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου Σελληνοῦντος πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. «Εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος κατόπιν πεντηκονταδράχμου προστίμου, ἐπιβληθέντος εἰς τὸν δήμαρχον δι’ ἀποφάσεώς μου, ἤρξατο καὶ ἐπεραιώθη ἡ ἀναθεώρησις ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρ. 8 τοῦ νόμου ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 304 ἀπὸ 6 λήγοντος μηνὸς ἀναφορὰν τοῦ εἰρημένου δημάρχου, ἀλλὰ δὲν ἐξετέθη εἰσέτι ὁ ἀναθεωρηθεὶς κατάλογος πρὸς ἀνάκρισιν, καὶ προσεκλήθη οὗτος καὶ αὖθις δι’ ἐντόνου διαταγῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ μετὰ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρ. 11 τοῦ νόμου ἐπιτροπῆς, πρὸς ἀποφυγὴν τῆς κατ’ αὐτοῦ ἐφαρμογῆς τοῦ ἐδαφ. βʹ. ἄρθρ. 62 τοῦ νόμου.» Τώρα εἰσὶν οἱ λέγοντες, ὅτι ὁ δήμαρχος ἔχει τὸ δικαίωμα ὑπὲρ τῆς φατρίας νὰ κάμνῃ τὰ ἐναντία. Εἶναι μερικὰ τερατώδη δόγματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται κἀνεὶς νὰ ἀναιρέσῃ. Τί νὰ ἀναιρέσῃ ἀπ’ αὐτό; ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν εἶναι ἀρχὴ τοῦ δήμου, ἀλλ’ εἶναι τῆς φατρίας; Ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν γίνεται δήμαρχος διὰ νὰ ἐπιμελῆται τῶν κοινῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ καταπιέζῃ τοὺς ἀντιπάλους; Ὅτι ὁ δήμαρχος γίνεται οὐχὶ διὰ νὰ ᾖναι δήμαρχος, ἀλλὰ διὰ νὰ ᾖναι βουλευτοποιός; Ὁ δήμαρχος, καθ’ ἃ σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, εἶναι ἀκαταγώνιστος ὅταν καταχρᾶται τῆς ἐξουσίας αὐτοῦ. Οὐδεὶς λογαριάζει ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἄλλον ὑπάλληλον ἀπὸ τὸν ἀστυνόμον καὶ τὸν δήμαρχον, ποῦ καὶ ποῦ καὶ τὸν εἰσαγγελέα· δὲν φοβεῖται δὲ τὸν εἰσαγγελέα τόσον ὅσον τὸν δήμαρχον· τὸν δὲ ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ τοὺς ἄλλους οὐδὲ τοὺς λογαριάζει κἀνείς. Λέγομεν ὁ δεῖνα ὑπουργὸς εὐνοεῖ τὸν δεῖνα βουλευτήν, ἄρα ἐξελέχθη, καὶ δὲν λέγομεν ὁ δεῖνα δήμαρχος ηὐνόει τὸν δεῖνα καὶ ἔγεινε βουλευτής. Μά, λέγουν, ἐγένετο καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας· δὲν ἐγένετο οὕτω, καὶ ἂν ἐγένετο, δὲν βεβαιοῦται, φθάνει μόνον νὰ ᾖναι βεβαιωμένον τὸ σκάνδαλον καὶ εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή. Ἔχω καὶ ἐγὼ δημάρχους καὶ εἴμεθα πρὸ ἐτῶν εἰς ῥῆξιν, χωριζόμεθα δὲ καὶ δι’ αἵματος, ἀλλὰ χρεωστῶ νὰ εἴπω πρὸς τιμήν των, ὅτι ἐφέτος, πεισθέντες εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς δημοσίου διοικήσεως ἐφυλάχθησαν, δὲν λέγω ὅτι δὲν ἔκαμαν καμμίαν ἐνέργειαν ἐναντίον μου, οὐδὲ ὅτι οἱ δήμαρχοι οἱ ἰδικοί μου δὲν ἔκαμον ἐναντίον τῶν ἄλλων. Ὄχι· ἀλλ’ ὅτι δὲν προέβησαν διὰ σκανδαλώδους ἐνεργείας, ἀλλὰ περιωρίσθησαν, καὶ λέγουν, κύριε Χριστόπουλε, ὅτι ὁ δήμαρχος Πλατάνου ἐστέκετο εἰς τὸ παράθυρον, πεποιθὼς ὅτι καὶ βλέπων ἐπηρέαζεν. Αὐτὸ εἶναι ἓν ἄλλο εἶδος ἠθικῆς ἐπεμβάσεως, διὰ τὴν ὁποίαν οὔτε ὁ νόμος οὔτε τὸ Κοινοβούλιον δύναται νὰ προβλέψῃ. Διατί ὡπλίσθησαν 25 ἄνδρες οἱ ῥωμαλαιότεροι, οἱ θρασύτεροι; Πρὸς στολισμὸν ἄρα ὡπλίσθησαν; Ἐὰν παραδέχησθε τοῦτο, ἐπικυρώσατε τὴν ἐκλογήν· ἐὰν ὅμως πείθησθε, ὅτι ἐστολίσθησαν διὰ νὰ καταπιέσουν τὴν ἀντίθετον μερίδα, καὶ τὴν κατεπίεσαν βεβαίως, ἠλάττωσαν τὰς ψήφους τῆς ἀντιθέτου μερίδος, πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὰς ἐνστάσεις ὡς βασίμους. Ἡμεῖς δὲν ἠγωνίσθημεν διὰ νὰ χειραφετηθῶμεν ἀπὸ τοῦ κέντρου μόνον καὶ νὰ ὑπακούωμεν εἰς τὰς κατὰ τόπους τοπαρχίας, εἰς τὴν κατὰ τόπους ἀκολασίαν τῶν δημάρχων. Κύριοι, καὶ ὁ εἷς μόνος ἐξ αὐτῶν τῶν λόγων ἤρκει, διὰ ν’ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τοῦ γνωστοῦ τοῦ Σελληνοῦντος, ὁ λόγος, ὅτι στερεῖται καταλόγων.........

§106ΒΡΟΝΤΙΣΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐρωτήσατε τοὺς κυρίους ἀποτυχόντας, ἐπὶ τῇ βάσει τίνος καταλόγου ἔγειναν πέρισυ βουλευταί.

§107ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τοῦ 1874.

§108ΒΡΟΝΤΙΣΗΣ. Τοῦ ἰδίου, τὸν ὁποῖον κατηγορεῖτε.

§109ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Καὶ ἠξεύρετε πότε ἔγεινεν ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς, εἰς τὸ 1875 ἢ τὸ 1874;

§110ΒΡΟΝΤΙΣΗΣ. Πέρυσιν.

§111ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἆ, ὑπὸ τῆς παρελθούσης Βουλῆς. Αὐτά, κύριοι, εἶναι ὅλα ἐκτὸς τοῦ προκειμένου. Πρῶτον ἐγὼ δὲν ἤμην τότε ἐδῶ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, οὔτε ἐψήφιζον· ἠξεύρω μόνον, ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων πέρυσιν ἦτο 2½ χιλιάδων ψήφων· θὰ κάμωμεν ἐξέλεγξιν ἐφέτος καθὼς ἐμπρέπει εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν δὲν θέλετε, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Λέγω λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα νὰ τὸν καταστήσωμεν ἐμφύλιον πόλεμον, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ δήμαρχος ἔχει δικαίωμα νὰ ὁπλίζηται, διότι τότε τὸ ἔχουν καὶ οἱ ἄλλοι, καὶ τότε εἴμεθα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν. Εἶπον καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καὶ μόνος ἐὰν ὑπῆρχεν, ἦτο ἀκυρωτέα ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Σελληνοῦντος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν ὑπῆρχε κατάλογος, καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἐκ δολιότητος, ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς ἀποτυχούσης μερίδος, ἥτις σήμερον ζητεῖ νὰ λάβῃ ἀπὸ σᾶς τὸ γέρας τοῦ δόλου καὶ τῆς πονηρίας, ἢ ζητεῖ νὰ σᾶς ἀποπλανήσῃ μέχρι συνεργείας.

§112ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ὑβρίζῃς, μὴ ἀποδίδῃς δολιότητα· ἴσως εἶσαι σύ.....

§113ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Καλά, ἐγὼ σὲ συγχωρῶ, ἀλλὰ σὲ ἐνθυμίζω, ὅταν φέρῃς τοιαύτην ἐκλογήν, δὲν ἠμπορεῖς παρὰ νὰ ἦσαι εἰς τὰ κάρβουνα μέχρι τέλους τῆς ἐξελέγξεως.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χριστόπουλε, μὴ διακόπτετε καὶ μὴ μεταχειρίζεσθε τοιαύτας ἐκφράσεις.

§115ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐξήγησα ὅτι οὔτε τὸν κ. Κατσικόπουλον θεωρῶ ὑπαίτιον· ἐὰν προσεῖχεν ὁ κ. Χρηστόπουλος, εἰς τὸν ὁποῖον συγχωρῶ ὅ,τι εἶπε προσωπικῶς, ἤθελεν ἰδεῖ ὅτι ἐγὼ ἀποδίδω εἰς τὴν φατρίαν καὶ οὐχὶ εἰς πρόσωπα τὴν πονηρὰν αὐτὴν διεξαγωγὴν τῆς μὴ ἀναθεωρήσεως.

§116ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὰ ἀποδέχομαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀληθῆ· εἶναι συκοφαντία μαύρη.

§117ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖς νὰ ἀρνηθῇς, ὅτι ἀπὸ τὴν 1 Ἰουνίου μέχρι τῆς 18 Ἰουλίου εἶναι 48 ἡμέραι. Ὅποιος πιστεύσει ὅτι εἰς 48 ἡμέρας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκριθῇ αὐτὸς ὁ κατάλογος, αὐτὸς βεβαίως θὰ εἴπῃ εἰς ἐμὲ ὅτι εἶμαι συκοφάντης, μέχρι τινὸς βαθμοῦ τοὐλάχιστον, καὶ πότε; ὅτε βλέπετε, ὅτι ὁ κατάλογος τῶν Βερβαίνων διῆλθε δῆθεν τὸ στάδιον αὐτὸ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν μόνον, ἀπολειφθεισῶν πασῶν τῶν προθεσμιῶν, ὀλιγωρηθεισῶν ὅλων τῶν ἐπιτροπῶν. Ἡ αὐτὴ ἐκλογὴ παρέχει συγχρόνως καὶ τὴν μίαν ἀσχημίαν καὶ τὴν ἄλλην. Κύριοι βουλευταί, τὸ κατ’ ἐμὲ ἐθεώρησα τὰς ἐξελέγξεις, τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων, ὡς τὴν ὑπάτην καὶ σπουδαιοτάτην λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλίου· διατί; διότι πρόκειται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, ἤτοι περὶ γνησίας συστάσεως τοῦ Κοινοβουλίου, ἠξεύρετε δὲ καλῶς, ὅτι μόνη ἡ κατὰ γράμμα ἐφαρμογὴ νόμου τινὸς εἶναι ἡ κύρωσις αὐτοῦ, καὶ ὅταν λείπῃ ἡ κύρωσις νόμου τινὸς, λείπει ὁ νόμος αὐτός. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὴν αὐστηρὰν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν τὴν ἐθεώρησα πάντοτε κύρωσιν τοῦ νόμου τοῦ βουλευτικοῦ, ἤτοι κύρωσιν τοῦ Συντάγματος, καὶ τ’ ἀνάπαλιν ἐθεώρησα, ὅτι ἡ ἐπιπόλαιος ἐξέλεγξις, ἡ ἐπιεικὴς, εἶναι ἀναίρεσις τοῦ βουλευτικοῦ νόμου, ἀναίρεσις τοῦ πολιτεύματος αὐτοῦ. Καὶ πολλοὶ γνωρίζουν, ὅσοι μὲ γνωρίζουν, τί καὶ ὁπόσον ἐθυσίασα ἐπὶ τῷ δόγματι τούτῳ, ἐπ’ αὐτῇ τῇ πεποιθήσει. Ἀκούσατε λοιπὸν τὰ πρακτικὰ ἀποτελέσματα τῆς συλήσεως τῶν ἐνστάσεων, τὰ ὁποῖα διέπραξεν ἐπὶ τὸ πρακτικώτερον ἡ φατρία τοῦ δήμου Σελληνοῦντος. Τὰ ὑλικὰ ἀποτελέσματα, μ’ ὅλον ὅτι λέγω δὲν ἔχω ἀνάγκην τῶν ὑλικῶν ἀποτελεσμάτων, ἔχομεν ὅμως καὶ ὑλικὰ ἀποτελέσματα· μοὶ ἐδόθη σημείωσις, καὶ τὴν πιστεύω, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τοῦ δήμου Σελληνοῦντος κατὰ τὴν στατιστικὴν τὴν ἐπίσημον, τὴν ἡμετέραν, μοι φαίνεται ὅτι οἱ κάτοικοι εἶναι 3698, ἐξ αὐτῶν οἱ ἄῤῥενες οἱ ἔχοντες τὴν ἡλικίαν ἀπὸ 20 μέχρις ἑκατὸν ἐτῶν εἶναι 889· αὐτὸ λέγει, κύριοι, ἡ ἐπίσημος στατιστική. Τί λέγει ἡ περὶ τὸν κ. Κατσικόπουλον φατρία καὶ ὁ Κατσικόπουλος αὐτός; Ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Σελληνοῦντος ὑπάρχουσιν ἡλικιωμένοι ἀπὸ 20 ἕως 100 1470. Ποία ἀναλογία ὑπάρχει πρὸς Θεοῦ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τοῦ ἀποκλεισμοῦ, καὶ μ’ ὅλον τοῦτο, κύριοι, ἐὰν εἴχετε κατάλογον κεκυρωμένον ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἤθελον ὑποκύψει, διότι θὰ ἔλεγον, ὅτι ἐτηρήθησαν οἱ τύποι «La forme emporte le fond» «ὁ τύπος τρώγει τὴν οὐσίαν». Ὥρα καλή! Ἀλλ’ ἐτηρήθησαν τοὐλάχιστον οἱ τύποι; ἂν εὕρητε, ὅτι ἐτηρήθησαν οἱ τύποι, ὥρα καλὴ! ἂν εἴχετε κατάλογον κεκυρωμένον..... ἀλλὰ νὰ ἔχητε κατάλογον ἐκ μονομερείας πλασμένον ἀπὸ τὸν Κατσικόπουλον καὶ νὰ λέγητε ὅτι εἶναι πλαστὴ ἡ ἐπίσημος διαβεβαίωσις περὶ τῆς ἡλικίας τῶν ἀῤῥένων, καθ’ ἣν οὗτοι εἰσὶν 889.

§118ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιοῦτε αὐτὸ ἐν συνειδήσει ὑπὸ εὐθύνην σας;....

§119ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μοὶ ἐδόθη ἡ σημείωσις, εἶπον, καὶ δὲν ἔχω ἀφορμὴν νὰ ἀμφιβάλλω, καὶ ὡς ἐκ τοῦ προσώπου, καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεως τοῦ δόντος, ὅστις ἐπικαλεῖται αὐθεντικὴν μαρτυρίαν τοῦ Κράτους.

§120ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἔδωκε τὴν σημείωσιν ὁ Βακαλόπουλος· εἰς τὴν Γεωγραφίαν του ἔχει τόσα πράγματα σημειώσει περὶ τῆς ἐπαρχίας.

§121ΧΟΪΔΑΣ. Πιθανὸν νὰ σφάλλῃ ὡς Βακαλόπουλος καὶ οὐχὶ ὡς ἐνιστάμενος.

§122ΤΙΝΕΣ. Ἀφήσατε τὴν Γεωγραφίαν.

§123ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἠξεύρουν πῶς γίνεται ἡ στατιστική· δὲν γίνεται ἐκ τῶν Γεωγραφιῶν, γίνεται ἐκ τῆς πραγματικῆς καταμετρήσεως. Μεταβαίνω, κύριοι, εἰς ἄλλην σειρὰν παρανομιῶν, βεβαιουμένων κατ’ ἐμὲ ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας, τοῦ δήμου Σελληνοῦντος. Ἐγένετο εἰκονικὴ ψηφοφορία ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας διὰ βίας κατὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Θερμογιάννη καὶ Καρδαρᾶ, καὶ κατ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων ὅτε ἐγίνετο ψηφοφορία ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ, διανέμοντος τὰ σφαιρίδια αὐτοῦ τοῦ ἰδίου Κατσικοπούλου.

§124ΡΟΥΚΗΣ. Ἐγένετο σφαιριδιοδότης;

§125ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μάλιστα. Ὅτι τὰ σφαιρίδια ἐδίδοντο περιτυλιγμένα ἐντὸς σιγαροχάρτου, ἢ δαγκωμένα, ὅτι παντάπασι δὲν ἐτηρήθη μυστικότης τῆς ψηφοφορίας. Τὸ δὲ σπουδαιότατον, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς εἰς τοῦτο, τὸ σπουδαιότατον, ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἰδία ἐπέτρεψεν εἰς τὸν Κατσικόπουλον νὰ γίνεται αὐτὸ καὶ τὸ ἔχει ἀναγεγραμμένον, ἔχει τὸ δικαίωμα, λέγει, ὁ ψηφοφόρος νὰ βάλλῃ τὰ σφαιρίδιά του εἰς χαρτιὰ λευκά.

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Φαίνεται αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικά;

§127ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Βέβαια, ἔχει, λέγει, τὸ δικαίωμα διὰ νὰ διακρίνῃ ποῖον ἀγαπᾷ καὶ ποῖον ἀποστρέφεται! μὰ θὰ ἐπικυρώσητε τοιαύτην ἐκλογήν; ὅταν αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ μαρτυρῇ καθ’ ἑαυτῆς, σᾶς ἐπιτρέπει τὴν βίαν, σᾶς ἐπιτρέπει νὰ διανέμῃ τὰ σφαιρίδια ὁ ἴδιος ὑποψήφιος, σᾶς ἐπιτρέπει νὰ σημειώνωνται τὰ σφαιρίδια....

§128ΡΟΥΚΗΣ. Τὰ βεβαιοῖ αὐτὰ ἡ ἐπιτροπή;

§129ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μάλιστα.

§130ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ διαβάσατέ τα.

§131ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος, σᾶς παρακαλῶ νὰ εὕρητε ποῦ τὰ λέγει.

§132ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μὰ σᾶς ἐπέρασε ἰδέα ὅτι θὰ τ’ ἀφήσω! Ἔχω ἐνώπιόν μου Βουλήν, τὴν ὁποίαν σέβομαι, καὶ δὲν θὰ κάμω χρῆσιν, δὲν θὰ τὸ κηρύξω; ἀλλὰ νὰ ἔχητε ὑπομονὴν, διότι θὰ ἀκούσητε τὰς ἐνστάσεις κατὰ σειράν.

§133ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι, αὐτὸ θέλω.

§134ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὄχι, κύριε Ζωχιέ, δὲν θέλω αὐτό. Δίδετε τὸν λόγον σας νὰ ψηφίσητε κατά, ἂν ᾖναι αὐτό;

§135ΖΩΧΙΟΣ. Ἄ! γιὰ τὸν λόγον μου....

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἂν δὲν ᾖναι ἀληθές, δίδετε σεῖς τὸν λόγον σας, ὅτι δὲν θὰ ψηφίσητε κατά; Ψεύδεσαι.

§137ΧΟΪΔΑΣ. Πιθανὸν νὰ πλανᾶται, ἀλλὰ δὲν ψεύδεται· ἐγὼ νομίζω, ὅτι κατὰ τοῦ ἀδικήματος τοῦ διαπραττομένου κατὰ τοῦ κ. Ῥοντήρη, πᾶς τις θὰ ἀγανακτήσῃ, εἶναι δεινὴ, εἶναι βαρεῖα ἡ ὕβρις.

§138ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν σημαίνει τίποτε. Ἐπειδὴ εἶναι τρεῖς ἐνστάσεις, νὰ τὰς ἀκούσητε καὶ τὰς τρεῖς (ἀναγινώσκει). «Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Θερμογιάννη ἐνίσταται κατὰ τῆς ἐκλογῆς, διότι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς σφαιριδιοδότας νὰ λέγωσιν εἰς τοὺς ψηφοφόρους, εἰς μὲν τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κατζικοπούλου νὰ ῥίπτωσιν εἰς τὸ ναὶ, εἰς δὲ τὸν συνδυασμὸν τοῦ Καρδαρᾶ εἰς τὸ ὄχι. Τὸ αὐτὸ δὲ ἐπέτρεψε καὶ εἰς τὸν ὑποψήφιον Κατζικόπουλον, ὅστις ἵστατο ἔμπροσθεν τῶν καλπῶν ἀπειλῶν τοὺς ψηφοφόρους, ἵνα ψηφίζωσι τὸν συνδυασμόν του καὶ καταψηφίζωσι τοὺς ἀντιθέτους.» Ἀκούσατε, κύριοι, τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦμαι, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσητε μετὰ προσοχῆς, διότι θὰ γνωρίσητε τὸ ὕφος γνωστοῦ ἀνδρός. (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐπιτροπὴ κηρύσσει ψεύστην ἀναιδῆ καὶ συκοφάντην τὸν ἐνιστάμενον, διότι ὁ ὑποψήφιος Κατζικόπουλος οὔτε ἔμπροσθεν τῶν καλπῶν ἵσταται, ὡς ἀναιδέστατα ἰσχυρίζεται ὁ ἐνιστάμενος, ἵσταται δὲ ὁ εἰρημένος ὑποψήφιος ἀπέναντι τῆς τραπέζης τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπιβλέπων τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς παραδιδόμενα σφαιρίδια· εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν καὶ ἀπέναντι ἵσταται ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καρδαρᾶ· προστίθησι δὲ, ὅτι ὁ Κατζικόπουλος δεικνύει εἰς τοὺς φίλους του ἐκλογεῖς τὸ σημεῖον τῶν καλπῶν τοῦ συνδυασμοῦ του καὶ τοὺς προτρέπει νὰ ψηφοφορήσωσιν αὐτὸν, ὁ δὲ ἐνιστάμενος προσκαλεῖ τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφίζωσιν εἰς τὰς κάλπας τοῦ ἀντιθέτου συνδυασμοῦ· οὐδὲν ἄλλο γίνεται.»

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι ὑπογεγραμμένοι εἰς αὐτήν;

§140ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν, ἕνας, δύο, τρεῖς, εἶναι καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἐνιστάμενος, αὐτὸς ὁ ἀναιδέστατος· ὑπογράφουν βεβαίως τὴν πρᾶξιν πάντες οἱ συμπράξαντες. Ἐπιχειρήματα εἶν’ αὐτά!

§141ΖΩΧΙΟΣ. Μὰ λέγει καὶ διὰ τὸν ἄλλον.

§142ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Καλά, ὁ καθεὶς τὴν ἔχει τὴν συνείδησιν χώρια. Τώρα ἐγὼ συμπεραίνω ὅτι ἀπήτει ψήφους καὶ αὐτὸ τὸ συμφέρον εἶχε, καὶ ἀφοῦ ἔδιδε τὰ σφαιρίδια, θὰ ἰδῆτε τὶ ἐβγῆκε μ’ αὐτὰ τὰ σφαιρίδια καὶ μὴ σπεύδετε, κύριοι· δι’ αὐτὸ προσεκλήθη ὁ ἀνακριτής. Αὐτὸς ὁ ἐνιστάμενος, ὁ ἀναιδέστατος, εἶχε τὴν τόλμην νὰ εἴπῃ, ἂς προσέλθῃ ὁ ἀνακριτής· ἀλλ’ ὁ ἀνακριτὴς δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας νὰ βεβαιώσῃ αὐτὰ, ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας εἰς τοῦτο, ὅτι ἐγένετο ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας βία· πρώτην φορὰν βεβαιοῦται βία.

§143ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τὸν Καρδαρᾶν βέβαια.

§144ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Βέβαια, ἀπὸ τὸν Καρδαρᾶν. Βλέπετε ὅτι ἐγίνετο οὐχὶ πρὸ, οὐχὶ μετὰ, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρᾶξιν, καὶ αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον, κύριοι, διότι τὸ θῦμα ὅταν κρεουργῆται δὲν ἔχει ἄλλην ἀπόδειξιν παρὰ τὰς κραυγάς του, δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ ἐπικαλῆται τὸν ἀνακριτὴν νὰ τὰ βεβαιώσῃ, καὶ τίς ἐτόλμα νὰ δώσῃ ἐνστάσεις ἀφοῦ ὑβρίζετο ὁ ἀναιδέστατος συκοφάντης......

§145ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπογεγραμμένα;

§146ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μὰ δὲν παίζω, κύριοι, εἶναι ὑπογεγραμμένα.

§147ΖΩΧΙΟΣ. Μὰ αὐτὰ εἶναι ἕως ἐδῶ παιγνίδια. Ὁ Κατσικόπουλος διαψεύδει αὐτά.

§148ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ Κατσικόπουλος διαψεύδει αὐτά. Ἂς τὰ διαβάσω λοιπὸν νὰ ἰδῆτε ὅτι δὲν τὰ διαψεύδει· τώρα, τώρα (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ καθῆκον ὀφείλει ν’ ἀποκρούσῃ μετ’ ἀγανακτήσεως τὴν ἔνστασιν ταύτην, διότι στηρίζεται εἰς τὸ ψεῦδος, καθόσον ἐὰν συνέβαινέ τι οἱ παρόντες ἀντιπρόσωποι ὅλων τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν ἤθελον κάμει τὰς ἀναγκαίας ἐνστάσεις ὡς καὶ αὐτὸς ὁ ὑποψήφιος Θερμογιάννης, ὅστις καὶ σήμερον καὶ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς παρευρέθη ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι. Ἡ σιωπὴ λοιπὸν τούτων, παρόντων κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, εἶναι ἀρκοῦσα ἄρνησις τῶν λόγων τῆς ἐνστάσεως τοῦ ἀπόντος Καρδαρᾶ.»

§149ΤΙΝΕΣ. Τὰ διαψεύδει.

§150ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριε ἐλέησον! ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω πῶς κουβεντιάζουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί· διαψεύδει τὰ πράγματα αὐτὰ ὁ Κατσικόπουλος;

§151ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κύριε Ῥοντήρη, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν· ὅτι παραδόξως εἰς αὐτὰ τὰ πρακτικὰ αἱ ἐνστάσεις μὲ τὰς ἀπαντήσεις τῶν ἐπιτροπῶν ἑνοῦνται εἰς μίαν πρᾶξιν, ὑπογράφονται δὲ καὶ οἱ ἐνιστάμενοι, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι· δὲν ἐγένετο ὡς παντοῦ γίνεται, εἶναι μία πρᾶξις, εἰς τὴν ὁποίαν περιέχεται καὶ ἡ ἔνστασις καὶ ἡ ἀντίκρουσις.

§152ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ποῖον εἶναι ὀρθώτερον δικαστικῶς κρινόμενον σᾶς ἐρωτῶ;

§153ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἠθέλησα νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ αἱ δύω μερίδες εἶναι ὑπογεγραμμέναι.

§154ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τώρα τί ἰδέαν ἔχετε περὶ μιᾶς ἐπιτροπῆς τοιαύτης, ἡ ὁποία λέγει ὅτι, ἂν ἦσαν αὐτὰ ἀληθῆ, θὰ ἐγίνετο ἔνστασις, δηλ. ἔνστασις τοιαύτη δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν εἴχετε μόνον αὐτὸ τὸ φύλλον, ἠθέλατε πιστεύσει τῷ ὄντι ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι δὲν ἔκαμον τοιαύτην ἔνστασιν, τοιαύτη εἶναι ἡ θρασύτης τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀναιρῇ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἡ ἰδία ἐβεβαίωσε. Κύριοι, ἔχετε ὑπομονὴν ν’ ἀναγνώσω ὀλίγα τινὰ ἐκ τοῦ ἐγγράφου, ὑπ’ ἀριθ. 1638, τοῦ ἐπάρχου πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. «Εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος, κατόπιν πεντήκοντα δραχ. προστίμου ἐπιβληθέντος εἰς τὸν δήμαρχον δι’ ἀποφάσεώς μου, ἤρξατο καὶ ἐπεραιώθη ἡ ἀναθεώρησις ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 8 ἐπιτροπῆς. Ἡ ἀναθεώρησις ἐγένετο, κατὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 304 ἀπὸ 6 τρέχοντος μηνὸς ἀναφορὰν τοῦ εἰρημένου δημάρχου, ἀλλὰ δὲν ἐξετέθη εἰσέτι ὁ ἀναθεωρηθεὶς ἐκλογικὸς κατάλογος». Τί σημαίνει αὐτό; Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῷ ἄρθρῳ 8 ἔκαμε τὴν ἀναθεώρησίν της, ὁ δήμαρχος δὲν ἐξέθεσε τὸν κατάλογον διὰ νὰ ὑπεξαιρέσῃ τὸ δικαίωμα τῶν ἐνστάσεων κατὰ τοῦ καταλόγου αὐτοῦ, ὅστις ἔβριθε, καθὼς εἶναι γνωστόν, ἀνηλίκων· ἀλλὰ δὲν ἐξετέθη εἰσέτι ὁ κατάλογος». Νομίζετε ὅτι ἐξετέθη κατόπιν; ὄχι, κύριοι, εἶναι ὡμολογημένον· τὸ ὡμολόγησε καὶ ὁ κύριος Κατσικόπουλος.

§155ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὡμολόγησα αὐτὸ διὰ τὸν δῆμον Σελληνοῦντος. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι τὸ ὑπουργεῖον διέταξε τὸν δήμαρχον Βερβαίνων, ἀλλὰ κατόπιν, πληροφορηθὲν ἀπὸ ἐπίσημον ἔκθεσιν ὅτι ὁ κατάλογος εἶναι ὁριστικὸς, ἔκαμεν ἓν τηλεγράφημα καὶ εἶπε, καλῶς ἐπράξατε διατάξαντες τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ 1875.

§156ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ 1875 ἢ τοῦ 1874;

§157ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ 1874.

§158ΡΟΝΤΗΡΗΣ (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἐγγράφου). «πρὸς ἀνάκρισιν· καὶ προσεκλήθη οὗτος καὶ αὖθις δι’ ἐντόνου διαταγῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ μετὰ τῆς κατὰ τὰ ἄρθρ. 11 τοῦ νόμου ἐπιτροπῆς, πρὸς ἀποφυγὴν τῆς κατ’ αὐτοῦ ἐφαρμογῆς τοῦ ἐδαφ. 6 τοῦ ἄρθρου 42 τοῦ νόμου.» Ὁ δυστυχὴς αὐτὸς ἔπαρχος τὴν 9 Ἰουνίου γράφει, ἡ δὲ ἐνέργειά του ἦτο προγενεστέρα, διότι καταγγέλλει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν πρᾶξιν, διότι ὁ νόμος δὲν τοῦ ἔδιδε ἄλλο δικαίωμα παρὰ νὰ ὑποβάλῃ ἓν πεντηκοντάδραχμον πρόστιμον, αὐτὸς λοιπὸν λέγει ὅτι ἡ φατρία τοῦ Κατσικοπούλου καταπιέζει εἰς τοσοῦτον βαθμὸν, ὥστε δὲν ἐξέθεσε τὸν κατάλογον τὸν ἀναθεωρηθέντα διὰ νὰ δεχθῇ τὰς ἐνστάσεις. Καὶ ἄλλο ἔγγραφον ἔχομεν τὴν 30 Ἰουλίου. Καὶ σημειώσατε, κύριοι, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν ἐνταῦθα ἄλλας ἀποδείξεις παρὰ τὰς ἐκ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν πηγαζούσας, αἵτινες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ βεβαιῶσι τὰ παρὰ τὸν νόμον γινόμενα. «Εἰς τὸν δῆμον Σελληνοῦντος συνῆλθε μὲν, συνεπείᾳ τῶν κατ’ ἐπανάληψιν διαταγῶν τοῦ ἐπαρχείου, ἡ κατὰ τὸ ἄρθρ. 11 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου ἐπιτροπὴ τὴν 14 λήγοντος μηνὸς πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός της καὶ ἐπεραίωσε τὰς ἐργασίας της τὴν 23· ἀλλ’ ἔκτοτε οὐδεμίαν ἔχω ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου, ἂν προσεκλήθη καὶ συνῆλθεν ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νόμου ἐπιτροπὴ πρὸς ἔκδοσιν τῶν ἐπὶ τῶν δοθεισῶν ἐνστάσεων ἀποφάσεών της, καί τοι προσεκλήθη οὗτος νὰ μοὶ ἀναφέρῃ καθ’ ἑβδομάδα περὶ τῆς προόδου τῆς ἐργασίας τῆς ἀναθεωρήσεως· ἐξωδίκως ὅμως ἔμαθον, ὅτι ἀνέβαλεν οὗτος τὴν πρόσκλησιν τῶν μελῶν τῆς διαληφθείσης ἐπιτροπῆς, διότι, ἐνῷ αὕτη κατὰ τὸν νόμον ὤφειλε νὰ συνέλθῃ τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως τῆς δεκαημέρου προθεσμίας τῆς ἀποδοχῆς τῶν ἐνστάσεων, ἤτοι τὴν 21, πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός της, προσεκλήθη νὰ συνέλθῃ αὔριον. Ἐκ τούτου προκύπτει ὅτι, διὰ τὴν ἔγκαιρον περαίωσιν τῆς προκειμένης ἐργασίας, ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ παρενέβαλεν ἐκ προθέσεως διάφορα προσκόμματα, ἀναβάλλουσα τὴν πρόσκλησιν τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν ἀδικαιολογήτως, ὥστε εὐλόγως πείθεταί τις ὅτι αὕτη εἶχε συμφέρον νὰ μὴ κατορθωθῇ ἡ ὁριστικότης καὶ ἡ ἐκτύπωσις τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τρέχοντος ἔτους, ὅπως αἱ ἐνεργηθησόμεναι ἐκλογαὶ ἐνεργηθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ ἔτους 1874. Τὸ ἐπαρχεῖον προσεπάθησε δι’ ἐπανειλημμένων διαταγῶν καὶ διὰ τιμωρίας, ἣν ἐπέβαλεν εἰς τὸν σχετικὸν δήμαρχον, νὰ κατορθώσῃ τὴν περαίωσιν τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου καὶ εἰς τὸν εἰρημένον δῆμον, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη· μὴ ἔχον δ’ ἄλλο νὰ πράξῃ, θέλει καταγγείλῃ αὐτὸν εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν ἐπὶ παραβάσει τῶν σχετικῶν ἄρθρων τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου.» Τώρα, κύριοι, αὐτὴ εἶναι μία ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σελλινοῦντος, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν κάμνομεν, ἀλλὰ ὁ ἔπαρχος, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἡ μηδαμῶς ἐνδιαφερομένη. Εἶναι ἔνστασις περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σελλινοῦντος γενομένη πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ οὐχὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν, ὅτε αἱ τοιαῦται ἐνστάσεις δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς προερχόμεναι ἀπὸ συμφέρον· ἐνίσταται ἀμείλικτος ἡ δημόσιος ὑπηρεσία μέχρις ἀπειλῆς· λέγει ὁ ἔπαρχος, εὑρίσκω ἔγκλημα καὶ θέλω νὰ τὸ καταγγείλω. Τί σᾶς ζητοῦν ἄλλο καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι παρὰ δικαιοσύνην, ἥτις ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ζητηθῇ σύμφωνα μὲ τὴν ἔνστασιν καὶ τοῦ δυστυχοῦς ἐπάρχου· ἔνστασις στρεψόδικος εἶναι αὕτη τοῦ παθόντος; Εἶναι γεγονότα προερχόμενα ἀπὸ πρόσωπον ἀνώτερον πάσης μομφῆς, πάσης ὑπονοίας. Τοιαῦται, κύριοι, ἀσχημίαι δὲν ἐπαρουσιάσθησαν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τὴν περυσινὴν, κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ 1873, τοῦ 1872, τοῦ 1869. Ἡ πορεία αὕτη, κύριοι, δὲν ἦτο ἀνεπτυγμένη καὶ εἰσέτι δὲν διεδόθη πανταχοῦ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι, μᾶς ἀπησχόλει ἡ λόγχη, ἡ καλπονόθευσις, ὁ ἀποκλεισμὸς τότε· ἀλλὰ εἶπα καὶ προχθὲς κ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι καὶ ὁ ἀποκλεισμὸς ἦτο τίποτε καὶ ἡ λόγχη καὶ ἡ καλπονόθευσις. Τὰ τρία ταῦτα ἐγκλήματα ἠδίκουν τοὺς ἀποτυχόντας κατὰ δεκάδας, ἀλλ’ ἡ πλαστογραφία τῶν καταλόγων ἀδικεῖ αὐτοὺς κατὰ ἑκατοντάδας· ἑκατοντάδες συμπολιτῶν σας δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου στεροῦνται τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου. Δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ, κύριοι, πρᾶγμα νὰ στερῶνται δεκάδες ψήφων ἀπὸ τοῦ νὰ στεροῦνται ἑκατοντάδες. Διατί ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς λόγχης εἶναι ἰσχυρότερος τῆς πλαστογραφίας; ἡ πλαστογραφία δὲν εἶναι βαρύτερον ἔγκλημα ἢ ἡ βία ἑνὸς στρατιώτου ἢ ἑνὸς τραμπούκου; ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι φοβερώτερον εἶναι τὸ ἔγκλημα τοῦ ἀποκλεισμοῦ διὰ τοῦ καταλόγου, διότι δι’ αὐτοῦ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκλεισθῶσι καὶ χίλιοι ψηφοφόροι. Ἐδῶ, κύριοι, εὐτυχῶς δὲν ὑπάρχει ἔνστασις ὅτι ἔχομεν τὴν ὁριστικότητα τοῦ καταλόγου· ὄχι ἐδῶ δὲν χωρεῖ, δὲν βοηθεῖται τὸ ἔγκλημα ὑπὸ στρεψοδίκου ἐνστάσεως, διότι ταῦτα πάντα ὑπ’ οὐδεμιᾶς δικαστικῆς ἀρχῆς ἐκηρύχθησαν ὁριστικά· εἰσέτι δὲν ἔχετε κατάλογον ὁριστικὸν, ἀλλὰ κατάλογον παρανόμως καὶ δολίως ἐκμεταλλευθέντα ὑπὸ φατρίας....

§159Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν ἰδικόν σου δῆμον γίνονται αὐτά. (Θόρυβος).

§160ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, τί ἔκαμεν ἡ ἀντίπαλος μερίς; διὰ τοῦ στρατηγήματος αὐτοῦ ἐνέγραψε πλέον τῶν 300 ψηφοφόρων, ἀνηλίκων παίδων, τοὺς ὁποίους διὰ τῶν ἐνστάσεων ἠδύνατο ἡ παθοῦσα μερὶς νὰ ἀφαιρέσῃ. Ἀλλὰ νομίζετε, κύριοι, ὅτι αὐτὴ εἶναι μόνον ἡ ζημία; ἠδυνάμην ἄπειρα νὰ εἴπω, πλὴν περιορίζομαι μόνον εἰς τοὺς ἑξῆς δύο λόγους· ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ ἀντίπαλος μερὶς κατεσκεύασεν ἕνα κατάλογον ὅπως τὸν ἤθελε καὶ τὸν ἐπλήρωσεν ὅπως ἤθελε, συνεκρότησε καὶ τὸν συνδυασμὸν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς. Ἄπειροι εἶναι οἱ ἐκλογεῖς εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν, οἵτινες δὲν εἶναι ἀφωσιωμένοι οὔτε εἰς τὸν ἕνα οὔτε εἰς τὸν ἄλλον καὶ οἵτινες κλίνουν ὅπου βλέπουν τὴν δύναμιν, καὶ ἄπειροι εἶναι οἱ φρονοῦντες ὅτι ὁ Κατσικόπουλος, κατέχων δύο καταλόγους μὲ δύο χιλιάδας ψήφους Βερβαίνων καὶ Σελληνοῦντος, θὰ ἦτο ἀκαταμάχητος· λοιπὸν λέγω, ὅτι δὲν εἶναι τριακόσιοι μόνον ψῆφοι τὰ ἠθικὰ ἀποτελέσματα, εἶναι πλείονα· διότι μεταβάλλεται τὸ φρόνημα τῆς ἀντιπάλου μερίδος, ἀποθαῤῥύνεται ἡ ἄλλη, καὶ ἡ πάλη εἶναι ἄνισος, καὶ δὲν δύναται παρὰ ἀπὸ ὑμᾶς νὰ ζητήσῃ τὸ ἴσον καὶ τὸ δίκαιον. Δὲν περιωρίσθη εἰς αὐτὸν ἡ φατρία ἡ περὶ τὸν κ. Κατσικόπουλον, διότι βεβαίως δὲν ἀποδίδω αὐτὰ εἰς τὸν κ. Κατσικόπουλον, ὅστις οὔτε κατοικεῖ ἐκεῖ· ὁ δήμαρχος, ἡ φατρία του, 15 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ὁπλίζει πολλὰ ἄτομα καὶ ἐπιβάλλεται κατὰ τῆς ἄλλης καὶ τῇ ἐπιβάλλει σιωπὴν καὶ ἀδράνειαν καὶ ἀποθαῤῥύνει πᾶσαν ἐνέργειάν της, τῆς φιμόνει τὸ στόμα νὰ μὴ εἴπῃ κανεὶς περὶ Κατσικοπούλου, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ὑβρίζοντο, ἐπροπηλακίζοντο.

§161Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγετε ἀλήθειαν, διότι αὐτοὶ ἐζήτησαν τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν· σεῖς προβαίνετε περαιτέρω.

§162ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἀκούσατε, κύριοι, ἂν λέγω ψεύματα ἐγώ, ὅστις ὅ,τι λέγω τὸ ἐξάγω ἀπὸ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἀναγινώσκω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. πρωθυπουργὸν νὰ μὲ διαψεύσῃ ἂν δὲν λέγω τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ὥπλισε τοὺς θρασυτέρους ὅπως ἐπιβληθῇ κατὰ τῆς ἄλλης μερίδος· (ἀναγινώσκει ἀναφορὰν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον, καταγγέλλουσαν τὸν δημοτικὸν ἀστυνόμον ὅτι ὥπλισε πολλοὺς καὶ ἔθεσεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς των στέμμα.) Κύριοι, δὲν ἀγνοῶ τὴν συμπάθειαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν καμμίαν φορὰν εἰς τοὺς παρακαθημένους ἐνταῦθα, καὶ τὴν προκατάληψιν· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμώμεθα ὅτι καὶ οἱ ἀποτυχόντες ἦσαν συνάδελφοι ὑμῶν, καὶ νὰ ἐνθυμηθῶμεν πῶς ἐθυσίασαν τὸ ὑψηλὸν ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ, καὶ διατί τὸ ἐθυσίασαν· δὲν ἐξετάζω οὔτε πῶς, οὔτε διατί, ἀλλὰ ἀναγνωρίζω πάντοτε ὅτι ἦσαν συνάδελφοι καὶ δικαιοῦνται νὰ ἀπαιτήσωσι δικαιοσύνην ὅταν δι’ ἐγγράφων βεβαιοῦνται τὰ ἐγκλήματα. Ἐγὼ ἀναγινώσκω ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπλασα κατὰ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἔγγραφα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα οὐχὶ ἐνδιαφερόμενος κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἀπέστειλε. Σᾶς εἶπον ἐξ ἀρχῆς, κύριοι, ὅτι δὲν θὰ εἴπω μίαν λέξιν, ἥτις νὰ μὴ στηρίζεται εἰς ἔγγραφον. Ὑπάρχει ἐδῶ, κύριοι, ἓν ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου, τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ τὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, ἀριθ. 2390· τουλάχιστον ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἀποτυχόντας τὸ δικαίωμα τοῦτο. Δὲν εὑρίσκω τὸ ἔγγραφον.

§163ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν λέγετε τὴν περίληψιν, κ. Ῥοντήρη, καὶ ἄν τις τὸ ἀμφισβητήσῃ, τότε....

§164ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὑπάρχει λοιπὸν ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει εἰς τοὺς δημάρχους νὰ αὐξήσωσι τὸν ἀριθμὸν τῶν κλητήρων.

§165Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι γενικόν;

§166ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ δήμαρχος Σελληνοῦντος δὲν ἤκουσε τὸ ἔγγραφον.

§167ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸ ἔγγραφον, καὶ τότε θὰ σᾶς διαψεύσω.

§168ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Λοιπὸν ὁ δήμαρχος αὐτὸς ὥπλισε δῆθεν κλητῆρας περὶ τοὺς 25 καὶ περιεφέρετο ἐν τοῖς χωρίοις. Σᾶς ἀναγινώσκω, κύριοι, τὸ ἔγγραφον τοῦτο ὡς καὶ τὰς ἀναφορὰς τῶν ἐνισταμένων. Κύριοι, ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἐπεδόθη καὶ εἰς τὸν ἀνακριτὴν, προσκαλούμενον νὰ ἀποδείξῃ τὸν Καρδαρᾶν ψευδόμενον.

§169ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ τί ἔγεινε;

§170ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν, δὲν τοῦ τὸ ἐπέτρεψεν ἡ ἐπιτροπή.

§171ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀνακριτὴς ὄχι μόνον δὲν ἐβεβαίωσεν, ἀλλὰ συνέταξεν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας διέψευσεν ὅλας τὰς ἐνστάσεις, ἐνήργησεν ἀνακρίσεις, ἐξητάσθησαν ἀντιπρόσωποι τῶν ἀντιθέτων καὶ ἐβεβαίωσαν τὸ ψευδὲς τῶν ἐνστάσεων, ἐξεδόθη βούλευμα, διὰ τοῦ ὁποίου κηρύττονται ψευδῆ αὐτὰ καὶ κηρύττονται ἀθῶοι οἱ σφαιριδιοδόται, ὁ δήμαρχος, ὁ ἀστυνόμος, ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὅλοι οἱ κατηγορούμενοι.

§172ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ εἰσαγγελέως ὁποία εἶναι;

§173ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παραπεμπτική.

§174ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἠξεύρετε, ἐὰν ἦναι ἐνώπιον τῶν ἐφετῶν ὑπόδικοι εἰσέτι;

§175ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω, ὅτι εἶσθε ἐν γνώσει.

§176ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Βέβαια.

§177ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς συγχαίρω διὰ τὸ ἐνδιαφέρον.

§178ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι ἐξήτασα τὴν ὑπόθεσιν. Τοῦτο μόνον θέλω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις τυχαία ἐνώπιον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ προεκλήθη ἡ δικαστικὴ βεβαίωσις, καὶ ἦτο πρόχειρος, ἐὰν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἤθελεν· (ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν) «τὸ τοιοῦτον ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ὡς δικαίωμά της». Ἐπιθυμῶ νὰ σημειωθῇ τοῦτο, κ. στενογράφε. Αὐτὸ εἶναι τὸ δικαίωμα τὸ νέον τὸ ὁποῖον ἀναγράφει ἡ ἐπιτροπὴ, δηλαδὴ ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ψηφοφόρος νὰ περιτυλίσσῃ εἰς χαρτίον ἢ εἰς σιγαρόχαρτον τὸ σφαιρίδιόν του, διὰ νὰ δεικνύῃ ποῖον ἀγαπᾷ καὶ ποῖον ἀποστρέφεται. Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι συνάδελφοί μας, καὶ ἦσαν καὶ πέρυσι συνάδελφοι, καὶ ἠξεύρετε πῶς ἐτίμησαν τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. Αὐτοὶ λέγουν, ὅτι δὲν ἦτο εἷς, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζωχιός. Ἀλλ’ ὅταν μία ἐπιτροπὴ ἀναγράφῃ ὡς δικαίωμα, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ φανερὰ ψηφοφορία, σᾶς μένει ὁ παραμικρὸς δισταγμός, ὅτι ἐγένετο παραβίασις;

§179ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εὑρέθησαν αὐτὰ τὰ σφαιρίδια κατὰ τὴν διαλογὴν, παρούσης τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἢ ὄχι;

§180ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ εὑρέθησαν, ἀφοῦ ἐῤῥίφθησαν καὶ ἀφοῦ βεβαιοῦται; Ἡ ἔνστασις δὲν λέγει μόνον ὅτι ἐτίθεντο εἰς λευκὰ χαρτιὰ ἀλλὰ καὶ ἐδαγκάνοντο, καὶ φθάνει μόνον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπέτρεπε νὰ ἐπισημαίνωνται τὰ σφαιρίδια ὑπὲρ αὐτῶν τῶν συναδέλφων τοῦ κ. Κατσικοπούλου. Ἀκούσατε καὶ ἄλλο· λέγει ὅτι ὁ Κατσικόπουλος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς ἐκλογεῖς· ἐδῶ εἶναι ἡ κάλπη ἡ ἰδική μου, ἐδῶ εἶναι τοῦ τάδε, ἐδῶ τοῦ τάδε, ἔργον ὅπερ κάμνει ὁ σφαιριδιοδότης. «Εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι ὁ ὑποψήφιος Κατσικόπουλος ἵστατο ἀπέναντι τῆς τραπέζης τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπετήρει τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς λαμβάνοντας καὶ διανέμοντας τὰ σφαιρίδια πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι παράβασις, ἀλλὰ δικαίωμα τὸ ὁποῖον τοῦ χορηγεῖ τὸ ἄρθρον 41 ἐδάφιον 6 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, καὶ ἑπομένως ἡ Ἐπιτροπὴ ὤφειλε νὰ τὸν δεχθῇ καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ τοῦ ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο.» Εἰς ταῦτα, Κύριε Βελλιανίτη, ἐπειδὴ εἶσθε εἰσηγητὴς, ἔχετε τίποτε νὰ μ’ ἐρωτήσητε;

§181ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρέπει πρῶτον νὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἂν ἡ ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐβεβαίωσεν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἂν δηλ. ὅσοι ὡδηγοῦντο ἀπὸ τὸν κ. Κατσικόπουλον, ὡδηγοῦντο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἂν εἶχον περιτετυλιγμένα τὰ σφαιρίδια κτλ.

§182ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ἡ ὑβρίζουσα τοὺς ἐνισταμένους ὡς συκοφάντας, θέλετε νὰ σᾶς βεβαιώσῃ ὅτι τόσοι ἦσαν οἱ ψηφοφορήσαντες· ἡ Ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι οὐδὲ κἂν τοὺς ἐμέτρησε.

§183ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπιμένω ζητῶν ἀπάντησιν· διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι συμπεράσματα.

§184ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἀκόμη θέλετε ἀπάντησιν; Ὑπάρχει βεβαιωμένον ἐν τῇ ἐκθέσει σας, ὅτι ἐγένετο ψηφοφορία μὲ λευκὸν χάρτην; Ὑπάρχει ἐγγεγραμμένον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐνέγραψεν ὡς δόγμα ὅτι ἠδύνατο νὰ γίνῃ ψηφοφορία τοιαύτη;

§185ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν μοὶ ἀπηντήσατε. Ἑπομένως δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μ’ ἐρωτᾶτε.

§186ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κατὰ τὴν διαλογὴν εὑρέθησαν σφαιρίδια περιτετυλιγμένα μὲ λευκὸν χάρτην; Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει, ὅτι ἓν εὑρέθη.

§187ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα νὰ μᾶς εἴπητε τῆς διαλογῆς.

§188ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν τὴν εἶδον τὴν διαλογὴν καὶ δὲν γνωρίζω ἂν ἦλθεν εἰς τὸν νοῦν των νὰ τὸ βεβαιώσουν. Ὅ,τι εἶπον, τὸ μετεχειρίσθην ὡς ἔνδειξιν περὶ τοῦ πῶς ἐγένετο ἡ διαλογὴ, καθ’ ἣν ἐπέκειτο ὁ κ. Κατσικόπουλος.

§189ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, εἶναι ἀπόδειξις τῆς εἰλικρινείας τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ἂν δὲν ἦτο εἰλικρινὴς, δὲν ἤθελε γράψει αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Σᾶς ὁρκίζω εἰς ὅ,τι, δὲν λέγω μεγαλείτερον, ἀλλὰ ὅ,τι μικρότερον ἱερὸν ἔχετε, τοιαύτας ἐνδείξεις ἀπηντήσατέ ποτε ἐκτὸς τῆς καλπονοθεύσεως, ἐνδείξεις βίας καὶ παραβιάσεις τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας;

§190ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριοι, ἡ ἀπόδειξις τῆς νοθείας τῆς ἐκλογῆς ἦτο μὲν ἐργώδης, ἀλλ’ ἦτο εὔκολος, διότι ἐστηρίζετο εἰς ἔγγραφα βεβαιοῦντα, ὅτι ἐστερήθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἀποτυχούσης φατρίας τὸ δικαίωμα τοῦ ἐνίστασθαι κατὰ τῶν πλαστῶν ἐκλογέων, οὓς ἔπλασεν ὁ κύριος Κατσικόπουλος καὶ οἱ περὶ αὐτόν. Ἡ ἀπόδειξις τῆς νοθείας ἦτο μὲν ἐργώδης, ἀλλ’ ἦτο πλήρης ὡς πρὸς τὸν ὁπλισμὸν τῆς μιᾶς μερίδος, ἥτις ἐπέβαλε τὴν θέλησίν της εἰς τὴν ἑτέραν καὶ τὴν κατεδίκασεν εἰς σιγὴν καὶ ἀδράνειαν ἐπὶ 15 ἡμέρας. Ἀπεδείχθη εὐκόλως ὑπὸ τῆς διοικήσεως, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς ἐγένετο διὰ τῆς βίας, καὶ ὅτι ὁ Κατσικόπουλος ἐγένετο σφαιριοδότης καὶ ἐδείκνυε τὰς κάλπας, ἐνῷ τοῦτο εἶναι ἔργον τοῦ σφαιριοδότου καὶ οὐχὶ ἐξουσία καὶ δικαίωμα τοῦ δικαζομένου· ἀπεδείχθη ὡσαύτως, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς οὐδὲν ἐλογίσατο τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν, διότι λέγει, ὅτι ὁ ὑποψήφιος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁδηγῇ τὸν ψηφοφόρον εἰς τὰς κάλπας, καὶ νὰ βάλλῃ τὸ σφαιρίδιον εἰς σιγαρόχαρτον διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὁ ψηφοφόρος, ὅτι τοὺς μὲν φίλους του ἐκτιμᾷ, τοὺς δὲ ἀντιπάλους ἀποστρέφεται. Ἠδυνάμην ν’ ἀποδείξω καὶ ἄλλα, ἀλλ’ οὔτε δύναμαι ἤδη οὔτε θέλω νὰ μεταβάλλω διαθέσεις. Ἐὰν αἱ κατὰ καιροὺς Βουλαὶ δὲν ἔλεγον τὸ beati possidentes, ἀλλ’ ἐξεδίκαζον αὐστηρότερον τὰ ἐγκλήματα, θὰ εἴχομεν ἐλάχιστα ἀνομήματα κατὰ τὰς ἐκλογὰς, θὰ εἴχομεν γνησιώτερον κοινοβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μέγιστον τῶν ἀγαθῶν ἐν τῇ πολιτείᾳ, ὡς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, ἂν ᾖναι ἀνάγκη νὰ μεταβῶ εἰς τὸν δῆμον Βερβαίνων. Τοῦτο γνωρίζω, ὅτι ἐκοπίασα πολὺ καὶ ζῆλον πολὺν δὲν ἔχω νὰ ἐξακολουθήσω τὰ τοῦ δήμου τούτου. Μ’ ὅλον τοῦτο, νομίζω καθῆκον νὰ διαλάβω τινὰ ἐν ὀλίγοις καὶ περὶ τούτου. Ἐν τῷ δήμῳ Βερβαίνων ἐγένετο πίεσις διὰ φυγοδίκων, ἐν οἷς ἦτο καὶ ὁ ἀδελφὸς τοῦ δημάρχου, καὶ φυγόδικος ἀδελφὸς τοῦ δημάρχου γνωρίζετε τί ἐστι· δηλαδὴ ἄνθρωπος μὴ φοβούμενος ἔνταλμα συλλήψεως, μὴ φοβούμενος χωροφύλακας, μὴ φοβούμενος στρατιώτας, δηλ. ἄνθρωπος περιβεβλημένος τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ἀφίνω τὴν κατηγορίαν ταύτην καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι καὶ ἐνταῦθα ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο ἄνευ καταλόγου, ἐλήστευσαν οἱ ἐπιτυχόντες ἓν ἱερὸν δικαίωμα τῶν ἀποτυχόντων, διὰ τρόπου ὁμοίου μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἔπαθον τὰ αὐτὰ ἐν τῷ δήμῳ Σελληνοῦντος. Ἐνταῦθα ἐστερήθησαν οἱ ἀποτυχόντες τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναθεωρήσεως, ἐνταῦθα τοῦ δικαιώματος τῆς ἐνστάσεως· ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς προσέβαλε τὴν ἀποτυχοῦσαν δι’ ἄλλου τρόπου, διὰ ψευδοῦς ἀναθεωρήσεως καὶ ὑποβολιμαίας. Κύριοι, ὁ δῆμος αὐτὸς καταδικάζεται ἀπὸ τὸ τμῆμα ὅτι εἶναι ἄκυρος, διότι παρουσιάζει ἓν ἔκτρωμα ἀναθεωρήσεως, ἓν ἔκτρωμα καταλόγου, ἐκτεθέντος, ἀναθεωρηθέντος, τυπωθέντος ἐντὸς 8 ἡμερῶν, καὶ δικασθέντος δῆθεν ἀπὸ τὸ πρωτοδικεῖον. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως λέγει· ναὶ μὲν εἶναι ἄκυρος ὁ κατάλογος, ἀλλ’ ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς δὲν μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα· σημειώσατε δὲ, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντένστασις χρησιμεύει κατὰ τῆς ἐνστάσεως τῆς καλπονοθεύσεως, ὅτι εἷς δῆμος παρουσίασε καλπονόθευσιν ἐξ 100 ψήφων. Ἑπομένως θέλει τὸ τμῆμα νὰ παρίδῃ τὴν ἔνστασιν ταύτην, διότι δὲν μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐνταῦθα ὅμως δὲν ἔχει οὕτως. Ἐδῶ ἡ ἔλλειψις εἶναι ῥιζικὴ, ἐδῶ πρόκειται ν’ ἀκυρώσωμεν οὐχὶ ψηφοφορίαν, ἀλλὰ δῆμον ὁλόκληρον, οὐχὶ ὡρισμένους ψηφοφόρους. Αὐτὸς ὁ δῆμος ἔχει ψηφοφόρους 998, μοὶ φαίνεται, καὶ ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει κατάλογος, πῶς δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ὅτι δὲν χρειάζεται ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς; διότι ἐνδέχεται νὰ ἐψήφισαν ὀλίγοι, ἢ καὶ νὰ ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς ἀντιπάλου μερίδος ἄλλοι. Πολεμῶ λοιπὸν τὴν ἀντένστασιν αὐτήν. Καὶ ἠξεύρετε πῶς σκέπτονται οἱ προτείνοντες τὴν ἀντίστασιν; λέγουν τὰ ἑξῆς· ἡμεῖς σοῦ δίδομεν καὶ τὰς 250 ψήφους, ἃς δὲν ἔλαβες, δὲν εἶσαι καὶ πάλιν βουλευτής. Ἀλλ’ εἶναι λογικὸς αὐτὸς ὁ ἰσχυρισμός· ἡ ἔλλειψις εἶναι ῥιζικὴ καὶ τὰ ἀποτελέσματα πρέπει νὰ ᾖναι ῥιζικά. Ἡ ἔλλειψις ἀφορᾷ τὴν ἔλλειψιν τοῦ καταλόγου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ Θερμογιάννης λέγει, δὲν ἀδικοῦμαι μόνον κατὰ 250 ψήφους, τὰς ὁποίας σεῖς προσεθέσατε, ἀλλὰ καὶ κατὰ ἑτέρας 300, τὰς ὁποίας ἠδυνάμην δι’ ἐνστάσεως νὰ διαγράψω καὶ δὲν μοὶ ἐδόθη τὸ δικαίωμα. Ἡ ἐκλογὴ, κύριοι, εἶναι ἄκυρος, διότι σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι ἐκλογὴ δὲν ἔλαβε χώραν. Ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ δημάρχου τῆς 8 Ἰουνίου λέγον, ὅτι ἦτο ἀδύνατος ἡ συγκάλεσις συμβουλίου δημοτικοῦ ἵνα γείνῃ ἡ κλήρωσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀναθεωρήσεως, καὶ ἐν τούτοις εἰς τὰς 18 Ἰουνίου τυποῦται ὁ κατάλογος, ὁ διορθωθεὶς ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἀναθεωρήσεως, ὡς ὑποστὰς τὸ στάδιον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐνστάσεων, κατὰ τὸ ἄρθρον 16, διὰ κλεψιδικίας πασῶν τῶν προθεσμιῶν καὶ πασῶν τῶν ἐνστάσεων καὶ αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐφέσεως τῆς ἀντιπάλου μερίδος. Ἡ κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη ἐπληροφορήθη ταῦτα, ἐταράχθη, διότι, μοὶ φαίνεται, ὅτι τοιαύτην θρασύτητα πλαστογραφίας δὲν ἀπήντησεν εἰς οὐδεμίαν οὐδενὸς δήμου ἐκλογήν.

§191Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἰδικός μου δῆμος εἶναι τοιοῦτος.

§192ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Προσκαλεῖ ἡ Κυβέρνησις τὸν νομάρχην ν’ ἀφαιρέσῃ τὸν ὑποβληθέντα κατάλογον ἀπὸ τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα γείνῃ τέλος πάντων ἡ ἐκλογὴ μὲ ἕνα νόμιμον κατάλογον περιβεβλημένον τὸ κῦρος τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, οἷος εἶναι ὁ τοῦ 74· ἐστάθη ἀδύνατον. Τί ἀπήντησεν ὁ νομάρχης; Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα. Εὑρίσκω ἓν τηλεγράφημα τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας· «Ἐπιδιώξατε ἀναπλήρωσιν ἐλλείψεων καταδειχθεισῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20637 διαταγῆς περὶ ἐκλογικοῦ καταλόγου Βερβαίνων καὶ διαβιβάσατε ἀποτέλεσμα πρὸς ἐκτίμησιν καταγγελιῶν κατὰ δημάρχου». Ἕτερον τηλεγράφημα τοῦ ὑποψηφίου βουλευτοῦ Δ. Σαρηγιάννη· «Ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος Βερβαίνων εἶναι νόθος καὶ ὅλως ἄκυρος, ὡς στερούμενος πασῶν τῶν νομίμων διατυπώσεων· αὐθαιρέτως ἀφῃρέθησαν ἐκλογεῖς πάμπολλοι, προστεθέντων πλείστων νηπίων». Ἕτερον τηλεγράφημα τοῦ νομάρχου Ἀρκαδίας πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· «Ἐπὶ ἀναθεωρήσεως καταλόγου Βερβαίνων δὲν ἐξεδόθη ἀπόφασίς τις τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 16 ἐπιτροπῆς, μὴ γενομένης ἐνστάσεως, ἀνετυπώθη δὲ κατάλογος χωρὶς νὰ ἀποσταλῶσι πρακτικὰ προέδρῳ πρωτοδικείου κτλ». Ἄλλο τηλεγράφημα....

§193ΤΙΝΕΣ. Τί ζητεῖτε, κύριε Ῥοντήρη;

§194ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Θέλω τὸ τηλεγράφημα.

§195ΤΙΝΕΣ. Εἴπατε διὰ ζώσης φωνῆς τί ἐμπεριέχει, καὶ ἐὰν ἀμφισβητηθῇ, τότε μάλιστα......

§196ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀμφισβητηθῇ, διότι τότε προκαλῶ τὸ ὑπουργεῖον νὰ τὸ βεβαιώσῃ. Εἶναι περίεργον πρᾶγμα, διότι λείπει τὸ σπουδαιότατον.

§197ΡΩΜΑΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἀναβάλλεται δι’ αὔριον ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως;

§198ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον. (Ἐγείρονται πλεῖστοι βουλευταὶ ἐκ τῆς θέσεώς των, ὅπως ἀπέλθωσιν).

§199Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ θὰ φύγωμεν καὶ ἡμεῖς αὔριον...

§200ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Μὴ φοβερίζῃς, κ. Χριστόπουλε.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν διαλύω. Ἡ Βουλὴ μόνη της διελύθη.

§202ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀναφέρατε εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι, συγκαταθέσει τῆς Βουλῆς, διέλυσεν ὁ πρόεδρος τὴν συνεδρίασιν.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, μόνη της ἡ Βουλὴ διελύθη. (Ἀπέρχονται οἱ κύριοι βουλευταί). Ὥρα 7 μ. μ.