1873.05.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

Τῆς 18 Μαΐου 1873.

(Παρασκευή).

(Ὥρα 9 Π. Μ).

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι τὸ ἑξῆς· διὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ βασιλικοῦ λόγου εἶναι οἱ κ. Νικ. Χατζόπουλος, Νικολ. Λεώπουλος, Θάνος Κανακάρης, Εὐστάθιος Ἡλιόπουλος, Θεμ. Παπακώστας, Λ. Κατσίγας καὶ Π. Μαυρομιχάλης, θὰ γείνῃ δὲ κλήρωσις ἐπὶ τῶν ἄλλων 4 μελῶν, τὰ ὁποῖα ἦλθον εἰς ἰσοψηφίαν. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι οἱ κύριοι Σ. Βαλαωρίτης, Ν. Λεώπουλος, Δ. Ζέγγελης, Ν. Σοῦστος, Ἀλ. Βάσσος, Στ. Μακρῆς, Σ. Οἰκονομόπουλος, Α. Δημητριάδης, Β. Βουδούρης, Ἰω. Ἀντωνιάδης, Ἀρ. Βαλέττας, Ὄθ. Πυλαρινὸς, Ἀρ. Κοντογούρης καὶ Δ. Βουλπιώτης· οἱ δὲ λοιποὶ ἦλθον εἰς ἰσοψηφίαν καὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν οἱ κύριοι Γεώργιος Καραβᾶς, Ἰωάν. Ἀνδρίτσου, Δ. Ζέγγελης, Εὐστ. Πεταλλᾶς, Σπ. Ζερβὸς, Ἰω. Τζιώτης, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν οἱ κ. Χ. Κανελλόπουλος, Ἀντ. Γεωργαντᾶς, Εὐστ. Ἡλιόπουλος, Γρηγ. Μαυρομαρᾶς, Ἀναστ. Δημητριάδης καὶ Ἀριστ. Μεντζελόπουλος, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῆς γεωργίας οἱ κύριοι Ν. Καναβὸς, Γ. Γεροθανάσης, Β. Μπούτουνας, Κ. Ἐπιφανίου, Γ. Μαλέας καὶ Ἀλκ. Παπαλουκᾶς, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν ναυτικῶν οἱ κύριοι Ν. Ἀγγελικάρας, Σπ. Μοντεσάντος, Ἰω. Δροσινὸς, Α. Καλκάνης, Γ. Δελλαπόρτας καὶ Μ. Καΐρης, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως ὁ Γ. Βακαλόπουλος παμψηφεὶ, Παν. Ἰατρὸς, Τηλ. Κουτρουβέλης, Ζήσης Ἰατρὸς, Σπ. Λογιωτατίδης καὶ Ἰωάννης Δεστούνης, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν οἱ κκ. Ἀναστ. Τρύφωνος, Μιχ. Χαριτάτος, Μ. Ἰγγλέσης, Κωνστ. Φλέσσας, Ἰωαν. Ἀνδρίτσου καὶ Κ. Παπᾶ Οἰκονόμου, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης οἱ κ. Ἀθ. Παραμυθιώτης, Ν. Στράτος, Β. Πήλλικας, Ἰω. Ζέρβας, Δ. Κυριακίδης καὶ Δ. Δημητριάδης, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν οἱ κκ. Π. Τζαμάλας, Χρ. Κατσικογιάννης, Μ. Βότσαρης, Γ. Τ. Θωμᾶς, Λ. Πετροπουλάκης καὶ Κ. Γιολδάσης, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν οἱ κκ. Σ. Βαλαωρίτης, Θ. Κανακάρης, Ν. Χατζόπουλος, Ὄθ. Μακρυγιάννης, Γ. Προβελέγιος καὶ Γ. Κάγκας, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν οἱ κκ. Κωνστ. Δυωβουνιώτης, Ἰωάν. Σαφάκας, Α. Μιχαλόπουλος, Γ. Κούστας, Ν. Φαρμάκης καὶ Δ. Δελλαπόρτας, καὶ οἱ λοιποὶ θὰ κληρωθῶσιν. Ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς οἱ κ. Γ. Λάπας, Ἀρ. Σακελλαρόπουλος, Ἠλ. Φλέσσας, Α. Οἰκονομόπουλος, Α. Πετραλιᾶς, Ἀρ. Ῥούκης, Χ. Χρυσόπουλος, Ἀγ. Χρυσόπουλος καὶ Κ. Θεοδώρου. Ὥστε ὅλη ἡ ἐπιτροπὴ ἐξελέχθη. Τώρα λοιπὸν θὰ κληρωθῶσιν οἱ ἰσοψηφοῦντες. Ἐγένετο ἡ κλήρωσις ὑπὸ τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Τσώκρη, καὶ ἔλαχον ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως ὁ κ. Ι. Ζαλλώνης. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ οἱ κ. κ. Π. Πετράκης, Ἰω. Βαλασόπουλος, Ν. Παπαμιχαλόπουλος, Σκαρλ. Σοῦτσος, Ἰωάν. Χατζίσκος, Δ. Τριγγέτας καὶ Ε. Κεχαγιᾶς. Ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν οἱ κ.κ. Στεφανόπουλος, Μπούμπουλης καὶ Ν. Παπαμιχαλόπουλος. Ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν οἱ κ.κ. Ἰω. Παπαζαφειρόπουλος, Ν. Τσώκρης καὶ Ἰω. Μαυρομιχάλης. Ἐπὶ τῆς γεωργίας οἱ κ.κ. Γ. Γεωργακόπουλος, Ἰω. Κυριακὸς καὶ Ι. Καπιτσίνης. Ἐπὶ τῶν ναυτικῶν οἱ κ. κ. Δ. Βαρβαρῖγος, Δ. Κουνουπιώτης καὶ Λ. Καραλίβανος. Ἐπὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως οἱ κ.κ. Ἰω. Ἰωάννου, Ἰω. Ζαλλώνης καὶ Πολ. Κωσταντᾶς. Ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν οἱ κ.κ. Γ. Βακαλόπουλος, Βασιλάκης Ἠλιοῦ καὶ Ἀργ. Διαμαντόπουλος. Ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης οἱ κ.κ. Κατσικόπουλος, Δ. Ῥάλλης καὶ Δ. Σαῤῥηγιάννης. Ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν οἱ κ.κ. Π. Μαυρομιχάλης, Γεώρ. Στάϊκος καὶ Σκαρλ. Σοῦτσος. Ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν οἱ κ.κ. Γερ. Βαλλιάνος, Ν. Λούντζης καὶ Δ. Τριγγέτας. Ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν οἱ κ.κ. Α. Μανοῦσος, Δ. Κλίμακας καὶ Ἰω. Δουλίδης.

§4ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πλήρης. — Ἐδόθη μία ἀναφορὰ ἑνὸς Σπυρ. Γ. Βουτσονᾶ, δημοσίου εἰσπράκτορος παρὰ τῷ ταμείῳ Λευκάδος, ἐξαιτουμένου ἵνα θεσπίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ὁ μισθὸς ὃν λαμβάνει δὲν ἀποκλείει τὴν πληρωμὴν τῆς συντάξεώς του. — Ὁ κ. Κοσσονάκος πρῶτος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§6ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κατὰ τὸν δῆμον Λαγείας τῆς Μάνης συνέβη πρό τινων ἡμερῶν ῥῆξις μετὰ πυροβόλων, τὸ γνωστὸν ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας εἶναι δύω ἀνθρωποκτονίαι. Κύριος γινώσκει, ἴσως καὶ ἡ κυβέρνησις, ἐὰν μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἐπηκολούθησαν καὶ ἄλλα δυστυχήματα· ὅλων τούτων αἴτιος εἶναι αὐτὴ ἡ Ἀρχὴ, εἶναι ἡ διαγωγὴ τοῦ ἐπάρχου Γυθείου τοῦ χορηγήσαντος ἐν’ ἀφθονίᾳ ἀδείας πρὸς οἰκοδόμησιν καὶ προκαλέσαντος μίαν μεγάλην πυργοποιΐαν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε διὰ τῆς ἀποστολῆς στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος, τὸ ὁποῖον παρεμπόδισε πάσας τὰς πρὸς ματαίωσιν τῶν ἐργασιῶν τῶν οἰκοδομούντων προσπαθείας τῶν ἐχόντων ἄμεσον συμφέρον πρὸς τοῦτο. Ὁ κ. ἔπαρχος, μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς τοῦτο μόνον, τὸ ὁποῖον λόγοι ὅλως διόλου φατριαστικοὶ ὑπηγόρευσαν εἰς αὐτὸν, νέας χορηγεῖ ἀδείας καὶ νέαν προπαρασκευάζει πυργοποιΐαν, ἥτις ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ τῆς ἐν λόγῳ ῥήξεως. Καὶ ἄλλοτε, κύριοι, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παραστήσω ἐν ὀλίγοις εἰς τὴν Βουλὴν τὰ κατὰ τὸν ἔπαρχον τοῦτον, ὅστις πᾶν ἄλλο δύναται νὰ ὀνομασθῇ παρὰ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, πᾶν ἄλλο παρὰ δημόσιος λειτουργός. Ὁ ἔπαρχος οὗτος εἶναι ὁ γνωστὸς Σακελλαριάδης, πρώην δημοδιδάσκαλος, ὅστις ἀπεβλήθη ἐκ τῆς θέσεως ἐκείνης λόγῳ ἠθικῆς, ἤδη δὲ εἶναι ἔπαρχος διοικῶν τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην πρὸς δυστυχίαν της· ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἶναι καθολοκληρίαν ἀφωσιωμένος εἰς τὸ προσωπικὸν συμφέρον καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις ἐπαρχιακῆς ἐπιῤῥοῆς εἶναι τὸ μόνον αὐτοῦ μέλημα, τὸ μόνον αὐτοῦ ἔργον· τὴν ὁδὸν ταύτην ἐξακολουθεῖ καὶ πορεύεται μετὰ τῆς μεγαλειτέρας ἀναισχυντίας καὶ ἄνευ συστολῆς πράττει τοῦτο διὰ λόγων καὶ ὑποστηρίζει δι’ ἔργων. Εἶναι, κ. Πρόεδρε, ὀδυνηρότατον καὶ ἀπελπιστικὸν νὰ διαδραματίζωνται τοιαῦται θλιβεραὶ σκηναὶ ἄνευ λόγου καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς Ἀρχῆς, καὶ ὑπ’ αὐτῆς ταύτης τῆς Ἀρχῆς νὰ διασαλεύεται, καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἡ τάξις καὶ νὰ προσβάλλεται ἡ ὑπόληψις τοῦ Κράτους ἕνεκα τοιούτων ἐμφυλίων ῥήξεων, κατὰ τὰς ὁποίας ἀνεγείρονται πυροβολοστάσια, τοποθετοῦνται πυροβόλα καὶ μάχαι, οὕτως εἰπεῖν, ἐκ παρατάξεως γίνονται. Παρακαλῶ τὴν κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν εὐαρεστῆται νὰ ἄρῃ τὸ μέγα τοῦτο σκάνδαλον καὶ ἀπαλλάξῃ τὸν τόπον τοιαύτης μάστιγος, τὴν παρακαλῶ νὰ διατάξῃ τὴν παῦσιν τῆς περαιτέρω ἐξακολουθήσεως τῶν ἔργων τῶν οἰκοδομικῶν καὶ νὰ μᾶς δώσῃ πᾶσαν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔχει περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§7Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἀνήκω εἰς τὴν ἰδίαν ἐπαρχίαν, δύναμαι νὰ δώσω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ κ. Κοσσονάκος ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν. Τῳόντι, κύριοι, διεδόθη ὅτι κατὰ τὸν δῆμον Λαγείας ἐγένετο ῥῆξις καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ συγγενεῖς τῶν ἐνδιαφερομένων, οἵτινες εὑρίσκονται ἐδῶ, ἐζήτησαν πληροφορίας τηλεγραφικῶς καὶ ἐτηλεγράφησαν ἀπὸ ἐκεῖ ὅτι οὐδεμία ῥῆξις καὶ ταραχὴ ἐγένετο· ὥστε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Κοσσονάκος εἶναι διαδόσεις τῶν ἐπιβατῶν, διότι χθὲς μὲ ἐβεβαίωσαν θετικῶς, ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον ἔλαβε χώραν, καὶ δὲν ἤξευρα ὅτι ὁ κ. Κοσσονάκος ἤθελε ζητήσει τοιαύτας πληροφορίας, ὥστε νὰ φέρω τὸ τηλεγράφημα καὶ νὰ τὸν βεβαιώσω. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἐὰν ἤθελε γείνει τοιοῦτόν τι, ἡ κυβέρνησις ἤθελεν ἔχει πληροφορίας. Περὶ δὲ τοῦ ἐπάρχου, τὸν ὁποῖον ἐκάκισεν ὁ κ. Κοσσονάκος, ά. δὲν διωρίσθη ἀπὸ τὴν παροῦσαν κυβέρνησιν, βʹ. εἶναι γνωστῆς ἱκανότητος καὶ ἀρετῆς, τιμώμενος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ κύριος Κοσσονάκος τὸν ἐκάκισε βεβαίως, διότι δὲν εἶναι φίλος του, ὅπως ὁ κ. Κατσικόπουλος ἐθρήνησε τὴν μετάθεσιν τοῦ κ. Παρασκευαΐδου, ὅστις ὡς ἀνακριτὴς διέταξε νὰ συλλάβουν τοὺς παθόντας καὶ οὐχὶ τοὺς ἐγκληματίας (θόρυβος). Ἐπὶ ὅλων τούτων ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν ἄλλων. Ποῦ λοιπὸν εἶναι αἱ φονικαὶ σκηναὶ καὶ τὰ πυροβολοστάσια, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνέφερε καὶ τὰ ὁποῖα ἐπαπειλοῦν νὰ καταστρέψουν τὸν τόπον;

§8ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐφονεύθη κἀνείς;

§9Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Οὔτε γάττα.

§10ΔΡΟΣΟΣ. (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν ἀναβαίνει τὸ βῆμα).

§11ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Πιστεύω ὅτι θὰ μὲ ἀναπληρώσῃ ὁ κ. ὑπουργός.

§12ΔΡΟΣΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἔχει κἀμμίαν εἴδησιν περὶ ταραχῆς μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς. Προχθὲς δύω συνάδελφοι ὑμῶν μοὶ ἀνήγγειλαν ὅτι ἀνεγείρονται οἰκοδομαὶ παρὰ τὰ κανονισμένα καὶ ἔσπευσα ἀμέσως νὰ τηλεγραφήσω εἰς τὸν Νομάρχην ἵνα προλάβῃ, ἔλαβον δὲ ἓν τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν κ. Νομάρχην τὸ ὁποῖον σᾶς τὸ ἀναγινώσκω. «Ἀριθ. 3180.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Ἀθήνας. Προκληθεισῶν παρ’ ἁρμοδίων ἐπάρχων πληροφοριῶν μὴ πρὸς Λακωνικὰς οἰκοδομὰς καθυστερουσῶν, εἰδοποιήσω ὑπουργεῖον ἅμα ληφθῶσι. Νομαρχία ἐπὶ διοικήσεώς μου οὐδενὶ ἐπέτρεψεν οἰκοδομῆσαι. Νομάρχης Λακωνίας Κ. Παγανέλης.» (Τὸ καταθέτει εἰς τὸ προεδρεῖον).

§13ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐνοήσαμεν τίποτε.

§14Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Γραμματεύς). Ἰδοὺ τί θέλει νὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν ἔχει νὰ δώσῃ πληροφορίας, διότι δὲν ἔλαβεν ἀκόμη ἀπὸ τοὺς ἐπάρχους καὶ ὅτι ἡ Νομαρχία ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του δὲν ἔδωκεν ἀδείας πρὸς οἰκοδομήν.

§15ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ ἡ Νομαρχία ἐκδίδει τὰς τοιαύτας ἀδείας, αὐτὸς λέγει ὅτι δὲν ἐξέδωκε τοιαύτας (θόρυβος).

§16ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Πρὸ πολλοῦ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς πυργοποιΐας ἐν Μάνῃ. Οἱ φίλοι τοῦ κ. Πετροπουλάκη, στηριζόμενοι εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ ἐπάρχου, ἐζήτησαν νὰ οἰκοδομήσουν παρὰ τῷ Ἀχελίῳ ἢ τῷ Ταινάρῳ· ἐκεῖ ἀνευρέθη μεταλλεῖόν τι σιδήρου, τὸ ὁποῖον φίλος μου τις Γρηγορακάκης ἐχορήγησεν εἰς τὸν κ. Νάζον, μὲ τὸν ὁποῖον συνεταιρίσθη. Ἄλλοι τοὺς ὁποίους δὲν συμπεριέλαβον μετόχους ἠθέλησαν βιαίως καὶ διὰ τῆς χειρός των νὰ καταλάβωσι τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατεμετρήθησαν ὑπὸ τοῦ μηχανικοῦ τοῦ κ. Νάζου· ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἠδύναντο νὰ κατορθώσωσι τοὺς σκοπούς των, ἀπευθύνθησαν πρὸς τοὺς φίλους των καὶ κατώρθωσαν διὰ τῆς συνδρομῆς τοῦ ἐπάρχου ν’ ἀνεγείρωσι πύργους εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἐμποδίσωσι πᾶσαν ἐνέργειαν τοῦ κυρίου τοῦ ἐδάφους κ. Γρηγορακάκη. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἠναγκάσθη ν’ ἀμυνθῇ κατὰ τοιούτων ἔργων σκοπούντων νὰ τοῦ ἀφαιρέσωσι πᾶσαν ἐλευθέραν ἐνέργειαν ἐπὶ τοῦ κτήματός του. Οἱ φίλοι ὅμως τοῦ κ. Πετροπουλάκη ἤρχησαν νὰ οἰκοδομῶσι καὶ ᾠκοδόμησαν πολλοὺς πύργους· ἐννοεῖτε ὅτι τοῦτο δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ ἐπιφέρῃ ῥῆξιν. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. ἔπαρχος, τὸ ποιὸν τοῦ ὁποίου εἶναι ὁποῖον τὸ παρέστησα καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ ὁ κ. Πετροπουλάκης...

§17ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τί νὰ ἀμφισβητήσω; νὰ ὁρίσετε τὰς πράξεις ποῖαι εἶναι.

§18ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ὅτι ἦτον δημοδιδάσκαλος καὶ ὅτι ἀπεβλήθη τῆς θέσεως αὑτοῦ ἕνεκα λόγων ἠθικῆς.

§19ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ποῖος τὸν διώρισεν; ὁ κ. Βούλγαρης.

§20ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ποῖος τὸν διώρισε, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον· ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ ποιοῦ του. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ ἔπαρχος ἐχορήγησεν ἐπισήμως τοιαύτας ἀδείας, ἠξεύρω ὅμως ὅτι οἱ οἰκοδομοῦντες ὑπεστηρίχθησαν ὑπὸ στρατιωτικῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλεν ὁ ἔπαρχος Γυθείου. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνέγνωσεν, ἀποδεικνύει ὅτι ἐνήργησεν ἄνευ ἀδείας τοῦ νομάρχου· στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα ἐπετήρει τὰς ἐργασίας τῶν οἰκοδομούντων κατὰ τοῦ κ. Γρηγορακάκη. Δὲν δύναται ὁ κ. Πετροπουλάκης νὰ συγκρίνῃ τὸν δικαστὴν Παρασκευαΐδην πρὸς τὸ αἰσχρὸν ἐκεῖνο ὄργανόν του, καθόσον ὁ Παρασκευαΐδης εἶναι ἀνώτερος πάσης μομφῆς καὶ ὡς τοιοῦτον πάντες τὸν ἐκτιμῶσιν ὅσοι τὸν γινώσκουσιν. Ἂν δὲ ὑμεῖς σήμερον τὸν μέμφεσθε καὶ ἐζητεῖτε τὴν ἐκ Σπάρτης ἀπομάκρυνσίν του, τὸ ἐπράξατε διότι δὲν ἔγεινεν ὄργανόν σας.

§21ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Οὔτε κατεδέχθην ποτὲ νὰ τὸν πλησιάσω.

§22ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔρχομαι νὰ ἀναιρέσω μόνον ὅσα ὁ κ. Κοσσονάκος εἶπε περὶ τοῦ κ. Σακελλαριάδου, διότι γνωρίζω ὅτι ἦτο δημοδιδάσκαλος, ἀλλὰ δὲν ἀπεβλήθη ἕνεκα λόγων ἠθικῆς· γνωρίζω ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸ ἔργον του πολὺ καλὰ καὶ ἔδειξεν ἱκανότητα οὐ τὴν τυχοῦσαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Κοσσονάκος, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε.

§23ΠΕΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν προχθὲς τοῦ ἐπέδειξα τηλεγράφημα εἰς ἐμὲ ἀπευθυνόμενον ἐκ Γυθείου ὑπὸ τοῦ κ. Γρηγορακάκη, τὸ ὁποῖον ἔλεγε «τὸ κανόνι βροντᾷ· δυστυχήματα ἐπισυμβήσονται, καὶ ἀπαιτεῖται ταχεῖα ἐνέργεια μήπως ἔχωμεν σπαραξικάρδια φαινόμενα.» Αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ εἴπῃ.

§24ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ εἶπον.

§25ΓΡΙΒΑΣ. (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Πρὸς πρόληψιν τούτων ὁ ἔπαρχος ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν τῆς φρουρᾶς, περὶ ἐνάρξεως δὲ ἐχθροπραξιῶν οὐδὲν ἀνηγγέλθη μέχρι τῆς ὥρας.

§26ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Τοῦτο ἐπιμένω νὰ πράξῃ ὁ κ. ὑπουργός· νὰ διατάξῃ τὸν ἔπαρχον νὰ παύσουν αἱ περαιτέρω ἐργασίαι τῶν οἰκοδομούντων (διάλογοι θορυβώδεις).

§27ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀπευθύνω κἀγὼ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μίαν ἐπερώτησιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν καὶ τὴν ἀρωγὴν ἀπάντων τῶν βουλευτῶν, πρὸ πάντων ἐκείνων τῆς λευκάδος. Ὁ γνωστὸς εἰς πολλοὺς ἀπὸ ὑμᾶς καὶ διὰ τὸν χαρακτῆρά του καὶ διὰ τὴν μετριοπάθειάν του, ὁ ἄλλοτε ἐπὶ πολλὰ ἔτη συνάδελφός μας κ. Σέρβος μοὶ ἀπηύθυνε τὰ ἑπόμενα· «Καὶ ἄλλοτε ἡ κυβέρνησις ἐπειράθη νὰ καταδιώξῃ τοὺς λεγομένους ὀφειλέτας τῆς Ἑπτανήσου διὰ δικαστικὰ ἔξοδα καὶ διατροφὴν τῶν ἐξορίστων τῆς χαμηλῆς καὶ ὑψηλῆς ἀστυνομίας! ἀλλ’ ἀείποτε τοῦτο ἀπεκρούσθη διὰ διαφόρους λόγους οὓς γινώσκεις.—Ἐσχάτως ὅμως ὁ ταμίας ἄνευ οὐδεμιᾶς προηγουμένης κοινοποιήσεως διέταξε κονάκια καὶ ἔσυρεν εἰς τὰς φυλακὰς πολλοὺς, διότι, ὡς λέγει, οὕτω διετάχθη παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν......»

§28Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐτηλεγράφησα καὶ ἀνεστάλη.

§29ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ Ἄγγελος Βλάχος ἀπελύθη;

§30Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§31ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πολὺ καλὰ, τότε δὲν προχωρῶ.—Ἠμπορῶ νὰ ἐρωτήσω ἂν τὸ ὑπουργεῖον ἐξέφρασεν ὁριστικὴν γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, πρῶτον, περὶ τῶν καταδιωχθέντων καὶ καταδιωκομένων διὰ νὰ πληρώσωσιν ἔξοδα διατροφῆς ὡς ἐξορισθέντες ὑπὸ τῆς ὑψηλῆς καὶ χαμηλῆς ἀστυνομίας;

§32ΤΙΝΕΣ. Τί ἐστὶ χαμηλὴ ἀστυνομία;

§33ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐκείνη, ἥτις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ καταδικάζῃ ἀνεκκλήτως εἰς τριῶν ἡμερῶν φυλάκισιν καὶ τεσσάρων ταλλήρων πρόστιμον καὶ νὰ ἐξορίζῃ μέχρις ὀκτὼ μηνῶν, ὄχι ἀορίστως ὡς ἡ ὑψηλὴ ἀστυνομία. Τώρα αὐτοὶ οἱ καταδικαζόμενοι ἀπὸ τὴν ὑψηλὴν ἢ χαμηλὴν ἀστυνομίαν οὐδέποτε κατεδιώκοντο διὰ νὰ πληρώσωσιν ἔξοδα διατροφῆς· μετὰ τὴν ἕνωσιν ὅμως κατεδιώχθησαν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἐκφέρῃ μίαν ὁριστικὴν ἀπόκρισιν περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.—Δεύτερον, δυνάμει τοῦ Ἰονίου νόμου οἱ εἰς φυλάκισιν κρατηθέντες ἢ καταδικασθέντες διὰ κοινὰ παραπτώματα ὑπέκειντο εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων διατροφῆς, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ τὰ ἀποτίσωσιν εἴτε δι’ ἐργασίας εἴτε καὶ διὰ κρατήσεως εἰς φυλακὴν ἡμερῶν ἀναλογουσῶν πρὸς ἥμισυ τάλληρον τὴν ἡμέραν. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν ὤφειλον πολλοὶ τοιαῦτα ἔξοδα· ἡ Ἀγγλικὴ προστασία δὲν τὰ ἐζήτει· μετὰ τὴν ἕνωσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κατεδιώχθησαν. Καταδιώκονται δυνάμει τοῦ νῦν ἰσχύοντος νόμου; αὐτὸς δὲν ἀναγνωρίζει πληρωμὴν ἐξόδων διατροφῆς. Καταδιώκονται δυνάμει τοῦ πρώην Ἰονίου νόμου; πρέπει νὰ χαίρωσι καὶ τὰ εὐεργετήματα τοῦ νόμου ἐκείνου. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι οἱ νομικοί μας, ὡς ἔμαθον, ἔχουν ἀντιθέτους γνώμας. Πρὶν ὅμως ἐκφράσῃ ὁριστικὴν γνώμην ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας Ἰονίου συνελεύσεως, ἥτις προσεκλήθη νὰ ψηφίσῃ καὶ ἐψήφισε τὴν ἕνωσιν ἄνευ ὅρων. Ἡ τελευταία ἀπόφασις τῆς συνελεύσεως ἐκείνης ἦτον, ὅλα αὐτὰ τὰ ὀφειλόμενα δι’ ἔξοδα ποινικὰ νὰ χαρισθῶσιν εἰς τοὺς ὀφειλέτας, εἴτε διότι ἦσαν ἄποροι, εἴτε διότι κατεδικάσθησαν ἀδίκως. Τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τὴν εὑρίσκετε, κύριε ὑπουργὲ, εἰς τὴν προτελευταίαν σελίδα τῶν πρακτικῶν τῆς τελευταίας Ἰονίου συνελεύσεως. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ταύτην καὶ ἀποφασίσατε. Τώρα ἔχω μίαν ἄλλην ἐπερώτησιν. Ἐπὶ ἄλλου ὑπουργείου, ὄχι τοῦ παρόντος, ἡ Ζάκυνθος ἐγνώρισε τὴν ὑπηρεσίαν ἑνὸς μοιράρχου ἀρχαίου, ὀνόματι Σπορίδου. Ὅσοι ἐγνώρισαν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ μοιράρχου τούτου γνωρίζουν πῶς ὑπηρετεῖ· δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ λεπτολογήσω. Εἰς τὸν ὑπουργὸν ἐκεῖνον ἐγένοντο παραστάσεις διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ μοιράρχου τούτου. Ὁ ὑπουργὸς εἶπεν εἰς ἐμὲ καὶ τὸν συνάδελφόν μου κ. Λούντζην «ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἐπαρχία εἰς τὴν ὁποίαν νὰ τὸν στείλωμεν.» Εὐχαριστοῦμεν, τοῦ εἴπομεν, διότι ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς προικίσητε μὲ ἕνα τοιοῦτον μοίραρχον, ἀλλὰ διατί νὰ τὸν ἔχωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν ῥάχην μας; ὁ κ. ὑπουργὸς τὸν μετέθεσεν εἰς Κεφαλληνίαν. Συνεκροτήθη τὸ παρὸν ὑπουργεῖον. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Βουλῆς, πρὶν ἀναχωρήσωμεν διὰ τὴν πατρίδα μας, εἴδομεν μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Λούντζη τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι εἶχε σκοπὸν νὰ μᾶς στείλῃ ἕνα ἀξιόλογον μοίραρχον. Μήπως εἶναι ὁ Σπορίδης; τοῦ εἴπομεν. «Αὐτὸς δὲν δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ οὔτε εἰς τὸ Μεσολόγγιον, οὔτε εἰς τὴν Ζάκυνθον» μᾶς ἀπεκρίθη. Ἔλαβε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς στείλῃ τὸν κ. Μοσχοβάκην, ὅστις ἐξετιμήθη ἀπὸ τοὺς κατοίκους ἀμφοτέρων τῶν νήσων Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας, ἐπονομασθεὶς καὶ δικαίως gentelman. Ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν μετατίθεται οὗτος εἰς Κεφαλληνίαν καὶ μεταβιβάζεται εἰς Ζάκυνθον ὁ Σπορίδης. Ἠμπορεῖτε νὰ ἐννοήσητε ποία ἡ διαγωγὴ τοῦ Σπορίδου, γνωρίζοντος ὅτι ἔφυγεν ἄλλοτε ἀπὸ Ζακύνθου συνεπεία παραστάσεως τῶν βουλευτῶν τῆς Ζακύνθου. Παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ, τὴν ἀλληλογραφίαν, ἥτις ἔτρεξε περὶ μοιράρχου Σπορίδου μεταξὺ νομάρχου καὶ δημάρχου διὰ τὴν διαγωγήν του εἰς μίαν λέσχην, εἰς τὴν ὁποίαν, ἀφοῦ ἀπεφάσισεν ὁ νομάρχης νὰ τὴν λάβῃ εἰς τὴν κατοχήν του ὁ δήμαρχος, δὲν ἐδίστασεν ὁ Σπορίδης νὰ εἰσέλθῃ διὰ τῆς λόγχης καὶ νὰ τὴν καταλάβῃ αὐτός. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὴν ἀλληλογραφίαν διὰ τὴν διαγωγὴν τῶν ὑπὸ τὸν Σπορίδην χωροφυλάκων εἰς μίαν ἄλλην λέσχην ἐν ὥρᾳ νυκτὸς καὶ ἐπισήμου χοροῦ, ὅπου διεσκέδαζον ἔντιμοι οἰκοκυραῖοι, ὄχι Λαζαρῶνοι, μὲ τὰς γυναῖκάς των καὶ τὰς θυγατέρας των. Ζητῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν ἀνάκρισιν διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ μοιράρχου τούτου καθόσον ἀποβλέπει τὰ κονάκια τὰ ὁποῖα ἔκαμεν εἰς τὸ χωρίον Λαθακίας ἐναντίον τεσσάρων οἰκογενειῶν, διὰ τὰς ὁποίας τοῦ εἶπον ὅτι κἄποιον ἠπείλησαν. Αὐτὰ ἐγένοντο ὅλα πρὶν ἔλθωμεν ἐδῶ μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ὅτε ἤλθομεν ἐδῶ, ἐνομίσαμεν καθῆκόν μας νὰ παρουσιασθῶμεν ἐγὼ καὶ ὁ κ. Γαΐτας Φωσκάρδης εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῖς ὑποβάλωμεν τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου. Ὁ δήμαρχος Ζακύνθου, ὅστις συγκαταριθμεῖται, καὶ πιστεύω τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἔχῃ ἀρκετὰς περὶ τούτου πληροφορίας, μεταξὺ τῶν ὀλίγων δημάρχων, τοὺς ὁποίους ἔχει τὸ Κράτος μας, καὶ οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν μὲ κάθε μέσον νὰ τηρήσουν τὸν νόμον χωρὶς νὰ παρατηρήσουν ἂν ᾖναι φίλοι ἢ ἐχθροὶ των ἐκεῖνοι ἐπὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ τὸν ἐφαρμόσουν· ὁ δήμαρχος Ζακύνθου, λέγω, ἐνόμισε καθῆκόν του νὰ παραστήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ποῦ ὠθεῖ τὴν ἐπαρχίαν ὁ μοίραρχος· κατὰ σύμπτωσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν καὶ εἷς ἄλλοτε ὑπουργὸς, ὡς εἶπον, μᾶς ἔδωκε· «δὲν ἠξεύρομεν ποῦ νὰ τὸν στείλωμεν τὸν Σπορίδην· ἡσυχάσατε ὅμως, θὰ λάβωμεν τὰ ἀναγκαῖα μέτρα· θὰ τὸν προσκαλέσωμεν ἐδῶ καὶ θὰ τὸν βάλωμεν εἰς ἀποστρατείαν.» Καθυπέβαλα τὰ αὐτὰ καὶ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν, ὅτι γνωρίζει τὴν διαγωγὴν τοῦ Σπορίδου ὡς μοιράρχου καὶ νὰ γράψω εἰς τὸν δήμαρχον νὰ ἡσυχάσῃ, διότι τηλεγραφικῶς θὰ τὸν προσκαλέσῃ διὰ νὰ τὸν θέσῃ εἰς ἀποστρατείαν. Πραγματικῶς ὁ μοίραρχος προσκαλεῖται· ἔρχεται ἐδῶ, καὶ εἰς ἄλλον εἰπώθη ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ, ὅτι προσεκλήθη ὁ Σπορίδης νὰ τεθῇ εἰς ἀποστρατείαν.

§34Δ. ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κἀμμία καταγγελία ἐπίσημος δὲν ἐγένετο.

§35ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δι’ αὐτὸ ζητῶ τὰ ἔγγραφα. Δὲν ἠξεύρω ὅμως τί συνέβη, καὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀτμοπλοίου, δι’ οὗ μετὰ τὴν διακοπὴν ἐπορεύοντο οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου εἰς Ζάκυνθον, συνεπορεύετο καὶ ὁ Σπορίδης διὰ Ζάκυνθον!

§36Δ. ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργ. Στρατιωτικῶν). Σύμπτωσις!

§37ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν λέγω ὅτι ἔγεινεν ἀπὸ σκοποῦ, δὲν λέγω, οὔτε τὸ ὑποθέτω, ὅτι ὁ Σπορίδης ἔλαβε διαταγὰς ἢ ὁδηγίας διὰ νὰ φερθῇ ὅπως ἐφέρθη μετὰ τὴν τελευταίαν ἀποστολήν του εἰς Ζάκυνθον· λέγω ὅμως ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε λάβει ὀλίγον καιρὸν νὰ σκεφθῇ ποία θὰ ἦτον ἐξ ἀνάγκης ἡ διαγωγὴ ἑνὸς μοιράρχου, στελλομένου ὀπίσω εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, ἀφ’ ἧς ἀπεμακρύνθη δὶς συνεπείᾳ παραστάσεων τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, ἀφ’ ἧς προσεκλήθη διὰ ν’ ἀποστρατευθῇ, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν ἤθελεν ἀποστείλει πλέον τὸν Σπορίδην εἰς Ζάκυνθον. Ἡ διαγωγὴ τοῦ Σπορίδου ποία ἦτο μετὰ τὴν ἀποστολήν του ἐκ νέου εἰς Ζάκυνθον; Ἂν ἔλθῃ ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, καθ’ ἣν ἡμέραν διατάξῃ ἡ Βουλὴ, θέλω σᾶς ἐκθέσει διάφορα. Διὰ τώρα ἓν σᾶς λέγω, διὰ ν’ ἀποδείξω διατὶ καταναλίσκω τὸν πολύτιμον καιρόν σας διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης. Ἡ ἐπαγρύπνησις τῆς δημοσίας τάξεως εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς τὴν ἀστυνομίαν· ἡ χωροφυλακὴ εἶναι ἐπικουρικὸν εἰς ταύτην σῶμα. Ἡ διεύθυνσις τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἐν Ζακύνθῳ, σᾶς εἶπον εἰς ποίου δημάρχου χεῖρας διατελεῖ· ἀστυνόμος δὲ εἶναι εἷς τῶν καλλιτέρων πολιτῶν τῆς Ζακύνθου, ὁ Καῖσαρ Λογοθέτης. Οἱ κλητῆρες περιπολοῦν τὴν νύκτα διὰ νὰ προλάβουν ἐνδεχόμενα, ἂν καὶ ἀπὸ πολλοῦ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην κλητήρων· 12 μόνον κλητῆρας ἔχομεν εἰς δῆμον 22 χιλιάδων.

§38ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (πρωθυπουργός). Ἀπὸ πότε αὐτὴ ἡ κατάστασις;

§39ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ νέου δημάρχου.

§40ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἑξήκοντα κατηγορούμενοι ἐπὶ κακουργήματι συνελήφθησαν.

§41ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Ὁμιλοῦμεν περὶ δήμου Ζακύνθου, ὄχι περὶ ὅλης τῆς νήσου.

§42ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Τότε μὲ συγχωρεῖτε.

§43ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα περὶ φυγοδίκων, θὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν. Θέλω δὲ σᾶς ὑπενθυμίσει ὅτι πρὶν ἢ λάβετε μέτρον τι, ἤλθομεν καὶ σᾶς ἐκάμαμεν λόγον ποῖα μέτρα ἔπρεπε νὰ λάβετε πρὸς σύλληψιν τῶν φυγοδίκων.

§44ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Περὶ τῶν φυγοδίκων ἔγραψα καὶ ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν.

§45ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Πότε;

§46ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁπόταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν περὶ φυγοδίκων, θὰ τὰ εἴπωμεν.

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Ὁπόταν θέλετε· ἡμεῖς οὔτε σᾶς προτρέπομεν, οὔτε σᾶς ἐμποδίζομεν (θόρυβος).

§48ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Οἱ κλητῆρες ἔπρεπε νὰ φρουροῦν τὴν νύκτα, καί τοι εὔχομαι νὰ ἔχουν τὴν αὐτὴν ἀσφάλειαν τοῦ δήμου ἐκείνου ὅλοι τοῦ Κράτους οἱ δῆμοι· ἔπρεπε νὰ περιπολοῦν ἔνοπλοι ἐν γνώσει τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, τοῦ Νομάρχου, καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον. Πρό τινος ἀνεπτύχθη ἀσθένεια εἰς τοὺς σκύλους, ἡ ὑδροφοβία. Ὁ δήμαρχος εἶχε λάβει μέτρα κατὰ τῶν λυσσώντων σκύλων· οἱ κλητῆρες εἶχον διαταχθῆ νὰ τοὺς φονεύουν· ἐννοεῖται ὅτι ἔπρεπε νὰ φέρουν ὅπλα. Ὁ κ. Σπορίδης τὴν νύκτα, ἐνῷ ἐπὶ κεφαλῆς ὁ ἀστυνόμος μὲ τοὺς κλητῆράς του περιεπόλει, ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ ἀστυνόμου καὶ κατὰ τῶν κλητήρων, τοὺς συλλαμβάνει, τοὺς ἀφοπλίζει καὶ τοὺς ὁδηγεῖ εἰς τὴν φυλακὴν τοῦ στρατῶνος ὑπὸ κράτησιν.

§49Δ. ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἔνοπλοι κλητῆρες δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιφέρωνται ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς.

§50ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ ἀστυνόμος, ὅστις εἶναι ἥσυχος ἄνθρωπος, εἶχε προειδοποιήσει τοὺς κλητῆρας, ἂν ἔλθουν νὰ σᾶς ἀφοπλίσουν οἱ χωροφύλακες, μὴ ἀντιστῆτε, διότι δὲν θέλομεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ῥῆξιν μετὰ τῶν χωροφυλάκων. Ἦτον ἴσως ἐπιτετραμμένον εἰς τοὺς χωροφύλακας νὰ τοὺς ἐξετάσουν καὶ λάβουν τὰ ὀνόματα τῶν ἐνόπλων, ἀλλ’ ὄχι νὰ τοὺς φυλακίσουν.

§51Δ. ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργ. Στρατιωτικῶν). Ἕως οὗ ἀποδειχθῇ διατὶ ὡπλίσθησαν.

§52ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἦτο ἐν γνώσει ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, οὐδεὶς δὲ ἠδύνατο νὰ ἐξετάσῃ τὸν ἀστυνόμον διατὶ περιεπόλει.

§53Δ. ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργ. Στρατιωτικῶν). Ἔνοπλοι πολῖται....

§54ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἦσαν πολῖται, ἦσαν κλητῆρες φέροντες τὰ σήματα τῆς ἀστυνομίας, καὶ ἀστυνόμος διορισθεὶς διὰ βασιλικοῦ διατάγματος. Ἐφυλακίσθησαν· καταγγέλουσι τὴν διαγωγὴν τοῦ μοιράρχου εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ἀλλ’ ὁ εἰσαγγελεὺς ἀπαντᾷ ὅτι οὐχὶ καταδιωκτέοι εἰσὶν οἱ χωροφύλακες, ἀλλ’ οἱ κλητῆρες καὶ ὁ ἀστυνόμος, τοὺς ὁποίους θέλει στείλει εἰς τὸ δικαστήριον. Ἀναφέρονται εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐφετῶν· ἀγνοῶ ποίαν ἀπάντησιν ἔδωκε. Ζητῶ νὰ καταθέσουν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἀλληλογραφίαν τοῦ δημάρχου, τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ μοιράρχου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ζητῶ νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ τὸ ὑπουργεῖον τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν θέλει ὁρίσει ἡ Βουλὴ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου, ἂν ἐπικυρόνῃ τὴν διαγωγὴν τοῦ μοιράρχου Σπορίδου καὶ τῶν χωροφυλάκων. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν πρὸς συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου ταύτης.

§55ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐδώκατε σημείωσιν τῶν χρεῶν τῶν Ἑπτανησίων;

§56ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ὁποῖον εἶναι τὸ ποσὸν, σεῖς εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζετε.

§57ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἂς μᾶς σταλῇ τὸ ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ὀφειλέτας.

§58ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω κᾀμμίαν δυσκολίαν νὰ δώσω ὅσας πληροφορίας θέλει ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ζακύνθου. Ἤδη δὲ μόνον λέγω τὰ ἑξῆς περὶ τοῦ τελευταίου συμβεβηκότος, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Τῳόντι συνελήφθησαν κλητῆρες ὡπλισμένοι, ἀφωπλίσθησαν καὶ παρεδόθησαν εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν· τοῦτο συνέβη ἐκ τῆς ἑξῆς αἰτίας. Ὅλοι γνωρίζετε ὅτι οἱ κλητῆρες δὲν ἔχουν τὴν ἐξουσίαν νὰ φέρουν ὅπλα· τὸ ὅπλον τοῦ κλητῆρος εἶναι ἡ ῥάβδος, ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶναι ἀναγεγραμμένον «ἰσχὺς τοῦ νόμου». Ὁπλοφοροῦσι μόνον ὅταν λάβουν τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ἀρχήν. Μίαν νύκτα μετὰ τὸ μεσονύκτιον ἠκούσθησαν πυροβολισμοί· δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω μὲ τοῦτο τὸν δήμαρχον· ἴσως ἀπὸ ἀπειρίαν εἶχε διατάξει τὸ μέτρον τοῦ φόνου τῶν σκύλων μὲ πυροβολισμούς. Οἱ πυροβολισμοὶ δὲ, κύριοι, γινόμενοι ἐν καιρῷ νυκτὸς ταράττουσι τοὺς κατοίκους μιᾶς πόλεως· οἱ χωροφύλακες λοιπὸν συνέλαβον τοὺς κλητῆρας, ἀφῄρεσαν ἀπὸ αὐτοὺς τὰ ὅπλα καὶ τοὺς παρέδωκαν εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Ταῦτα εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, περὶ τῶν ἄλλων θέλω δώσει λόγον ὅταν ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως.

§59ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι οἱ κλητῆρες δὲν ὀφείλουν νὰ φέρουν παρὰ μόνον ῥάβδον, παρακαλῶ νὰ μὲ εἴπῃ ἂν οἱ κλητῆρες τῆς Σύρου διαφέρουν κατά τι κατὰ τὸν ὁπλισμὸν καὶ τὴν στολὴν ἀπὸ τοὺς χωροφύλακας καὶ τοὺς στρατιώτας. Ἀπορῶ δὲ, ἀφοῦ πρεσβεύει ὅτι οἱ κλήτορες δὲν πρέπει νὰ φέρωσι παρὰ μόνον τὴν ῥάβδον, πῶς οἱ κλητῆρες τῆς Σύρου φέρουσι στολὴν καὶ στέμμα στρατιώτου, φέρουσι σπάθην καὶ ὅπλον.

§60ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα, κύριοι, μοὶ φαίνεται, δὲν εἶναι ἂν οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες ἦσαν ὡπλισμένοι ἢ ὄχι· ἐνόσῳ ἔκαμνον χρῆσιν καλὴν τῶν ὅπλων των ὑποθέτω ὅτι δὲν ἤθελον συμβῆ εἰς τὴν Ζάκυνθον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνέβησαν. Οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, κύριοι, περιεφέροντο καθ’ ὅλην τὴν πόλιν —καὶ τοῦτο ἐβεβαιώθη ἀπὸ τὸν ἴδιον κ. Λομβάρδον— μετὰ τὸ μεσονύκτιον καὶ ἐπυροβόλουν λέγοντες ὅτι ἔχουν διαταγὴν νὰ φονεύσουν ὅλους τοὺς κύνας, τοὺς ὁποίους ἤθελον ἀπαντήσει (θόρυβος). Εὐχαριστοῦμαι, κύριοι, ὅτι πρὸ τοῦ ἐγὼ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ γενομένου θορύβου τὴν ἐκφράζει ὁμοθυμαδόν.

§61ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι ὁμοθυμαδόν.

§62ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν καιρῷ νυκτὸς, κύριοι, νὰ φονεύωνται διὰ τῶν ὅπλων κύνες, ἐπὶ τῇ ὑποψίᾳ ὅτι πάσχουν ἀπὸ ὑδροφοβίαν, εἶναι ὅλως ἄτοπον, καθ’ ὅσον τὰ μέσα τοῦ φόνου τῶν κυνῶν καὶ ἡ ἐπιστήμη καὶ ὁ πολιτισμὸς ἀπέδειξαν πολὺ διάφορα παρὰ τὸν πυροβολισμὸν ἔστω καὶ ἐν καιρῷ ἡμέρας. Ὁ πυροβολισμὸς, ὁ ὁποῖος ἀνησυχεῖ τοὺς πολίτας πολλῷ μᾶλλον ἐν καιρῷ νυκτὸς γενόμενος, ἦτο πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐμποδισθῇ, καὶ εἰς τοῦτο ἐτέθη φραγμὸς διὰ τῆς μεσολαβήσεως τῆς ἀρχῆς· ἐν πόλει μάλιστα, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ πυροβολισμοὶ ἀπὸ πολλοῦ ἤδη ἐπροξένουν φρικώδη ἐντύπωσιν ἔπρεπε νὰ περισταλῇ τὸ κακόν, καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην ἦλθεν ἡ στρατιωτικὴ δύναμις νὰ προλάβῃ. Πυροβολισμὸς ἐν καιρῷ νυκτὸς ἵνα φονεύσωσι κύνας ὑποκειμένους εἰς ὑδροφοβίαν! καὶ ἐχρειάζετο τίποτε περισσότερον, ἵνα κατηγορήσῃ τις τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἡ ὁποία ἔκαμνε κακὴν χρῆσιν τῶν ὅπλων ἐν ὥρᾳ, καθ’ ἣν ἡ ἀνησυχία ἤθελε καταλάβει ὅλους τοὺς πολίτας; Νομίζω περιττὸν, κύριοι, νὰ προβῶ περισσότερον· τὸ πρᾶγμα ἔχει ὡς τὸ παρέστησα. Ἐστάλησαν οἱ πυροβολήσαντες κλητῆρες εἰς τὸν εἰσαγγελέα, οὗτος δὲ φρονίμως ποιῶν μετὰ τὴν προσήκουσαν ἔρευναν, ἔφερε πρὸς δικαιολογίαν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως τοὺς αὐτοὺς λόγους, οὕσους καὶ ἐγώ. Εἶπε, τίς ἡ ἀνάγκη μετὰ τὸ μεσονύκτιον νὰ γίνωνται πυροβολισμοί; καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἕτερον μέσον νὰ φονεύσωσι τοὺς κύνας; δὲν ὑπῆρχε τὸ δηλητήριον; Ἀλλ’ ὡς θέλει ἀποδειχθῆ ὅταν ἔλθωσι τὰ ἔγγραφα, οἱ πυροβολισμοὶ ὑπέκρυπτον ἄλλους σκοποὺς ἐν Ζακύνθῳ καὶ ἀρκεῖ, κύριοι, νὰ ἀναφέρω μόνον τὸ ὄνομα τῆς Ζακύνθου· οἱ πυροβολισμοὶ εἶχον ἄλλην σημασίαν παρὰ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θέλουσι ν’ ἀποδώσωσιν ἵνα ἐνοχοποιήσωσι τὴν στρατιωτικὴν ἀρχήν (θόρυβος ἐκ δεξιῶν).

§63ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Τί σκοποὺς ὑπέκρυπτον; σᾶς παρακαλῶ, κύριε ὑπουργὲ, νὰ ἐξηγηθῆτε σαφέστερον (θόρυβος).

§64ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἄλλην ἡμέραν.

§65ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§66ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Οὐδένα σκοπὸν ὑπέκρυπτον· εἶναι δὲ λυπηρὸν νὰ ἔρχεται ἕνας ὑπουργὸς νὰ ἐξυβρίζῃ ἀπὸ τοῦ βήματος μίαν κοινωνίαν ὁλόκληρον. Σεῖς, κύριε ὑπουργὲ, γνωρίζετε πολὺ καλὰ καὶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὴν κοινωνίαν τῆς Ζακύνθου, οὐδέποτε δὲ ἐπερίμενα ἀπὸ ὑμᾶς τοιούτους λόγους. Λυποῦμαι δὲ δι’ ὑμᾶς, κ. ὑπουργὲ, διότι ἐν ἀγνοίᾳ σας καὶ ἐν καλῇ τῇ πίστει ἐγείνατε ἡ ἠχὼ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν καὶ κακοβούλων εἰσηγήσεων. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τοιαῦται κατὰ τῆς Ζακύνθου ἐκσφενδονίζονται συκοφαντίαι· τί λέγω; τοιαῦται βλασφημίαι· δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος τόπος προσβάλλεται! Δύναμαι δὲ ὑπερηφάνως νὰ εἴπω ὅτι ὁλόκληρος τόπος προσβάλλεται, διότι πράγματι ἀποτελοῦμεν τὴν μεγίστην τοῦ τόπου πλειονοψηφίαν. Ἐπαναλέγω δὲ, ὅτι ἧττον παντὸς ἄλλου ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν κ. Χαλικιόπουλον τοιούτους νὰ προφέρῃ λόγους, τοὺς ὁποίους μετ’ ἀγανακτήσεως ἀποκρούει ὁ τόπος (θόρυβος).

§67Α. ΡΟΥΚΗΣ. Μὰ διὰ τὰ σκυλιὰ θὰ ἔχωμεν τοιαύτην συζήτησιν;

§68ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνεβίβασε τὸ θέμα τοῦτο εἰς τοιαύτην περιωπὴν, λέγων, ὅτι ὑπεκρύπτοντο καὶ ἄλλοι σκοποὶ, στάσεις, συνωμοσίαι, τίς οἶδε τί ἄλλο ἐν τῇ φαντασίᾳ τοῦ κ. ὑπουργοῦ (θόρυβος).

§69Α. ΡΟΥΚΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Σεῖς ἐφέρατε πρῶτοι τὴν συζήτησιν.

§70ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διατυπώσας ἁπλῆν ἐπερώτησιν, ἐζήτησα παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ προσδιορίσῃ ἡμέραν πρὸς συζήτησιν· ἐξήσκησα δὲ τὸ δικαίωμά μου τοῦτο χωρὶς νὰ προκαλέσω παράπονα, καὶ μεθ’ ὅλης τῆς μετριοπαθείας. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπεν εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην, νομίζω, νὰ εἴπῃ ἂν καταθέτῃ ἢ ὄχι τὰ ἔγγραφα, καὶ νὰ περιμένῃ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως. Συνέβη ὅμως τὸ ἐναντίον· ὁ ὑπουργὸς ἀποτόμως παρεμέρισε τὴν συζήτησιν, ἐξώκειλεν εἰς ἀορίστους κατηγορίας, χωρὶς νὰ τῷ δοθῇ ἀφορμὴ, οὐχὶ πλέον κατὰ ἀτόμου ἢ ἀτόμων, ἀλλὰ καθ’ ὁλοκλήρου κοινωνίας.

§71ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὄχι, κύριε· δὲν μὲ ἐνοήσατε (θόρυβος).

§72ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἴπατε ἡ πόλις τῆς Ζακύνθου.

§73ΛΟΥΝΤΖΗΣ (Πρὸς τὸν Χαλικιόπουλον). Τὸ εἴπατε, μάλιστα.

§74ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ζάκυνθος διέπεται ἀπὸ ἄλλους νόμους;

§75ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀπὸ ἄλλους, μάλιστα· καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω, ὅτι ἡ Ζάκυνθος δυστυχῶς καὶ ἄλλαι τινὲς ἐπαρχίαι διέπονται ἀπὸ ἄλλους νόμους ἢ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν.

§76Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Διότι ἔχει τὸ προνόμιον νὰ φέρῃ ἀντιπροσώπους τοῦ νομοῦ.

§77ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀντὶ ν’ ἀπαντήσῃ λοιπὸν, κύριοι, ὁ κύριος ὑπουργὸς ἂν θὰ καταθέσῃ ἢ ὄχι τὰ ἔγγραφα, ἐξώκειλεν εἰς γενικὰς, ἀφῃρημένας, ἀπροσδιορίστους κατηγορίας καθ’ ὁλοκλήρου κοινωνίας· καὶ γνωρίζετε καλλίτερά μου, κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, πῶς ὀνομάζεται ὁ γενικὰς καὶ ἀορίστους κατηγορίας κατά τινος ἐπάγων· ἐγὼ δὲν τὸν ὀνομάζω.

§78ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τῶν ὑπηρετῶν τῆς ἀστυνομίας ἐγὼ ὡμίλησα (θόρυβος).

§79ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε· κύριε πρόεδρε, προστατεύσατε τὸ βῆμα καὶ δείξετε, ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀναμορφώσεως εἶναι τοὐλάχιστον ἐλεύθερος ὁ βουλευτικὸς λόγος. Ὁ ὑπουργὸς λοιπὸν οὗτος, ἐπαναλαμβάνω, ὁ δι’ ἀορίστων κατηγοριῶν ἀπαντῶν δὲν τηρεῖ τὴν θέσιν του, καὶ εἰς τὴν θέσιν ταύτην τὴν ἔκρυθμον, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθε, δὲν ἔχω διάθεσιν νὰ τὸν ἀκολουθήσω· διότι ἐὰν ἐκεῖνος ἐξώκειλεν, ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐξοκείλω, σεβόμενος τὴν θέσιν μου καὶ τὸν ἑαυτόν μου· τὸν παρατηρῶ μόνον, ὅτι τὸν τόπον καὶ τὴν κοινωνίαν, τὴν ὁποίαν προσέβαλε....

§80ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προσέβαλα κανένα.

§81ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὴν γινώσκει καλῶς, καὶ ὤφειλε νὰ τὴν σέβεται πλειότερον.

§82ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν κλητήρων, οἱ ὁποῖοι σκοτόνουν τὰ σκυλιὰ τὰ μεσάνυκτα, ὡμίλησα.

§83ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν δύναμαι ὅμως, κύριοι, ν’ ἀφήσω ἀπαρατήρητα ὅσα εἶπε περὶ τοῦ φόνου τῶν κυνῶν, διότι εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην περὶ κυνῶν ἡμεῖς δὲν ἐδώκαμεν ἀφορμὴν, ἀλλ’ ὁ κύριος ὑπουργός.

§84Α. ΡΟΥΚΗΣ. Σεῖς ἐπροκαλέσατε συζήτησιν περὶ κυνῶν.

§85ΜΙΛΗΣΗΣ. Πάντοτε ἡ συζήτησις εἶναι κοινοβουλευτική. (κυνοβουλευτικὴ) (γέλως).

§86ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ὁ τρόπος οὗτος τοῦ φόνου τῶν κυνῶν ἦτο συναινέσει τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ τῇ ἐπινεύσει ἴσως καὶ τῇ διαταγῇ αὐτῆς.

§87ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ νομάρχης, καθὼς γράφει, φαίνεται ὅτι δὲν ἦτο σύμφωνος, διότι ὁ νομάρχης καταδικάζει αὐτὸν τὸν τρόπον.

§88ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ γινώσκω ὅτι ἐγένετο τῇ συναινέσει τοῦ νομάρχου.

§89ΜΙΛΗΣΗΣ. Οἱ κύνες ἐφονεύοντο οὕτω δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεως· ἀλλὰ δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἀστυνομικὴ διάταξις χωρὶς νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν; ἂς ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργός.

§90ΓΡΙΒΑΣ (ὑπουργ. Στρατιωτικῶν). Σπουδαίως ἐπιμένετε λέγοντες ὅτι δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ὁ φόνος τῶν κυνῶν, καὶ διὰ πυροβολισμῶν μάλιστα, κατὰ τὸ μεσονύκτιον;

§91ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἅτινα ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν κατὰ τῶν λυσσώντων κυνῶν, ἐτέθησαν ὅλα, ἀλλὰ δὲν ἔφερον ἀποτέλεσμα.

§92ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατόν; ἡ στριχνίνη εἶναι δηλητήριον τόσον ἰσχυρὸν, ὥστε φονεύει ἀνθρώπους· σεῖς εἶσθε ἰατρὸς, δὲν τὸ γνωρίζετε;

§93ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν τὸ ἔτρωγον οἱ λυσσῶντες. Βλέπω, κύριοι, ἐπὶ τέλους ὅτι θέλετε νὰ στρέψετε εἰς τὸ γελοῖον τὴν συζήτησιν.

§94ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Εἶναι γελοῖα.

§95ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, ἐπρότεινα νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν, καὶ τότε θὰ φανῇ ὑπὸ ὅλην τὴν σοβαρότητά του τὸ ἀντικείμενον, περὶ τοῦ ὁποίου σήμερον ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι γελοῖον, κύριοι, νὰ βλέπετε τὰς ἀρχὰς ἐπαναστατούσας τὴν μίαν κατὰ τῆς ἄλλης; τὴν διοικητικὴν κατὰ τῆς δημοτικῆς, τὴν δὲ στρατιωτικὴν καὶ κατὰ τῶν δύω; Τοῦτο εἶναι γελοῖον εἰς ὑμᾶς, ἀλλὰ λυπηρὸν διὰ τὴν κοινωνίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία σέβεται τὰς ἀρχὰς καὶ τοὺς νόμους. Πρὸ πολλοῦ ἐμείναμεν σιωπηλοὶ, δὲν ἐκάμαμεν θόρυβον διὰ τοῦ τύπου, ἵνα ἐκθέσωμεν ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου ἐκείνου, ὅστις διατελεῖ ὑπὸ πλήρη στρατοκρατίαν, ὁ δὲ κύριος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει, καλῶς ἔκαμεν ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ δὲν ἐτιμώρησε τοὺς χωροφύλακας, οἱ ὁποῖοι ἐπανεστάτησαν, ὄχι μόνον κατὰ τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ νομάρχου! Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν (θόρυβος).

§96ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα νὰ ὁρισθῇ, διὰ νὰ ἰδῶμεν... (θόρυβος).

§97ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλησμόνησε, φαίνεται, ὁ κ. Οἰκονομόπουλος τὶ ἔπαθεν ἀπὸ τὸν Σπορίδην.

§98ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Λομβάρδος, ὑπουργὸς ὢν, τὸν ἔστειλεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου.

§99ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ μᾶς κάμετε, νομίζω, αὐτὴν τὴν δικαιοσύνην, νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι αἰτία ὅλου αὐτοῦ τοῦ θορύβου τῆς συζητήσεως δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, ἀλλ’ ἡ διαγωγὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἐξῆλθεν ἀπὸ τὴν θέσιν του. Ἐπαναλέγω δὲ, ζητῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, καὶ παρακαλῶ νὰ ὁρίσῃ ἡ Βουλὴ ἡμέραν, καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ἵνα συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου.

§100ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§102ΓΡΙΒΑΣ. Ὅλος ὁ φιλιππικὸς τοῦ κ. Λομβάρδου περιεστράφη εἰς τρία τινά· τὸ πρῶτον, ὅτι δὲν ἐπέτρεψαν οἱ περιπολοῦντες χωροφύλακες τοὺς πυροβολισμοὺς κατὰ τὸ μεσονύκτιον· ἠκούσατε ὅμως ποτὲ τοιοῦτόν τι νὰ συμβαίνῃ εἰς κἀνένα τόπον ἀνεμποδίστως; Τὸ δεύτερον, ὅτι ὑπαξιωματικοί τινες ἠτάκτησαν ἐν τῇ λέσχῃ· οὗτοι, κύριοι, ἐτιμωρήθησαν αὐστηρότατα, μολονότι ἦσαν εἰς εὐθυμίαν, ἡ δὲ ἀταξία των περιορίζεται εἰς τὸ σπάσιμον μιᾶς μποτίλιας· τὸ τρίτον, διότι στρατιῶται κατέλυσαν εἰς ἓν χωρίον, χωρὶς ὅμως νὰ κάμωσι κᾀμμίαν ζημίαν. Τοῦτο δὲ ὅπερ συμβαίνει καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔπρεπε νὰ συμβῇ εἰς τὴν Ζάκυνθον, κατὰ τὸν κ. Λομβάρδον· εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον δὲν κατηγγέλθη οὐδεμία κατάχρησις, ἀλλ’ οὐδὲ ὡρίσατε τοιαύτην. Κατὰ τοῦ μοιράρχου, κύριοι, δὲν ἔχω ἐπίσης κᾀμμίαν ὡρισμένην καταγγελίαν, κατὰ συνέπειαν τὸ νὰ ἀπομακρύνω τοῦ στρατοῦ ἄνευ αἰτίας γηραιὸν ἀξιωματικὸν, ὅπως εὐχαριστήσω οἱονδήποτε, δὲν εἶχα σκοπόν.

§103ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὰ μᾶς τὰ λέγετε, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις περὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§104ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὡρίσθη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν;

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, μετὰ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον.

§106ΛΑΠΑΣ. Κύριε πρόεδρε, δύω λέξεις, μὲ συγχωρεῖτε.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Δανόπουλος.

§108ΛΑΠΑΣ. Δὲν ἐρωτᾶτε ἐδῶ εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα τί ὑποφέρομεν, καὶ σεῖς ἐβγήκατε δι’ ἕνα κατάλυμα νὰ χαλάσετε τὸν κόσμον;

§109ΡΩΜΑΙΟΣ. Εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα τὰ μοιράζουν (θόρυβος).

§110ΛΑΠΑΣ. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ τὸ λέγῃς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι· ὁρίστε, κ. Δανόπουλε. Ὁ κ. Λάπας ἀναβαίνει τὸ βῆμα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δανόπουλος.

§113ΛΑΠΑΣ. Παρακαλῶ δύω λέξεις. Ἐπειδὴ δι’ ἓν κατάλυμα, ὅπου ἔγεινεν εἰς τὴν Ζάκυνθον, ἔγεινε τόσος πάταγος καὶ θόρυβος....

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς σήμερον δι’ αὐτά.

§115ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. πρόεδρος δὲν σᾶς δίδει τὸν λόγον· διὰ τί παραβιάζετε σεῖς τὸν κανονισμόν;

§116ΛΑΠΑΣ (καταβαίνων τὸ βῆμα). Πολὺ καλά. Ζητῶ τὸν λόγον κατόπιν, κ. πρόεδρε.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Δανόπουλε.

§118ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐπέστη ὁ χρόνος, καθ’ ὃν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν, καὶ πιστεύω ὅτι θέλει συναινέσει καὶ ἡ Βουλὴ, διὰ τὰ ἑξῆς δύω ἀντικείμενα· νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν, εἰς πόσον ποσὸν ἀναβαίνουν τὰ στρέμματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔγειναν δηλώσεις ἐπὶ φυτειῶν καὶ ἐπὶ ἀσκεπῶν γαιῶν κατ’ ἐπαρχίαν, καὶ πόσα χρήματα συνήχθησαν συνεπείᾳ αὐτῶν τῶν δηλώσεων. Προβαίνω εἰς τοῦτο, διότι ἤκουσα πολλὰ παράπονα ἀπὸ πολλοὺς, οἱ ὁποῖοι δικαίως ἔσπευσαν νὰ χαρακτηρίσουν καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν ἐκτελεστικὴν οἱονεὶ κακῆς πίστεως διὰ τὴν βραδύτητα, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἀπὸ λόγους ἀνεξαρτήτους ὅλως διόλου τῶν προσώπων. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω τὸ ποσὸν τῶν χρημάτων, διότι νομίζω (καὶ πιστεύω, καὶ ἡ Βουλὴ θέλει συναινέσει), ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν τὰ χρήματα, ἐξακολουθοῦν δὲ νὰ πληρόνουν φόρον ἐπικαρπίας. Πιστεύω ὅτι εἰς τοῦτο δὲν θέλει ἀντιλέξει ὁ ὑπουργὸς, διότι εἶναι πρᾶγμα, περὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ λάβωμεν γνῶσιν, ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν δηλ. τῶν φυτειῶν τῶν δηλωθεισῶν καὶ τῶν γαιῶν τῶν ἀσκεπῶν καὶ τῶν κατατεθέντων χρημάτων. Δεύτερον παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ σημείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μεταλλείων, τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν μέχρι τοῦδε, τῆς ἐκτάσεως τῶν στρεμμάτων, καὶ ἀκόμη νὰ δώσῃ λόγον διατί μέχρι τῆς σήμερον δὲν εἰσέπραξαν τὸν φόρον τῶν 3 λεπτῶν κατὰ στρέμμα. Φρονῶ ὅτι τὰ παραχωρηθέντα μεταλλεῖα θὰ ἦναι ἴσως ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον στρέμματα· εἶναι μία πρόσοδος ἀρκετὰ σπουδαία. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου γνώρισμα εἶναι ἢ καυχᾶται ὅτι εἶναι, ἡ αὐστηρὰ καὶ ἀμερόληπτος καταδίωξις καὶ εἴσπραξις τῶν καθυστερούντων, ἔδειξεν εἰς τοῦτο ἀδιαφορίαν, ἐνῷ πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἐγένοντο παραχωρήσεις μεταλλείων καὶ ἐκοινοποιήθησαν αἱ δηλώσεις.

§119ΤΙΝΕΣ. Πληρόνονται.

§120ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω πληροφορίας ὅτι δὲν πληρόνονται· λέγει ὁ κ. Κεχαγιᾶς ὅτι πληρόνονται, ἔστω· ἀλλὰ τὴν διαβεβαίωσιν ταύτην ὀφείλει νὰ δώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, ὡς καὶ τὰς περὶ γαιῶν πληροφορίας, περὶ ὧν πολὺ ἐνδιαφέρομαι.

§121ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Κύριε πρόεδρε, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ 3 λεπτὰ κατὰ στρέμμα ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὸν κ. βουλευτὴν ἐξ Ἄργους, ὅτι εἰσπράττονται μέχρι λεπτοῦ ὅπως εἰσπράττονται ὅλαι αἱ πρόσοδοι τοῦ κράτους, καὶ εἶμαι ἕτοιμος αὔριον, μεθαύριον, νὰ σᾶς φέρω κατάλογον πλήρη. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τῳόντι σπουδαιότατον, καὶ ὡς τοιοῦτον τὸ ἐμελέτησα καὶ εἰργάσθην πρὸ πολλοῦ, καὶ ἔχω ἕτοιμα δύο νομοσχέδια, τὸ μὲν περὶ γαιῶν, τὸ δὲ περὶ φυτειῶν καὶ μίαν ἔκθεσιν, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ λάβετε γνῶσιν τῶν ὅσα διέτρεξαν, διατί; διότι ἐγὼ θεωρῶ πρὸ παντὸς ἄλλου αὐτὸ τὸ ζήτημα σπουδαιότατον, καὶ ὀφείλομεν, κύριοι, νὰ τὸ θεωρήσωμεν τοιοῦτον καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν. Ἔχω, κύριοι, ἕτοιμα δύο νομοσχέδια καὶ μίαν ἔκθεσιν λεπτομερεστάτην· καὶ ἂν ἐβράδυνεν ἕως τώρα ὅ,τι ἔπρεπε νὰ ἠξεύρῃ ἡ Βουλὴ προτήτερα, καὶ νὰ ᾖναι ἐνηργημένον εἰς τὸν τόπον τοῦτον, εἶναι διότι κακῶς ἐφηρμόσθη ὁ νόμος. Λέγω κακῶς, διότι ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν διαίρεσιν τῆς χώρας εἰς τοποθεσίας κατὰ τὸν νόμον, ἔπειτα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτίμησιν καὶ τρίτον νὰ προσκαλέσωμεν τοὺς κατόχους νὰ δηλώσωσιν, ἔγεινε τἀνάπαλιν· ἐδήλωσαν οἱ κάτοχοι καὶ ἐστάθη ἀδύνατον μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης νὰ μάθωμεν εἰς ποῖον μέρος εἶναι τὸ τεμάχιον ἑκάστου δηλώσαντος καὶ ποῖον ποσὸν ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δηλωθεισῶν γαιῶν μετ’ ὀλίγον θὰ ἐλπίσωμεν πρὸς ἐξίσωσιν τῆς ἐπικαρπίας, τὴν ὁποίαν πρόκειται ν’ ἀπολέσωμεν καὶ νὰ ἀντικαταστήσωμεν ἀντ’ αὐτῆς τὸ τίμημα διὰ τῆς δόσεως, τὴν ὁποίαν ἕκαστος κάτοχος θέλει καταβάλει. Βλέπετε πόσον βαθέως ἐμελέτησα τὸ ζήτημα· ἔχω ἑτοίμην τὴν ἔκθεσιν τῶν νομοσχεδίων καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ τὰ συζητήσῃ πρώτιστα πάντων.

§122ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§123ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον θὰ γείνῃ τράπεζα κτηματικὴ καὶ πρῶτοι ἐξ αὐτῆς θὰ ὠφεληθοῦν οἱ κάτοχοι, ἐνῷ μὴ ἔχοντες τίτλον δὲν δύνανται νὰ ὠφεληθοῦν.

§124ΠΟΛΛΟΙ. Φέρετέ τα, κ. ὑπουργέ.

§125ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Παρακαλῶ· καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον μὲ ἐβασάνισε πολὺν καιρὸν (διακοπαί)· μὴ βιάζεσθε· τὸ ζήτημα εἶναι κοινωνικώτατον, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει μετὰ φόβου Θεοῦ νὰ τὸ συζητήσωμεν. Εὗρον μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν οἱ προκάτοχοι εἶχον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὐτῷ· ἡ διάταξις αὕτη ἔλεγεν· «ὅστις δὲν θέλει κατοχὴν, ἂς δηλώσῃ ὅτι δὲν θέλει·» ἀλλ’ οἱ κάτοχοι δὲν τὴν ἐνόησαν εὐτυχῶς, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἰδικόν μου νομοσχέδιον δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν διάταξιν. Θὰ μοὶ εἴπετε τί θὰ γείνῃ μετὰ ταῦτα; αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ζήτημα· ἐὰν ἐκεῖνοι οἵτινες ἐδήλωσαν δικαιοῦνται, οἱ μὴ δηλώσαντες τί θὰ γείνουν;

§126ΤΙΝΕΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις, βλέπομεν.

§127ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἶναι, κύριοι, οὐσιωδέστατον ἔργον τῆς Βουλῆς, καὶ πρέπει νὰ τὸ σκεπτώμεθα· κύριοι, δὲν θὰ δηλώσουν ἄνθρωποι, ὑποθέτω· ἦλθεν ἡ προθεσμία· δι’ αὐτοὺς τὸ δικαίωμα παύει τῆς δηλώσεως· τί θὰ κάμετε λοιπόν; αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦδε θέτω εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ μελετήσῃ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Δανόπουλος ἐζήτησε καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν, πόσα εἶναι τὰ στρέμματα τὰ δηλωθέντα μέχρι σήμερον....

§128ΤΙΝΕΣ. Τὰ χρήματα.

§129ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τὰ χρήματα εὑρίσκονται, διότι δὲν λείπει ὀβολός. Τὰ δὲ στρέμματα εἶναι 600 χιλ. ἐν ὅλῳ, αἱ ψιλαὶ γαῖαι, ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν σχεδὸν τὸ ἥμισυ εἶναι αἱ δηλώσεις αἱ μετὰ ταῦτα, καὶ πρόκειται περὶ τούτου πρῶτον νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Φυτεῖαι θὰ ἦναι 235 χιλιάδες μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1872. Ἀπὸ τῆς πρώτης Ἰανουαρίου καὶ ἐντεῦθεν εἶναι ὀλίγα πράγματα, διότι πρέπει νὰ μάθῃ ὁ κόσμος τί θὰ ἀποφασισθῇ περὶ τῶν ἐκπροθέσμων δηλώσεων· ἓν μέτρον ὁριστικὸν πρέπει νὰ ληφθῇ, καὶ ὅταν αὐτὸ δημοσιευθῇ, πιστεύω ὅτι οἱ κάτοχοι δὲν θὰ μείνουν ὀπίσω· βεβαίως δὲν εἶναι τὸ ποσὸν τοιοῦτον, ὁποῖον μᾶς τὸ ἀναγγέλλουν αἱ μέχρι τοῦδε δηλώσεις· ὁπωσδήποτε νομίζω, ὅτι ἀφ’ οὗ ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ τοῦτο, μετ’ ὀλίγον πρέπει νὰ δώσωμεν τὰ παραχωρητήρια εἰς ἐκείνους. Τὰ καταβληθέντα χρήματα εἶναι 960 τόσαι χιλιάδες τὸ πρῶτον ἔτος· εἰς τὰ 1872 εἶναι 670 χιλιάδες ἢ 680· τὸ τρίτον ἔτος ἐσημειώθησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 500 χιλιάδες. Ἐλπίζω ὅτι καθ’ ὃν καιρὸν ἡ Βουλὴ εἴπῃ, θέτω προθεσμίαν τὴν 31 Δεκεμβρίου, Ἰουνίου, Αὐγούστου κτλ. θὰ ἔλθῃ πολὺς κόσμος, καὶ θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ εὕρωμεν τότε ἓν μέτρον ὅσον ἀφορᾷ τὰς προκαταβολάς· ἕως τώρα δὲν εἶναι πλέον τοῦ 1 ἑκατομμυρίου 300 ἢ 500 χιλιάδων. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι, ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ καταγίνεται εἰς τὰ σπουδαῖα ἔργα της.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ τὰ ζητεῖ ἐγγράφως ὁ κ. Δανόπουλος, κ. ὑπουργέ.

§131ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἔχω ἑτοίμην τὴν ἔκθεσίν μου· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν νὰ ἐργαζώμεθα.

§132ΠΟΛΛΟΙ. Φέρετέ τα.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν, κύριοι, εἰς τρίτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «Περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς, τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, τοῦ ἐπὶ τῶν ζώων καὶ μελισσίων κλπ. δικαιωμάτων διὰ τὸ ἔτος 1873.» «Ἄρθρον 1. Διά τε τὸν ἔγγειον φόρον καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς, τὸν φόρον ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ζώων καὶ μελισσίων καὶ λοιπὰ δικαιώματα ἰσχύει καὶ διὰ τὸ ἔτος 1873 ὁ περὶ τῶν αὐτῶν φόρων καὶ δικαιωμάτων περυσινὸς νόμος ΥΝΒʹ. «Ἄρθρον 2. Ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπιτηδευμάτων δὲν ἐφαρμόζεται ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις καὶ κατὰ τὸ 1873 ἔτος.»

§134ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε (ἀναβὰς τὸ βῆμα). Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, κ. βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κ. Παπαμιχαλόπουλος, μετέβη εἰς Νάξον μεθ’ ἑνὸς τῶν δύω Γερμανῶν ὀρυκτολόγων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς τὰς Ἀθήνας, πρὸς ἐπίσκεψιν τῶν ὀρυχείων τῆς σμύριδος· παρετήρησεν ὅτι εἰς τὸν τόπον ἀνεπτύχθη μία βιομηχανία σπουδαία τῆς δι’ ἅλμης καὶ ζαχάρεως σκευασίας τῶν κίτρων. Αὐτὴ ἡ βιομηχανία πράγματι ὠφελεῖ πολὺ τὸν τόπον. Ἠθέλησε λοιπὸν νὰ τὴν προστατεύσῃ, καὶ δι’ ἑνὸς νόμου ἀπήλλαξε τὰ κίτρα ἀπὸ τὸ δημόσιον φόρον· εἰς τὸν νόμον αὐτὸν ὅμως παρεισέφρυσεν ἓν λάθος, διότι τὸ ἄρθρον 6 λέγει· «ἀπαλλάττονται παντὸς δημοσίου ἢ ἄλλου ἐγχωρίου φόρου·» καὶ ἐννοεῖ ἐγχώριον φόρον, τὸν φόρον τῆς προκυμαίας ἢ ἄλλον τοιοῦτον. Διὰ τῶν λέξεων αὐτῶν ὅμως κατηργήθη καὶ ὁ δημοτικὸς φόρος· ὥστε ὅλοι οἱ ἀγροτικοὶ δῆμοι καταστρέφονται, διότι ἐξέλιπεν ὁ κύριος φόρος, τῶν κίτρων. Τὰ δημοτικὰ συμβούλια πρὸ μηνῶν συνῆλθον καὶ ὑπέβαλον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὰ παράπονά των. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διεβίβασεν αὐτὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι τὸ ἔγγραφον ἔφθασε βραδέως καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τὸ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ συγκατατεθῇ νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς· «Τὰ ἐν Νάξῳ σκευαζόμενα κίτρα δι’ ἅλμης ἢ ζαχάρεως, ἐξαγόμενα ἢ μεταφερόμενα, δὲν ἀπαλλάττονται τῆς πληρωμῆς τοῦ δημοτικοῦ φόρου·» διότι ἄλλως, αὐτοὶ οἱ δῆμοι θὰ καταστραφῶσιν. Ἔχετε καμμίαν ἀντίῤῥησιν, κ. ὑπουργέ;

§135ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ἔχω.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν.

§137ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ περυσινοῦ φορολογικοῦ νόμου μετεβλήθη τὸ σύστημα τῆς φορολογίας τῶν καπνῶν καὶ τῶν ἀμπέλων εἰς διαφόρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους. Εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ τὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης μεταβολῆς, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν βεβαιωθέντων καὶ εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος φόρων ἐπὶ τῶν καπνῶν καὶ τῶν ἀμπέλων εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἔνθα ἔλαβε χώραν ἡ μεταβολὴ τῆς φορολογίας, καὶ σημείωσιν τῶν δύω προτελευταίων ἐτῶν ἐπίσης τοῦ ποσοῦ τῆς φορολογίας κατὰ τὸ ἰσχύον τότε φορολογικὸν σύστημα, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν ἡ μεταβολὴ αὕτη ἐπέτυχεν ἢ ὄχι· ὥστε νὰ ἔχωμεν μίαν γνῶσιν διὰ τὸ μέλλον, ἀφοῦ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἶναι ἐφικτὸν νὰ κάμωμεν μεταβολήν τινα ἕνεκα τῆς κατεσπευσμένης συζητήσεως τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§138ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἐπέτυχε.

§139ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ φέρετε τὴν σημείωσιν τὴν ὁποίαν σᾶς ζητῶ.

§140ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Καλὸ, καλό.

§141ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ φορολογία τῆς σταφίδος εἶναι κλιμακωτὴ καὶ ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι δὲν πληρόνουν τὸν ἴδιον φόρον, ἀλλ’ ἄλλαι περισσότερον καὶ ἄλλαι ὀλιγώτερον. Τῆς Σπάρτης ἡ σταφὶς κατατάσσεται μὲ τὸν ἀνώτερον φόρον τὸν ὁποῖον πληρόνουν.

§142ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τὸ βῆμα, δὲν ἀκούομεν.

§143ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ (ἀπὸ τοῦ βήματος). Ἡ φορολογία τῆς σταφίδος, κύριοι, δὲν εἶναι παντοῦ ἡ αὐτή· εἰς μερικὰς ἐπαρχίας εἶναι μεγαλειτέρα, εἰς ἄλλας μικροτέρα· τῆς Λακεδαίμονος ἡ σταφὶς εἶναι ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἀγοράζονται μὲ τὸ ὀλιγώτερον τίμημα, διότι καὶ ἡ ποιότης δὲν εἶναι καλὴ καὶ τὰ ἔξοδα τῆς μετακομίσεως εἶναι περισσότερα, ὥστε καὶ ὁ ἀγοραστὴς τὴν ἀγοράζει μὲ ὀλιγωτέραν τιμὴν καὶ ὁ φορολογούμενος πληρόνει πολὺ περισσότερον φόρον ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον πληρόνει ὁ φορολογούμενος τῆς Ἠλείας, τῆς Κορίνθου, τοῦ Αἰγίου, διότι ὁ ἔμπορος ἐκπίπτει ἀπὸ τὴν ἀξίαν τὰ ἔξοδα τῆς μετακομίσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ καταταχθῇ ἡ σταφὶς τῆς Λακεδαίμονος εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὸν ἐλάχιστον ὅρον, διότι καὶ τὸ δίκαιον εἶναι ἡ φορολογία νὰ ᾖναι ἐξίσου· ἄλλως, εἶναι ἄδικον νὰ πληρόνῃ ὁ εἷς 20% καὶ ὁ ἄλλος 10. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν εἰς τὴν φορολογίαν τῆς σταφίδος νὰ κατατάξῃ τὴν Λακεδαίμονα εἰς τὴν τελευταίαν τάξιν.

§144ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Συνεζητήθη ἄλλοτε.

§145ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεζητήθη καὶ δὲν ἐπροτάθη... (θόρυβος). Τώρα ὅμως ὅταν ἐξάγεται, εἶναι πολύ....

§146ΤΙΝΕΣ. Εἶναι μεγάλη ἐξαγωγή;

§147ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι μικρά.

§148ΤΙΝΕΣ. Πόσα πληρόνουν;

§149ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δέκα πέντε τοῖς ἑκατόν.

§150Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ μέσον ὅρον πόσον παράγει κατὰ στρέμμα;

§151ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πεντακόσια.

§152ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ὀλίγον;

§153ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσον παράγουν αἱ ἄλλαι; Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον....

§154ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διακόσιαι δραχμαὶ εἶναι ἡ διαφορά.

§155ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δίκαιον, κύριοι, νὰ ἐλαττωθῇ. Ἔχει κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν;

§156ΥΠΟΥΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ποῦ ἐπιβιβάζεται, εἰς ποῖον λιμένα;

§157ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ Γύθειον.

§158ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Δὲν πηγαίνει καὶ ἄλλη σταφίς;

§159ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πηγαίνει, δὲν ἔχει ἄλλο μέρος.

§160ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ζητεῖτε λοιπὸν νὰ καταταχθῇ εἰς τὴν δευτέραν;

§161ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§162ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Νὰ πληρόνουν 11;

§163ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§164Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε καὶ ἡ τῆς Κορινθίας καὶ τοῦ Ἄργους πρέπει νὰ ᾖναι ὡς τῆς Λακεδαίμονος.

§165ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ ὑπουργὸς συναινεῖ.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται, κύριοι, ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου;

§167ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ πρῶτον ἄρθρον). Τὸ παραδέχεται ἡ Βουλή;

§169ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Τώρα ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου ἡ τροπολογία τοῦ κ. Χατζοπούλου· «τὰ ἐν Νάξῳ σκευαζόμενα κίτρα δι’ ἅλμης ἢ ζακχάρεως, ἐξαγόμενα ἢ μεταφερόμενα, δὲν ἀπαλλάττονται τῆς πληρωμῆς τοῦ δημοτικοῦ φόρου.» Τὸ παραδέχεται ἡ Βουλή;

§171ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βαλασοπούλου, ἤτοι τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τῆς σταφίδος τῆς Λακεδαίμονος;

§173ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§174ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔχει ἀντίῤῥησιν.

§175Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον τινὲς λέγουσιν ὄχι.

§176Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Διότι παράγει περισσότερον φόρον.

§177Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ λόγος οὗτος δὲν εἶναι ὀρθὸς, διότι εἰς ὅλας τὰς φορολογίας φορολογοῦμεν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παράγεται· ποτὲ δὲν ἐξετιμήθη ἡ γῆ διὰ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παράγει, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη ὁ σῖτος ἐνῷ σπείρεται εἰς ἕνα ἀγρὸν ἐκ 10 στρεμμάτων καὶ δίδει εἴκοσι κοιλὰ παραδείγματος χάριν, ἐκεῖνος φορολογεῖται καθὼς ὁ σῖτος τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, Κορινθίας καὶ ὅλων τῶν προσοδοφόρων ἐπαρχιῶν· ἐνῷ ἂν σπείρετε εἰς τὰς τελευταίας ἐπαρχίας ἕνα ἀγρὸν δέκα στρεμμάτων, σᾶς δίδει ἑκατὸν κοιλὰ καὶ οὐχ ἧττον οὗτος φορολογεῖται ὅπως ὁ προερχόμενος ἀπὸ ἓν πτωχὸν χωράφι. Δὲν ἕπεται λοιπὸν ὅτι ἡ ἀρχὴ τοῦ κ. Δημητριάδου εἶναι παραδεκτή· ἐὰν μοὶ ἔλεγον διὰ τὸ ποιὸν τῆς σταφίδος, τότε ὁ λόγος των ἦτον σπουδαῖος, ἀλλὰ τὸ ποιὸν τῆς σταφίδος τῆς Λακεδαίμονος εἶναι τῆς κατωτέρας τάξεως. Κατὰ συνέπειαν ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δημητριάδου, διότι δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἥτις ἐπικρατεῖ εἰς τὸν τόπον μας διὰ τὴν φορολογίαν.

§178ΟΘ. ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ἐγένετο πρὸ μικροῦ λόγος περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος τῆς Λακεδαίμονος, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ μελετήσῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔδωκαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τινὲς τῶν βουλευτῶν Κεφαλληνίας, καὶ τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸν τρόπον τῆς φορολογίας τῆς ἑπτανησιακῆς σταφίδος. Γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ὅτι ἐν Ἑπτανήσῳ, μὴ ἰσχύοντος τοῦ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι κρατοῦντος φορολογικοῦ συστήματος, ἡ φορολογία γίνεται κατὰ λόγον τῆς ἀγοραίας τιμῆς· πληρόνεται δύω τοῖς ἑκατὸν φόρος δημοτικὸς καὶ 18% εἰς τὸ δημόσιον. Δὲν ἐρχόμεθα καθόλου σήμερον νὰ φέρωμεν ζήτημα μεταβολῆς φορολογικοῦ συστήματος, οὐδὲ εἶναι ἡ εὐκαιρία, ἀλλὰ μόνον διὰ τοῦ διαληφθέντος νομοσχεδίου προτείνομεν ἀντὶ τοῦ 18% κατὰ λόγον τῆς ἀγοραίας τιμῆς τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία ἐν Ἑπτανήσῳ δυσκόλως ἐξακριβοῦται καὶ πολλὰς δυσχερείας παρέχει εἰς τὸ δημόσιον καὶ κατὰ μείζονα λόγον εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς Ἑπτανήσου, ἀντὶ τῆς ἑβδομαδιαίας ταύτης μεταβολῆς τοῦ φόρου ὡς ἐκ τῆς μεταβολῆς τῆς ἀγοραίας τιμῆς τοῦ προϊόντος, ἐπροτείναμεν τὴν καθιέρωσιν μονίμου φόρου, τοὐτέστι νὰ ἐπιβάλλωνται τόσαι δραχμαὶ κατὰ χιλιάδα. Ὁ μόνιμος οὗτος φόρος κατ’ οὐδένα λόγον θὰ ἐλαττώσῃ τὰς εἰσπράξεις τοῦ δημοσίου, διότι δὲν προτιθέμεθα τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ διὰ τοῦ μέσου τούτου θέλομεν νὰ ἀποσοβήσωμεν τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἑκάστην παρουσιάζονται εἰς τὰς εὐκολίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ φορτώσεων· πρὸς δὲ ὅπως τοιούτῳ τρόπῳ συμμορφωθῶμεν καὶ μὲ μίαν ἀρχὴν θεμελιώδη, ἣν προτάσσει ἡμῖν ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη, τοὐτέστιν ὅτι ὁ φόρος εὐκταῖον νὰ μὴ ᾖναι προοδευτικὸς τὴν αὔξουσαν διώκων παραγωγήν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θέσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπὸ τὴν ἐμβριθῆ αὑτοῦ μελέτην, καθὼς καὶ οἱονδήποτε ἄλλο οἰκονομικὸν μέτριον ἔχει νὰ προτείνῃ ἐπὶ τοῦ σπουδαίου ἀντικειμένου τούτου. Ἐπιφυλαττόμεθα καὶ ἡμεῖς ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ νὰ ὑποστηρίξωμεν δι’ ἀναλύσεως τὸ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον.

§179ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπιμένει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μὴ γείνῃ παραδεκτὴ ἡ πρότασίς μου διὰ τὴν σταφίδα τῆς Λακεδαίμονος;

§180ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις· ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θελήσῃ...

§181Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πόσον θέλετε νὰ πληρώσετε;

§182ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνδεκα δραχμάς.

§183ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δικαιολογημένον, κύριε Δημητριάδη, τοῦτο.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλασοπούλου νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. (Ἀναγινώσκεται τὸ τρίτον ἄρθρον). «Ἄρθρον 3. Ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπιτηδευμάτων δὲν ἐφαρμόζεται ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις καὶ κατὰ τὸ 1873 ἔτος.»

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§186ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον, ἔχον οὕτω· Ἄρθρον 1. Διά τε τὸν ἔγγειον φόρον καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς, τὸν φόρον ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ζώων καὶ μελισσίων καὶ λοιπὰ δικαιώματα ἰσχύει καὶ διὰ τὸ ἔτος 1873 ὁ περὶ τῶν αὐτῶν φόρων καὶ δικαιωμάτων περυσινὸς νόμος ΥΝΒʹ. «Ἄρθρον 2. Τὰ κίτρα τῆς ἐπαρχίας Νάξου, εἴτε σκευαζόμενα δι’ ἅλμης ἢ ζακχάρεως, εἴτε μὴ, ἐξαγόμενα ἢ μεταφερόμενα, δὲν ἀπαλλάσσονται τῆς πληρωμῆς τοῦ δημοτικοῦ φόρου. Ἄρθρον 3. Ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπιτηδευμάτων δὲν ἐφαρμόζεται ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις καὶ κατὰ τὸ 1873 ἔτος.»

§188ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω, κ. ὑπουργὲ, ὅτι δὲν ἔχετε δυσκολίαν νὰ φέρετε τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρεκάλεσα.

§189ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι· τὸ εἶπα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Βασιλικοῦ λόγου παρακαλεῖται νὰ συνέλθῃ νὰ κάμῃ τὸ σχέδιον. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον. Ὥρᾳ 11 καὶ 25 π. μ.