1875.03.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 3

Τῆς 21 Μαρτίου 1875.

(Παρασκευή).

Ὥρᾳ 4 παρὰ 25|60 μ. μ.

Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν βουλευτῶν κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ παρόντες ἐξ ἡμῶν ἀνέρχονται εἰς 91· ἡ Βουλὴ λοιπὸν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν κυρίων βουλευτῶν, ὅσοι ὡρκίσθησαν, δὲν ὑπερέβη εἰσέτι τὸν ἀριθμὸν τῶν 177· αὐτὴ ἡ Βουλὴ τὴν 19 ἱσταμένου ἀπεφάνθη, ὅτι ἀποτελεῖ μέρος τοῦ Συντάγματος, καθόσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν, ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως τῆς 10 Νοεμβρίου 1864, Ἐθνοσυνελεύσεως, ἥτις ἡρμήνευσεν αὐτὸ τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος.

§2ΤΙΝΕΣ. Εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Βαλαβάνης, σημειώσατέ τον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. — Ὅτι ἡ ἀπαρτία ἀπαρτίζεται, οὐχὶ ἀπὸ τὸν ὁριστικὸν, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν πραγματικὸν κατάλογον τῶν βουλευτῶν, καὶ ἐπειδὴ ὡρκισμένοι δὲν εἴμεθα παρὰ 177, εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ ἐπέκεινα. — Εἷς τῶν κυρίων γραμματέων παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικά.

§4ΤΙΝΕΣ. Πρῶτον νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀνοιχθοῦν τὰ θεωρεῖα νὰ προσέλθῃ τὸ κοινὸν καὶ οἱ δημοσιογράφοι.

§6ΤΙΝΕΣ. Ὁ κύριος Ζαλλώνης ἦλθεν (ἀνοίγονται τὰ θεωρεῖα).

§7ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§8ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. (Κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν). Κύριε πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον, καθόσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ μέρος τῶν πρακτικῶν....

§9ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ πάντων, κύριοι, πρέπει νὰ παρατηρήσω ὅτι εἶναι τὸ μόνον ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ἠρώτησα τὴν Βουλὴν χθές, ἐὰν ᾖναι ἔργον διακεκομμένον, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπιτρέπῃ τὴν ἐξακολούθησιν, καὶ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως παρεδέχθη τὸ ζήτημα. Λοιπὸν μετὰ ταῦτα θὰ διορθωθοῦν κατὰ τοῦτο τὰ πρακτικά. — Ὁ κύριος Ῥεβελιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§11ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, παρῃτήθη, ἀφοῦ δὲν φαίνεται.

§12ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι, εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν χθὲς τῆς προχθὲς συνεδριάσεως, προκειμένου λόγου περὶ τῆς ἀπαρτίας, ὁ ἔντιμος ἐξ Αἰγίνης βουλευτὴς κύριος Λογιωτατίδης εἶπεν, ὅταν ἀνέφερα ὡς παράδειγμα τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως τοῦ 1864, ὅτι αὐτὸ εἶναι μία ἁπλῆ γνώμη τοῦ τότε προέδρου κυρίου Μεσσηνέζη καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἐπιῤῥοήν, οὔτε ἡ ἐδική μου ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοήν. Εἰς ἀπάντησιν δὲ τοῦ λέγω, ὅτι τὰ πρακτικὰ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης συνεζητήθησαν ἀρκούντως· ὁ ἴδιος ὁ κύριος Μεσσηνέζης ὡς πρόεδρος ἀνέφερεν ὀνομαστὶ ὀνόματα, ὅσα δὲν εἶχον ἔλθει εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅσα δὲν εἶχον ὁρκισθῆ, ὅσα ἀπεβίωσαν, ὅσα, ὅσα, ὅσα, καὶ ἀφῄρεσεν ὅλα αὐτὰ καὶ ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀπαρτίας· τὸ αὐτό, κύριοι, ἐπεκαλέσθην καὶ ἐγὼ καὶ εἶπα, ἰδοὺ τί λέγουν τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως, παραδέχεται ἡ Βουλή; ὄχι τὴν γνώμην τὴν ἐδικήν μου, τὴν ὁποίαν λέγω τώρα, ἐξαιρεῖ καὶ τοὺς μὴ ὁρκισθέντας καὶ τοὺς μὴ ἐκλεχθέντας βουλευτὰς τῆς Ἀττικῆς; Καὶ εἶπε, μάλιστα. Ἀλλὰ ἀκολούθως εἶπεν, ὅτι οὔτε ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε τότε, οὔτε ἐγὼ ἐρώτησα τὴν Βουλήν, παρὰ αὐθαιρέτως ἐγὼ ἐκήρυξα τὴν ἀπαρτίαν.

§13ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶπε τοῦτο.

§14ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, οὕτω πως λέγουν καὶ αἱ ἐφημερίδες.

§15ΤΙΝΕΣ. Αἱ ἐφημερίδες λέγουν ὅ,τι θέλουν.

§16ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ἐὰν μὲ διακόπτετε ἴσα μὲ τὸ βράδυ θὰ μείνω ἐδῶ· ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος· λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ, σᾶς καθικετεύω μάλιστα.

§17ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά.

§18ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Ἠκούσατε μὲ τὰ αὐτιά σας, κύριοι, ὁ ἔντιμος ἐκ Ναυπακτίας βουλευτὴς κύριος Ῥοντήρης μὲ εἶπεν ἱστάμενος ἐντεῦθεν κατὰ πρόσωπον ὅτι εἶμαι προδότης. Δὲν βλέπω τὸ κύριον τοῦτον ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, οὔτε τὸν κύριον Μεσσηνέζην, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δὲν εἶναι ἀπαρτία, τὸν ὁποῖον ἀπεκάλεσαν καὶ τὸν Κέρβερον τῆς ἀπαρτίας ἐνταῦθα τῆς Βουλῆς, καὶ μόλα ταῦτα δὲν τὸν βλέπω σήμερον νὰ ᾖναι ἐδῶ διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω, ποία εἶναι ἡ ὀρθοτέρα ἰδέα του, ἡ τότε εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἢ ἡ τώρα ὑπάρχουσα εἰς αὐτόν; Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω καὶ τὸν κ. Ῥοντήρην, πότε ἦτον ὀρθοτέρα ἡ γνώμη του, κατὰ τὴν 3 Δεκεμβρίου, ὅταν εἶπεν ὅτι ἀπαρτία εἶναι, — τότε εἶπε καὶ ὀλιγώτερον ἀριθμὸν ἀπὸ τώρα — ἢ ὅτε ἀνεχώρησε; Κύριοι, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, οἱ ποιμένες, οὕτως εἰπεῖν, αὐτοί, ὅταν βλέπουν τὸν λύκον ἐρχόμενον διὰ νὰ φάγῃ τὰ πρόβατα αὐτῶν, δὲν παραιτοῦν τὰ πρόβατα καὶ ν’ ἀφήσουν τὸν λύκον νὰ ἁρπάζῃ καὶ τὰ ξεσχίζῃ, ἀλλὰ μένουν καὶ τὸν κυνηγοῦν καὶ δὲν τὸν ἀφίνουν νὰ τὰ φάγῃ. Λοιπὸν ἐὰν αὐτοὶ ᾖναι τῳόντι οἱ πατριῶται καὶ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα οἱ πατριῶται, εἴμεθα προδόται, εἴμεθα οἱ καταστροφεῖς τῶν ἐλευθεριῶν, ἔπρεπε, κύριοι, καὶ πρέπει, τὸ καθῆκόν τους εἶναι, νὰ ἔλθουν νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι ἔχομεν ἄδικον, καὶ ἡμεῖς νὰ τοὺς ἀκούσωμεν καὶ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν γνώμην των, ἢ νὰ πεισθῶσιν, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν δίκαιον καὶ νὰ μᾶς ἀκούσωσιν. Ἐδῶ πρέπει νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ λέγουν τὰς ἰδέας των, ἐδῶ διὰ νὰ τοὺς ἀκούσῃ τὸ ἔθνος ὅλον, καὶ ὄχι εἰς τὸν τύπον. Κατὰ τὴν ἐπανάστασίν μας, κύριοι, ὅταν ἐσηκώθη ἡ ἐπανάστασις καὶ ὅταν οἱ ἐχθροὶ ἀπεφάσισαν νὰ κατασφάξουν τοὺς Ἕλληνας, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Πελοπόννησον, πρώτη μάχη ἐγένετο, κύριοι, εἰς τὴν Ἀλείαν εἰς τὰ πρόῤῥιζα τοῦ Ὀλονοῦ, θὰ σᾶς τὸ φέρω ὡς παράδειγμα· ἕνας Γεώργιος Γιαννιᾶς, τὸν ὁποῖον δὲν τὸν ἀναφέρει οὔτε ἡ ἱστορία, τὰ ὁποῖα τὰ ἐνθυμοῦμαι ἐγὼ, σᾶς εἶπον ὅτι ἤμουν δεκαοκταετὴς εἰς τὴν ἐπανάστασιν, ἐπῆγαν 1500 Λαλαῖοι τὸ ἄνθος τοῦ ἐν Πελοποννήσῳ τουρκικοῦ στρατοῦ, αὐτὸς ἦτο μὲ δώδεκα, τὸ εἶδε ὅτι θὰ τὸν σκοτώσουν, εἶπε θὰ ἀποθάνω διὰ τὴν πατρίδα, καὶ ἐστάθη, ἐφόνευσε, ἐφόνευσε καὶ ἐφονεύθη, ἀλλὰ ἐφόνευσε· τὸ αὐτὸ, κύριοι, ἔπραξε καὶ ὁ Διάκος εἰς τὰς Θερμοπύλας, τὸ αὐτὸ ἔπραξε καὶ ὁ ἀπόγονος τοῦ Λεωνίδα τῆς Σπάρτης, ὁ γόνος τῆς ἐνδόξου καὶ ἡρωϊκῆς Μαυρομιχαλικῆς οἰκογενείας εἰς τὴν Κάρυστον. Ὁ πόλεμος αὐτὸς ἐτρόμαξε τὴν Τουρκίαν, ὁ πόλεμος αὐτὸς ἐνεθάῤῥυνεν ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Οὕτως ἔπρεπε νὰ ἔλθουν καὶ ἐδῶ νὰ ἐνθαῤῥύνουν καὶ ἡμᾶς, νὰ μᾶς πείσωσιν ὅτι ἔχομεν ἄδικον καὶ ὄχι νὰ μᾶς κατηγοροῦν μὲ τὰς ἐφημερίδας καὶ νὰ μᾶς ποδοκροτοῦν ἔξω καὶ νὰ λέγουν αὐτοὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἁρμόζουν εἰς πολιτευομένους καὶ καλοανατεθραμμένους νὰ κάμουν.

§19ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ὁ Φλέσσας, κύριε Ῥεβελιώτη.

§20ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Παραλείπω, κύριοι, τ’ ἄλλα, τὴν ἀρχὴν εἶπα. Βεβαίως δὲν τοὺς ἀδικῶ, τὸ κάμουν ἀπὸ αἴσθημα πατριωτισμοῦ, ἀπὸ πλήρη συνείδησιν καὶ πεποίθησίν των· ἀλλ’ ὅπως καὶ ἐγὼ σέβομαι τὰς πεποιθήσεις τῶν ἄλλων καὶ τὸν πατριωτισμόν των, ἀξιῶ καὶ οἱ ἄλλοι νὰ σέβωνται καὶ τὴν ἰδικήν μου πεποίθησιν, ἔστω καὶ ἐσφαλμένην· εἶναι, κύριοι, πεποίθησις. Ὅ,τι ἔπραξα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τὸ στρατιωτικὸν καὶ πολιτικὸν ἐν πλήρει πεποιθήσει, τὸ αὐτὸ ἔπραξα, κύριοι, καὶ ὡς πρόεδρος εἰς τὰς δύω συνεδριάσεις· αὐτὸ, κύριοι, θέλω πράξει καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἐνόσῳ θὰ ὑπάρχω ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Τὰ πράγματα, κύριοι, θὰ ἀποδείξωσι καὶ ὁ χρόνος θὰ ἀποκαλύψῃ καθαρὰ, καθαρώτατα, ἐὰν αἱ ἰδικαί μας πεποιθήσεις, ἢ αἱ ἰδικαί μου τοὐλάχιστον εἶναι ἐσφαλμέναι ἢ αἱ ἰδικαί των, ἐὰν ἡ συμπολίτευσις μὲ ἄλλα λόγια ἔχῃ δίκαιον ἢ ἡ ἀντιπολίτευσις, θὰ μᾶς κρίνῃ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον, καὶ ἐὰν μὲ εὕρῃ, κύριοι, ἔστω καὶ ἐκ πεπλανημένης πεποιθήσεως, ἐγὼ ὁ Ῥεβελιώτης πράγματι ἐπρόδωκα τὴν πατρίδα ἔστω καὶ ἐν ἀγνοίᾳ, δικαιοῦται νὰ μὲ λιθοβολήσῃ, νὰ μὲ κάμῃ χίλια κομμάτια καὶ νὰ μὲ ῥίψῃ εἰς τοὺς δρόμους νὰ μὲ φάγουν τὰ σκυλιὰ (εὖγε). Δὲν κολακεύομαι ἀπὸ ἐπιδοκιμασίας, οὔτε πτοοῦμαι ἀπὸ τὰς ἀποδοκιμασίας, ἡσυχάσατε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ῥεβελιώτη, σᾶς παρακαλῶ τί θέλετε νὰ διορθωθῇ.

§22ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἔθεσα μετὰ ταῦτα τὸ ζήτημα ἐὰν ἤμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ ἡ Βουλὴ εἶπε, μάλιστα.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Πρὸς τὸν Γραμματέα κ. Στεφανίτσην). Κατὰ τὸν κανονισμὸν, ὀφείλει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις εἷς τῶν Γραμματέων, πῶς παρελείφθη ἐκ τῶν πρακτικῶν αὐτὸ τὸ συμβάν.

§25ΣΤΕΦΑΝΙΤΣΗΣ (Γραμματεύς). Κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, πατάγου γενομένου, πολλοὶ βουλευταὶ ἠγέρθησαν, καί τινες ἄλλοι ὡρκίσθησαν, οὐδεὶς εἶδε....

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ προστεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ὁ λόγος δὲν ἀφῃρέθη ἀπὸ κἀνένα, καὶ ὅτι ἔλαβε τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς ὁ πρόεδρος, οὕτω πως νὰ καταρτίσῃ τὸ Σῶμα.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§28Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κτλ.). Κύριοι βουλευταὶ, ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βασιλέως, κηδομένη περὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ἥτις τοσοῦτον ἐπηρεάζει ἐπὶ τῶν συμφερόντων καὶ τῆς προόδου τοῦ τόπου, προεκάλεσε Β. Διάταγμα, ἀπὸ 13 Φεβρουαρίου ε. ε. διὰ τοῦ ὁποίου ἐλαττοῦται ὁ φόρος ὁ ἐπιβαλλόμενος εἰς τὸν ἔξωθεν εἰσερχόμενον βάμβακα, ηὔξησε δὲ αὐτὸν εἴς τινα εἴδη πολυτελείας. Ὀφείλομεν λοιπὸν κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1867 νὰ ὑποβάλωμεν τὸ Διάταγμα εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, καὶ κατὰ συνέπειαν παραδίδω αὐτὸ εἰς τὸν κ. πρόεδρον.

§29ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§30Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται ἤδη περὶ τούτου, θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ καὶ κατόπιν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, προβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§33Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἠμπορεῖ νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀρχαιολογικῆς συμβάσεως, εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις.

§34Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν μερικὰ νομοσχέδια προηγουμένως.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις, καὶ ἡ διανομὴ γίνεται κατόπιν εἰς τὰ δωμάτια, καὶ τότε ἀναγινώσκονται τὰ νομοσχέδια. Λοιπὸν δύω τῶν κυρίων βουλευτῶν παρακαλοῦνται νὰ ἔλθωσιν ὡς ψηφολέκται, (οἱ ἀντιπρόεδροι Γ. Πετιμεζᾶς καὶ Ι. Κυριακίδης προσέρχονται ὡς ψηφολέκται καὶ γίνεται ἡ ἐκλογή). Κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐψηφοφόρησαν 90 βουλευταί, ἠρνήθη δὲ ψῆφον εἷς μόνον (γίνεται ἡ διαλογή). Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν δύω ψηφοδέλτια ἓν τῆς πλειονοψηφίας καὶ ἓν τῆς μειονοψηφίας, τῆς πλειονοψηφίας ἑξήκοντα ἓν ψηφοδέλτια — θὰ ἀκούσητε ἀμέσως τὰ ὀνόματα — τῆς δὲ μειονοψηφίας εἴκοσιν ἐννέα.

§36ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὰ ὀνόματα τῆς τε πλειονοψηφίας καὶ μειονοψηφίας). (Ὅρα παράρτημα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι βουλευταὶ, νὰ ἔλθουν εἰς τὰς θέσεις των.

§38Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κτλ.). Κύριοι βουλευταὶ, γινώσκετε ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐγκαίρως τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους πρὸς ἐπιψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ὁ προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος κατὰ τὸν κανονισμὸν παρεπέμφθη εἰς τὴν τότε ἐκλεχθεῖσαν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη συγκειμένη ἐξ εἴκοσιν ἑνὸς μελῶν, ἐπεξεργασθεῖσα τὸν προϋπολογισμὸν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, ἐξήλεγξε αὐτὸν καὶ ἀνέθηκεν τὴν ἐντολὴν εἰς ἕνα τῶν εἰσηγητῶν νὰ συντάξῃ τὴν περὶ τούτου ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη παρεδέχετο τὸν προϋπολογισμὸν μετά τινας μικρὰς τροποποιήσεις· ἀλλ’ ἀτυχῶς, ἐκ τῶν γνωστῶν σας περιστάσεων, δὲν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν ἐτυπώθη, δὲν εἶναι ὑπὸ τὰς ὄψεις τῶν κυρίων βουλευτῶν. Ἕνεκα τούτου, νομίζω, πῶς εἶναι ἀπαραίτητον τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν καὶ ἡ ἤδη ἐκλεχθεῖσα ἐπιτροπὴ νὰ τὸν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι νομοθετικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκκρεμὲς ὡς μήπω περαιωμένον, δὲν εἶναι ὑπ’ ὄψιν τῶν κυρίων βουλευτῶν· ἑπομένως κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ τὸν λάβῃ καὶ δευτέραν φορὰν ἡ ἐπιτροπὴ ὑπ’ ὄψιν, καθόσον καὶ τοῦτο συντελεῖ πρὸς τελειοτέραν ἐπεξεργασίαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ ἰδίως τὸν πρόεδρον αὐτῆς, νὰ παρακαλέσῃ τοὺς κυρίους βουλευτάς, τοὺς ἀποτελοῦντας ἤδη τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ λάβουν αὐτὸν ὑπ’ ὄψιν των. Ἴσως μοὶ εἴπει τις, αὐτὸς ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ μιᾶς ἐπιτροπῆς· ἀλλὰ δὲν βλάπτει, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἔκθεσιν, νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ὑπουργεῖον, ὡς γινώσκετε, ἐγκαίρως τὸν ὑπέβαλε, καὶ παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπισπεύσῃ, διότι δὲν ὑπάρχει πίστωσις.

§39Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, νὰ συστήσητε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκεν ἡ προηγουμένη ἐπιτροπή, ἐὰν σήμερον ὑφίστανται αἱ τροποποιήσεις αὗται νὰ τὰς ζητήσῃ καὶ σήμερον.

§40ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§42ΤΙΝΕΣ. Νὰ συνέλθῃ σήμερον, ἂν ᾖναι δυνατὸν, ἡ ἐπιτροπή.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρακαλοῦνται οἱ κύριοι τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ συνέλθωσιν ὅπως προβῶσιν εἰς τὰς ἐργασίας των. Προβαίνομεν, κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§44ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τῆς ἐπιτροπῆς τὰ μέλη νὰ συνέλθωσιν αὔριον πρὸ τῆς συνεδριάσεως.

§45ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρώτην θέσιν κατέχει ἡ ἀρχαιολογικὴ σύμβασις· πρόκειται δὲ νὰ γείνῃ δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου· ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ τὸ ἀναγνώσῃ.

§47ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Νὰ ἐξέλθουν, κ. πρόεδρε, ἐκ τῶν δωματίων οἱ βουλευταὶ εἰς τὰς θέσεις των.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ νόμον, κ. βουλευταὶ, θεωροῦνται παρόντες. Ἀναγινώσκεται τὸ περὶ ἀρχαιολογικῆς συμβάσεως νομοσχέδιον.

§49ΤΙΝΕΣ......

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς παρατηρεῖτε, κύριοι βουλευταί, αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον παραπέμπει εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία εἶναι τυπωμένη καὶ γνωστὴ εἰς ὅλους τοὺς κυρίους βουλευτάς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ σύμβασις....

§51ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν τὸ παραδέχεται ἡ Βουλὴ διὰ δευτέραν ἀνάγνωσιν;

§53ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. — Ἄρχεται κατόπιν ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων διὰ τὸ 1875.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη ἡ Βουλὴ ὡς γενομένην καλῶς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν;

§56ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. Τρίτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχει τὸ περὶ φόρου ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς διὰ τὸ 1875.

§58Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μίαν στιγμὴν, κ. πρόεδρε. Βεβαίως, κύριοι βουλευταὶ, τὸ σπουδαιότερον τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων εἶναι τὸ περὶ φόρου τῶν προϊόντων τῆς γῆς. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βασιλέως ἀπὸ πολλοῦ ἐσκέφθη πῶς νὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ βελτίωσίν τινα εἰς τὴν γεωργίαν, τὸν σπουδαιότατον, τὸν πολυπαθέστατον αὐτὸν κλάδον, ὅστις ἀποτελεῖ τὰ ¾ περίπου τοῦ ὅλου μέρους τῆς κοινωνίας τοῦ Κράτους. Ἡ ἐπιθυμία αὕτη, ὡς εἶπον, ἀπὸ πολλοῦ χρόνου κατεδείχθη ζωηρῶς εἰς τὸ Κράτος· ἀλλὰ περιστάσεις ἀνέβαλον τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς. Ἤδη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐνέκυψεν ἀρκούντως ἐπὶ τοῦ ζωτικοῦ τούτου ζητήματος, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν πρὸ πάντων ὅτι φορολογεῖται ὁ ἄρτος, ἡ τροφή μας, ἡ πρωτίστη αὐτὴ ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου, ἕνεκα δὲ τῆς ἀτελείας τῆς γεωργίας καὶ τοῦ ὀλίγου τῆς παραγωγῆς εἰς τὸν τόπον ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐπιζητῶμεν τὴν εἰσαγωγὴν δημητριακῶν καρπῶν ἔξωθεν καὶ πληρόνομεν κατὰ μέσον ὅρον 25 ἑκατομμύρια. Τὸ κακὸν τοῦτο βεβαίως προέρχεται ἐκ πολλῶν λόγων, καὶ ἰδίως, ὡς εἶπον, διότι δὲν ἐλήφθη ἡ δέουσα πρόνοια διὰ τὴν γεωργίαν. Ἐκτάσεις γαιῶν ἔχομεν ἀπεράντους· μέσων καλλιεργείας στερούμεθα, μέσων προστασίας στερεῖται ἡ γεωργία. Τοῦτο ἴσως εἶναι τὸ πρώτιστον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐμψυχώσῃ τὴν γεωργίαν, τὸ πολυπληθέστατον μέρος τοῦ Κράτους, αὐτὴν τὴν βάσιν τὴν κοινωνικήν. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἔλαβεν ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν συγχρόνως καὶ τὴν κατάστασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Γινώσκετε ὅτι ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος παρουσιάζεται ἔλλειμμα δυστυχῶς εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Μὲ ὅλην τὴν καλὴν πρόθεσιν, τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις, δὲν ἐτόλμησαν νὰ προβοῦν εἰς βελτιώσεις, διότι ἔβλεπον ὅτι ὁ προϋπολογισμός, ὅπως ἔχει ὁ φορολογικὸς νόμος, παρουσιάζει ἔλλειμμα. Ἀπὸ τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν, ὅτε ἐγὼ ἔσχον τὴν τιμὴν προσωρινῶς νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, παρετήρησα ὅτι ἡ εἴσπραξις, τὰ εἰσοδήματα τοῦ Δημοσίου εὐτυχῶς, χάρις εἰς τὸ φιλόνομον τῶν κατοίκων, χάρις εἰς τὴν δραστηριότητα καὶ τιμιότητα τῶν ὑπαλλήλων, ἤρχισε νὰ αὐξάνῃ καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ὑποβάλω περὶ τούτου γεγονότα τινά. Π. χ. τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον ἡ εἴσπραξις σχετικῶς πρὸς τοὺς μῆνας τοῦ παρελθόντος εἶναι περισσοτέρα κατὰ 600,000 ἐξ ὧν ἀπὸ τὰ Τελωνεῖα εἰσεπράχθησαν 300 περίπου χιλιάδες, ἀπὸ δὲ τὰ ταμεῖα ἐπίσης 300,000, κατὰ δὲ τὸν Ἰανουάριον εἰσεπράχθη ποσὸν περισσότερον τοῦ ἀντιστιχοῦντος μηνὸς ἓν ἑκατομμύριον, τὸν δὲ Φεβρουάριον περὶ τὰς ἑπτακοσίας χιλιάδας δραχμῶν. Τὸ ὅλον δὲ ἀπὸ τὸν Νοέμβριον μέχρι τοῦδε εἶναι περὶ τὰ δύω ἑκατομμύρια διακοσίας χιλιάδας δραχμάς. Βλέπετε ὅτι αἱ εἰσπράξεις προβαίνουν καλλίτερα, τακτικώτερα. Προστίθημι δὲ ὅτι καὶ τὸ χαρτόσημον κατὰ τὸν μῆνα Ἰανουάριον ὑπερέβη κατὰ 100,000 δραχμάς· ἐλπίζεται δὲ, Θεοῦ εὐδοκοῦντος, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐνθαῤῥυντικὴ κατάστασις θὰ ἀκολουθήσῃ καὶ εἰς τοὺς ἑπομένους μῆνας. Ἀλλ’ ἐκ τούτου μὴ νομίσῃ κἀνεὶς, ὅτι βέβαια εἴμεθα ἐπὶ ῥόδων, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς ἔργα ἐλαττώνοντα τοὺς φόρους ἀποτόμως· βαθμηδὸν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐλάττωσις, καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον ἀκόμη· εἶπα ὅτι προγενέστερον εἴχομεν ἔλλειμμα, ἠλπίζομεν 3 ἑκατομμύρια νὰ λάβωμεν ἀπὸ τὸ Λαύριον, καὶ δὲν εἴχομεν τίποτε. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ παρελθόντος ηὐξήθη κατὰ 850,000 δραχμὰς, διότι ἀφηρέσαμεν τὴν κράτησιν τῶν ὑπαλλήλων. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς ἐλαττώσεις φόρων γιγαντιαίοις βήμασιν. Οὐχ ἧττον πρέπει νὰ κάμωμεν ὅ,τι δυνατὸν ὑπὲρ τῆς γεωργίας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν οὕτω πῶς νὰ ἐμψυχώσωμεν τὴν γεωργικὴν τάξιν, διότι εἶναι ἡ μόνη τάξις ὑπὲρ ἧς ἰδίως κήδεται ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βασιλέως. Πρέπει λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἡ παροῦσα νὰ φέρῃ μίαν βελτίωσιν δικαίαν, εὔλογον, ἀνάλογον τῶν περιστάσεων, ἐλαττώνουσα τοὺς φόρους ἐπὶ τῆς γεωργίας. Τὴν πρόνοιαν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς γεωργίας, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ τὴν ὑποβάλω αὔριον, διότι θὰ τὴν συνοδεύσω καὶ μέ τινας ἄλλας παρατηρήσεις, σχετικῶς μὲ τοὺς ἄλλους φόρους· διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν σήμερον καὶ αὔριον εἰς τὴν τρίτην. Πιστεύω δὲ ὅτι καὶ οἱ κύριοι βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι βεβαίως κήδονται, ὅπως καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὑπὲρ τῶν λαῶν τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύουν, θὰ συμμερισθοῦν τὴν γνώμην μου.

§59ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς διὰ τὸ 1875.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται κατόπιν ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς δήλωσιν τῶν ζώων. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχουν πολλὰ ἄλλα ἀντικείμενα, ὁ κ. ὅμως ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς ἐπιθυμεῖ νὰ προταχθῇ ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ περὶ παρακαταθέσεως τῶν διαπιστευομένων χρημάτων τοῖς δικαστικοῖς ὑπαλλήλοις εἰς τὸ Ταμεῖον. Εἶναι πολὺ κατεπεῖγον, διότι ἀνηγγέλθησαν εἰς τὸ Ταμεῖον πολλαὶ καταχρήσεις. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῇ;

§62ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ τὸ ἀναγνώσῃ. (Ἀναγινώσκεται).

§64ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ τώρα δὲν παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ παρελθοῦσα κάμνει μερικὰς παρατηρήσεις, πιστεύω ὅτι εἶναι καλὸν νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις ἐκείνη.

§65ΤΙΝΕΣ. Εἶναι τυπωμένη.

§66ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε, ἂν ἐτυπώθη, νὰ διανεμηθῇ διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§67ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς παρακαταθήκας, ἤκουσα διάταξιν (ἀναγινώσκει ταύτην).... πρέπει νὰ γείνῃ μία ἐξήγησις εἰς τὰ πρακτικά.

§68ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, ὅτι ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν κάμνει, ἔχει δίκαιον νὰ ὑποπτεύῃ, ἀλλ’ ὁ λογιστικὸς νόμος κάμνει λόγον περὶ χρεῶν τοῦ Δημοσίου, ἐδῶ δὲ δὲν πρόκειται περὶ χρεῶν τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον θεωρεῖται, εἶναι διαπιστευτὴς ξένης περιουσίας ἐπειδὴ παρετηρήθη πολλάκις, ὅτι πολλοὶ συμβολαιογράφοι, εἰς χεῖρας τῶν ὁποίων κατετέθησαν χρήματα ἀπὸ πολίτας, κατεχράσθησαν αὐτὰ, καὶ κατεδικάσθη τὸ Δημόσιον εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτῶν, ἐπειδὴ παρετηρήθη ὅτι τὸ ὁλικὸν ποσὸν ἀναβαίνει εἰς 3½ ἑκατομμύρια, ἐπειδὴ παρετηρήθη ὅτι οἱ κύριοι συμβολαιογράφοι κατεχράσθησαν πρὸς ἴδιον ὄφελος τὰ χρήματα αὐτὰ, ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμβαλλομένων, καὶ τὰ τοκίζουν πρὸς ἴδιον ὄφελος, ἐὰν κατατεθῶσιν εἰς ἓν ταμεῖον, ἠμποροῦν ν’ ἀσφαλισθοῦν. Χάριν λοιπὸν τῆς ἀσφαλείας αὐτῶν προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ παρακατατίθενται εἰς τὸ Ταμεῖον. Ἐκτὸς τούτου τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ νὰ μὴ γίνηται πρόξενος δικῶν ὁ συμβολαιογράφος. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ὅσον σοβαρὰ καὶ ἂν ᾖναι, δὲν ἠμπορεῖ ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι τὸ Δημόσιον δὲν εἶναι ὀφειλέτης, ἀλλὰ διαπιστευτής, εἶναι ξένος, δὲν ὀφείλει, ἀλλὰ φυλάττει τὰ ξένα.

§69ΖΕΖΑΣ. Ὅταν γείνῃ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ διασάφησις αὕτη, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ἡ ὁποία ὁρίζει τὴν παραγραφὴν διὰ τὰ δημόσια χρέη, δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν παρακαταθηκῶν.

§70ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Δέχομαι, κ. Πρόεδρε, νὰ γείνῃ ἡ διασάφησις αὐτὴ εἰς τὰ πρακτικά.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ πρὸς τιμὴν τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐγὼ ὡς δικηγόρος πολλῆς πείρας γινώσκω ὅτι ὁσάκις πρόκειται περὶ χρέους τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται κατάσχεσις ἐκ μέρους τῶν δανειστῶν τοῦ Δημοσίου, δηλαδὴ ἐκ μέρους τοῦ προσώπου τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον, τοὐλάχιστον ἡ ἰδία μου πεῖρα μὲ διδάσκει ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν κάμνει καμμίαν δυσκολίαν, καὶ ἀφῆκε νὰ παρέλθουν 5 καὶ 10 ἔτη· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ περιστάσεις, ἐγὼ φρονῶ ὅτι τὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ γείνῃ μία τροπολογία, μία προσθήκη εἰς τὸ Νομοσχέδιον.

§72ΤΙΝΕΣ. Μία ἐξήγησις εἰς τὰ πρακτικά.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ἐξήγησις, διότι αὕτη δὲν ἀποτελεῖ μέρος τοῦ νόμου.

§74ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, κ. Πρόεδρε· ἀφ’ οὗ μελετηθῇ καλλίτερον, βλέπομεν ἂν ᾖναι ἀνάγκη.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι ἐνδέχεται νὰ γείνῃ ἑρμηνεία διαφορετική.— Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν καὶ τὰ καθέκαστα τοῦ Νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη εἰς ά. ἀνάγνωσιν. Κατόπιν, κύριοι, ἔρχεται τὸ περὶ ἀποχωρήσεως τῶν ἐπισκόπων· εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν πλέον κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν στρατοῦ....

§78ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, νὰ προταχθοῦν αὐτά.

§80ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§81Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἡμερησία διάταξις πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ, κ. Πρόεδρε. Ὑπάρχουν καὶ πολλὰ νομοσχέδια συμβάσεων, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ἀναγκαῖα. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἀνάγνωσις ὅλων τῶν νομοσχεδίων ὅσα εἶναι σημειωμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ περὶ ἀποχωρήσεως ἐπισκόπων εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ νὰ μείνῃ, νὰ ἀναβληθῇ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ διαίρεσιν μεταξὺ τῶν κυρίων βουλευτῶν.

§85ΖΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι καμμία διαίρεσις. Νὰ προταχθοῦν ὅσα δὲν φέρουν συζήτησιν, διότι εἶναι εἰς πρώτην ἢ δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ νὰ μείνουν τελευταῖα ὅσα εἶναι εἰς τρίτην συζήτησιν.

§86ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν τάξιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διότι ὅπως βλέπω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, αὐτὴν ἐμελέτησα, τὰ ἄλλα δὲν τὰ ἐμελέτησα, οὔτε τὰ ἐπῆρα μαζῆ μου. Λοιπὸν ἂν ᾖναι δυνατὸν καὶ ἂν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ τὰ εἴπωσιν ὅλα οἱ κύριοι ὑπουργοὶ, καὶ νὰ τὰ βάλωμεν κατὰ σειρὰν, διὰ νὰ τὰ μελετήσῃ κανείς.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι βουλευταὶ, προτείνετε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἐπισκόπων;

§88ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Ὄχι, ὄχι· λέγω εἰς τὸ ἑξῆς νὰ ἐγγράφωνται ὅλα κατὰ σειράν. Ἐνταῦθα ψηφίζονται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς νομοσχέδια εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ. Περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ. Ἔγκρισις συμβάσεως προσθέτου πρὸς κατασκευὴν σιδηροδρόμου ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Πάτρας. Ἔγκρισις συμβάσεως μετὰ τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας «Τρινάκρια.» Ἔγκρισις συμβάσεως μετὰ τῶν Ἑταιριῶν Φραισινὲτ, Μάκ–Ἴβερ, καὶ Λεϋλάνδ. Ἔγκρισις συμβάσεως μετὰ τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας «Ἅγιος Ἀνδρέας.» Ἔγκρισις συμβάσεως περὶ πυριτιδοποιείου· Νομοσχέδιον περὶ ὁπλοφορίας. Περὶ προσθήκης δικαστικῶν κλητήρων. Περὶ ἐπιδόσεως δικογράφων εἰς κοινότητας.

§89ΓΡΗΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐδῶ, κ. πρόεδρε, παρακαλῶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ ᾖναι καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§90ΖΕΖΑΣ. Ὅλων τῶν νομοσχεδίων, κ. πρόεδρε. Ψηφίζονται καὶ τὰ ἑξῆς νομοσχέδια εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. (Περὶ διορισμοῦ δευτέρου εἰσαγγελέως εἴς τινα τῶν Πρωτοδικείων. Περὶ ἐπιμισθίων τῶν ἀνακριτῶν. Περὶ ἐγγυήσεως τῶν τελωνειακῶν καὶ λοιπῶν ὑπολόγων. Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 930 καὶ 932 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας).

§91ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Θὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν· Ἐννοῇ νὰ τροποποιήσῃ τὰ ἄρθρα αὐτὰ ἢ νὰ κάμῃ ἑρμηνείαν αὐτῶν; διότι ἐὰν πρόκηται περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων, νὰ τεθῇ ὁ ὅρος εἰς τὸν νόμον, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν. Ἐὰν πρόκηται περὶ ἑρμηνείας, ἠμποροῦν τὰ δικαστήρια καὶ εἰς ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις νὰ ἐφαρμόσουν τὰς διατάξεις αὐτάς. Ἐὰν πρόκηται λοιπὸν περὶ τροποποιήσεως, τότε πρέπει νὰ τεθῇ ὁ ὅρος ῥητῶς.

§92ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς). Εἶναι νομοθέτημα καθαρόν. Ἠναγκάσθην νὰ ὑποβάλω αὐτό, διότι πολλὰ δυστυχήματα συνέβησαν. Τὸ Δημόσιον πολλάκις ἐπλήρωσεν, ἐνῷ δὲν ὤφειλε νὰ πληρώσῃ. Εἰς πολλὰς κατασχέσεις, ἐὰν ἐντὸς τόσων ἡμερῶν δὲν προφθάσῃ νὰ προσαγάγῃ ὁ ταμίας τὰ ἀναγκαῖα ἔγγραφα καὶ τὴν δήλωσιν, εἶναι ὀφειλέτης τὸ δημόσιον. Ἀλλὰ δύναται ὁ ταμίας νὰ προφθάσῃ εἰς τὰ ἀρχεῖα, εἰς τὰ ὑπουργεῖα, ἢ εἰς τὴν Πρεσβείαν τῶν Παρισίων, ὡς συνέβη ἄλλοτε, νὰ εὕρῃ τὰ ἔγγραφα; Ἔχει ἀναδρομικὴν δύναμιν ὁ νόμος, ὅταν ῥητῶς τὸ λέγῃ. Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως καὶ ἐντεῦθεν ἐννοεῖται ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, κ. ὑπουργὲ, ὅτι οἱ νόμοι ἔχουν πάντοτε ἰσχὺν εἰς πᾶν ὅ,τι δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸν δικαστήν· ὥστε παρακαλῶ νὰ λάβητε αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ὑπ’ ὄψιν.

§94ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς). Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. Εἶναι οὐσιαστικὸς Νόμος. Ὡσαύτως ψηφίζονται εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδια. Περὶ ἐκποιήσεως τοῦ δημοσίου ἐν Λαυρίῳ μολύβδου. Περὶ ἐνόρκων.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν, κύριοι, ὑπάρχουν τὰ ἑξῆς ἀντικείμενα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις πρώτη τοῦ περὶ ἐφημερίων καὶ δημοδιδασκάλων νόμου.

§96ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Νὰ ἀναβληθῇ αὐτό.

§97Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς). Διατί; Ὅστις ἔχει ἀντίῤῥησιν, ἂς τὴν κάμῃ.

§98ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ εἰσήχθη καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον διέταξεν ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ. Ἐτυπώθη λοιπὸν καὶ διενεμήθη, καὶ παρακαλῶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἀνάγνωσις καὶ αὐτοῦ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥασις εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ;

§100ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§101Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς). Ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Οἰκονόμου. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐφημερίων καὶ δημοδιδασκάλων τοῦ ὑπουργοῦ Ι. Βαλασοπούλου.

§102ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, χωρὶς νὰ γίνεται αὐτὸς ὁ θόρυβος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ νὰ προταχθῇ ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ τὰ πλέον κατεπείγοντα· αὐτὸ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§103Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ διὰ ά. ἀνάγνωσιν.

§104ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προϋπολογισμός, ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ οἱ περὶ στρατολογίας νὰ προταχθῶσι.

§105ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ὅλα εἶναι κατεπείγοντα.

§106ΖΕΖΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς γʹ. ἀναγνώσεως, ἥτις συνήθως προκαλεῖ συζήτησιν, ἀλλὰ περὶ ά. καὶ βʹ. ἀναγνώσεως νομοσχεδίων· ἑπομένως δὲν βλέπω διατὶ νὰ μὴ προβῶμεν, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἑτέραν ἐργασίαν. Ἂς ἀναγνωσθῶσιν ὅσα εἶναι ἐκκρεμῇ καὶ ὅταν ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς, τότε βεβαίως θὰ προταχθῇ πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν δέκα ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς;

§108ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπρότεινα ἀναβολήν.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Προχωρήσατε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν. (Ἐξακολουθεῖ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὴν ἁ. ἀνάγνωσιν;

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§112ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Νὰ διατάξητε τὴν ἀνάγνωσιν καὶ τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου τοῦ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§113Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Ἐκκλησιαστικῶν). Εἰς τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν τὸ φέρετε, κύριε Οἰκονόμε. Τὸ ἰδικόν σας εἶναι τροπολογία.

§114ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Δὲν εἶναι τροπολογία· εἶναι νομοσχέδιον αὐτοτελὲς καὶ ὅλως ἀντίθετον τοῦ ἰδικοῦ σας.

§115ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δύω νομοσχέδια ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου δὲν δύνανται νὰ συζητηθῶσι (θόρυβος).

§116ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν, διότι εἶναι ἀργά.

§117ΖΕΖΑΣ. Ἂς γείνῃ συγχώνευσις τῶν δύω νομοσχεδίων εἰς ἕν.

§118ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§119Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ κάμνει τὴν συγχώνευσιν αὐτὴν, ὅταν ἔλθῃ ἡ τρίτη συζήτησις (θόρυβος).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον περὶ Πανεπιστημίου.

§121ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§122ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Πολλοὶ τῶν βουλευτῶν ἐπιμένομεν νὰ προταχθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ μετὰ ταῦτα, ἂν ἔχωμεν καιρὸν, νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς ἕτερα νομοσχέδια.

§123Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§124ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶμαι ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ (θόρυβος).

§125ΜΠΡΑΒΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ οὔτε εἰς ἁ. ἀνάγνωσιν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, θὰ ἐξετάσω ἂν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν ἀρχήν.

ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΚΟΤΤΑΡΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Ν’

ἀναβληθῇ.

§127Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Παιδείας). Εἰς τὴν ἁ. ἀνάγνωσιν δὲν θὰ γείνῃ συζήτησις· ἂς διέλθῃ τουλάχιστον τὰ δύω στάδια.

§128ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Προτείνομεν ν’ ἀναβληθῇ καὶ ἡ ἁ. ἀνάγνωσις καὶ νὰ μὴ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§129ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἔκτακτον αὐτὴν σύνοδον συνεκλήθημεν, ὅπως λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ μᾶλλον κατεπείγοντα νομοσχέδια· τοιαῦτα δὲ εἶναι οἱ φορολογικοὶ νόμοι καὶ ὁ προϋπολογισμός. Διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτῶν εἰσέρχεται καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἐν τῇ κοινωνικῇ πορείᾳ. Ἂν μετὰ τὸ πέρας δὲ αὐτῶν ἀπολείπεται χρόνος, τότε θέλομεν ἔλθει καὶ εἰς τὴν μελέτην τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, ἅτινα χρήζουσιν ἀκριβοῦς καὶ πολυχρονίου μελέτης, ὅπως ἐν πλήρει πεποιθήσει ἐκφράσωμεν τὰς ἰδέας μας. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ πρώτη ἀνάγνωσις εἶναι περιττὴ, ἀφοῦ ἕτερα νομοσχέδια ὑπάρχουσι μᾶλλον κατεπείγοντα. Προτείνω ἑπομένως τὴν ἀναβολήν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν δέκα ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν; (ἐγείρονται ἐξ ἀριστερῶν πολλοὶ βουλευταί).

§131Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ, Παιδείας). Ἡ ἡμερησία διάταξις ἐξηντλήθη ὅλη καὶ ἀνεγνώσθησαν μάλιστα ἔτι ἐπουσιωδέστερα νομοσχέδια. Διατί ἀρνεῖσθε ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ τὸ προκείμενον, ἀφοῦ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι εἰσέτι ἕτοιμος;

§132ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ λοιπὸν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς ἀναβάλλομεν.

§133ΖΑΛΩΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διὰ τί νὰ μὴ γείνῃ ἡ ά. ἀνάγνωσις αὐτοῦ.

§134ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τρεῖς ἑβδομάδας θὰ τὸ συζητῶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ Πανεπιστημίου· δὲν ἔχομεν καιρὸν πλέον, ἔφθασαν αἱ ἑορταί.

§135ΖΑΛΩΝΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ τὸ συζητήσωμεν τώρα.

§136ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἓν νομοσχέδιον, ὁποῖον τὸ προκείμενον, δὲν δύναται νὰ μείνῃ ὅλως ἀμνημόνευτον καὶ νὰ μὴ γείνῃ αὐθεντικὴ, οὕτως εἰπεῖν, ἀπὸ τοῦ βήματος μνεία. Πρέπει νὰ γείνῃ γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας, διότι πᾶς τις συγκεντρόνων τὰς δυνάμεις του τὰς σκεπτικὰς, πρόκειται νὰ φέρῃ τροποποιήσεις. Ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ σπουδαῖα δὲν τυγχάνουν τῆς μελέτης καὶ ἀναπτύξεως εἰμὴ ὅταν παρουσιασθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐνεργητικότητος αὐτῶν ἐν τῇ κοινωνίᾳ· διότι εἶναι παρατηρημένον, ὅτι, ὁσάκις ἓν ἔργον δὲν ἐπείγει διὰ τὴν αὔριον, τὸ ἀμελοῦμεν· λέγομεν, ἔχομεν καιρόν. Ὅταν ὅμως ἠξεύρομεν, ὅτι τὸ Σάββατον πρόκειται νὰ γείνῃ ἡ γʹ. συζήτησις, προπαρασκευαζόμεθα. Πρέπει λοιπὸν διὰ μιᾶς ἀναγνώσεως νὰ γείνῃ γνωστὸν εἰς τὸ Πανελλήνιον, ὅτι πρόκειται νὰ γείνῃ σκέψις ἐπὶ τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ἀντικειμένου· πρέπει νὰ ἑλκύσωμεν τὴν προσοχὴν καὶ τὴν σκέψιν τοῦ κοινοῦ, διότι οὕτω θὰ ἐπέλθῃ κἄποιον καλόν. Ἐὰν δὲ κατὰ τὴν πρώτην σκέψιν ἴδωμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει καιρὸς, τότε δυνάμεθα ν’ ἀναβάλωμεν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι σύμφωνα μὲ τὴν ὀρθὴν ἐννοουμένην νομοθετικὴν τακτικὴν, πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως τὸ λάβωμεν ὑπὸ σκέψιν.

§137ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Συμφωνῶ μετὰ ποῦ κ. Δουζίνα, διότι εὑρίσκω πολὺ ὀρθὴν καὶ δικαίαν τὴν γνώμην του. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπόῤῥοια μελέτης μακρᾶς καὶ πολλάκις ἐσυζητήθη, εἶναι δὲ ἀξιέπαινος ὁ ἐργάτης καὶ εἰσηγητὴς αὐτοῦ εἰς τὸ ὁποῖον τόσα συντρέχουσι καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποῤῥίψωμεν τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι δικαιότατον εἶναι νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ γείνῃ κοινὸν, δυνάμενον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν συζήτησιν παντὸς καὶ οὕτω νὰ γείνῃ ἔργον σπουδαῖον καὶ καρποφόρον τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ἐπιψηφίζομεν νὰ ἴδῃ αὐτὸ τὸ κοινὸν, ἄλλως ἀποκλείομων ἐπ’ αὐτοῦ πᾶσαν συζήτησιν.

§138ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Πονηροπούλου ὑφίσταται, διότι ὑπεστηρίχθη ὑπὸ περιπλέον τῶν 10. Ἐὰν δὲν τὴν ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Πονηρόπουλος, θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν. Κύριε Πονηρόπουλε, ἐπιμένετε;

§140ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πονηροπούλου νὰ ἐγερθῶσι.

§142ΖΑΡΚΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τοιαύτας προτάσεις. Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη, ἔγεινεν ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἔκθεσις, πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ὅσοι θέλουν τὸ παραδέχονται, ὅσοι δὲν θέλουν δὲν τὸ παραδέχονται· πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου δὲν εἶναι δεκτὴ, ἐκτὸς ἐὰν ᾖναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται εἰς ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Οἱ ἰσχυριζόμενοι ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖον ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἀποῤῥίψωσι.

§143ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§144ΖΑΡΚΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ· ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλωνται καὶ γίνεται ἔκθεσις ἐπ’ αὐτῶν, πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσι. Τί ἀναβολὴ νὰ κάμωμεν, εἶναι ἀπαράδεκτον ἢ ὄχι;

§145ΤΙΝΕΣ. Νὰ τροποποιηθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πονηροπούλου· δὲν εἶναι αὐτὴ, κύριε Πονηρόπουλε;

§146ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· νὰ ἀναβληθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§147ΖΑΡΚΟΣ. Ἐὰν ᾖναι νὰ προταχθῇ ἄλλο, μάλιστα. Λοιπὸν τί θέλουν; Ἐμείναμεν σύμφωνοι ὅλοι, ὅσα νομοσχέδια εἶναι ἐκκρεμῆ νὰ ἀναγνωσθῶσι· συνεπῶς λοιπὸν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πονηρόπουλε, τί προτείνετε;

§149ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις δὲν ἀφορᾷ τὴν ἀναβολὴν τῆς συνεδριάσεως;

§151ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· δηλ. τὴν τροποποίησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ συζητηθῇ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετ’ αὐτὸ ὑπάρχει καὶ ἕτερον νομοσχέδιον περὶ κληροδοτημάτων καὶ ὑποτρόφων.

§153ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔφερα αὐτὴν τὴν πρότασιν, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι λίαν σπουδαῖον· πρόκειται νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον καὶ τὸ σύστημα τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ καταστήματος τοῦ Κράτους. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἰδικάς μας πεποιθήσεις καὶ δὲν πιστεύω νὰ μὴ θέλουν νὰ συντρέξωμεν ὅλοι εἰς τὴν τελειοποίησιν ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ν’ ἀνταποκρίνετε εἰς τὰς προσδοκίας παντὸς χρηστοῦ πολίτου. Ἑπομένως ἀφοῦ εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διευθύνῃ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην τὴν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς ἀναμορφώσεως τοῦ Κράτους, νομίζω ὅτι ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον μετ’ εὐχαριστήσεως θὰ ἀκούσῃ τὰς ἰδέας ἡμῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ ἐπιληφθῇ τῶν μᾶλλον κατεπειγόντων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν φορολογικῶν νόμων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ στηριχθῇ ἡ Κυβέρνησις (θόρυβος).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν αὐτὰς τὰς συζητήσεις.

§155ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ τροποποίησις τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν σκοπὸν τὸν ἑξῆς· ἐπειδὴ διὰ τῆς ἀπαριθμήσεως τῶν ἔργων ὑπάρχουν τινὰ κατωτέρω τῶν προηγουμένων καὶ συνδέονται μὲ σπουδαῖα καὶ κατεπείγοντα συμφέροντα, δύναται νὰ εἴπῃ, τοῦτο μένει σήμερον, εἶναι καιρὸς νὰ συζητηθῇ, ὑπάρχουν κατωτέρω ἄλλα κατεπειγούσης ἀνάγκης, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προηγηθῶσι· τοῦτο σκοπεῖ ἡ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἀνατροπή. Σήμερον τί προτείνουν ὅτι εἶναι τὸ κατεπεῖγον; ἡ ἡμερησία διάταξις ἐξηντλήθη, δὲν εἶναι παρὰ ἓν μόνον ἀκόμη νομοσχέδιον. Ἑπομένως μὴ ὑπάρχοντος κατεπείγοντος, ὀφείλομεν νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§156Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Περὶ τοῦ σπουδαίου τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδεὶς ἔχει νὰ ἀντιλέξῃ. Ἡ ἱστορία τοῦ κανονισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι μακρὰ, ἡ ἀνάγκη ἐφανερώθη, ὑπάρχει, καὶ ὅλοι οἱ προκάτοχοί μου ἀνεγνώρισαν τὴν ἀνάγκην αὐτὴν καὶ ὑπέβαλον νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον οἱ βουλευταὶ ἀλλ’ ὅλοι σχεδὸν τὰ γνωρίζουσιν. Ἐγὼ συνέταξα τὸ νομοσχέδιον ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου ὅλα τὰ προηγούμενα, τὰ ὁποῖα σοφοὶ, πεπαιδευμένοι ἐπεξειργάσθησαν, καὶ ἔφερα αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὴν σκέψιν τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ τὸν καιρὸν νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ἀντικειμένου καλῶς, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸν καιρὸν νὰ κάμῃ συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ, ἂς ἀναγνωσθῇ μόνον διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ κόσμος. Δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, πρόκειται νὰ τὸ ἀναγνώσωμεν, νὰ τὸ ἀκούσωμεν, νὰ τὸ σκεφθῶμεν. Ἀφοῦ ἐπουσιώδη ἄλλα νομοσχέδια ἀνεγνώσθησαν, δὲν πρέπει νὰ μὴ ἀκούσετε καὶ αὐτὸ, δὲν εἶναι ὀρθόν· περὶ οὐδενὸς ἄλλου πρόκειται παρὰ περὶ τῆς ἀναγνώσεως.

§157Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἡ ὥρα παρῆλθεν, ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα νομοσχέδια κατεπείγοντα. Ὁ κύριος ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἀφοῦ ἀνεγνώσθησαν ἄλλα ἐπουσιώδη, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ τὸ προκείμενον· ἀλλὰ διότι ἴσα ἴσα ἦσαν ἐπουσιώδη καὶ ἡ ἐπιψήφισις αὐτῶν δὲν ἔχει σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν, διὰ τοῦτο καὶ ἀδιαφορήσαμεν· τὸ προκείμενον ὅμως νομοσχέδιον ἀφορᾷ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν τοῦ Κράτους· ἐπὶ τῆς ἀνωτάτης ἐκπαιδεύσεως τοῦ Κράτους ἐπιβάλλονται δίδακτρα· πρόκειται νὰ γείνουν σημαντικαὶ τροποποιήσεις.

§158Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιβάλλονται, ὑπάρχουσι.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπατε ὅτι ἡ ὥρα παρῆλθε, κατόπιν .....

§160Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ ἡ ὥρα παρῆλθε, θέλετε νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§162ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μείνατε ὀλίγον, νὰ ὁρίσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§164Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ καταχωρήσῃ καὶ τὴν σύμβασιν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου ἤτοι περὶ τῶν ἐκβολάδων· αὐτὸ εἶναι πολὺ κατεπεῖγον.

§165ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§166ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ περὶ ἐκποιήσεως τοῦ ἀχρήστου ὑλικοῦ πρὸς ἀγορὰν ὅπλων.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε σύμφωνοι;

§168ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ᾖναι ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σήμερον.

§170ΤΙΝΕΣ. Νὰ κανονισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, νὰ μὴ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ περὶ ἐφημερίων καὶ δημοδιδασκάλων νομοσχέδιον.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔχομεν εἰς τρίτην συζήτησιν τὸ περὶ ἀρχαιολογικῆς συμβάσεως.

§172ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων τοῦ 1875.

§174ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡσαύτως τελευταία ἀνάγνωσις τοῦ περὶ φόρου ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς.

§176ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ περὶ ἀποχωρήσεως τῶν ἐπισκόπων.

§178ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1875.

§180ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1875.

§182ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐκποιήσεως τοῦ δημοσίου ἐν Λαυρίῳ μολύβδου.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ περὶ ἐγκρίσεως συμβάσεως προσθέτου πρὸς κατασκευὴν σιδηροδρόμου ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Πάτρας.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐγκρίσεως συμβάσεως μετὰ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας «Τρινάκρια».

§188ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐγκρίσεως τριῶν συμβάσεων μετὰ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν Φραισινέτ, Μάκ– βὲρ, καὶ Λέϋλανδ.

§190ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ συμβάσεως μετὰ τῆς ἐν Λιβερποὺλ ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας «ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας».

§192ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις περὶ συστάσεως πυριτιδοποιείου.

§194ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ καταθέσεως τῶν διαπιστευομένων χρημάτων εἰς τὸ ταμεῖον.

§196ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ προσθήκης δικαστικῶν κλητήρων.

§198ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις, τοῦ περὶ ἐπιδόσεως δικογράφων εἰς κοινότητας.

§200ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ διορισμοῦ βʹ. Εἰσαγγελέως εἴς τινα πρωτοδικεῖα.

§202ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐπιμισθίου τῶν ἀνακριτῶν.

§204ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐγγυήσεως τῶν τελωνιακῶν καὶ λοιπῶν ὑπολόγων.

§206ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 930 καὶ 932 τῆς πολιτικῆς δικονομίας.

§208ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐνόρκων.

§210ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ δημοδιδασκάλων καὶ ἐφημερίων.

§212ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§213Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλετε αὐτὸ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§214ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§215ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ τεθῇ.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν δύο ἀκόμη, τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τὸ περὶ κληροδοτημάτων.

§217ΤΙΝΕΣ. Νὰ μείνῃ καὶ τὸ τοῦ Πανεπιστημίου (θόρυβος).

§218ΖΑΡΚΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ ἦναι ὅλα τὰ ἀντικείμενα.

§219ΖΕΖΑΣ. Ὅπως παρετηρήθη, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ Πανεπιστημίου.

§220Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ......

§221Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦ Πανεπιστημίου ἂς μείνῃ δι’ ἄλλην ἡμέραν, τὰ ἄλλα ὅμως νὰ τεθοῦν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε σύμφωνοι νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ τὸ περὶ μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου;

§223ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ περὶ ἐκποιήσεως τοῦ ἀχρήστου ὑλικοῦ;

§225ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§226ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὰ τῶν δημοδιδασκάλων.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ περὶ δημοδιδασκάλων καὶ Πανεπιστημίου νὰ διαγραφῇ, καὶ ἂν ᾖναι καιρὸς κατόπιν νὰ συζητηθοῦν...

§228ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον τὸ περὶ Πανεπιστημίου.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, συμφωνεῖτε;

§230ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§231ΜΑΝΩΛΙΔΗΣ. Τὸ περὶ τροπολογίας τῶν ἄρθρων 69 καὶ 70, τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§232ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§233ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν καὶ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμα τοῦ νὰ διαγραφῇ τό περὶ ἐφημερίων καὶ δημοδιδασκάλων.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι βουλευταὶ, ἡ πρότασις τοῦ κυρίου βουλευτοῦ, ἐπειδὴ ἐπιμένει, ὑπεστηρίχθη ὑπὸ 10.

§235ΤΙΝΕΣ. Κανεὶς δὲν τὴν ὑποστηρίζει.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις περὶ διαγραφῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐφημερίων καὶ δημοδιδασκάλων;

§237ΤΡΕΙΣ (ἐγειρόμενοι). Ὑποστηρίζεται, κύριε Πρόεδρε.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑποστηρίζεται, ἄρα ἀναβάλεται καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Διαλύομεν τὴν συνεδρίασιν. Ὥρα 7 παρὰ ¼.