1873.03.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7

τῆς 22 Μαρτίου 1873.

(Πέμπτη).

(Ὥρα 2 μ. μ.)

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται λοιπόν. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ βουλευτὴς Καλαμῶν Οἰκονομόπουλος.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς πλειονοψηφίας ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ. Ἔκθεσις τῆς πλειονοψηφίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης. «Ἡ πλειονοψηφία τοῦ Βʹ. τμήματος μεθ’ ἱκανὴν συζήτησιν καὶ σκέψιν ἐπὶ τῶν αἰτιάσεων κατὰ τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης, παρατηρεῖ τὰ ἑξῆς. Γενικῶς. Ὅτι κατὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως οὐδένα λόγον ἔχουσιν οἱ ἐνιστάμενοι νὰ παραπονῶνται, οὐδὲ φέρεται ὡρισμένον τι γεγονὸς ἐπιμαρτυροῦν ἐπέμβασιν ἢ ἐπηρεασμὸν ἐκ μέρους αὐτῆς κατὰ τὴν ἐκλογήν· ἀπεναντίας ἡ ἀμερόληπτος συμπεριφορὰ καὶ ἡ ἔννομος ἐκπλήρωσις τοῦ καθήκοντος αὐτῆς βεβαιοῦται καὶ ἐξ εὐχαριστηρίων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Ὅτι ἡ καταδίωξις τῶν φυγοδίκων, ἥτις παραδόξως ἐχρησίμευσεν ὡς ἀφορμὴ αἰτιάσεων κατὰ τῆς ἐκλογῆς, πολὺ πρὸ αὐτῆς καὶ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ἤτοι ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς παρούσης κυβερνήσεως, γενικῶς καὶ συντόνως γενομένη, οὐ μόνον οὐδεμίαν σχέσιν καὶ μομφὴν ἐκλογικὴν δύναται νὰ ἔχῃ, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπέφερε τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ τόπου ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν κακοποιῶν τούτων στοιχείων, καὶ ἰδίως ἐν Μεσσήνῃ, ἐξ ἧς συνελήφθη μέγας ἀριθμὸς φυγοδίκων καὶ καταδίκων, οἵτινες ἴσως ὑπῆρχον ἄλλοτε ὄργανα ἐπηρεασμοῦ τῆς θελήσεως τῶν πολιτῶν κατὰ τὰς ἐκλογάς, ὅπερ ἤδη ἐξέλιπεν. Ὅτι καὶ περὶ τῆς τοποθετήσεως τῶν καλπῶν, ὅπως ἐτοποθετήθησαν, ὡσαύτως οὐδένα λόγον ἔχουσιν οἱ ἐνιστάμενοι νὰ παραπονῶνται, διότι τὸ μέτρον τοῦτο ληφθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς πλείονα ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν ἐπιδοκιμάσθη γενικῶς, καὶ οὔτε ἠδύνατο ἡ τοποθέτησις αὐτῶν, γενομένη, ὅπως ἐγένετο, νὰ φέρῃ ἐμπόδιόν τι οὔτε εἰς τὴν ψηφοφορίαν, οὔτε εἰς τὴν ἐπιτήρησιν αὐτῆς, οὔτε εἰς ἄλλο τι· οὐδεμία δὲ κατὰ τὴν τοιαύτην τοποθέτησιν ἐγένετο παρατήρησις ὑπ’ οὐδενὸς ἐν οὐδενὶ τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας, μόνον χρησιμεύσασα καὶ αὐτὴ ἡ τοποθέτησις, μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα, ὡς λόγος ἐνστάσεως· Ὅτι ὁ ὑπὸ τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν γενόμενος διορισμὸς τῶν σφαιριοδοτῶν ἐγένετο ἐντὸς τῶν ἐκ τοῦ νόμου παρεχομένων δικαιωμάτων εἰς αὐτὰς, ὁ δὲ ἀριθμὸς τούτων ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἦτο πλειότερος ἢ ὅσης ἀπῃτεῖτο, οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν τύχην τῆς ἐκλογῆς, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι περιστάσεις καὶ πράξεις ἐπηρεάσασαι ὡρισμένως, καὶ τοιαῦται οὐδόλως βεβαιοῦνται, οὐδὲ δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἐπαρκεῖς αἱ ἀόριστοι αἰτιάσεις τοῦ ὅτι ἐκ μέρους τῶν σφαιριοδοτῶν ἐξησκεῖτο ἐπηρεασμὸς ἢ ἀποπλάνησις τῶν ἐκλογέων· ἄλλως τε κατὰ τὸν διορισμὸν τῶν σφαιριοδοτῶν δὲν φαίνεται γενομένη ἔνστασίς τις οὔτε περὶ τοῦ ἀριθμοῦ, οὔτε περὶ τῶν προσώπων. Δῆμος Παμίσου. Ὅτι ἡ ψηφοφορία ἄλλων ἀντ’ ἄλλων, ἀπόντων ἢ τεθνεώτων, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀληθής, καθόσον, ἂν συνέβαινε, δὲν ἠδύνατο νὰ διαφύγῃ τὴν προσοχὴν τῶν ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν, οὐδὲ νὰ μὴ κατασταθῇ ἀντικείμενον ἐνστάσεων ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν τοιούτων ἀτόμων, ὁποῖαι δὲν φαίνονται γενόμεναι ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἢ ἐπιδοθεῖσαι διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος κατὰ τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἐγείρονται μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα· αἱ δὲ προσαγόμεναι πιστοποιήσεις ἀρχῶν μέν τινων ὡς πρὸς ὀλίγους δῆθεν ἐκλογεῖς ἀπόντας ἢ ἀποβιώσαντας, τῶν ἱερέων δὲ Καρατζᾶ καὶ Βλαχάκη ὡς πρὸς τοὺς πλείστους, δὲν παρέχουσι πλήρη ἀξιοπιστίαν, ἀφ’ ἑνὸς διότι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ βέβαιον, ἂν τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἄτομα ᾖναι αὐτὰ ταῦτα τὰ ψηφοφορήσαντα ἢ ἄλλα ταὐτώνυμα, ὅπερ δὲν εἶναι ἀσύνηθες μεταξὺ τοῦ πληθυσμοῦ ἑνὸς δήμου, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διότι ὁ μὲν εἷς τῶν ἱερέων ἐκείνων τυγχάνει πατὴρ τοῦ ἄλλοτε συνυποψηφίου καὶ βουλευτοῦ μετὰ τοῦ κ. Κουμουνδούρου, οὗτινός ἐστιν ὀπαδὸς, ὁ δὲ ἕτερος Βλαχάκης εἶναι, ὡς λέγεται, εὐηργετημένος παρ’ αὐτοῦ, ὥστε μένει λίαν ἀμφίβολον, ἂν ἀμφότεροι οὗτοι δὲν παρέσχον τὴν βεβαίωσιν ταύτην χάριν τῆς μερίδος, εἰς ἣν ἀνήκουσιν· ἄλλως τε δὲ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἔλαβε χώραν ψηφοφορία τινῶν ἀντ’ ἄλλων, διαλαθοῦσα τὴν προσοχὴν τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδὲ γνωστὸν δύναται νὰ ᾖναι ἂν ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων ἢ τῶν ἀποτυχόντων, ἢ καὶ ἂν προῆλθεν ἐκ μέρους τῶν τελευταίων, οἵτινες συνειδότες ἀδυναμίαν ἐν τῷ περὶ οὗ πρόκειται δήμῳ, καὶ νὰ ἐπωφεληθῶσι διὰ τῶν τοιούτων ψήφων ἀπέβλεψαν, καὶ λόγον ἐν τῇ ἀποτυχίᾳ νὰ προπαρασκευάσωσι κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Τοὐναντίον δὲ ἐκ τῶν πρακτικῶν βεβαιοῦται ἡ μετὰ τάξεως καὶ νομιμότητος διεξαγωγὴ τῆς ψηφοφορίας καθ’ ἑκάστην τῶν τεσσάρων ἡμερῶν· ἐν δὲ τῇ ὑπ’ ἀριθ. 9 τῆς 29 Ἰανουαρίου πράξει τῆς ἐπιτροπῆς ἡ τοιαύτη βεβαίωσις γίνεται οὐ μόνον παρὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῦ συμφρονοῦντος τοῖς ἀποτυχοῦσιν, ὡς ἐκ τοῦ συνόλου προκύπτει, μέλους αὐτῆς Ἠλία Σάῤῥα, ὅτε μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων ἀνήρχετο εἰς χιλίους, καὶ μεταξὺ τούτων περιλαμβάνονται οἱ πλεῖστοι ἐκείνων, οἵτινες φέρονται ὡς ἄλλοι ἀντ’ ἄλλων ψηφοφορήσαντες, χωρὶς ἐν τῷ μεταξὺ περὶ οὐδενὸς τούτων νὰ ὑπάρξῃ παρατήρησίς τις· ἂν δὲ τὸ εἰρημένον μέλος ἀπέσχε νὰ ὑπογράψῃ καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἐπετράπη ἡ καταχώρισις ἐνστάσεων, οὐδεμίαν ἡ περίστασις αὕτη δύναται νὰ ἔχῃ σημασίαν, ἀφοῦ τοιούτων ἐνστάσεων ἡ ἐπίδοσις ἠδύνατο νὰ γείνῃ καὶ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ὁποῖαι ἄλλως δὲν ὑπεβλήθησαν καὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς διαλογῆς ἐνώπιον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὡς ἠδύνατο νὰ γείνῃ κατὰ τὰς ὁδηγίας τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Δῆμος Ἰθώμης. Ὅτι πᾶσαι αἱ ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους τῆς ψηφοφορίας πράξεις τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὑπογεγραμμέναι παρ’ ὅλων τῶν μελῶν αὐτῆς, οὐδενὸς ἐξαιρουμένου, καὶ ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα ὡς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων αὐτῆς, βεβαιοῦσι τὴν μετὰ τάξεως καὶ νομιμότητος διεξαγωγὴν τῆς ψηφοφορίας, οὐδεμία δὲ ἐμφαίνεται γενομένη ἔνστασις περὶ ἐπηρεασμοῦ δῆθεν τῶν ἐκλογέων, περὶ οὗ μνείαν ποιεῖται ἡ μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα γενομένη ἔνστασις, ὡς προελθόντος δῆθεν ὑπὸ τῶν σφαιριδιοδοτῶν διὰ τῆς ἀλλοίας ἐκφωνήσεως τῶν ὀνομάτων τῶν ὑποψηφίων, εἰς ὧν τὰς κάλπας ἐπρόκειτο νὰ ψηφοφορήσωσι· μόναι δὲ ἐνστάσεις, αἵτινες ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐμφαίνονται, εἰσὶν αἱ ἀφορῶσαι τὴν ἀμφισβήτησιν τῆς ταυτότητος πέντε ἢ ἓξ ἐκλογέων, περὶ ὧν ἡ ἐπιτροπὴ ἀποχρώντως ἀπεφήνατο, ἂν δὲ καὶ ἄλλου εἴδους ἐνστάσεις εἶχον οἱ ἐνδιαφερόμενοι, βεβαίως δὲν ἤθελον παραλείψει αὐτάς· Ὅτι ἡ αἰτίασις τοῦ ὅτι ἐῤῥίφθησαν ὑπὸ σφαιριδιοδοτῶν ἢ ἐκλογέων πλεονάζοντα σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων πάντῃ ἀορίστως καὶ γενικῶς φέρεται μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς, ἐν ᾧ ἂν τοιοῦτόν τι ἐλάμβανε χώραν καὶ διεγινώσκετο ὑπὸ τίνων καὶ κατὰ τίνων συνέβαινεν, ἤθελε κατασταθῆ καὶ ἀντικείμενον ἐγκαίρου ἐνστάσεως· ἡ περίστασις δὲ τοῦ ὅτι εὑρέθη ὑπὸ τοῦ ἀνακριτοῦ ἔχων ἀνὰ χεῖρας πλείονα σφαιρίδια εἷς τῶν ἐκλογέων, τὰ ὁποῖα ἐν τοσούτῳ δὲν βεβαιοῦνται, καὶ ὅτι ἐῤῥίφθησαν ἐντὸς τῆς κάλπης, ἀλλ’ ἀπεναντίας κατέπεσαν τῶν χειρῶν αὐτοῦ, δὲν δύναται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν τύχην τῆς ἐκλογῆς, ὅτε ἡ ἔννομος καὶ τακτικὴ διεξαγωγὴ αὐτῆς συνομολογεῖται παρ’ ἁπάσης τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἁπάντων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀνταγωνιζομένων μερίδων κατὰ τὰ πρακτικά. Ὅτι τὸ θάῤῥος, ὅπερ ἐφαίνετο ἔχουσα, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ κ. Ὀθωναίου, ἡ μερὶς τῶν ἐπιτυχόντων ὑποψηφίων οὐ μόνον δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς λόγος μομφῆς κατὰ τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ μᾶλλον ὡς ἔνδειξις τῶν πεποιθήσεων, ἃς εἶχεν αὕτη ἐπὶ τῶν ὑπερτερουσῶν δυνάμεών της, κυρούμενον ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀποτελέσματος. Προκύπτει δὲ τοὐναντίον, ὅτι ἡ ἀντίθετος μερὶς συναισθανομένη ἀδυναμίαν συνείχετο ὑπὸ δειλίας, ἀλλὰ καὶ ὠθεῖτο συγχρόνως ἐξ ἀπελπισίας εἰς παράτολμα ἀτοπήματα, οἷα ἦσαν τὰ κατὰ τοῦ καταστήματος τῆς ψηφοφορίας λιθοβολήματα, αἱ ἐπιθέσεις τοῦ εἰς αὐτὴν ἀνήκοντος προέδρου κατ’ ἄλλου μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ παρ’ ἄλλου συμφρονοῦντος μέλους κατὰ τοῦ Γραμματέως τῆς ἐπιτροπῆς καὶ λοιπὰ, ἅτινα προκύπτουσιν ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας, ὁμολογούμενα παρ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων, οἵτινες διέπραξαν ταῦτα, ἤτοι τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ μέλους αὐτῆς, καὶ ἐπιβεβαιούμενα παρὰ τοῦ ἀνακριτοῦ, καταστάντα δὲ ἀντικείμενα μηνύσεων δικαστικῶν. Δῆμος Ἀνδανείας. Ὅτι ἡ παρέλευσις τῆς πρώτης ἡμέρας ἄνευ ψηφοφορίας, ὡς ἐκ τῶν προκαταρκτικῶν ἐργασιῶν καὶ ἄλλων παρεμπεσόντων κωλυμάτων, ἀνεπληρώθη ἐκ προγράμματος τῆς ἐπιτροπῆς διὰ παρατάσεως τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ μίαν ἔτι ἡμέραν, ὥστε οὐ μόνον δὲν ὑπῆρξεν ἐλάττωσις τοῦ ἐκ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένου χρόνου αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ προσθήκη· ἄλλως τε δὲ ἡ ἀναβολὴ αὕτη κυρίως προῆλθεν ἐκ συγκρούσεων, καὶ ἐκ τῆς καταλήψεως οἰκιῶν ἐγγὺς τοῦ καταστήματος ὑπὸ πολιτῶν ὁπλισθέντων ὑπὸ τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ παρέδρου, οἵτινες ἐτέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν, ὡς προκύπτει τοῦτο ἀπὸ τὰ πρακτικὰ, καὶ ἐπιβεβαιοῦται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ (ὅρα πρακτικὰ ἐκλογῆς, ἀριθ. 7 καὶ 8)· ἄρα ἡ ἐπιτροπὴ ἐνήργησεν ἐντὸς τοῦ δικαιώματος καὶ τοῦ καθήκοντος, ὅπερ εἶχεν, ὑπὲρ τῆς τάξεως καὶ ἐλευθέρας διεξαγωγῆς τῆς ἐκλογῆς, προκαλέσασα παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν τὴν ἐνίσχυσιν στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Λαγούλη, ὡς μὴ προλαβόντος οὐδὲ καταστείλαντος ἐγκαίρως τὰ τοιαῦτα τολμήματα. Ὅτι ἔκ τε τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀνακριτοῦ Πετρουτσοπούλου προκύπτει ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας παρευρίσκετο καὶ ἐκήρυττε τὴν ἔναρξιν αὐτῆς ἀπὸ τῆς ἐν τῷ προγράμματι ὡρισμένης ὥρας αὐτῆς. Ἂν δὲ κατηναλίσκετο χρόνος τις ὡς ἐκ τῶν ἀλλεπαλλήλων ἐνστάσεων, ὁποῖαι ἠγείροντο ἰδίως ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου καὶ ἀδελφοῦ τοῦ ὑποψηφίου Μπούτου, ὡς καὶ τῶν σχετικῶν πράξεων, ἡ περὶ ταύτας ἐνασχόλησις δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀπώλεια χρόνου, καθὸ ἀναπόσπαστος ἐκ τῶν ἔργων τῆς ἐκλογῆς, καὶ πολλαχοῦ συνήθως συμβαίνουσα. Ὅτι καὶ τούτου δοθέντος, αἱ πρὸς ψηφοφορίαν ὧραι ἑκάστης τῶν τεσσάρων ἡμερῶν ἦσαν ἐπαρκεῖς καὶ παρεῖχον πᾶσαν εὐκολίαν πρὸς ἐκείνους, οἵτινες προσήρχοντο διὰ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματός των, οὐδὲ προκύπτει, ὅτι ἀπεκλείσθη τις ἐκ τούτου, οὐδεμιᾶς γενομένης ἐνστάσεως καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας, ὡς ἐμφαίνεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ἀλλὰ μόνον ἰσχυρισμὸς τοιοῦτος ἠγέρθη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ψηφοφορίας τῆς τελευταίας ἡμέρας, καὶ τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ ἀποτελέσματος ἐκ μέρους τῶν μειονοψηφούντων καὶ εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα ἀνηκόντων δύο μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Ὅτι συνεπεία τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου ὁ ἀνακριτὴς Κ. Πετρουτσόπουλος, ὅστις μετέβη εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς διαλογῆς, βεβαιοῖ μὲν, ὅτι ἵσταντο ἔξωθεν αὐτοῦ πολλὰ ἄτομα, ἀλλ’ ἡ συῤῥοὴ ἐκλογέων ψηφοφορησάντων καὶ ἄλλων ἐνδιαφερομένων ἢ περιέργων εἶναι συνήθης· ἂν δὲ, ὡς προστίθησι, μεταξὺ αὐτῶν ἐξ ὅσων ἀνέγνωσαν ὀνομάτων τοῦ καταλόγου, εὑρέθησάν τινες περὶ τοὺς δέκα μὲν ψηφοφορήσαντας, δὲν ἕπεται ὅτι τοιοῦτοι ἦσαν καὶ ἄλλοι ἢ καὶ πάντες οἱ παριστάμενοι· ἄλλως τε δὲ ἡ ψηφοφορία δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ, οὐδὲ ἠδύνατο νὰ ἐκβιασθῶσιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἢ ἄλλου τινὸς ὅσοι τυχόν ἐξ’ οἱουδήποτε λόγου δὲν ἠθέλησαν νὰ θέσωσιν εἰς ἐνέργειαν τὸ δικαίωμά των, οὐδεμία δὲ ὑπῆρξε καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας, καὶ μέχρι τῆς λήξεως τῆς ψηφοφορίας, ἔνστασις, ὅτι προσελθών τις καὶ ἔχων δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσῃ δὲν ἐγένετο δεκτὸς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδὲ καταγγελία τις προκύπτει, ὅτι ἐδόθη κατὰ τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας εἰς τὸν ἐκεῖ παρευρισκόμενον ἀνακριτήν. Ὅτι μεταξὺ τῶν εἰρημένων δέκα ἀτόμων, ἅτινα ὁ δήμαρχος ἐβεβαίωσεν ὅτι ἦσαν ἀψηφοφόρητοι, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ περιλαμβάνεται καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Δήμαρχος Α. Παπαθανασόπουλος καὶ ὁ Δημαρχικὸς Πάρεδρος Α. Σπηλιόπουλος, καὶ ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ κ. Κουμουνδούρου, οἵτινες εἶναι ἀδύνατον νὰ πιστευθῇ, ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ψηφοφορήσωσι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν τεσσάρων ἡμερῶν, ὡς ἐπίσης καὶ οἱ λοιποί, οἵτινες ὀνομάζοντα, κάτοικοι ὄντες τοῦ χωρίου Διοβελιτσίου, πρωτευούσης τοῦ δήμου, ἐν ᾗ ἐνηργεῖτο ἡ ψηφοφορία, χωρὶς τοὐλάχιστον νὰ ἐγείρωσιν οὗτοι, ἐν τῷ διαστήματι αὐτῆς ἢ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων, ἔνστασιν, καταγγελίαν ἢ παράπονον περὶ τούτου. Σημειωτέον δὲ καὶ ὅτι εἷς τῶν φερομένων τούτων ὡς ἀψηφοφορήτων, ὁ Ἀθ. Ἀλεξόπουλος, φαίνεται ψηφοφορήσας ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 265 τοῦ βιβλίου τῆς ψηφοφορίας. Ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ κ. Λαγούλη ὡς ἀκαταλλήλου, ἐγένετο ὑστέρως ἐπὶ κενοῦ ἀφεθέντος χώρου, εἶναι ἄνευ ἐννοίας, καθόσον οὐδένα λόγον καὶ σκοπὸν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τοιαύτη ἐνέργεια τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις καὶ τὸ διάστημα καὶ τὴν δύναμιν ἔφερε νὰ προέλθῃ εἰς αὐτήν, οὐδὲ τὸ ἀντικείμενον εἶναι φύσεως ὑπόπτου. Ὅτι ἂν σχετικῶς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τῆς ψηφοφορίας τῶν παρελθόντων ἐτῶν παρουσιάζεται ἐφέτος εἰς τὸν δῆμον Ἀνδανείας ἀριθμὸς ψηφοφορησάντων ὀλιγώτερος, ἀφ’ ἑνὸς μὲν δύναται ν’ ἀποδοθῇ τοῦτο εἰς τὸν ἐλαττωθέντα διὰ τῆς τελευταίας ἀναθεωρήσεως ἀριθμὸν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δύναται νὰ ἔχῃ διάφορα τὰ αἴτια, εἴτε ἐκ δυσκολιῶν καιρικῶν, εἴτε ἐξ ἀποδημιῶν εἴτε καὶ ἐξ ἐθελουσίου ἀποχῆς, ὥστε οὐδόλως περίστασις τοιαύτη δύναται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν τύχην τῆς ἐκλογῆς, καθόσον καὶ ἐπὶ ἄλλων δήμων, ὡς καὶ ἐπὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν, φαινόμενα τοιαῦτα δὲν εἶναι ἀσυνήθη. Ὅτι οὐδεμιᾶς ἐμφαινομένης ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐνστάσεως περὶ ἀποκλεισμοῦ προσελθόντων εἰς ψηφοφορίαν προσώπων, ὁ μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς ἐπελθὼν περὶ τοιούτου ἰσχυρισμὸς δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ σπουδαῖος καὶ βάσιμος, αἱ δὲ προσαχθεῖσαι ἀναφοραὶ παραπονουμένων, ὅτι δῆθεν ἀπεκλείσθησαν, αἵτινες ἄλλως τε καὶ διὰ τῆς αὐτῆς χειρὸς εἰσὶ γεγραμμέναι καὶ ὑπογεγραμμέναι ἐκ μέρους τῶν πλείστων ὡς ἀγραμμάτων, καὶ ἄνευ τινὸς ἐπικυρώσεως, οὐδεμίαν δύνανται ν’ ἀποτελέσωσιν ἀπόδειξιν, ὅλως δὲ ἔκνομος καὶ σφαλερὰ ἤθελεν εἶσθαι ἡ παραδοχὴ τῶν μέσων τούτων εἰς τὴν προσβολὴν τῶν ἐκλογῶν. Ὅτι πράγματι εὑρέθησαν σφαιρίδια πλεονάζοντα εἰς τοὺς δήμους Παμίσου Ἰθώμης καὶ Ἀνδανείας, ἅτινα ἀφῃρέθησαν ἐκ τοῦ Ναὶ τῆς κάλπης ἑκάστου ὑποψηφίου, ἀναλόγως τῶν εἰς ἑκάστην κάλπην πλεοναζόντων· πλὴν εἶναι ἄξιον παρατηρήσεως, ὅτι τοιαῦτα εὑρέθησαν εἰς ὅλας τὰς κάλπας ἀνεξαιρέτως, ἡ δὲ Βουλὴ εἰς παρομοίας περιπτώσεις, παρεδέχθη, ὅτι πλεονάζοντα σφαιρίδια δὲν εἶναι λόγος ἀκυρότητος, ἀφοῦ ὁ νόμος αὐτὸς ὁρίζει ὅτι ἀφαιροῦνται ἐκ τοῦ Ναί. Πλὴν δὲ τούτων εἶναι καὶ ὅλως ἀναπόδεικτον ὑπὸ τίνων καὶ κατὰ τίνος ταῦτα ἐῤῥίφθησαν. Ὅτι ἡ γνώμη περὶ ἀκυρώσεως τῶν ἐκλογῶν καὶ τῶν λοιπῶν δήμων τῶν ἀπηλλαγμένων πλεονασμοῦ σφαιριδίων, διότι δῆθεν παραβιάζεται ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας καὶ τὸ ἑνιαῖον αὐτῆς, ἂν ἡ ἐπανάληψις τῶν ἐκλογῶν διαταχθῇ ἐπί τινων δήμων, ἤθελεν ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα προφανῆ ἀδικίαν, εἶτα τὴν ματαίωσιν ἐκλογῶν ἀνεπιλήπτων, κρινομένων οὐχὶ καθ’ ἑαυτὰς, ἀλλ’ ἐξαρτωμένων ἐξ ἄλλων. Τὸ ἄτοπον δὲ τοῦτο ἔτι μᾶλλον ἤθελεν εἶσθαι ἐπαισθητὸν, ἐὰν ἡ ἀκύρωσις ἐπρόκειτο νὰ καταστρέψῃ καὶ τὴν ἐπιτυχίαν ὑποψηφίων, οἵτινες ἀπομένουσιν ἀποδεδειγμένοι βουλευταὶ, καὶ ἂν πάντα τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια δὲν ἀφαιρεθῶσιν, ἀλλ’ ἀποδοθῶσιν εἰς ἕνα ἕκαστον πάντων τῶν ὑποψηφίων. Ἐπειδὴ, μολονότι κατὰ τὰ ἐκτεθέντα ἠδύνατό τις εἰπεῖν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης εἶνε ἐπικυρωτέα καθ’ ὅλους τοὺς δήμους, μηδ’ αὐτοῦ τῆς Ἀνδανείας ἐξαιρουμένου, μολαταῦτα ἡ ἐπὶ ἔλαττον διαφορὰ τῶν ψηφοφορησάντων κατὰ τὰς ἄρτι ἐκλογὰς, πρὸς τὰς ἀμέσως προηγουμένας δύω ἑτέρας κατὰ λόγον τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἐκλογέων, ἀφίησι δισταγμοὺς περὶ τοῦ κύρους τοῦ δήμου τούτου, οἵτινες δύνανται ἴσως κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ἐξετασθῶσιν ἀκριβέστερα. Ἐπειδὴ προσέτι, ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς δήμους, ἐπὶ μᾶλλον θέλει διαφωτισθῆ τὸ τμῆμα διὰ τῆς ἀκροαματικῆς συζητήσεως ἐπὶ παντὸς ὅ,τι ἠδύνατο νὰ ἔχῃ σχέσιν ὡς πρὸς τὴν ἀκριβῆ διενέργειαν τῆς ἐκλογῆς καὶ τῶν δήμων τούτων. Διὰ ταῦτα ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος θεωρεῖ μᾶλλον ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ἀνδανείας, ἐπιφυλάσσεται δὲ νὰ φέρῃ τὴν ὁριστικὴν αὐτῆς γνώμην ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν λοιπῶν δήμων κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 20 Μαρτίου 1873.

Ὁ Πρόεδρος

Δ. ΖΕΓΓΕΛΗΣ.

Τὰ μέλη Ὄθων Μακρυγιάννης, Γ. Δελλαπόρτας, Α. Παραμυθιώτης, Δ. Πετροπουλάκης, Τ. Κουτρουβέλης, Ι. Τζιώτης, Κ. Γιολδάσης, Ν. Καναβὸς, Α. Κ. Οἰκονομόπουλος, Β. Μπούντουνας.»

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπολείπεται πλέον καμμία.

§7ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀρχίσῃ αὔριον ἡ συζήτησις.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόψε θὰ διανεμηθοῦν αἱ τυπωμέναι ἐκθέσεις.

§9ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τὰς 12 ν’ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις.

§10ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τὴν 1.

§11ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὰς 2.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον εἰς τὴν 1 ἔχομεν συνεδρίασιν.

§13ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν διανεμηθῶσιν ἀπόψε αἱ ἐκθέσεις, τότε ν’ ἀρχίσῃ αὔριον ἡ συζήτησις.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως θὰ διανεμηθοῦν.

§15ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν θὰ συζητηθοῦν αἱ ἐκθέσεις.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§17ΖΩΧΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κύριοί μου, νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπὸ τὸ βῆμα.

§19ΖΩΧΙΟΣ. Δύω λόγια νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἀναβαίνω τὸ βῆμα. Εἶμαι πρωτόπειρος καὶ κάμνω ὅ,τι βλέπω. Προχθὲς παρετήρησα ὅτι ἐδῶ ἵστανται οἱ βουλευταὶ, ἐδῶ καὶ πολῖται ἁπλοῖ. Λοιπὸν ἐνόμισα ὅτι ἡ θέσις μου εἶναι αὐτή· τώρα μὲ λέγετε ὅτι εἶναι ἄλλη καὶ ἀναβαίνω τὸ βῆμα. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ βουλευτήριον δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐννοήσω διατὶ ὅλα τὰ ἄλλα βουλευτήρια καταρτίζονται ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν, ἢ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν· διὰ νὰ καταρτισθῇ δὲ τὸ ἑλληνικὸν βουλευτήριον πρέπει νὰ παρέλθουν μῆνες ὁλόκληροι. Σᾶς φέρω παράδειγμα τὴν Συνέλευσιν τῆς Γαλλίας· ἐξῆλθεν ἀπὸ τοῦ χάους· ἐν διαστήματι δὲ ὀλίγων ἡμερῶν ὄχι μόνον κατηρτίσθη, ἀλλὰ καὶ κατήρτισε προσωρινὴν πολιτείαν, ἀνηγόρευσε πρόεδρον τῆς κυβερνήσεως, παρεχώρησε δύω χώρας καὶ ἐπλήρωσε 3 δισεκατομμύρια. Ἡμεῖς ἔχομεν 2 μῆνας ἐδῶ καὶ ἀκόμη δὲν ἐκάμαμεν τίποτε. Τί συμβαίνει ὅμως; Εἶναι ζήτημα, καὶ ἴσως τὸ κυριώτερον. Τὰ ἄλλα βουλευτήρια φέρουν τὴν κεφαλὴν ὀρθὴν, τὰ ἰδικά μας δὲ διαλύονται καὶ μὲ τὰ τύμπανα. Διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν λέγω ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὁ κανονισμός. Ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ δὲν προσβάλλονται. Διατί λοιπὸν αἱ ἀπρόσβλητοι νὰ μὴ προτιμηθοῦν καὶ νὰ καταρτίσουν τὴν Βουλὴν, καὶ νὰ ἔλθουν κατόπιν αἱ προσβαλλόμεναι, καθὼς γίνεται εἰς ὅλον τὸν κόσμον; Προσέτι ἄλλο· κατὰ τὸν θεμελιώδη Νόμον, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς κανένα νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ νὰ λαλῇ. Τί δὲ γίνεται ἐδῶ; Εἶναι ἐλεύθερον εἰς καθένα νὰ προσβάλλῃ τοὺς βουλευτάς κατ’ ἀντιμωλίαν. Κατ’ ἐμὲ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὁ κανονισμὸς καὶ νὰ πεισθῇ ὁ κόσμος, ὅτι ὑπάρχει ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἓν πλῆθος ἀνθρώπων γνησίων βουλευτῶν καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι κατηρτισμένη ἐκ γνησίων βουλευτῶν, καὶ ὄχι νὰ τοὺς λέγουν ἀδιακρίτως καλπονοθευτάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Τί προτείνετε;

§21ΖΩΧΙΟΣ. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ὑποβεβλημένη καὶ τὴν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι βουλευταὶ, τί θέλετε;

§23ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ μείνῃ ὁ κανονισμὸς ὅπως ἔχει.

§24ΟΘ. ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ. Πάντες ἐννοεῖτε ὅτι ἐνδιαφερόμεθα ὅσον ἔνεστι νὰ διεκπεραιωθοῦν αἱ ἐργασίαι τὸ ταχύτερον. Δὲν εἶναι ἀμφιβολία καμμία· προτάσσεται ὅμως τὸ ζήτημα κατὰ πόσον ἡ Βουλὴ ἡ σημερινὴ ἔχει τὸ δικαίωμα, πρὶν ἢ περαιωθοῦν αἱ ἐξελέγξεις, νὰ λύσῃ ζητήματα κανονισμοῦ. Ἀλλὰ ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχουν καὶ γνῶμαι, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ, καίτοι μὴ κατηρτισμένη, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν πρὶν ἢ ἐπιληφθῶμεν τῆς προτάσεως τῶν κυρίων βουλευτῶν Κερκύρας· τουτέστι, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μὴ ἴσως παρεξηγηθῇ οἵα δήποτε μεταῤῥύθμισις τοῦ κανονισμοῦ, καθόσον τὴν σήμερον πάντες οἱ βουλευταὶ εὑρισκόμεθα, οὕτως εἰπεῖν, ὑπὸ τὴν προσβολὴν ἐκλογικῆς ἀκυρότητος, ὡς οἱ ὑπόδικοι ἐκεῖνοι, οἵτινες θέλουν νὰ τροποποιήσουν τὸ σύστημα τὸ δικαστικὸν, ἢ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ὁρκωτικοῦ δικαστηρίου, ἐνῷ πρόκειται τὸ ὁρκωτικὸν δικαστήριον ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς τύχης των· οὕτω τυγχάνομεν καὶ ἡμεῖς. Δυνάμεθα νὰ φέρωμεν ψῆφον εἰληκρινῆ, ἀλλ’ αὕτη δύναται νὰ παρεξηγηθῇ. Λοιπὸν προτείνω ὅτι ἡ τοιαύτη πρότασις, ἡ ὁποία ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ πολλὰ τὰ ὑπὲρ καὶ πολλὰ τὰ κατὰ, ν’ ἀναβληθῇ, τουτέστι νὰ συζητήσωμεν τὴν πρότασιν ταύτην μετὰ τὴν κατάρτισιν τῆς Βουλῆς, καθόσον τότε ἡ ψῆφος θὰ ᾖναι ἐλευθέρα καὶ δὲν φοβούμεθα τὰς παρεξηγήσεις.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.

§26ΖΩΧΙΟΣ. Ἢ σήμερον ἢ ποτὲ, διότι αὔριον εἶναι κατόπιν ἑορτῆς. Σᾶς εἶπον ὅτι εἶσθε ὑπόδικοι καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀλλάξητε τὸν νόμον τὸν καθεστῶτα πρὸς τὸ συμφέρον σας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ὑπάρχῃ εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, καὶ ἐὰν οἱ πλείονες δὲν ᾖναι καθαροὶ νὰ ἀποτελέσουν τὴν Βουλὴν, τότε πρέπει νὰ φύγωμεν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη Βουλή. Λοιπὸν λέγω ἢ σήμερον ἢ ποτὲ, διότι αὔριον εἶναι κατόπιν ἑορτῆς.

§27ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀποκρούω τὴν οὐσίαν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν ἀναβολήν. Αὔριον εἰς τὴν 1 Μ. Μ. εἶναι συνεδρίασις. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 3 παρὰ 20/60 Μ. Μ.