1874.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32

Τῆς 23 Νοεμβρίου 1874.

(Σάββατον).

Ὥρα 2½ Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν, κύριοι;

§2ΡΟΥΚΗΣ. Μάλιστα, κ. πρόεδρε. Τὰ πρακτικὰ λέγουν, ὅτι ἐτελείωσεν ἡ πρώτη συζήτησις, ἐνῷ δὲν παραδέχθη τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην συζήτησιν.

§3ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη.

§4ΡΟΥΚΗΣ. Ὅπως θέλετε κάμετέ το, δὲν σᾶς ἐμποδίζει κἀνείς. Κύριε πρόεδρε, διὰ νὰ γείνῃ παραδεκτὸν ἓν νομοσχέδιον πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὸν κ. Ἐμπειρῖκον, ὁ ὁποῖος προέδρευε χθὲς, καὶ ὅστις μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς συνεδριάσεως ἀφοῦ τοῦ ἔκαμαν νεῦμα εἶπεν, ὅτι παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἐτελείωσεν λοιπὸν, ἐτελείωσεν καὶ ἀνεγνώσθη, ναὶ ἢ ὄχι; Ὄχι· λοιπὸν ὅταν δὲν ἀνεγνώσθη τὸ νομοσχέδιον ἄρθρον κατ’ ἄρθρον καὶ ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, ἐγὼ δὲν βλέπω, ὅτι ἐτελείωσε. Τὸ ἐδιαβάσατε, κ. Ἐμπειρῖκε;

§5ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Μάλιστα, ἐδιαβάσθη ἐν ἀρχῇ καὶ παρεδέχθη ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, καὶ ἂν θέλετε δὶς μάλιστα παρεδέχθη.

§6ΡΟΥΚΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε πόσαις φοραῖς ἐρωτήσατε;

§7ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Δίς.

§8ΡΟΥΚΗΣ. Λοιπὸν δύω ψηφοφορίας ἐκάμαμεν· καὶ βλέπετε, ὅτι δὲν ἐτελείωσεν ἡ κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσις καὶ ἐπιψήφισις. Ὁ κ. Ἐμπειρῖκος, ἂν καὶ Ἐμπειρῖκος κατὰ τὸ ὄνομα, ἄπειρος εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, βλέπετε ὅτι ἔκαμε δύω ψηφοφορίας (θόρυβος).

§9ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ῥούκης συνειθίζει νὰ προσβάλλῃ, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν παραδέχθη....

§10ΜΙΛΗΣΗΣ. Διὰ νὰ θεωρηθῇ νομοσχέδιόν τι ἐψηφισμένον εἰς ά. ἀνάγνωσιν, ἀπαιτεῖται νὰ ἀναγνωσθῇ ἄρθρον κατ’ ἄρθρον καὶ νὰ προσκληθῇ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ψηφίσῃ ἄρθρον κατ’ ἄρθρον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἀνεγνώσθη ἐν ἀρχῇ ὁλόκληρον, ἀλλ’ ἀφοῦ ἔγεινε συζήτησις, διὰ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι παρεδέχθη, ἔπρεπε νὰ ἀναγνωσθῇ κατ’ ἄρθρον καὶ νὰ προσκληθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ αὐτὸ, ἄρθρον κατ’ ἄρθρον. Τοιαύτη ὅμως ἀνάγνωσις καὶ ψηφοφορία δὲν ἐγένετο. Ἑπομένως δὲν παρεδέχθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Αὕτη εἶναι ῥητὴ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ.

§11Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, λυποῦμαι, ὅταν βλέπω παλαιοὺς βουλευτὰς, οἷος ὁ προλαλήσας, νὰ λησμονοῦν τὰ γενόμενα κατὰ τὰς παρελθούσας συνόδους· διότι πολλάκις παρεδέχθησαν νομοσχέδια ὡς ἀναγνωσθέντα καὶ ἄνευ συζητήσεως.

§12ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἀδίκως χάνομεν τὸν καιρὸν, ἐρωτήσατε τὴν Βουλήν.

§13ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε πρόεδρε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ψηφοφορία, ὁπόταν εἷς τῶν ἐντίμων βουλευτῶν ἐπρότεινε τὸ ἀναρμόδιον; Πρῶτον εἴχετε καθῆκον νὰ ἐρωτήσετε περὶ αὐτοῦ. Λέγετε ὅτι ἔγεινε ψηφοφορία· ψηφοφορία ἠμποροῦσε νὰ γείνῃ; Κύριοι, φείδεσθε τοῦ χρόνου καὶ ἐν τούτοις προκαλεῖτε συζητήσεις, αἵτινες δὲν δύνανται παρὰ νὰ παρατείνουν καὶ νὰ προκαλοῦν μακρὰς συζητήσεις.

§14ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, πῶς εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀφοῦ ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περαιωμένη καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀνεγνώσθη ἄρθρον πρὸς ἄρθρον, ἠμπορεῖτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται τὸ νομοσχέδιον εἰς ά. ἀνάγνωσιν, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ τὸ δεχθῇ· διότι ἂν θέλετε νὰ οἰκονομήσετε τὴν περίστασιν, οὕτως πρέπει νὰ πράξετε, διότι ἄλλως δὲν κάμνετε ἄλλο, παρὰ νὰ παραβιάσετε τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα ἄνευ λόγου.

§15ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν ἂν ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικά.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀνεγνώσθη καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Μεσσηνέζης εἶπεν, ὅτι προτείνει ἵνα Βουλὴ τὸ παραδεχθῇ εἰς ά. ἀνάγνωσιν. Ἐπὶ τούτου ἠρωτήθη ἡ Βουλή, καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§17ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§18Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε πρόεδρε, ἠγέρθη ἀμφισβήτησις ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ (θόρυβος).

§20ΣΠΗΛ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μία πλειονοψηφία, ὅπως εἶναι ἡ σημερινή, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι παραδέχθη καὶ διὰ βʹ. ἀνάγνωσιν· ἀλλὰ ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριε πρόεδρε, δύνασθε νὰ θέσετε τὸν Κανονισμὸν εἰς ψηφοφορίαν;

§21ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅπως γνωρίζομεν καὶ ὁ κανονισμὸς διαγράφει, ἐπὶ ἑκάστου νομοσχεδίου πρὶν ἀναγνωσθῇ δύναται ἕκαστος βουλευτὴς νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· ὁ κ. γραμματεὺς χθὲς ἤρξατο ἀναγινώσκων τὸ νομοσχέδιον, ὁ δὲ κ. Σωτηρόπουλος ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ὅτι, καὶ ἂν ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον, οὐχ ἧττον ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἰς τοῦτο συνῄνεσεν ἡ Βουλή, ὥστε ἡ ἀνάγνωσις ἐκείνη δὲν ἐπέφερε τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, διότι ἔχει τὸ δικαίωμα ἕκαστος βουλευτὴς νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατόπιν ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου, ἀναγινωσκομένου· τὸ τοιοῦτον δὲ δὲν ἐγένετο. Ἐπροτάθη τῷ ὄντι ἀληθῶς ὑπὸ τοῦ κ. Μεσσηνέζη νὰ θεωρηθῇ ὡς πρώτη συζήτησις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ προεδρεῖον δὲν ἠμποροῦσε νὰ θέσῃ τοιοῦτον ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν, διότι εἶναι ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§22ΗΛ. Β. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καὶ ὅμως ἐτέθη (θόρυβος).

§23ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ κ. πρόεδρος καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ προεδρείου εἶναι οἱ φύλακες τοῦ Κανονισμοῦ. Μετ’ αὐτοὺς εἶναι ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Γνωρίζετε, ὅτι διεμαρτυρήθη ἡ πτέρυξ αὕτη (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ, καὶ ἐφύγαμεν 15 διὰ μιᾶς, ὑποθέτοντες, ὅτι ἡ συνεδρίασις διελύθη, καθόσον ὁ προεδρεύων κ. Ἐμπειρῖκος ἐσηκώθη καὶ αὐτὸς ἐκ τῆς ἕδρας (θόρυβος). Σήμερον δὲ σᾶς βεβαιοῖ, ὅτι δὶς ἀνέστη ἡ Βουλή· οὔτε ἠδύνατο ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας νὰ ὑποβάλῃ αὐτὴν τὴν πρότασιν, διότι τὸ «ἐφωτίσθημεν» εἶναι ἀπηγορευμένον ἀπὸ τὸν Κανονισμόν σας. Λοιπὸν νομίζω, πᾶν ὅ,τι ἐγράφη εἰς τὰ πρακτικά, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντίθετον τοῦ Κανονισμοῦ, πρέπει νὰ παραλειφθῇ, καὶ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ παραβιάσῃ τὸν κανονισμόν, ἀλλὰ νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον ἄρθρον κατ’ ἄρθρον. Τουλάχιστον ἡμεῖς δὲν θὰ συναινέσωμεν νὰ γείνῃ παραβίασις· καὶ ἂν ἡ πλειονοψηφία θελήσῃ νὰ κάμῃ παραβίασιν τοῦ κανονισμοῦ, ἡμεῖς θὰ κάμωμεν ἐπίσημον διαμαρτύρησιν. Νομίζω, ὅτι τὸ προεδρεῖον δὲν πρέπει νὰ συγχωρήσῃ θέματα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ ὅθεν δήποτε καὶ ἂν προέρχωνται.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρατηρῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν περιεστράφη εἰς τὴν ἀρχήν. Ὁ κ. Ζωχιὸς ἐσυζήτησε τὰ καθέκαστα καὶ διῆλθεν αὐτὰ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον· συνεπεία τούτου ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας εἶπεν, ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη.

§25ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἐγκρίνῃ τὰ πρακτικά.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ... (θόρυβος).

§27ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θέλετε ἡ Βουλὴ νὰ παραβιάσῃ τὸν κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα! (θόρυβος). Αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον. Αὐτὸ ἔγεινεν ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου.

§28Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Κανείς, κύριε πρόεδρε, δὲν θέλει νὰ ἁρπάσῃ τὴν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου τινὸς ἄνευ συζητήσεως. Ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλὰ, ὅτι χθὲς εἰς τὴν συζήτησιν δὲν περιωρίσθησαν μόνον εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ ἐμβῆκαν καὶ εἰς τὰ καθέκαστα. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἐμβῆκεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 11 καὶ ἐζήτησε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ὁ κ. Ζωχιὸς ὡμίλησε περὶ τοῦ ἄρθρου 11. Ὅταν ὡμίλησαν περὶ τοῦ ἄρθρου 11, τί λέγουν, ὅτι δὲν ἐσυζήτησαν τὰ καθέκαστα; Δὲν ὡμίλησαν περὶ ὅλων τῶν ἄρθρων· ἴσως ὁμιλήσωσι σήμερον. Ἀλλὰ ἔγεινε συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, ὥστε δὲν θέλει οὔτε ἡ Βουλὴ, οὔτε ἡ πλειονοψηφία νὰ ἁρπάσῃ τὴν ἐπιψήφισιν. Ἀφοῦ ἐσυζητήθη ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ καθέκαστα, τότε ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶπε καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη· ὥστε δὲν ἐτέθη τὸ ζήτημα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος. Λοιπὸν νὰ ἐρωτήσετε ἂν ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικά.

§29ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε! Ὡς ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχετε, ἔχετε καθῆκον νὰ φροντίζετε, ὅπως τηρῆται καὶ ἐφαρμόζεται ἀκριβῶς ὁ Κανονισμός· διότι διὰ τοῦ Κανονισμοῦ θὰ δυνηθῆτε νὰ προασπίσετε τὴν μειοψηφίαν ἀπέναντι τῆς πλειοψηφίας. Σεῖς εἶσθε ὁ φύλαξ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀναγνώσατε αὐτὸν, καὶ ἂν σᾶς ἐπιτρέπῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ γίνεται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου εἰς ά. ἀνάγνωσιν, τότε ἔχετε δίκαιον· ἐὰν ὅμως ἀπαιτῇ νὰ ἀναγινώσκεται ἕκαστον ἄρθρον καὶ νὰ καλῆται ἡ Βουλὴ ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου νὰ ἀποφαίνεται, ἂν παραδέχεται ἢ οὐχὶ αὐτὸ, τότε οὔτε εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς δύνασθε νὰ θέσετε τοιοῦτον ζήτημα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο.

§31ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἤκουσα, κ. πρόεδρε, τί εἴπατε. — Ἀφοῦ εἶναι ὁμολογούμενον, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι μετὰ τὴν συζήτησιν δὲν ἀνεγνώσθη τὸ νομοσχέδιον ἄρθρον κατ’ ἄρθρον, οὔτε προσεκλήθη ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν της ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου, δὲν δύνασθε οὔτε θέμα κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ θέσητε· διότι, ἐὰν, κύριοι, καὶ τὰ ζητήματα τοῦ Κανονισμοῦ τὰ θέσωμεν εἰς τὴν κρίσιν τῆς πλειοψηφίας, τετέλεσται.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον· συνεπείᾳ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μεσσηνέζη ἡ Βουλὴ ἠρωτήθη καὶ ἀπεφάνθη.

§33ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορούσατε νὰ ἐρωτήσητε.

§34ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι σᾶς λέγω τώρα, ὅτε δὲν ἀνεγνώσθη ἀκόμη τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ. ἀνάγνωσιν, ὅτι «προτείνω νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι θεωρεῖ αὐτὸ ὡς ἐψηφισμένον εἰς βʹ. ἀνάγνωσιν.» δύνασθε νὰ ἐρωτήσητε ἐπὶ τούτου τὴν Βουλήν;

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινε.

§36ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ ἂν ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Αἰγιαλείας τοιαύτη πρότασις, δὲν ἠδύνασθε ὑμεῖς νὰ ἐρωτήσητε ἐπ’ αὐτῆς τὴν Βουλὴν, οὔτε αὕτη ν’ ἀποφανθῇ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτήθη τέλος πάντων καὶ ἀπεφάνθη· εἶναι γεγονός.

§38ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί γίνεται τότε ἡ πρότασις τοῦ κ. Ζαΐμη, ὅστις ἐζήτησε νὰ διαιρεθοῦν αἱ πιστώσεις ἀπὸ τὸ δάνειον;

§39ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Λυποῦμαι πολὺ, κ. πρόεδρε, ὅτι κατ’ οὐσίαν θὰ εὑρεθῶ ἀσύμφωνος πρὸς τὸν φίλον μου κ. Μίλησην. Εἶναι ἀληθές, ὅτι δὲν ἀνεγνώσθη τὸ νομοσχέδιον ἄρθρον κατ’ ἄρθρον, ὅπως ὤφειλε νὰ γείνῃ κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐῤῥέθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Μεσσηνέζη εἴτε ἕνεκα τοῦ καμάτου εἴτε ἕνεκα τῆς ἰδέας, ὅτι εἶναι καλλίτερον μετὰ ἐμβριθεστέραν μελέτην νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, παρετήρησα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πλεῖστοι ἐκ τῶν βουλευτῶν καὶ ἐκ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης πτέρυγος εἶπον νὰ παραδεχθῶσι τὸ νομοσχέδιον διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν· τότε ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶπε «παραιτοῦμαι, ἐὰν θὰ θεωρηθῇ ὡς πρώτη ἀνάγνωσις» καὶ οἱ πλεῖστοι τὸ παρεδέχθησαν. Ἐὰν ἡ ἀνάγνωσις κατ’ ἄρθρον δὲν ἐξετελέσθη, βεβαίως τοῦτο ἐγένετο, διότι ἡ κοινὴ συναίνεσις ἀνεπλήρωσε τὴν μικρὰν ταύτην παρατυπίαν. Ἐὰν ὅμως ἐπιμένωσί τινες περὶ τῆς ἀναγνώσεως ἄρθρου κατ’ ἄρθρον, θὰ παρακαλέσω τὸ προεδρεῖον νὰ ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον ἄρθρον κατ’ ἄρθρον καὶ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀναγνωσθὲν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§40ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἐξογκώνομεν ζητήματα μικροῦ λόγου ἄξια καὶ ἀνυψοῦμεν αὐτὰ εἰς ζητήματα παραβιάσεως τοῦ κανονισμοῦ, εἰς ζητήματα δυνάμενα νὰ ματαιώσωσι τὰ ἀναφαίρετα καὶ πολύτιμα δικαιώματα τῆς μειονοψηφίας. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως ἐπέστησα ὅλην τὴν προσοχὴν εἰς τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τῆς προκειμένης συζητήσεως. Τὸ προεδρεῖον διέταξε τὸν γραμματέα, ὁ δὲ γραμματεὺς, οὐδενὸς ἀντιλέγοντος...

§41ΖΩΧΙΟΣ. Ἐμοῦ.

§42ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἴσως, τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν ἐπρόσεξα· ἀλλ’ ἐὰν ἀντεῖπεν ὁ κ. Ζωχιὸς, δὲν ὑπεστηρίχθη ὑπὸ τῶν φίλων του.— Λοιπὸν ὁ Γραμματεὺς ἀνέγνωσεν ἄρθρον πρὸς ἄρθρον ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν ταύτην ἡ Βουλὴ προέβη εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ὅλου τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπολεμήθη τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἐπολεμήθη εἰς τὰ καθέκαστα, ἐπολεμήθη καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτοῦ διάταξιν· μετὰ τὸ πέρας δὲ συζητήσεως σπουδαίας, καθ’ ἣν ἔλαβον τὸν λόγον διακεκριμένοι βουλευταὶ, καὶ διὰ τὰς γνώσεις των περὶ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα καὶ διὰ τὴν θέσιν των ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, μετὰ τὸ πέρας λοιπὸν τῶν συζητήσεων ἐθεώρησα, ὅτι ἡ πρώτη συζήτησις ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ περαιωμένη καὶ ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν, ἀποτεινόμενος καὶ πρὸς τὰς δύω πτέρυγας, νὰ παραδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§43ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε (θόρυβος).

§45ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τοὐλάχιστον οἱ πλεῖστοι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος παρεδέχθησαν ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ περαιωμένη ἡ πρώτη συζήτησις. Ἐζήτησαν παρὰ τοῦ προέδρου νὰ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐὰν ἡ Βουλὴ παραδέχεται νὰ θεωρηθῇ περαιωμένη ἡ πρώτη συζήτησις· ἐρωτηθεῖσα δὲ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ναί. Ἐγὼ τότε ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ εἶπα, ὅτι ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω πρῶτος κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἐγένετο σπουδαία ἀντίῤῥησις εἰς τὴν εἰρημένην πρότασίν μου, καὶ ὅτι ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ ὡς περαιωμένην τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἀπολείπονται δύω συζητήσεις κατὰ τὰς ὁποίας δυνάμεθα ν’ ἀναπτύξωμεν ὅλας τὰς ἰδέας ἡμῶν ὅπως προληφθῶσι τὰ ἐκ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δυνάμενα νὰ προέλθωσι δῆθεν κακά. Οὐδεμία λοιπὸν, κύριοι, ὑπάρχει βλάβη, οὐδεμία παραβίασις τῶν δικαιωμάτων τῆς μειονοψηφίας δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τοῦ ὅτι θεωρεῖται περαιωμένη ἡ ά. συζήτησις, ἀφοῦ, ἐπαναλαμβάνω, δυνάμεθα, κατὰ τὴν βʹ. καὶ γʹ. συζήτησιν νὰ ἀναπτύξωμεν καὶ ὑποστηρίξωμεν πᾶσαν πρότασιν, τείνουσαν εἴτε εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν εἴτε εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ ὅλους τοὺς κ. βουλευτὰς καὶ τῆς μιᾶς πτέρυγος καὶ τῆς ἄλλης νὰ μὴ ἐπιμένουν εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδένα πρακτικὸν σκοπόν.

§46ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς, κ. πρόεδρε, ὅτι ἀμφότεραι αἱ πτέρυγες παρεδέχθησαν ὡς ἐψηφισμένον εἰς ά. ἀνάγνωσιν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον· ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτον ἀκριβὴς, καὶ ἂν ἦτον ἀληθὴς ὁ διϊσχυρισμὸς τοῦ προαγορεύσαντος ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τοῦτο, διατείνομαι ὅτι καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ δὲν ἠδύνατο νὰ καταργήσῃ διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ μάλιστα τοιαύτην, ἥτις στερίζεται ἐπὶ τοῦ Συντάγματος. Κύριε πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μιμηθῆτε ἕν ἀξιομίμητον παράδειγμα τοῦ προέδρου τῆς Γαλλικῆς συνελεύσεως, ὅστις, ἐνῷ καὶ αἱ δύω πτέρυγες ἐφώναζον νὰ θέσῃ ζήτημα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, ἀντετάχθη εὐθαρσῶς καὶ κατὰ τῆς μιᾶς καὶ κατὰ τῆς ἄλλης πτέρυγος καὶ κατίσχυσεν ἡ θέλησίς του. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει νὰ θεωρηθῇ ἐψηφισμένον νομοσχέδιον εἰς ά. ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ δὲν ἀνεγνώσθη ἄρθρον κατ’ ἄρθρον καὶ δὲν προσεκλήθη ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν της ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ἰδίᾳ. Διὰ τοῦτο, κ. πρόεδρε, διατυπόνω τὴν πρότασίν μου ἔχουσαν ὡς ἑξῆς· «Ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχεται τὰ πρακτικὰ, ὅπως ἔχουσι· διότι μὴ ἀναγνωσθέντος τοῦ νομοσχεδίου ἄρθρον κατ’ ἄρθρον καὶ μὴ ἐπιψηφισθέντος οὕτω, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τοῦτο ὡς ἐψηφισμένον εἰς ά. ἀνάγνωσιν.» (Καταθέτει τὴν πρότασίν του εἰς τὸ Προεδρεῖον).

§47ΖΩΧΙΟΣ. Συζητοῦμεν νομίζω ἐπὶ ματαίῳ· ἰδοὺ ὑπάρχει ὁ δεσπότης ὅλων· τούτου (δεικνύει τὸ Σύνταγμα) ἀνώτερος δὲν ὑπάρχει. Ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος. «Οὐδὲν νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν, ἐὰν δὲν συζητηθῇ καὶ ψηφοφορηθῇ τρὶς ἄρθρον κατ’ ἄρθρον.»

§48ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἄρθρον κατ’ ἄρθρον νὰ ψηφισθῇ· ἀκούετε;

§49ΖΩΧΙΟΣ. Ἐδῶ λέγει «Ἄρθρον κατ’ ἄρθρον καὶ ψηφοφορηθῇ.»

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ εἰς τὴν ά. ἀνάγνωσιν θὰ γείνῃ ψηφοφορία ἄρθρον κατ’ ἄρθρον;

§51ΖΩΧΙΟΣ. Βέβαια, βέβαια. — Ὁ νόμος εἶναι ἀνυπέρβατος· θέλετε νὰ τὸν παραβῆτε; Εἶσθε κύριοι· ἀλλὰ εἶναι ῥητὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ὅτι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἄρθρον κατ’ ἄρθρον. (Διάλογοι μεταξὺ διαφόρων βουλευτῶν).

§52Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι, ἀπολύτως ἀκαίρως συζητοῦμεν καὶ ἀπασχολοῦμεν τὰς ὥρας ἡμῶν, ἐνῷ ὅλοι ἔπρεπε νὰ ἤμεθα φειδωλοὶ τοῦ χρόνου. Χθὲς εἷς τῶν Γραμματέων τῆς Βουλῆς ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον ἄρθρον κατ’ ἄρθρον. Κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἐκ Μέσης ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Ζωχιὸς, κατά τινα ἄλλην διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριφυλίας βουλευτὴς κ. Σωτηρόπουλος, ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης, ἦλθε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ κυρίου Σωτηροπούλου καὶ πρὸς τὸ 11ον ἄρθρον ἡ Βουλὴ ἐπελήφθη τῆς καθέκαστα συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου. Μετὰ τὴν παράτασιν συζητήσεως ἐμβριθεστάτης ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰγιαλείας βουλευτὴς εἶπεν ὅτι παρῆλθεν ἡ πρὸς συζήτησιν εἰθισμένη ὥρα, οἱ πλεῖστοι των κυρίων βουλευτῶν ἐκουράσθησαν, καὶ ἡ συζήτησις ἐθεωρήθη ἐξηντλημένη ἐπὶ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως. Ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶχε ζητήσει πρὶν τὸν λόγον καὶ ἦτον ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ νομίζων, ὅτι ἀρκετὰ παρετάθη ἡ συζήτησις ἔφερε τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου, παραιτεῖται· τὸ ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλά.

§53ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§54ΣΤΑΪΚΟΣ. Κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν οὐδεμία ὑπῆρξεν ἀντίῤῥησις. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐμεσολάβησαν κινήσεις τινές· ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἐκ τῆς πτέρυγος αὐτῆς....

§55ΤΙΝΕΣ. Διάλυσις ἦτο καὶ ὄχι κίνησις.

§56ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν ἦτο διάλυσις· ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀξιότιμον καὶ ἀναμφισβήτητον μαρτυρίαν τοῦ κ. Ζαΐμη. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ οὖσα ἠρωτήθη παρὰ τοῦ προεδρείου. Τὸ προεδρεῖον ἐνόμισεν, ὅτι ἀντελήφθη οὕτω πως, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν της νὰ θεωρηθῇ ἡ ψηφοφορία περαιωμένη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Σήμερον ἐγείρεται ἡ ἔνστασις, ὅτι δὲν ἦτον αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Τώρα εἰς τοιαύτας περιστάσεις δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πλανηθῶμεν εἰς ἀτόπους θεωρίας, ὅτι κινδυνεύει τὸ Σύνταγμα ἀναλαμβάνοντες πάντοτε τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τοῦ Συντάγματος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα. Ἐπικαλοῦμαι τὸν κανονισμὸν ὑπὲρ τοῦ προεδρείου, ὅστις ῥητῶς λέγει, ὅτι ἐν περιπτώσει ἀμφιβολίας ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ προεδρείου ἐρωτᾶται ἡ Βουλή. Ἑπομένως νὰ ἐρωτηθῇ ἤδη ἡ Βουλὴ ἂν καλῶς ἀντελήφθη τὸ προεδρεῖον.

§57ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε.

§58ΑΧΟΛΟΣ. Ἔχετε σκοπὸν νὰ μὴ μᾶς ἀφίσητε νὰ συνεδριάσωμεν· ἀρχίσατε πάλιν τὰ καλὰ τῶν ἐξελέγξεων, ἓξ μῆνες πέρασαν.

§59ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς κανένα τῶν κυρίων βουλευτῶν, μήτε νὰ ἐπιτιμᾷ τὸν ἕτερον μήτε νὰ κάμῃ διακρίσεις. Ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἶναι ἴσοι ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου καὶ ἔχουν πλήρεις τὰς γνώσεις, καὶ εἰς οὐδένα εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἂν δὲν θέλῃ νὰ ὀνομασθῇ ἐγωϊστὴς, νὰ λέγῃ ἐγὼ εἶμαι. Δὲν τὸ δέχομαι τοὐλάχιστον ἐγὼ, καὶ δὲν θὰ δεχθῶ ἀπὸ κἀνένα ἐπιτιμήσεις μήτε διακρίσεις. Τοῦτο τὸ λέγω πρὸς τὸν ἀγορεύσαντα κ. βουλευτὴν Αἰγιαλείας, ὅστις εἶπεν, ὅτι διὰ μικροῦ λόγου ἄξια ἀντικείμενα συζητοῦμεν, καὶ ὅτι ἄνδρες διακεκριμένοι διὰ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ.... Ἴση εἶναι ἡ θέσις τῶν βουλευτῶν, οὐδεμία διάκρισις ὑπάρχει· ἂν θέλητε νὰ θέσητε διακρίσεις, εἰς σᾶς ἀφίνομεν νὰ τὰς φρονῆτε μόνοι σας.

§60ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἰς τὰ Συνταγματικὰ κράτη ὑπάρχουσι πάντοτε διακρίσεις.

§61ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν λογικήν σας, κ. Στάϊκε, κρατήσατέ την διὰ τὸν ἑαυτόν σας, ἐγὼ ἔχω ἰδίαν λογικὴν, ἐγὼ διδάγματα δὲν ἦλθον νὰ λάβω· δὲν θέλω λοιπὸν ἀνεχθῆ οὔτε συμβουλὰς, οὔτε διακρίσεις.

§62ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ διδάσκομαι.

§63ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σεῖς διδάσκετε καὶ ἔχετε ἀνάγκην μαθημάτων.

§64ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Βεβαίως τὸ παραδέχομαι.

§65ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ μηδαμινοῦ ζητήματος, πρόκειται περὶ τοῦ κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος διέπει τὰς συνεδριάσεις. Εἶμαι βουλευτὴς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1865, καὶ οὐδέποτε ἐτέθη ζήτημα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ· ὁσάκις δὲ ἐτέθη, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ κατεξανέστη κατὰ τοῦ προεδρείου, ἄν τις τῶν προέδρων δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν κανονισμὸν, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ τὸ ἀπέκρουσε. Λοιπὸν τίθεται τὸ ζήτημα ἂν, καὶ τῆς Βουλῆς ἀποφανθείσης, ἠδύνατο ὁ πρόεδρος νὰ θέσῃ ζήτημα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι σύμφωνος καὶ πόρισμα τοῦ Συντάγματος. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι, ὅπως ὁ προαγορεύσας βουλευτὴς Μέσης σᾶς ἀνέμνησε τὸ κείμενον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον εἶναι συναφὲς πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, φρονῶ ὅτι ἡ ἀπόφασις, εἰς τὴν ὁποίαν προῆλθεν ἡ Βουλὴ— διότι ἐγὼ δὲν ἤμην παρὼν, ἐβεβαίωσα, ὅτι ἐξ ὑπαρχῆς ἀνεχώρησα — ἡ ἀπόφασις αὕτη εἶναι ἀντίθετος τοῦ κανονισμοῦ καὶ, ὡς τοιαύτη, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ ὑπάρχουσα. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἐξ Ἑρμιονίδος βουλευτὴς κ. Μίλησης.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικά.

§67ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Μίληση.... (Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Μίληση).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην...

§69ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν ἠμπορεῖ αὐτὸ νὰ τεθῇ. Ἐπὶ τῆς εἰλικρινείας τῶν πρακτικῶν ἐπὶ τῆς γνησιότητος τῶν πρακτικῶν ἐρωτᾶται... Ὁ κανονισμὸς λέγει, ὅτι, ὅταν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν, ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἂν ἔχουν καλῶς ναὶ ἢ ὄχι τὰ πρακτικά.

§70ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἐρωτᾶται ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς ἢ ὄχι, ὀφείλει νὰ δείξῃ καὶ διὰ τί φρονεῖ, ὅτι δὲν ἔχουν καλῶς. Διὰ τῆς προτάσεως λοιπὸν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἑρμιονίδος βουλευτοῦ ὁρίζεται τὸ μέρος, εἰς ὃ δὲν ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικὰ, δηλ. δὲν ἠδύνατο διὰ τῶν πρακτικῶν καὶ μόνων νὰ θεωρηθῇ καὶ ψηφισθῇ νομοσχέδιον, μὴ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον κατ’ ἄρθρον. Ἑπομένως ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Μίλησης ἔφερε, δὲν εἶναι ἄλλο εἰμὴ αὐτὴ ἡ ἐρώτησις, ἡ συνήθως ἀποτεινομένη, ἂν ἔχουν καλῶς ἢ ὄχι τὰ πρακτικὰ, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὁρίζει καὶ ποῦ ἔγκειται τὸ μὴ καλῶς.

§71ΑΧΟΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ ἄκουσέ με· νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς νὰ τὰ παραδεχθῇ, ἄλλως νὰ παραδεχθῇ ὅ,τι λέγουν ἡ εὐγενεία τους. Εἰς τὸ εἰρηνοδικεῖον εἶσθε; Καὶ ὕστερον φεύγετε....

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλη ἡ συζήτησις περιστράφη εἰς τὸ ἑξῆς, ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς ἢ κακῶς· ἀνεπτύχθησαν οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους τινὲς λέγουν, ὅτι δὲν ἔχουν καλῶς, θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν ἂν ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικά...

§73ΤΙΝΕΣ. Τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι..... (θόρυβος).

§75ΑΧΟΛΟΣ. Προχωρήσατε· αὐτοὶ πολεμοῦν μὲ τὰς φωνὰς...

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς..... (θόρυβος).

§77ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Θέλετε νὰ μᾶς ἀφαιρέσητε καὶ τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως;

§78ΑΧΟΛΟΣ. 10 ἄνθρωποι θὰ σύρουν ὅλην τὴν Βουλήν! (θόρυβος).

§79ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση εἶναι διατετυπωμένη. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος· οὐχ ἧττον ὅμως ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ πρότασις ἡ ἁπλῆ: ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς ἢ κακῶς εἶναι ἀπωτέρα (θόρυβος). Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Μίληση δι’ ὡρισμένον γεγονὸς αἰτιᾶται τῶν πρακτικῶν, ἀλλ’ ἀπωτέρα εἶναι ἡ ἁπλῆ πρότασις: ἂν τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Θόρυβος).

§81ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικὰ λέγουν ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ ὅτι τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς, ναὶ ἢ ὄχι;

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 103, ἐξ ὧν 70 παρεδέχθησαν τὰ πρακτικὰ ὡς καλῶς ἔχοντα ἐναντίον 32, ἑνὸς ἀρνηθέντος· ἑπομένως προβαίνομεν εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς συνεδριάσεως, ὅπερ εἶναι ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δανείου.

§84Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὴν σύμβασιν.

§85Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς παιδείας ἐπιτροπή, διεξελθοῦσα τὸ νομοσχέδιον περὶ κληροδοτημάτων καὶ ὑποτροφιῶν, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της εἰς τὴν Βουλήν. (Ὅρα παράρτημα).

§86ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ταμίου τῆς Βουλῆς. Χθὲς ἐγένετο πολὺς λόγος, καὶ εἶπον νὰ γείνῃ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι ὑπὸ συζήτησιν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ.

§88ΤΙΝΕΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ νομίζω καλὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, καθ’ ὅσον σχεδὸν αἱ βουλευτικαὶ ἀποζημιώσεις ἐπερατώθησαν, κατὰ τύπον θὰ κάμωμεν τὴν ἐκλογήν.

§90ΡΟΥΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶμαι μέλος τῆς λογιστικῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἔλαβον μέρος οὔτε ἐννοῶ νὰ λάβω πρὶν ἔλθῃ ὁ ταμίας τῆς Βουλῆς νὰ κάμῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν λογιστικῶν βιβλίων καὶ ἐν γένει τῆς διαχειρίσεως. Μὲ ποῖον ἐγὼ θὰ συνεννοηθῶ, μὲ τὸν ἄνθρωπον τὸν ὁποῖον σεῖς θέλετε νὰ ἐπιφορτίσητε, ἢ μὲ τὸν ἄνθρωπον τὸν ὁποῖον ὁ κανονισμὸς ὁρίζει; Πῶς θέλετε νὰ ἀποφύγητε αὐτό; δὲν κτυπᾷ καλὰ εἰς τὰ αὐτιά σας, καὶ μάλιστα ὅταν ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε! Σήμερον ἡ Αὐστρο–Οὐγγαρία πάλιν ἐμπρός, καὶ αὔριον ἄλλο τι θὰ φέρετε.

§91ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἁπλῆ ἀνάγνωσις θὰ γείνῃ.

§92ΡΟΥΚΗΣ. Διατί; Κινδυνεύει ἡ Αὐστρο–Οὐγγαρία;

§93ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πέντε λεπτὰ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀνάγνωσιν.

§94ΠΟΛΛΟΙ. Ἄς ἀναγνωσθῇ.

§95ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑποβάλλω ἔκθεσιν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αʹ) περὶ ἀντιμισθίας τῶν ἀνακριτῶν· βʹ) περὶ προσθήκης προσωπικοῦ εἴς τινα τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους. (Ὅρα παράρτημα).

§96ΣΤΕΦΑΝΙΤΣΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου περὶ ἑρμηνείας ἑνὸς ἄρθρου τοῦ περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμου, διότι πολλαὶ δίκαι ἐγένοντο καὶ πολλὰ δικαιώματα κατεστράφησαν.

§97ΣΟΥΤΣΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ προεδρεῖον ἔκθεσιν περὶ ἀνασκαφῆς τῶν ἀρχαιοτήτων τῆς Ὀλυμπίας. (Ὅρα παράρτημα).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ Τριφυλίας εἰσάγουν πρότασιν νόμου περὶ μεταβολῆς φόρου λιμενικοῦ. (Ὅρα παράρτημα).

§99ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὁ κ. Χιώτης ἀφιεροῖ εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ εὐγνωμοσύνης ἓν ἀντίτυπον τοῦ πρώτου τόμου τῆς ἱστορίας τοῦ Ἰονίου κράτους. Ἐπίσης ὁ κ. Μαρτσοῦκος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ ἐξοφλήσεως τῶν ἰδιωτικῶν χρεῶν Κερκύρας. (Ὅρα παράρτημα).

§101ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ λαμβάνει τὴν τιμὴν δι’ ἐμοῦ ὡς εἰσηγητοῦ, ἀφοῦ ἐπεραίωσε τὴν προεξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 74, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἔκθεσις αὕτη δὲν φέρει τὴν ὑπογραφὴν 6 μελῶν, τῶν κυρίων Πετσάλη, Ἀντωνοπούλου, Σωτηροπούλου, Κοντοσταύλου, Σαράβα καὶ Μίληση. Ἐκ τούτων οἱ πλεῖστοι παρευρέθησαν εἰς τὰς πλείστας τῶν συνεδριάσεων τῆς ἐπιτροπῆς· σήμερον δὲ ὅτε συνετάχθη ἡ ἔκθεσις, ἐδήλωσαν ὅτι ἢ ἔκθεσιν ἰδιαιτέραν θὰ συντάξουν ἢ ἀπὸ τοῦ βήματος θὰ ὑποστηρίξουν τὰς γνώμας των ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. (Ὅρα παράρτημα).

§102ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μίαν διασάφησιν ὀφείλω νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ παρεσιώπησέν τινα ὁ κ. εἰσηγητής. Ἡμεῖς παρευρέθημεν καθ’ ὅλας τὰς συζητήσεις, ἀλλ’ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, ὅτε ἡ ὥρα εἶχε παρέλθει, ἀφοῦ εἰργάσθημεν ἀπὸ τὰς 9–12, ἐζητήσαμεν, ἐπειδὴ ἔλειπον μερικοὶ ἀξιότιμοι καὶ εἰδικοὶ συνάδελφοι, εἰ δυνατὸν νὰ ἀναβάλῃ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τὴν συζήτησιν· ἀλλ’ ὁ κ. πρόεδρος πρὸ πάντων καθυπέταξεν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν λοιπὴν πλειοψηφίαν νὰ μὴν παραδεχθῇ τὴν πρότασίν μας, ἀλλὰ νὰ προβῇ ἀμέσως καὶ οὕτω ἡμεῖς ἠρνήθημεν, ὡς μὴ ἐργασθέντες, νὰ ὑπογράψωμεν τὴν ἔκθεσιν. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστρο–Οὐγγαρίας καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν· ὁμοίως καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποχωρήσεως τῶν ἐπισκόπων).

§103ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε παρακαλῶ· ἐτυπώθη χθὲς ἡμερησία διάταξις κατὰ τὸν κανονισμόν; Ἐὰν δὲν ἐτυπώθη, παρακαλῶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ τυποῦται καὶ νὰ διανέμηται, διότι δὲν ἠξεύραμεν ὅτι αὐτὰ τὰ νομοσχέδια ἔμελλον σήμερον νὰ ἔλθουν.

§104ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴπομεν, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις...

§105ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶναι ἄτακτον αὐτό· πρέπει νὰ συντάσσηται ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ νὰ κοινοποιῆται.

§106ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ γίνεται κατάχρησις· σᾶς παρακαλῶ νὰ τυποῦται ἡ ἡμερησία διάταξις διὰ νὰ γνωρίζωμεν τί θὰ συζητηθῇ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§108ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε......

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ δανείου νομοσχεδίου.

§110ΡΟΥΚΗΣ. Εἴπομεν μετὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς Αὐστροουγγαρίας νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ταμίου· διὰ τί δὲν θέλετε, κ. πρόεδρε, αὐτό;

§111ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον. Κύριε πρόεδρε, ἐπερωτῶ τὸ προεδρεῖον ἂν ἔλαβε τηλεγράφημά τι ἐκ Κορινθίας, καθ’ ὅσον, ὡς πληροφοροῦμαι, οἱ ὑποψήφιοι βουλευταὶ Κορινθίας ἀπέστειλαν εἰς τὸ προεδρεῖον τηλεγράφημα, δι’ οὗ καταγγέλλουσι ῥητὰς πράξεις τοῦ ὑπουργείου, ἐπεμβαίνοντος εἰς τὰς ἐκλογάς (θόρυβος).... Δὲν εἶναι διαγωγὴ ἐκ μέρους προέδρου, οὐ μόνον τὸν κανονισμὸν νὰ μὴ σέβηται.... (θόρυβος).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, ἔλαβον τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα, ὅπερ εἶχον σκοπὸν νὰ ἀναγνώσω ἀφοῦ τελειόσουν αἱ συζητήσεις. Παρακαλῶ τὸν κ. βουλευτὴν νὰ ᾖναι εἰς τὰς ἐκφράσεις του ἄλλοτε εὐλαβέστερος. (Ἀναγινώσκεται τὸ τηλεγράφημα.

§113ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Πότε ἐλάβατε τὸ τηλεγράφημα, εἴπατέ μας τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν τῆς ἐκ Κορίνθου ἀποστολῆς.

§114ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (γραμματεύς). Τὴν 4|12....

§115ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιοῦτον τηλεγράφημα ἦλθε καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὶς ἐτελεγράφησεν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἵνα λάβῃ πληροφορίας, ἀλλ’ οὐδεμίαν μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἔλαβεν· ἅμα λάβῃ πληροφορίας, θέλει τὰς προσαγάγει εἰς τὴν Βουλὴν.

§116Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε τὸν λόγον.—Ἀπαντήσατέ μας, κ. Πρόεδρε, δὲν εἴμεθα ἐδῶ ἵνα μὴ μᾶς δίδετε ἀκρόασιν καὶ νὰ μᾶς στρέφετε τὰ νῶτα....

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤκουσα, κ. Ζαΐμη, διότι ἔστρεψα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ζέζαν νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ. (Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Ζέζας).

§118Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἔχω ν’ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν εἰς τὸ προεδρεῖον. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Πετσάλης ἐπερώτησε τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν διέταξε τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς ἐντὸς τῆς ὡρισμένης ὑπὸ τοῦ νόμου προθεσμίας. Ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν ὅτι διατελεῖ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῶν 20 ἡμερῶν. Ὅταν ἤκουσα τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐσκέφθην πολὺ τί τρέχει· ἡ πρώτη σκέψις, ἡ ὁποία μοὶ ἐπῆλθεν εἶναι, μήπως μετεβλήθη καὶ αὐτὸ τὸ ἡμερολόγιον· διότι ἡ ἐκλογὴ Ἀττικῆς, ὡς ἐνθυμεῖσθε πάντες, ἠκυρώθη κατὰ τὴν 30 Ὀκτωβρίου, ἔκτοτε δὲ μέχρι σήμερον, 23 Νοεμβρίου, ὑπολογίζονται 23 ἡμέραι ὁλόκληροι. Δὲν ἠδυνήθην λοιπὸν νὰ κατανοήσω τὸν λόγον πῶς, παρελθουσῶν 23 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεως, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν λέγει, ὅτι διατελεῖ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῶν 20 ἡμερῶν. Τὴν ἀπορίαν μου ταύτην ἔλυσε σήμερον αὐτὸς ὁ ἀξιότιμος προκάτοχός σας, κ. πρόεδρε, ὁ κ. Ἀντωνόπουλος, διότι εἰς τὴν παρατήρησίν μου ὅτι ὤφειλε ν’ ἀποστείλῃ τὰ πρακτικὰ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἀμέσως, ὁ κ. Ἀντωνόπουλος εἶπεν ὅτι εἶχε διατάξει νὰ γείνουν τὰ ἀντίγραφα, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἐστάλησαν. Νομίζω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον οὐδεμίαν ἀνάγκην εἶχε τῶν πρακτικῶν, ἵνα πληροφορηθῇ περὶ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς καὶ ἑπομένως συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ῥητὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ἐπιβαλλούσας αὐτῷ τὴν διαταγὴν πρὸς ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς ἐντὸς 20 ἡμερῶν· ἠδυνάμην, λέγω, νὰ ἰσχυρισθῶ τοῦτο, διότι οἱ κ. ὑπουργοὶ οὐ μόνον ἦσαν παρόντες, ἀλλὰ καὶ ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς· δὲν εἶχον λοιπὸν ἀνάγκην τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, ἵνα διατάξωσι τὴν ἐπανάληψιν τῆς νέας ἐκλογῆς συμφώνως πρὸς τὰς προθεσμίας. Μ’ ὅλα ταῦτα, ἐπειδὴ κατὰ δυστυχίαν ὑπῆρξε καὶ προηγούμενον ἄλλο, καθ’ ὃ ἄλλοι ὑπουργοὶ ἰσχυρίσθησαν ὅτι δὲν διέταξαν ἐκλογήν τινα διότι ἐγκαίρως δὲν ἔλαβον τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ὑπακούω εἰς αὐτὸ τὸ προηγούμενον, διότι νομίζω ὅτι πρέπει εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ κράτη καὶ κακὰ ἂν ᾖναι τὰ προηγούμενα νὰ ὦσι σεβαστά. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ὀφείλω νὰ ἐκφράσω μεθ’ ὅλης τῆς δυνάμεώς μου κατάκρισιν κατὰ τοῦ κ. προέδρου εἴτε τοῦ προσωρινοῦ εἴτε τοῦ ὁριστικοῦ, διότι δὲν ἐφρόντισαν νὰ στείλωσι τὰ πρακτικά· καθόσον τὸ πρώτιστον καθῆκον τοῦ προέδρου εἶναι, ὅταν ἀκυρώνηται ἐκλογή τις, ὅταν πρόκηται περὶ δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν, νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὰ δικαιώματα, αὐτὰ καὶ οὐχὶ νὰ καταφεύγῃ εἰς τοιαῦτα ἀτοπήματα, καὶ 24 ὅλας ἡμέρας νὰ μὴ ἀποστέλλῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὰ πρακτικὰ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς. Διὰ ταῦτα, ἐπειδὴ δὲν ἐγένετο μέχρι τοῦδε ὅ,τι ἔπρεπε νὰ γείνῃ, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ, ἵνα τὸ προεδρεῖον ὑποχρεωθῇ ἐντὸς τῆς ἡμέρας ν’ ἀποστείλῃ τὰ πρακτικά, καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ταύτης ὀφείλομεν νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς 20 ἡμέρας.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα ἐπληροφορήθην ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν εἶχον σταλῆ ἐπὶ τοῦ προσωρινοῦ προεδρείου, διέταξα παραχρῆμα τὸ γραφεῖον ν’ ἀπευθύνῃ ταῦτα εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα.

§120Ι. Δ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅμα ἐπερατώθησαν αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν, διέταξα νὰ γείνουν ὅλα τὰ ἀντίγραφα τῶν πρακτικῶν τῶν ἀκυρωθεισῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ γραφείου εἶναι παρὼν καὶ εἶναι μάρτυς ὅτι τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα, ἅμα ἀνεχώρησα ἐκ τῆς προσωρινῆς προεδρείας, ἦσαν ἕτοιμα. Ἕως ἐδῶ ἦτο τὸ ἔργον τὸ ἰδικόν μου καὶ παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν ὁμολογίαν μου ὡς εἰλικρινῆ.

§121ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι λυπηρὸν καὶ ἀξιοθρήνητον ὅ,τι ἀκούετε ὅτι ἐγένετο· ὅθεν καὶ ἂν προῆλθε τὸ ἄτοπον εἴτε ἐκ τοῦ γραφείου, εἴτε ἐκ τοῦ Προεδρείου εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον, διότι εἶναι καθαρὰ παραβίασις τοῦ Συντάγματος, καταστρέφουσα καὶ προσβάλλουσα τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν. Δὲν ὑπάρχει δικαιολόγησις οὐδεμία· ὁ εἷς διέταξεν, ὁ ἕτερος δὲν ὑπήκουσεν· ἰδοὺ πρόφασις γελοία. Εἶναι ἀπελπιστικὸν νὰ βλέπῃ τις τὴν ἀναρχίαν πάντοτε, παρισταμένην ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, ὁσάκις πρόκηται νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της. Ὁποίαν ἀνάγκην εἶχε τὸ ὑπουργεῖον, παρὸν, τὸ ὑπουργεῖον ψηφοφοροῦν, τὸ ὑπουργεῖον πράττον ὅ,τι ἠδύνατο νὰ πράξῃ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, ὁποίαν ἀνάγκην εἶχεν εἰδοποιήσεως ἐπισήμου, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη; Αὐτὰ, κ. Πρόεδρε, εἶναι τῷ ὄντι λυπηρὰ, εἶναι κατώτερα καὶ τοῦ γελοίου. Δὲν σπουδαιολογοῦμεν, παρατηρῶ, παραβιάζομεν τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν καὶ τοὺς νόμους ὑπὸ τοιαύτας προφάσεις! Λοιπὸν, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι παραβίασις σπουδαία καὶ οὐσιώδης καὶ ἀδικαιολόγητος ἔλαβε χώραν καὶ ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει προηγούμενον, καὶ ἂν ὑπῆρχε, Κυβέρνησις σπουδαία, φροντίζουσα περὶ τῆς τηρήσεως τῶν νόμων καὶ τῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προβαίνῃ εἰς προφάσεις τοιαύτας, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑποκρίνηται ἄγνοιαν, ἐνῷ εἶναι ἐν πλήρει γνώσει, καὶ ν’ ἀφίνῃ νὰ παραβιάζωνται τόσον ἀσυστόλως οἱ νόμοι καὶ τὸ Σύνταγμα. Εἶναι λυπηρὸν καὶ ἀξιοδάκρυτον ὅ,τι συνέβη. Συνέβη δὲ τοῦτο ἐκ προθέσεως, ὡς ἀποδεικνύει ἡ κατόπιν διαταχθεῖσα ἐκλογὴ Κορινθίας. Εἶναι λυπηρὰ πρὸς τούτοις τὰ συμβαίνοντα εἰς Κόρινθον. Ἐνθυμοῦμαι ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἐδιωκόμεθα ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν, καὶ ἐν τούτοις ἠξεύρετε τί ἔλεγον οἱ ὑπουργοὶ τότε; Αἱ εἰς χεῖράς μας ἀναφοραὶ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν διαψεύδουν ὅσα λέγονται περὶ στρατιωτικῆς βίας· μᾶς πληροφοροῦν, ὅτι ὅλα ἐνεργοῦνται νομίμως καὶ ὅτι οἱ στρατιῶται ἐτήρησαν τὴν τάξιν καὶ ἐφήρμοσαν τὸν νόμον· οὕτω ἔλεγον καὶ τότε. Ἀλλ’ εἰς τί χρησιμεύει ὅμως ἡ συνάθροισις εἰς τὴν Κορινθίαν τοσούτου στρατοῦ; Ποῖος ὑπάρχει κίνδυνος; Δὲν ἤρκει ἡ ὑπάρχουσα ἐκεῖ ἐξουσία νὰ περιστείλῃ ὀλίγους κακούργους, ἂν ὑπῆρχον τοιοῦτοι; Ἀλλ’ ἐχρειάσθη ἡ ἀποστολὴ καὶ συγκέντρωσις στρατιωτῶν καὶ, ὅπως ἄλλοτε εἰς τὴν Μεσσηνίαν, ἡ συγκέντρωσις μόνη ἀποδεικνύει ὅτι ὑπάρχει σκοπὸς παραβιάσεως καὶ ἐγκλήματος. Δὲν ἔχομεν πρὸς τοῦτο ἀνάγκην ἀποδείξεων· ἡ ἱστορία τῆς στρατιωτικῆς διοικήσεως ἡ πρὸ δύω ἐτῶν ἀποδεικνύει ὅτι, ὅπου ἐγένετο συγκέντρωσις στρατευμάτων πλέον τοῦ δέοντος ἐν ταῖς ἐκλογαῖς, ἐγένετο πρὸς παραβίασιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Τί προφασίζονται ἤδη ὅτι ἐτηλεγράφησαν, ἤδη ζητοῦνται πληροφορίαι· πόθεν θὰ λάβουν τὰς πληροφορίας; ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ἀπέστειλαν νὰ παρανομήσωσιν; ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, ὁ ὁποῖος πράττει τὰ ἐγκλήματα; Μὰ εἶναι ἐντροπὴ νὰ λέγετε τοιαῦτα!

§122Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Τὸν Νομάρχην δὲν θέλετε, τὸν ἔπαρχον δὲν θέλετε· ἀπὸ ποῖον λοιπὸν θὰ ζητήσωμεν πληροφορίας;

§123ΜΙΛΗΣΗΣ. Διὰ τί δὲν σᾶς ἀπαντᾷ; (θόρυβος).

§124ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅ,τι λέγετε, κύριε ὑπουργὲ, δὲν εἶναι εἰμὴ καθαρὰ πρόφασις. Ποίαν ἀνάγκην ἔχετε πληροφοριῶν; τί θά σᾶς γράψῃ ὁ Νομάρχης; Εἰς ἕνα δῆμον ἐνεργεῖται ἐκλογὴ καὶ ἐκεῖ συγκεντρώνετε 100 στρατιώτας· σᾶς χρειάζονται ἵνα πιέσητε καὶ ἐκβιάσητε. Τί θέλετε νὰ σᾶς γράψῃ ὁ ἔπαρχος, ὅτι οἱ στρατιῶται παρανομοῦν; Ποῦ τὰ λέγετε αὐτά; Κατὰ δυστυχίαν πολυχρόνιος ἱστορία μᾶς ἐδίδαξε τί σημαίνουσι ταῦτα (γέλωτες ἐκ δεξιῶν). Γελοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦλθον ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ παρὰ διὰ τῆς λόγχης (θόρυβος καὶ θορυβώδεις λογομαχίαι μεταξὺ πολλῶν βουλευτῶν τῆς δεξιᾶς καὶ ἀριστερᾶς).

§125ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει ν’ ἀνακαλέσητε, διότι ὁμιλεῖτε γενικῶς· ὀνομάσατε ποῖοι ἦλθον διὰ τῆς λόγχης.

§126ΡΟΥΚΗΣ. Θὰ πάρω τὸν κατάλογον καὶ θὰ τοὺς ὀνομάσω ἐγώ.

§127ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει παροιμία λέγουσα ὅτι «ὅσοι ἔχουν τὴν μυῖαν εἰς τὸ σκιάδι μυάζονται» (θόρυβος).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐκτρέπεσθε εἰς προσωπικότητας, κύριε βουλευτά!

§129ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπαντῶν εἰς τοὺς γελάσαντας καὶ μυκτηρίσαντας τοὺς ἰσχυρισμούς μας, εἶπον, γελοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν δυνάμει τῆς λόγχης.

§130Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κανεὶς δὲν ἦλθε διὰ τῆς λόγχης.

§131ΡΟΥΚΗΣ. Σὺ πρῶτος, κ. Βαλασόπουλε, διὰ τῆς λόγχης καὶ καλπονοθεύσεως.

§132ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, θέλοντες νὰ ἐφαρμόσητε τὸν νόμον καὶ νὰ ἐνεργήσητε εἰλικρινῶς ἐκλογὰς, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ συγκεντρώσητε στρατιωτικὴν δύναμιν πολυπληθῆ εἰς ἕνα καὶ μόνον δῆμον, ὅστις δὲν ἔδωκε δείγματα ἀταξίας καὶ ἀντιστάσεως· ἡ συγκέντρωσις τοῦ στρατοῦ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἀποδεικνύει ὅτι ἔχετε ἄλλον σκοπὸν, νὰ παραβιάσητε καὶ νὰ νοθεύσητε τὴν ἐκλογήν. Διὰ τοῦτο, κ. ὑπουργὲ, εἰλικρινῶς ἐνεργοῦντες, πρέπει νὰ διατάξητε, οἱ στρατιῶται νὰ φύγουν καὶ νὰ μὴ μείνουν ἢ τέσσαρες πέντε πρὸς διατήρησιν τῆς τάξεως.

§133Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Ἐκκλησιαστικῶν). Κύριοι, ἐπεκράτησεν ἔθιμον σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τὸ ὑπουργεῖον νὰ διατάττῃ ἐντὸς 20 ἡμερῶν τὴν ἐπανάληψιν ἀκυρωθείσης ἐκλογῆς μετὰ τὴν κοινοποίησιν ὑπὸ τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν πρακτικῶν τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὁδὸς, ἣν ὅλα τὰ ὑπουργεῖα μέχρι σήμερον ἐτήρησαν. Ἡ μομφὴ λοιπὸν, τὴν ὁποίαν ἀπέδωκεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων δὲν ἥρμοζεν. Ὁ πρωθυπουργὸς τῳόντι ἀπήντησε χθὲς ὅτι εἶναι ἐντὸς τοῦ νόμου, ὅτι μετὰ τὴν κοινοποίησιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς θέλει διατάξει τὴν ἐπανάληψιν.

§134ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρετε ὅτι ἠκυρώθη...;

§135Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λέγει ὁ Κανονισμός.

§136ΠΟΛΥΛΑΣ. Δὲν μᾶς λέγετε ποῦ ἐν τῷ κανονισμῷ ἀναφέρεται τοιοῦτόν τι;

§137Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐζήτησε ν’ ἀναγνωσθῇ ὑπὸ τοῦ προέδρου, νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀφορμὴν μιᾶς τοιαύτης μομφῆς καὶ τοιούτων προσβολῶν, τὰς ὁποίας ἐξέφερε μετὰ δριμύτητος καὶ χολῆς καὶ μετὰ παρεκτροπῶν, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ὁ ἔντιμος ἐκ Μεσσήνης βουλευτής. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν βουλευτὴς ἐκ σημείων τινῶν, ἐκ τεκμηρίων νὰ θέλῃ νὰ ἀποδώσῃ πράξεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπράχθησαν, οὔτε ἀπὸ τὰς ἀρχὰς, οὔτε ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν. Ἀλλὰ λέγουν, ὅτι ἄνθρωποι κακοῦργοι ἠθέλησαν νὰ δολοφονήσωσι τὸν Νοταρᾶν. Ἠξεύρετε, κύριοι, ὅτι τὰ πάθη ἐν Κορίνθῳ εἶναι ἐξημμένα καὶ μάλιστα μετὰ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἴσως ἠπειλήθη ὁ κ. Νοταρᾶς· ἀλλ’ εἰς τοῦτο τί πταίει ἡ Κυβέρνησις; οὔτε δύναται νὰ προΐδῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ ἐγκλήματα. Ἀλλὰ, κύριοι, περὶ τούτου ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις πληροφορίας δὶς, τρὶς ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἐλάβομεν ἀπάντησιν.

§138ΜΙΛΗΣΗΣ. Λαμπροὺς ὑπαλλήλους ἔχετε, νὰ τοὺς χαίρεσθε.

§139Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπάντησις ἐδόθη ὅτι ὁ γραμματεὺς τοῦ ἐπάρχου εὑρίσκετο εἰς τὸν δῆμον Στυμφαλίας καὶ ὅτι μέχρι σήμερον οὐδὲν ἔγκλημα ἐπράχθη· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις, ἣν ἔλαβε τὸ ὑπουργεῖον. Καθόσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν συγκέντρωσιν τῶν στρατιωτῶν, ἕνεκα τῆς ὁποίας ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης....

§140ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προτήτερα εἴπατε ὅτι ἀπάντησιν δὲν ἔλαβε τὸ ὑπουργεῖον, ἤδη ἀκούω νὰ λέγετε ὅτι ἔλαβε· τί εἶναι αὐτά!

§141Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπίσημος, εἶναι ἰδιαιτέρα πληροφορία· ἂν ἦτον ἐπίσημος, ἤθελα τὴν καταθέσει εἰς τὴν Βουλήν.

§142ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς δὲν πιστεύετε λοιπὸν τὴν ἰδιαιτέραν τοῦ Νοταρᾶ;

§143Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Νοταρᾶς εἶναι ἐνδιαφερόμενος.

§144ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ Νοταρᾶς δὲν θὰ γράψῃ ψεύματα ὡς τὸ πουλημένον κρέας ὁ Ἔπαρχος.

§145Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἔντιμος καὶ ἂν ᾖναι ὁ ἐνδιαφερόμενος, δύναται νὰ ἔχῃ φόβους ὅτι θὰ διαπραχθῶσιν ἐγκλήματα...

§146Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸν ἐβάρεσαν.

§147Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τοῦτο δὲν πταίει ἡ κυβέρνησις· αὐτὴ ἡ αἰτία μάλιστα δικαιολογεῖ τὸ μέτρον τῆς κυβερνήσεως πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς καὶ τῆς ψήφου τοῦ πολίτου.

§148Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐκεῖ ἐστείλατε ἕνα σύνταγμα.

§149Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν συγκέντρωσιν τῶν στρατιωτῶν ἐκεῖ ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν ἐπισήμως, διότι τάγμα ἐκεῖ ὑπάρχει ἑδρεῦον εἰς τὴν Κόρινθον, καὶ αἱ ἀρχαὶ ἐκεῖ ἴσως ἔλαβον μέτρα ἀναλόγως τῶν περιστάσεων πρὸς διατήρησιν τῆς τάξεως. Ὑπῆρχεν ἐκεῖ ἀρκοῦσα δύναμις, δὲν ἐστάλη τοιαύτη ἄλλοθεν.

§150ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐστείλατε ἐντεῦθεν ἱππεῖς.

§151Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλως, ἡ συγκέντρωσις ἐκεῖ στρατιωτικῆς δυνάμεως δὲν δίδει τὸ ἐνδόσιμον, τὸ τεκμήριον εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ ὑποθέσωσιν ὅτι ἡ κυβέρνησις ἔχει σκοπὸν νὰ παραβιάσῃ τὸν νόμον, καὶ νὰ ἐπεμβῇ εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Τὸ τηλεγράφημα ἐκφράζει μόνον ὑπόνοιαν καὶ τὴν ὑπόνοιαν ταύτην ἔρχεσθε ὑμεῖς μετὰ τοσαύτης δριμύτητος καὶ καταφορᾶς νὰ ἐπιῤῥίψητε εἰς τὴν κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπητε ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἐκεῖ στρατοῦ ἀποδεικνύει ὅτι πρόκειται νὰ γείνῃ παραβίασις τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Ὅταν δὲν ἔχετε πράγματα, δὲν πρέπει νὰ προδικάζετε. Τὰ μέτρα ταῦτα ἔλαβεν ἡ κυβέρνησις πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ δικαιώματος τοῦ πολίτου καὶ πρὸς ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς αὐτοῦ· καὶ ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις ὅτι ἠπειλήθη ἡ ζωὴ τοῦ κυρίου Νοταρᾶ καὶ σεῖς δὲν θέλετε νὰ φροντίσῃ ἡ κυβέρνησις πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ πολίτου.

§152ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριοι, εἶναι βεβαίως λυπηρὸν, ὅταν ἓν μέλος τῆς κυβερνήσεως ἔρχεται καὶ σᾶς λέγει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, ἐνδιαφερομένη διὰ τὴν ἤρεμον καὶ ἥσυχον ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς.

§153ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὴν εἰρηνικὴν λέγετε.

§154ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐφρόντισε διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀπειλουμένην τάξιν ἐν τῇ ἐνεργουμένῃ ἐκλογῇ Κορινθίας. Ἀλλὰ, κύριοι, εἶναι αὐτὰ ἀληθῆ; Συνᾴδουν μὲ τὰ πράγματα; Ἐνθυμεῖσθε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτε ἐγένετο πρότασις ἀπό τινος βουλευτοῦ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος ν’ ἀποσταλῇ ἐπιτηρητικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν Κόρινθον τὶ ἀπήντησεν ἡ δεξιὰ πτέρυξ· ἠρνήθη διαῤῥήδην τοῦτο εἰποῦσα ὅτι δὲν ἠκυρώθη ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη διὰ παρανομίας λαβούσας χώραν εἰς τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ διότι ὁ κατάλογος ἦτον ἄκυρος· καὶ ὕστερον ἀπὸ τὴν ἄρνησιν αὐτὴν, καὶ ὕστερον ἀπὸ πὴν πλημμύραν τῶν στρατιωτῶν τοῦ τάγματος τοῦ ἑδρεύοντος ἐν Κορίνθῳ καὶ ἐν Ναυπλίῳ, οἵτινες εἶναι ἐν Στυμφαλίᾳ, ἔρχεσθε καὶ λέγετε ὅτι ἡ κυβέρνησις ἐκ τῶν ἐνόντων ἔλαβε τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ ὅτι ἐξ ἄλλων ταγμάτων δὲν ἐστάλησαν στρατιῶται! Βεβαιῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι δὲν γνωρίζει ποῖοι στρατιῶται εἶναι ἐν τῷ δήμῳ Στυμφαλίας...

§155ΜΗΤΣΑΣ. Προχθὲς ἔφυγεν ἐκ Πειραιῶς εἷς οὐλαμός.

§156ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὅτι ἀπὸ τὸ ἱππικὸν ἐντεῦθεν ἐστάλησαν πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ ἤδη εὑρίσκονται εἰς Στυμφαλίαν 20 ἢ 25 ἱππεῖς. Ἀλλὰ τί σᾶς λέγουν; μὲ ὑπονοίας ἔρχεσθε νὰ ῥίπτετε μομφὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ κατηγορῆτε αὐτὴν ὅτι θέλει νὰ νοθεύσῃ τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων; Ἀλλ’ ὅταν γείνουν τὰ πράγματα, τότε τί ὠφελοῦν τὰ παράπονα! Θὰ ἔλθετε νὰ μᾶς εἴπητε, αὐτὴ ἦτον ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Στυμφαλίας, κἀμμία παραβίασις δὲν ἐγένετο, οὐδεὶς ἀποκλεισμὸς, κατὰ πάντα εἰρηνικῶς διεξήχθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου ἐκείνου. Ταῦτα σπουδαίως ἀπὸ τοῦ βήματος δὲν ὑποστηρίζονται, καὶ μάλιστα ὅταν ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῶν προτέρων εἶναι γνωστὴ, ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην δὲν ἐπολιτεύθη ὅπως ἔπρεπε, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κορινθίας δύω εἶναι τὰ κόμματα, τὸ τοῦ κ. Νοταρᾶ καὶ τοῦ κ. Δεληγιάννη, καὶ ὅμως ἀπέναντι συνασπισμοῦ τῶν δύω κομμάτων εἴδετε ὁποῖα ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα κατὰ τὴν ἀκυρωθεῖσαν ἐκλογήν. Δὲν δύναται μάλιστα σπουδαίως νὰ ὑποστηριχθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπὸ τὸν ἕνα τῶν ὑπουργῶν τῶν κ. Νικολόπουλον, διότι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πέρυσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπεστηρίχθη ὑπὸ τῶν προτεινάντων τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὅτι, ἑνωθέντος τοῦ κ. Νικολοπούλου μετὰ τοῦ κ. Δεληγιάννη, ἦτον ἀδύνατον, ὅπως τῳόντι ἦτον ἀδύνατον, ν’ ἀποτύχῃ ὁ κ. Νικολόπουλος εἰς τὴν ἐκλογὴν Γορτυνίας. Λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον καὶ ὀφείλει νὰ διατάξῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ στρατοῦ τοῦ ἀποσταλέντος εἰς Στυμφαλίαν.

§157ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἂν ἐπῆγε. Δὲν ἔχομεν γνῶσιν.

§158ΜΠΟΥΤΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τῳόντι περίεργον ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει ἂν ἐπῆγεν εἰς τὴν Στυμφαλίαν στρατός. Καὶ πῶς δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἑνότης κυβερνήσεως, ὅταν ἀγνοεῖτε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ὁ συνάδελφός σας ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν προκειμένου περὶ ἐνεργείας ἐκλογῆς; Ἀγνοεῖτε ὅτι ἐντεῦθεν ἀνεχώρησαν στρατιῶται, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἔντιμος κ. Μήτσας, καὶ ἐστάλησαν εἰς τὸν δῆμον Στυμφαλίας ἐκ τοῦ πεζικοῦ;

§159ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἔχετε ἐπίσημον πληροφορίαν;

§160ΖΩΧΙΟΣ. Ἀπὸ ποῖον νὰ λάβῃ τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν;

§161ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ζητεῖ ἀπὸ ἐμὲ ἐπίσημον πληροφορίαν, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σᾶς λέγουν, ὅτι ἐτηλεγράφησαν ἐπανειλημμένως εἰς τὸν εἰσαγγελέα, εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς λοιπὰς ζητοῦντες πληροφορίας περὶ τῆς καταγγελθείσης πράξεως παρὰ τοῦ κ. Νοταρᾶ καὶ δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν.

§162ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐπειδὴ τὸ λέγετε μετὰ θετικότητος.

§163ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐγὼ τὸ λέγω μετὰ θετικότητος, διότι γνωρίζω ὅτι ἐντεῦθεν ἀνεχώρησαν 20 ἱππεῖς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διὰ τὴν Στυμφαλίαν καὶ ἤδη εὑρίσκονται ἐκεῖ.

§164ΖΩΧΙΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις προφασιζομένη —καὶ μὲ συγχωρεῖ διὰ τὴν λέξιν, ἂν δὲν ᾖναι ἀλήθεια τὴν ἀνακαλῶ—λέγει ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ προκηρύξῃ τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἀττικῆς, διότι δὲν εἶχεν ἐπίσημον γνῶσιν. Πῶς εἶχε ὅμως τὴν ἐπίσημον γνῶσιν διὰ τὴν Κορινθίαν; Ὁ ἔντιμος πρῴην πρόεδρος, ὁ προσωρινὸς πρόεδρος, μᾶς εἶπεν ὅτι ἀφῆκεν ὅλα τὰ ἔγγραφα μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐξελέγξεων.

§165ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ διαμαρτύρεται ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου.

§166ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ προσωρινὸς πρόεδρος λέγει ὅτι μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν εἶχεν ἕτοιμα ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ εἶχε πρόχειρα ἐκεῖ πρὸς ὑπογραφήν, μολονότι ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἔνστασίς τις ὅτι ὁ κ. πρόεδρος ὁ προσωρινὸς ἔπρεπε μετὰ τὸ τέλος τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς νὰ πληροφορήσῃ τὸ ὑπουργεῖον. Μὰ ἀφοῦ σεῖς ἐθάψατε τὴν Ἀττικήν, λέγετε ὅτι δὲν εἴχετε εἴδησιν ὅτε ἐτάφη! Μὰ δὲν τὴν ἐθάψατε σεῖς εὐλογημένοι; Τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω καὶ δι’ αὐτὸ ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα. Δὲν ἐλάβατε καμμίαν πληροφορίαν ποῖαι καὶ πόσαι ἐκλογαὶ ἠκυρώθησαν. Ἀλλὰ πῶς διατάττετε τὴν ἐκλογὴν Κορινθίας καὶ ὄχι τῆς Ἀττικῆς; Ἀπεστάλησαν τὰ ἔγγραφα;

§167ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μάλιστα, ἀπεστάλησαν.

§168ΖΩΧΙΟΣ. Μὰ λοιπὸν ἂν ἀπεστάλησαν τὰ ἔγγραφα, διὰ τί δὲν διατάττετε καὶ τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς;

§169ΜΙΛΗΣΗΣ. Αἴ, μὰ ἤρχισαν ἀπὸ τὴν τελευταίαν διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὴν πρώτην.

§170ΡΟΥΚΗΣ. Ἠμποροῦμεν νὰ λάβωμεν πληροφορίας κατὰ ποίαν ἡμέραν ἐστάλησαν τὰ χαρτιὰ τῆς Κορίνθου;

§171ΖΩΧΙΟΣ. Λέγει, ὄχι ὁ πρόεδρος.

§172ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§173ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι λέγει ὁ πρόεδρος· αὐτὸ ἀπορῶ καὶ ἐγὼ καὶ ἀνέβηκα νὰ τὸ πληροφορηθῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν· μὰ διατί νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὴν Κόρινθον;

§174ΜΠΡΑΒΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει νὰ δώσῃ λόγον διὰ τί ἐστάλησαν....

§175ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν ἐνόησεν ὁ κ. Μπράβος.

§176ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπεν, ὅτι τὰ ἔγγραφα τῆς Κορινθίας ἐστάλησαν προτήτερα.

§177ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ προσωρινὸς πρόεδρος δὲν τὰ ἔστειλε.

§178ΡΟΥΚΗΣ. Κύριε Ζωχιέ, τὸ πρωτόκολλον, παρακαλῶ, ἀπὸ τὸ προεδρεῖον, νὰ διευκρινισθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§179ΖΩΧΙΟΣ. Ἀπὸ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους δὲν ἐννοῶ τίποτε ἄλλο, εἰμὴ ὅτι εἶναι προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις· τώρα ὁ κύριος πρόεδρος πρέπει νὰ μᾶς πληροφορήσῃ.

§180ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι μεγάλη ἀνάγκη νὰ διευκρινισθῇ ἂν ὁ προσωρινὸς πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐγνωστοποίησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀκύρωσίν τινων ἐκ τῶν ἐκλογῶν· διότι εἰ μὲν ἐγνωστοποίησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ἐπαρχίας τινὸς καὶ παρέλειψε τὰς ἄλλας, βεβαίως οὐδεὶς θέλει τὸν ἐπαινέσει διὰ τοῦτο, καὶ καλῶς ἔπραξε διὰ τὰς μὲν νὰ εἰδοποιῇ τὸ ὑπουργεῖον διὰ τὰς δὲ νὰ μὴν εἰδοποιῇ· ἂν δὲ τὸ προσωρινὸν προεδρεῖον δὲν ἐγνωστοποίησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν ἀκύρωσιν οὐδεμιᾶς τῶν ἐκλογῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθωμεν πῶς συνέβη, ὥστε τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἀττικῆς ἐστηρίχθη εἰς τὸν κανόνα τὸν ἀνέκαθεν παραδεδεγμένον, ὡς εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν διέταξε τὴν ἐκλογὴν, διότι δὲν εἶχε γνωστοποιηθῆ ἡ ἀκύρωσις, πῶς ἐλησμόνησε τὸν κανόνα τοῦτον εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας ἢ καὶ ἄλλης ἐπαρχίας. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ μάθωμεν ἀκριβῶς καὶ καθαρῶς ἂν τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἐγνωστοποίησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀκύρωσιν ἐκλογῶν τινων, ποίων καὶ κατὰ ποίαν ἡμέραν.

§181ΖΕΖΑΣ. Τὸ προεδρεῖον λαβὸν ἀφορμὴν ἀπὸ τὰς ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς, ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸ γραφεῖον, καὶ ἅμα εἶδεν, ὅτι πράγματι δὲν εἶχεν ἀποσταλῆ ἡ δήλωσις, ἡ ἐπίσημος δηλοποίησις εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἔσπευσε καὶ τὰ ἀπέστειλε σήμερον.

§182ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὴν Ἀττικὴν, καὶ διὰ τὰς ἄλλας;

§183ΖΕΖΑΣ. Διατί ἔλαβε μόνον διὰ τὴν Ἀττικὴν τὴν φροντίδα νὰ ἐξετάσῃ; διότι περὶ αὐτῆς ἐγένετο λόγος. Τὸ νέον προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτον ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν. Αὐθημερὸν λοιπὸν τὰ ἀπέστειλε σήμερον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν Κορινθίας.... διότι, ὡς γνωρίζει ἡ Βουλὴ, τὸ προεδρεῖον κατηρτίσθη προσφάτως· ἑπομένως....καὶ ἰδίως ἐγὼ, ἀναπληρῶν τὸν πρόεδρον.......δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω ἀκριβῆ ἰδέαν τῶν πραγμάτων. Ἐπειδὴ λοιπὸν δὲν εἶμαι παρεσκευασμένος νὰ δώσω τοιαύτας πληροφορίας, δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν παρὰ μόνον περὶ τῆς ἐκλογῆς Κορινθίας, τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις ἀνεφάνη σήμερον.... Ἐξετάσαντες λοιπὸν εἴδομεν, ὅτι ἀπεστάλησαν τὰ ἔγγραφα διὰ τὴν ἐκλογὴν Κορινθίας ἀπὸ τῆς 8 9βρίου καὶ δι’ αὐτὸ ἀμέσως ἡ Κυβέρνησις διέταξε τὴν ἐκλογήν. Ἑπομένως διὰ τὴν Ἀττικὴν καὶ διὰ τὴν Κόρινθον, περὶ ὧν πρόκειται, αὐταὶ εἶναι αἱ καθαραὶ πληροφορίαι.

§184ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος ποῦ εἶναι; μᾶς εἶπεν ψεύματα.

§185ΖΕΖΑΣ. Ὀφείλω δὲ νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς μίαν μομφὴν, διὰ τὴν μὴ κοινοποίησιν ἑνὸς τηλεγραφήματος.

§186ΡΟΥΚΗΣ. Αὐτὸ δὰ μᾶς τὸ εἶπεν ὁ πρόεδρος.

§187ΖΕΖΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι Σῶμα προληπτικὸν· καὶ ἀφοῦ δὲν καταγγέλλεται οὐδεμία ὡρισμένη πρᾶξις.... Ἅμα ἔλαβε ὁ πρόεδρος τὸ τηλεγράφημα, μολονότι ἠδύνατο, ἐπειδὴ δὲν κατηγγέλλετο ὡρισμένη πρᾶξις διὰ νὰ ζητήσῃ λόγον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν—διότι δὲν εἶναι σῶμα προληπτικὸν, ἀλλὰ μετὰ τὸ γεγονὸς ἔρχεται καὶ ἐλέγχει—μόλα ταῦτα ἔσπευσε νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ ἀμέσως εἰς τὴν Βουλήν.—Λοιπὸν ἤδη εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§188ΡΟΥΚΗΣ. Θέλομεν νὰ λάβωμεν μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν κύριον Ἀντωνόπουλον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον τὸν ἔχω φίλον καὶ ἔχω ἀφορμὰς νὰ σέβωμαι αὐτόν· δὲν δέχομαι νὰ ἀκούω δι’ αὐτὸν αὐτὴν τὴν μομφὴν, δηλ. ὅτι εἶπε ψεύματα.

§189ΖΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ.

§190ΡΟΥΚΗΣ. Εἶναι εἰς τὸ δωμάτιον.

§191ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε· μέχρι τοῦδε μᾶς ἐπληροφορήσατε περὶ τοῦ ἐξαγομένου τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ περὶ τῆς ἐκλογῆς Κορινθίας. Ἀλλὰ πολλαὶ καὶ ἄλλαι ἐκλογαὶ ἠκυρώθησαν, τί ἐγένετο περὶ αὐτῶν, ἐκοινοποιήθη ἡ ἀκύρωσις, ναὶ ἢ ὄχι;

§192ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἀπεστάλησαν, ἠμπορεῖτε....

§193ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Παράσχε, τί ζητεῖτε Σεῖς;

§194ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε καὶ τὴν σημείωσιν.

§195ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§196ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ταμίου.

§197ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§198ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ῥούκη, δὲν πρόκειτι νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ ταμίου· νομίζω, ἂν δὲν γείνῃ σήμερον, ὅτι γίνεται καὶ τὴν Δευτέραν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Χθὲς ἐγένετο πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, ἐλέχθησαν πολλὰ περὶ τῶν πιστώσεων, δὲν σκοπεύω νὰ εἴπω, à tout prix δεχθῆτε τὰς πιστώσεις· θὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν τί πρόκειται περὶ αὐτῶν.

§199ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐμβαίνετε εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ δανείου;

§200ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ τελειώσω καὶ λαμβάνετε τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ προέδρου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἂν ἐγκρίνῃ, νὰ γείνῃ σήμερον μία ἀνάγνωσις, τὴν δὲ Δευτέραν θέλω φέρει ἐκτενεῖς πληροφορίας περὶ τῶν πιστώσεων, καὶ τότε ἡ Βουλὴ ἂς κάμῃ ὅ,τι ἐγκρίνει. Νομίζω, σήμερον νὰ γείνῃ μία ἀνάγνωσις.

§201ΡΟΥΚΗΣ. Λοιπὸν, κύριοι, νὰ γείνῃ ψηφοφορία περὶ τοῦ ταμίου. Μὰ διὰ τί ἐμπαίζετε τὴν Βουλὴν;

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐμπαίζομεν· ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς λέγει νὰ προταχθῇ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου. Λοιπὸν θὰ μᾶς ἐπιβληθῇ ὁ κ. Ῥούκης! Ὁ κ. Ῥούκης ἐπιμένει νὰ ἐπιβληθῇ ὅπως προταχθῇ ἡ ψήφισις τοῦ ταμίου. Χθὲς ἡ Βουλὴ εἶπε νὰ προταχθῇ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ σήμερον κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν αὐτὸ προηγεῖται· κατόπιν ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ ταμίου, μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν προφθάνομεν.

§203ΡΟΥΚΗΣ. Αὐτὴ θὰ βαστάξῃ 15 ἡμέρας εἶπεν ὁ κ. Ζωχιός.

§204ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις νὰ ἐξακολουθήσῃ σήμερον.

§205ΤΙΝΕΣ. Ζητεῖτε τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως· αὕτη προτάσσει τὴν ἐκλογὴν τοῦ ταμίου.

§206ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λοιπὸν ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου.

§207ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν θέλομεν νὰ ἐπιβληθῶμεν εἰς οὐδένα, καὶ ἂν θέλωμεν δὲν δυνάμεθα· ἡ πλειονοψηφία εἶναι κυρία κατὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ μεταβάλλῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ νὰ προτάσσῃ ὅ,τι θέλει, οἱονδήποτε ἀντικείμενον.

§208ΖΕΖΑΣ. Δὲν πρόκειται, κ. Μποῦτε, περὶ τούτου.

§209ΜΠΟΥΤΟΣ. Χθὲς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δανείου.......

§210Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὁποῖον ἐκύρηξε κατεπεῖγον.

§211ΜΠΟΥΤΟΣ. Τὸ ὁποῖον ἐκύρηξε κατεπεῖγον, ἀπεφάσισε νὰ ἐκλέξῃ τὸν ταμίαν αὐτῆς. Τώρα μεταβάλλει ἀπόφασιν· εἶναι, κύριοι....

§212ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐκήρυξε κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπεφάσισε μετὰ τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ ὁ ταμίας.

§213ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε πρόεδρε, φέρετε τὰ πρακτικὰ παρακαλῶ.

§214ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσετε, κύριοι, νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§215ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τοὺς λόγους τοῦ κυρίου Μπούτου προσθέτω τὰ ἑξῆς. Ὅταν ἀνεγινώσκετο ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπῄτησεν... καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ὅλοι συνεφώνησαν μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν συμβάσεων νὰ ἔλθῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ταμίου.

§216Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ζέζα, ἡμερησία διάταξις....

§217ΜΠΟΥΤΟΣ. Εἶσθε κύριοι, νὰ κάμητε ὅ,τι ἀγαπᾶτε, ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον νὰ σᾶς ἐξελέγχωμεν παραχρῆμα, ὅταν παρανομῆτε.

§218ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Σεῖς παρανομεῖτε. Ἡμεῖς ἔχομεν δικαίωμα νὰ σᾶς ἐπιβλέπωμεν. Τί σᾶς ὠφελεῖ ὁ ταμίας;

§219ΜΠΟΥΤΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἀπεφασίσατε τοῦτο, εἶναι λοιπὸν ἀποφασισμένον. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι διὰ νὰ μεταβληθῇ ἐκεῖνο ὅπερ πρὸ 15 μόνον λεπτῶν, πρὸ 20, πρὸ μιᾶς ὥρας ἀπεφασίσατε, πρέπει νὰ ἔλθῃ μία νέα πρότασις.

§220ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἀπεφασίσαμεν τίποτε.

§221ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐγένετο πρότασις καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἀντεῖπεν, τὸ ἀπεφάσισεν· ἡ Βουλὴ λοιπὸν ἐπιθυμεῖ νὰ μάθῃ, κ. ὑπουργὲ, θέλετε τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τῆς πρὸ ὀλίγου κανονισθείσης; Πρέπει νὰ δεικνύωμεν σεβασμὸν πρὸς τὰς ἀποφάσεις. Ἐκυρήχθη κατεπεῖγον, ἐτελείωσεν χθὲς ἡ ἀνάγνωσίς του, σήμερον ὡρίσθη ἡ ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς τοῦ ταμίου. Λοιπὸν νὰ κάμῃ ὁ κ. πρόεδρος πρότασιν περὶ μεταβολῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφανθῇ.

§222ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Σεῖς ζητεῖτε τὴν μεταβολήν.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ........

§224ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις προτάττει τὸ νομοσχέδιον, κύριε πρόεδρε.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλειότεροι).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη (θόρυβος).

§227ΑΧΟΛΟΣ. Προχωρήσατε, κύριε πρόεδρε.

§228ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. πρόεδρε.

§229ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Αὐταὶ εἶναι στρεψοδικίαι.

§230ΜΠΟΥΤΟΣ. Κάμνω μίαν δήλωσιν, ὅτι δὲν δέχομαι τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἀπήγγειλες, κ. πρόεδρε.

§231ΑΧΟΛΟΣ. Πάει καλά.

§232ΖΩΧΙΟΣ........

§233ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶσαι, ἢ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα;

§234ΜΠΟΥΤΟΣ. Μὴ νομίζετε πῶς ἐδῶ, οὕτω ἠμποροῦν νὰ ὑποκλέπτουν τὰ ζητήματα. Ὅταν σᾶς γίνεται ἡ ἀντίῤῥησις, ὅτι ἡ ἀπόφασις δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην, ἔστω καὶ ἑνὸς, καὶ ζητεῖται ἡ ἀντίθετος........

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤκουσα τοιαύτην δήλωσιν, καὶ ἔδωκα τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ζωχιόν.

§236ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ λέγετε, σᾶς πιστεύω· σᾶς λέγω ὅμως ὅτι μετὰ τὸ τέλος, ἀφοῦ ἀπαγγέλλετε «ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἢ δὲν παρεδέχθη», νὰ προσέχητε.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς παρακαλῶ νὰ ὁμιλῆτε νὰ καταλαμβάνωμεν.

§238ΡΟΥΚΗΣ. Μερικὰ τρυφερὰ ζητήματα πολὺ ἄσχημα θὰ τελειώσουν, καὶ τῶν προεδρείων αἱ διαχειρίσεις........

§239ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἄφησέ τα αὐτὰ τώρα.

§240ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν τὰ ἀφίνω, διότι ἔχω εὐθύνην ὅπου βάζω τὴν ὑπογραφήν μου.

§241ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Δὲν ἐζήτησα χθὲς τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, οὐδὲ λαμβάνω αὐτὸν σήμερον, ὅπως ὑπερασπίσω τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κατ’ αἰτιάσεων ἀδίκων καὶ ὅλως ἀνυποστάτων. Τὸ ἐθνικὸν πιστωτικὸν τοῦτο ἵδρυμα, τὸ ἀπολαῦον μεγίστης ὑπολήψεως, ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι, ὄχι μόνον ἐν τῇ Ἀνατολῇ, ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Εὐρώπῃ, τὸ περιποιοῦν τιμὴν οὐ μόνον εἰς τοὺς διοικητὰς αὐτοῦ, ἀλλὰ τολμῶ εἰπεῖν καὶ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα, τὸ μυρίας ὅσας προσενεγκὸν ἐκδουλεύσεις εἰς τὸ ἐμπόριον, τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν γεωργίαν τοῦ τόπου, τὸ προθύμως καὶ ἀείποτε ἱκανοποιοῦν, ἀναλόγως τῶν ὁποίων διαθέτει μέσων, πᾶσαν ἀναπόδραστον χρηματικὴν τῆς πολιτείας ἀνάγκην, καὶ οὕτω πολλάκις σῶσαν τὴν ἐν Ἑλλάδι δημοσίαν τάξιν, οὐ χρήζει, κύριοι, τῆς ἐμῆς ὑπερασπίσεως. Ἐζήτησα δὲ καὶ ἔλαβον τὸν λόγον, ἵνα παρατηρήσω τῷ ἐκ Μέσης βουλευτῇ, ὅτι τὰ παρ’ αὐτοῦ κατὰ τοῦ συστήματος τῆς διὰ δανείων ἱκανοποιήσεων τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους λεχθέντα, τῶν ὁποίων τὸ ὀρθὸν παραδέχομαι, δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τοῦ προκειμένου· τὸ μὲν, διότι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν ἐκ δραχ. 20,215,000 ζητεῖται οὐχὶ νέον δάνειον, ἀλλὰ ἡ τροπὴ ὑπαρχόντων δανείων εἰς νέον δάνειον καὶ ὑπὸ ὅρους ἐπωφελεστέρους ἐκείνων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἶχον συνωμολογηθῆ τὰ πρῶτα δάνεια· τὸ δὲ, διότι τὸ ὑπολειπόμενον ποσὸν μέχρι τῆς συμπληρώσεως τῶν 26,000,000 ζητεῖται πρὸς τὴν ἱκανοποίησιν δαπανῶν προερχομένων, ἢ ἀποβλεπουσῶν, οὐχὶ μέλλουσαν, ἀλλὰ κεκλεισμένας χρήσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τίς, κύριοι, ὁ μὴ λυπούμενος, ὅτι ἀπὸ πολλοῦ προβαίνομεν ἀπὸ δανείου εἰς δάνειον; Τίς ὁ μὴ βλέπων, ὅτι τὸ χαῖνον βάραθρον δεινῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἐὰν δὲν σωφρονήσωμεν, δύναται νὰ μᾶς καταβροχθήσῃ; Τίς ὁ ἀντιλέγων εἰς τὴν συνομολόγησιν δανείου ἄνευ ἐγγυήσεων; Ἀλλὰ, κύριοι, ἡ ἔκφρασις πατριωτικῆς λύπης δὲν μεταβάλλει τὴν φορὰν τῶν πραγμάτων, ὅσον σκληρὰ καὶ ἂν ᾖναι αὕτη. Ὁ φόβος μελλόντων κινδύνων ἢ δεινῶν δὲν ἀποτελεῖ θεραπείαν τῶν ὑφισταμένων σήμερον δεινῶν· μεταξὺ δὲ τῶν πόθων καὶ τῆς πραγματικότητος θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε μεγίστη ἀπόστασις. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ μεμψιμοιριῶν, δὲν πρόκειται περὶ ἀσκόπων ἐπικρίσεων τοῦ παρελθόντος· ἀνάγκῃ δὲ καὶ θεοὶ πείθονται, ἀξιότιμε καὶ ἀξιοσέβαστε ἐκ Μέσης βουλευτά.

§242ΖΩΧΙΟΣ. Ἀξιοσέβαστος, διότι εἶμαι γέρων;

§243ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Διὰ τὰς γνώσεις σας καὶ τὰ φῶτά σας· παρεξηγήθην καὶ λυποῦμαι. — Ἀνάγκῃ λοιπὸν καὶ ἡμεῖς πειθόμενοι, ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν πρότασιν περὶ συνομολογήσεως νέου δανείου, διότι διὰ τῆς προτάσεως ταύτης μετατρέπομεν παλαιὰ δάνεια ὑπὸ ὅρους ἧττον βαρεῖς ἐκείνων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἶχον συνομολογηθῆ ἐκεῖνα τὰ δάνεια. Ἀνάγκῃ πειθόμενοι, πρέπει νὰ προνοήσωμεν περὶ τῆς ἀποτίσεως δαπανῶν, ἐὰν καλῶς αὗται ἐγένοντο, δαπανῶν γενομένων ἤδη καὶ ἀναγομένων εἰς κεκλεισμένας χρήσεις. Ἀνάγκῃ πειθόμενοι, ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν τὰς ζητουμένας ἐγγυήσεις, διότι ἄνευ ἐγγυήσεων οὐχ ὑπάρχει ὁ χορηγήσων τὸ ἀναπόδραστον δάνειον. Ναὶ οὐχ ὑπάρχει καὶ οὐχ ὑπάρχει, ἀξιότιμε ἐκ Μέσης βουλευτὰ, δι’ αὐτὰ ἐκεῖνα, ἅτινα ἐκ τοῦ βήματος τούτου περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως εἶπες· ἀλλὰ, ἐὰν ὑπάρχῃ, δηλωθήτω τὸ ὄνομά του, καὶ τότε πᾶσα συζήτησις περὶ συμβάσεως μεταξὺ Τραπέζης καὶ Κυβερνήσεως παύει. Ἐν δὲ τῇ εὐτυχεῖ ταύτῃ περιστάσει, διαβεβαιῶ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν, ὅτι προθύμως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δέχεται τὴν προεξόφλησιν τῶν πρὸς αὐτὴν ὀφειλομένων, παραιτουμένη τῶν προθεσμιῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας ταῦτα συνωμολογήθησαν καὶ ὑποβαλλομένη καὶ εἰς ἄλλας ἀκόμη θυσίας χάριν τοῦ δημοσίου. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀπομακρυνομένη τοῦ προορισμοῦ της καὶ τὸ καταστατικὸν αὑτῆς πολλάκις παραβιάζουσα, ἀλλ’ εἰς τὴν φωνὴν τοῦ καθήκοντος ὑπήκουσα, ἐδέχθη πάντοτε τὰς περὶ ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν των προτάσεις τῶν διαφόρων τοῦ τόπου Κυβερνήσεων. Ἀλλ’ ἐὰν φθάσῃ ἡ εὐτυχὴς στιγμὴ, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην αὐτῆς, τότε μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως θέλει ἐπανέλθει ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ προορισμοῦ της, καὶ, ἀναλαμβάνουσα τὰ ὅσα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐδάνεισε κεφάλαια, θέλει διαθέσει αὐτὰ ὑπὲρ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, πρὸς μείζονα ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου καὶ πρὸς αὔξησιν καὶ τῶν πόρων τοῦ δημοσίου. Ἄλλως τε, κύριοι, παραδέχομαι, ὅτι ὑπάρχουν λόγοι δικαιολογοῦντες τὴν κατὰ τοῦ δανείζεσθαι ἐπίκρισιν· ἀλλ’ οὐδένα ἀνευρίσκω λόγον, ὅπως κακίσῃ τις τὴν δι’ ἐγγυήσεων ἐξασφάλισιν δανειζομένου ποσοῦ. Τὸ δανείζεσθαι, κύριοι, βλάπτει τὸν δανειζόμενον, διότι γίνεται χάριν τῶν ὑφισταμένων τοῦ παρόντος δυσχερειῶν καὶ ἐξαντλοῦνται οὕτω πολλάκις καὶ αὐτὰ τοῦ μέλλοντος τὰ μέσα. Ἀλλὰ ἡ ἐξασφάλισις δι’ ἐγγυήσεως δανειζομένου ποσοῦ ἀποδεικνύει τὴν καλὴν πίστιν τοῦ δανειζομένου, καὶ ὄχι μόνον δὲν βλάπτει, ἀλλὰ καὶ ὠφελεῖ τοῦτον παρέχουσα αὐτῷ πρόχειρον τὸν παντοδύναμον τῆς πίστεως μοχλόν. Ὀρθῶς, ἐλέχθη, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι μέγας ὀφείλεται ἔπαινος τῇ Κυβερνήσει, διότι ἐπὶ ὅροις λίαν ἐπωφελέσι διὰ τὸ δημόσιον συνωμολόγησε σύμβασιν μεταξὺ ἑαυτῆς καὶ τῆς Τραπέζης, ἐθνικῆς δὲ εὐχῆς ἔργον εἶναι νὰ καλυφθῇ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἐκδιδομένου δανείου ἅμα τῇ ἐκδόσει του, διότι τὸ εὐχάριστον τοῦτο γεγονὸς θέλει πείσει καὶ τοὺς νῦν κυβερνῶντας καὶ τοὺς εἰς τὴν διαδοχὴν αὐτῶν ἀναγκαίως κληθησομένους, ὅτι ἡ σωτηρία τῶν κακῶς κειμένων ἐν ἡμῖν κεῖται. Ἐὰν σωφρονήσωμεν, ἐὰν ἐκ τῶν πραγμάτων ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔχομεν πρόχειρον τὸν κατὰ τοὺς νεωτέρους χρόνους παντοδύναμον ἀποδειχθέντα μοχλὸν τῆς δημοσίας πίστεως, ἀρκεῖ, φρονῶ, κύριοι, πρὸς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων ἡ ἔμφρων διοίκησις τῶν μὲν καὶ ἡ μετριοπαθὴς πολιτεία τῶν δὲ ἐκ τῶν πολιτευομένων· ἀμφότερα δὲ ταῦτα ἐν ἡμῖν κεῖνται. Ἵνα δὲ πείσω ὑμᾶς, κύριοι, ὅτι τὸ προκείμενον δάνειον συνομολογεῖται ὑπὸ ὅρους λίαν εὐχαρίστους, λίαν συμφέροντας διὰ τὸ ἑλληνικὸν δημόσιον, ὑπὸ ὅρους δεικνύοντας ὅτι ἡ Ἑλλὰς δύναται καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν νὰ ἔχῃ μέλλον εὐχάριστον, ἀρκοῦμαι, κύριοι, νὰ ποιήσω μνείαν τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους συνωμολογήθη τὸ τελευταῖον ἐκ τεσσαράκοντα ἑκατομμυρίων λιρῶν δάνειον τῆς Τουρκίας. Ἡ Ὀθωμανικὴ Τράπεζα, κύριοι, καὶ ἡ περὶ αὐτὴν ὁμὰς κεφαλαιούχων ἀνέλαβον τὴν πραγματοποίησιν τῆς πρώτης τοῦ εἰρημένου δανείου δόσεως, ἐκ 17 ἑκατομμυρίων λιρῶν, πρὸς 35%· ἐζήτησαν δὲ καὶ ἔλαβον λόγῳ ἀμοιβῆς καὶ λόγῳ προμηθείας 900,000 λιρῶν. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ποσὸν τῶν 17 ἑκατομμυρίων δὲν ἐξήρκεσε διὰ τὴν πληρωμὴν ὅλων τῶν κινητῶν δανείων τῆς Ὑψ. Πύλης, αὐτὴ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συνομολογήσῃ πρὸς τὴν πληρωμὴν αὐτῶν προσωρινὸν δάνειον ἐπὶ τόκῳ 18%. Ἡ Τουρκικὴ ὅθεν Κυβέρνησις ἐδανείσθη πρὸς 12½% καὶ ἐπλήρωσε 7½% λόγῳ προμηθείας καὶ συνωμολόγησε δάνειον προσωρινὸν πληρώνουσα 18%· ἡμεῖς δὲ συνομολογοῦμεν δάνειον ἐπὶ τόκῳ 7,40% καὶ τοῦτο χάριν εἰς τὴν παρὰ τοῦ ἐκ Μέσης βουλευτοῦ κακιζομένην Τράπεζαν καὶ εἰς τὴν φιλοπατρίαν τῶν Ἑλλήνων. Ἡ ἀντίθεσις αὕτη, κύριοι, πολλὰ ὑποδεικνύει· ἐπιτραπήτω μοι δὲ, κύριοι, πρὶν ἢ κατέλθω τοῦ βήματος νὰ ἐκφράσω τὴν περὶ τοῦ ζητήματος τῶν πιστώσεων γνώμην μου. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν καλὴν πίστιν τῆς Κυβερνήσεως, παραδέχομαι μάλιστα ὡς ἀληθῆ καὶ μέχρι κεραίας τὰ παρ’ αὐτῆς λεγόμενα, ἀλλὰ κατὰ τὴν ὀρθοτάτην παρατήρησιν τοῦ ἐκ Τριφυλίας βουλευτοῦ, τοῦ λίαν ἐντριβοῦς καὶ πεπειραμένου περὶ τὰ οἰκονομικὰ πράγματα, δὲν πρόκειται περὶ καλῆς πίστεως, δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ ἀληθοῦς ἢ τοῦ ἀκριβοῦς τῶν ἰσχυρισμῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τηρήσεως καὶ ἐκτελέσεως ῥητῶν διατάξεων τοῦ περὶ δημοσίου λογιστηρίου νόμου, διατάξεων σπουδαίων, οὐσιωδῶν ὡς ἀναγομένων εἰς τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν· αἱ δὲ παρατηρήσεις, κύριοι, τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀμφίσης βουλευτοῦ ἀπέδειξαν μὲν τὴν εὐφυΐαν τοῦ ὑποβαλόντος αὐτὰς, δὲν ἀπέδειξαν ὅμως καὶ ὅτι ἐτηρήθησαν αἱ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζόμεναι διατυπώσεις. Χαίρων δὲ παρατηρῶ ὅτι ἡ Βουλὴ προθύμως καὶ χωρὶς νὰ καταφύγῃ εἰς μεμψιμοιρίας, θέλει ἐπιψηφίσει τὰς ἀναγκαίας ταύτας πιστώσεις διὰ τὴν τακτοποίησιν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως, ἐὰν ὑποβληθῶσιν ἰδιαίτερα περὶ τούτου νομοσχέδια, τηρουμένων καὶ τῶν πρὸς τοῦτο παρὰ τοῦ νόμου ὡρισμένων διατυπώσεων. Περαίνων δὲ, κύριοι, τὸν λόγον, γνωμοδοτῶ ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου καὶ τῆς μετ’ αὐτοῦ συνοδευομένης συμβάσεως τῆς Τραπέζης, ἀπαλειφομένου ὅμως τοῦ ἄρθρου 11, τοῦ ἀφορῶντος τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις ἀντιφρονῶν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§245ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§246ΖΩΧΙΟΣ. Ἡ ὥρα παρῆλθε, καὶ τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὴν τιμὴν νὰ συνδειπνήσῃ μετὰ τοῦ Βασιλέως, ὥστε δὲν μένει καιρὸς νὰ ὁμιλήσω.

§247ΤΙΝΕΣ. Ἔχομεν ἀκόμη 20 λεπτὰ τῆς ὥρας.

§248ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν μὲ ἀρκοῦν, ἔχω πολλὰ νὰ εἴπω.

§249ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ν’ ἀναβάλωμεν, διότι ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω.

§250ΖΩΧΙΟΣ. Εἰς 20 λεπτὰ δὲν εἶναι δυνατόν.

§251ΤΙΝΕΣ. Ὁμιλεῖτε εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§252ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν (θόρυβος). Κύριε ὑπουργὲ, ἠξεύρετε ὅτι τὸ περὶ Τραπεζῶν ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ κ. Δεληγεώργη διήρκεσε 20 περίπου ἡμέρας, αὐτὸ δὲ ἠνάγκασε τὰς Τραπέζας νὰ παρουσιάσουν εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεις συμφερούσας εἰς τὸν τόπον.

§253ΤΙΝΕΣ. Ἂς τελειώσῃ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις.

§254ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται περὶ ζητημάτων σπουδαίων, καὶ παρακαλῶ τὸ ὑπουργεῖον, διότι εἶναι κοινὸν συμφέρον, νὰ μὴ ἐπισπεύδῃ διὰ νὰ κερδήσῃ μίαν ἡμέραν. Πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ν’ ἀναπτυχθῇ καλῶς, διότι δὲν ἔχει χαρακτῆρα πολιτικὸν, εἶναι τοῦ κοινοῦ συμφέροντος καὶ πρέπει νὰ μείνῃ διὰ τὴν Δευτέραν.

§255ΖΩΧΙΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι ὑπουργοί.

§256Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν, ὅ,τι θέλει ἡ Βουλὴ ἂς κάμῃ.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς Δευτέρας εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ δανείου, ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ τὰ νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπεβλήθησαν αἱ ἐκθέσεις, τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§258ΡΟΥΚΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ταμίου, κύριε πρόεδρε.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.— Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 5 καὶ 15|60 Μ. Μ.