1874.10.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9

Τῆς 23 Ὀκτωβρίου 1874.

(Τετάρτη).

Ὥρα 2 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, εἶτα δὲ προσῆλθεν ὁ ἄρτι ἀφιχθεὶς βουλευτὴς Ἄργους κύριος Δανόπουλος, καὶ ἔδωκεν ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ Σώματος τὸν νενομισμένον ὅρκον.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, κύριοι, εἰς τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Κᾀμμία.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ταῦτα ἐπικυροῦνται. — Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι, κύριοι, ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς· ὁ κύριος Κολιάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§4ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Αἰτῶ συγγνώμην, κύριοι...

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖσθε, κύριοι, νὰ μὴ διακόπτητε τὸν ἀγορεύοντα, διὰ νὰ μὴ γίνηται σύγχυσις.

§6ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ τοῦτο θὰ ᾖναι εἰς βάρος σας.

§7ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρὸς τὸ συμφέρον, κύριε πρόεδρε, τοῦ ἀγορεύοντος καὶ τοῦ ἀκροατηρίου, μία νευρώδης ἀγόρευσις καὶ σύντομος δύναται νὰ φέρῃ καλλίτερον ἀποτέλεσμα, παρὰ ἡ χαλαρά· τοῦτο ἀποδείκνυται καὶ ἀπὸ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ὅτε ἔφυγεν ὅλη ἐκείνη ἡ πτέρυξ, (δεικνύει τὴν δεξιάν) ἐνῶ ἡμεῖς ἐμείναμεν μέχρι τῆς 7 Μ. Μ. ὡς Σπαρτιᾶται. Διὰ τοῦτο διὰ νὰ ἀποφύγωμεν καὶ σήμερον ὅ,τι συνέβη χθὲς, νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ οὐσιώδη καὶ οὐσιαστικὰ μέρη τῆς ὑποθέσεως, καὶ ν’ ἀφήσωμεν πάντα τ’ ἄλλα.

§8ΜΠΟΥΤΟΣ. Νὰ τυπωθῶσιν εἰς φυλλάδιον καὶ νὰ διανεμηθῶσιν αἱ συμβουλαὶ τοῦ κυρίου Δουζίνα.

§9ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Δουζίναν διὰ τὰς συμβουλὰς, τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκε· δυστυχῶς δὲν ἔχω σημειωματάριον νὰ κρατήσω τὰς συμβουλὰς ταύτας, ἐπιφυλάττομαι δὲ νὰ τὸ πράξω ἀργότερον. Ζητῶ δὲ συγγνώμην παρὰ τῶν λοιπῶν κυρίων συναδέλφων μου, διότι χθὲς τοὺς ἐκούρασα· ἀλλὰ δὲν πταίω ἐγώ· τὸ ζήτημα ἦτο δυσχερὲς, ζήτημα τὸ ὁποῖον πρώτην φορὰν ἠγέρθη ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ διαπραγματευθῶ ἐν ἐκτάσει, καὶ τοῦτο χάριν τῆς τιμῆς τοῦ σώματος· ἡ τιμὴ τοῦ σώματος ἀπαιτεῖ νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς ἀποφάσεις ἐναντίας τοῦ Νόμου, εἰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας νὰ θεωρήσωσιν ὡς παραδόξους πάντες οἱ πεφωτισμένοι, ἰδίως οἱ ξένοι. Προσεπάθησα χθὲς νὰ συντομεύσω τὸν λόγον μου, καὶ φρονῶ ὅτι τὸν ἐσυντόμευσα, κατὰ τὸ ἐφικτὸν, διότι ἂν ἤμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Δουζίνα, θὰ μετέφραζον ἀγορεύσεις διασήμων ῥητόρων, καὶ θὰ τὰς ἀπήγγελον διὰ νὰ κάμω ἐπίδειξιν. Ἐγὼ ξηρὰ ξηρὰ ἀνέφερον τὴν νομολογίαν τῶν Γαλλικῶν βουλῶν καὶ τοὺς Γαλλικοὺς καὶ τοὺς ἀντιγραφέντας ἐκ τούτων ἡμετέρους νόμους· δὲν μετέφρασα λόγους ξένων, δὲν ἠθέλησα νὰ ἐνδυθῶ μὲ ξένα ὅπλα, μὲ ξένα ἐνδύματα. Σᾶς εἶπον τί περιέχει ὁ Dalloz, καὶ ἐπειδή τινες ἀγνοοῦν ἴσως τί ἐστί Dalloz, καὶ εἷς εὐφυὴς εἶπεν ὅτι ὁ Dalloz εἶναι ἀγροφύλαξ, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ Dalloz ἔχει εὑρετήριον τῆς Γαλλικῆς νομολογίας...

§10ΣΤΑΪΚΟΣ.......

§11ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, μὲ τὰς διακοπὰς κατάλαβα καλὸ βράδυ.

§12ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τοὺς φίλους σας φοβέριζε· οἱ φίλοι σου φεύγουν, ἡμεῖς τῇδε κείμεθα τοῖς ’κείνων ῥήμασι πειθόμενοι· ὅσον ὁμιλεῖς ἐδῶ, θὰ μείνωμεν.

§13ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τετέλεσται, κύριε πρόεδρε, καταβαίνω τοῦ βήματος· ὁ κ. Δουζίνας δὲν ἔχει τὸν λόγον, δὶς μέχρι τοῦδε μὲ διέκοψε· θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμόν, καὶ ἐὰν μὲ διακόψῃ καὶ τρίτην φορὰν, δὲν θὰ τὸ ἐπιτρέψω, διότι τοῦτο θὰ ᾖναι καὶ εἰς βάρος τῶν ἄλλων.

§14ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ὅσον εἶναι ἀληθὲς, κ. πρόεδρε, τὸ νὰ μὴ διακόπτηται, ἄλλο τόσον εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πρέπει νὰ μένῃ εἰς τὸ θέμα.

§15ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Σημειώσατε, κ. πρόεδρε, ὅτι μὲ διέκοψε πρώτην φορὰν ὁ κ. Πετρίτσης, ἠμπορεῖ νὰ μὲ διακόψῃ καὶ δευτέραν· τρίτην ὅμως φορὰν δὲν θὰ ἐπιτρέψω οὐδὲ εἰς τὸν κ. Πετρίτσην.

§16ΤΙΝΕΣ (Ἐξ ἀριστερῶν). Σᾶς ἀρέσει αὐτό;

§17ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ τηρήσω τὸν κανονισμόν· λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. πρόεδρον νὰ κρατῇ σημείωσιν ποσάκις μὲ διακόπτουν· ἐπιτρέπω νὰ μὲ διακόψουν δὶς, τρὶς ὅμως δὲν τὸ ἐπιτρέπω. Ὁ κανονισμὸς διατάσσει, ὅτι δὶς δύναταί τις νὰ λάβῃ τὸν λόγον, καὶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί· ἐγὼ ἐπιτρέπω μόνον δύο διακοπὰς, εἶμαι γενναῖος.

§18ΛΕΚΚΑΣ.........

§19ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Σημειώσατε καὶ τὸν κύριον Λέκαν. Λοιπὸν ὁ Dalloz ἔχει εὑρετήριον, καὶ ἐγὼ ἔχω εἰς τὴν οἰκίαν μου 64 τόμους αὐτοῦ· κατ’ ἔτος ἐκδίδει ἕνα τόμον μέγαν ὡς τὰ λεξικὰ, καὶ ἐκ τοῦ Dalloz ἀνέφερον μεταφράσας τὰς ἀποφάσεις τῶν Γαλλικῶν Βουλῶν.

§20ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὰ γνωρίζομεν.

§21ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τρίτην φορὰν, κ. πρόεδρε!! Εἶπον ὅτι δὶς μόνον ἐπιτρέπω νὰ μὲ διακόπτουν.

§22ΖΕΖΑΣ. Ἕνα μαῦρον πίνακα, κ. πρόεδρε, νὰ ἔχῃς διὰ νὰ σημειώνῃς τοὺς διακόπτοντας.

§23ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Σημειώσατε καὶ τὸν κ. Ζέζαν. Ἂν νομίζουν ὅτι διὰ τῶν ἀδιαλείπτων διακοπῶν θὰ μὲ συγχίσουν, ἀπατῶνται ἀπάτην μεγάλην. Σᾶς εἶπον, κύριοι, χθὲς ὅτι κατὰ τὴν νομολογίαν τῶν Γαλλικῶν Βουλῶν αἱ Βουλαὶ εἶναι ἀναρμόδιοι νὰ ἐξετάζωσι τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, καὶ δι’ ἐξωτερικοὺς τύπους προσβάλλονται οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι τῶν Ἀθηνῶν. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπίσης εἶναι ἀναρμόδιοι νὰ ἐξετάζῃ τὸ περιεχόμενον τῶν καταλόγων καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράλειψιν ἱκανῶν καὶ τὴν ἐγγραφὴν ἀνικάνων, καὶ σᾶς τὸ ἀπέδειξα ἐπικαλεσθεὶς πλείστας ὅσας ἀποφάσεις Γαλλικῶν Βουλῶν· σᾶς ἀνέγνωσα δὲ καὶ τεμάχια τῶν ἐκθέσεων τῶν εἰσηγητῶν. Ἔπειτα ἦλθον εἰς τὸν κατάλογον τοῦ δήμου Ἀθηναίων, καὶ φρονῶ, ὅτι σᾶς ἀπέδειξα ὅτι οὐδεμία τῶν προθεσμιῶν τῶν παρὰ τοῦ νόμου διατασσομένων συνετμήθη, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐφέτος κατ’ ἐξαίρεσιν εἰργάσθη σπουδαιότερον ἐπὶ τῶν καταλόγων, ὁδηγηθεῖσα καὶ ἀπὸ τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ὁ ὑποψήφιος διὰ τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου κ. Κατσανδρῆς εἶχε κάμει· σᾶς εἶπον ὅτι μετὰ τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης πρόγραμμα τοῦ δημάρχου ἐξεδόθη, καλοῦν τοὺς ἔχοντας ἐνστάσεις ἢ παράπονα κατὰ τοῦ καταλόγου νὰ παρουσιασθῶσι καὶ κάμωσι ταύτας ἐνώπιον τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐπιτροπῆς, καὶ σᾶς ἀπέδειξα διὰ τῶν ἐγγράφων ὅτι κατὰ τὸ 10ήμερον διάστημα τὸ παρὰ τοῦ νόμου χορηγούμενον ἐγένοντο 137 ἐνστάσεις, ὅτι ἐπεδόθησαν αἱ ἀποφάσεις τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 16 ἐπιτροπῆς εἰς τοὺς ἐνισταμένους, ὅτι ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τούτων τρεῖς μόνον ἐγένοντο ἐφέσεις, καὶ αὗται ἐξεδικάσθησαν παρὰ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Ἀθήναις Πρωτοδικῶν. Σᾶς εἶπον, καὶ σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι μετὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην, ὁ κ. δήμαρχος διώρθωσε τὸν κατάλογον συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 16 καὶ τοῦ πρωτοδικείου· σᾶς εἶπον ὅτι μετὰ τὴν διόρθωσιν ταύτην κατὰ τὸν νόμον μας ὁ κατάλογος καθίσταται ὁριστικός. Ἑπομένως τηρηθεισῶν πασῶν τῶν διατυπώσεων τῶν παρὰ τοῦ νόμου ὁριζομένων ὁ κατάλογος τοῦ δήμου Ἀθηναίων διὰ τὸ ἔτος 1874 κατέστη ὁριστικός. Σᾶς ἀπέδειξα ὅτι ἡ τύπωσις κατὰ τὸν νόμον δὲν εἶναι οὐσιῶδες καὶ ἀπαραίτητον προσὸν διὰ τὴν ὁριστικότητα τοῦ καταλόγου· ὅτι τοῦτο γίνεται μόνον ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ πολῖται, καὶ εὐκολύνωνται εἰς τὴν ψηφοφορίαν· ὅτι διὰ τὴν τύπωσιν τοῦ καταλόγου τάσσεται ὑπὸ τοῦ νόμου εἰκοσαήμερος προθεσμία, καὶ τοσοῦτος χρόνος δὲν ὑπῆρχεν· ὅτι ὁ κ. Νομάρχης συνεννοηθεὶς μετὰ τοῦ κ. δημάρχου ἀνέλαβε τὴν ἐκτύπωσιν τῶν καταλόγων, ἀλλὰ δυστυχῶς κατὰ τὴν ἐκτύπωσιν συνέβη ἀταξία οὐχὶ σπουδαία· σᾶς εἶπον εἰς τὶ συνίσταται ἡ ἀταξία, ἀντὶ ἡ ἡλικία καὶ τὸ ἐπάγγελμα νὰ τεθῶσιν ὅπου ἔδει, εἰς δύο φύλλα μόνον ἀπό τινα τῶν ὀνομάτων ταῦτα μετετέθησαν· ὅτι διὰ τὴν διόρθωσιν αὐτῶν τῶν σφαλμάτων δὲν ἐχρειάζετο παρὰ νὰ σημειωθῶσι, νὰ τραβηχθῶσι γραμμαί τινες· ὅτι ὁ Νομάρχης, εἰς τὸν ὁποῖον κατηγγέλθη ἡ ἔλλειψις αὕτη, καὶ διορθωτὴν διώρισε, καὶ εἶπε διὰ διαταγῆς του ὅτι, εἰ καὶ τὰ παρεισφρήσαντα τυπογραφικὰ λάθη ἠδύναντο νὰ διορθωθῶσιν ἰδιοχείρως, οὐχ ἧττον ὅμως θέλετε στείλει εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τοὺς καταλόγους, κύριε δήμαρχε, καὶ τοῦ ἔτους 1874 καὶ τοῦ προηγουμένου ἔτους, διὰ νὰ ὁδηγῶνται ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις περὶ τῆς ταυτότητος προσώπου τινός· ὅτι ὁ κύριος δήμαρχος ἔπραξε τοῦτο, ἡ δὲ διαταγὴ τοῦ κυρίου νομάρχου δὲν ἦτον αὐθαίρετος, ἐστηρίζετο εἰς τὸ ἔγγραφον τὸ ἐμπεριέχον τὰς ὁδηγίας τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι ἐξηντλήθη τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὴν ἐκλογήν. Σᾶς εἶπον χθὲς, ὅτι ἀνταγωνισμὸς κυρίως μεταξὺ δύο ἢ τριῶν προσώπων ὑπῆρχεν εἰς Ἀθήνας, μεταξὺ ἑνὸς, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κοινὴν γνώμην ὑπεστηρίζετο ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν, καὶ καθὼς ὁ ἴδιος ἐκαυχᾶτο....

§24Α. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἠθέλησες καὶ σὺ νὰ ὑποστηριχθῇς, καὶ δὲν τὸ κατώρθωσες. Ἐπῆγες δύω φοραῖς εἰς τὸ σπῆτί του.

§25ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ψεῦδος.

§26Α. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἔχω μάρτυρα τὸν Λιδωρίκην καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κυρίου Λέκα.

§27ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦ Λέκκα;

§28ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ τὰ θέλετε, νὰ τὰ εἴπωμεν ὅλα. Ὁ κύριος Λέκας εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κυρίου Καλλιφρονᾶ καὶ ἐμοῦ, συνενοήθη μετὰ τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ, καὶ ὁ Καλλιφρονᾶς ἐζήτησεν εἰς τὸν συνδυασμὸν νὰ προσληφθῇ καὶ ὁ κύριος Μακρυγιάννης.

§29Α. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Καὶ ἐσεῖς τοῦ εἴπατε πρῶτος....(θόρυβος).

§30ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ κύριος Λέκκας, ἐπαναλαμβάνω, ἀπεφάσισε νὰ συνεννοηθῇ καὶ μετ’ ἐμοῦ, ἀφοῦ συνενοήθη μετὰ τοῦ κυρίου Καλλιφρονᾶ, ὅστις εἶπεν, ὅτι θέλει νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν συνδυασμὸν καὶ ὁ κύριος Μακρυγιάννης, ἐξέφραζε δὲ δυσκολίαν διὰ τὸν κύριον Ῥάλλην. Αὐτὰ μοὶ εἶπεν ὁ κύριος Λέκκας.

§31Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τί μᾶς ὠφελοῦν αὐτά; θὰ μᾶς καταδικάζετε νὰ καθήμεθα μὲ χεῖρας σταυρωμένας καὶ νὰ λέγητε ὅ,τι θέλετε, καὶ νὰ μὴ λέγητε τίποτε περὶ τῆς ὑποθέσεως;

§32ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ ὅτι ὁ κύριος Λέκας δὲν λαμβάνει τὸν λόγον.

§33ΛΕΚΚΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὕστερον ἔχω τὸν λόγον (θόρυβος).

§34ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποτὲ δὲν ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ὑπουργικός. Καὶ τῷ 1869 ἦλθον ὡς ἀντιπολιτευόμενος, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κυρίου Ζαΐμη· ἤμην τότε σύντροφος τοῦ κ. Λέκκα καὶ ὑποψήφιος τοῦ Συλλόγου. Εἰς τὰ 1872 ἤμην ἀντιπολιτευόμενος τοῦ ὑπουργείου Βούλγαρη καὶ Κουμουνδούρου, τῷ 1873 ἐπέτυχον ὡς ἀντιπολιτευόμενος τοῦ κ. Δεληγεώργη, ἐφέτος δέ....

§35ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπαινείτω σε ὁ πέλας (θόρυβος).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος.

§37ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ αἴτιος, κύριε πρόεδρε (θόρυβος).

§38Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὄχι ὅμως δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου (θόρυβος).

§39ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐφέτος εἶπον εἰς τὸν κ. Ζαΐμην, ὀλίγον πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ὅτε οὗτος μοὶ ἀνήγγειλεν ὅτι ὁ κ. Βούλγαρης θὰ διαλύσῃ τὴν Βουλήν· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, τῷ εἶπον, νὰ μὴ μείνω εἰς τὴν συμμαχίαν, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἦμαι εἰς τὴν θέσιν τοῦ συμπολιτευομένου κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ὁ κύριος Πετσάλης, ὁ κ. Λιδωρίκης καὶ ἄλλοι ἦσαν παρόντες. Λοιπὸν ὁ κύριος Λέκκας ἀπετάθη πρὸς ἐμέ· τὸν ἠρώτησα ἂν συνενοήθη μετὰ τοῦ κυρίου Καλλιφρονᾶ, καὶ μοὶ εἶπεν, μάλιστα, ἀλλὰ προσέθηκεν ὅτι κ. Καλλιφρονᾶς ἔδειξέ τινα δυσκολίαν διὰ τὸν κύριον Ῥάλλην· ἐγὼ ἀνέφερον εἰς τὸν κ. Λέκαν τί ἔπραξεν ὁ κ. Ῥάλλης ὅτε ὁ κύριος Βούλγαρης ἐζήτει νὰ τὸν ἀποσπάσῃ ἀπ’ ἐμοῦ, καὶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἀποχωρισθῶ ἀπὸ τὸν κύριον Ῥάλλην. Τὴν ἐπιοῦσαν μοὶ λέγει, ἐτελείωσε τώρα. — Καλλιφρονᾶς καὶ Μακρυγιάννης δύο, Ῥάλλης καὶ Κολιάτσος ἄλλοι δύο, τέσσαρες, Λέκκας πέντε, ὁ ἕκτος ποῖος θὰ ᾖναι; ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει τὸν Καμπᾶν.

§40ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὁ κ. Κολιάτσος ὡς νομικὸς καὶ ἐξασκῶν τὸ ἐπάγγελμά του πάντοτε ἔδειξε τὸν ἀνήκοντα σεβασμὸν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Νομίζω, ὅτι ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου ἵσταται μ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, αὐτὸς ὅμως ὁ περίπατος δὲν ἀποδίδει τὸν ἀνήκοντα σεβασμὸν πρὸς τὸ Σῶμα (γέλως ἐκ δεξιῶν).

§41ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν τὸ λέγει ὁ κανονισμὸς αὐτό. — Ἀπήντησα τότε εἰς τὸν Λέκκαν, ὁ Καμπᾶς εἶναι συμπολίτης μου, εἶναι φίλος μου, ἔχω καὶ ὑποχρεώσεις, διότι ὁ Καμπᾶς μὲ ἐτίμησε δὶς διὰ τῆς ψήφου του ὡς πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ διεδόθη ὅτι τὸν Καμπᾶν θὰ τὸν κάμῃ βουλευτὴν ἡ λόγχη, καὶ ἑπομένως θεωροῦμεν προσβολὴν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἐξελέχθημεν βουλευταὶ τῇ συνδρομῇ τῆς λόγχης· ἂς παρουσιασθῇ ὁ κ. Καμπᾶς ὡς Καμπᾶς, καὶ ἂς εἴπῃ ὅτι δὲν θέλει τὴν ὑποστήριξιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν......

§42Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰπέτε τί εἶπον ἐγώ.

§43ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κατόπιν τὸ λέγετε σεῖς.

§44Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας δὲν παρουσιάζω ὡς σύντροφον γελωτοποιὸν τοῦ ὑπουργοῦ.

§45Α. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Οἱ στενογράφοι δὲν λέγουν τοῦτο, διότι ἡ Στοὰ δὲν τὰ γράφει οὕτω.

§46ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, δι’ οὓς ὁ Καμπᾶς ἦτον ἀνάγκη ν’ ἀποκρουσθῇ παρ’ ἡμῶν· ἀλλ’ ἀπεκρούσθη καὶ παρὰ τῶν Δεληγεωργιστῶν, διότι ὁ Καμπᾶς ἀνῆκεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὸν κ. Δεληγεώργην, καὶ μετέβη κατόπιν εἰς τὸν ἀσπονδότερόν του ἐχθρόν. Βλέπετε λοιπὸν τὶ ἐπράξαμεν ἡμεῖς· ἐτιμωρήσαμεν τὴν προστασίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Σᾶς εἶπον ὅτι ποτὲ εὐτυχῶς δὲν ἐπεθύμησα νὰ εἰσέλθω ὡς ὑπουργικὸς ἐντὸς τῆς βουλῆς, πάντοτε εἰσῆλθον ὡς ἀντιπολιτευόμενος. Μετὰ τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο ἐπανέρχομαι.

§47ΛΕΚΚΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Κολιάτσος νὰ τὸν διακόψω, διὰ νὰ μὴν ἐπανέρχωμαι, διότι πανταχόθεν προεκλήθην, καὶ τοιαῦται προκλήσεις εἰς Κοινοβούλιον δὲν πρέπει νὰ μένουν ἄνευ ἀπαντήσεως, διότι ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ κἀμμία ὑπόνοια. Λοιπὸν, ἐπειδὴ ἦτον ὅλως διόλου ἀτομικὸν, διότι Λέκας ἤκουον ἐδῶθεν, Λέκας ἐκεῖθεν, Λέκας πανταχόθεν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ κ. Κολιάτσος, νὰ ἐκφρασθῶ καὶ ἐγὼ τί ἐπὶ τοῦ προκειμένου συνέβη.

§48ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§49ΛΕΚΚΑΣ. Εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἀρχηγὸς τῆς μερίδος, εἰς ἣν ἐτάχθην ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς, καὶ εἰς ἣν μέχρι τοῦδε εὑρίσκομαι, χωρὶς οὔτε στιγμὴν ν’ ἀπομακρυνθῶ, εἶχε τὴν εὐγενῆ καλοσύνην, προκειμένων ἐκλογῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, νὰ συμβουλευθῇ καὶ ἐμὲ τί γενήσεται, τί βλέπω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ποῖος συνδυασμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐπιτυχίαν. Κατόπιν τοῦ σοβαροῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸν τόπον αὐτὸν, κατόπιν τοιαύτης φιλικῆς ἐντολῆς, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν μοὶ ἐπετρέπετο παρὰ νὰ σκεφθῶ σοβαρῶς. Κύριοι, πιστεύσατε ὅτι σᾶς λέγω ἀλήθειαν, ἴσην, εἰ δυνατὸν, μὲ ἐκείνην τοῦ Εὐαγγελίου. Ἔκρουσα ὅλας τὰς θύρας τῶν πολιτευομένων, τῶν ἴσων μου, τῶν καλλιτέρων μου. Ἡ θύρα τοῦ κ. Πετράκη εὑρέθη κλεισμένη, ὁ κ. Κωστῆς εἶχε δισταγμοὺς, δὲν ἤξευρε, δὲν ἤθελε νὰ ἐκτεθῇ, ἀπέφευγε, κατόπιν ἐξετέθη. Ὁ ἀρχαιότερος τῶν πολιτευομένων ἐν τῇ Ἀττικῇ, ὁ ἀξιοσέβαστος συνάδελφός μου κ. Καλλιφρονᾶς, εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ τὴν ἀνοίξῃ, εἶπε μάλιστα, ἐγὼ λαμβάνω μέρος εἰς τὸν ὑπουργικὸν συνδυασμὸν, ἀλλὰ πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ὁ ἕτερος πολιτευόμενος, ὁ κ. Μακρυγιάννης. Πολὺ καλὰ, εἶπον, μετὰ πάσης χαρᾶς. Ἔτι δὲ περισσότερον ἐδέχθην, διότι αὐτὴν τὴν φορὰν καυχῶμαι, εἶχον τὴν εὐτυχίαν μαζῆ μὲ τὴν εὔνοιαν τῶν συμπολιτῶν μου, ἐνῷ ἐγνώριζον οἱ πάντες, ὅτι ἀνῆκον εἰς τὴν μερίδα τοῦ κυρίου Βούλγαρη, εἶχον τὴν εὐγένειαν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἀνεξαιρέτως νὰ συστήσουν εἰς τοὺς φίλους των, ὁμοῦ μὲ τοὺς φίλους των νὰ περιλάβουν καὶ ἐμὲ, καὶ τοὺς ὀφείλω εὐγνωμοσύνην, καὶ εἰς τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, καὶ εἰς τὸν κ. Ζαΐμην καὶ εἰς τὸν κ. Δεληγεώργην. Ἔχων λοιπὸν τοιαύτην θέσιν ἠθικὴν εὐχάριστον δι’ ἐμὲ, ἔπρεπε νὰ κρούσω τὰς θύρας ὅλων τῶν ἀποχρώσεων. Εἶπον λοιπὸν ὅτι ἡ μία μοῦ ἐκλείσθη, ἡ ἑτέρα δὲν ἠνεῴχθη μὲ τρόπον ὑπεκφυγῆς, τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ ἠνεῴχθη. Τὸν κ. Μακρυγιάννην εὐχαρίστως τὸν ἐδέχθην, διότι ἐνόμιζον, ὅτι δὲν πρέπει εἰς τὸ ἐλάχιστον νὰ φέρω δυσκολίαν εἰς ἕνα ἄλλως τε φίλον μου, πολιτευόμενον καὶ αὐτόν. Κατέφυγον κατόπιν εἰς τὸν κύριον Κολιάτσον, φίλον μου, συμπολίτην μου. Μὲ εἶπεν, ὅτι ἔχει ὅλως διόλου στενὸν συνδυασμὸν μὲ τὸν κύριον Ῥάλλην, τὸν ἕτερον συνάδελφόν μου. Ἐπειδὴ εἴμεθα ἄνθρωποι, ὑπῆρχον κάπως τινὲς ψυχρότητες μεταξὺ τοῦ κ. Ῥάλλη τότε, ἴσως τώρα δὲν ὑπάρχουν, καὶ αὐταὶ μὲ ἐστενοχωροῦσαν ὀλίγον, ἀλλ’ ἐφρόντισα νὰ τὰς ἐξομαλύνω. Ὁ κ. Ῥάλλης, ὁ κ. Κολιάτσος, ἐγὼ καὶ ὁ δήμαρχος τῶν Ἀθηναίων ἐφ’ ἁμάξης ἐξηγήθημεν· μοὶ εἶπον, μάλιστα, ἐρχόμεθα εἰς ἕνα συνδυασμόν.

§50ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τοπικόν.

§51ΛΕΚΚΑΣ. Τώρα, μὴ βιάζεσθε. — Ἐρχόμεθα εἰς ἕνα συνδυασμὸν πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, δεχόμεθα τὴν ὑπουργικήν...

§52ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὴν ὑπουργικήν;

§53ΛΕΚΚΑΣ. Ἀφῆστέ με ἀδελφέ. Ἐξ ἐμοῦ ἀλήθεια θὰ ἐπέλθῃ, ἐκτὸς ἐὰν ὡς ἄνθρωπος σφάλλω. — Δεχόμεθα τὸν ὑπουργικὸν μανδύαν. Δύω ἐνστάσεις, κύριοι, ἐνθυμεῖσθε, μᾶς ἐχώρισαν· ἡ μία, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ συμπράξητε μὲ τὸν κ. Καμπᾶν, ἡ ἑτέρα νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποδιώξῃ τὸν ἀγροτικὸν ὑπαστυνόμον διὰ τὸ καλὸν τῶν κτημάτων τοῦ τόπου. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εὐτυχῶς δὲν λησμονῶ ἀκόμη, μολονότι ἐγήρασα. Ἕως ἐδῶ ἦλθον τὰ πράγματα· δὲν ἐπροχωρήσαμεν εἰς πληρεστέρας ἐξηγήσεις. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἔχων, αὐτὴν τὴν συγκατάθεσιν τῶν συμπολιτῶν καὶ τῶν φίλων μου, ἔπρεπε νὰ ἐπανίδω τὸν ἀξιότιμον πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως· τὸν εἶδον, τῷ εἶπον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὁ φίλος τῆς Κυβερνήσεως ἠμπορῶ νὰ συστήσω, εἶναι αὐτὸς ὁ κατάλογος, Μακρυγιάννης, Καλλιφρονᾶς, Κολιάτσος, Λέκας, Ῥάλλης, περὶ τοῦ ἕκτου προσώπου ὅ,τι θέλει ἂς κάμῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ἀντικειμένου. Ἐσκέφθη, ἀπεφάσισε, δὲν ἐγένετο οὐδεὶς συνδυασμός. Καθεὶς ἔκαμεν ὅ,τι ἤθελεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἀλήθεια, καὶ οὔτε περισσότερον, οὔτε ὀλιγώτερον.

§54ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἠκούσατε τὸν κ. Λέκαν· ἦτο ἀκριβεστάτη ἡ ἀφήγησίς του καὶ τοιαύτην εἰλικρινῆ παρ’ αὐτοῦ προσεδόκων ὁμολογίαν. Ἀλλὰ μία φράσις του, ὁ χρωματισμὸς ἐκεῖνος....

§55ΛΕΚΚΑΣ. Ὄχι ὁ χρωματισμὸς, ἕκαστος νὰ μείνῃ εἰς τὸν χρωματισμόν του, ἀλλὰ πρὸς τὸ καλὸν τοῦ τόπου.

§56ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μάλιστα τώρα εἴμεθα σύμφωνοι.

§57ΛΕΚΚΑΣ. Αὐτὰ εἶπον, καὶ ἂν θέλετε ἐπρόσθεσα ὅτι θὰ ᾖναι εὐχαριστημένη ἡ Κυβέρνησις νὰ βγάλῃ δύω, ἀρκεῖ μόνον νὰ παρέλθουν αἱ ἐκλογαὶ ἐν τάξει, καὶ νὰ ἐκλεχθοῦν ὅσῳ τὸ δυνατὸν μεταξὺ τῶν συναγωνιζομένων ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμεῖ περισσότερον ὁ τόπος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιστεύω, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ προκείμενον.

§59ΖΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ προσέχουν οἱ ἀγορεύοντες νὰ μὴ φέρουν ἐν τῷ μέσῳ ζητήματα ξένα.

§60ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ πταίσας ἂς προσέχῃ. Ἐγὼ δὲν ἔπταισα. Ἐγὼ ἤμην εἰς θέσιν ἀμύνης. Εἴδετε, ὅτι ἄφησα πολλὰ πράγματα, ἄφησα μάλιστα τὰ ἑπόμενα. Μετὰ τοῦ κυρίου Λέκα εἴμεθα στενῶς συνδεδεμένοι. Τῷ 1872 ἦλθον αἱ ἐκλογαὶ, ὑπῆρχεν ἰδέα, ὅτι θὰ διέλυεν ὁ κύριος Ζαΐμης τὴν Βουλὴν· λοιπὸν πρὸ τῆς διαλύσεως εἶπον εἰς τὸν κ. Λέκαν, ἐὰν διαλυθῇ ἡ Βουλὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ζαΐμη, εἴμεθα σύντροφοι. Ἐπῆλθεν ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς παρὰ τοῦ κ. Βούλγαρη. Ὁ κ. Λέκας, μοὶ εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Βούλγαρης συναινεῖ νὰ συνδυασθῶμεν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ τὸν χαιρετίσω· δὲν ἐδέχθην, καὶ τότε ἐχωρίσθημεν, καὶ ἔκτοτε εἴμεθα κεχωρισμένοι, μολονότι εἴμεθα καὶ φίλοι καὶ συγγενεῖς. Σᾶς εἶπον χθὲς τίνες ἠγωνίζοντο τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ἐν Ἀθήναις. Αἱ Ἀθῆναι ἔχουν κακὰ ἰδιώματα, νὰ ᾖναι μὲν φιλόνομοι καὶ νὰ θέλουν τὴν τάξιν, ἀλλὰ θέλουν τὴν ἔννομον τάξιν· ἐθεώρησαν προσβολήν των, ὅτι ἐπεβάλλετο ὑποψήφιος. Τότε δὲ ἠγέρθη τὸ κοινὸν φρόνημα, ὅλοι ἠπόρουν πῶς εἰς τὰς Ἀθήνας ἐπιβάλλεται ὑποψήφιος, καὶ ἐτιμωρήθη ἡ πρᾶξις αὕτη, καὶ ἐτιμωρήθη παραδειγματικῶς. Ὁ καταδιωκόμενος κ. Φιλήμων, ἔλαβεν ἐκ τῶν 5367 ψηφοφορησάντων ἐν τῷ δήμῳ Ἀθηναίων ψήφους 3731, ὁ δὲ κηρυττόμενος ὡς ὑποστηριζόμενος, ἔλαβε μόνον 1766, οὐδὲ τὸ τρίτον τῶν ψηφοφορησάντων. Ἀλλὰ παρουσιάσθη καὶ ἄλλος ὑποψήφιος, ὁ Βιθυνός· ὁ Φιλήμων εἶναι δημοσιογράφος, καὶ ὡς ἀντίπαλός του ἔπρεπε νὰ τεθῇ ἕτερος δημοσιογράφος. Τί Φιλήμων, τί Βιθυνός; Καὶ αὐτὸς ἰσχυρίζετο, ὅτι ἦτο ὑποψήφιος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἠξεύρετε πόσας ψήφους ἔλαβεν; 676. Διὰ νὰ ὑποστηριχθῶσι δὲ οἱ ὑποψήφιοι, εὑρέθη ὁ Παρίσης. Ὁ Παρίσης δὲν ἦτο ποτὲ φίλος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· ἦτο γνωστὸν, ὅτι ἄλλους εἶχε φίλους, ἐγένετο φίλος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἀντεπροσώπευσε καὶ τὸν κ. Καμπᾶν. Τώρα ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν, καὶ ἄρχομαι ἀπὸ τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Αʹ. τμήματος. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ τμήματος τούτου ὁ Καμπᾶς καὶ ὁ Παρίσης παραπονοῦνται. Ἐδῶ συνέβησαν πολλὰ, ἐδῶ συνέβησαν ὄργια, λέγουν ἀναποδείκτως οἱ ἐνιστάμενοι, καὶ ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος λέγει· τῷ ὄντι συνέβησαν· καὶ ἐπειδὴ συνέβησαν εἰς τὸ Αʹ. τμῆμα, ἄρα συνέβησαν καὶ εἰς τὰ ἄλλα τμήματα. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀναγκαῖον συμπέρασμα; Μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο ἕνας γέρων Μουρίκης, τρομερὸς ἄνθρωπος, καὶ οὗτος εἰργάζετο ὑπὲρ τοῦ Φιλήμονος, ὑπὲρ τοῦ Ῥάλλη. Σᾶς εἶπον καὶ χθὲς, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Αʹ. τμήματος συνέκειτο ἐκ 4 μελῶν, ἐκ τοῦ Α. Κοπίδου, τιμιωτάτου ἐμπόρου, μεγαλοκτηματίου, πατρὸς τοῦ ἐμπόρου Ἀλεξάνδρου Κοπίδου, ἀλλὰ γέροντος, ἐκ τοῦ Κολοσσούκα, ἐξ ἑνὸς διδασκάλου καὶ ἐκ τοῦ Μουρίκη. Τί ἔκαμεν αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπή; Τὴν πρώτην ἡμέραν διὰ πράξεώς της διώρισεν ἀμέσως γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς τὸν κ. Δ. Παρίσην, σφαιριδιοδότας δὲ τοὺς διὰ τοῦ ἐγγράφου τῆς νομαρχίας διορισθέντας.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο καὶ ὁ ἕτερος υἱὸς τοῦ Παρίση, τὸν ὁποῖον θὰ ἰδῆτε ἀποβληθέντα.

§62ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνῆκεν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν; οἱ ἐχθροὶ τοῦ κ. Καμπᾶ διώρισαν γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς τὸν υἱὸν τοῦ ἀντιπροσώπου του; Ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὸν νόμον εἶναι ἁρμοδία νὰ διορίσῃ καὶ τὸν γραμματέα της καὶ τοὺς σφαιριδιοδότας Ἠδύνατο λοιπὸν, ἂν διέκειτο ἐχθρικῶς πρὸς τοὺς ὑπουργικοὺς ὑποψηφίους, νὰ διορίσῃ ἰδίους σφαιριδιοδότας. Ἀλλὰ διώρισεν; Ὄχι. Καὶ φρονεῖτε, ὅτι ἔχει σημασίαν ἐν Ἀθήναις ἐνώπιον τόσων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀνεπτυγμένοι, εἷς σφαιριδιοδότης, εἷς ψωροϋπάλληλος; ποτὲ δὲν ἐπροσέξαμεν τίς ὁ σφαιριδιοδότης· ἀλλὰ μὴ νομίζετε, ὅτι δὲν ἐπρόσεξεν ὁ κ. Καμπᾶς· ἀμέσως ἀνεφέρθη εἰς τὸν Νομάρχην, ὅτι προσέλαβον δύω ἰδιώτας εἰς τὸ Αʹ. τμῆμα ὡς σφαιριδιοδότας, καὶ ἐξεδόθη ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου· τρέξε, κ. Δήμαρχε, ἰδὲ εἰς τὰ διάφορα τμήματα, ἐὰν ἔγεινεν αὐτὴ ἡ παρανομία, ἐὰν διωρίσθησαν σφαιριδιοδόται ἰδιῶται. Τρέχει ὁ Δήμαρχος, διότι ἔλαβε τοιαύτην διαταγὴν, παρουσιάζεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Αʹ. τμήματος καὶ λέγει, ἐπληροφορήθην ὅτι προσελάβετε δύω σφαιριδιοδότας μὴ διωρισμένους παρὰ τοῦ κ. Νομάρχου. Ἀπαντᾷ ἡ ἐπιτροπή· ἀπουσίαζον χθὲς πολλοὶ τῶν διορισθέντων παρὰ τοῦ κ. Νομάρχου, καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ προσλάβωμεν δύω ἡμεῖς ἐντὸς τοῦ δικαιώματός μας, σήμερον δὲ, ὅτε παρουσιάσθησαν οἱ παρὰ τοῦ Νομάρχου διορισθέντες, τοὺς ἀπεβάλομεν.

§63ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τίνι τίτλῳ ἐπαρουσιάσθη ὁ κύριος Δήμαρχος;

§64ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐναντίον τοῦ νόμου, διότι δὲν ἐπετρέπετο νὰ εἰσέλθῃ, ἀλλὰ τοιαύτην διαταγὴν εἶχε, καὶ ὤφειλε νὰ τὴν ἐκτελέσῃ. (Ἀναγινώσκει τὴν διαταγὴν τοῦ Νομάρχου). Ἠξεύρετε δὲ τίνες ἦσαν αὐτοὶ οἱ δύω σφαιριδιοδόται; Ὁ υἱὸς τοῦ συμβολαιογράφου Πέππα, δημοσίου ὑπαλλήλου, καὶ ὁ Ἀποστολίδης, ἀδελφὸς τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων, μὴ εὐνοϊκῶς διακειμένης, ὡς γνωστὸν, πρὸς τὸν κ. Φιλήμονα. Ἰδοὺ τὸ μέγα ἔγκλημα τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον διωρθώθη· διότι, σᾶς εἶπον, κἀμμίαν προσοχὴν δὲν δίδουν ἐνταῦθα τίς εἶναι ὁ σφαιριδιοδότης. Καὶ βεβαίως εἴχομεν καὶ ἡμεῖς πλειοψηφίαν εἴς τινας ἐπιτροπάς· καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ δικαιοῦνται κατὰ τὸν νόμον νὰ διορίσωσι σφαιριδιοδότας, ἀλλὰ οὐδεμία διώρισε. Τόσαι ἦσαν, λέγει ὁ Εἰσηγητὴς, αἱ παρανομίαι, ὥστε ἠναγκάσθη ὁ Δήμαρχος νὰ μεταβῇ καὶ κάμῃ παρατηρήσεις εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Καὶ ἂν ἐγὼ ἤμην ὁ Δήμαρχος, δὲν θὰ ἐλάμβανα τὴν τόλμην νὰ κάμω παρατηρήσεις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διότι αὐτὴ εἶναι ἀνωτέρα τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ Νομάρχου, ὅταν ἐνεργῇ τὰ καθήκοντά της. Μετὰ ταῦτα παρουσιάζεται καὶ μία ἄλλη πρᾶξις δῆθεν — ἀκούσατε τὴν φράσιν — δῆθεν, τῆς ἐπιτροπῆς. Ὑπάρχει μία πρᾶξις κατακεχωρισμένη εἰς τὰ πρακτικὰ παρὰ τοῦ ἰδίου υἱοῦ τοῦ κ. Παρίση, γραμματέως τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἀνυπόγραφος ἀπὸ τὸν ἐνιστάμενον, ἀνυπόγραφος ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν. Πῶς ἐγράφη αὐτὴ ἡ πρᾶξις, ὁ Θεὸς τὸ ἠξεύρει. Ἀκούσατε τί λέγει ἡ πρᾶξις. Τὴν ἀναγινώσκω ὁλόκληρον, ἵνα πεισθῆτε ὅτι δὲν συμφωνεῖ ποσῶς μὲ τὴν ἔνστασιν....

§65ΖΑΪΜΗΣ. Τοῦ κ. Παρίση;

§66ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μάλιστα. «Σήμερον τῇ 24 Ἰουνίου 1874 ἡμέραν δευτέραν καὶ ὥρα 3 μ. μ. παρουσιασθεὶς ὁ κ. Μ. Παρίσης ἐνεχείρισεν ἔγγραφον ἔνστασιν, λέγων ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι καλῶς συγκεκροτημένη. Ἡ ἐπιτροπὴ παρατηρεῖ ὅτι εἶναι συγκεκροτημένη καλῶς, καθόσον ἀπουσιάσαν ἓν μέλος ὁ Γ. Μπέσας προσελήφθη ἕτερον ὁ κ. Σ. Μουρίκης, ἕκτον παραπληρωματικόν. Ἐὰν ὁ Γ. Μπέσας ἐπανέλθῃ, θέλει ἀποσυρθῇ ἀμέσως ὁ Κ. Μουρίκης. Ὁ δὲ κ. πρόεδρος Α. Κοπίδης, βραδύνας ἐπ’ ὀλίγον, ἦλθε καθ’ ἣν ἐπεδόθη ἡ ἔνστασις, κατὰ συνέπειαν ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ τὴν ἔνστασιν ἀνυπόστατον. Ἡ ἐπιτροπὴ (ἀνυπόγραφος).»

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὴν ἔκαμεν;

§68ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι γεγραμμένη, εἶπον, ὑπὸ τοῦ υἱοῦ Παρίση, καὶ ἀναφέρει ἔνστασιν τοῦ Μιχ. Παρίση πατρός. Ὠφελούμενοι ἐκ τῆς καταχωρίσεως τῆς πράξεως ταύτης, ὑπέβαλον, ὡς θέλω ἀποδείξει, τὴν ἑξῆς ἔνστασιν. «Ἔνστασις Μιχ. Ν. Παρίση κατὰ τῆς ἐνεργουμένης ψηφοφορίας τῶν βουλευτῶν τοῦ ἁ. ἐκλογικοῦ τμήματος, ἐνώπιον τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ κληρωθεῖσα Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ σύγκειται ἀπὸ τὸν πρόεδρον αὐτῆς κ. Α. Κοπίδην καὶ τὰ μέλη Γ. Μπέσαν, Η. Κολοσούκαν, Β. Δούσην καὶ Ἐμμ. Ἀφθονίδην. Πάρεισι δὲ ἓξ μέλη, ἤτοι ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω καὶ τὸ 7ον ἀναπληρωτικὸν μέλος ὁ Σ. Γ. Μουρίκης, ὅστις συνοδεύων τοὺς ψηφοφόρους πείθει αὐτοὺς προτρέπων νὰ ψηφοφορῶσιν ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου Φιλήμονος καὶ λοιπῶν. Ἐνίσταμαι λοιπὸν κατὰ τοῦ τοιούτου σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς γενομένης παρὰ τὸν νόμον θέλοντα ἵνα ὅταν ἀποχωρῇ μέλος τι νὰ συντάσσηται παραχρῆμα πρᾶξις, ἐν ᾗ νὰ ἀναφέρηται καὶ ὁ λόγος τῆς ἀποχωρήσεως. Τοιαύτη δὲ πρᾶξις δὲν ὑπάρχει ἵνα δικαιολογῆται καὶ ἡ σύμπραξις τοῦ ἀναπληρωτικοῦ μέλους Μουρίκη. Ὁ ἀναπληρωτὴς λοιπὸν οὗτος ὀφείλει νὰ ἀποχωρήσῃ, ὑπαρχόντων τῶν τακτικῶν μελῶν, ἄλλως τε πᾶν τὸ γινόμενον εἶναι παράνομον. Ἐνίσταμαι συνάμα καὶ κατὰ τῆς παραβάσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ νὰ συγκάθηνται μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς διάφορα πρόσωπα κρατοῦντα σημειώσεις τῶν ψηφοφορησάντων, καὶ διανοούμενα νὰ φέρωσιν εἰς ψηφοφορίαν ἄτομα ἀνύπαρκτα καὶ ψευδῆ. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 24 Ἰουνίου 1874. Μ. Παρίσης.» Ὁ χάρτης, ἐφ’ οὗ εἶναι γεγραμμένη ἡ ἔνστασις, ἦτο ὅτε πρώτην φορὰν εἶδον αὐτὸν, ἐντελῶς ἄθικτος, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν πτυχὴν, οὐδὲν τσάκισμα, εἶναι pipier ministre, καὶ ὄζει μύρων.

§69ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τοῦ Κορομάντζου.

§70ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων δὲν ἔχει εἰς τὸ γραφεῖόν του τοιοῦτον χάρτην, ἔδωκε δὲ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἀπὸ τὸν συνήθη χάρτην. Ὁ Μιχαὴλ Παρίσης οὐδεμίαν στιγμὴν ἔλειψεν ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας· ἡ ἔνστασις ἐγένετο κατὰ τὴν πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς τῇ 3 ὥρᾳ μ. μ. ἐγένετο δὲ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Ποῦ εὑρέθη ὁ papier ministre; Ἔπειτα παρατηρήσατε, εἶναι γεγραμμένη ἡ ἔνστασις μὲ ἡσυχίαν, εἶναι καλλιγραφημένη, ἐγράφη μὲ τὸ ῥαχάτι, καὶ συνετάχθη ἐν ἄκρᾳ ἡσυχίᾳ, ἥτις δὲν ὑπάρχει βεβαίως εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς περὶ ἐγχειρίσεως τῆς ἐνστάσεως, σᾶς εἶπον, εἶναι ἀνυπόγραφος καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀπὸ τὸν ἐνιστάμενον, ἑπομένως οὐδὲν δύναται νὰ ἀποδείξῃ. Διατί δὲ δὲν ὑπεγράφη; Ὁ Μιχαὴλ Παρίσης εἶναι ἐντριβὴς περὶ τὰ ἐκλογικά, εἶναι ἐπιτήδειος. Εἶδε τὸ γελοῖον τῆς ἐνστάσεώς του καὶ τὴν ἀπέσυρεν. Ὡς ἐξάγεται δὲ ἐκ τοῦ βιβλίου τῶν πράξεων τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς πράξεως περὶ τῆς ἐνστάσεως, παρῆσαν τότε τρία μόνον μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὁ Ἐμμ. Ἀφθονίδης, ὁ Π. Κολοσούκας καὶ ὁ Σ. Μουρίκης, κατὰ δὲ τὴν στιγμὴν τῆς ἐπιδόσεως ἔφθασε καὶ ὁ πρόεδρος Α. Κοπίδης· ὁ Γ. Μπέσας ἀπουσίαζεν. Ἑπομένως ἡ ἔνστασις, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ μέρος ὁ Σ. Μουρίκης, ἦτο παράλογος, καὶ ὀρθῶς θὰ ἀπεκρούετο ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Τώρα ἂς ἐξετάσωμεν τὴν ἔνστασιν. Ἡ ἔνστασις λέγει ὅτι πάρεισι πέντε τακτικὰ μέλη καὶ τὸ παραπληρωματικὸν ὁ Σ. Μουρίκης. Ἀλλὰ τὰ πρακτικὰ βεβαιοῦσιν ὅτι λείπει ὁ Γ. Μπέσας, καὶ ἀνεπληρώθη ὑπὸ τοῦ Σ. Μουρίκη· ἀλλ’ ἔλειπε καὶ ὁ Β. Ντούσης κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν πρακτικῶν, διότι ὁ Β. Ντούσης εἶναι βοηθὸς δημοδιδασκάλου, ὑπάλληλος δυνάμενος νὰ παυθῇ μὲ ἡμίσειαν κόλλαν χάρτου· εἶναι τίμιος νέος, καὶ δὲν ἤθελε νὰ γίνῃ ὄργανον τοῦ Παρίση, διὰ τοῦτο συχνὰ ἀπουσίαζε. Λοιπὸν τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἐνστάσεως ἦτο ψευδὲς, καὶ ἂν τοιαύτη ἔνστασις παρουσιάζετο εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ Παρίσης δὲν θὰ ἔκαμνε φιγούρα. Ἔπρεπε νὰ πλασθῇ λόγος ἀκυρότητος· διὰ τοῦτο ἐν τῇ ὑποβολιμαίᾳ ἐνστάσει προσέθηκαν γεγονότα, ἅτινα δὲν ἀναφέρονται ἐν τῇ πράξει τῆς ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὴν πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς ἔνστασις ἐγένετο παρὰ τοῦ Παρίση, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι καλῶς συγκεκροτημένη, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀποῤῥίπτει τὴν ἔνστασιν ὡς ἀνυπόστατον, αἰτιολογοῦσα τὴν πρᾶξίν της. Προσέθηκε λοιπὸν ὁ Μ. Παρίσης ἐν τῇ ἐνστάσει του, ὅτι «ὁ Σ. Μουρίκης συνοδεύων τοὺς ψηφοφόρους, πείθει αὐτοὺς προτρέπων νὰ ψηφοφοροῦν ὑπὲρ τοῦ Φιλήμονος καὶ λοιπῶν.

§71ΜΠΟΥΤΟΣ. Ποίων λοιπῶν; ὅλων;

§72ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν λέγει. Αἴ, κύριοι, καὶ ἂν ἔλεγε, καὶ ἂν παρουσιάζετο τοιαύτη ἔνστασις προσβλητικὴ κατὰ τοῦ Σ. Μουρίκη, μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ Σ. Μουρίκης καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἤθελον σιωπήσει, ἤθελον ἀνεχθῆ τὴν μομφὴν, ἀφοῦ ἀπήντησαν εἰς τὴν παράλογον ἔνστασιν περὶ μὴ καλοῦ καταρτισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς; Ἡ δὲ πλειοψηφία τοῦ τμήματος πλάττει λόγον ἀκυρότητος ἐκ τῆς δῆθεν ταύτης σιωπῆς τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ εἶπεν ὁ Παρίσης, ἡ ἐπιτροπὴ ἐσιώπησεν· ἄρα ὁ Παρίσης εἶπεν ἀλήθειαν. Ἀλλ’ ἡ πτωχὴ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε τοιαύτην ἔνστασιν· ἡ ἔνστασις ἦτο μόνον περὶ μὴ καλοῦ καταρτισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ὁ Παρίσης δὲν ἠρκέσθη εἰς μόνην τὴν προσθήκην ταύτην. Ἐν τέλει τῆς ἐνστάσεώς του λέγει «ἐνίσταμαι συνάμα καὶ κατὰ τῆς παραβιάσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ νὰ συγκάθηνται μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς διάφορα πρόσωπα κρατοῦντα σημειώσεις τῶν ψηφοφορησάντων, καὶ διανοούμενα νὰ φέρωσιν εἰς ψηφοφορίαν ἄτομα ἀνύπαρκτα καὶ ψευδῆ». Ἡ προσθήκη αὕτη εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος πρὸς τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς κατακεχωρισμένην ἔνστασιν, καὶ αὐτὴ καὶ μόνη ἀρκεῖ νὰ ἀποδείξῃ τὸ ὑποβολιμαῖον τῆς ἐνστάσεως. Σιωπᾷ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς καταγγελίας ταύτης, ἂν δὲν εἶχεν ἄρα κατὰ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τμήματος καὶ ταῦτα τὰ ἐν τῇ ἐνστάσει ἀναφερόμενα εἶναι ἀληθῆ· ὡραῖος μὰ τὴν ἀλήθειαν συλλογισμός! Ὁ Παρίσης ἴσως διὰ τοῦ υἱοῦ του ἐκράτει σημειώσεις. Ἀλλὰ τίς ἡ βεβαίωσις, ὅτι ἐπεδόθη ἡ ἀνωτέρω ἔνστασις τοῦ Μιχ. Παρίση; ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἀνυπόγραφος ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀπὸ τὸν ἐνιστάμενον. Ὑπάρχει τοὐλάχιστον σημείωσίς τις ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως, ὅτι ἐνεχειρίσθη; Οὐδεμία. Ἐπὶ τῆς παρουσιαζομένης ἐνστάσεως δὲν ὑπάρχει σημείωσις περὶ τῆς ἐγχειρίσεως αὐτῆς, οὐδὲ ὑπογραφὴ μέλους τινὸς τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδὲ μονογραφὴ κἄν. Τώρα ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι ἐνεχείρισεν ἔνστασιν ὁ Παρίσης, δὲν εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἡ ἔνστασις ὑπεξῃρέθη, καὶ ἦλθεν εἰς τὴν θέσιν της ἡ παροῦσα, ἡ ὁποία εἶναι γεγραμμένη ἐπὶ Papier Ministre; δὲν ἐγράφη εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, οὐδὲ τὴν εἶχε γράψει εἰς τὴν οἰκίαν του, διότι τότε ὁ χάρτης θὰ ἦτο τσακισμένος.

§73ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Εἰς ποῖον τμῆμα λέγετε;

§74ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἰς τὸ πρῶτον.

§75ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Ἐκεῖ εἶναι τὸ σπῆτί του.

§76ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀλλὰ τότε θὰ ἦτο τσακισμένος ὁ χάρτης τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέσον. Αὐτὴν τὴν ἔνστασιν ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος τὴν παρεδέχθη ὡς ἀληθεστάτην· τὰ εἶπεν ὁ Παρίσης, τὰ εἶπεν ὁ Καμπᾶς, πρέπει νὰ τὰ παραδεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κᾀμμία ἀπόδειξις περὶ τοῦ ὑποστατοῦ. Ἀλλὰ τί λέγουν αὐτὰ τὰ ἀναθεματισμένα τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπογεγραμμένα ὄχι πλέον παρὰ τοῦ Παρίση, ἀλλὰ παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Καμπᾶ, παρ’ ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων, παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς; «Ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων ὁμολογησάντων, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς σημερινῆς ψηφοφορίας διετηρήθη ἡ ἀπαιτουμένη τάξις» Κρατοῦνται σημειώσεις, γίνονται παρανομίαι καὶ ὁ κ. Καμπᾶς δὲν λέγει τίποτε! Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸ κλείσιμον τῶν καλπῶν κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν φαίνεται ὑπογεγραμμένος καὶ ὁ κ. Μπέσας τελευταῖος, ἐνῷ κατὰ τὰ πρακτικὰ ἦσαν τέσσαρα μέλη παρόντα καὶ ὁ κ. Μπέσας δὲν εἶχε λάβει μέρος, τὸν ἔβαλαν δὲ ἔπειτα καὶ ὑπέγραψε, διὰ νὰ στηρίξωσι λόγον ἀκυρώσεως· ἡ δὲ μελάνη τῆς ὑπογραφῆς του εἶναι διάφορος πρὸς τὴν μελάνην, ἣν μετεχειρίσθησαν οἱ ἄλλοι ὑπογράψαντες. (Καταβαίνει ἐκ τοῦ βήματος καὶ δεικνύει τὸ πρωτόκολλον εἰς τοὺς βουλευτάς). Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι μὲ ἄλλην μελάνην! Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία, διορθοῦνται αἱ κάλπαι, διορίζεται ὁ γραμματεὺς, καὶ ὁ Μπέσας δὲν φαίνεται, καὶ εἰς τὸ κλείσιμον φαίνεται, καὶ φαίνεται ὡς ἕκτος· ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή; ἂν ἐνηργεῖτο μὲ δύω μόνον μέλη ἡ ἐκλογὴ, ἠδύνασθε νὰ τὸ εἴπητε, ἀλλὰ μὲ περισσότερα; Ὅλαι αἱ πράξεις εἰσὶν ὑπογεγραμμέναι παρὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων ἀνεξαιρέτως, καὶ ἐκεῖ εἰς τὸ ά. τμῆμα ἀντιπρόσωπος τοῦ κυρίου Καμπᾶ ἦτο ὁ ἀδελφός του καὶ ὁ Παρίσης· δὲν φαίνεται ἄλλη τις ἔνστασις εἰς τὰ πρακτικά. Καὶ ὅμως συνέβησαν ἐκλογικὰ ὄργια εἰς τὸ ά. τμῆμα, ἀνακράζει ὁ εἰσηγητής· ἄρα συνέβησαν καὶ εἰς τὰ ἄλλα τμήματα· τὰ ἔκαμαν δὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ὄργια ὁ Σκαρλάτος Σοῦτσος, ὁ πατὴρ τοῦ κυρίου Ῥάλλη, οἱ μεγαλείτεροι ἔμποροι τῶν Ἀθηνῶν, οἱ σπουδαιότεροι κτηματίαι· οὗτοι ἔκαμον ὅλας αὐτὰς τὰς παρανομίας!! Ἐρχόμεθα εἰς τὸ βʹ. ἐκλογικὸν τμῆμα. Οὐδεμία ἔνστασις ὑπάρχει ἐν τοῖς πρακτικοῖς· τὰ πρακτικὰ εἶναι ὑπογεγραμμένα παρὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων ὅλων τῶν μερῶν, εἰς δὲ τὰ πρακτικὰ τῆς διαλογῆς λαμβάνει μέρος καὶ ὁ κ. Καμπᾶς ὁ ἴδιος αὐτοπροσώπως. Ἀλλὰ καὶ ἐδῶ ἡ ἐπιτροπὴ ποίους διώρισε σφαιριδιοδότας; ῥητῶς ἀναφέρεται ἐν τῇ πράξει ὅτι προσελήφθησαν σφαιριδιοδόται οἱ παρὰ τοῦ Νομάρχου διορισθέντες. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Καμπᾶς εἰς τὴν πρὸς τὸν Νομάρχην ἐπιδοθεῖσαν ἔνστασίν του λέγει, ὅτι δέκα, εἴκοσιν ἀντιπρόσωποι ἦσαν εἰς τὴν κάλπην ἑκάστου τῶν ἀντιπολιτευομένων (ὄχι ἡμῶν· Ῥάλλης καὶ Φιλήμων ἦσαν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι) ἂς ἴδωμεν τί λέγουν τὰ πρακτικά; «μεθ’ ὃ παρατηρήσασα ἡ ἐπιτροπή, ὅτι εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ὑπῆρχον ὅλα τὰ ἐκλογικὰ εἴδη, καὶ καλέσασα τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὑποψηφίων «νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις των καὶ τοὺς σφαιριδιοδότας ν’ ἀναλάβωσι τὰ καθήκοντά των, διέταξε τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας.» Ἄρα, κατὰ τὰ πρακτικά, οἱ ἀντιπρόσωποι κατέλαβον τὰς θέσεις των, ἤτοι ἐκάθησαν ἐπὶ τοῦ δι’ αὐτοὺς ὡρισμένου θρανίου, δύω μέτρα μακρὰν εὑρισκομένου ἀπὸ τῶν καλπῶν, καὶ μόλις χωροῦντος ἀνὰ ἕνα ἀντιπρόσωπον. Ποῦ ἵσταντο οἱ πλεονάζοντες, κατὰ τὸν Καμπᾶν, ἀντιπρόσωποι; Καὶ παρακατιὸν βεβαιοῦται κατὰ πᾶσαν ἡμέραν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη ἐν τάξει καὶ νομιμότητι. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ Γʹ. τμῆμα· καὶ ἐδῶ ἡ ἐπιτροπὴ προσέλαβε τοὺς παρὰ τοῦ Νομάρχου διορισθέντας σφαιριδιοδότας. Ἀλλ’ εἰς τὰ πρακτικὰ ὑπάρχει ἡ ἑξῆς ἔνστασις «ἐνταῦθα ἐνεφανίσθη ὁ ὑποψήφιος κ. Ῥάλλης ἐνώπιον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐζήτησε τὴν ἀποβολὴν ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας τοῦ ἐνωμοτάρχου Ἀγγέλου Κομιτοπούλου μετημφιεσμένου, καὶ ἐνεργοῦντος φανερὰ ὑπέρ τινος τῶν ὑποψηφίων». Ὁ Ἄγγελος Κομιτόπουλος ἀδίκως κατ’ ἐμὲ ἐτέθη ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῇ ὑπονοίᾳ ὅτι εἶχε συνεργήσει εἰς τὴν ἀπόδρασιν τοῦ κρεωπώλου Ῥάλλη. Ἦλθον αἱ ἐκλογαί, ὁ Κομιτόπουλος ἦτο ἀναγκαῖος, καὶ ὁ καθαιρέσας αὐτὸν ὑπουργὸς τὸν ἐπαναφέρει εἰς τὸν βαθμόν του, τῇ συστάσει τοῦ κ. Καμπᾶ, ὅστις εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη ἀπαντᾷ ὡς ἑξῆς, κατὰ τὰ πρακτικά. «Ἐνεφανίσθη ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς Ἀλκιβιάδης Καμπᾶς, ὅστις παρετήρησεν, ὅτι ἡ ἔνστασις τοῦ Δ. Ῥάλλη ὑποψηφίου δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον, καθόσον ὁ καθ’ οὗ ἡ ἔνστασις διατελεῖ εἰς ἀπροσδιόριστον ἄδειαν, καὶ ἑπομένως ἀπολαμβάνει ἅπαντα τὰ τοῦ πολίτου δικαιώματα καὶ λόγῳ ὅτι ὁ ὅρκος τοῦ χωροφύλακος δίδεται ἐνώπιον τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων καὶ οὐχὶ ἐνώπιον στρατιωτικῆς ἀρχῆς, καὶ ἑπομένως ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, τῆς ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας ἀπομακρύνσεως τοῦ Α. Κομητοπούλου, καθ’ ὃ μάλιστα οὗτος τυγχάνει ἀντιπρόσωπος ἀναπληρωτικός μου.»

§77ΖΩΧΙΟΣ. Εἶναι δύω εἰδῶν ὅρκοι!

§78ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ νόμος λέγει ὅτι δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν δύνανται νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· δὲν εἶναι ἐδῶ ἁπλῶς δημόσιος ὑπάλληλος ὁ Κομιτόπουλος, ἀλλ’ εἶναι στρατιωτικὸς ἐν ἐνεργείᾳ· βλέπων αὐτὴν τὴν ἔνστασιν ὁ κ. Κομιτόπουλος πηγαίνει καὶ ζητεῖ ἄδειαν καὶ κάθεται ὡς ἀντιπρόσωπος εἰς τὴν κάλπην τοῦ Καμπᾶ! Κατ’ ἀρχὰς ἦτο εἰς τὴν θύραν, ἀλλὰ κατόπιν ἀναβαίνει εἰς τὴν κάλπην παρὰ τὸν νόμον καὶ τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμούς, τοὺς μὴ ἐπιτρέποντας ἀδείας εἰς ὑπαξιωματικούς. Ἡ δὲ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ περιορίζεται νὰ πέμψῃ τὸ πρῶτον ἓν ἔγγραφον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἀποφανθῇ ἂν δύναται νὰ ἐξαιρεθῇ ὁ Κομιτόπουλος, καὶ ἐπὶ τέλους ἀποῤῥίπτει τὴν ἔνστασιν! Αὐτὴ λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο φατριαστικὴ ὑπὲρ τοῦ κ. Ῥάλλη, ἡ ὁποία ἀποῤῥίπτει λογικὴν ἔνστασιν; Καὶ ἐδῶ, διὰ τῶν πρακτικῶν, κύριοι, βεβαιοῦται ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας ἐτηρήθη πλήρης τάξις καὶ νομιμότης. Ἔρχεται τὸ Δʹ. τμῆμα, καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ ὑπάρχει μία παρατήρησις ὄχι ἔνστασις. Κατὰ διαταγὴν, ἐκδοθεῖσαν παρὰ τοῦ κ. Δεληγεώργη, οἱ ἀντιπρόσωποι ἔπρεπε νὰ κάθηνται δύο μέτρα ὄπισθεν τῶν καλπῶν. Ὁ ναὸς τοῦ ἁγίου Φιλίππου, ἐν ᾧ ἐγίνετο ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δʹ. τμήματος, εἶναι πολὺ στενὸς, καὶ ἔχει στήλας. Φωνάζουν οἱ ἀντιπρόσωποι, ἡμεῖς εἴμεθα μακρὰν, δὲν βλέπομεν. Τί ἐξάγεται ἐξ αὐτοῦ τοῦ παραπόνου τῶν ἀντιπροσώπων; ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι ἦσαν πολλοὶ ἀντιπρόσωποι τινῶν τῶν ὑποψηφίων δὲν εἶναι ἀκριβής· διότι μόλις ἠδύναντο νὰ καθήσωσιν οἱ 14 ἀντιπρόσωποι πάντων τῶν ὑποψηφίων. Καὶ ἐνταῦθα βεβαιοῦται ὅτι οὐδεμία ἐγένετο ἔνστασις, καὶ ὅτι ἐτηρήθη τάξις καὶ νομιμότης. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τὸ Εʹ. τμῆμα, τὸ τοῦ Ἀμαρουσίου. Ἐκ τῶν πρακτικῶν βεβαιοῦται ὅτι προσελήφθησαν σφαιριδιοδόται οἱ ὑπὸ τοῦ Νομάρχου διορισθέντες 17 τὸν ἀριθμὸν, καὶ ὅτι ἠθέλησε νὰ λάβῃ μέρος ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Φιλήμονος ὁ Κωνσταντῖνος Λεβίδης. Ἡ τοῦ Γʹ. τμήματος Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη τὸν Κομιτόπουλον, ἀλλ’ ἡ τοῦ Ἀμαρουσίου δὲν δέχεται τὸν Κωνσταντῖνον Λεβίδην ὡς ἀντιπρόσωπον τοῦ Φιλήμονος, διότι εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος. Ὁ κ. Παπαῤῥηγόπουλος ὡς νομομαθὴς, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον, καὶ δὲν τὸν ἐδέχθη, καὶ ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ κατηγορήθη ὡς φατριάζουσα ὑπὲρ τοῦ Φιλήμονος, καὶ ὁ κ. Οἰκονομίδης, στρατιωτικὸς, ἔκαμε τοιαύτην ἔνστασιν· ἡ δὲ ἐπιτροπὴ καὶ ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι, μεταξὺ δὲ τούτων καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Καμπᾶ, ἀποκρούουν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τὴν ἔνστασιν ὡς συκοφαντίαν (ἀναγινώσκει τὴν πρᾶξιν). Ἐδῶ εἶναι ὑπογεγραμμένοι ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι. Αὐτὰ περιέχονται καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Εʹ. τμήματος. Κύριοι, εἴδατε, ὅτι οὐδεμία ἔνστασις ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ πάντων τῶν τμημάτων, οὔτε περὶ ψηφοφορίας ἀνικάνων, οὔτε περὶ ψηφοφορίας ἄλλων ἀντ’ ἄλλων, ἐνῷ, ἂν ἐγίνετο τὸ τοιοῦτο, βεβαίως θὰ ἐγίνετο ἔνστασις. Καὶ ὅμως ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος παραδέχεται, ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἀποδείξεως, τοῦτο. Ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει της, ὅτι ἔνστασις ἐγένετο καὶ περὶ τῆς διαλογῆς. Προκαλῶ τὰ μέλη αὐτῆς νὰ μοὶ εὕρωσι τὴν ἔνστασιν αὐτὴν, ἢ τὸ παράπονον, διότι ἀνέγνωσα τὰς ἐνστάσεις καὶ δὲν εἶδον νὰ γίνηται παράπονον κατὰ τῆς διαλογῆς. Εἰς τὰς Ἀθήνας κατὰ τὴν διαλογὴν ἔλαβον μέρος δικασταὶ τίμιοι, καθ’ ὧν οὐδεμία δύναται νὰ ἐγερθῇ ὑπόνοια. Καὶ ὅμως σᾶς λέγουν ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ διαλογὴ, καὶ διατείνονται, ὅτι δὲν ἠριθμήθησαν εἰς τὸ Γʹ. τμῆμα τὰ σφαιρίδια τοῦ ὄχι. Τὸ ψεῦδος ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτῶν τῶν πρακτικῶν. Τὰ πρακτικὰ βεβαιοῦσιν ὅτι ἐγένετο εἰς ὅλα τὰ τμήματα ἀπαρίθμησις χωριστὰ τοῦ Ναὶ καὶ χωριστὰ τοῦ Ὄχι τῶν σφαιριδίων ὅλων τῶν καλπῶν, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἀνηγγέλλετο, καὶ μετὰ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς ὑπεγράφησαν ἡ ἐπιτροπὴ, πάντες οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων, καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ὁ νόμος ἐν ἄρθρῳ 57 λέγει· «Μετὰ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς ὅλων τῶν καλπῶν ὑπογράφεται τὸ πρωτόκολλον παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων», δὲν διατάττει δὲ νὰ τίθεται ἡ μονογραφὴ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς εἰς ἑκάστην ἀρίθμησιν. Αἴ, κύριοι, ὅταν ἀριθμῆται καὶ τὸ ναὶ καὶ τὸ ὄχι, ὅταν ὅλα τὰ πρωτόκολλα τῶν διαλογῶν ἦναι ὑπογεγραμμένα παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων καὶ παρὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή, ἀφοῦ μάλιστα οὐδεὶς παρεπονέθη οὔτε κατὰ τὴν διαλογήν, οὔτε μετὰ ταῦτα, οὔτε σήμερον; καὶ ὅμως τὸ τμῆμα λέγει ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ καὶ διὰ τὴν διαλογὴν, διότι δὲν ἐτηρήθησαν αἱ ὑπουργικαὶ ὁδηγίαι!! Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο, οὐδεὶς παρεπονέθη. Ἀλλὰ θὰ ἰσχυρισθῶσιν ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἑτεροδημόται καὶ ἄλλοι ἀντ’ ἄλλων. Τοῦτο ποῖος θὰ μᾶς τὸ βεβαιώσῃ; Ἠξεύρετε τί ἔμαθον; Καταβάλλονται ἐνέργειαι ὅπως λάβωσιν ὑπογραφὰς ὅτι ὁ δεῖνα δὲν ὑπῆγε νὰ ψηφοφορήσῃ, καὶ ἄλλος ἐψηφοφόρησεν ἀντ’ αὐτοῦ. Τοιαῦται ἐνέργειαι ἔμαθον ὅτι γίνονται ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας.

§79ΡΑΛΛΗΣ. Μετ’ ὀλίγον θὰ ἔχω ἐπιστολὴν ἀπὸ τὸν Παπαϊωάννου τὸν χρυσοχόον, ὁ ὁποῖος ἐκλήθη χθὲς εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ἀστυνομίας· ὑπῆγε, παρουσιάσθη εἰς τὸν Διευθυντὴν, καὶ ὁ Διευθυντὴς εἶπεν ὅτι δὲν τὸν ἐζήτησεν· ἐξέρχεται, καὶ εἷς κλητὴρ τὸν εἰσάγει εἰς ἕτερον δωμάτιον ὅπου εὑρίσκοντο δύω ὑπαστυνόμοι καὶ ὁ....., δὲν προφέρω τὸ ὄνομά του, ὁ ὑποψήφιος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. — «Ἐπῆγες νὰ ψηφοφορήσῃς καὶ εὑρῆκες τὸ ὄνομά σου ψηφοφορημένον;» τῷ λέγει ὁ ὑποψήφιος· «ἀμέσως μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐγνωρίζαμεν ὅτι ἐψηφοφορήθης παρ’ ἄλλου, σὲ παρακαλοῦμεν νὰ ὑπογράψῃς ἐδῶ ὅτι σὲ ἐψηφοφόρησεν ἄλλος.» Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ βεβαίως θὰ τὸ φέρουν, καὶ ἐγὼ θὰ φέρω τὸ ἀντέγγραφον. Ὁ Παπαϊωάννου ἀπήντησεν· «σεῖς οἵτινες γνωρίζετε, ὅτι ἀμέσως ἐψηφοφορήθην, σεῖς, φαίνεται, ἐστείλατε ἰδικόν σας ἄνθρωπον.»

§80Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἰωάννης Ἀνεξάρτητος;

§81ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ περὶ ἐκείνου θὰ σᾶς ὁμιλήσω (θόρυβος). Κύριε Βαλασόπουλε, ἐπειδὴ ὡμιλήσατε περὶ τοῦ Ἰ. Ἀνεξαρτήτου, σᾶς ὑπενθυμίζω τὰ 27 σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς τὴν κάλπην σας εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος, καὶ τὰ 23 σφαιρίδια εἰς τὸν ἄλλον δῆμον κτλ.

§82Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐπιφυλαχθῆτε νὰ ὁμιλήσητε εἰς τὴν ἐκλογὴν, ἐὰν ἦσθε ἐδῶ (θόρυβος). Θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι σεῖς δὲν εἶσθε γνήσιοι (θόρυβος).

§83ΤΙΝΕΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε Κολιάτσε.

§84ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν δῆθεν εἰκονικῶν ὀνομάτων θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ῥάλλης, διότι σᾶς εἶπον χθὲς, ὅτι ἐγὼ μίαν στιγμὴν εἶδον τοὺς καταλόγους, καὶ εὗρον ὅτι συμπεριλαμβάνονται εἰς τὸν κατάλογον τῶν εἰκονικῶν ὀνομάτων καὶ συγγενεῖς μου, ὧν δὲν ἐπαναλαμβάνω τὰ ὀνόματα. Σήμερον δὲ εἶδον ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰς χεῖρας τὰ διπλότυπά των, εἶχον ἐντύπους ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἐλάμβανον ἀπὸ τὰ τελωνεῖα, καὶ μοὶ παραπονέθησαν ὅτι τοὺς ἔχουν σημειώσει ὡς εἰκονικούς. Ἔμαθον δὲ ὅτι εἰς τὸν κατάλογον τῶν δῆθεν εἰκονικῶν ὀνομάτων συμπεριλαμβάνεται καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Ἀντωνίου, ὁ ἀδελφὸς τοῦ γαμβροῦ τοῦ κ. Καμπᾶ, καὶ ὁ ὁποῖος ἐργάζεται παρὰ τῷ κ. Κασαβέτῃ· καὶ ὁ φούρναρης δὲ τοῦ κ. Καμπᾶ ἀναφέρεται ὡς εἰκονικός. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, κύριοι, ὅτι εὕρετε ὅτι ἐψηφοφόρησαν δύω, τρεῖς, πέντε, δέκα, δεκαπέντε κακῶς, τοὺς χαρίζομεν εἰς τὸν κ. Καμπᾶν, ὅστις παραπονεῖται, τῷ χαρίζομεν χιλίας ψήφους, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν ἀναδεικνύεται βουλευτής. Πῶς δὲ ἐξετάζουσι τὰς ἐκλογὰς, κύριοι; Καὶ ἀλλαχοῦ συνέβησαν παραπτώματα τοιαῦτα, καὶ ἐνστάσεις ἐφέρθησαν ἐνώπιον τῶν Βουλῶν. Σᾶς εἶπον χθὲς, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ἐκλογὴ ἐκερδήθη μὲ μίαν ψῆφον, καὶ ἐνῷ ἔφερον ἀποδείξεις ὅτι εἴκοσιν ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν κακῶς, ἑπομένως ἐπηρεάζετο τὸ ἀποτέλεσμα, ἡ ἐκλογὴ ἐπεκυρώθη. Σᾶς εἶπον χθὲς ὅτι, συζητουμένης πέρυσι τῆς ἐκλογῆς Ἄργους, ὁ κ. Μεσσηνέζης ἀπέδειξεν ὅτι, ὅταν δὲν γίνωνται κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, αὗται εἶναι ἀπαράδεκτοι ἀκολούθως· δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ ἐπιχειρήματά του· τὰ εὑρίσκετε εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῶν συνεδριάσεων τοῦ 1872. Ἀπαξιῶ, κύριοι, νὰ κάμω σπουδαῖον λόγον περὶ τῆς ἐπὶ τῆς ἐπιδοθείσης εἰς τὸν κ. νομάρχην ἐνστάσεως τοῦ κ. Καμπᾶ γεγραμμένης βεβαιώσεως τῶν δύω μελῶν τοῦ Αʹ. τμήματος Μπέσα καὶ Δούση. Αἱ λέξεις «βεβαιῶ τὸ περιεχόμενον τῆς παρούσης καθόσον ἀφορᾷ τὸ Αʹ. τμῆμα» εἰσὶ γεγραμμέναι διὰ χειρὸς τοῦ Μιχ. Παρίση, δημολογιστοῦ τότε ἐν τῇ Νομαρχίᾳ. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην οὐδένα ἐπίσημον χαρακτῆρα ἔφερον πλέον οἱ βεβαιώσαντες. Ὡς ἄκακον ἀρνίον ἀπήχθη ἐν τῇ Νομαρχίᾳ ὑπὸ τοῦ Παρίση, καὶ ὑπέγραψεν ὁ ἔντιμος δημοδιδάσκαλος Δούσης, καὶ ὑπέγραψεν ἐναντίον τῶν ὅσα βεβαιοῖ διὰ τῆς ὑπογραφῆς του ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Ὁ δὲ Μπέσας... ὁ Μπέσας δὲν παρευρέθη ποσῶς εἰς τὴν ἐκλογὴν, ὡς βεβαιοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν. Ἀπέδειξα, κύριοι, διὰ τῆς μακρᾶς ὁμιλίας μου ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν Ἀθηνῶν ἐνηργήθη ἐν πλήρει τάξει καὶ νομιμότητι, καὶ ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς οὐδεμία ἐγένετο ἔνστασις, οὐδὲν ἠγέρθη παράνομον, καὶ ἑπομένως ὅτι εἶναι νομιμωτάτη, καὶ ἴσως ἡ νομιμωτάτη πασῶν τῶν ἐκλογῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ οἱ εὐλογημένοι κατάλογοι! Σᾶς ἀπέδειξα ὅτι ὁ κατάλογος τοῦ δήμου Ἀθηναίων τοῦ 1874 εἶναι ὁριστικὸς, καὶ ἑπομένως ἀπρόσβλητος. Ἀλλ’ ἂς παραδεχθῶ πρὸς χάριν τῶν ἀντιπάλων ὅτι δὲν εἶναι ὁριστικός. Μένει ὁριστικὸς ὁ διαρκὴς κατάλογος, ὁ ἀναθεωρηθεὶς κατὰ τὸ 1873. Εἰς τὴν τελευταίαν ἀναθεώρησιν ὀλίγιστοι, 400 τὸ ὅλον προσετέθησαν, καὶ ἐκ τούτων μόλις 100 ἐψηφοφόρησαν. Κατὰ τῶν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ τοῦ 1873 ψηφοφορησάντων οὐδεμία δύναται νὰ προταθῇ ἀντίῤῥησις, διότι οὗτος εἶναι διαρκὴς καὶ ὁριστικός. Ἂν οἱ προστεθέντες καὶ ψηφοφορήσαντες ἑκατὸν ἐφέτος δὲν εἶχον εἰσέτι τὸ δικαίωμα, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ψηφοφορήσωσι, τοῦτο δὲν ἐπηρεάζει τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Ἔπειτα δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἔνστασις κατὰ τῆς ψηφοφορίας αὐτῶν. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἠγέρθη τὸ ζήτημα· ἐψηφοφόρησαν, πρὶν ἢ καταστῇ ὁ κατάλογος τοῦ ἔτους ἐκείνου ὁριστικὸς, πολλοὶ, ἐνῷ δὲν εἶχον εἰσέτι τὸ δικαίωμα. Τί εἶπεν ἡ Βουλή; εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή; ὄχι, διότι καλῇ τῇ πίστει ἐψηφοφόρησαν, καὶ δὲν ἐγένετο κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἡ ἔνστασις, ἀλλ’ ἐπῆλθεν ἀκολούθως· (Ἀπόφ. τῆς γαλλικῆς Βουλῆς τῆς 3 Ἀπριλίου 1850). Πρὸς συμπλήρωσιν τῶν περὶ γαλλικῆς νομολογίας λεχθέντων ἀναφέρω καὶ τὸ ἑξῆς σχετικὸν ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν τοῦ καταρτισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν Γαλλίαν, ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸν νόμον πρέπει νὰ σύγκηται ἀπὸ τρία τοὐλάχιστον μέλη, συνέκειτο εἴς τινα ἐκλογὴν ἀπὸ δύω μόνον, καὶ ἐνῷ λέγει ὁ γαλλικὸς νόμος ὅτι πρέπει τὸ ψηφοδέλτιον νὰ παραδίδηται εἰς τὰς χεῖρας τοῦ προέδρου, πολλοὶ, ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ ἔῤῥιψαν οἱ ἴδιοι· προσεβλήθη ἡ ἐκλογὴ, διότι δὲν ἦτον ἀπαρτία τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διότι ἐγένετο αὐτὴ ἡ παρανομία, καὶ τί εἶπον; δὲν βλάπτει καὶ ἐπεκύρωσεν ἡ Βουλὴ ἐκείνην τὴν ἐκλογήν. Ὁ Carmenin, τὸν ὁποῖον πολλάκις ὁ κ. Χρηστίδης ἀναφέρει, λέγει ὅτι ἡ διαδικασία καὶ νομολογία τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι τοῦ αὐστηροῦ δικαίου, ἀλλὰ τῆς ἐπιεικείας, καὶ προσέχει ὄχι τόσον εἰς τὸ γράμμα τοῦ νόμου, ὅσον εἰς τὴν καλὴν πίστιν τῶν πράξεων καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἐκλογέων. Ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἐπιθυμία τῶν ἐκλογέων Ἀττικῆς; Τίνας ζητεῖτε ν’ ἀποβάλητε τοῦ Βουλευτηρίου; τὸν κ. Καλλιφρονᾶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔλειψε σχεδὸν ποτὲ νὰ γίνηται βουλευτὴς; τὸν κ. Πετράκην, ὅστις τοσάκις διετέλεσε βουλευτὴς; τὸν κ. Λέκκαν, τὸν κ. Ῥάλλην, ἐπὶ τέλους ἐμέ; τοὺς ὁποίους πολλάκις ἡ ἐπιθυμία τῶν ἐκλογέων ἀνέδειξε βουλευτὰς!! Ἐτελείωσα τὸν δῆμον τῶν Ἀθηναίων, πρὸς μεγάλην εὐχαρίστησιν τοῦ φίλου κ. Δουζίνα, ὅστις δὲν βλέπω νὰ μένῃ ὡς Σπαρτιάτης ἐνταῦθα, ἴσως ἐκουράσθη. Ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας. Εἰς αὐτὸν μία ἔνστασις ὑπάρχει τοῦ κ. Ῥάλλη· ὁ κ. Ῥάλλης ἰσχυρίζεται ὅτι ὁ ἀποσπασματάρχης Ἀξελὸς ἔπραξε καλπονόθευσιν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Φιλήμονος, παραβιάσας τὸν ἐκλογικὸν νόμον· ἡ ἐπιτροπὴ ἀποκρούει τὴν ἔνστασιν, καὶ ἓν βούλευμα ἐξεδόθη, πῶς ἐξεδόθη δὲν γνωρίζω, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔδωσαν εἰς τὸν κ. Ῥάλλην καὶ εἰς ἐμὲ, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἔγεινεν ἡ καταγγελία, δὲν εἶναι βάσιμοι, καὶ ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη νομίμως, ὁ δὲ ἀξιωματικὸς ἀπαλλάσσεται πάσης κατηγορίας.

§85Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Καὶ τὸ λέγει σήμερον εἰς τὴν ἐφημερίδα ὁ κ. Ἀξελός.

§86ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος παραδέχεται ὡς ὑποστατὴν τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη· τὴν παραδέχεται ὡς τοιαύτην, ἐρωτῶ, καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς; Ἐὰν τὴν παραδέχηται, ἡμεῖς οὐδὲν λέγομεν· ἐὰν ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς παραδέχηται ὅτι, ὁ ἀποσταλεὶς ἀποσπασματάρχης ἐκαλπονόθευσε, καὶ ἔκαμεν ἐπεμβάσεις, ν’ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν Κρωπίας· ἀλλὰ θὰ τὴν ἀκυρώσητε ὁλόκληρον; δὲν μὲ μέλλει· νομίζω ὅμως ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τὴν ἀκυρώσητε ὁλόκληρον. Ποῦ ἔγεινεν ἡ καλπονόθευσις; εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Φιλήμονος· αὐτὸ ἰσχυρίσθη ὁ Ῥάλλης, αὐτὸ ἐπανέλαβεν εἰς τὴν ἐφημερίδα, αὐτὸ ὑποστηρίζει καὶ σήμερον. Ἄλλη κάλπη δὲν παρεβιάσθη, οὐδεὶς εἶπεν ὅτι παρεβιάσθη καὶ ἄλλη κάλπη.

§87ΖΕΖΑΣ. Ἡ ἄλλη ἔνστασις.

§88ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὸ τμῆμα στηρίζεται εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κυρίου Ῥάλλη, ἡ δὲ ἔνστασις τοῦ Πολυχρόνη τὰ αὐτὰ λέγει. Ἂν παραδέχεσθε σεῖς τὴν ἔνστασιν, δὲν προσβάλλομεν ἡμεῖς τὸν κ. Ἀξελὸν, τὸν προσβάλλετε σεῖς· ἐὰν ᾖναι ἀθῶος, καθὼς ἰσχυρίζεσθε, ποῖος ἔκαμε τὴν καλπονόθευσιν; Ὁ Ῥάλλης καὶ ὁ Πολυχρόνης αὐτὸν μόνον κατηγοροῦσιν.

§89Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐκείνου.

§90ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Δὲν ἔγεινε καλπονόθευσις.

§91ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ἔγεινε, τὴν ἔκαμεν ὁ Ἀξελός.

§92Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὄχι, κύριε Κολιάτσε, ἡ καλπονόθευσις εἶναι κακούργημα, καὶ ὁ Ἀξελὸς εἶναι ἀνώτερος τῶν τοιούτων καὶ ἀπηλλάγη πάσης κατηγορίας.

§93ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἄρα δὲν τὴν ἔκαμε, καὶ ἑπομένως δὲν ἔγεινε καλπονόθευσις, καὶ ἡ ἐκλογὴ τότε εἶναι ἔγκυρος.

§94Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὡραῖος συλλογισμός· ἀφοῦ δὲν τὴν ἔκαμεν ὁ Ἀξελὸς, ἄρα δὲν ἔγεινε.

§95ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Σεῖς ἀντικρούετε τὰ λεγόμενα τοῦ εἰσηγητοῦ· εἰς τὴν ἔκθεσιν ὁ εἰσηγητὴς στηρίζεται εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη, καὶ ἡ ἔνστασις ἀποδίδει εἰς τὸν Ἀξελὸν τὴν κατηγορίαν.

§96ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κ. Πετρίτσης μοὶ εἶπεν, ὅταν τὸν ἠρώτησα διατί ἠκυρώσατε τὸν δῆμον Κρωπίας, ὅτι ἐβασίσθη εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη.

§97ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Δὲν δικάζομεν ὡς δικασταὶ, ἀλλ’ ὡς ἔνορκοι· ἡ ἔνστασις τοῦ κ. Ῥάλλη καὶ ἄλλα σχετικὰ, τὰ ὁποῖα ἐξήτασα, μὲ ἔπεισαν.....

§98ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποῖα εἶναι τὰ σχετικὰ; (θόρυβος) οὐδὲν σχετικὸν ὑπάρχει.

§99ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Τὸ Τμῆμα ἤκουσε καὶ προφορικὰς ἐνστάσεις, ἐνῷ ὁ κ. Ῥάλλης ὥρισε τὸ πρόσωπον· ἐγὼ δὲν ἐξετάζω τίς τὸ ἔκαμεν· ἔχω ἓν βούλευμα, τὸ ὁποῖον μοὶ λέγει, ὅτι δὲν ἔκαμε καλπονόθευσιν ὁ κ. Ἀξελός.

§100ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ βούλευμα· τὸ βούλευμα λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη νομίμως, καὶ ὅτι δὲν ἔγεινε καλπονόθευσις παρ’ οὐδενός.

§101ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ ὑμᾶς ἂν ἔγεινε καλπονόθευσις.

§102ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ἔγεινε, τὴν ἔκαμεν ὁ Ἀξελός· διότι αὐτὸς μόνος κατηγορεῖται.

§103ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ὅμως εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω ποῖος ἔκαμε τὴν καλπονόθευσιν (θόρυβος).

§104ΡΑΛΛΗΣ. Τίς ἔκαμε τὴν καλπονόθευσιν; Ὀφείλετε νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον, κ. πρόεδρε, διότι ἀναφέρεται τὸ ὄνομά μου· ἀναγνώσατε τὸ βούλευμα (θόρυβος).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων τὸν κώδωνα.) Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§106Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ ἐμποδίσητε, ὅταν ζητῶ τὸν λόγον (θόρυβος).

§107ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, δὲν κατηγορῶ οὐδένα, βλέπω μόνον, ὅτι ἔγεινε καταγγελία παρὰ τοῦ συναδέλφου κ. Ῥάλλη κατὰ τοῦ Ἀξελοῦ, ὅτι ὁ κ. Ἀξελὸς ἐκαλπονόθευσε μόνην τὴν κάλπην τοῦ Φιλήμονος.

§108Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπεται περὶ τοῦ κ. Ἀξελοῦ νὰ φέρητε ζήτημα.

§109ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται! Ἐδῶ εἶναι τὸ βῆμα ἐλεύθερον, κἀνεὶς δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, ὅταν ἐξελέγχωνται αἱ πράξεις τῶν ὑπαλλήλων (θόρυβος)·

§110ΔΟΥΖΙΝΑΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 27 τοῦ Κανονισμοῦ).

§111ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὴν δεξιὰν χεῖρα τὴν ἔχετε ἐκεῖ· συλλογισθῆτε, ὅτι ἡ καρδία σας εἶναι εἰς τὸ ἀριστερόν.

§112ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει παρὰ εἷς καὶ μόνον ἐν τῇ πολιτείᾳ ἡμῶν ἀνεύθυνος, ὅλοι οἱ ἄλλοι εἶναι ὑπεύθυνοι, καὶ δὲν ἀναγνωρίζω προσόντα τοιαῦτα, ὅτι δύναταί τις νὰ μᾶς ἀπαγορεύσῃ νὰ ἐξελέγξωμέν τινα, ὅστις δήποτε καὶ ἂν ᾖναι... (θόρυβος).

§113Α. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Διὰ τί νὰ κατηγορῆτε, ὅτι ἐκαλπονόθευσε; (θόρυβος καὶ λογομαχία).

§114ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἀναγνωρίζω λοιπὸν εἰς κἀνένα τὸ δικαίωμα νὰ μὲ ἐμποδίζῃ νὰ ἐξελέγξω τὰς πράξεις παντὸς ὑπευθύνου. Ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγξωμεν καὶ τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ πάντα δημόσιον ὑπάλληλον· παρακαλῶ νὰ παύσωσι νὰ ὀργίζωνται, ὅταν γίνεται λόγος περὶ στρατιωτικῶν, καὶ νὰ παρουσιάζωνται προστάται, διότι εἷς μόνος εἶναι ἀνεύθυνος, οἱ ἄλλοι εἶναι ὑπεύθυνοι.

§115Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Πρόκειται περὶ στρατιωτικοῦ ζητήματος. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Ἀλέξ. Κουμουνδοῦρος, ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, μοὶ ἔκαμε τὴν παρατήρησιν, ὅτι ὑπερασπίζομαι πρόσωπα· δὲν παρουσιάσθην, κύριοι, ὑπερασπιστὴς προσώπων. Ἂν ἀπηύθηνα τὴν παρατήρησιν πρὸς τὸν βουλευτὴν κ. Κολιάτσον, τὴν ἀπηύθηνα πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ Κανονισμοῦ· τὸν Κανονισμὸν ὑπερασπίσθην, καὶ μὲ τὸν Κανονισμὸν εἰς τὰς χεῖρας ἀπήντησα εἰς τὸν κ. βουλευτήν· Ἄρθρον 28 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς (τὸ ἀναγινώσκει).

§116ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει τῷ ὄντι διάκρισις μεταξὺ ὕβρεως καὶ μομφῆς· συμφωνῶ καὶ ἐγώ, ὅτι ἀπαγορεύονται αἱ ὕβρεις, ἀλλ’ αἱ μομφαὶ καὶ αἱ κατηγορίαι οὐχί· εἶμαι ἐλεύθερος νὰ καταφερθῶ ἐναντίον ἀνθρώπων, οἵτινες ὑποπίπτουν εἰς παραπτώματα καὶ εἶναι ἄξιοι κατηγορίας. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ ἔχομεν, δυνάμεθα νὰ μεμφθῶμεν πάντας τοὺς ὑπαιτίους καὶ ἰδίως τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους.

§117ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λέγει ὁ Κανονισμός, ἐὰν παρεκτρέπωνται εἰς προσβολάς. Λοιπὸν ἥ τε κατηγορία καὶ ἡ μομφὴ περιλαμβάνεται εἰς τὸν γενικὸν τοῦτον ὅρον. Λοιπὸν ἡ διάκρισις, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, δὲν στηρίζεται οὔτε εἰς τὴν φιλολογίαν..... (ἱλαρότης καὶ θόρυβος). Δύνασθε νὰ προκαλέσητε ἱλαρότητα καὶ χειροκροτήσεις, ἀλλὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε· ἐξοδεύσατε ὅλον τὸν καιρὸν, καὶ μὴ σκέπτεσθε τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον νὰ διασκεδάζωμεν ἐδῶ μέσα.

§118ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶχεν ἄδικον ὁ ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴς νὰ κάμῃ παρατηρήσεις· οὐδεὶς δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τὸν ἀγορεύοντα νὰ λέγῃ τὴν σκάφην, σκάφην, καὶ τὰ σῦκα, σῦκα. Τὸ βῆμα τοῦτο ἀπεκτήθη διὰ τόσων αἱμάτων, καὶ ἡ σιωπὴ, τὴν ὁποίαν τινὲς θέλουν νὰ ἐπιβάλουν, εἶναι παράλογος.

§119ΔΟΥΖΙΝΑΣ......

§120ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐμποδίσητε τὸν κ. διότι ἐγὼ τοῦ ἔδωσα τὸ δικαίωμα δὶς νὰ μὲ διακόπτῃ. Τώρα τίς προσέβαλε τὸν κ. Ἀξελόν; ἐγὼ ἢ οἱ ἀντιφρονοῦντες; Ἐγὼ εἶπον, δὲν ἠξεύρω τί ἔγεινε· βλέπω μίαν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη· ὁ κ. Ῥάλλης δὲν ὑβρίζει τὸν Ἀξελὸν, προσάπτει ῥητὰς κατ’ αὐτοῦ κατηγορίας, καὶ δὲν ἠρκέσθη εἰς τοῦτο ὁ κ. Ῥάλλης, ἀλλὰ καὶ τὸν κατήγγειλεν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου· ἐξεδόθη ἓν βούλευμα, ὡς σᾶς προεῖπον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς κατηγορίαν, καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη νομίμως· ἄρα ὁ κ. Πετρίτσης, ὁ γράψας τὴν ἔκθεσιν, ὑβρίζει τὸν συνάδελφόν του. Ἰδοὺ τί λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει του. «Ἐπειδὴ εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας ἐκ τῶν ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχωρισθεισῶν, διαρκούσης τῆς ἐκλογῆς, ἐνστάσεων τοῦ ὑποψηφίου Ῥάλλη, ἐπείσθη ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος.» Ἐπείσθη ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος καὶ παραδέχεται τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη. Ἡμεῖς λοιπὸν προσεβάλομεν τὸν κ. Ἀξελὸν, ἢ ἡ πλειοψηφία; Ἐγὼ σᾶς θέτω τὸ δίλημμα, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μοὶ ἀπαντήσητε· εἶναι ἀληθῆ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ ἐνστάσει παρὰ τοῦ κ. Ῥάλλη, ναὶ ἢ οὔ; ἐὰν ᾖναι ἀληθῆ, πρέπει νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν. Αὐτὸ σᾶς εἶπον ἐξ ἀρχῆς, αὐτὸ ἐπανέλαβον ἔπειτα καθαρώτερον. Ἡ δὲ μειοψηφία τοῦ τμήματος λέγει, βλέπω μίαν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ἀποκρούει ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, βλέπω ἓν βούλευμα ἀθωωτικὸν, δὲν εἰμπορῶ νὰ πεισθῶ. Τὸ βούλευμα λέγει· ἐκ κακῶν πληροφοριῶν δοθεισῶν εἰς τὸν κ. Ῥάλλην καὶ εἰς ἐμὲ ἔκαμεν ὁ κ. Ῥάλλης αὐτὴν τὴν ἔνστασιν, καὶ ὅτι αἱ πληροφορίαι δὲν ἦσαν ἀκριβεῖς, καὶ διὰ τοῦτο τὸ βούλευμα ἀποφαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς κατηγορίαν, καὶ βεβαιοῖ ῥητῶς ὅτι οὐδεμία παρανομία ἐγένετο ἐν τῇ ἐκλογῇ. Ἄλλη ἔνστασις δὲν ἔγεινε· κἀνεὶς ἄλλος δὲν φαίνεται ὡς θελήσας νὰ κηλιδώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Κρωπίας, οὐδὲ ἐκηλιδώθη ποτὲ ἐκλογὴ Ἀττικῆς.

§121ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παραδέχεσθε ὅτι εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας ἔγεινε καλπονόθευσις, ἢ δὲν παραδέχεσθε;

§122ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔλαβον πληροφορίας, ὅτι ἐνόθευσαν τὴν κάλπην τοῦ Φιλήμονος. Τὸ βούλευμα μοὶ λέγει· δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι σου.

§123ΣΑΡΑΒΑΣ. Γενικὴ νόθευσις ἀποδίδεται;

§124ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι, μόνον τῆς κάλπης τοῦ Φιλήμονος. Ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὸ Μενίδι ἐγένετο καὶ ἐκεῖ.

§125ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποί σας τὸ ἀρνοῦνται;

§126ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μάλιστα· οἱ ἀντιπρόσωποί μας βεβαιοῦν τὸ ἐναντίον· καὶ πῶς δὲ ἔγεινε τοῦτο, δὲν τὸ ἐξετάζω. Μὲ ἐρωτᾶτε, ἂν ἔγεινε καλπονόθευσις εἰς τὴν κάλπην τοῦ Φιλήμονος, δὲν τὸ εἶδον. Βλέπω μόνον, ὅτι ἔμεινεν ὁ γνωστὸς ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Φιλήμων μὲ 94 ψήφους, ὁ δὲ Βιθυνὸς, ὁ πάντη ἄγνωστος, ἔλαβε ψήφους 126.

§127ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Κύριε Κολιάτσε, ὡς μέλος τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν παρατήρησιν.

§128ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀφήσατε, παρακαλῶ, νὰ τελειώσω. Μὲ ἐβαρύνθητε, καὶ θὰ βαρυνθῶ καὶ ἐγὼ τὸν ἑαυτόν μου.—Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Ἀχαρνῶν. Ἁγνοτέρα ἐκλογὴ δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ παρὰ ἐκεῖ. Οἱ Μενιδιᾶται, οἱ πατριῶται τοῦ κ. Λέκα, δὲν παίζουν, δὲν ἀνέχονται τόσον εὐκόλως στρατιωτικὴν ἐπιδρομήν· διὰ τοῦτο τὸν λοχίαν Ἀθανασιάδην, ὁ ὁποῖος κἄτι ἠθέλησε νὰ κάμῃ τὴν πρώτην ἡμέραν, τὸν ἔκλεισαν εἰς τὸν στρατῶνα· συνέταξε πρᾶξιν ἡ ἐπιτροπή, καὶ τῷ εἶπε· δὲν ἔχομεν τὴν ἀνάγκην σου. Κατὰ τὴν διαλογὴν ἐστάλη ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· αὐτὸς δὲν ἔδειξε πολλὴν πεποίθησιν εἰς τοὺς πολίτας· εἶπεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, πρέπει ν’ ἀπομακρύνῃς τοὺς πολίτας, ἐγὼ ἔχω πεποίθησιν εἰς μόνην τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν.

§129ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ποῖος ἦτον ἀντιπρόσωπος;

§130ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ κύριος Νικολαΐδης, ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. — Λοιπὸν ἡ διαλογὴ ἐγένετο, ὄχι πλέον παρόντων πολιτοφυλάκων, ἀλλὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἣν προσέλαβεν. Αὐτὸ ἐξάγεται καὶ ἐκ τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων τοῦ Κ. Νικολαΐδου. Λοιπὸν ἐκεῖ ὑπάρχει ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπή, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ἡ φρουροῦσα. Ἐγένετο ἡ διαλογὴ ὅλων τῶν καλπῶν τακτικῶς. Ἡ τελευταία κάλπη ἦτο τοῦ κυρίου Φιλήμονος. Ἐδῶ τί ἐγένετο πάλιν δὲν ἀναφέρω, κύριε Μεσσηνέζη, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κατηγορήσω κἀνένα, ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀφήσω ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ πρακτικοῦ νὰ ἐξάξητε τὸ συμπέρασμα ὑμεῖς, τίς ἡ χεὶρ, ἡ χύσασα τὰ σφαιρίδια. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ εἶναι ὑπογεγραμμένος ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ πάντες οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων. «Ὅτε ἐφθάσαμεν εἰς τὴν καταμέτρησιν τῶν σφαιριδίων τῆς κάλπης ταύτης (τοῦ Φιλήμονος) καὶ μετὰ μεγάλης ἡσυχίας ἐτοποθετήσαμεν αὐτὴν ἐπὶ τῆς τραπέζης, καὶ ἠνοίξαμεν αὐτὴν, ἐξαγαγόντες τὸ σακκίδιον τὸ ἐμπεριέχον τὰ σφαιρίδια τοῦ Ναὶ, αἴφνης καὶ παρ’ ἐλπίδα, ὅτε ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Νομάρχου ἔθετε τὰ σφαιρίδια ἐπὶ τοῦ ἄβακος, χεὶρ παράνομος ἐκ τῶν ὄπισθεν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων ἔσυρε μεθ’ ὁρμῆς τὸν ἄβακα, καὶ ἔῤῥιψεν αὐτὸν χαμαί...»......... Τώρα εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας σᾶς εἶπον ποῖοι ἦσαν· ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ ἡ φρουροῦσα στρατιωτικὴ δύναμις. Λοιπὸν χεὶρ παράνομος ἐκ τῶν ὄπισθεν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ τῶν ὄπισθεν τῶν ὑποψηφίων καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εὑρισκομένη ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια χαμαί. Τίς ἦτο αὐτὴ ἡ χεὶρ, δὲν χρειάζεται πολὺς κόπος νὰ τὴν μαντεύσητε· ἀπὸ τὴν μάναν ὡς τὴν μαμὴ ἐχάθη τὸ παιδί.

§131ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Δὲν εὑρέθη, ποῖος ἦτο;

§132ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Συμπεράνατέ το· ὁ πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς εὑρέθη ἐκ τοῦ φόβου του μέσα εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ ναοῦ. Τώρα ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς κάλπης τοῦ κ. Φιλήμονος; Ἡ κάλπη τοῦ κ. Φιλήμονος θὰ εἶχε ψήφους μηδεμίαν, μίαν, 2, 3 ἕως 549, διότι τόσοι ἐψηφοφόρησαν. Ὁ κ. Κωστῆς, χωρὶς νὰ ὑπολογισθῇ εἰς τὸν κ. Φιλήμονα τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ἀχαρνῶν, ὑπερτερεῖ τὸν κ. Φιλήμονα κατὰ 57 ψήφους. Λοιπὸν ἂν ἐλάμβανεν ὁ κ. Φιλήμων ὀλιγωτέρας τῶν 57 ψήφων, θὰ ἦτο βουλευτὴς ὁ κ. Κωστῆς· ἐὰν δὲ πλειοτέρας, θὰ ἦτο ὁ κ. Φιλήμων. Θὰ ἐπηρεάζετο τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τοὺς λοιπούς; Ἐὰν ἐγίνετο βουλευτὴς ὁ κ. Κωστῆς, θὰ ἐγίνετο βουλευτὴς ἕκτος, ἐνῷ ὁ κ. Φιλήμων ἠδύνατο νὰ ᾖναι 2, 3, 4, 5 ἢ 6.

§133ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ πρῶτος.

§134ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι πρῶτος δὲν ἠδύνατο, πάντοτε οἱ πέντε ἄλλοι θὰ εἴμεθα βουλευταί. Καὶ διὰ τοῦτο ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Νομάρχου ὑπεστήριξα, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῶσι 5 εἰσιτήρια, καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἀμέσως ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ τῶν κ. κ. Κωστῆ καὶ Φιλήμονος.

§135ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε Κολιάτσε, ἔῤῥιψαν τὰ σφαιρίδια τὰ λευκὰ, τὰ μέλανα ἐμετρήθησαν;

§136ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι.

§137ΖΩΧΙΟΣ. Διατί;

§138ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε Ζωχιὲ, δὲν ἐπίστευον νὰ μοὶ κάμητε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν. Δὲν εἶναι μαθηματικὴ ἐρώτησις· διότι, ἐὰν ἐμετρῶντο τὰ μέλανα, δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ χύσουν τὰ λευκὰ, διότι, μετρωμένων τῶν μελανῶν, θὰ εὑρίσκοντο πόσα ἦσαν τὰ λευκά. Σᾶς εἶπον λοιπὸν ὅτι ὡς πρὸς τοὺς παρακαθημένους ἐνταῦθα πέντε βουλευτὰς, οἵτινες πλειοψηφοῦμεν τοῦ κ. Κωστῆ, δὲν ἐπηρεάζετο τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ὀρθῶς σκέπτεται ἡ μειοψηφία τοῦ τμήματος, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία μεταξὺ τοῦ Φιλήμονος καὶ τοῦ Κωστῆ. Ἐὰν δὲ παραδεχθῶμεν, ὅτι ὄντως ἐγένετο καλπονόθευσις καὶ ἐν τῷ δήμῳ Κρωπίας εἰς τὴν κάλπην τοῦ Φιλήμονος, ὅπερ πιθανώτατον, ἵνα μὴ εἴπω βέβαιον, τότε καὶ πάλιν ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ μεταξὺ τῶν αὐτῶν προσώπων, ἤτοι τῶν κ. κ. Φιλήμονος καὶ Κωστῆ. Νοθεία δὲν καταγγέλλεται ὅτι ἐγένετο εἰς ἄλλην κάλπην, οὔτε ἄλλος τις παραπονεῖται· ὁ Φιλήμων ἦτο τὸ ἀγκάθι. Ἂν δὲν ἐγίνετο νοθεία εἰς τὴν κάλπην τοῦ Φιλήμονος, οὗτος θὰ ἐλάμβανε ψήφους ἐκ τοῦ μηδενὸς μέχρις 789, ὅσοι ἐψηφοφόρησαν, καὶ ἑπομένως ἠδύνατο νὰ γείνῃ βουλευτὴς καὶ πρῶτος ἔτι· ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς οἱ πέντε θὰ εἴμεθα βουλευταί· μόνον τὸν Κωστῆν ἐπηρεάζει, καὶ μεταξὺ τῶν δύω πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογή.

§139ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε πέρυσιν εἰς τὴν Τριφυλίαν ἔγεινε καλπονόθευσις......

§140ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Πέρυσι δὲν ἐνθυμοῦμαι τί ἔγεινε. Σᾶς ἐκούρασα πολὺ, κύριοι, καὶ τελειόνω. Ἀδιαφορῶ, ἐὰν θὰ ἀποφασίσητε τὴν ἐπικύρωσιν ἢ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς· ὑπερήσπισα μόνον τὴν ἀδίκως προσβληθεῖσαν πατρίδα μου, τοὺς συμπολίτας μου. Ἀλλ’ ὀφείλω ν’ ἀναμνησθῶ καὶ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Λέκας, καταστρέφων τὸν λόγον του. «Ἐὰν πρόκηται νὰ πίῃ τὸ ποτήριον ἡ προσφιλής μου Ἀττικὴ, θὰ τὸ πίῃ ἀνδρικῶς καὶ σωφρόνως» εἶπεν ὁ Κ. Λέκας. Εἰς χείλη φίλου τοῦ ὑπουργείου δὲν ἥρμοζε τοιαύτη ἔκφρασις. Ἡ Ἀττικὴ καὶ ἡ Πρωτεύουσα ποτὲ δὲν πρέπει νὰ ποτισθῇ μὲ πικρὸν ποτήριον· ἂς τὸ σκεφθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὸ εἶπον. Ποτὲ πικρὰ ποτήρια, ὄχι εἰς τὴν Ἀττικὴν, εἰς κἀμμίαν ἐπαρχίαν δὲν πρέπει νὰ δίδωνται· Ἡ δικαιοσύνη καὶ ὁ νόμος πρέπει νὰ ἄρχωσιν. Δὲν ἥρμοζεν, εἶπον, εἰς χείλη φίλου τοῦ Ὑπουργείου, δὲν ἁρμόζει οὐδὲ εἰς χείλη ἀντιπολιτευομένου ἡ ἔκφρασις αὕτη· Ἡ Κυβέρνησις, ἡ προωρισμένη νὰ μεριμνᾷ περὶ τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς τάξεως, ὀφείλει νὰ σκεφθῇ περὶ τούτου, καὶ ἡ Κυβέρνησις βεβαίως δύναται κάλλιον παντὸς ἄλλου νὰ σκεφθῇ ἂν πρέπῃ, ὄχι τὰς Ἀθήνας, ἀλλ’ ὁποιανδήποτε ἐκ τῶν μικροτέρων ἐπαρχιῶν, νὰ ποτίζῃ μὲ πικρὰ φαρμάκια!! (ἐπευφημίαι). Ἐνταῦθα ὁ Βουλευτὴς Κερκύρας κύριος Πολυλᾶς δίδει τὸν νενομισμένον ὅρκον.

§141ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, πέντε λεπτῶν διακοπὴν, νὰ ἀναπαυθῶμεν ὀλίγον.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀλίγα λεπτὰ, κύριοι, νὰ διακόψωμεν. Ἐνταῦθα γίνεται διακοπὴ 10 λεπτῶν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζέζας ἔχει τὸν λόγον. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν νὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους βουλευτὰς, νὰ μὴ διακόπτουν τοὺς ἀγορεύοντας, διότι τότε δὲν τελειόνομεν ποτέ. Καὶ τοὺς ἀγορεύοντας παρακαλῶ νὰ μὴ ἔρχωνται εἰς προσωπικότητας.

§144ΖΕΖΑΣ. Κύριοι, ὡς μέλος τῆς πλειοψηφίας τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν γνώμην ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρωθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν δήμων Ἀθηνῶν, Ἀχαρνῶν καὶ Κρωπίας, ὀφείλω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις· τὸ μὲν, ἵνα ἐκθέσω πλατύτερον τοὺς λόγους, οἵτινες ἤγαγον τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων αὐτῶν, τὸ δὲ, ἵνα ἀνασκευάσω τοὺς λόγους τῆς μειοψηφίας, τοὺς ὁποίους βεβαίως ἡ πλειοψηφία κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεώς της δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ἐνῷ ἡ μειονοψηφία εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἰδέας τῆς πλειονοψηφίας. Δὲν προτίθεμαι νὰ παρακολουθήσω τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα εἰς τὴν μακρὰν ὁμιλίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα πολεμήσῃ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος, διότι κατὰ τὴν ῥύμην τοῦ λόγου του ἔκαμε παρεκβάσεις, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν, δὲν εἶχον κᾀμμίαν σχέσιν μὲ τὸ προκείμενον, οὔτε ἔτεινον εἰς τὸ νὰ διαφωτίσωσι τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ σκοπὸν εἶχον ν’ ἀποδώσωσιν ἀλλοῦ μὲν μομφὰς, ἀλλοῦ δὲ αἰτιάσεις καὶ ἀλλοῦ ἐγκλήσεις καὶ ἀντεγκλήσεις· μὲ ὅλην τὴν εὐφράδειαν τοῦ προαγορεύσαντος καὶ ὅλην τὴν πολυμάθειαν τὴν ὁποίαν τῷ ἀποδίδω, τὸ μακρὸν, φαίνεται, τοῦ λόγου του μ’ ἔκαμεν ὥστε νὰ μὴ θεωρήσω σπουδαῖα καὶ σοβαρὰ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔφερε κατὰ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος, καὶ ὁμολογῶ ὅτι ταῦτα δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κλονίσωσι τὴν πεποίθησίν μου κατ’ ἐλάχιστον. Ὀφείλω ὅμως ν’ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον κατέστρεψε τὸν λόγον του καταβαίνων τοῦ βήματος τούτου. Ναί! συμφωνῶ, ἡ Βουλὴ, οὔτε τὴν Ἀττικὴν, οὔτε καμμίαν ἐπαρχίαν τοῦ Κράτους πρέπει νὰ ποτίσῃ τὸ ποτήριον τῆς πικρίας, ἀλλὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον καὶ μόνον τὸν νόμον μὲ ὅλην τὴν αὐστηρότητα· καὶ πιστεύω ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου δὲν εἶναι ποτήριον πικρίας, ἀλλὰ μάθημα σωτήριον· εἶναι μία ἐπανόρθωσις ἀδικίας καὶ ἓν μάθημα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς βελτίωσιν τῶν κακῶς κειμένων. Πρώτην φορὰν εὐτυχήσας νὰ ὁμιλήσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, συναισθάνομαι καὶ τὸ ἀνεπαρκὲς τῶν δυνάμεών μου καὶ τὰ σοβαρὰ πρόσωπα ἐνώπιον τῶν ὁποίων λαλῶ· ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μ’ ἀκούσῃ καὶ μ’ εὐμένειαν καὶ μὲ συγκατάβασιν· καὶ, ἐὰν μὲν δὲν δυνηθῶ νὰ δικαιολογήσω τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, παρακαλῶ νὰ τὸ θεωρήσῃ οὐχὶ ὡς ἔλλειψιν εἰλικρινείας, ἀλλ’ ὡς ἔλλειψιν δυνάμεως. Κατέτριψεν ἱκανὰς ὥρας ὁ ἔντιμος προλαλήσας κ. Κολιάτσος χθὲς καὶ ἐξήντλησε συνεδριάσεις ὁλοκλήρους, ἵνα συζητήσῃ ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον, οὔτε ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας, οὔτε ὑπὸ τῆς μειοψηφίας ἐτέθη. Βεβαίως, ἐὰν ἐμελέτα καλλήτερα τὴν ἔκθεσιν, ὅλα τὰ θεωρήματα, ὅλοι οἱ συγγραφεῖς, τοὺς ὁποίους ἔφερε πρὸς ἀντίκρουσιν ἰδανικῆς ἰδέας, ζητήματα μὴ ὑπάρχοντα, τοῦ ἐὰν δηλονότι ἡ Βουλὴ ᾖναι ἁρμοδία νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν ἅπαξ κηρυχθέντα ὁριστικὸν κατάλογον καὶ νὰ ἐξετάσῃ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὅλα αὐτὰ ἤθελε τὰ θεωρήσει περιττὰ καὶ ξένα ἐπὶ τοῦ προκειμένου· διότι, ὡς προεῖπον, ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τμήματος δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα πρὸς ἔρευναν, οὔτε ἐπὶ τοιούτου ζητήματος ἐστήριξε γνώμην ἀκυρωτικήν. Ἡ πρώτη σκέψις τῆς ἀποφάσεως τοῦ τμήματος εἶναι καθαρά· δὲν ἐκφράζεται διόλου, οὔτε θέτει ζήτημα τοιοῦτον. Ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων νομίζω, ὅτι αἱ γνῶμαι διχάζονται· κᾀνὲν δὲ ζήτημα δὲν εἶναι ἀπολύτως καὶ ἀναμφισβητήτως λελυμένον, διότι ἐὰν ὑπῆρχε τοιοῦτόν τι ἡ συζήτησις ἤθελεν εἶσθαι περιττὴ, ὅλοι ἠθέλαμεν ὑποκύψει εἰς τὸ ἀναντίῤῥητον, εἰς τὸ ἀποφασισμένον, τὸ δὲ δεδικασμένον, ὅτι εἶναι ἀλήθεια μὴ ἐπιτρέπουσα ἀμφισβήτησιν ἐπλάσθη ὑπὸ τῆς νομοθεσίας μόνον διὰ τὰς τελεσιδίκους δικαστικὰς ἀποφάσεις. Ὅταν λοιπὸν αἱ γνῶμαι διχάζωνται, εἶχε δίκαιον ἡ πλειονοψηφία τοῦ Τμήματος νὰ εἴπῃ ὅτι, καὶ ἐπὶ ὑποθέσει ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ καταλόγου οὐσιαστικῶς, δὲν ἐμποδίζεται ὅμως καὶ ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν νὰ ἐξετάσῃ καὶ αὐτὸν τὸν κατάλογον κατὰ τύπους. Εἶπον, κύριοι, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Κολιάτσος περὶ τοῦ ζητήματος τούτου θεωρῶ ξένα εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν· μολονότι ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω, χωρὶς ν’ ἀναγνώσω τὸν Δαλόζ, διότι τὴν γαλλικὴν δυστυχῶς δὲν γνωρίζω, ὥστε ν’ ἀνατρέξω εἰς γνώμας εἰσηγητῶν κοινοβουλίων ξένων τοῦ 1872, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰ ἑλληνικὰ κείμενα ἐγκύπτων καὶ εἰς τὴν λογικὴν συντασσόμενος, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι ὑποβάλλει ὑπὸ τὸ κράτος της καὶ τὰς ἐπιστήμας αὐτὰς καὶ τοὺς ἐπιστήμονας· τὴν λογικὴν αὐτὴν ἀκολουθῶν ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ νὰ ἐκφράσω μίαν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλή, ἔχουσα τὴν κυριαρχίαν ν’ ἀποφαίνηται ἐπὶ μιᾶς ἐκλογῆς, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἐνηργήθη νομίμως ἢ ὄχι, δὲν ἐμποδίζεται νὰ εἰσέλθῃ καὶ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ καταλόγου. Διατί; διότι φρονῶ, ὅτι κυρίως εἰς τὴν βάσιν πρῶτον πρέπει νὰ ἀνατρέχῃ καὶ κατόπιν νὰ ἔρχηται εἰς τὰ καθέκαστα. Βάσις δέ, κατ’ ἐμέ, τῆς ἐκλογῆς εἶναι ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος. Ἐὰν λοιπὸν συνετάσσετο εἷς κατάλογος, ὅστις περιεῖχε πᾶν ἄλλο ἢ ἀληθεῖς ἐκλογεῖς, ὅστις περιεῖχε γυναῖκας, ὅστις περιεῖχε ξένης ἐθνικότητος πρόσωπα, μὴ ἐκλογεῖς, δὲν εἶχε ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ τοῦτο, διότι δὲν ἐγένετο ἔνστασις κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν, εἴτε διότι ἀσύγγνωστος ἀμέλεια ἢ πλαγία ἐνέργεια τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν δὲν ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετασθοῦν, νὰ ἐκκαθαρισθοῦν οἱ κατάλογοι, ἠδύνατο λέγω, νὰ εἴπῃ τις εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι σὺ ἐκλήθης ὡς μάρτυς μιᾶς ὑψηλῆς ἐντολῆς καὶ δὲν ἔχεις νὰ κάμῃς ἄλλο παρὰ ν’ ἀριθμήσῃς τὰς ψήφους; Ὅταν ἡ Βουλὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ καὶ εἰς ψυχολογικὰς ἀκόμη ἐρεύνας, διὰ νὰ ἴδῃ ἂν ὁ ἐκλογεὺς διέθεσεν ἐλευθέρως ἢ οὐ τὴν ψῆφόν του, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ὁ ψηφοφορήσας ἦτον ἐκλογεὺς πράγματι ἢ ὄχι; Ὄχι μόνον ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀριθμήσῃ τὰς ψήφους, αἵτινες ἐῤῥίφθησαν εἰς τὰς ψηφοδόχους κάλπας, ὄχι μόνον δύναται νὰ ἐξετάσῃ ὑπὸ τίνων καὶ πῶς ἐδόθησαν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφόρησαν ἦσαν ἁρμόδια πρόσωπα, ν’ ἀναδείξουν τοὺς ἀντιπροσώπους μιᾶς ἐπαρχίας. Ἐπομένως φρονῶ, ὅτι ἡ ὁριστικότης τῶν καταλόγων εἶναι ὑποχρεωτικὴ μόνον διὰ τοὺς ψηφοφόρους καὶ τὰς Ἐφορευτ. Ἐπιτροπάς, καὶ δι’ αὐτοὺς ἐδημιουργήθη ἡ ὁριστικότης αὕτη διὰ ν’ ἀπομακρυνθῇ τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν Ἐφορ. Ἐπιτροπὴν τοῦ νὰ λέγῃ αὐθαιρέτως εἰς τὸν μὲν, δὲν ἔχεις δικαίωμα ψήφου, εἰς τὸν δὲ, ἔχεις. Ὅταν ὑπάρχῃ κατάλογος ὁριστικὸς συντεταγμένος κατὰ τὰς νομίμους διατυπώσεις, ἡ Ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ παραδεχθῇ τὸν ἐν αὐτῷ ἐγγεγραμμένον νὰ ψηφοφορήσῃ, ἀπόκειται δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ἥτις θὰ ἐξελέγξῃ τὸ κῦρος καὶ τὴν νομιμότητα μιᾶς ἐκλογῆς, ν’ ἀποφασίσῃ ἐὰν ἡ ψῆφος αὕτη πρέπει νὰ καταλογισθῇ ὑπὲρ οὗ τινος ἐδόθη, διότι ἐδόθη ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον πρόσωπον ἢ τὸ ἐναντίον. Ἀλλά, κύριοι, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν πρόκειται σήμερον νὰ ἐξετασθῇ τοιοῦτον ζήτημα, διότι τοιοῦτον ζήτημα δὲν ἐτέθη ὑπὸ συζήτησιν. Ἐὰν ἡ πλειοψηφία τοῦ Τμήματος ἔλεγεν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι κυρίαρχος καὶ δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἀναχωροῦσα προέβαινεν εἰς σκέψεις καὶ συμπεράσματα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς γνωμοδοτοῦσα, τότε βεβαίως εἶχε τὸ δικαίωμα πᾶς τις νὰ ἀντικρούσῃ, καὶ ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ· ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτως τὸ πρᾶγμα. Ἐπίσης, κύριοι, κατέτριψε πολὺν χρόνον καὶ προσεπάθησε νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν ὅτι, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι ἡ Βουλὴ ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν ἑτέρων ζητημάτων, δηλαδὴ ἐὰν ὁ παρουσιασθεὶς κατάλογος φέρῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὥρισε διὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ κατὰ τὸ στάδιον τῶν ἀναθεωρήσεων, καὶ αἱ νόμιμοι διατυπώσεις καὶ αἱ προθεσμίαι ἐτηρήθησαν· ἀλλὰ, κύριοι, οὔτε καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐτέθη. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐὰν ἐτίθετο, πάλιν ἠδυνάμην, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι δὲν ἐτηρήθησαν αὐταὶ αἱ προθεσμίαι. Καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἅπαξ κατασταθέντος ὁριστικοῦ, καὶ ἐκεῖνοι, νομίζω, νὰ μὴ ἀρνῶνται, ὅτι οὐχ ἧττον ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα, ὅταν τῇ παρουσιάζεται εἷς κατάλογος, νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν φέρῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὥρισε διὰ νὰ κατασταθῇ ὁριστικός· διότι, τῆς ἐναντίας ἀρχῆς παραδεχομένης, τότε μὲ ἁπλῆν σημείωσιν ὀνομάτων, τὴν ὁποίαν εἷς δήμαρχος ἤθελε παρουσιάζει, ἤθελεν ἐνεργεῖται ἡ ἐκλογὴ, ἡ δὲ Βουλὴ ἤθελε προβαίνει εἰς τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῆς χωρὶς νὰ δύναται νὰ τὴν ἐξετάσῃ. Καὶ τότε πλέον τίς ἤθελεν ἐξετάσει ἂν ὑπάρχῃ κατάλογος ὁριστικὸς ἢ οὔ; Ἀλλὰ, κύριοι, ὅταν ὑπάρχει μία ἀρχὴ γενικὴ, ἡ ὁποία ἰσχύει καὶ κατὰ τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων, ὅτι, ὅταν δὲν ᾖναι συντεταγμέναι κατὰ τὰς νομίμους διατυπώσεις, καὶ ὁ δικαστ. κλητὴρ, αὐτὸ τὸ τελευταῖον ὄργανον, ἡ τελευταία βαθμὶς τῆς δικαστικῆς ὑπαλληλίας, δύναται νὰ τὸ ἐξετάσῃ καὶ ν’ ἀρνηθῇ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν, τότε πῶς θ’ ἀρνηθῶμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀρνούμεθα εἰς ἕνα δικαστικὸν κλητῆρα, νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν τὸ δημόσιον αὐτὸ ἔγγραφον, ἐὰν ὁ κατάλογος αὐτὸς ᾖναι συντεταγμένος μὲ τὰς νομίμους διατυπώσεις; Φρονῶ λοιπὸν ὅτι αἱ διατυπώσεις, τὰς ὁποίας ὥρισεν ὁ νόμος, εἶναι ἡ ἐγγύησις, ἡ περιφρούρησις, εἶναι τὸ περίφραγμα τοῦ καταλόγου, τοῦ δημοσίου ἐγγράφου, καὶ ἄνευ αὐτῆς τῆς ἐγγυήσεως εἶναι ἄφρακτος, δύναται πᾶς τις νὰ εἰσέλθῃ. Λοιπὸν περισσοτέραν προσοχὴν φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ δίδωμεν εἰς τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, εἰς τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ νόμος καθιέρωσε πρὸς φρούρησιν τῶν δικαιωμάτων μας, παρὰ εἰς αὐτὰ τὰ δικαιώματά μας· διότι, ἐὰν τὰ λάβωμεν γυμνὰ, ἀπόλυτα, τότε δὲν εἶναι πλέον δικαιώματα, ἀλλ’ ἕρμαιον τοῦ τυχόντος. Ὀφείλομεν ὡς ἐκ τούτου νὰ τὰ ἐξετάζωμεν, καὶ ἴσα ἴσα ὅσον περὶ μεγαλειτέρων ἀντικειμένων πρόκειται, ὅσον ἡ ἀπόφασίς μας δύναται νὰ ἔχῃ μείζονα τὴν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν κοινωνίαν, τοσοῦτο μᾶλλον πρέπει νὰ φαινώμεθα αὐστηρότεροι. Πρόκειται περὶ τῆς πρωτευούσης· ἴσα, ἴσα ἐδῶ πρέπει νὰ φανῶμεν αὐστηροὶ καὶ ν’ ἀπαιτήσωμεν τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου· διότι ἀπ’ ἐδῶ θὰ παραδειγματισθῶσι καὶ αἱ ἐπαρχίαι. Εὔχομαι, κύριοι, ν’ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἀθηναίων εἶναι νόμιμος, περιφρουρεῖται ἀπ’ ὅλας τὰς διατυπώσεις, τὰς ὁποίας ὥρισεν ὁ νόμος· καὶ τὸ εὔχομαι, διότι μεταξὺ τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται ὡς βουλευταὶ τῆς πρωτευούσης, ὑπάρχουν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα τιμῶ καὶ σέβομαι καὶ οὐδὲν προσωπικὸν μὲ διαιρεῖ μὲ κἀνέν. Δὲν προτίθεμαι, κύριοι, νὰ πολεμήσω πρόσωπα, οὔτε αὐτὴν τὴν ἰδέαν εἶχε τὸ τμῆμα ὑπ’ ὄψιν, ὅτε ἐξήλεγχε τὴν ἐκλογήν· ἀλλ’ ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ ἐλπίζω διὰ τῶν πραγμάτων νὰ σᾶς πείσω, ἢ τοὐλάχιστον νὰ πείσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ πεισθῶσιν, ὅτι ἡ προτεινομένη ἀκύρωσις εἶναι νόμιμος, δὲν εἶναι ἐνέργεια πολιτικὴ, δὲν σκοπεύει τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου προσώπου, ἀλλὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ὅταν, κύριοι, ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσωμεν ἓν χαρτὶ, τὸ ὁποῖον μᾶς παρουσιάζεται ὡς ὁριστικὸς κατάλογος, ἐὰν ᾖναι τοιοῦτος, ἐὰν κατὰ τὴν σύνταξίν του ἐτηρήθησαν αἱ διατυπώσεις τοῦ νόμου —διότι, ἄλλως, δυνάμεθα νὰ μὴ τὸν θεωρήσωμεν ὁριστικὸν—τότε εἰσερχόμενοι εἰς τὰ καθέκαστα βλέπομεν ὅτι ὁ κατάλογος αὐτὸς, ὅτε ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ, δὲν ἦτον ὁριστικὸς, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα ὅπερ καθαρῶς σᾶς ἔθεσεν ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ νὰ θέσω, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δέον νὰ περιστραφῇ ἡ συζήτησις. Μᾶς ἀνέγνωσεν ὁ προλαλήσας διάφορα τεμάχια ἐγγράφων τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων, δηλαδὴ ἔπραξεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς κατηγόρησεν ὅτι δῆθεν ἡμεῖς ἐλάβομεν ὅ,τι μᾶς συνέφερε ἀπὸ τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα, καὶ τὸ ἐγράψαμεν εἰς τὴν ἔκθεσίν μας, ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἐλάβομεν παρὰ αὐτούσια τὰ ἔγγραφα καὶ τὴν ἔνοιαν αὐτῶν. Μολονότι, κύριοι, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἐθέσαμεν ζήτημα τῶν προθεσμιῶν, αἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀναθεώρησιν, διότι εἰς τὴν ἔκθεσίν μας λέγομεν, ὅτι καί τοι αἱ ἐργασίαι πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου ἐπεσπεύθησαν καὶ αἱ προθεσμίαι συνετμήθησαν, μὲ ὅλην τὴν προθυμίαν καὶ τὴν σπουδὴν, πάλιν δὲν ἠδυνήθησαν νὰ μᾶς παρουσιάσουν τέλειον καὶ ὁριστικὸν κατάλογον· αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα, αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἐξετάσωμεν λοιπὸν, ἦτο πραγματικῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἐνηργήθη ἡ προκειμένη ἐκλογὴ, ὁριστικὸς ὁ κατάλογος; Ἐδῶ πρέπει νὰ σταθῶμεν, διότι τὰ ἄλλα δύω ζητήματα δὲν μᾶς ἐτέθησαν ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ τμήματος, οὔτε ἀπὸ κἀνένα. Ἐδυνάμεθα, κύριοι, νὰ τὸ θέσωμεν καὶ ὡς ζήτημα, ὅτι δὲν ἐτηρήθησαν αἱ προθεσμίαι κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ καταλόγου· διότι βεβαίως, ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ ἔγγραφα ἑνὸς δημάρχου τῆς πρωτευούσης, εἰς τοῦ ὁποίου τὰ γραφόμενα πολλὴν ἀποδίδω σημασίαν καὶ πίστιν καὶ διά τὸν χαρακτῆρά του καὶ διὰ τὴν θέσιν ἣν κατέχει, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον χώραν μεταγενεστέρως τῆς ἐκλογῆς, ὥστε νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα ἠλλοίωσαν τὰς σκέψεις τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ καθ’ ὃν χρόνον ἐνηργοῦντο αὗται αἱ πράξεις, αἵτινες ὡδήγουν εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐνδοιάζωμεν περὶ τῆς ἀληθείας. Τί σᾶς λέγει ὁ δήμαρχος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1863 καὶ ἀπὸ δύω Μαΐου ἀναφορᾶς του; Ἀφοῦ, κύριοι, διαμαρτύρητεται ἰσχυριζόμενος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῶσιν αἱ νόμιμοι προθεσμίαι, ἀφοῦ λέγει ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ συμμορφωθῇ πρὸς πᾶσαν διαταγὴν ὡς ὑπάλληλος, προσεπιφέρει «παρατηρῶ εἰς τὴν Βασιλικὴν νομαρχίαν, ὅτι διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ ἐκλογικοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου τρ. ἔτους καὶ τὴν ὁριστικότητα αὐτοῦ ἀπαιτοῦνται ἑξήκοντα ἡμέραι ἀπὸ σήμερον, εἰς ταύτας δὲ δὲν συμπεριλαμβάνεται καὶ ὁ χρόνος τῆς ἐκτυπώσεως αὐτοῦ, ὥστε καθ’ ὅλας τὰς πιθανότητας ἡ διαταχθεῖσα ἐκλογὴ θέλει ἐνεργηθῆ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁριστικοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου τοῦ π. ἔτους.» Ἀφοῦ ῥητῶς λέγει εἰς τὸν Νομάρχην, ὅτι ἔχω ἀνάγκην ἑξήκοντα ἡμερῶν, ἐκτὸς τοῦ χρόνου τῆς ἐκτυπώσεως, καὶ δὲν τὰς ἔχω, διότι ἀπὸ τὰς 2 Μαΐου μέχρι τῆς 22 Ἰουνίου δὲν μεσολαβοῦν περισσότεραι ἀπὸ πεντήκοντα ἡμέραι.

§145ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπολογίσατε σεῖς πόσαι μεσολαβοῦν.

§146ΖΕΖΑΣ. Ἀφοῦ κατόπιν εἰς τὰς 6 Μαΐου ἐπαναλαμβάνει διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 1939 ἑτέρας ἀναφορᾶς του ὅτι, «Καὶ αὖθις ἐπαναλαμβάνω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Β. νομαρχίαν, ὅτι θέλω καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως συντέμω τὰς προθεσμίας πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου, ἀλλὰ θεωρῶ ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῇ τοῦτο πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν βουλευτῶν ἐκλογῶν.»

§147ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κἄτι τι περισσότερον λέγει· «κατὰ τὸν νόμον.»

§148ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ἦσθε εἰλικρινὴς, κ. Ζέζα.

§149ΖΕΖΑΣ. Εἶμαι εἰλικρινής. Δυστυχῶς δὲν ἔχω κἀνένα συνεργάτην, ὡς ὁ κ. Κολιάτσος τὸν κ. Ῥάλλην, καὶ δὲν ἔχω πρόχειρα τὰ μέσα.

§150ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι λέγει «κατὰ τὸν νόμον»· τί θὰ εἰπῇ τοῦτο;

§151ΖΕΖΑΣ. Ὅπως σᾶς ἀνέγνω ὁ κ. Κολιάτσος τὸν παρακολουθῶ κατὰ βῆμα. Δότε μοι τὸ ἔγγραφον. Δὲν τὸ ἔχω πρόχειρον, ἀναγινώσκω τὰς σημειώσεις, τὰς ὁποίας ἔχω.

§152ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸ ἔγγραφον.

§153ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν ἀναφέρετε ἔγγραφα, πρέπει ν’ ἀναγινώσκητε αὐτά.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λόγον κάμνει.

§155ΖΕΖΑΣ. Σᾶς εἶπον πῶς ἠθέλησα νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὰ ἔγγραφα ταῦτα· ἤρχισα τὰς σημειώσεις μου ἀπὸ τοῦ πρώτου, δὲν εἶχον δὲ τελειώσει τὸ δεύτερον, ὅταν προσῆλθε καὶ ὁ κ. Ῥάλλης καὶ ἐζήτησε, καὶ δικαίως, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα· ἐγὼ δὲ εὐγενῶς φερόμενος τῷ τὰ παρεχώρησα.

§156ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω ἀντίγραφα ἐπίσημα ἐγὼ......

§157ΖΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν τὰ ἔχω πρόχειρα· ἀλλ’ ἔστω «αἱ κατὰ νόμον προθεσμίαι»· ἔστω τὸ λέγει τοῦτο, ὅπως τὸ λέγετε σεῖς, δὲν ἀντιλέγω.

§158ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἄ! τώρα μάλιστα.

§159ΖΕΖΑΣ. Κύριοι, ὅλοι γνωρίζετε τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ δύνασθε νὰ κάμητε τὸν ὑπολογισμὸν τῶν προθεσμιῶν χωρὶς νὰ σᾶς τὰς ἀναφέρω.

§160ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς ἐπιβοηθήσω, ἐπειδὴ δὲν ἔχετε βοηθόν· εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1863 ἔγγραφον· ἀναγνώσατε τὴν τελευταίαν παράγραφον.

§161ΖΕΖΑΣ. Λέγει, «οὐχ ἧττον, κ. νομάρχα, θέλω προσπαθήσει κλπ.»

§162ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, ὄχι, ἀναγνώσατέ το.

§163ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν ὑποχρεώσητε.

§164ΖΕΖΑΣ. Ἐὰν μοὶ τὸ ἀφήσετε, θέλω τὸ ἀναγνώσει.

§165ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνώσατε, κ. Ζέζα, νὰ ἴδωμεν τὶ θὰ προέλθῃ.

§166ΖΕΖΑΣ. Τὸ τελευταῖον θέλετε;

§167ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Ὄχι, ὄχι, ἀπ’ ἀρχῆς.

§168ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπ’ ἀρχῆς ἀναγνώσατέ το, κ. Ζέζα.

§169ΖΕΖΑΣ. Ἰδού· «Συνεπείᾳ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 1785 τῆς 30 λήξαντος ἤδη μηνὸς ἀναφορᾶς παρατηρῶ εἰς τὴν Β. Νομαρχίαν, ὅτι διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ ἐκλογικοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου τρ. ἔτους καὶ τὴν ὁριστικότητα αὐτοῦ ἀπαιτοῦνται 60 ἑξήκοντα ἡμέραι ἀπὸ σήμερον, εἰς ταύτας δὲ δὲν συμπεριλαμβάνεται ὁ χρόνος τῆς ἐκτυπώσεως αὐτοῦ, ὥστε καθ’ ὅλας τὰς πιθανότητας ἡ διαταχθεῖσα βουλευτικὴ ἐκλογὴ θέλει ἐνεργηθῆ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁριστικοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου τοῦ π. ε. Οὐχ ἧττον, κ. Νομάρχα, τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, θέλω προσπαθήσει καθόσον ἐξαρτᾶται ἀπ’ ἐμοῦ, ὅπως ἡ ἀναθεώρησις καὶ ὁριστικότης τοῦ καταλόγου τρ. ἔτους ἐνεργηθῇ ὅσον οἷόν τε ταχύτερον, καθόσον αἱ νόμιμοι προθεσμίαι τὸ ἐπιτρέπουσι.»

§170ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἄ! Ἐκεῖνο τὸ «καθόσον αἱ νομίμοι...» διότι μᾶς ζητοῦν ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔγεινε πρὸ τῆς διαδικασίας.

§171Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο λέγομεν ὅτι συνετμήθησαν αἱ προθεσμίαι.

§172ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, δὲν συνετμήθησαν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ κάμνητε διαλόγους.

§174ΖΕΖΑΣ. Ὅταν ἔχωμεν ἓν μόνον ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου, ὅπερ ἐπεκαλέσθησαν οἱ κύριοι, καὶ δυστυχῶς δὲν τὸ ἔχω, διότι τὰ χαρτιὰ, ἅμα τελειώσῃ ἡ συνεδρίασις, τὰ λαμβάνει ὁ κ. Ῥάλλης καὶ τὰ μελετᾷ καθ’ ἑσπέραν, καὶ ποῦ νὰ τὰ εὕρω ἐγώ.

§175ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἔγειναν καὶ αὐτὰ ὅπως ἡ ἐκλογή των.

§176ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καθὼς τὴν ἰδικήν σου.

§177ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἐγείρεται τὸ ζήτημα ὅτι συνετμήθησαν αἱ προθεσμίαι, παρακαλῶ νὰ παρακληθῇ ὁ δήμαρχος νὰ πέμψῃ τὸ ἐπίσημον πρακτικὸν ὅλης τῆς διαδικασίας.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀγορεύων ὑποστηρίζει μίαν γνώμην, ἣν θ’ ἀναιρέσητε, κύριοι, ὅταν κατόπιν ὁμιλήσητε. Ἄλλως, μὲ τοιαύτας διακοπὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ συζήτησις.

§179ΡΑΛΛΗΣ. Ζητῶ ἐπίσης ἀπὸ τὸ προεδρεῖον νὰ προσαχθῇ τὸ βιβλίον.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συνειθισμένος ν’ ἀγορεύῃ, μὴ τὸν διακόπτετε, εἶναι πρώτη φορά.

§181ΡΑΛΛΗΣ. Πολὺ ὡραία ἀγορεύει.

§182ΖΕΖΑΣ. Εὐχαριστῶ. — Ὅταν, κύριοι, ἔχωμεν ἓν ἔγγραφον τοῦ δημάρχου, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγει, ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ καταλόγου ἐγένετο τὴν 15 Μαΐου, καὶ ὑπολογίζωμεν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ μᾶς κάμῃ τὸν ὑπολογισμὸν ὁ δήμαρχος, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκθέσεως τοῦ καταλόγου, τουτέστι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐξετέθη διὰ νὰ γείνωσιν αἱ κατ’ αὐτοῦ ἐνστάσεις, μέχρις οὗ ἐκηρύχθη ὁριστικὸς, κατὰ τὴν κρίσιν ὑμῶν, ἐμεσολάβησαν μόνον 23 ἢ 24 ἡμέραι, ἐνῷ αἱ ἀναγκαῖαι προθεσμίαι εἶναι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 20.

§183ΡΑΛΛΗΣ. Ποῖον ἔγγραφον ἐπικαλεῖσθε;

§184ΖΕΖΑΣ. Τοῦ δημάρχου, ὅπερ ἀνεγνώσατε χθὲς, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2074,.... ἔγγραφον. Ὅταν, κύριοι, βλέπωμεν, ὅτι μ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐπίσπευσιν καὶ σπουδὴν, τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς τὸν δήμαρχον ἐξερχόμενον μὲ δύω ἔγγραφα τὰ ὑπ’ ἀριθ. 3122, 3129 ἀπὸ 21 καὶ 22 Ἰουνίου ε. ε. καὶ λέγοντα, ὅτι δὲν κατώρθωσα νὰ κάμω ὁριστικὸν τὸν κατάλογον, πῶς θέλετε νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ὁ κατάλογος ἦτον ὁριστικός; Ὅταν ὁ δήμαρχος, ὅστις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι τὸ μόνον ἁρμόδιον πρόσωπον νὰ διορθώσῃ τὸν κατάλογον κατὰ τὰς ἀποφάσεις τοῦ πρωτοδικείου, ἵνα οὗτος κατασταθῇ ὁριστικὸς, δὲν ἀρνεῖται ἐπισήμως τὴν μὴ ὁριστικότητα αὐτοῦ, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν παραμονὴν ἀκριβῶς τῆς ἡμέρας ἐκείνης καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ, πῶς θέλετε νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ὁ κατάλογος ἦτον ὁριστικός; Κύριοι, κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ὁ κατάλογος, ὅταν διορθωθῇ ἀπὸ τὸν δήμαρχον μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου, πρέπει καὶ νὰ τυπώνηται.

§185ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον.

§186ΖΕΖΑΣ. Καὶ ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ἐπουσιώδης.

§187ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν διασάφησιν νὰ μᾶς δώσητε πρὶν προβῆτε εἰς ἄλλο ἀντικείμενον. Λέγετε, ὅτι ὁ κατάλογος δὲν εἶναι ὁριστικὸς, διότι δὲν ἐτηρήθησαν αἱ νόμιμοι προθεσμίαι, ναὶ ἢ ὄχι;

§188Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Τώρα νὰ μᾶς φωτίσητε πῶς συνετμήθησαν αἱ νόμιμοι προθεσμίαι.

§189ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν στηρίζετε λόγον ἀκυρώσεως ἐπ’ αὐτοῦ;

§190ΖΕΖΑΣ. Δὲν στηρίζομεν λόγον ἀκυρώσεως διὰ αὐτὴν τὴν αἰτίαν· λέγω, ὅτι δὲν ὑπῆρχε κατάλογος ὁριστικὸς, διότι, μολονότι συνετμήθησαν αἱ προθεσμίαι.....

§191Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὸ νὰ ἀποδείξητε καὶ νὰ μᾶς εἴπητε τὰς προθεσμίας! (θόρυβος).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ θὰ ἀναιρεθῶσι κατόπιν.

§193ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἐρωτήσῃ κανείς; Ποία προθεσμία δὲν ἐτηρήθη νὰ μᾶς εἴπῃ.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα κατόπιν νὰ ὁμιλήσητε καὶ νὰ τὸν ἀναιρέσητε (θόρυβος).

§195Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ εἶναι πρώτη φορὰ καθ’ ἣν ὁμιλεῖ καὶ ἐνδεχόμενον νὰ χάσῃ τὴν σειρὰν τῆς ὁμιλίας, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ τὸν διακόπτητε, ὅπως καὶ σεῖς δὲν ἠθέλετε νὰ σᾶς διακόπτωμεν (θόρυβος).

§196ΖΕΖΑΣ. Ἐὰν τὸ κάμνετε ἐπίτηδες διὰ νὰ μὲ διακόπτετε, σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς κἀμμίαν ἐρώτησιν ἀπὸ ὅποιον δήποτε καὶ ἂν μοὶ ἀποτανθῇ.

§197ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς αὐτὸ προλέγω καὶ ἐγὼ ὅτι αὔριον θὰ ἐπαναλάβω καὶ θ’ ἀναγνώσω ὅλα τὰ ἔγγραφα, ἀφοῦ σεῖς δὲν θέλετε νὰ τὰ ἀναγνώσητε.

§198Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σᾶς λέγομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι θὰ ἔχωμεν ὅλην τὴν ὑπομονὴν νὰ τὰ ἀναγνώσητε.

§199ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τοῦτο.

§200ΖΕΖΑΣ. Λέγομεν, κύριοι, ἔπειτα ἀπὸ τὴν συντομίαν αὐτὴν τῶν προθεσμιῶν καὶ τὴν σπουδὴν, πάλιν δὲν κατωρθώθη νὰ παρουσιασθῇ ὁ κατάλογος ὁριστικός· διότι κατὰ τὴν τύπωσιν αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερον, παρεισέφρησαν τοσαῦτα λάθη, τοσαῦτα σφάλματα, ὥστε ἠλλοίωσαν ὁλόκληρον τὴν ἐργασίαν τῆς ἀναθεωρήσεως. Ὅταν, κύριοι, ὁ ἴδιος δήμαρχος ὡμολόγησεν ἀδυναμίαν νὰ ἐπιφέρῃ τὰς ἀναγκαίας διορθώσεις, ὅταν ὁ δήμαρχος τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς λέγει εἰς τὸν Νομάρχην, οὔτε καὶ αὐτὴν τὴν διαταχθεῖσαν χειρόγραφον διόρθωσιν δὲν δύναται νὰ ἐπιφέρῃ, ὅταν τέλος πάντων μᾶς παρουσιάζεται ἓν ἔγγραφον, μία σημείωσις, καὶ εἷς κατάλογος, ἂν θέλετε, ὅστις δὲν εἶναι ὁριστικὸς, δὲν εἶναι καθαρὸς, δὲν εἶναι τὸ ἀληθὲς ἐξαγόμενον τῆς ἀναθεωρήσεως — καὶ αὐτὸ βεβαιοῦται ἐπισήμως ἀπὸ ἐκεῖνον ὅστις εἶνε ἁρμόδιος νὰ κάμῃ τὴν διόρθωσιν, κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου — δυνάμεθα νὰ τὸν θεωρήσωμεν ὁριστικόν; Τότε, κύριοι, ὁ κατάλογος κατὰ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας εἶναι ὁριστικὸς, καὶ τότε εἶναι ἀπρόσβλητος, ὅταν εἶναι συντεταγμένος ὅπως ὁ νόμος ὁρίζῃ, καὶ οὐδεμία ἀμφισβήτησις ὑπάρχει ὅτι περιέχει ἐκεῖνο ὅπερ ὁ συντάξας αὐτὸν ἐβούλετο νὰ περιέχῃ, καὶ οὐχὶ ἄλλο.

§201ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἰδικότητας θὰ μᾶς εἴπητε.... (θόρυβος).

§202ΖΕΖΑΣ. Ἐμὲ, κύριοι, μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ ἀνατρέψητε τὰ ἐπιχειρήματά μου ἐὰν ᾖναι λανθασμένα, ἢ τοὐλάχιστον νὰ φωτίσητε τὴν Βουλὴν, ἢ ὅποιος θέλει νὰ φωτισθῇ, ὅταν δὲν μὲ διακόπτετε· διότι ὅταν μὲ διακόπτετε καὶ φέρετε σύγχυσιν καὶ θόρυβον δυνατὸν ἢ ἐγὼ νὰ μὴν δυνηθῶ νὰ ἐκθέσω εὐκρινῶς καὶ καθαρῶς τὰς ἰδέας μου, ἢ σεῖς νὰ μὴν τὰς ἀντιληφθῆτε καὶ νὰ τὰς ἐκτιμήσητε. Ἀφήσατέ με, λοιπὸν, νὰ λαλήσω, καὶ ἂν ὑποστηρίζω τὸν ἥττονα λόγον καὶ σεῖς τὸν κρείττονα, αὐτὸ θ’ ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων· ἐὰν δὲν λαλήσω τὴν ἀλήθειαν, νὰ μ’ ἐξελέγξητε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ εἴπητε, δὲν εἶπες τὴν ἀλήθειαν. Διατί ταράττεσθε; διατί θορυβεῖσθε; Ἐγὼ φρονῶ, κύριοι, ὅτι ταράττεται καὶ θορυβεῖται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος φοβεῖται τὴν ψυχρὰν, τὴν ἤρεμον συζήτησιν, ἐκεῖνος, ὅστις βλέπει ἑαυτὸν ἔνοχον, διότι πᾶς ἄλλος ἠμπορεῖ νὰ μ’ ἀκούσῃ ἡσύχως καὶ ἔπειτα ν’ ἀποδείξῃ τὸ ἀναληθὲς τῶν λόγων μου, τὸ σαθρὸν τῶν ἐπιχειρημάτων μου, ἂν τὰ θεωρήσῃ τοιαῦτα.

§203ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀδικούμενος φωνάζει.

§204ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ παραφωνάζει.

§205ΖΕΖΑΣ. Ὁ κατάλογος, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις, ἐν ἰδιαιτέρῳ ἄρθρῳ τοῦ νόμου, καθ’ ἣν πρέπει νὰ τυπόνηται· ἐὰν δὲ ἡ διάταξις αὕτη πρέπῃ νὰ ἐφαρμόζηται αὐστηρῶς, ὅταν εἰς ἕνα δῆμον ὑπάρχει ἓν μόνον ἐκλογικὸν τμῆμα, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν περισσότερα ἐκλογικὰ τμήματα. Ἠμπορεῖ νὰ παρεισέφρησαν εἰς τὸν κατάλογον ψευδῆ ὀνόματα, ἀνύπαρκτα, οὐχ ἧττον πρέπει νὰ παρουσιάζῃ ὁ κατάλογος καθαρῶς τὸ ἐξαγόμενον μιᾶς ἀναθεωρήσεως. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἔγγραφον, ὅπερ νὰ παρουσιάζῃ αὐτὸ τὸ καθαρὸν ἐξαγόμενον, τότε, κύριοι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ παρουσιασθῇ ὡς κατάλογος ὁριστικὸς, ὑποχρεωτικός. Πῶς θὰ ἐνεργηθῇ ψηφοφορία, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ βεβαίωσις καθαρὰ, ἀναντίῤῥητος περὶ τῆς ταὐτότητος ἑνὸς ἐκλογέως; Ὅταν ὀνομάζωμαι Γρηγόρ. Ζέζας καὶ μὲ γράψῃς Γρηγ. Ἀθανασίου!

§206ΡΑΛΛΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μὲ φέρητε ἓν λάθος;

§207ΖΕΖΑΣ. Τότε πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῇ ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ ψηφοφόρος ἂν ὁ κατάλογος αὐτὸς κάμνῃ λόγον περὶ ἐμοῦ ἢ περὶ ἄλλου; Ἐὰν, κύριοι, δὲν ἦτον ἀναγκαία ἡ τύπωσις, ἦτο περιττὸν νὰ τὴν περιλαμβάνῃ ὁ νόμος ἐν ἰδιαιτέρῳ ἄρθρῳ. Ἐπειδὴ δὲ μὲ προὐκάλεσαν ν’ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον, θὰ τὸ ἀναγνώσω· ἄρθρον 22· «ὁ ὁριστικὸς κατάλογος τυπόνεται, ἐπιμελείᾳ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς.»

§208ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). «Ὁ ὁριστικὸς κατάλογος.»

§209ΖΕΖΑΣ. (ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). «Ἄρθρον 22. Ὁ ὁριστικὸς κατάλογος τυποῦται ἐπιμελείᾳ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ὁριστικότητός του· ἀντίτυπον δ’ αὐτοῦ πέμπεται εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν.» Παρακατιὼν ἔχει τὸ ἄρθρον 23.

§210ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἄρθρον 21 νὰ ἀναγνώσητε.

§211ΖΕΖΑΣ. «Ἄρθρον 21. Ὁ Δήμαρχος, εὐθὺς ὡς λάβῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Πρωτοδικείου, διορθοῖ κατ’ αὐτὰς τὸν κατάλογον, γενόμενον οὕτως ὁριστικόν.» Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ παραμορφώσω τὰ πράγματα, θὰ συμπληρώσω τὴν ἰδέαν μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου. Τὸ ἄρθρον 22 λέγει, «ἀφ’ ἧς ἡμέρας λάβῃ χώραν ἡ πρᾶξις τοῦ Δημάρχου καὶ καταστῇ ὁριστικὸς ὁ κατάλογος» καὶ κατόπιν ἔχει ἰδιαίτερον ἄρθρον τὸ 23, τὸ ὁποῖον λέγει «ὁ κατὰ τὰ ἀνωτέρω διατάξεις κατασταθεὶς ὁριστικὸς κατάλογος θεωρεῖται διαρκὴς καὶ δὲν ἐπιδέχεται ἄλλας μεταβολὰς εἰμὴ τὰς ἐγγραφὰς καὶ διαγραφὰς, αἵτινες δύνανται νὰ λάβωσι χώραν κατὰ τὴν ἐτησίαν ἀναθεώρησιν αὐτοῦ».» Λοιπὸν ἡ τύπωσις εἶναι ἀναγκαῖον στοιχεῖον, διὰ νὰ ἀποδεικνύῃ τὴν ὁριστικότητα τοῦ καταλόγου, διότι διαφορετικὰ τὸ ἄρθρον ἐκεῖ δὲν εἶχε κἀμμίαν θέσιν. Ἐὰν ἐγίνετο διὰ μόνον τὸν λόγον τοῦ νὰ λαμβάνουν ἀντίτυπα καὶ γνῶσιν τοῦ καταλόγου οἱ ἐκλογεῖς, ἠδύνατο εἰς τὰ ἀκροτελεύτια ἄρθρα νὰ θέσῃ αὐτὸ καὶ ὄχι ἐν τῷ μέσῳ τῶν ἄρθρων τῶν ἀφορώντων τὴν ἀναθεώρησιν καὶ ὁριστικότητα τοῦ καταλόγου. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐγὼ προχωρῶ καὶ μακρύτερα· καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι δὲν ἦτον ἀνάγκη νὰ τυπωθῇ διὰ νὰ θεωρηθῇ ὁριστικὸς, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω κατὰ τὴν ἐκλογὴν νὰ μοῦ δώσουν ἀληθῆ κατάλογον καὶ ὄχι ψευδῆ; νομίζω ὅτι τὸ ἔχω. Τοιοῦτον κατάλογον μοὶ ἔδωκαν νὰ κάμω ἐκλογήν; ὄχι· καὶ ἀποδεικνύει τοῦτο τὸ ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου, ὅστις λέγει, ὅτι δὲν εἶναι ὁριστικὸς ὁ κατάλογος, κάμετε τὴν ἐκλογὴν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ παρελθόντος ἔτους, διότι ὁ παρουσιαζόμενος ὡς ὁριστικὸς κατάλογος τοῦ 1874 γέμει ἀπὸ τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα λάθη, ὥστε ἀλλοιοῦται καὶ σκιάζεται ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ, δὲν ἀντιπροσωπεύει τὸ ἀληθὲς ἐξαγόμενον τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀναθεωρήσεως. Ἀλλὰ λέγουν, ὅτι αὐτὸ διωρθώθη, διότι ἔλαβον καὶ τὸν κατάλογον τοῦ παρελθόντος ἔτους. Διὰ τίνος ἐκάματε τὴν ἐκλογὴν, διὰ τοῦ καταλόγου τοῦ 1874 ἢ τοῦ 1873; Ὁ κατάλογος τοῦ 1873 δὲν ὑπῆρχεν ὁριστικὸς, διότι ἅμα ἤρχισεν ἡ ἀναθεώρησις ἔπαυσεν ἡ ὁριστικότης τοῦ καταλόγου. Τί εἶπεν ὁ κ. Δεληγιάννης ὁ Θεόδωρος, ὅστις περὶ τὰ διοικητικὰ εἶναι καὶ ἐντριβὴς καὶ ἱκανότης, καὶ εἰς τοῦ ὁποίου τὴν γνώμην, ἐξενεχθεῖσαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως καὶ λύσασαν τὸ ζήτημα, οὐδεὶς ἀντιτάχθη; «ἔπεται λοιπὸν, ὅτι τὰ ὅρια τοῦ κύρους τῶν παγίων καταλόγων σταματῶσι πρῶτον εἰς τὴν ἀποδεδειγμένην ἀλήθειαν, σταματῶσιν δεύτερον εἰς τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ἐπέρχεται ἡ ἀναθεώρησις τοῦ καταλόγου.» Καὶ ἐγὼ δέχομαι τὴν γνώμην αὐτὴν, διότι εἶχον τὴν τιμὴν τότε νὰ ἦμαι πληρεξούσιος καὶ νὰ τὴν ἀκούσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· εὑρίσκεται δὲ εἰς τὸν τόμον 6, σελίδα 899 τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως. Λοιπὸν δι’ ὃν λόγον δὲν δύνασαι νὰ λάβῃς ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν κατάλογον τοῦ 1874, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν δύνασαι νὰ λάβῃς ὑπ’ ὄψιν σου καὶ τὸν κατάλογον τοῦ 1873. Ἄλλως, κύριοι, ὅταν παραδεχθῶμεν τὴν ἐναντίαν ἀρχὴν, παραδεχόμεθα ἓν προηγούμενον ὀλέθριον, διότι αἱ ἐπιτροπαὶ, ὅταν θέλουν διὰ τὸν ἕνα κυτάζουν τὸν κατάλογον τοῦ 1873, καὶ ὅταν θέλουν διὰ τὸν ἄλλον τὸν κατάλογον τοῦ 1874, καὶ τοιουτοτρόπως ἀλλοιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ματαιοῦται ἡ πρόνοια τοῦ Νομοθέτου περὶ τῆς ἐτησίας τοῦ καταλόγου ἀναθεωρήσεως. Λοιπὸν, ἀφοῦ ὁ Δήμαρχος, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, τὴν παραμονὴν αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς, εἶπεν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ διορθώσῃ αὐτὰ τὰ λάθη καὶ δὲν θεωρεῖ τὸν κατάλογον ὁριστικὸν, δὲν δικαιούμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν ἐγένετο ἐκλογὴ ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς καταλόγου καὶ ὅτι ὁ ὡς κατάλογος ὁριστικὸς προσαχθεὶς ἦτο μία ἁπλῆ σημείωσις ὀνομάτων, κατὰ τῆς ὁποίας ὑπῆρχον καὶ ἠδύναντο ν’ ἀντιταχθῶσι τόσαι ἀμφισβητήσεις; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λοιπὸν εἴπομεν ὅτι, χωρὶς νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν καταλόγων οὐσιαστικῶς, χωρὶς νὰ ἀκολουθήσωμεν τὰς προθεσμίας καὶ νὰ τὰς ἐξετάσωμεν, θεωροῦμεν ὅτι δὲν παρουσιάσθη ὁριστικὸς κατάλογος καὶ ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὰς νομίμους διατυπώσεις. Αὐτὸς εἶναι εἷς ἐκ τῶν λόγων, κύριοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὡδήγησαν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ λόγος αὐτὸς, οὔτε ὁ μόνος, ἐπεθύμουν νὰ ἦτον αὐτὸς καὶ μόνος, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι εἷς ἐκ τῶν λόγων, διότι εἶναι καὶ ἄλλοι πολλοὶ λόγοι σπουδαῖοι, οἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Κύριοι, οἱ νόμοι γίνονται διὰ νὰ φυλάσσωνται, ναὶ ἢ ὄχι; ὅ,τι εἷς νόμος διατάσσει πρέπει νὰ τηρῆται, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐγὼ φρονῶ, καὶ πάντες εἶσθε σύμφωνοι, ὅτι πρέπει νὰ τηρῆται· ἔχω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 9, τὸ ὁποῖον μοὶ λέγει τίνα στοιχεῖα πρέπει νὰ ἐνυπάρχουν .....

§212ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Νομίζετε, ὅτι παύει τὸ διαρκὲς τοῦ καταλόγου καὶ ἡ ὁριστικότης αὐτοῦ, ὅτε γίνεται ἡ ἀναθεώρησις;

§213ΖΕΖΑΣ. Ἅμα ἀρχίσῃ· διότι ἀφοῦ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸν πρῶτον ἀριθμὸν καὶ νὰ τὸν ἀνατρέψω, δὲν εἶναι πλέον ὁριστικός. Ὅταν μιᾶς οἰκοδομῆς ἀρχίσω νὰ ἀφαιρῶ τὰ θεμέλια, δὲν εἶναι πλέον οἰκοδόμημα ἰσχυρὸν, οὔτε κατοικήσιμον εἶναι. Κατὰ τὸ ἄρθρον 9, νομίζω, τοῦ βουλευτικοῦ νόμου, ὁ κατάλογος πρέπει νὰ περιέχῃ τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ ἐκλογέως ὁλογράφως καὶ κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν· δεύτερον, τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς, τρίτον τὴν ἡλικίαν καὶ τέταρτον τὸ ἐπάγγελμα ἢ ἐπιτήδευμα. Ἐγὼ φρονῶ, κύριοι, ὅτι ὅλα ταῦτα εἶναι ἀναγκαῖα στοιχεῖα, εἶναι ὑποχρεωτικὰ, καὶ βεβαίως· διότι ὅλα ἐξασφαλίζουν τὴν ταὐτότητα τοῦ ἐκλογέως καὶ ἡ ὁριστικότης ἑνὸς καταλόγου πηγάζει ἐξ αὐτῶν, διότι ὁ νόμος δι’ αὐτῶν θέλει νὰ περιφρουρήσῃ τὴν ταὐτότητα τοῦ ἐκλογέως, νὰ καθιερώσῃ τὸ ἀπρόσβλητον καὶ ὁριστικὸν τοῦ καταλόγου, καθόσον δυνατὸν, κύριοι, τὸ αὐτὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον νὰ ἔχουν πολλοὶ καὶ ἑπομένως νὰ μὴ διακρίνωνται ἄλλως παρὰ ἀπὸ τοῦ ὀνόματος τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ ἐπαγγέλματος. Ὅταν δὲν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ δύω στοιχεῖα, πῶς ἠμπορεῖ νὰ καθαρισθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ποῦ εἶναι τότε ἡ ἀπόδειξις, τὴν τὴν ὁποίαν δύναται νὰ παρουσιάσῃ ὁ κατάλογος καὶ νὰ λύσῃ τὰς ἀμφισβητήσεις καὶ τὰς ἔριδας, αἱ ὁποῖαι θὰ λάβον χώραν ἐνώπιον τῆς Ἐφυρευτικῆς Ἐπιτροπῆς; Ποῖος ὁ δικαστὴς, ποῖος ὁ διαιτητὴς, ἀφοῦ ὁ κατάλογος δὲν δύναται νὰ τὸ λύσῃ; Ὅθεν εἶναι ἀναγκαῖα, κύριοι, στοιχεῖα. Δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ συλλογισμὸς, τὸν ὁποῖον ἔκαμον, ὅτι ὁ Δημήτριος Βασιλείου ἔχει πατέρα τὸν Βασίλειον, διότι ὁ Δημήτριος Βασιλείου ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ πατέρα τὸν Κωνσταντῖνον, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ λέγῃ ὁ Δημήτριος Βασιλείου ἔχει πατέρα τὸν Βασίλειον. Εἶναι ἀνάγκη λοιπόν, ἔστω καὶ δι’ ἐκεῖνον, ὅστις τὸ ὄνομα τοῦ πατρός του τὸ ἔλαβεν ὡς ἐπίθετον, νὰ φαίνεται τὸ ὄνομα τοῦ πατρός. Μᾶς ἀνέφεραν τὸν Γεώργιον Σταύρου καίτοι ἀποθανόντα· καὶ πῶς θὰ διακρίνω ὅτι εἶναι αὐτὸς, ἐὰν δὲν ᾖναι τὸ ἐπάγγελμά του καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρός του; Δὲν τὸν διαγράφω, κύριοι, θέλω νὰ τὸν περιφρουρήσω, καὶ διὰ τοῦτο ὁ νόμος προέβλεψε περισσότερον. Δύναμαι, ν’ ἀναφέρω πλεῖστα παραδείγματα, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι τόσον καθαρά, ὥστε δὲν χρήζουν περαιτέρω ἀναπτύξεως. Ὅταν, κύριοι, δὲν παρέχει ὁ κατάλογος τὰ στοιχεῖα αὐτά, τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, μὲ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ περιβάλλεται, εἶναι ἄκυρος· δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸν λάβω ὑπ’ ὄψιν, δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν ἀναμφισβήτητον, ἀναντίῤῥητον. Δὲν ἐπηρεάζομαι ἀπὸ ἰδέαν ἄλλων, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι τοιοῦτοι κατάλογοι· ἐγὼ δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω παρὰ τὴν ἐκλογὴν τὴν παροῦσαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον μέρος. Ἅμα ἔλθουν καὶ ἄλλοι, δὲν θὰ φανῶ ἀσυνεπής· οἱ κατάλογοι πρέπει νὰ ἔχουν καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ψηφοφόρου.

§214ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὸ ἐπάγγελμα δὲν λείπει ἀπὸ κανένα, ἀναφέρατε ἓν μόνον.

§215ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ὑπάρχει τὸ ἐπάγγελμα «ἰδιώτης»· τί ἐπάγγελμα εἶναι;

§216ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἰδιώτης εἶναι, ὅστις δὲν ἔχει ἐπάγγελμα.

§217ΖΕΖΑΣ. Ὅταν λοιπὸν ἔχω κατάλογον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι συντεταγμένος κατὰ τὰς νομίμους διατυπώσεις, δὲν φέρει τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὥρισεν ὁ νόμος, καὶ ἀφίνει ἀπεριφρούρητα — καὶ εἰς τὰ ἀπεριφρούρητα πράγματα πᾶς τις δύναται νὰ εἰσέλθῃ — πῶς δύναμαι νὰ τὸν θεωρήσω ὡς ὁριστικόν, ὡς ἔγκυρον; Καὶ ταῦτα, κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὸ ὁριστικὸν τῶν καταλόγων διὰ νὰ μὴ μακρηγορῶ περισσότερον, διότι δὲν ἀνέβην τὸ βῆμα τοῦτο διὰ νὰ σᾶς κουράσω, ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπερασπισθῶ τὰς ἰδέας μου, τὰς ἰδέας τῆς πλειονοψηφίας. Ἐκτὸς τοῦ καταλόγου, κύριοι, τὸν ὁποῖον προσέβαλον εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἔχω τοσαῦτα πειστήρια, τὰ ὁποῖα καὶ ὁ κύριος Κολιάτσος, ὁ ὁποῖος παρευρέθη εἰς τὴν συζήτησιν ἐκείνην, δὲν ἠδυνήθη νὰ τὰ ἀρνηθῇ, καὶ θὰ σᾶς εἴπω πόσα. Ὅταν, λέγω, ὅτι ἔχω ἀφ’ ἑνὸς ἕνα κατάλογον τοιοῦτον, εἰς ὃν βλέπω ὅτι ὑπερπλεονάζουν αὐτὰ τὰ ὀνόματα καὶ τὸ πλημμελὲς τοῦ ὁποίου δὲν ἠρνήθησαν, ἀλλ’ ἐδέχθησαν καὶ αὐτοὶ οἱ ἐπιτυχόντες, οἵτινες παρέστησαν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἔχω δ’ ἀφ’ ἑτέρου μίαν ἔνστασιν ὅτι πολλοὶ ἀνύπαρκτοι εἶναι ἐν τῷ καταλόγῳ ἐγγεγραμμένοι καὶ ψηφοφορήσαντες, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἁρμόδιος δήμαρχος ἐρωτώμενος ἀποφεύγει νὰ βεβαιώσῃ τὸ ὑπαρκτὸν ἢ ἀνύπαρκτον, δὲν ἔχω τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύω ὅτι ὁ κατάλογος αὐτὸς παρέχει εὐκολίαν εἰς τὸ νὰ λάβῃ χώραν ἡ εἰκονικὴ ψηφοφορία, καὶ τὸ τεκμήριον νὰ πείθωμαι, ὅτι τοιαύτη εἰκονικὴ ψηφοφορία ἔλαβε χώραν; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἔχω, καὶ ἀδικοῦν πολὺ τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ τμήματος, ὅταν λέγουν ὅτι ἀπὸ μίαν ἔνστασιν ἐπείσθη· διότι νομίζω ὅτι ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος ἐπείσθη στηριζομένη ἐπὶ πραγμάτων. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὄχι μόνον αἱ ἀποδείξεις σχηματίζουσι τὴν πεποίθησιν τοῦ δικαστοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰ τεκμήρια. Καὶ ὅταν ταῦτα δύνανται νὰ φερθῶσιν ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, ὅπου ὅλα τὰ εἴδη τὰ νόμιμα τῶν ἀποδείξεων καὶ ὅλαι αἱ ἔρευναι δύνανται εὐρέως νὰ διεξαχθῶσι καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ στηριχθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου, δυνάμεθα ν’ ἀρνηθῶμεν ἐλλόγως ὅτι εἰς τεκμήρια δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ στηριχθῶμεν; ἡμεῖς ἐνώπιον τῶν ὁποίων, οὐδεμία ἄλλη ἀπόδειξις φέρεται εἰμὴ μόνον τὰ πρακτικὰ τῶν ἐκλογῶν καὶ αἱ ἐνστάσεις καὶ ἀντεστάσεις τῶν διαφερομένων; Ὅταν ἔχω μίαν ἔνστασιν ὅτι ἐψηφοφόρησαν εἰκονικὰ καὶ ἀνύπαρκτα ὀνόματα πλέον τῶν πεντακοσίων...

§218ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ποίαν ἀπόδειξιν ἔχετε;

§219ΖΕΖΑΣ. —Ὅταν ἔχω μίαν ἔνστασιν τοιαύτην ἀφ’ ἑνὸς, ὅταν ἔχω ἀφ’ ἑτέρου ἕνα κατάλογον, ὁ ὁποῖος παρέχει τὰ μέσα καὶ τὴν εὐκολίαν ὡς ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ψηφοφορίας εἰς τοιαύτην κατάχρησιν, ὅταν οὐχ ἧττον οἱ ἀντικρούοντες τὴν ἔνστασιν αὐτὴν, οἵτινες οἴκοθεν ἀναλαμβάνουσι νὰ τὴν ἀποδείξωσι ψευδῆ, δὲν βλέπω νὰ τὸ κατορθώνωσι, καὶ δι’ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι 5–6 ὀνόματα ἐξ αὐτῶν εἶναι ὑπαρκτὰ, νὰ λέγωσιν ὅτι ἔφερον ἀποδείξεις περὶ τοῦ ἐναντίου τῆς ἐνστάσεως....

§220ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Νέον εἶδος ἀποδείξεως.

§221ΖΕΖΑΣ. Ἐὰν ἔχητε τὴν ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσητε, θέλετε ἀκούσει, ὅτι δὲν ζητῶ ἀποφατικὰς ἀποδείξεις, ἀλλὰ λέγω, ὅταν τις ἀναλαμβάνῃ ἑκουσίως μίαν ἀπόδειξιν, ἔστω καὶ μὴ ὑπόχρεως, ὀφείλει, διὰ νὰ γείνῃ πιστευτὸς, νὰ τὴν προσαγάγῃ πλήρη. Ἠδύναντο, ὅταν τοῖς ἐπαρουσιάσθη ἡ ἔνστασις αὕτη, νὰ εἴπωσιν, ἡμεῖς ἀρνούμεθα τὰ ἐν αὐτῇ καὶ ἀποδείξατέ τα. Ἀλλ’ ὅταν λέγω εἰς ἕνα 500 ὀνόματα εἶναι πλαστὰ καὶ μοῦ λέγει, ὄχι, ἰδοὺ 5 ἀληθινὰ, τότε ἠμπορῶ νὰ ἀμφιβάλλω· διότι ἦτο πρόχειρον εἰς αὐτοὺς νὰ τὰ ἀνατρέψουν ὅλα, καθόσον μὲ τοὺς ἐκλογεῖς αὐτῶν εἶναι εἰς συνάφειαν καὶ τοὺς γνωρίζουσι.

§222ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔλαβον ἐγὼ τοὺς καταλόγους αὐτοὺς καθόλου....

§223ΖΕΖΑΣ. Ὅταν, κύριοι, καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἔχω αὐτὴν τὴν ὁμολογίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ δὲν ἤκουσεν, ἀλλ’ ἐγὼ εἰς τὸ τμῆμα τὴν ἤκουσα, τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅτι ἀληθῶς οἱ κατάλογοι περιέχουσι ψευδῆ καὶ εἰκονικὰ ὀνόματα......

§224ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ψεύδεσαι, δὲν εἶναι ἀληθές (θόρυβος).

§225ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, κάμνω πρότασιν ἀποδοκιμασίας (θόρυβος).

§226ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ εἴπῃ ὅτι ὡμολόγησα εἰς τὸ τμῆμα ὅτι ὑπάρχουν πλαστὰ ὀνόματα (θόρυβος).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ εἰς τὴν τάξιν, κύριοι. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ψεύδεσαι, νὰ τὸ ἀναιρέσητε.

§228ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν λέγει ἀλήθειαν, ἀνακαλῶ τὴν λέξιν ψεύδεται καὶ λέγω δὲν λέγει ἀλήθειαν.

§229ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν λέγεις σὺ ἀλήθειαν· ὡμολόγησες ὅτι εἶναι πλημμελεῖς οἱ κατάλογοι.

§230ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κατά τί εἶναι πλημμελεῖς; (θόρυβος). Ὡμίλει ὁ κ. Καμπᾶς περὶ τυπικῶν ἐλλείψεων, καὶ ὅτι ἀπὸ κύρια ὀνόματα λείπει τὸ πατρικὸν ὄνομα καὶ ὅτι κακῶς ἐτυπώθη (θόρυβος).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι.

§232ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Λέκα, διότι ὁ κ. Κολιάτσος, ἀποκαλῶν ψεύστην τὸν κ. Ζέζαν, ἀποκαλεῖ ὅλους ἡμᾶς· καὶ τὸ δικαίωμα αὐτὸ δὲν τὸ δίδομεν εἰς κἀνένα.

§233Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἤμην καὶ ἐγὼ μέλος τοῦ τμήματος, δὲν ὡμίλησε περὶ εἰκονικότητος. Δὲν εἶπεν ὅτι εἶναι εἰκονικὸς ὁ κατάλογος· εἶπεν ὅτι ἔχει ἐλλείψεις (θόρυβος).

§234ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἐπρόκειτο περὶ τοῦ πλημμελοῦς τοῦ καταλόγου (θόρυβος).

§235ΖΕΖΑΣ. Ὅταν, κύριοι, ἔλαβον τὴν τιμὴν καὶ τὸ θάῤῥος ν’ ἀναβῶ εἰς τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ ὁμιλήσω ἐνώπιον τοῦ σεβαστοῦ τούτου Σώματος, εἶχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι καὶ τὸ καθῆκόν μου ὡς ἀντιπροσώπου καὶ ἡ ἀνατροφή μου ὡς πολίτου μοὶ ὑπαγορεύουν νὰ ἦμαι καὶ εἰς τὰς ἐκφράσεις προσεκτικὸς καὶ ἁβρόφρων καὶ νὰ φέρω καὶ τὸν προσήκοντα σεβασμὸν εἰς τὰ μέλη (εὖγε!). Εἶπον δὲ κατ’ ἐμαυτόν, ὅτι δὲν θὰ μὲ ἐπηρεάσουν οὔτε αἱ ἐπιδοκιμασίαι, οὔτε αἱ ἀποδοκιμασίαι, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον αἱ ὕβρεις, αἱ ὁποῖαι, ἀδίκως ἀπευθυνόμεναι, ἐπιστρέφουσιν εἰς τὸν ὑβρίζοντα (εὖγε). Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὸν κατάλογον ὑπάρχουν ὀνόματα εἰκονικὰ καὶ ἀνύπαρκτα, καὶ μάλιστα ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἷς ἐξ αὐτῶν εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ διόρθωσις αὐτή, διότι ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι διὰ νὰ διαγραφῇ τις ἐκ τοῦ καταλόγου πρέπει νὰ εἰδοποιηθῇ, καὶ ποῦ νὰ εὕρῃ τὸν ἀνύπαρκτον καὶ τὸν ἀποθαμμένον διὰ νὰ κοινοποιήσῃ. Δὲν τῷ ἀπήντησα τότε, διότι δὲν ἤμην ἐκεῖ διὰ νὰ συζητῶ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀκροάζωμαι. Εἰς τὴν ἔκθεσίν μου ὅμως, εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας, τὴν ὁποίαν καθεὶς ἐκ τῆς πλειονοψηφίας ἠμπορεῖ νὰ οἰκειοποιηθῇ, διότι ἐκφράζει τὴν ἰδίαν του γνώμην, τὸ εἶπον καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς, ὅτι ὁ νόμος ὁρίζει νὰ εἰδοποιῶνται περὶ τῆς διαγραφῆς των τὰ ὑπαρκτὰ πρόσωπα, ὁσάκις χάνουν τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐκλογέως καὶ ὄχι τὰ ἀνύπαρκτα. Ἔχει δίκαιον ὁ κύριος Πετράκης ν’ ἀμφιβάλλῃ, διότι δὲν ἦτον ἐκεῖ. Ἀλλὰ διατί μὲ κάμνει τὸ ἄδικον νὰ μοῦ ἐπιτίθητε χωρὶς νὰ τὸν προσβάλλω, χωρὶς νὰ ἦτον εἰς τὸ τμῆμα; Τὸ τμῆμα, τὸ ἀποτελεῖ ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ μειοψηφία· ἦτο παρὼν καὶ ὁ κύριος Σωτηρόπουλος, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν του, καὶ ὁ κύριος Μαυρομιχάλης, καὶ αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν.

§236ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὰς πληροφορίας μου ἐστήριξα πάλιν εἰς μέλη τοῦ τμήματος, καὶ ὀφείλω νὰ ἔχω τὸν αὐτὸν σεβασμὸν πρὸς ἐκεῖνα ὡς καὶ πρὸς ὑμᾶς.

§237ΖΕΖΑΣ. Ὥστε, κύριοι, οἱ ἐπιτυχόντες αὐτοὶ δὲν ἐφιλονείκησαν μετὰ τοῦ ἐνισταμένου διὰ τυχαίας ἐλλείψεις τοῦ καταλόγου, ἀλλὰ διὰ τὴν οὐσίαν. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὴν εὐθύνην τῶν λόγων μου τὴν ἀναλαμβάνω, καὶ ὅστις θέλει ἂς μὲ διαψεύσῃ δι’ οἱουδήποτε τρόπου· εἶμαι ἕτοιμος. Ἔχω, κύριοι, τόσην αἰδῶ, ὥστε νὰ μὴ ψεύδωμαι ἀσυστόλως καὶ μάλιστα ὅταν ἔχω ἀπέναντί μου ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶπεν αὐτὰ τὰ πράγματα. Λέγω, κύριοι, ἐπανειλημένως, ὅταν ἔχω ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἔνστασιν, ἀφ’ ἑτέρου τὸ πλημμελὲς τοῦ καταλόγου καὶ τὴν ὁμολογίαν τῶν ἐνδιαφερομένων περὶ τοῦ πλημμελοῦς, περὶ τῶν ἀνυπάρκτων προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν μέσα, δὲν ἔχω δίκαιον νὰ συναγάγω τὸ τεκμήριον, ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ τοιαύτη καλπονόθευσις;—διότι βεβαίως καλπονόθευσις εἶναι.— Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἔχω. Καὶ νομίζετε, ὅτι μόνον εἰς τὸ τεκμήριον αὐτὸ στηριζόμεθα, ἐπιμένοντες ὅτι ἔλαβε χώραν αὐτὴ ἡ κατάχρησις; Ὄχι. Θὰ προσαχθῶσι καὶ ἀποδείξεις ἐπίσημοι, ὅτι ὄχι 500, ὄχι 600, ἀλλὰ 700 καὶ 800 νόθοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι φαίνονται ὡς ψηφοφορήσαντες. Δὲν ἔχει λοιπὸν δίκαιον εἰς τὴν ἔκθεσίν της ἡ πλειοψηφία νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι λυπηρὸν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἡ ὁποία εἶναι τὸ κέντρον τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, ἐκ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἀποῤῥέῃ πᾶσα δικαιοσύνη, ἐκ τῆς ὁποίας παραδειγματίζονται αἱ λοιπαὶ ἐπαρχίαι, νὰ ὑπάρχουν τοιοῦτοι κατάλογοι καὶ τοιαῦται ἐκλογικαὶ ἀσχημίαι; Δὲν ἠννόησα νὰ ὑβρίσω περιφανῆ πρόσωπα καὶ ἐπίσημα, ὅπως ὁ κ. Κολιάτσος ἤρξατο τοῦ λόγου του χθές. Τί σχέσιν ἔχουν τὰ ἐπίσημα καὶ τὰ περιφανῆ πρόσωπα μὲ τὴν καλπονόθευσιν; Δὲν αἰτιῶμαι, κύριοι, τὸν Γ. Ῥάλλην, τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ ὀφείλω νὰ σέβωμαι διὰ τὰς γνώσεις του, διὰ τὰς ὑπηρεσίας του πρὸς τὴν πατρίδα, ὅτι ἑκουσίως συνήργησεν εἰς τὴν διάπραξιν μιᾶς καλπονοθεύσεως· ἀλλ’ ὁ Γεώργιος Ῥάλλης, ὅταν ἔβλεπε τὸν Α. τὸν ὁποῖον τοῦ ἔστελλον καὶ τὸν ὁποῖον προσωπικῶς δὲν ἐγνώριζε, καὶ τοῦ ἐπαρουσιάζετο ὡς Γ. Ἀθανασίου καὶ τὸν ἄφινε νὰ ψηφοφορήσῃ, συνήργει ἐν ἀγνοίᾳ εἰς μίαν νόθον ψηφοφορίαν. Μήπως λέγω, ὅτι ἔλαβον τὰς ψήφους καὶ τὰς ἔῤῥιψαν ἀπὸ τὸ λευκὸν εἰς τὸ μέλαν καὶ ἀπὸ τὸ μέλαν εἰς τὸ λευκόν; Λέγω, ὅτι ὠφελήθησαν ἐκ τῆς εἰκονικῆς ταύτης ψηφοφορίας οἱ ὑποψήφιοι, συνεννοηθέντες ἴσως καὶ μὲ μέλη, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔχουν τὴν σημασίαν τοῦ κ. Ῥάλλη τοῦ Λ. Μελᾶ καὶ ἑτέρων. Τεκμαίρεται δὲ, ὅτι τοῦτο ἐγένετο ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, διότι, ἀφοῦ εἶναι ἄγνωστον εἰς ποῖον ῥίπτεται ἡ ψῆφος, ἐννοεῖται ὅτι ὑπάρχει πρόληψις, ὅτι ἡ νοθεία ἐγένετο ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος. Νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα ἄγει τὸ γεγονὸς, ὅταν τὸ παραδεχθῶμεν ὡς τετελεσμένον, δηλ. ὅτι ἐψήφισαν πολλοὶ ἀνύπαρκτοι. Ὅταν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν μου τὰς ἐνστάσεις καὶ ἐπικαλοῦμαι, ἢ μᾶλλον προσέχω καὶ εἰς τὰς ὑπογραφὰς δύω μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐξ ὧν ἡ μία εἶναι τοῦ κ. Μπέσα, διατί ἐξανίστασθε, κύριοι ἐξ Ἀττικῆς βουλευταί; Τὸν κύριον Μπέσαν δὲν τὸν γνωρίζω, οἱ κύριοι τὸν γνωρίζουν, τὸν θεωροῦν μικρᾶς ἀξίας ἄνθρωπον καὶ ἑπομένως ὄχι ἄξιον πίστεως· ἐξετάσας ὅμως ἔμαθον, ὅτι εἶναι πρῶτος δημαρχικὸς πάρεδρος Ἀθηνῶν.

§238ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι πλέον.

§239ΖΕΖΑΣ. Ἦτο. Λοιπὸν ἓν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον τιμᾷ ἡ Πρωτεύουσα διὰ τῆς ψήφου της, ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἔχῃ ἀξίαν· διότι, ἄλλως, ὅταν δεχθῶμεν ὅτι ἡ Πρωτεύουσα δίδει τὰς ψήφους της εἰς ἀνάξια πρόσωπα, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν τὴν τιμῶμεν πολύ.

§240ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποῦ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ δήλωσις; Δὲν τὴν ἀναγινώσκετε;

§241ΖΕΖΑΣ. Ὑπάρχει ἔνστασις ὅτι εἰσήρχοντο πλέον τοῦ ἑνὸς ἀντιπρόσωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπίεζον τοὺς ἐκλογεῖς, ὅτι ἀνετέθη ἡ διανομὴ τῶν σφαιριδίων εἰς τὸν τυχόντα. Τὸ πιστεύω, διότι τὸ λέγει ἁπλῶς μία ἔνστασις; Βεβαίως ὄχι· ἔχω πολλὴν ὑπόληψιν εἰς τὸν ἐνιστάμενον, διότι οἱανδήποτε κρίσιν καὶ ἂν ἔχῃ περὶ αὐτοῦ ὁ κ. Ῥάλλης, δὲν μὲ ἐπηρεάζει· ἐγὼ τὸν ἐνιστάμενον θεωρῶ ἐντιμότατον καὶ ἄξιον προσοχῆς ἄξιον ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν Πρωτεύουσαν ὅσον καὶ ὁ κ. Ῥάλλης, καὶ ὄχι ὅπως τὸν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Ῥάλλης· ἀλλὰ καὶ μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν καλὴν ἰδέαν δὲν ἤθελον στηριχθῆ πάλιν μόνον εἰς αὐτόν. Καταφεύγω εἰς τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον μοὶ παρέχει ἡ ἔνστασις τοῦ δημάρχου καὶ ἡ ἀπάντησις τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ πρῶτον, κύριοι, ἄρχομαι ἀπὸ τῶν σφαιριδιοδιανομέων. Ὅλοι γνωρίζομεν πόσον δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ αὐτὸ τὸ ὄργανον τῆς ψηφοφορίας, διότι αὐτὸ ὁδηγεῖ τὸν ψηφοφόρον, αὐτὸ λαλεῖ εἰς τὴν καρδίαν του, εἰς τὸ συμφέρον του, εἰς τὴν συνείδησίν του, εἰς τὰ πάθη του, μέχρις οὗ ῥίπτεται τὸ σφαιρίδιον. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ μεγάλην ἐπιῤῥοήν· καὶ τὴν ἔχει, καὶ ἡμεῖς προσέχομεν πολύ. Δὲν ἠξεύρω ἂν διαφέρουν εἰς τὰς Ἀθήνας.

§242ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἐδῶ οὔτε φροντίζομεν περὶ αὐτῶν.

§243ΖΕΖΑΣ. Ἀλλά, κύριοι, μᾶς λέγουν ὅτι ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπροτίμησε καὶ διώρισε σφαιριδιοδότας τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὑπὸ τῆς Νομαρχίας διορισθέντας, ὅτι διώρισεν ἄλλους ὅταν ἔφυγον.

§244ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δύω μόνον ἐκ 15.

§245ΖΕΖΑΣ. Ὄχι, δὲν διωρίσατε, ἐπετρέψατε εἰς τὸν τυχόντα τὴν διανομὴν τῶν σφαιριδίων. Ποία εἶναι ἡ πρᾶξις τοῦ διορισμοῦ τῶν σφαιριδιοδοτῶν; Βεβαίως, διὰ νὰ ἀντικαταστήσητε ἕνα σφαιριδιοδότην, θὰ διορίσητε ἕτερον νομίμως διὰ νὰ ἔχῃ καὶ τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰς εὐθύνας. Ὅταν τοιαύτην πρᾶξιν δὲν βλέπω, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐπέτρεψεν εἰς ἄλλους τὴν διανομὴν τῶν σφαιριδίων, διότι ἔλλειψαν οἱ ἁρμόδιοι σφαιριδιοδιανομεῖς, δύναμαι νὰ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀληθῆ λέγει ἡ ἔνστασις, ἀναφέρουσα ὅτι ἐπετράπη εἰς τὸν τυχόντα ἡ διανομὴ τῶν σφαιριδίων· διότι, ἀφοῦ δὲν διωρίσθησαν, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν εἶχον καὶ εὐθύνην. Ἠδύνατο νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν ἕνα καὶ ἔπειτα εἰς τὸν ἄλλον, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ μεταχειρισθῇ μία Ἐπιτροπή, καταχρωμένη, αὐτὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει, πρὸς νόθευσιν τῆς ἐκλογῆς, πρὸς ἐπηρεασμὸν τῶν ψηφοφόρων. Ὅταν δὲ βλέπω τὸν δήμαρχον λέγοντα, ὅτι μὴ ἐπιτρέπητε εἰς πολλοὺς νὰ εἰσέλθουν, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ σιωπᾷ εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δικαιοῦμαι νὰ πιστεύσω τὴν ἔνστασιν. Καὶ δὲν ἐξετάζω ἐγὼ ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ὁ δήμαρχος μετέβη εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, ἐγὼ θέλω νὰ μάθω τὸ γεγονὸς ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς ἢ ψευδές. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ὑπάγῃ. Μὲ αὐτὸ αἴρεται τὸ γεγονός; αἴρεται τὸ παράπτωμα; Ἠδύνατο ὁ δήμαρχος νὰ ᾖναι τιμωρητέος· ἀλλ’ οὐχ ἧττον ἐγὼ θέλω νὰ εὕρω ἐὰν συνέβησαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐν τῇ ἐνστάσει ἀναφέρονται, καὶ βλέπω τὸν δήμαρχον λέγοντα ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται νὰ διανέμουν σφαιρίδια οἱ τυχόντες, δὲν πρέπει νὰ εἰσέρχωνται πλείονες τοῦ ἑνὸς ἀντιπροσώπου, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ σιωπᾷ. Διατί δὲν δικαιολογεῖ καὶ αὐτό;

§246ΜΠΟΥΤΟΣ. Τί συμπέρασμα κάμνετε;

§247ΖΕΖΑΣ. Συμπέρασμα ἐξάγω, ὅτι εἰσήρχοντο πράγματι, καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰσήρχοντο ὄχι εἷς, ὄχι δύω, ἀλλ’ ὅσοι ἤθελον, δὰ νὰ ἐπηρεάζουν τοὺς ἐκλογεῖς ἢ διὰ νὰ κάμνουν τὴν εἰκονικὴν ψηφοφορίαν. Ἐπίσης, κύριοι, δικαιοῦμαι νὰ πιστεύω καὶ εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Παρίση, τὴν ὁποίαν ὁ προαγορεύσας ἠθέλησε, καθὼς καὶ ὁ κ. Ῥάλλης, νὰ παρουσιάσῃ πλαστήν. Διατί, ἀφοῦ βλέπω μίαν πρᾶξιν καταχωρημένην εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας καὶ εἰς τὸ μέσον, ὄχι εἰς τὸ τέλος μετὰ τὸ κλείσιμον τῶν καλπῶν, ἡ ὁποία ἀναφέρει ὅτι ἐδόθη τοιαύτη ἔνστασις, ἔπρεπε νὰ ἐξετάσω τὸ χαρτὶ ἐὰν ἐμύριζε ποῦ ἦτο γεγραμμένον διὰ νὰ τὴν δεχθῶ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Κολιάτσος;

§248ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι ὑπογεγραμμένη αὐτὴ ἡ πρᾶξις παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἐνισταμένου;

§249ΖΕΖΑΣ. Ὅταν ᾖναι βεβαιωμένον ὅτι ἐδόθη ἔνστασις, ἔστω, ὅτι δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένη ἡ πρᾶξις, φαίνεται ὅμως ὅτι ἐδόθη τοιοῦτον ἔγγραφον, καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ὑπάρχει ἐντὸς τοῦ φακέλλου, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἐγένετο ἡ ἔνστασις; Τί ἐφέρετε σεῖς διὰ νὰ ἀποδείξητε τὸ ἐναντίον; Τὸν ἰσχυρισμόν σας καὶ τὴν μυρωδιὰν τοῦ χαρτιοῦ. Μὰ, ἡ ἐπιτροπὴ ἔπρεπε νὰ τὴν καταχωρίσῃ ὅλην, καὶ δὲν τὴν κατεχώρισεν! Πρῶτον ὅτι ἦτο δικαίωμά της νὰ γράψῃ ὅ,τι ἤθελε, καὶ δεύτερον δὲν μὲ πείθει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Διατί νὰ μὴ δεχθῶ, ὅτι ἐπείσθη ὅτι τόσον δυναταὶ ἦσαν αἱ ἐνστάσεις, ὥστε δὲν ἐτόλμησε νὰ τὰς καταχωρίσῃ; Ἐγὼ εἶμαι ξένος, δὲν γνωρίζω κἀνένα, θὰ ἀκούσω τί λέγετε σεῖς, καὶ θὰ σχηματίσω πεποίθησιν ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα μόνον ἐντὸς τοῦ δωματίου μου χωρὶς νὰ μὲ ἐπηρεάζῃ οὔτε τοῦ ἑνὸς, οὔτε τοῦ ἄλλου ἡ γνώμη.

§250ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ βεβαιωθῇ ἓν γεγονὸς, εἴχομεν ἢ δὲν εἴχομεν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ;

§251ΖΕΖΑΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι πλέον τεκμήρια, εἶναι ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι ἐναργῶς ὑποστηρίζουν τὰς ἐνστάσεις. Δέχομαι δὲ, κύριοι, ὅτι καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν συνεκροτήθη κατὰ νόμον, διότι τὸ δεύτερον παραπληρωματικὸν μέλος εἰσῆλθεν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου ἐνήργει τὰ καθήκοντα πρὸς ἐπηρεασμὸν τῶν ἐκλογέων, καθόσον ἐν τῇ πράξει τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν βλέπω τὰ ὀνόματα τῶν συγκροτούντων τὴν Ἐπιτροπὴν, οὔτε τοὺς λόγους τῶν κωλυμάτων αὐτῆς, ἢ τῆς μὴ ἐμφανίσεως τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου, τὸ ὁποῖον παρέχει τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἐγένετο σκοπίμως διὰ νὰ καλυφθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ἠδύνατο νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Ἐφορ. Ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ἀπὸ τὸν δεῖνα καὶ δεῖνα ὡς ἀναπληρωματικὰ μέλη, ἐπελήφθη κλπ. Δὲν ἀρκεῖ δὲ τοῦτο· κατόπιν βλέπω καὶ τὰς δύω ὑπογραφὰς καὶ τοῦ θεωρουμένου ὡς ἀπόντος καὶ ἐκείνου, ὅστις τὸν ἀνεπλήρου, ὡς δῆθεν ἀπόντα. Ναὶ, λέγουσιν, ἀλλ’ ἠξεύρετε τί συμβαίνει ἐδῶ; Ἔγεινε λάθος.

§252ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἰς ποίαν πρᾶξιν ἐγένετο αὐτό; Εἶναι τρία μόνον μέλη.

§253ΖΕΖΑΣ. Ἀδιάφορον, δὲν ἐξετάζω πόσοι ὑπογράφουν, ἀλλὰ πόσοι παρευρίσκοντο, πόσοι ἐνήργουν, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰς ὑπογραφάς· ὁ Μπέσας, ὁ Μουρίκης, ἐνῷ λέγουν ὅτι ὁ Μουρίκης ἀνεπλήρου τὸν Μπέσαν ἀπόντα.

§254ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀφοῦ λέγουν, ὅτι εἶναι τρία μέλη, διατί δὲν ἀναγινώσκετε τὴν πρᾶξιν;

§255ΖΕΖΑΣ. Ἀλλὰ λέγει ὅτι ἔλαβε χώραν κατὰ παραδρομήν· ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι εἷς συλλογισμὸς ἰδικός σας, ἀλλὰ δι’ ἐμὲ δὲν εἶναι οὐ μόνον ὑποχρεωτικός, ἀλλ’ οὔτε ὀρθός· ἐγὼ συνάγω τὸ ἐναντίον καὶ νομίζω, ὅτι ἔχω δίκαιον. Εἰς ποίας ἀποδείξεις θὰ τρέξω, ὅταν δὲν μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ μορφώσω τὴν πεποίθησίν μου ἐκ τῶν τεκμηρίων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα; Ὅταν λοιπὸν μᾶς φέρουν νὰ ἐξελέγξωμεν, νὰ δικάσωμεν ἐπὶ μιᾶς ἐκλογῆς καὶ μᾶς λέγουν, ἀπόδειξις δὲν ὑπάρχει, τεκμήρια δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, τότε πόθεν θὰ ἀντλήσωμεν τὰς ἀποδείξεις, ποῦ θὰ στηρίξωμεν τὴν κρίσιν μας, τὴν ἐτυμηγορίαν μας; Λέγουν διαφέρει τὸ μελάνι τῆς ὑπογραφῆς· καὶ εἰς αὐτὸ ἐπρόσεξα, ἀλλὰ δὲν εὗρον αὐτὴν τὴν διαφοράν. Πρῶτον, κύριοι, διότι δὲν ὑπάρχει πραγματικὴ διαφορὰ, καὶ αὔριον, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, ἠμπορεῖ ἕκαστος νὰ τὸ παρατηρήσῃ ἐπισταμένως, καὶ δεύτερον αὐτὸ εἶναι κοινότατον πρᾶγμα, ὅτι ἀπὸ τὸ αὐτὸ μελανοδοχεῖον λαμβάνοντες πολλοὶ καὶ ἀναλόγως τῆς πιέσεως ἐπὶ τοῦ χάρτου τὰ κονδύλια δίδουν βαθύτερον χρῶμα ἢ ἐλαφρότερον εἰς τὴν ὑπογραφήν των. Ὑπάρχει λοιπὸν τόσον καταφανὴς ἡ διαφορὰ, ὥστε νὰ ἀμφιβάλλωμεν; Μήπως εἶναι μὲ μαῦρο μελάνι ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη μὲ ἄσπρον; ἐξ ἐναντίας, εἶναι μὲ τὸ ἴδιον. Ὥστε βλέπετε ὅτι αἴρεται αὐτὸς ὁ συλλογισμὸς μόνος του. Ἑπομένως ἐπαρκῶς, ἐπαναλαμβάνω, ἀποδεικνύονται, ὄχι πλέον τεκμαίρονται, ὅτι ἔλαβον χώραν αὐτὰ τὰ πράγματα· ἔχω δὲ καὶ ἐγὼ πληροφορίας καὶ ἠξεύρω, ὅτι πολλὰ πρόσωπα ὑπῆγαν καὶ ἐψηφοφόρησαν καὶ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ ἀπὸ ἀλλοῦ, ὄχι μόνον εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας. Ἀλλὰ λέγει, θὰ προσβάλλωμεν ὅλους οἱ ὁποῖοι ἐξελέχθησαν καὶ ἀντεπροσώπευσαν, ὅπως ἔπρεπε τὴν πρωτεύουσαν εἰς προηγουμένας ἐκλογάς; Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν τοὺς προσβάλλομεν διόλου, διόλου δὲν δικάζομεν ἐπὶ ἐκείνων τῶν ἐκλογῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς παρούσης, λέγοντες ὅτι ἡ προκειμένη ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως· ἑπομένως δὲν ὑβρίζομεν τὸν βουλευτὴν τοῦ 1868, ἢ τοῦ 1872, ἢ τοῦ 1873, οὐδὲ τοὺς κυρίους ἐδῶ δὲν προσβάλλομεν διόλου, ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἡ ἐκλογή των δὲν εἶναι νόμιμος. Ἀλλὰ, κύριοι, κατεμηνύθησαν καὶ μέλη τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ νομίζω, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν, ἐὰν δὲ μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, εἶναι εἷς Ματζαθῖνος.

§256ΡΑΛΛΗΣ. Παπαῤῥηγόπουλος καὶ Ματζαθῖνος.

§257ΖΕΖΑΣ. Ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ὁ καλλήτερος ἄνθρωπος.

§258ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἀπὸ τοὺς σπουδαιοτέρους τραπεζίτας τῶν Ἀθηνῶν.

§259ΖΕΖΑΣ. Τὸν σέβομαι. Εἴμεθα ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου· καὶ βλέπω τὴν μήνυσιν δοθεῖσαν, διαρκουσῶν τῶν ἐκλογῶν.

§260ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ μέρους τίνος; Δώσατε αὐτὴν τὴν διασάφησιν· ἐκ μέρους τινὸς Οἰκονομίδου.....

§261ΖΕΖΑΣ. Ἄλλο εἶναι ἐκλογεὺς καὶ ἄλλο ἀξιωματικὸς· εἶναι ἀξιοπιστότερος.

§262ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Τότε..... (θόρυβος) ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἴμεθα στρατιωτικοὶ, ἐὰν στερεώσῃ αὐτὴ ἡ διάκρισις μεταξὺ στρατιωτικῶν καὶ μή... Ὅλοι εἴμεθα Ἕλληνες....

§263ΖΕΖΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὡς ἄνθρωποι ὀφείλομεν νὰ σεβώμεθα πρῶτον τὸν ἑαυτόν μας καὶ ἔπειτα τοὺς ἄλλους, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς καὶ τίμιοι καὶ νὰ ἐκπληρῶμεν τὸ καθῆκόν μας· μοὶ φαίνεται, ὅτι ἐκτὸς τῆς ἠθικῆς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει αὐτὸ εἰς πάντα ἄνθρωπον, ὑπάρχει καὶ ἄλλος ἀκόμη λόγος διὰ τὸν ἀξιωματικὸν νὰ μὴν ἐκτίθηται εὐκόλως οὔτε νὰ ἐξομοιοῦται ὄχι μὲ τοὺς ἔχοντας τ’ ἀνωτέρω προσόντα, ἀλλὰ μὲ τὸν τυχόντα.

§264ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι εἶναι ὅλοι ἴσοι· καὶ ὁ ἔσχατος πολίτης ἔχει τὰ αὐτὰ δικαιώματα (θόρυβος).

§265ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἀπολύτως, μάλιστα· σεῖς κάμνετε αὐτὴν τὴν διάκρισιν, ὅτι εἶναι μέγας τραπεζίτης (θόρυβος).

§266ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε εἰσηγητὰ, τί ἀπαντᾷ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καμπᾶ;

§267ΖΕΖΑΣ. Βλέπω, ὅτι ὑπάρχει μία μήνυσις κατὰ μελῶν τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸν ἀνακριτὴν, διαρκούσης τῆς ἐκλογῆς.

§268ΡΑΛΛΗΣ. Τί λέγει;

§269ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ τί ἀπαντᾷ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καμπᾶ;

§270ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Θὰ τὰ εἴπῃ.

§271ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν τὰ λέγει....

§272ΖΕΖΑΣ. Ὅλα ἤθελα νὰ τὰ εἴπω· ἀλλὰ διατί δὲν μὲ ἀφίνετε; διατί μὲ διακόπτετε;—Λοιπὸν, κύριοι, εἶναι καὶ αὐτὸ ἓν τεκμήριον....

§273ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν μᾶς λέγετε τί ἀπαντᾷ;

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι χρέος του ν’ ἀπαντήσῃ.

§275ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ὅσα σᾶς συμφέρουν εἴπατέ τα ἀκολούθως.

§276Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ὅπως θέλει.

§277ΖΕΖΑΣ. Δικαιολογῶ τὴν ψῆφόν μου.

§278ΡΑΛΛΗΣ. Ἄ! ἔχει ἀνάγκην δικαιολογίας, καλὰ λέγει.

§279ΖΕΖΑΣ. Δὲν ταράττομαι, κύριοι, μάλιστα συγχωρῶ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ ταράττωνται, διότι ἡ ἀλήθεια εἶναι πικρά.

§280ΤΙΝΕΣ. Πάλιν τὰ ἴδια· ἐξακολουθήσατε.

§281ΖΕΖΑΣ. Διότι εἶναι καὶ ἡ θέσις των τοιαύτη, ἀφοῦ δὲν ἠμποροῦν διὰ τῶν πραγμάτων ν’ ἀντιταχθῶσι.

§282ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀναγνώσατε, τί λέγει;

§283ΖΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐταράχθην, ὅτε ὁ κ. Κολιάτσος ἀνέγνω τὰ ἔγγραφα καὶ ὡμίλει ἐπὶ ὥρας.

§284ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀπήντων εἰς ὅ,τι μ’ ἐρωτήσατε.

§285ΖΕΖΑΣ. Μόνον ἐζήτησα διασάφησιν διὰ ζήτημα προσωπικόν. Λοιπὸν δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ διακόπτητε, πρέπει νὰ μὲ ἀκούσητε διὰ νὰ μὲ πολεμήσητε εὐκολώτερον. Λοιπὸν, κύριοι, ὅταν ἔχω αὐτὰ τὰ τεκμήρια, αὐτὰς τὰς ἀποδείξεις, τὰ ὁποῖα σᾶς προεξέθηκα, πείθομαι ὅτι πράγματι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως. Καὶ θέλετε ἀκόμη καὶ ἓν ἄλλο τεκμήριον; Ἐὰν παρατηρήσητέ τινα πρακτικὰ τῶν τμημάτων, θὰ τὰ ἴδητε μὲ τόσους χαρακτῆρας γεγραμμένα, ὥστε δὲν ἠξεύρετε ποῖος τὰ ἔχει γεγραμμένα (θόρυβος). Ὅταν παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὴν πρωτεύουσαν δὲν ἐτηρήθη κἀμμία τάξις εἰς τὴν ψηφοφορίαν εἰς τὴν τήρησιν τῶν πρακτικῶν της, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν, ὅτι θὰ μεταδώσω τὴν πεποίθησίν μου εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλουν ν’ ἀκούσωσι. Πιθανὸν νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ διὰ μερικοὺς, ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Τάλλης χθὲς, ὅτι δὲν λαλεῖ δι’ ἡμᾶς, θὰ φθάσῃ εἰς ἀπόνοιαν, ἐὰν πιστεύσῃ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ πείσῃ· ἐν τούτοις ἐλάλησεν ἐπὶ ὥρας ἱκανάς. Ἀλλὰ δὲν θέλετε νὰ πεισθῆτε ὑμεῖς ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα; εἶναι δικαίωμά σας· τὸ ἴδιον δικαίωμα ἔχει καὶ ὁ κύριος Μαυρομιχάλης καὶ πᾶς ἄλλος. Κύριοι, κατατρίβομεν χρόνον ἐπὶ ματαίῳ· διότι ἂν ἠθέλομεν νὰ διεξαγάγωμεν τὰς συζητήσεις μας ἐν ἀπαθείᾳ καὶ μὲ ψυχρότητα, ἠδυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα καὶ ταχύτερον καὶ εὐκολώτερον. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ νουθετήσω κἀνένα, διότι οὔτε τὸν λόγον ἔχω, οὔτε τὴν πεῖραν, καὶ πρὸ πάντων βλέπω παρακαθήμενα πρόσωπα σεβαστὰ καὶ ἐξέχοντα· ἀλλ’ ἀναγκάζομαι ν’ ἀπαντήσω δι’ αὐτῶν τῶν λέξεων εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ διακόπτουν. — Λοιπὸν εἶπον............ ὅτι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν, ἐπαρκῶς τεκμηριοῦνται καὶ ὑποστηρίζονται καὶ ἐκ τῆς προφορικῆς αὐτῶν ἀναπτύξεως ἐν τῷ τμήματι, καὶ ἐκ τῆς διαμειφθείσης ἐν γένει ἀλληλογραφίας, καὶ ἐκ τῶν ἐν τοῖς πρακτικοῖς φαινομένων, ὥστε οἱ λόγοι τῆς ἀκυρώσεως δὲν εἶναι μόνον τυπικοί, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικοί. Ἐὰν, ἐπαναλαμβάνω, ἐστηριζόμεθα ἐπὶ τοῦ καταλόγου, ἠδυνάμεθα νὰ θεμελιώσωμεν ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἰδέας, ἀλλὰ δὲν στηριζόμεθα ἐπ’ αὐτοῦ. Ἕνα λόγον ἀναφέρομεν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε κατάλογος. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ ζήτημα, ἐὰν, ὑπάρχοντος ὁριστικοῦ καταλόγου, δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν αὐτοῦ· διότι ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι δὲν εὕρομεν κατάλογον ὁριστικὸν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἑπομένως ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως. Ἐὰν, κύριοι, ἦτον αὐτὸς καὶ μόνος ὁ λόγος—μολονότι, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι λόγος σπουδαῖος καὶ οὐσιώδης, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ προσέχῃ πολὺ ἡ Βουλὴ—ἐὰν ἦτον αὐτὸς καὶ μόνος ὁ λόγος, ἴσως θὰ ἐφαινόμεθα καὶ ἐπιεικέστερεροι· ἀλλ’ ἐπείσθημεν ἐν συνειδήσει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος οὐ μόνον διὰ λόγους τυπικοὺς, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους οὐσιαστικούς. Ἡμπορεῖ, ὅστις θέλει νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ· ἔχει χωριστὰ τὴν συνείδησίν του καὶ εἶναι ἰδικός του λογαριασμός.

§286ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἶναι ὅμως καὶ τῆς κοινωνίας ἡ συνείδησις, νὰ κρίνῃ μεταξὺ τῶν μὲν καὶ τῶν δέ.

§287ΖΕΖΑΣ. Μάλιστα, κύριε Σαράβα, ἡ κοινωνία ἂς κρίνῃ.

§288Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μὴ διαβουκολῶμεν ὅμως τὴν κοινωνίαν.

§289ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἀκυρώσατε ὅλους τοὺς ἄλλους δήμους ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν· δὲν μᾶς μέλλει. Ἀλλὰ θέλετε ν’ ἀκυρώσητε τὸν δῆμον τῶν Ἀθηναίων διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ ἐκλογὴ μετὰ ἓξ καὶ ὀκτὼ μῆνας (θόρυβος).

§290ΖΕΖΑΣ. Ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Βαλασόπουλος, ὅτι διαβουκολοῦμεν τὴν κοινὴν γνώμην, διότι, ἐὰν ἠκυρόναμεν τὸν κατάλογον, ἐὰν τὸν ἐῤῥίπταμεν tampour battant, μάλιστα· ἀλλ’ ἡμεῖς προτείνομεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ὅπερ ἠδυνάμεθα καὶ ἐδικαιούμεθα νὰ προτείνωμεν καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ τὸ ζήτημα τοῦ καταλόγου.

§291ΖΩΧΙΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὤ! βέβαια, βέβαια.

§292ΖΕΖΑΣ. Εἶναι καὶ αὐτὸς εἷς λόγος· διατί ταράττεσθε;

§293ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν ταραττόμεθα.

§294ΡΑΛΛΗΣ. Γελῶμεν, δὲν ταραττόμεθα.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, μὴ διακόπτητε.

§296ΖΕΖΑΣ. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν ἐνυπῆρχε μόνος ὁ λόγος αὐτὸς, ἠμπορούσαμεν, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰς παρατηρήσεις τοῦ κυρίου Λέκα, νὰ σταθῶμεν εἰς τὸ πεδίον αὐτό· ἀλλ’ εἶπα, ὅτι εἶναι εἷς λόγος μεταξὺ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔπεισαν, ὅτι εἶναι ἀκυρωτέα ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου αὐτοῦ. — Εἶναι δὲ ἀκόμη καὶ ὁ τελευταῖος λόγος, ὅστις, κατ’ ἐμὲ, ἔχει καὶ αὐτὸς τὴν ἰσχύν του, ὁ τῆς διαλογῆς. Ὁ νόμος ὥρισε τοὺς τύπους ἐκείνους, καθ’ οὓς γίνεται ἡ διαλογὴ διὰ νὰ παρέχῃ ἀπόδειξιν ἁγνὴν, ἡ δὲ ἐγκύκλιος τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. ὑπουργοῦ τοῦ ἔτους 1865 ἔδωκε καὶ περαιτέρω ἑρμηνείαν καὶ συνέταξε καὶ ὑποδείγματα· κατὰ δὲ τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν ἑκάστη διὰ τοῦ ἄβακος καταμέτρησις πρέπει νὰ μονογράφηται ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ ὑπὸ τῶν παρόντων ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων των. Τὸ ἄρθρ. 57 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν περιέχει τοιαύτην ῥητὴν διάταξιν, καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ δώσωμεν μίαν ἑρμηνείαν ἄλλην ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ ἐγκύκλιος τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, πάλιν κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ἐδάφ. 4ον, πρέπει νὰ πιστοποιῆται ἑκάστης κάλπης ἡ διαλογή. Ὅταν λοιπὸν αὐταὶ αἱ διατυπώσεις δὲν ἐφυλάχθησαν, νομίζω, ὅτι δικαιοῦται πᾶς τις νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν παρέχουν ἀναμφισβήτητον ἀπόδειξιν αἱ πράξεις αὗται τῆς διαλογῆς.

§297ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει τοιαύτη ἔνστασις;

§298ΖΕΖΑΣ. Ὑπάρχει.

§299ΡΑΛΛΗΣ. Ποῦ;

§300ΖΩΧΙΟΣ. Ἀφοῦ δὲν θέλει, ἂς μὴ τὸ εἴπῃ.

§301ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἀλλά, κ. Ζωχιὲ, μᾶς κατηγοροῦν καὶ πρέπει νὰ τὰ λέγουν.

§302ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἔνστασις.

§303Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νομίζετε, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἔνστασις;

§304ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἆ! τότε μάλιστα εἴπατέ τὸ ἔτσι.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν λέγει περὶ ἐνστάσεως, κ. Κολιάτσε, ἀλλ’ ὅτι αὐτὰ λέγουν τὰ χαρτιά.

§306ΖΕΖΑΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ὅταν αὐταὶ αἱ διατυπώσεις δὲν ἐτηρήθησαν καὶ ὅταν δὲν ἔρχεται εἷς μόνος λόγος τῆς ἀκυρώσεως μιᾶς ἐκλογῆς, μοὶ φαίνεται, ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων δύναται ἕκαστος πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς πεποιθήσεώς του, τῆς ἰδέας του, νὰ λαμβάνῃ καὶ ἐξ ἐπαγγέλματος ὑπ’ ὄψιν του οἱανδήποτε ἔλλειψιν, ἥτις ἤθελε τῷ παρουσιασθῆ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἐκτὸς τοῦ Αʹ. τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐτηρήθησαν αὐταὶ αἱ διατυπώσεις, εἰς τὰ ἄλλα τμήματα ὄχι μόνον δὲν ἐτηρήθησαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἓν τῶν τμημάτων οὔτε ἐπιστοποιήθη τὸ ἀποτέλεσμα ἑκάστης κάλπης χωριστά.

§307ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§308ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διαβάσατε τὸ 57 ἄρθρον.

§309ΡΑΛΛΗΣ. Λέγει μόνον, ὅτι «ἀνοιχθείσης τῆς κάλπης....» δὲν λέγει πιστοποιεῖται.

§310ΖΕΖΑΣ. Θὰ ἀπαντήσω.

§311ΡΑΛΛΗΣ. Διαβάσατε τὸ ἄρθρον.

§312ΖΕΖΑΣ. Αὐτὸ προσπαθῶ νὰ κάμω.

§313ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι τὸν νόμον, ἀλλὰ τὸ πρακτικὸν διαβάσατε.

§314ΡΑΛΛΗΣ. Ἄρθρον 60. Διαβάσατέ το.

§315ΖΕΖΑΣ. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μεταβάλλουν γνώμην εὐκόλως, διότι σκέπτομαι πολὺ πρὶν ἢ τὴν σχηματίσω· ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κ. Μαυρομιχάλης νὰ τῷ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς, ὅ,τι εἶπε.

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε, ὅτι δὲν κουράζεται μὲ τὰς ὁμιλίας σας, ὥστε σιωπήσατε· δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ σᾶς ἀκούωμεν νὰ κάμνητε διαλόγους εἰς πᾶσαν λέξιν.

§317ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν ἐμποδίζομεν τίποτε, κ. Πρόεδρε. Εἴπομεν ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ κύριον ἄρθρον περὶ διαλογῆς.

§318Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρετε; Ἀφοῦ τὸ ἠξεύρετε, εἶναι περιττόν..... (θόρυβος).

§319ΖΕΖΑΣ. Βλέπετε ὅτι ἐτήρησα τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς ἔδωκα, νὰ μὴν εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, ἀφορώσας τὰ προσωπικὰ, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν, οὔτε νὰ ἀκολουθήσω τὰς ἐκδρομὰς, τὰς ὁποίας οἱ ῥήτορες οἱ πρὸ ἐμοῦ ἔκαμον, ἄλλοι μὲν ποιήσαντες ἔκκλησιν εἰς τὸν πατριωτισμὸν, ἄλλοι δὲ εἰς τὴν συνείδησιν, καὶ ἄλλοι εἰς τὴν ἐξευμένισιν τῆς κοινῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἐθυμίασαν διὰ νὰ τὴν πλανήσωσι καὶ τὴν ἐξαπατήσωσιν, ἀλλ’ ἠρύσθην τὰς σκέψεις μου, τὰ ἐπιχειρήματά μου, ἁπλῶς ἀπὸ τὰ πράγματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἔπεισαν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τμήματος, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἀθηναίων εἶναι ἀκυρωτέα. Καὶ ταῦτα μὲν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ἀθηναίων. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐστηρίχθη ἡ πλειοψηφία ἡμῶν μόνον εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Ῥάλλη διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Κρωπίας· ἐν τῇ ἐκθέσει μας ἀναφέρονται καὶ ἐν τῇ σχετικῇ δικογραφίᾳ ὑπάρχουν ἐνστάσεις 9 ἐκλογέων, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν. Ἐπείσθημεν, κύριοι, ἐκ τῶν ἀναφερομένων, ὡς λαβόντων χώραν εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας, ὅτι ἐνεργήθη καὶ ἐκεῖ οὐχὶ νομίμως ἡ ἐκλογὴ, ἴσως δὲ...

§320ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀκούομεν, δυνατώτερα.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ κάμνητε ὁμιλίας μεταξύ σας, ἵνα ἀκούητε.

§322ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ ἐπαναλάβητε.

§323ΖΕΖΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου αὐτοῦ, εἶναι ἄκυρος, ἐπίσης καὶ ἡ τοῦ δήμου Ἀχαρνῶν.

§324ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας νὰ εἴπητε πρῶτον, διότι θέλομεν ν’ ἀκούσωμεν ὁποῖοι εἶναι οἱ λόγοι τῆς ἀκυρώσεως.

§325ΖΕΖΑΣ. Οἱ λόγοι εἶναι ὅτι τὰ ἐν ταῖς δοθείσεσιν ἐνστάσεσιν ἀναφερόμενα.....

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρετε νὰ ἀναγνώσητε, ἀλλὰ περιμένετε βοήθειαν ἀπὸ τὸν κ. Ζέζαν.

§327ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν δὲν ἔχετε λόγους ἀκυρώσεως;

§328ΖΕΖΑΣ. Σᾶς εἶπον.

§329ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖοι;

§330ΖΕΖΑΣ. Ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο νομίμως....

§331ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διατί;

§332ΖΕΖΑΣ. Καὶ δὲν ἐστηρίχθημεν εἰς τὰς ἐνστάσεις τοῦ κ. Ῥάλλη, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν....

§333ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τὸ τμῆμα δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἔνστασις· ὁ κ. εἰσηγητὴς εἶπε, ὅτι ἐβασίσθη εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ κυρίου Ῥάλλη (θόρυβος). Κἀμμία ἄλλη ἔνστασις δὲν ὑπῆρχε· μόνον ὁ κ. Ῥάλλης ἔδωκεν ἐνστάσεις.

§334ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί λέγει ἡ ἔνστασις αὕτη; Ὀφείλετε νὰ ἐκθέσητε τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν τὸ τμῆμα, διὰ νὰ μορφώσῃ τὴν πεποίθησίν του, διὰ ν’ ἀκούσωμεν καὶ ἡμεῖς.

§335ΖΕΖΑΣ. Ἰδοὺ οἱ λόγοι.

§336ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπείσθημεν λέγετε εἰς τοὺς λόγους, οὐχὶ τοῦ Ῥάλλη, ἀλλὰ τῶν ἄλλων καὶ διὰ τοῦτο εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Αὐτὰ εἶναι παραλογισμοὶ, μὲ συγχωρεῖτε.

§337Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μάθετε, κ. Ζέζα, καὶ σεῖς νὰ ὁμιλῆτε οὕτω.

§338ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μάθετε καὶ σεῖς. Ὅταν μᾶς λέγετε ὅτι ἔτσι κάμνομεν, διότι ἔτσι τὸ θέλομεν.

§339ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἄλλαι ἐνστάσεις δὲν ὑπάρχουν κ. εἰσηγητά; Παρακαλῶ εἰς τὴν τιμήν σου νὰ μὲ εἴπῃς δὲν σὲ ἠρώτησα ἐγὼ ἐὰν ὑπάρχουν; (θόρυβος) Εἰς τὸ τμῆμα δὲν ἐδόθησαν ἄλλαι ἐνστάσεις, ἀλλὰ θέλομεν νὰ λέγωμεν μόνον ὅτι ὑπάρχουν διὰ νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ὑπάρχουν δῆθεν, ἐνῷ δὲν ὑπάρχουν.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσμείνατε, κύριοι, νὰ σᾶς δώσῃ πληροφορίας.

§341ΖΕΖΑΣ. Διὰ τὸν δῆμον Κρωπίας ἐδόθησαν ἐνστάσεις.

§342ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀπὸ ποῖον εἶναι ἡ ἔνστασις αὕτη;

§343ΖΕΖΑΣ. Ὑπὸ ἑνὸς Πολυχρόνου, Τ. Ε. Λέκα καὶ ἐννέα ἄλλων ἐκλογέων.

§344ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τώρα ἐδόθη ἡ ἔνστασις αὐτή.

§345ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐγὼ ζητῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔνστασις, κ. πρόεδρε, πρόκειται νὰ μορφώσω πεποίθησιν.

§346Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πήγαινε ἐκεῖ νὰ τὴν ἀναγνώσῃς, δὲν ἔχεις τὸν λόγον.

§347ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ σεῖς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διακόπτητε (θόρυβος.)

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχεις τὸν λόγον, ζήτησε τὸν λόγον.

§349ΜΠΟΥΤΟΣ (πρὸς τὸν Α. Βαλασόπουλον). Τὸν εὐταξίαν μᾶς κάμνεις σύ;

§350ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν μὲ ἀφίνετε νὰ εἴπω τί ζητῶ;

§351ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Λέγουν νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἔνστασιν, δὲν θέλει· θὰ τὴν ἀναγκάσετε σεῖς· κατόπιν θὰ ὁμιλήσω ἐγὼ περὶ αὐτοῦ.

§352Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε τὸν κ. Ζέζαν νὰ ὁμιλήσῃ.

§353ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε πρόεδρε.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν Σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§355ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θέλω νὰ μάθω πόσοι πρόεδροι εἶναι ἐδῶ. Πρέπει νὰ μὲ ἀκούσητε διὰ νὰ μάθητε τί ζητῶ.

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν Σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§357ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν ζητῶ τὸν λόγον.

§358ΖΕΖΑΣ. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω....

§359Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν δῆμον τῆς Κρωπίας εἶσθε, κύριε Ζέζα;....

§360ΖΕΖΑΣ. Ἐδόθησαν ἐνστάσεις κατὰ τοῦ δήμου Κρωπίας, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως καὶ ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ καλπονόθευσις· ὑπάρχει καὶ μία ἔνστασις τοῦ κ. Ῥάλλη, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἀνεκάλεσε, διότι εἶδεν τὰ ἀποτελέσματα ὅτι δὲν ἦσαν, ὅπως τὰ ἐνόμιζε διὰ τὴν κάλπην του εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζεν, ὅτι πραγματικῶς ἐγένετο νοθεία. Μόνον μὲ τὸν κ. Ῥάλλην δὲν ἐσυμφωνήσαμαν ὡς πρὸς τὸν διαπράξαντα τὴν καλπονόθευσιν, διότι ὁ κ. Ῥάλλης λέγει ὅτι τὴν ἔπραξεν εἷς ἀξιωματικός, τὸ δὲ δικαστήριον εἶπεν ὄχι. Λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ῥάλλης καὶ σχετίζοντες αὐτὰ μὲ τὰς ἐνστάσεις τῶν λοιπῶν ἐνισταμένων, ἐπείσθημεν ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν δὲν ἐγένετο νομίμως. Αἱ ἐνστάσεις εὑρίσκονται εἰς τὰ χαρτιά, τὰ ὁποῖα κάθε βράδυ λαμβάνει, τῇ συγκαταθέσει τοῦ προεδρείου εἰς τὴν οἰκίαν του ὁ κ. Ῥάλλης.

§361ΡΑΛΛΗΣ. Ἠξεύρετε ὅτι δύο βραδυαῖς ἐπῆρα τέσσαρα ἔγγραφα.....

§362ΖΕΖΑΣ. Ἐπίσης καὶ ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀχαρνῶν· τὴν ἀνατροπὴν τοῦ ἄβακος ἐθεώρησεν ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος, ὅτι δὲν ἀποδεικνύει γνήσιον τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ψηφοφορίας, καὶ ἑπομένως ἐπροτείναμεν νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία ὡς πρὸς τὸν δῆμον αὐτόν. Δὲν εἶναι, κύριοι, κἀνεὶς λόγος προσωπικός, ὁ ὁποῖος μᾶς ἠνάγκασε οὔτε διὰ τὸν ἕνα, οὔτε διὰ τὸν ἄλλον δῆμον νὰ προτείνωμεν τὴν ἀκύρωσιν· διότι τὸ ἀγκάθι, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Κολιάτσος χθὲς, δὲν τὸ ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν. Διατί νὰ τὸν ἀποκλείσωμεν; Ἐὰν ἠθέλομεν νὰ τὸν ἀποκλείσωμεν διὰ μιᾶς παρανομίας, δὲν εἶναι εὐκολώτερον νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος καὶ δέον νά ἐπικυρωθῇ ὑπὲρ τοῦ κυρίου Κωστῆ; Ἀφοῦ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τὸ μεγαλείτερον, δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τὸ μικρότερον; Αὐτοὶ εἶναι, κύριοι, οἱ λόγοι διὰ νὰ μὴ μακρηγορῶ περισσότερον, διότι καὶ ἄλλοι βουλευταὶ θὰ διαδεχθοῦν τοὺς ἀντικρούσοντας βουλευτάς. Θὰ ὁμιλήσουν καὶ ἐκτενέστερον καὶ καλλίτερον καί θὰ σᾶς παρουσιάσουν καὶ αὐθεντικὰς ἀποδείξεις περὶ τῆς εἰκονικῆς ψηφοφορίας.

§363ΜΠΟΥΤΟΣ. Αἱ ἀποδείξεις θὰ ἔλθουν εἰς τὸ τέλος;

§364ΖΕΖΑΣ. Ἀρκεῖ νὰ ᾖναι ἀποδείξεις.

§365ΜΠΟΥΤΟΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν καιρὸν νὰ τὰς ἐξετάσωμεν.

§366ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰδοποιεῖσθε ὅμως τότε, ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις.

§367Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τάσις πρὸς ἐξακολούθησιν ὑπάρχει, ὥστε δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν θέλετε νὰ παρατείνετε...

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλεῖσθε νὰ παύσητε τοὺς διαλόγους.

§369ΖΕΖΑΣ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι ἐν περιλήψει, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τμήματος, ὅτι ἡ ἐκλογὴ καὶ εἰς τοὺς 3 αὐτοὺς δήμους εἶναι ἄκυρος. Αὐτὸ ἐπροτείναμεν εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς, αὐτὸ ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καί τὸ προτείνω, καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ ἀποφασίσῃ (χειροκροτήματα).

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πετράκης ἔχει τὸν λόγον.

§371ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἀπερχόμενοι). Δὲν ἀντιλαμβανόμεθα πλέον, κ. Πρόεδρε, εἴμεθα πολλὰς ὥρας ἐδῶ.

§372ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν ἔρχεται ὁ κ. Ῥάλλης.

§373ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχήσω τώρα καὶ νὰ τελειώσω ἔπειτα ἀπὸ δύω ἢ τρεῖς ὥρας.

§374ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ δὲν ἐκουράσθη...; Ἡ Βουλὴ ἐπιμένει νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§375ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν θὰ ᾖναι ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε.

§376ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν.). Τί κάμνομεν, κύριε Πρόεδρε;

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουσι τὸν λόγον ὁ κύριος Πετράκης, Ῥάλλης, Κουμουνδοῦρος, Παραμυθιώτης.

§378ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Ἐκουράσθημεν, κύριε Πρόεδρε.

§379ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Τότε εἰς τὴν ψηφοφορίαν, κύριε πρόεδρε, ἀφοῦ δὲν λαμβάνουν τὸν λόγον.

§380ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν παραιτούμεθα τοῦ λόγου.

§381Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ.........

§382ΖΩΧΙΟΣ. Τί πράγματα εἶναι αὐτά; Ἐδῶ εἶναι 7 ἢ 8 πρωτόσχολοι.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θέλετε νὰ ἐξακολουθήσωμεν;

§384ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Ναί.

§385ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι.

§386ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν, κ. πρόεδρε.

§387ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἄλλο ἔργον δὲν ἔχομεν νὰ μένωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας, παρὰ διὰ νὰ ἐργαζώμεθα εἰς ἐθνικὰ συμφέροντα.

§388ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Ἔχει καὶ τὴν ὥραν της αὐτὴ ἡ ἐργασία. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, εἴμεθα κουρασμένοι, ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι.

§389ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Κύριε πρόεδρε, ἀναγνώσατε τὸν κατάλογον, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖοι δὲν θέλουν νὰ ἐργασθοῦν.

§390ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἀλλ’ ὁ ὑποβαλὼν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ προχωρήσωμεν, κύριοι.

§392ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔγεινεν ἔνστασις, κ. πρόεδρε, καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προχωρήσητε.

§393ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἔφυγαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ἂς ἀναχωρήσωμεν καὶ ἡμεῖς, διότι καὶ ἐγὼ θέλω νὰ ἔλθωμεν εἰς συζήτησιν.

§394ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Αὔριον, αὔριον.

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 καὶ 5|60 Μ. Μ.