1872.04.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2

Τῆς 3 Ἀπριλίου 1872.

(Δευτέρα)

Ὥρα 3 καὶ 20.

Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, 126 εἶναι παρόντες· νὰ ἀνοίξουν τὰ θεωρεῖα· (ἀνοίγονται τὰ θεωρεῖα καὶ πληροῦνται ἀκροατῶν). Ἄρχεται, κύριοι, ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν.

§2ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ μὴ ὁρκισθέντες βουλευταί.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀναγνωσθῶσι πρῶτον τὰ πρακτικά....

§4ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, νὰ ὁρκισθοῦν, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθουν ἀντιῤῥήσεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Ὁρκίζονται οἱ κ. κ. Σ. Π. Σδρίνιας, βουλευτὴς Κραναίας, Ν. Λούντζης, βουλευτὴς Ζακύνθου, Α. Τζιβανόπουλος, βουλευτὴς Λακεδαίμονος, Δ. Κολυβᾶς, βουλευτὴς Ζακύνθου, Α. Δημητρίου, βουλευτὴς Θηβῶν, Ι. Καπιτσίνης, βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, Π. Μανέτας, βουλευτὴς Μαντινείας, Κ. Δυοβουνιώτης, βουλευτὴς Φθιώτιδος καὶ Γ. Β. Πετιμεζᾶς, βουλευτὴς Καλαβρύτων. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§6ΙΩ. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λέξις κλοπιμαῖον ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως ὑποβολιμαῖον· ἔτσι τὴν εἶπον ἐγώ.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν πειράζει, ἂς ἀντικατασταθῇ· (διορθοῦνται τὰ πρακτικά).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις;

§9ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προχθὲς, διαλυθείσης τῆς συνεδριάσεως, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐρωτήσω περὶ τῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας, τί πρέπει νὰ γίνῃ, καὶ εἶχον σκοπὸν νὰ ζητήσω νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἀποσφραγίσῃ τὰ πρακτικὰ καὶ λάβῃ τὰ ἔγγραφα· μετὰ τοῦτο ὅμως οἱ βουλευταὶ Λομβάρδος καὶ Τρικούπης ἦλθον καὶ ἐζήτησαν τὰ ἔγγραφα· μοὶ τὸ εἶπον τοῦτο καὶ ἀπήντησα ὅτι δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ ἀνοίξω οἴκοθεν τὸν θάλαμον, ὅπου εἶναι τὰ ἐκλογικὰ καὶ ἐξάξω τὸν φάκελλον· δὲν ἠθέλησα νὰ ἀναλάβω τοιαύτην εὐθύνην. Διὰ τοῦτο ἐκάλεσα τὸ γραφεῖον καὶ ἤνοιξε καὶ ἐβγάλαμεν τὸν φάκελλον, τὸν ὁποῖον κατεθέσαμεν ἐδῶ καὶ ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι θέλει.

§11ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀποσφραγισθῇ.

§12ΣΤΕΡΓΙΟΥ. Ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἂν θέλῃ ν’ ἀποσφραγισθῇ.

§13ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§14Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγένετο ἀντίῤῥησις· ἄρα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀποσφράγισιν. Κατατίθεται εἰς τὸ προεδρεῖον ὁ φάκελλος τῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιθανὸν νὰ μὴ ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἀποσφραγισθῇ ὁ φάκελλος, διότι πιθανὸν αὐτὸ ποῦ ζητεῖτε νὰ ᾖναι μεταξὺ τῶν ἐπὶ τοῦ ἐσφραγισμένου φακέλλου ἐγγράφων· πιθανὸν, λέγω. Ἐξετάζονται τὰ ἔξωθεν τοῦ ἐσφραγισμένου φακέλλου ἔγγραφα καὶ δὲν εὑρίσκεται τὸ ζητούμενον. Ἀποσφραγίζεται ὁ φάκελλος.

§16ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Λυποῦμαι πολὺ διὰ τὴν γενομένην παρεννόησιν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Δὲν παραπονοῦμαι εἰς τὸν πρόεδρον, ἀλλ’ αἰτιῶμαι τὴν τύχην, διότι αἱ παμψηφεῖς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς παρεννοοῦνται. Προχθὲς ἀπεφασίσαμεν τὴν ἀποσφράγισιν τοῦ φακέλλου αὐτοῦ καὶ ἀνεβάλαμεν αὐτὴν μέχρι σήμερον ὅπως λάβωμεν καιρὸν τὸ Σάββατον, τὴν Κυριακὴν καὶ σήμερον νὰ ἐξετασθῶσι τὰ ἔγγραφα. Τώρα ἠμποροῦμεν νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν λεγομένων;

§17Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς κάμωμεν διακοπὴν ἐπὶ μίαν ὥραν.

§18Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τί νὰ ἰδῆτε; (διάλογοι). Μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ τῳόντι ὑπάρχει μία παρεννόησις, διότι ἡμεῖς ἐννοούσαμεν ὅτι δὲν ἔχομεν οὔτε καιρὸν οὔτε καθῆκον, ἐκτὸς ἂν ἡ Βουλὴ ἤθελε τὸ ἀποφασίσει, νὰ ἐξετάσωμεν ὅλα τὰ ἔγγραφα. Ἓν καὶ μόνον εἶναι ἀναγκαῖον, τὸ ἔγγραφον τῆς καθόλου διαλογῆς καὶ ἀνακηρύξεως, διὰ νὰ ἴδητε ἂν ὑπῆρξεν ἢ ὄχι ἀποτέλεσμα καὶ ἂν ἐπ’ αὐτοῦ ἠδύνατο νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήριον ἡ διοικητικὴ ἀρχή.

§19Ι. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μία διακοπὴ μιᾶς ὥρας ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δι’ ἐμὲ ἀρκεῖ μία ὥρα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, γίνεται διακοπὴ ἐπὶ μίαν ὥραν διὰ νὰ ἐξετασθῶσι τὰ ἔγγραφα (ὥρα 3 καὶ 5|60.) Ὥρα 4 καὶ 5|60.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται, κύριοι, ἡ συζήτησις· ὁ κ. Βαλασόπουλος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§24Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον εἶναι σπουδαῖον ἀληθῶς, σπουδαιότατον· τὴν σπουδαιότητα τούτου οὐδεὶς τῶν μέχρι τοῦδε ἀγορευσάντων ἠμφισβήτησεν, ἀλλ’ ἡ σπουδαιότης δὲν συνίσταται εἰς μόνον τὸν λόγον, ὅτι μία ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ κράτους μένει ἐν τῷ κοινοβουλίῳ ἀναντιπροσώπευτος· ἡ σπουδαιότης συνίσταται εἰς τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἔχῃ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τούτου σήμερον. Ἐὰν, κύριοι, ἀποχωρίσωμεν τὰ πρόσωπα, τὰ ἐνδιαφερόμενα ἐκ τῆς λύσεως τοῦ προκειμένου ζητήματος, ἐὰν ἀποχωρίσωμεν δῆλον ὅτι τὸ προσωπικὸν ζήτημα ἀπὸ τὸ νομικὸν, βεβαίως δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ἀληθῆ, ὀρθὴν λύσιν. Ἄλλως φόβος, κύριοι, ὑπάρχει μήπως ἐπηρεαζόμενοι, ὡς ἄνθρωποι, ἐκ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος μᾶλλον ἢ ἐκ τοῦ νομικοῦ, περιπέσωμεν εἰς πλημμελῆ λύσιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἔχῃ ὀλεθρίας συνεπείας, κύριοι, ὀλεθριωτάτας συνεπείας. Ὅλοι, κύριοι, ἐνδιαφερόμεθα περὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν, περὶ τοῦ ἀνεπηρεάστου τῶν ἐκλογῶν· ἀλλ’ ἐπίσης πρέπει νὰ ἐνδιαφερώμεθα, κύριοι, καὶ περὶ τῆς γνησιότητος τῶν ἐκλογῶν, διότι ἐκλογαὶ ψευδεῖς, ἐκλογαί, κύριοι, μὴ ἀποῤῥέουσαι ἀπὸ τὴν ἀληθῆ ψῆφον τοῦ λαοῦ, καθιστῶσι καὶ ψευδεῖς ἀντιπροσωπείας, καὶ αἱ ψευδεῖς ἀντιπροσωπεῖαι ὅλοι γνωρίζετε εἰς ποῖα ὀλέθρια ἀποτελέσματα δύνανται νὰ φέρουν. Ἀπὸ τὴν ἰδέαν, κύριοι, τοῦ ἀνεπηρεάστου τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν ἐκ μέρους τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ὁρμώμενοί τινες ἀσπάζονται τὴν γνώμην, ὅτι δύνανται νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον ὡς νόμιμοι ἀντιπρόσωποι μιᾶς ἐπαρχίας οἱ κατ’ ἐπιφάνειαν πλειονοψηφήσαντες, οἱ ἀριθμητικῶς πλειονοψηφήσαντες, καίτοι μὴ περιβαλλόμενοι μὲ τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους ὁ ἐκλογικὸς νόμος διέγραψε. Προέβησαν, κύριοι, νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ νομοθέτης τῆς Ἑλλάδος, ὁ νομοθέτης τοῦ 1864, ἡ ἐθνοσυνέλευσις, ἐδείχθη λίαν δύσπιστος πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐθεώρησεν ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος τὴν ἀπουσίαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν καλπῶν. Δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ ἰδέα αὐτὴ, ἢ ἂν ὑποτεθῇ ἀληθὴς, αὐτὴ καὶ μόνη μᾶς πείθει, ὅτι μολονότι ὑπῆρξε δύσπιστος ἡ ἐθνοσυνέλευσις, τὸ κυρίαρχον αὐτὸ σῶμα, πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, μολαταῦτα ἐθεώρησεν ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ τὴν παρουσίαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν διαλογὴν, τὴν ἐθεώρησεν ὡς μίαν ἐγγύησιν ἀναγκαιοτάτην, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν ἐνόμισεν, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ διαλογή τις, διότι, κύριοι, κατὰ τί ἤθελε συμβιβασθῆ ἡ δυσπιστία αὕτη μὲ τὴν διάταξιν νὰ λαμβάνῃ μέρος κατὰ τὴν διαλογὴν ἡ διοικητικὴ ἀρχή; Ἀλλ’ ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, τοῦ ἄρθρου 57, νομίζω, τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κύριος Μίλησης ἐξήγαγε τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ἁπλοῦς μάρτυς, τὸν ὁποῖον ἀπῄτησεν ὁ νόμος κατὰ τὴν διαλογὴν, ὄχι δὲ καὶ τὸ κύριον πρόσωπον τὸ ὁποῖον συμπράττει ἀπολύτως καὶ ἀναγκαίως εἰς μίαν διαλογὴν ἐκλογικοῦ τινος τμήματος, ἐκλογικῆς τινος περιφερείας. Καὶ διὰ τί, κύριοι; διότι ἴσως δὲν εὗρεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, ἐν τῷ ἄρθρῳ 57, τὴν ἔκφρασιν τὴν ὁποίαν ἴσως ἀπαντᾷ εἰς τὴν πολιτικὴν δικονομίαν, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος· ἀλλ’ ὅταν ἐνθυμηθῇ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ πάντες οἱ ὁμοφρονοῦντες αὐτῷ ὅτι ἅπασαι αἱ διατάξεις τοῦ δημοσίου δικαίου εἶναι δημοσίας τάξεως, τότε βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὸν ἐλάχιστον δισταγμὸν, ὅτι πᾶσα ἔλλειψις ἐκ τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ ἐκλογικῷ νόμῳ, εἴτε περὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, εἴτε περὶ τὴν διαλογὴν, εἴτε περὶ τὴν γενικὴν ἀπαρίθμησιν τῶν ψήφων, εἶναι ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος. Ἐνθυμούμενος τοῦτο, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ δημοσίου δικαίου εἶναι δημοσίας τάξεως, δὲν θ’ ἀμφιβάλλῃ οὐδαμῶς ὅτι ἡ ἐλαχίστη ἔλλειψις ἐπιφέρει τὴν ἀκυρότητα. Ἀλλὰ, κύριοι, εἶναι κατὰ τοῦτο, κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν ἄκυρος ἡ διαλογὴ ἡ ἐνεργηθεῖσα εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης; δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν περαιτέρω, κύριοι, διότι τοῦτο ἀνήκει κατὰ τὴν οὐσιαστικὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς. Ἄλλως δύναταί τις νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι καὶ κατ’ οὐσίαν εἶναι ἄκυρος. Τοῦτο μόνον δύναμαι νὰ προσθέσω καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους περὶ τοῦ ἀνεπηρεάστου τῶν ἐκλογῶν, ὅτι παραδεχόμενοι μίαν ἐκλογὴν ὁποία ἡ τοῦ δήμου, ὑποπίπτομεν εἰς τὸ ἄλλο ἄτοπον. Ἂν, κύριοι, ἀφαιρέσωμεν αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν, σεῖς ὅλοι, ὅσοι ἐνεργήσατε ἐκλογὰς καὶ ὅσοι γνωρίζετε τὰ ἐκλογικὰ, δύνασθε νὰ καταμετρήσητε τὸν κίνδυνον, εἰς τὸν ὁποῖον δυνάμεθα νὰ ὑποπέσωμεν. Ἀποτυγχάνων τις κατὰ τὰ λοιπὰ ἐκλογικὰ τμήματα μιᾶς ἐπαρχίας, δὲν τῷ εἶναι δύσκολον βεβαίως, (ἂν δώσωμεν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν τῆς ἀπουσίας τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς), δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία, λέγω, νὰ κατορθώσῃ ὁ ἀποτυχὼν εἴτε διὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε ἄλλως νὰ ἀποβάλῃ τοὺς ἀντιθέτους καὶ φέρῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ ἀποτέλεσμα. Οὔτε κόπος ἀριθμήσεως ὑπάρχει. (ὅπως δὲν ὑπάρχει καὶ ἐνταῦθα, διότι μετὰ τὴν 1 καὶ ½ ὥραν τὰ πάντα εἶχον περαιώσει), διότι ἀρκεῖ νὰ λάβῃ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ θυλάκιον καὶ τὴν ἑπομένην, ἢ τὴν τρίτην, τετάρτην, πέμπτην, ἕκτην ἡμέραν, ὅπως συνέβη ἐνταῦθα, μετὰ 6 ἡμέρας νὰ παρατηρήσῃ πόσαι τοῦ λείπουν καὶ τὰς συμπληρώσῃ δι’ ἑνὸς πρωτοκόλλου, ὅτι ὁ δεῖνα ἔλαβε τόσας, ὁ δεῖνα τόσας, καὶ ὁ δεῖνα τόσας· φοβεῖσθε τὴν ἐπήρειαν τῆς ἐξουσίας καὶ δὲν φοβεῖσθε δύο ἢ τρεῖς χωρικούς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ματαιώσουν τὴν ἀντιπροσωπείαν μιᾶς ἐπαρχίας; Ἰδοὺ, κύριοι, ἐξετάζοντες τὰ ζητήματα διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἐπαγωγῆς, ποῦ περιπίπτομεν. Ἰσχυρίζονται, ὅτι ἡ κεντρικὴ ἐξουσία παραγγέλλει Ἐπάρχῳ τινὶ νὰ μὴ λάβῃ μέρος εἰς μίαν διαλογὴν καὶ οὕτω ματαιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, νοθεύεται δὲ συνεπῶς ἡ ἀντιπροσωπεία· ἄρα ποτὲ, λέγουσι, δὲν δίδω τὸ δικαίωμα εἰς ἕνα Ἔπαρχον νὰ ματαιώσῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν. Ἀλλ’ ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, κατὰ τὸ τριακονταετὲς διάστημα, καὶ μὴ ἐξαιρουμένης καὶ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ὑπῆρχε μία ἐξουσία, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο ἀληθῶς εἰς τὸν τόπον κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἐνθυμεῖσθε, λέγω, νὰ ἠρνήθη ποτὲ εἴτε εἰσιτήριον, εἴτε διαλογήν;

§25ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν εἶχεν ἀνάγκην, διότι δὲν ὥριζε περὶ αὐτῆς ὁ νόμος τότε.

§26ΤΙΝΕΣ. Ὥριζε διὰ τὰ εἰσιτήρια.

§27Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε τοὐλάχιστον νὰ ἐπαρουσιάσθη τοιαύτη ἄρνησις; Δὲν ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, οὔτε συνέβη, οὔτε δύναται νὰ συμβῇ, διότι ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ὅπου δήποτε καὶ ἂν ἀνήκῃ, ἐνθυμεῖται τὰς συνεπείας τῆς ἀρνήσεώς του ταύτης (διακοπαὶ). Θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀντιφρονοῦντας νὰ μὲ ἀνασκευάσωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος, ἄλλως διὰ τῶν διακοπῶν δὲν δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀποτέλεσμα.

§28Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα· σᾶς προστατεύω μάλιστα.

§29Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. Λέγω, δὲν δύναται νὰ συμβῇ ἄρνησις, ὄχι μόνον διότι ὁπωσδήποτε εἶναι μεμορφωμένος ἄνθρωπος, ὅστις γνωρίζει τὰς συνεπείας μιᾶς τοιαύτης ἀρνήσεως, ἀλλὰ διότι διατρέχει τὸν ἔσχατον κίνδυνον. Ποία μερὶς, κύριοι βουλευταὶ, ἐπιτυχοῦσα ἐπέτρεψεν εἰς ὑπάλληλον νὰ ἀρνηθῇ εἰσιτήριον; Ὅταν ἔχω τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπαρχίας, εἶναι ἀδύνατον νὰ μοῦ ἀρνηθῇ τὸ εἰσιτήριον· ὅταν ὅμως τὸ ἀρνῆται, κύριοι, στηριζόμενος εἰς ἓν προφανέστατον πρᾶγμα, εἰς μίαν προφανεστάτην ἀδικίαν, εἰς ἓν προφανέστατον ἔγκλημα, εἰς μίαν καταδολίευσιν τοῦ νόμου, σεῖς θὰ τὸν ἐνισχύσητε ἢ θὰ τὸν ἀποδοκιμάσητε; Σᾶς εἶπον, λύοντες, κύριοι, σήμερον τὸ ζήτημα ἔστω καὶ ἐκ μικρᾶς προκαταλήψεως εἰς τὰ πρόσωπα, θὰ περιπέσητε εἰς τὸ ἄτοπον ἀντὶ νὰ ἔχητε ἐλευθέραν ἀντιπροσωπείαν, ἀνεπηρέαστον, νὰ ἔχητε ψευδῆ καὶ νόθον ἀντιπροσωπείαν. Ὅταν λοιπὸν, κύριοι βουλευταὶ, εἶναι βεβαιωμένον ἐκ τῶν προτέρων, καὶ εἶναι γνωστὸν καὶ εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι διαλογὴν εἰς ἕνα δῆμον, τοῦ ὁποίου τὸ ἀποτέλεσμα ἐπηρεάζει τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας, δὲν ἔχετε νόμιμον, βεβαίως δὲν δύνασθε νὰ ἐπιζητήσετε ἀπὸ τὸν Ἔπαρχον τὴν χορήγησιν εἰσιτηρίου. Δὲν ἔχομεν εἰσιτήρια, κύριοι, δὲν ἔχομεν διαλογὴν, καὶ ὅμως εὑρέθησάν τινες ὑποστηρίζοντες, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνακήρυξις ἐκ μέρους τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Τὸ τοιοῦτον ἄλλοι τὸ ἀντέκρουσαν, ἰσχυρισάμενοι ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἔγεινεν ἀνακήρυξις, ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξεν, ὅπερ ἰσχυρίζονται οἱ ἀντιφρονοῦντες, ἐν τῇ ἀνακηρύξει, τῇ γενομένῃ ἐν τῷ ἐπαρχιακῷ καταστήματι, συμφώνως πρὸς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, παρουσίᾳ τοῦ Δημάρχου, τοῦ εἰρηνοδίκου, καὶ ὅλων τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ μέλη παμψηφεὶ παρεδέχθησαν τὴν γνώμην τοῦ Ἐπάρχου, ὅτι δηλαδὴ δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα ἐκείνου τοῦ δήμου. Ἰσχυρίσθησαν οἱ κατὰ τῆς προτάσεως, ἥτις μᾶς ἀπασχολεῖ, καὶ τοῦτο χάρις εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ζακύνθου κ. Λομβάρδου, ἐβεβαιώθη σήμερον ἐπισήμως. Συνελθοῦσα ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 58 συσταθεῖσα ἐπιτροπή, συγκειμένη ἀπὸ τοὺς προέδρους ὅλων τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν, ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην καὶ ἀπὸ τὸν Δήμαρχον, ὡς εἶπον, ἐπὶ τῇ παρατηρήσει τοῦ Δημάρχου, νομίζω, κ. Αὐγερινοῦ, Πετραλιᾶ, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποίου, ἀντιῤῥήσεως γενομένης, ὅτι δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς Ὠλένης, ἐβεβαιώθη τὸ ἀποτέλεσμα τῶν λοιπῶν δήμων καὶ ὑπέγραψαν πάντες χωρὶς νὰ προβῶσι περαιτέρω. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν οὔτε ἀνακήρυξιν. Μᾶς ἔφεραν ἓν ἔντυπον· ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ σᾶς ἀντετάχθη, ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἐπισημότητα, ὅτι ἐγένετο ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ καὶ χρόνῳ, πρῶτον διότι δὲν φέρει καὶ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἐπάρχου, δεύτερον διότι ἐν ἀρχῇ, ἐνῷ φαίνονται οἱ πρόεδροι ὅλων τῶν δήμων καὶ ἐκεῖνος τῆς Ὠλένης, λαβόντες μέρος, εἰς τὸ πρωτόκολλον, ὅπερ εἶδον ἔντυπον, δὲν φαίνεται πλέον ἐκεῖ ὁ πρόεδρος οὗτος φαίνεται ὁ κομίσας τὰ πρακτικὰ καὶ ἀποχωρήσας ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν. Δὲν φέρει λοιπὸν καὶ τὴν ἐγγύησιν ταύτην. Ἔχομεν δὲ καὶ τὸ τεκμήριον, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὄχι μόνον διότι προσεβλήθη ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους τοῦ κ. Αὐγερινοῦ τὸ πρωτόκολλον αὐτὸ ὡς πλαστὸν, ὡς παρατηρεῖτε εἰς μίαν ἔκθεσιν τοῦ Κρεστενίτου καὶ Ἀχόλου, ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διότι ἂν πράγματι κατ’ ἐκείνην τὴν διαλογὴν ἡ πλειονοψηφία εἶχε λάβει ἀπόφασιν νὰ ἀνακηρύξῃ, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν δῆμον Ὠλένης, δὲν ἤθελεν ὑπογράψει τὸ πρωτόκολλον· ἤθελεν εἰπῆ, πολὺ καλὰ, σεῖς ἔχετε τὴν ἰδέαν σας καὶ ἡμεῖς τὴν ἰδέαν μας καὶ ἀπαριθμοῦμεν καὶ τὰς ψήφους τῆς Ὠλένης καὶ ἀνακηρύττομεν· ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἐγένετο. — Ὁ κύριος Μίλησης λέγει, περιττὸν τοῦτο· ἔγινεν ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης; ἀδιάφορον ἂν ᾖναι ὑποβολιμαία, ἀδιάφορον ἂν ἐδίωξαν τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἄλλης μερίδος· αὔριον τοὺς ἀποβάλλομεν οὓς εἰσηγάγομεν σήμερον, νὰ κάμωμεν ἡμεῖς τὴν ἀπαρίθμησιν. Φρονῶ ὅτι πρώτην φορὰν παρουσιάζεται τοῦτο εἰς τὸ κοινοβούλιον, μολονότι δὲν ἔλαβον μέρος αὐτοῦ ἄλλοτε· παρακολουθῶν ὅμως τὰς συζητήσεις τοῦ κοινοβουλίου δὲν εὗρον τοιοῦτόν τι, νὰ καταβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, νὰ δικάζῃ πρωτοδίκως κατὰ τὴν ἔκφρασιν ἡμῶν τῶν δικαστικῶν. Ἀλλ’ ὑπομονὴ, Κύριοι, ἂν πραγματικῶς εἴχομεν, σχετικῶς ἐξετάζοντες τὸ πρᾶγμα καὶ οὐχὶ ἀπολύτως, ἂν εἴχομεν, λέγω, τὴν βεβαιότητα, ὅτι πρόκειται ἀδικηθέντας ἀνθρώπους, ἀνθρώπους ἔχοντας ἀληθῶς τὴν πλειονοψηφίαν καὶ ἀπὸ μίαν ἰσχυρογνωμοσύνην τῆς ἀρχῆς μὴ εἰσερχομένους εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, ἂν πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοιούτους ἀνθρώπους, ὑπομονή· ἀλλὰ καὶ τότε δὲν ἦτο δίκαιον νὰ προβῇ ἓν σῶμα, ὁποῖον ἡ Βουλὴ, εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν, ἡ ὁποία οὐ μόνον ἤθελεν ἐπιφέρει σκάνδαλον εἰς τὴν κοινωνίαν, ἀλλὰ ἤθελεν εἶσθαι καὶ ἓν κακὸν προηγούμενον ὀλεθριώτατα ἀποτελέσματα ἐπαγόμενον.

§30ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§31Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ, κύριοι, ὁ κύριος Λομβάρδος καὶ πολλοὶ ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν εἶπον, αὔριον ἀκυρόνομεν τὴν ἐκλογήν; Ἀλλ’ ὁ κύριος Χατζίσκος ἐνόμισε σκληρότατον νὰ μὴ μᾶς δικάσουν καὶ οἱ κύριοι αὐτοὶ, ἀφοῦ ἡμεῖς θὰ τοὺς δικάσωμεν! Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σωστὴ αὐτὴ ἡ ἰδέα. (θόρυβος) Φρονῶ λοιπὸν, κύριοι, ὅτι τὸ δίκαιον εἶναι ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ μὴ προβῶμεν εἰς καμμίαν ἄλλην ἀπόφασιν, νὰ μὴ λύσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἴσως ἀποπλανηθῶμεν εἰς μίαν λύσιν ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα, ἀλλὰ νὰ παραπέμψωμεν τὴν προκειμένην ἐκλογὴν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, καὶ ἐκεῖ ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι οἱ περὶ ὧν ἡ πρότασις εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας, ἀσμένως θὰ τοὺς δεχθῶμεν εἰς τὸν περίβολον, ἂν τοὐναντίον, θὰ τοὺς εὐεργετήσωμεν, παραπέμποντες αὐτοὺς εἰς νέαν ἐκλογὴν, καὶ ὅταν ἡ Βουλὴ προβῇ εἰς τὰ τακτικὰ ἔργα της, νὰ μὴ στερῆται ἡ ἐπαρχία τῶν νομίμων ἀντιπροσώπων της· τοῦτο εἶναι καὶ τὸ ὀρθότερον, διότι πᾶσα λύσις, διδομένη σήμερον, δύναται νὰ ᾖναι πεπλανημένη.

§32Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ αὐτὴ εἶναι μία λύσις.

§33ΜΙΛΗΣΗΣ. Βέβαια δὲν εἶναι θέσις.

§34Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μὲ παρεννοεῖτε βεβαίως, διότι πολὺ καλὰ καὶ τὰς λέξεις καὶ τὰς σημασίας τῶν λέξεων γνωρίζετε.—Λύσιν τοῦ ζητήματος ἐννοῶ ἂν δύνανται νὰ εἰσέλθουν ἄνευ εἰσιτηρίου, λύσιν τοῦ ζητήματος ἂν δύναται νὰ ὑπάρξῃ διαλογὴ ἐπὶ παρουσίᾳ ἢ ἄνευ παρουσίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς.

§35ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν;

§36Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τελειώσω. —Πιθανὸν, κύριοι, ὁ νόμος ὁ ἐκλογικὸς ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο νὰ ᾖναι καὶ ἐλλειπής· τότε ἀπηλλαγμένοι παντὸς προσωπικοῦ ζητήματος, νομοθετοῦντες γενικῶς, θὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον λύσεως. Σήμερον ὅμως ἀποφασίζοντες οὕτως ἢ ἄλλως δυνάμεθα νὰ περιπέσωμεν εἰς σφάλμα. Περαίνων τὸν λόγον, φρονῶ ὅτι δὲν δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν ἄνθρωποι ἐστερημένοι τῶν ἐξωτερικῶν τύπων μιᾶς ἐκλογῆς τακτικῆς, ἐστερημένοι τοῦ εἰδοποιητηρίου τῆς ἁρμοδίας κατὰ τὸν ἐκλογικὸν Νόμον ἀρχῆς, καὶ ἰδίως ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὄχι ἀπολύτως γνωμοτεύοντες ἀλλὰ σχετικῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχομεν περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης.

§37ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς σας συμπεραίνεται ὅτι καλῶς ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἠρνήθη νὰ δώσῃ εἰσιτήρια καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ συνεμερίσθη τὴν γνώμην της, διότι δὲν ἠδυνήθη νὰ ἔχῃ ἓν ἀποτέλεσμα· τότε, ὅταν δὲν ἔχωμεν ἐκλογὴν, ἐπὶ ποίας βάσεως θὰ ἀποφασίσωμεν σήμερον;

§38Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκλογὴ μὲν ὑπάρχει, ἐματαιώθη ὅμως τὸ ἀποτέλεσμα ἑνὸς δήμου· δὲν ἐβεβαιώθη ἐπισήμως ὡς ὁ ἐκλογικὸς νόμος προβλέπει.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυροκορδάτος ἔχει τὸν λόγον.

§40ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Κύριοι, ἐδαπανήσαμεν προχθὲς ὅλην τὴν συνεδρίασιν καὶ τὸ ἥμισυ τῆς σημερινῆς· καὶ φοβοῦμαι ὅτι εὑρισκόμεθα ἀκριβῶς εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον, ὅπου ἐμείναμεν καὶ προχθές. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ μία μικρὰ σύνοψις τῶν προχθὲς λεχθέντων, νὰ εὕρωμεν εἰς ποῖον σημεῖον εἶχε φθάσει ἡ Βουλὴ καὶ ποῦ θέλει νὰ ἀπολήξῃ. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, προχθὲς ἐγένοντο διάφοροι ἀγορεύσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεδείχθη τὸ ἑξῆς· ὅτι οἱ βουλευταὶ Ἠλείας δὲν εὑρίσκονται ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, δὲν εὑρίσκονται δὲ διότι ὁ Ἔπαρχος Ἠλείας δὲν ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς εἰδοποιητήρια, καίτοι ἐν Ἠλείᾳ ἐγένετο ὁμολογουμένως ἐκλογὴ φέρουσα τοὺς ἐξωτερικοὺς νομίμους τύπους. Πολλὰ ἐλέχθησαν περὶ τῆς σημασίας τῶν εἰδοποιητηρίων· ἐδόθη ἴσως εἰς αὐτὰ περισσοτέρα σημασία παρ’ ὅ,τι ἔχουν· ἐνόμισαν τινὲς ὅτι αὐτὰ εἶναι τὰ μόνα γνωρίσματα διὰ τῶν ὁποίων δύναταί τις νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Δὲν τὸ φρονῶ, κύριοι· νομίζω ἀληθῶς ὅτι τὰ εἰδοποιητήρια τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν παραγγελίαν τοῦ νόμου, πρέπει νὰ δίδωνται εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀνακηρύττονται βουλευταὶ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 58, εἶναι ἀληθὲς στοιχεῖον καὶ γνώμων δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὰ ἔχουν· ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὅτι λείπουν αὐτὰ δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ἀπολύτως ὅτι δὲν δύνανται οἱ ἐκλεχθέντες νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ βουλευτήριον. Τὸ ἄρθρον 57, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἤδη τόσος λόγος, ἰδοὺ τί λέγει. Ἀναγινώσκει τὸ 57 ἄρθρον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἴδωμεν, κύριοι, ποῖοι ὅροι ἐκ τῶν ὑπαγορευομένων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐγένοντο. Τὴν εἰκοστὴν ἐννάτην Φεβρουαρίου, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἔληξαν αἱ ἐκλογαὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἐπερατώθησαν πράγματι καὶ αἱ ἐκλογαὶ ἐν Ἠλείᾳ, τὴν 6 δὲ Μαρτίου συνῆλθον ἐν τῷ διοικητικῷ καταστήματι οἱ πρόεδροι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, 9 τὸν ἀριθμόν, ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ δήμαρχος τῆς πρωτευούσης καὶ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ ἐπάρχου ἤρχισαν προβαίνοντες εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν. Μέχρι τινός τὰ πράγματα ἔβαινον καλῶς· ἀλλ’ ὅταν ἔφθασεν ἡ στιγμὴ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τοῦ δήμου Ὠλένης, τότε ὁ ἔπαρχος σταματᾷ καὶ παρατηρεῖ ὅτι, μὴ γενομένης διαλογῆς ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, κατὰ τὸ ἄρθρον 57, δὲν δύναται ν’ ἀναγνωρίσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο· ἄλλα μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς διεφώνησαν. Οὐδὲν ὁριστικὸν ἐγένετο· προέβη ἡ συνεδρίασις, ἡ ἐπιτροπὴ ἐπέμεινεν εἰς τὴν γνώμην της καὶ ἀνεκήρυξεν ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐθεώρει πλειοψηφοῦντας.

§41ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὑπάρχει πρωτόκολλον;

§42ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἀνεκοινώθη τῷ ἐπάρχῳ, ὡς θέλει ἀποδείξει ἕτερος συνάδελφος. Ἐνταῦθα, κύριοι, δύω κυρίως ζητήματα παρουσιάζονται. Πρῶτον· εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ ἔπαρχος νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης καὶ ν’ ἀποφασίσῃ ἐὰν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ἐκείνης ἢ ὄχι; δεύτερον· τούτου δοθέντος, ἠδύνατο ὁ ἔπαρχος ν’ ἀρνηθῇ τὰ εἰδοποιητήρια εἰς τοὺς ἀνακηρυχθέντας; Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ ἔπαρχος δὲν ἠδύνατο ν’ ἀποφασίσῃ νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης. Ἀλλοίμονον δὲ ἐὰν ἐδίδετο εἰς ἓν ἄτομον τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφασίζῃ ἐὰν ἔπρεπε κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἀνακηρύξεως νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ μία ἢ ἡ ἑτέρα διαλογὴ δήμου τινος· ἰδίως δὲ ὅταν τὸ ἄτομον αὐτὸ ᾖναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι λίαν ἀξιότιμον ἄλλως, ἀλλ’ ἀντιπροσωπεύει μίαν ἀρχὴν, τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν· τὸ ἄτομον ἐκεῖνο πρὸς ὃ ὁ Νομοθέτης ἔδειξε τοσαύτην δυσπιστίαν καὶ εἰς ὃ ἐφαρμόζεται κυρίως τὸ ἄρθρον 55 τοῦ βουλ. Νόμου, ἀπαγορεῦον εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας εἴσοδον οἱουδήποτε δημοσίου ὑπαλλήλου, εἴτε στρατιωτικοῦ εἴτε πολιτικοῦ. Εἴπερ τις ἄλλος σέβομαι τὴν νόμιμον καθεστηκυῖαν ἀρχὴν, ἀλλὰ σεβασμὸς πρὸς τὴν ἀρχὴν δὲν σημαίνει αὐθαιρεσία, καὶ φρονῶ ὅτι ἐνταῦθα ὁ ἔπαρχος ὑπερέβη τὸ καθῆκόν του. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ ἔπαρχος δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τ’ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Ὠλένης. Ἀλλ’ ἠδύνατο ν’ ἀρνηθῇ νὰ δώσῃ τὰ εἰσιτήρια; Λέγω βεβαίως ὄχι. Διότι ἐκεῖνος εἶναι βουλευτὴς ἢ μᾶλλον ἐκεῖνος ἔχει ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ τεκμήριον ὅτι εἶναι βουλευτὴς καὶ δύναται νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ὅστις ἔχει ὑπὲρ ἑαυτοῦ τ’ ἀποτελέσματα τῶν διαλογῶν ὅλων τῶν δήμων μιᾶς ἐπαρχίας. Ὑποθέσατε τί δύναται νὰ συμβῇ· ἂν ἀφοῦ τελειώσῃ ἡ ἐκλογὴ νομίμως καὶ ἡσύχως ἔν τινι ἐπαρχίᾳ, ἐπέλθῃ κώλυμά τι σπουδαῖον ἢ δημόσιον δυστύχημα, ὅπερ ἐμποδίζει τὴν συνεδρίασιν ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας, καὶ δὲν ἐκτελεῖται ὁ τύπος αὐτὸς τῆς ἀνακηρύξεως, δὲν θὰ ἀνακηρύξετε τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύονται ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν διαλογῶν; Βεβαίως θὰ τοὺς ἀνακηρύξετε. Ἐρχόμενος δὲ ἰδίως εἰς τὸ ζήτημα τῆς Ἠλείας, βλέπω, ὅτι μᾶς παρουσιάζεται ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ὁποίᾳ ὁ ἔπαρχος καὶ ἓν ἢ δύω ἄλλα μέλη δὲν ἀνεγνώρισαν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπὲρ ἑαυτῶν τὴν γνώμην τῶν συμπολιτῶν των, τὰ πλεῖστα δὲ τῶν μελῶν ἠθέλησαν νὰ ἀναγνωρίσουν αὐτούς. Ἀναζητήσωμεν λοιπὸν τὰ στοιχεῖα τῆς ἀνακηρύξεως. Λέγω, ὅτι ἔχομεν ἐνταῦθα τὸ ἀποτέλεσμα τῶν 7 δήμων, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς φιλονεικεῖ, διότι φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἐπάρχου, τοῦ δημάρχου, τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ ὅλων τῶν μελῶν. Ἔχομεν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης. Δὲν ὑπολείπεται ἄλλο παρὰ νὰ προσθέσωμεν αὐτὸ καὶ ν’ ἀνεύρωμεν τοὺς ἔχοντας ὑπὲρ ἑαυτῶν τὸ τεκμήριον νὰ εἰσέλθουν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀλλὰ μᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὠλένης ἔχει λόγους ἀκυρότητος. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς οὐσίας καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὸ στάδιον τοῦτο, διότι εἶναι ὀλισθηρὸν καὶ κινδυνεύομεν δι’ αὐτοῦ νὰ προβῶμεν μακράν. Εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὁ εὔγλωττος βουλευτὴς Ζακύνθου, ἐξέφρασε προχθὲς γνώμην, διὰ τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦμαι νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι φοβοῦμαι, ὅτι προδικάζει τὴν οὐσίαν. Καὶ εἶμαι μὲν βέβαιος, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν εἶχε πρόθεσιν νὰ ὑποδείξῃ, ποία ἡ ὁριστική του γνώμη ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα ἐπῆλθε καὶ θεωρῶ τοῦτο λυπηρόν. Συμπεραίνων, κύριοι, προτείνω νὰ προστεθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης, τὸ ὁποῖον θὰ εὕρωμεν ἐντὸς τῶν πρακτικῶν, εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῶν 7 δήμων, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς φιλονεικεῖ, τὸ δὲ γενικὸν τοῦτο ἀποτέλεσμα θὰ μᾶς δείξῃ τίνες οἱ δικαιούμενοι νὰ εἰσέλθουν ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ, εἶσθε σύμφωνος μὲ τὸν προλαλήσαντα;

§44ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Συμφωνότατος.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντζαράκης.

§46ΜΑΝΤΖΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐμενῆ ἐπιείκειάν σας, διότι πρώτην φορὰν ἀνέρχομαι τὸ βῆμα.

§47ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κ. πρόεδρε, τὸν λόγον.

§48ΜΑΝΤΖΑΡΑΚΗΣ. Ἐκ προοιμίων, κύριοι, κηρύττω ἐνώπιόν σας, ὅτι θὰ ἦμαι βαρὺς κατὰ πάσης παρανομίας, ὅθεν δήποτε προερχομένης κατὰ τὰς ἐκλογὰς, εἴτε ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων ἢ ἐκ κυβερνητικῶν ὀργάνων. Πιστεύω, ὅτι ἐκφράζω τὴν γνώμην πολλῶν συναδέλφων μου πρώτην φορὰν ἤδη εἰσερχομένων, ὅτι συνειδότες, ὅτι ἐν τῇ κοινῇ συνειδήσει ἡ Βουλὴ ἕνεκα τῶν σφαλμάτων τοῦ παρελθόντος δὲν κατέχει τὴν πρέπουσαν θέσιν, θέλομεν ἐμπνευσθῇ ἀπὸ τὴν δικαίαν ἐπιθυμίαν, ὁδηγὸν ἔχοντες τὸν νόμον εἰς τὰς ἐνεργείας, νὰ φανῶμεν ἀνώτεροι παντὸς προσωπικοῦ συμφέροντος καὶ νὰ μὴ ἐργαζώμεθα εἰμὴ ὑπὲρ τῆς νομιμότητος. Πολλὰ ἐῤῥέθησαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος· προχθὲς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ γείνῃ ἡ ἀποσφράγισις τοῦ φακέλλου ἐνώπιόν σας ὅπως ἐκ τῶν περιεχομένων ἐγγράφων πεισθῇ, ἐὰν ἐγένετο ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης, ἐὰν ἐγένετο ἀνακήρυξις ὑπὸ τοῦ συλλόγου, ἐὰν ἐδόθησαν εἰδοποιητήρια. Τὸ τελευταῖον δὲν φιλονεικεῖται παρ’ οὐδενός· φιλονεικεῖται ὅμως τὸ περὶ ἀνακηρύξεως· πολλοὶ ὑπενθύμισαν, ὅτι ἀνακήρυξις ἐγένετο, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων περιεχομένων ἐν τῷ φακέλλῳ ἀποδεικνύεται ὅτι μόνη ἁπλῆ ἀπαρίθμησις ψήφων ἐγένετο, οὐχὶ δὲ ἀνακήρυξις, διότι ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ ἐπάρχου, δύω μελῶν ἐνισταμένων, παρεδέχθη ὑπὸ τοῦ συλλόγου νὰ γείνῃ ἁπλῆ ἀπαρίθμησις. Τώρα τὸ ζήτημα ἔγκειται, ἐὰν δύναται ἡ Βουλὴ, μὴ ὑπαρχούσης ἀνακηρύξεως, νὰ δεχθῇ βουλευτὰς τοὺς φαινομένους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν δύναται, ὄχι ὅτι ἀποδίδω ἀξίαν πολλὴν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, διότι τὸ εἰσιτήριον, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἀναγκαῖον παρεπόμενον τεκμαῖρον, ὅτι ἐπισυνέβησαν ὅλαι αἱ ἐκλογικαὶ ἐνέργειαι αἱ διατυπωθεῖσαι ὑπὸ τοῦ νόμου, καὶ ἐὰν ἓν κακὸν διοικητικὸν ὄργανον θελήσῃ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἔκδοσιν εἰδοποιητηρίου, ἀρκεῖ, ὅτι ἐτελέσθησαν ὅλοι οἱ τύποι, τὸ θεωρῶ τότε περιττὸν καὶ μὴ ἀναγκαῖον· ἀλλὰ θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν ἀνακήρυξιν. Ὁ σύλλογος τῆς Ἠλείας συνῆλθεν ἐν τῷ καταστήματι, ἠρίθμησε τὰς ψήφους, μόνον δὲν προέβη εἰς ἀνακήρυξιν, δὲν γνωρίζω διατί. Δὲν εἶχον τὸ θάῤῥος οἱ κύριοι, οἵτινες κατόπιν μεταμεληθέντες, εἰς ἰδιαίτερον οἶκον ἐξέδωκαν ἀνακήρυξιν ἐγγράφως· δὲν εἶχον τὸ θάῤῥος ἐνώπιον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς νὰ εἴπουν, ὅτι δὲν συμφωνοῦμεν, ἡμεῖς ὀφείλομεν ν’ ἀριθμήσωμεν τὰς ψήφους καὶ νὰ ἀνακηρύξωμεν. Ἀφοῦ δὲν τὸ ἔκαμον τότε, ἐπιφυλαχθέντες νὰ τὸ κάμωσι κατόπιν, νομίζω, ὅτι τότε αὐτοὶ δὲν ἀπετέλουν πλέον σύλλογον· ἦσαν μόνον ἄτομα, διότι ὁ νόμος λέγει, ὅτι τελευταία πρᾶξις τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου εἶναι ἡ ἐν τῷ ἐπαρχείῳ σύνοδος αὐτοῦ. Ἀφοῦ τότε δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, ἔπαυσαν πλέον νὰ ᾖναι μέλη συλλόγου καὶ δὲν εἶχον πλέον οὐδὲν δικαίωμα πρὸς ἀνακήρυξιν. Νομίζω δέ, κύριοι, ὅτι ἀφοῦ ἐκεῖνοι δὲν ἀνέλαβον τὸ θάῤῥος τῆς εὐθύνης τῆς ἀνακηρύξεως, πολὺ ὀλιγώτερον πρέπει νὰ τὸ λάβητε σεῖς, οἱ ὁποῖοι τοιουτοτρόπως παρεκβαίνετε κατὰ τὴν γνώμην μου τῶν καθηκόντων σας, σφετεριζόμενοι ξένων δικαιωμάτων, δικαιωμάτων διοικήσεως, δικαιωμάτων ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἐννοῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐν τῇ ἐξουσίᾳ της, ἐπειδὴ δικάζει ὡς δικαστήριον ἐν τῇ ἐξελέγξει, ἔχει δικαίωμα νὰ κρίνῃ ἀνεκκλήτως, ἀλλὰ τοῦτο ἂς τὸ ἐπιφυλαχθῶμεν ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, τώρα δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα αὐτό. Τοιοῦτον ζήτημα νομίζω, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐπισυνέβη ἐν τῷ συνταγματικῷ μας βίῳ ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ 1869. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Γυθείου δὲν ἐδόθησαν καὶ τότε εἰσιτήρια· οὐδεὶς λόγος ἔγεινε κατὰ τὰς προεισαγωγικὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ Βουλὴ ἐπεφυλάξατο κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν της.

§49ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Μαντζαράκη, εἰς τὰ 1869 δὲν ἐδόθησαν εἰσιτήρια;

§50ΜΑΝΤΖΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§51ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶσθε βέβαιος;

§52ΜΑΝΤΖΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα, οὕτω μοὶ φαίνεται· πιθανὸν νὰ ἀπατῶμαι.

§53ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι πιθανὸν, ἀλλὰ βεβαίως ἀπατᾶσθε.

§54ΜΑΝΤΖΑΡΑΚΗΣ. Ἔστω· ὑπάρχει ὅμως ἀφιλονείκητον, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσαγάγῃ βουλευτὰς, τοὺς ὁποίους δὲν περιβάλλει ὁ τύπος τῶν ἐκλογικῶν διατυπώσεων, ὅτι δὲ δὲν δυνάμεθα, λαβόντες κατὰ μέρος μόνον τὸ ἀποτέλεσμα 7 δήμων, χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ὀγδόου δήμου, τοῦ ὁποίου ἡ κάλπη δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸ ὅλον ἀποτέλεσμα, νὰ ἀποφασίσωμεν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος.

§56ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα βεβαίως ἐξηντλήθη· μένει εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ, καὶ τοῦτο, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἐγὼ ἤγειρα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἄλλοτε ἐξέφρασα ὁποίαν ἰδέαν ἔχω περὶ εἰσιτηρίων· ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ ἤδη, ὅτι δὲν ἔχω οὐδεμίαν περὶ τῆς ἀξίας αὐτῶν· τὰ εἰσιτήρια δὲν θεωρῶ οὔτε ὡς τίτλον, οὔτε ὡς τεκμήριον τίτλου. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, δὲν ἔχω δὲ σκοπὸν νὰ ἐκφράσω δυσπιστίαν καὶ ἀμφιβολίας, οὔτε νὰ μεμφθῶ τὴν διοίκησιν. Κατὰ δυστυχίαν ἐπικρατεῖ ἰδέα κακίστη παρ’ ἡμῖν περὶ διοικήσεως πολλάκις ἀδίκως, καὶ διὰ τοῦτο ἡ διοίκησις ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν δὲν ἵσταται ὅπου πρέπει, καὶ πολλάκις ἐκ προκαταλήψεως. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἐκφράσω μομφὰς καὶ δυσπιστίαν οὔτε κατὰ τῶν ἀρχῶν τῶν ἐκ τοῦ λαοῦ, αἱ ὁποῖαι διευθύνουν τὰς ἐκλογάς· αἱ ἀρχαὶ εἰσὶ καλαὶ, πράττουσι καλῶς ὅταν μένουν ἐντὸς τῶν καθηκόντων των. Εἶμαι, καθὼς γινώσκετε, ὀπαδὸς τῆς ἀρχῆς, ὅτι ὁ λαὸς ἔχει στοιχεῖα ἀρκετὰ ἵνα αὐτοδιοικηθῇ, καὶ ἐκ πείρας δὲ γινώσκω, ὅτι ὅπου μᾶλλον ἀφέθη ἐλεύθερος, ἐκεῖ καὶ περισσότερον, ἡσυχώτερον καὶ νομιμώτερον ἐνήργησε. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· τὸ ζήτημα περὶ οὗ πρόκειται, εἶναι σπουδαιότερον ἢ ὅ,τι τὸ φαντάζεσθε, ἔχει σχέσιν μὲ τὸ δικαίωμά σας τοῦ νὰ ἐξελέγχητε, ναὶ ἢ ὄχι, τὰς ἐκλογὰς ὑμεῖς. Ἀπὸ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου θέλει ἀποφασισθῆ ἐὰν ἐκτὸς ἡμῶν ὑπάρχῃ καὶ ἄλλη ἀρχὴ, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποφαίνηται ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, νὰ δικάζῃ αὐτάς. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ προσώπων ἁπλῶς, ἐὰν θὰ εἰσέλθουν ἢ ὄχι τινες ἐντὸς τῆς Βουλῆς· πρόκειται περὶ τοῦ σπουδαιοτέρου τῶν καθηκόντων καὶ δικαιωμάτων σας, τὰ ὁποῖα ἐγγίζουν τὸ νόμιμον καὶ τὸ ἀληθὲς τῆς ὑπάρξεώς σας. Κατὰ τὸ σύνταγμα, δύναμιν τοῦ ἐξελέγχειν τὰ πληρεξούσια τῶν βουλευτῶν, τοῦ ἀποφαίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, ἐπὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ εἰσέλθουν ἢ μὴ ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ἔχετε μόνον ὑμεῖς, οὐδεὶς ἄλλος. Τί παρουσιάζεται σήμερον; ὅτι ἐκτὸς ἡμῶν τὸ ἔχει ὁ ἔπαρχος, τὸ ἔχει ὁ σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν. Πρέπει, κύριοι, νὰ ἀποκρούσητε τὴν κακὴν αὐτὴν ἀρχὴν, διότι ἄλλως καθίστασθε σεῖς πλέον ἐφετεῖον, οὐχὶ τὸ κύριον σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐξετάζει τὰς ἐκλογάς· καὶ θέλετε ἐξετάζει ὁποίας αἱ ὑποδεέστεραι αὐταὶ ἀρχαὶ σᾶς ὑποβάλλουσιν ἐκλογὰς, ἐπιφυλαττόμενοι τὸ δικαίωμα νὰ συγκροτήσωσιν αὐτοὶ κατ’ ἀρέσκειαν τὴν Βουλὴν. Σᾶς εἶπον καὶ χθὲς, ὅτι κατὰ τὴν πεποίθησίν μου ἢ μᾶλλον κατὰ τὸν νόμον, ὁ σύλλογος ὁ ἐκλογικὸς καὶ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἔχουν καθῆκον μόνον νὰ ἀνακηρύξουν τὰ κατὰ τὰς ἐκλογὰς γεγονότα. Τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον. Τί πράττει ὁ σύλλογος καὶ ὁ ἔπαρχος, τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία παρουσιάζεται σήμερον ἐνώπιόν σας; Δὲν ἀνακηρύττει τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἀποφαίνεται· νομίζω ματαίαν τὴν συζήτησιν περὶ ἀνακηρύξεως, καὶ περὶ τοῦ τί λέγει ὁ ἔπαρχος, τί λέγει ὁ σύλλογος. Δὲν δέχομαι αὐτὴν τὴν κάλπην, λέγει ὁ ἔπαρχος, διότι τὴν θεωρῶ παράνομον. Δύναται ὁ ἔπαρχος, ἢ ὁ σύλλογος νὰ ἀποφανθῇ οὕτω; Κατὰ τὸν νόμον, κύριοι, τὰ πρακτικὰ τῶν διαφόρων διαλογῶν στέλλονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν· σύλλογος ἐκ τῶν προέδρων καὶ λοιπῶν τινων προσώπων συνέρχεται καὶ ἀριθμεῖ τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἀνακηρύττει καὶ γνωστοποιεῖ αὐτά. Ἐὰν ἐκτὸς αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος δώσητε εἰς τὸν σύλλογον ἢ τὸν ἔπαρχον τὸ δικαίωμα ὄχι νὰ ἀριθμήσῃ ἢ νὰ βεβαιώσῃ, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν τὸ δεῖνα ἀποτέλεσμα εἶναι νόμιμον, ἐὰν τὸ δεῖνα ἀποτέλεσμα εἶναι κατὰ τοὺς τύπους, πρέπει καὶ συνεπεία τῆς ἐξετάσεως αὐτῆς νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εἴσοδον τοῦ βουλευτοῦ ὁ ἔπαρχος· δικάζει τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία μέλλει νὰ δικάσῃ τὰς ἐκλογὰς, ὅπως θέλει. Εἶναι αὐτό! τότε οἱ δικάζοντες τὰς ἐκλογὰς, ἢ σεῖς; Καὶ ἐὰν αὐτοὶ ἀποφασίσουν ἀντὶ τῶν γνησίων ἀντιπροσώπων νὰ ἀποστείλουν ψευδεῖς, νὰ ἀναγνωρίσωσι πλαστοὺς, ἔχετε Βουλὴν πλέον; ἔχετε ἀντιπροσωπείαν; Δικάζετε σεῖς τὰς ἐκλογὰς, ἢ ἔχετε τὴν νόθευσιν καὶ τὸ ἔγκλημα ἀντὶ τοῦ νόμου καὶ τῆς ἀληθείας; Καὶ πολὺ περισσότερον ὑποπτεύω τοῦτο, ἀφοῦ ἀνέγνωσα χθὲς τὸ δεύτερον εἰσιτήριον Μεγαλοπόλεως· πρέπει νὰ προσέξητε. Εἴδετε εἰς ποῖον βαθμὸν τόλμης προχωροῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Ὑπῆρξε λοιπὸν ἔπαρχος, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν ἐτόλμησε νὰ κάμῃ αὐτὸς ἐξέλεγξιν καὶ νὰ δώσῃ νέα εἰσιτήρια, προσθέτων καὶ ἀφαιρῶν ψήφους. Ἐὰν ἐπιτρέψητε εἰς αὐτοὺς ταῦτα ἤδη, θέλετε ἰδεῖ εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογὰς ἀποφάσεις συλλόγων ἢ ἐπάρχων, αἱ ὁποῖαι νὰ ἀντιφάσκουν ὅλως διόλου πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων, νὰ ἀντιπροσωπεύουν μόνον τὴν θέλησίν των, τὴν αὐθαιρεσίαν των ἢ τὴν αἰσχρότητά των. Λοιπὸν, κύριοι, κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας διότι δὲν πρόκειται περὶ προσώπων εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ οὐδεὶς πλάγιος λόγος πρέπει νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἀπόφασίν σας, κατ’ ἐμὴν ἐπαναλαμβάνω πεποίθησιν, ὅλη ἡ συζήτησις ἦτο ματαία· ἐπρόκειτο περὶ ζητημάτων τὰ ὁποῖα θέλουσι παρουσιασθῆ ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῆς οὐσίας, ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς· θέλομεν ἰδῆ τότε τὶ ἀξίζει ἡ παρουσία τοῦ ἐπάρχου, θέλομεν ἰδῆ, ἐὰν αὐτὸ εἶναι λόγος ἀκυρότητος, ναὶ ἢ ὄχι. Σήμερον δὲν πρόκειται περὶ τούτου, πρόκειται ν’ ἀποφανθῶμεν ἐὰν ὁ ἔπαρχος, ἐὰν ὁ σύλλογος δύνανται νὰ ἀποφανθῶσι περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐκλογῆς. Ἐὰν σήμερον δὲν ἀποφασίσετε, ἐὰν σήμερον ἀρνηθῆτε νὰ ἀνακηρύξητε σεῖς τὸ ἀληθὲς ἀποτέλεσμα, καὶ τὸ δικαίωμα αὐτὸ παραχωρήσητε ἀπολύτως εἰς τὸν ἀνακηρυκτικὸν σύλλογον, ἀπὸ σήμερον σᾶς τὸ βεβαιῶ, ἐκτὸς ἡμῶν καθιεροῦτε μίαν ἄλλην ἐξουσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν δίδετε ὅλα τὰ δικαιώματά σας καὶ ἡ ὁποία εἰς τὸ ἑξῆς θὰ δικάζῃ πρωτοδίκως τὰς ἐκλογὰς μὲ τὴν τρομερὰν συνέπειαν νὰ εἰσέρχωνται ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου αὐτοῦ, ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους αὐτοὶ θέλουσιν. Αὐτὸ εἶναι καὶ παράνομον καὶ καταστρέφον τὰς βάσεις τοῦ πολιτεύματος. Προσέξατε, κύριοι, διὰ τοῦτο ἡ φιλονομία καὶ τὸ σέβας πρὸς τὰ δικαιώματα δὲν εἶναι νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνωμεν πολλάκις· ἀλλὰ νὰ τὸ πράττωμεν ἐπιμόνως ἀπέναντι ὅλων τῶν δυσκολιῶν, ὅλων τῶν συμπαθειῶν καὶ ὅλων τῶν ἀντιπαθειῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, τὴν ὁποίαν ἐνόμισα νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν σας καὶ πιστεύω ὅτι θέλετε τὴν ἀποδεχθῆ.

§57ΑΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, φρονῶ ὅτι ἡ τελευταία ἀγόρευσις τοῦ ἐντίμου συναδέλφου μετέφερε τὸ ζήτημα εἰς τὸ ἔδαφος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡρίσθη καὶ νὰ συζητήσωμεν καὶ ν’ ἀποφανθῶμεν. Ἡ ἀπουσία τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν γέννησιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἐνῷ συγχρόνως ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐκ τῶν προτέρων κατεδικάσθη καὶ ἐνῶ συγχρόνως προηγούμενα ἄλλα δὲν ἔλαβον χώραν ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου, καὶ ἀφοῦ ἄλλοι προηγούμενοι ἔχοντες τὸ δίκαιον ὑπὲρ ἑαυτῶν δὲν ἐξετιμήθησαν καὶ κατὰ τὸ 1869, ὅτε ἦτο πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ κύριος Ζαΐμης.

§58ΖΑΪΜΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§59Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρόκειται σήμερον νὰ ἐγκαταστήσωμεν ἀρχάς; πρόκειται ὄχι μόνον ἑρμηνεύσωμεν τοὺς κειμένους νόμους, ἀλλὰ καὶ νὰ καινοτομήσωμεν; Καὶ ἡ καινοτομία αὕτη ἂν εἶχε τί ὑπὲρ ἑαυτῆς, ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία κατεδικάσθη εἰς τὴν συνείδησιν καὶ ἡμῶν καὶ ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας; Τίς ἠρνήθη, κύριοι, ὅτι τὴν ἀντιπροσωπείαν δὲν πρέπει νὰ μορφόνουν οἱ ὑπάλληλοι; ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἂν τοῦτο ἐγένετο, τί παράδειγμα ἔχετε νὰ μᾶς παρουσιάσητε; Τὸ γεγονὸς τὸ παρουσιαζόμενον σήμερον ἐπὶ μιᾶς ἀτυχοῦς ὑποθέσεως; Τίς ἠρνήθη ὅτι ὁσάκις οἱ λαοὶ ἐνεργοῦν ἀνεξαρτήτως, καὶ νομιμωτέρας καὶ ἠθικωτέρας ἐνεργοῦσιν ἐκλογάς; Ἀλλ’ ἐπὶ τοιαύτης ἀτυχοῦς ὑποθέσεως ἤλθετε τοιαύτας ὡραίας ἰδέας νὰ ἐφαρμόσητε; Τί συνέβη μέχρι τοῦδε; Ἂν ἡ πεῖρα ἀπὸ τῆς τελευταίας μεταπολιτεύσεως μέχρι σήμερον παρουσίασεν ἀτελείας εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ὅλοι ὑπέστημεν τὰς ἀτελείας αὐτὰς καὶ διατί τέλος πάντων δὲν ἔχομεν τὸ θάῤῥος νὰ ἐπιῤῥίπτωμεν τὴν εὐθύνην ἐκεῖ ὅπου ὑφίσταται; διατί ἐπιβαρύνομεν τὸν διοικητικὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος τέλος πάντων ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος δὲν ἐνήργησε κατ’ ἰδίαν θέλησιν;

§60ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν κατηγόρησε κανεὶς τὸν ὑπάλληλον.

§61ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ ὑμῶν, γενικῶς συζητῶ. Ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος δὲν ἠρνήθη μόνον, ἀλλ’ ὅλος ὁ σύλλογος περὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ ὁποίου δὲν ἔρχομαι σήμερον νὰ συνηγορήσω. Ἡ διοικητικὴ ἐκείνη ἀρχὴ πρὶν ἢ προβῇ εἰς ἀποτέλεσμα ἐζήτησε τὴν γνώμην τῆς κυβερνήσεως, ἥτις συμβουλευθεῖσα καὶ νομοδιδασκάλους ἐθεώρησεν ὅτι τὰ πράγματα ἔπρεπε νὰ μένωσι μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου· ἄρα οὔτε ὁ σύλλογος οὔτε ὁ ἔπαρχος ἐνήργησαν ἰδιογνωμόνως, καὶ βλέπετε καὶ εἰς τὸ πρωτόκολλον ὅτι ὁ ἔπαρχος κάμνει τὴν ἔνστασιν τῆς ἁπλῆς ἀπαριθμήσεως· λέγει ὅτι φρονεῖ κατὰ τὸν νόμον καὶ κατὰ τὰς διαταγὰς τῆς κυβερνήσεως. Ἀλλὰ σήμερον ἡ κυβέρνησις ἐνήργησεν ἄνευ προηγουμένων; Μάλιστα, κύριοι· ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ συζητήσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα, καὶ ἐγὼ θὰ ᾖμαι εἷς ὁ ὁποῖος θὰ ἀφαιρέσω δικαιώματα ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλ’ ἔχομεν προηγούμενον πολὺ πλέον σοβαρώτερον τοῦ παρόντος· ἔχομεν ὁλόκληρον ἐκλογικὸν σύλλογον, ὁ ὁποῖος ἀνακηρύττει βουλευτὴν τὸν κ. Περικλῆν Μαυρομιχάλην, καὶ ὑπάρχει τηλεγράφημα τοῦ νομάρχου τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης πρὸς τὸν ὑπουργὸν καὶ πρωθυπουργὸν, δι’ οὗ ἀναγγέλλεται τὸ πρᾶγμα, τὸ δὲ ὑπουργεῖον διατάσσει νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπόφασις τοῦ συλλόγου καὶ νὰ δοθῇ εἰς ἄλλον τὸ εἰσιτήριον (εὖγε, εὖγε).

§62ΖΑΪΜΗΣ. Μὴ φωνάζετε εὖγε, τώρα θὰ ἀκούσητε. (θόρυβος).

§63Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀλλὰ λέγων ταῦτα, κύριοι, νομίζετε ὅτι ἐπιθυμῶ ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν νὰ ἐγκαταστήσω τοιοῦτον κακὸν προηγούμενον; Ὄχι· ἐπιθυμῶ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ παύσωμεν. Ἀλλ’ ἐξελέξατε τοιαύτην ἀτυχῆ ὑπόθεσιν, διὰ τοιαύτας συζητήσεις καὶ δὲν ἔχετε τὴν ὑπομονὴν, ὅταν καταδειχθῶσιν αἱ ἀσχημίαι τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης, νὰ φέρητε πλήρη τὴν ψῆφόν σας καὶ μετὰ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ μάθητε ὅτι διεδραματίσθησαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς, νὰ σχηματίσητε πεποίθησιν περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου; Εἶναι τὸ μόνον συμφέρον ν’ ἀντιπροσωπευθῇ ἡ ἐπαρχία Ἠλείας, ἀφοῦ ἕκαστος ἡμῶν ἔχει τὴν πρόληψιν ὅτι εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ κράτους; Καὶ ἂν πρόκειται νὰ πάθωσι τὰ δικαιώματα τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, φρονεῖ ὁ λαὸς αὐτῆς, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῶσιν ἕτεροι Ἕλληνες νὰ ὑπερασπίσωσι τὴν χώραν των ἢ νὰ προστατεύσωσι τὰ συμφέροντά των; Καὶ λέγοντες ταῦτα, μήπως ἀρνούμεθα τὴν λύπην, τὴν ὁποίαν θὰ αἰσθανθῶμεν ὅλοι, ἂν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν δὲν ὑπάρχουν παρόντες οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἐὰν ὑπάρχουν; Καὶ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινε σήμερον εἷς τῶν συναδέλφων, τὸ ὁποῖον ἀπεύχομαι νὰ γείνῃ δεκτὸν, δὲν θὰ μεταβάλῃ τὸ νομοθετικὸν σῶμα εἰς σύλλογον ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς; Ἀλλὰ καὶ χωρὶς νὰ εἰσέλθωσι δύνανται νὰ λάβωσι μέρος οἱ κύριοι κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν ἐνώπιον τοῦ τμήματος· ἐκεῖ νὰ λάβωσι τὸν λόγον, ἐν δὲ τῇ ἐνώπιον τοῦ σώματος συζητήσει θὰ εὑρεθῶσιν ἐνδιαφερόμενοι νὰ ὑπερασπίσωσιν τὰ δικαιώματά των. Ἀπέναντι ὅμως, κύριοι, τῆς γενικῆς προκαταλήψεως περὶ τῆς νοθείας τῆς ἐκλογῆς ταύτης καθ’ ὅλους τοὺς δήμους, ἢ τοὺς πλείστους, ἔρχεσθε νὰ θέσητε ἀρχὰς, τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ παραδέχομαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ συζητηθῶσι ἐπὶ ἑτέρου πεδίου. Ἐνταῦθα παρεβιάσθησαν τύποι τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἂν εἶναι ἀτελὴς, οὐχ ἧττον εἶναι νόμος καὶ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς αὐτοῦ συζητοῦμεν, ἄλλον δὲν ἔχομεν. Μήπως αἱ ἀρχαὶ ἐνήργησαν αὐτοδικαίως; ἐνήργησαν κατὰ τὰς διαταγὰς τῆς κυβερνήσεως. Διὰ τί δὲν φέρετε τὸ ζήτημα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐδάφους; διὰ τί δὲν ἔρχεσθε νὰ μεμφθῆτε τὴν κυβέρνησιν, ἡ ὁποία διέταξε; διὰ τί ἐπιβαρύνετε τὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ῥητῶς λέγει ἐνήργησα κατὰ τὰς διαταγὰς τῆς κυβερνήσεως; καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς εἶπεν ὅτι ἐν ὑπουργικῷ συμβουλίῳ ἀπεφασίσθη, ἀφοῦ ἠκούσθη ἡ γνώμη τῶν νομομαθῶν. Καὶ μήπως ἡ κυβέρνησις ἐνεργήσασα ἀπέβαλε τὴν εὐθύνην; ὅταν πρόκειται νὰ ἐξελέγξωμεν τὴν ὑπόθεσιν, τὰς πράξεις τῆς κυβερνήσεως, δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν πρᾶξιν ταύτην; Ἀλλὰ σήμερον εἶναι ἄκαιρον τὸ ζήτημα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν τῆς κυβερνήσεως ἐκ μέρους ἑνὸς ὑπαλλήλου, ἀφοῦ τὰ προηγούμενα εἶναι τοιαῦτα καὶ χειρότερα, ἀφοῦ σᾶς εἶπον ὅτι ὁλόκληρος ὁ σύλλογος ἀνεκήρυξεν ἀντιπρόσωπον, καὶ ὅμως ὁ νομάρχης ἔλαβε διαταγὰς νὰ δώσῃ εἰς ἕτερον εἰσιτήριον. Σήμερον τέλος πάντων ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς τοιοῦτον τι δὲν παρουσιάζεται· ὁ ἐκλογικὸς σύλλογος ἐκτὸς δύω ἀπεδέχθη τὴν γνώμην τῆς ἁπλῆς ἀπαριθμήσεως. Διὰ ταῦτα, κύριοι, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἐγκαταστήσῃ ἀρχὰς καὶ ἰδέας, αἵτινες σήμερον εἰς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος μᾶς διέπει, ἐν μέρει ἀντιστρατεύεται τοσοῦτον μᾶλλον κύριοι, καθ’ ὅσον ἐὰν δὲν ἔλθῃ ἕνας νέος νόμος νὰ ὁρίσῃ καὶ περιλάβῃ ὅλας τὰς ἀτελείας τοῦ ὑπάρχοντος, πρέπει νὰ σταθῶμεν ἐνταῦθα ὅπου ἱστάμεθα. Ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι δίκαιον νὰ παρεμποδιζώμεθα ἀπὸ τὰς κανονικάς μας ἐργασίας, ἐγείροντες ἀρχὰς ἐπὶ μιᾶς τοσοῦτον σαθρᾶς ὑποθέσεως.

§64Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, διότι πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ δὲν ἤθελον ν’ ἀφήσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινωνίαν νὰ πιστεύσωσι πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον χώραν. Ὅ,τι ὁ κύριος Ἀντ. Μαυρομιχάλης εἶπε περὶ τοῦ κυρίου Περικλέους Μαυρομιχάλη δὲν ἔχει ὡς τὸ ἀνέφερεν. Ἰδοὺ τὶ ἐνθυμοῦμαι, ἂν καὶ παρῆλθον ἔκτοτε τέσσαρα περίπου ἔτη, καὶ βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ ἔχω νωπὰς τὰς ἐντυπώσεις τῶν ἐνεργειῶν μου ὡς ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· ἔχω ὅμως τὴν συνήθειαν νὰ κρατῶ ἀντίγραφα πολλῶν διαταγῶν, τὰς ὁποίας ὡς ὑπουργὸς ἐξέδωκα, ἵνα τὰ ἔχω ὁσάκις ἐξέρχομαι τῆς ἐξουσίας· οὕτω καὶ τελευταῖον, ὅταν πρὸ ὀλίγου ἄφησα τὸ ὑπουργεῖον, ἔλαβα ὅλα τὰ ἀντίγραφα ὅσων ἐγγράφων ἔγραψα περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Λαυρίου. Καθόσον ἐνθυμοῦμαι λοιπὸν ἰδοὺ τὶ ἔτρεξεν εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην· ὅ,τι δὲ συνέβη ἐνισχύει ἔτι μᾶλλον τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω σήμερον. Τότε ὁ κύριος Περικλῆς Μαυρομιχάλης ἔγραψε πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ζητῶν νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ἀμφείας καὶ νὰ μὴ καταλογισθῇ ὑπὲρ οὐδενός. Ἰδοὺ, κύριοι, τὶ ἀπήντησα τότε εἰς τὸν Νομάρχην· «Γνωστοποιήσατε τῷ κυρίῳ Μαυρομιχάλῃ, ὅτι ἡ ἀπόφασις περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου ὡς καὶ τῶν λοιπῶν ἀνήκει εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον οὐδεμίαν ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ διατάξῃ ἄλλως.» Αὐτὰ διέταξα καὶ αὐτὰ ὑποστηρίζω σήμερον, ὅτι δηλ. οὔτε ὁ σύλλογος, οὔτε ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δικαιοῦται νὰ δικάσῃ ὡς πρωτοδικεῖον περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ ἐκλογῆς τινος· ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς δὲν ἔχει ἕτερον καθῆκον, εἰμὴ ν’ ἀπαριθμήσῃ καὶ ὄχι ν’ ἀποφασίσῃ· ἀλλ’ ὅταν ὁ σύλλογος τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, εἴτε ὁ Νομάρχης ἢ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἐπρόκειτο νὰ κάμουν ἀπόφασιν καὶ νὰ εἴπωσι «δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὸν δῆμον Ἀμφείας, διότι ἐμεσολάβησε νοθεία·» ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπήντησα, ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τούτου. Ἰδοὺ τὶ ἔτρεξε. Κάμνουσι δὲ καλά, ὁσάκις ἀναφέρουσι προηγούμενα, νὰ στηρίζωνται ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Δὲν ἤμην παρὼν, ὅταν ὡμίλησεν ὁ κύριος Μαντζαράκης, ἀλλὰ μοὶ εἶπον, ὅτι ἀνέφερε καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Γυθείου. Ἰδοὺ τὶ ἔτρεξεν εἰς τὸ Γύθειον, καθόσον ἐνθυμοῦμαι. Τότε ὁ σύλλογος τοῦ ἄρθρου 58 δὲν ἤθελε νὰ κάμῃ οὐδεμίαν ἀνακήρυξιν. Τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὸ ὑπουργεῖον; Τίποτε δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν. Κατ’ ἀνάγκην ἔπρεπε νὰ μείνῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Γυθείου μέχρι τῆς ἐξελέγξεως, διότι δὲν ὑπῆρχε κανὲν στοιχεῖον· ὁ σύλλογος δὲν ἤθελε νὰ ἐπιληφθῇ καὶ τὸ ζήτημα δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν. Ὥστε ἡ προκειμένη περίπτωσις δὲν εἶναι ὁμοία ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Μαντζαράκης ἀνέφερε. Λοιπὸν οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἕτερον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν ἀλήθειαν.

§65ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μὲ ἀνεκήρυξαν οἱ πρόεδροι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν; (θόρυβος).

§66ΖΑΪΜΗΣ. Σᾶς ἀνεκήρυξαν ἀφαιροῦντες μίαν κάλπην.

§67ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον πρόεδρον καὶ δεύτερον ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὁσάκις βουλευτής τις ἀγορεύει, νὰ μὴ τὸν διακόπτωσι καὶ νὰ μὴ ἀρχίζουν αὐτοὶ οἱ μικροὶ διάλογοι, οἱ ὁποῖοι καταστρέφουν ἐντελῶς πᾶσαν συζήτησιν· καὶ κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην καὶ εἰς τὸν κύριον Περικλῆν Μαυρομιχάλην, ὅτι ὁσάκις ἔρχεται νὰ κατηγορήσῃ καὶ νὰ κατηγορήσῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐδιοίκησαν τὸν τόπον, ὀφείλει νὰ φέρῃ ἀποδείξεις ἐπισήμους ἵνα γίνεται πιστευτός· ἄλλως, κύριοι, τὸ νὰ λέγῃ ἕκαστος ὅτι τοῦτο ἔγεινε τότε καὶ τὸ ἄλλο δὲν εἰξεύρω πότε, ταῦτα δὲν εἶναι σπουδαῖα πράγματα, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ δὲ νὰ εἴπω, ὅτι καὶ δὲν λέγονται ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου. Τὸ ζήτημα τὸ θεωρῶ ἐξηντλημένον μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου· δὲν μένει πλέον ὁ ἐλάχιστος δισταγμὸς περὶ τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Βουλή. Δὲν δύναμαι ὅμως ν’ ἀφήσω ἀπαρατήρητον μίαν ῥῆσιν τῆς ὁμιλίας τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου, βουλευτοῦ Σπάρτης, ὅστις εἶπεν· «καὶ ἂν ἐπρόκειτο τοὐλάχιστον, ἀφοῦ δύω ἡμέρας ἤδη συζητοῦμεν, περὶ ἀνθρώπων, οἵτινες εἶχον τοὐλάχιστον τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τότε, λέγει, τὸ πρᾶγμα ἤθελεν εἶσθαι ἀνεκτόν» ἀπεφάνθη ὁ κύριος Βαλασόπουλος πολὺ ἀπέχων ἀπὸ τῆς Ἠλείας, ὅτι ὁ συνδυασμὸς τῶν κυρίων Στεφανοπούλου, Αὐγερινοῦ καὶ Πετραλιᾶ δὲν εἶχε τὴν πλειονοψηφίαν· ἂν δὲ δὲν τὸ γνωρίζῃ, τοῦ τὸ λέγω ἐγὼ μετὰ πάσης βεβαιότητος, ὅτι ὁ συνδυασμὸς αὐτῶν ἦτο εἷς τῶν ἰσχυροτέρων τοῦ Κράτους, ἀπέναντι αὐτῶν δὲ δὲν εἶχον παρὰ μίαν ἐπιῤῥοὴν, κατὰ τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ παλαίσωσι, τὴν τοῦ κυρίου Κρεστενίτου· οἱ ἄλλοι δὲ ἦσαν δεμένοι ὄπισθεν τοῦ ἅρματος τῆς ἐπιῤῥοῆς αὐτοῦ μόνον ὡς ἄτομα. Ἂν ἀμφιβάλλῃ ὁ κύριος Βαλασόπουλος περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, τοῦ ἀναγινώσκω τὰ ἀποτελέσματα τῶν πέντε δήμων, κατὰ τῶν ὁποίων οὐδεμία ἐγένετο ἔνστασις.

§68ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὸ εἶναι οὐσία.

§69ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὡμίλησε κατὰ ἀνθρώπων ἀπόντων.

§70Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐστηρίχθην εἰς τὰς ἰδιωτικὰς πληροφορίας τοῦ κυρίου Λομβάρδου (ἰλαρότης).

§71ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀντιθέτους πληροφορίας.

§72ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι εἰς τοὺς πέντε δήμους ὁ Στεφανόπουλος καὶ ὁ Αὐγερινὸς ἔλαβον 5,900 ψήφους, ὁ δὲ κύριος Ἄχολος 2800· μὴ ἔρχεσθε λοιπὸν νὰ κατηγορῆτε ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πρὸ τόσων χρόνων πολιτεύονται καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἡ θύρα τοῦ βουλευτηρίου ἠνοίχθη πολὺ περισσοτέρας φορὰς παρὰ εἰς ἡμᾶς, οἵτινες ὁμιλοῦμεν κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῶν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§73ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις, Κύριε πρόεδρε.

§74ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κύριος Κατσικόπουλος ἔρχεται πάντοτε μετ’ ἐμέ.

§75ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παρελθὸν Σάββατον, ὡς ἐνθυμεῖσθε, τελευταῖον ἔλαβε τὸν λόγον ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου ὁ κύριος Λομβάρδος, ὅστις μᾶς εἶπεν, ὅτι ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα δὲν δύναται ν’ ἀποφανθῇ, διότι δὲν ἔχει καμμίαν θετικὴν πληροφορίαν· εἶπεν ἑπομένως, ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων τὴν ἐκλογὴν, καὶ ἰδίως τοῦ πρωτοκόλλου τῆς γενομένης ἀνακηρύξεως, διότι οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν εἰσαγωγὴν τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἐπεκαλοῦντο πρακτικὰ διαλογῆς καὶ ἀνακηρύξεως. Εἶπε μάλιστα ὁ κύριος Λομβάρδος, ὅτι εἰς περίστασιν καθ’ ἣν δὲν λάβῃ γνῶσιν τοῦ πρακτικοῦ, θ’ ἀρνηθῇ ψῆφον. Ἐπιθυμῶ σήμερον, διότι σέβομαι πολὺ τὸν κύριον Λομβάρδον, τὰς γνώμας του καὶ τὰς κρίσεις του, ν’ ἀκούσω τὴν γνώμην του πρὸς ἣν δυνατὸν καὶ ἐγὼ νὰ συμφωνήσω. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν ἰδέαν του ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου, ἀφοῦ ἔλαβε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων.

§76ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ ἂν ἤθελον νὰ σιωπήσω, δὲν εἰμπορῶ· προκαλοῦμαι νὰ λαλήσω· ἂς μοὶ ἐπιτρέψουν δὲ οἱ ἔντιμοι προλαλήσαντες, οἱ ὁποῖοι μοὶ ἔκαμον τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρουν τὸ ὄνομά μου, ν’ ἀκολουθήσω τὸ παράδειγμα ἑνὸς ἐξ αὐτῶν, τὸ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Μαυροκορδάτου, καὶ νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ, ἂς τακτοποιήσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ ἂς ἴδωμεν ποῦ εὑρισκόμεθα. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Κατσικόπουλος μὲ παρεκάλεσε νὰ εἴπω τί ἐξήγαγον ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα ν’ ἀνοιχθῶσιν. Ὅταν ἐγὼ ἔκαμα τὴν πρότασιν τῆς ἀποσφραγίσεως, δὲν τὴν ἔκαμα ἵνα φωτισθῶ ἐγὼ μόνος, ἀλλὰ τὴν ἔκαμα ἐπὶ τῇ πεποιθήσει ὅτι καὶ πολλοὶ τῶν συναδέλφων θὰ εἶχον τὴν αὐτὴν ἐπιθυμίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐξήγαγον ἐγὼ ἐκ τῶν ἐγγράφων κατὰ τὸ ὀλίγον διάστημα τῆς ἐρεύνης των εἶναι ὅτι πράγματι ἀνακήρυξις ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀνακηρυκτικῆς, ἂς τὴν ὀνομάσωμεν οὕτω, δὲν ἔγινεν ἐν τῷ ἐπαρχείῳ· ὅτι ὁ ἔπαρχος εἰπὼν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι δὲν ἐπιτρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐξαγόμενον τοῦ δήμου Ὠλένης, ἔπεισε τὰ λοιπὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ σταματήσωσιν ἕως ἐκεῖ καὶ ν’ ἀριθμήσωσι τὸ ἐξαγόμενον τῶν ἑτέρων δήμων, καὶ ὑπεγράφη τὸ πρὸς τοῦτο πρωτόκολλον παρ’ ὅλων τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐγγράφων. Τί περὶ δήμου Ὠλένης ἐγένετο οὐδὲν φαίνεται ἐκ τῶν ἐγγράφων, ἂν δηλ. ἡ ἀνακηρυκτικὴ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸν δῆμον τοῦτον. Ἴδομεν δημοσιευμένον διὰ τοῦ τύπου ἔγγραφον, εἰς τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀφοῦ ὑπέγραψε τὸ πρῶτον πρωτόκολλον, ἐξέδωκεν ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ καὶ χρόνῳ καὶ ἕτερον περὶ τοῦ ἐξαγομένου τοῦ δήμου Ὠλένης· τοῦτο δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ ἔγγραφα, καθ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἐξετάσαμεν ἐν τῷ διαστήματι τοῦ καιροῦ τὸν ὁποῖον εἴχαμεν εἰς διάθεσίν μας. Ἐξωδίκως εἶδον καὶ ἄλλο ἔγγραφον παρουσιάζον πιστοποίησιν κλητῆρος, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν εἰς τὸ ἐπαρχεῖον αὐτὸ τὸ πρακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τοῦ δήμου Ὠλένης, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν φάκελλον. Ὁ κύριος Κατσικόπουλος μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν, καὶ τὸν εὐγνωμονῶ, νὰ μὲ προκαλέσῃ νὰ τοῦ εἴπω τὴν γνώμην μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, προσθέσας ὅτι ἴσως τὸν πείσω· εὔχομαι καὶ εἰς τοῦτο καὶ εἰς ἄλλα ζητήματα νὰ συμφωνήσῃ μετ’ ἐμοῦ ὁ κύριος Κατσικόπουλος. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι ἀφοῦ κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους μᾶς παρουσιάζουν τὰ ἐξαγόμενα τῶν ψηφοφοριῶν τῶν διαφόρων δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἐπλειονοψήφησεν ὁ συνδυασμὸς τοῦ κυρίου Αὐγερινοῦ, (νόμιμοι ἢ ὄχι οἱ βουλευταὶ οὗτοι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ τὸ ἐξετάσωμεν τὴν στιγμὴν ταύτην,) ἡ ἐπαρχία Ἠλείας πρέπει ν’ ἀντιπροσωπευθῇ κατὰ τὰς ἐξελέγξεις παρ’ ἐκείνων, οἵτινες φαίνονται πλειοψηφήσαντες. Ζήτημα δὲν ὑπάρχει κατ’ ἐμὲ, ὅτι ὁ συνδυασμὸς τοῦ κυρίου Αὐγερινοῦ πρέπει νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀλλὰ, κύριοι, ἔρχεται τὸ δεύτερον ζήτημα· δὲν ἔχουν εἰδοποιητήριον οὔτε ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς οὔτε ἐκ μέρους τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω ἢ νὰ κατακρίνω τὴν στιγμὴν ταύτην κανένα, ἀπευθύνω μόνον μίαν παρατήρησιν πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἀνακηρυκτικὴν, τὴν ἑπομένην· τίς τὴν ἐβίασε νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ ἐπάρχου, λέγοντος εἰς αὐτὴν νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης; ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ἵστατο ὁ ἀδελφὸς ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων, τοῦ Κ. Αὐγερινοῦ· δυνατὸν ὁ ἔπαρχος νὰ εἴπῃ ὅ,τι θέλει, ἀλλὰ καὶ ἡ πλειονοψηφία ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ, νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ἐξαγόμενα τῶν διαφόρων δήμων· ἔπρεπε νὰ πράξῃ καὶ αὐτὴ ὅ,τι ἔκαμεν ἡ ἀνακηρυκτικὴ ἐπιτροπὴ Πατρῶν· ἡ Βουλὴ ἤθελε σταθμίσει μετὰ ταῦτα, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξε. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τώρα τὴν διαγωγὴν τοῦ ἐπάρχου, καθότι ὁ ἔπαρχος ὑπήκουσεν εἰς τὰς διαταγὰς τῆς κυβερνήσεως, δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὴν διαγωγὴν τῆς κυβερνήσεως κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν, διότι πρεσβεύω ὅτι πολιτικὰ ζητήματα δὲν πρέπει νὰ ὑποκινῶνται οὔτε πόῤῥωθεν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐξελέγξεων· καὶ ὄχι πολλὰ συνετῶς, (ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις αὕτη) εἷς τῶν ἐντίμων συναδέλφων κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν καὶ ἕτεροι σήμερον ἐπροκάλεσαν καὶ εἶπον, ἐὰν θέλετε νὰ φέρετε πολιτικὰ ζητήματα, φέρετέ τα καθαρά. Δὲν πιστεύω οὔτε ἡ κυβέρνησις νὰ θελήσῃ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐξελέγξεως νὰ θέσῃ πολιτικὸν ζήτημα τὸ ζήτημα οὐδεμιᾶς ἐκλογῆς, καθὼς ἀκόμη ὅλως διόλου εἶναι χωρισμένον τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ἐννόμου ἢ ἀνόμου ἐκλογῆς τινος ἀπὸ τῶν προσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ. Δὲν καταδικάζω λοιπὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος κανένα, δὲν θέλω νὰ ὑποκινήσω ζητήματα οὔτε περὶ τῆς διαγωγῆς τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε περὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ ἐπάρχου· τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ὁ ἔπαρχος δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰσιτήριον ἐν τῇ ἀπραξίᾳ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἠπράκτησεν. Ἐδῶ, κύριοι, εἶναι τὸ ζήτημα· ἔχει ἡ Βουλὴ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ἢ ὄχι ποῖοι θὰ εἰσέλθουν; ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι ἄλλο εἰμὴ ἐὰν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπετε, ὅτι ὑπάρχετε, ἢ ὄχι. Πλὴν ἐν ᾧ ἐν τῇ σιωπῇ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κατέναντι τῆς διαμαρτυρήσεως τοῦ ἐπάρχου, διότι διαμαρτύρησις εἶναι ἡ ἐπὶ τοῦ προκειμένου διαγωγὴ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς τῆς Ἠλείας, ἐπεμβαίνομεν ἡμεῖς καὶ λέγομεν, οὗτοι θὰ εἰσέλθωσι καὶ ὄχι οὗτοι, πρέπει νὰ σταματήσωμεν ἕως ἐδῶ; πρέπει νὰ περιορισθῶμεν καὶ νὰ εἴπωμεν, θὰ εἰσέλθῃ ὁ συνδυασμὸς τοῦ Αὐγερινοῦ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τίποτε περισσότερον; Μὲ ἐπέπληξε, φιλικώτατα βεβαίως, καὶ τὸν εὐχαριστῶ διὰ τοῦτο, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κύριος Μαυροκορδάτος, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν εἶπον, καλπονόθευσις ἐν τῇ ἐκλογῇ Ἠλείας ἐγένετο καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν. Ἐὰν ἐνθυμῆται καλῶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, πότε ἐγὼ καὶ διατί τοῦτο εἶπον, θὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι τὸ εἶπον καθ’ ἣν στιγμὴν ἐζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν, καὶ τότε εἶπον, ὅτι δὲν ἤθελα νὰ μείνῃ ἀμφιβολία, περὶ τοῦ ποία εἶναι ἡ ἰδέα μου ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης· ἐξέφρασα τὴν γνώμην μου καὶ εἶπον καθαρῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν καλπονόθευσιν καλπονόθευσιν, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξηγήσω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον εἶπον τὴν καλπονόθευσιν καλπονόθευσιν· ἐφθάσαμεν εἰς στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν δὲν ἀποφασίσωμεν νὰ θέσωμεν φραγμὸν εἰς τὰς παρανομίας κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ κυρίως καὶ πρὸ πάντων εἰς τὸ ἔγκλημα τῆς καλπονοθεύσεως, ὄχι ἐκλογὰς, ἀλλὰ πολίτευμα ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν θὰ ἔχωμεν. Μία φωνὴ πανταχόθεν ἀνυψοῦται τὴν στιγμὴν ταύτην, καθ’ ἣν ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων συζητοῦμεν, καὶ πρὸς ἡμᾶς λέγει· «θέσατε φραγμὸν εἰς τὰς παρανομίας καὶ καλπονοθεύσεις, ἵνα ἀνυψώσητε τὰ ἑδώλια ταῦτα, ἐπὶ τῶν ὁποίων κάθησθε, διότι κατεβιβάσθησαν παρὰ πολύ»· ἀλλ’ ὅταν ἐν τῇ κρισίμῳ ταύτῃ στιγμῇ (ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος Μαυροκορδάτος, τὸν ὁποῖον σέβομαι πολὺ, τὴν παρατήρησιν ταύτην), ὅταν εἰς τὴν στιγμὴν ταύτην, συνάδελφος ὡς τὸν κύριον Μαυροκορδάτον, μοῦ παραπονῆται διότι ὠνόμασα τὴν καλπονόθευσιν καλπονόθευσιν, ἀρχίζω νὰ φοβοῦμαι, ὅτι ἴσως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ σταματήσωμεν τὸ κακόν.

§77ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Προώρως, εἶπον.

§78ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ φάσμα τῆς καλπονοθεύσεως εἰς τὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λαλοῦντα, δὲν εἶναι πρόωρον νὰ τὸ ἀποκαλέσῃ μὲ τὸ ὄνομά του· πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν νὰ τὸ λέγωμεν, διὰ νὰ φθάσωμεν νὰ τὸ διώξωμεν ἀπὸ τοῦ περιβόλου τούτου. Πιστεύω, ὅτι προώρως πραγματικῶς ὁ ἀξιότιμος κύριος Μαυροκορδάτος ἀπηύθυνε παρατήρησιν πρὸς ἐμὲ, διότι εἶπον τὴν καλπονόθευσιν καλπονόθευσιν· ἐνόμιζεν ἴσως, ὅτι μὴ γνωρίζων τὰ καθέκαστα τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας ὡμίλησα, καὶ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ μικρᾶς παραβιάσεως· τὰ ἔγγραφα ἠνοίχθησαν· ἐὰν ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ τὰ ἐξετάσῃ, ἤθελεν ἰδεῖ, ὅτι οὐχὶ μικρὰ ἐγένοντο καὶ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο. Ἐν τῇ στιγμῇ λοιπὸν καθ’ ἣν ἡμεῖς λαμβάνομεν τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τῶν ἐντολέων μας νὰ εἰσαγάγωμεν τὰ προϊόντα τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, πρέπει νὰ σταματήσωμεν ἕως ἐκεῖ. Ἤθελον εἰπῆ καὶ ἤθελον προτείνει ἡ βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πρῶτον πάντων τὴν ἐξέλεγξιν ἐν οὐσίᾳ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας ταύτης. Εἶπον, ἤθελον προτείνει, ἀλλὰ δὲν προτείνω διὰ δύο λόγους· πρῶτον, διότι δὲν θέλω νὰ δώσω αἰτίαν νὰ παραβιάσωμεν τὸν κανονισμόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καλόν· δεύτερον δὲ φέρω τὴν πληρεστάτην πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Αὐγερινὸς μετὰ τοῦ συνδυασμοῦ του, ἀφοῦ ἐπληροφορήθησαν καὶ θὰ πληροφορηθῶσιν ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος κατὰ τῆς ἐκλογῆς των ἐῤῥέθησαν, μόλις ἐνταῦθα εἰσέλθωσιν, αὐτοὶ πρῶτοι θὰ μᾶς εἴπωσιν ὅτι τὸ φιλότιμόν των δὲν τοῖς ἀφίνει νὰ μένωσιν ἐδῶ, ἐὰν δὲν ἐξαγνισθῶσι καὶ ἐξελεγχθῆ ἡ ἐκλογή των πρώτη πάσης ἄλλης. Αὐτοὶ οἱ δύο λόγοι, κύριοι, μὲ πείθουν νὰ μὴ προτείνω κἀνὲν περαιτέρω μέτρον καὶ νὰ περιορισθῶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ εἰσαγάγῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου τὸν συνδυασμὸν τοῦ Αὐγερινοῦ.

§79ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Δύο λέξεις μόνον θὰ εἴπω πρὸς ἀπάντησιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κύριος Λομβάρδος. Λυποῦμαι ὅτι μὲ παρεξήγησεν ὁ κ. Λομβάρδος εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον. Δὲν τὸν κατηγόρησα, διότι εἶπε τὴν καλπονόθευσιν καλπονόθευσιν· ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, καὶ ἐγὼ θὰ στιγματίσω τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας, αἵτινες τυχὸν περιέχουσιν ἀνομίαν τινά· τοῦτο ὄχι μόνον τὸ κάμνω ὡς βουλευτὴς, ἀλλὰ μοῦ τὸ ἐπιβάλλει καὶ τὸ καθῆκον καὶ ἡ συνείδησίς μου· δὲν εἶναι ὅμως ἡ στιγμή. Ἐκεῖνο ὅπερ ἐλυπήθην εἶναι, ὅτι πρὸ τῆς ὥρας καὶ πρὶν ἔτι ἔλθουν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἡμῶν τὰ πρακτικὰ, πρὶν γνωρίσωμεν ἐὰν ἐγένετο κακόν τι καὶ μὴ φέρον τοὺς νομίμους τύπους, ἀπεφάνθη ὁ κύριος Λομβάρδος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς. Ἤδη πρόκειται νὰ ἀποφασισθῇ ἐὰν θὰ εἰσέλθουν ἀντιπρόσωποι τῆς Ἠλείας· τοῦτο πρόκειται καὶ δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετὰ εἶναι;

§81ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§82ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ πρότασις, κ. πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ οὕτω· «οἱ παραδεχόμενοι νὰ εἰσέλθωσιν ἐν τῇ Βουλῇ ὡς κατὰ πρόληψιν βουλευταὶ οἱ σχετικῶς πλειονοψηφήσαντες δεῖνα, δεῖνα καὶ δεῖνα, λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.»

§83ΛΕΚΚΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ πρότασις αὕτη εἶναι μία ὁλόκληρος ἱστορία· φρονῶ ὅτι δύναται νὰ διατυπωθῇ ἁπλούστατα· νὰ εἰσέλθουν ἢ νὰ μὴ εἰσέλθουν οἱ περὶ ὧν πρόκειται βουλευταί.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθουν ψηφολέκται, κύριοι.

§85ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κύριοι· θὰ εἴπωμεν νὰ εἰσέλθουν· εἰς περίστασιν καθ’ ἣν εἴπομεν νὰ εἰσέλθουν, ποῖοι νὰ εἰσέλθουν; Ἐπεκαλέσθητε τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀνακηρύξεως;

§86ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§87ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε ὅλοι τὴν διαλογήν;

§88ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο προτάσεις ἐγὼ ἔχω· ἡ μία λέγει, οἱ παραδεχόμενοι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ πλειονοψηφήσαντες κατὰ τὰ πρακτικὰ ὅλων τῶν δήμων λέγουσι ναί....

§90ΤΙΝΕΣ. Τὰ ὀνόματα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἄλλη πρότασις εἶναι, νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἐκλογὴ εἰς τὰ τμήματα.

§92ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποῤῥέουν ἐκ τῆς συζητήσεως, δὲν δύνασθε νὰ τὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν.

§93ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, οἱ παραδεχόμενοι νὰ εἰσέλθωσιν οἱ πλειονοψηφήσαντες Αὐγερινὸς καὶ τλ. λέγουν ναί.

§94Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι νὰ εἴπωμεν, καὶ οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἐκλογὴ εἰς τὰ τμήματα λέγουν ναί· ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν κάμνομεν ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα, ἐὰν παραδεχθῇ, νὰ σταλῇ πρὸς ἐξέλεγξιν. Αὐτὸ δὲ θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθουν· ἐὰν δὲν παραδεχθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις, τότε θὰ εἰσέλθουν.

§95ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὸ θέμα, ὅπως διατυποῦται ὑπὸ τοῦ προαγορεύσαντος, περιέχει δύο ἀντίθετα πράγματα, ἀλλὰ τὸ ἓν τούτων, ἀνῆκον εἰς τὴν τακτικὴν ἐνέργειαν τοῦ κανονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ, ὡς μὴ ἀμφισβητούμενον. Καὶ τῷ ὄντι, εἴτε ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθουν οἱ σχετικῶς πλειονοψηφήσαντες, εἴτε ἀποφασίσῃ τὸ ἐναντίον, ἡ ἐκλογὴ θὰ παραπεμφθῇ κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν εἰς τὰ τμήματα. Φυσικώτερον λοιπὸν, κύριε πρόεδρε, καὶ λογικώτερον θεωρῶ, νὰ διατυπωθῇ τὸ θέμα ὡς προεῖπον, δηλ. «ὅσοι παραδέχονται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ τάδε καὶ τάδε ὡς σχετικῶς πλειονοψηφήσαντες, λέγουν ναί, ὅσοι δὲν παραδέχονται λέγουν ὄχι·» τουτέστιν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ εἰποῦν ὄχι, ἐννοοῦν ὅτι μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς ἐξελέγξεως, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἐδῶ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἠλείας.

§96Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑποστήριξις τῆς προτάσεώς μας εἶναι ὑποστήριξις τοῦ κανονισμοῦ· θέλομεν νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἠλείας εἰς τὰ τμήματα· ἐσεῖς λέγετε ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθουν τόρα.

§97ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅ, τι λέγετε ἐσεῖς τὸ λέγει ὁ κανονισμὸς, ὅ,τι λέγομεν ἡμεῖς, δὲν τὸ λέγει.

§98ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ τὸ θέμα εἶναι τὸ προκύπτον συμπέρασμα ἐκ τῆς συζητήσεως· ἑπομένως ὅταν καὶ τὸ προεδρεῖον καὶ ἡ Βουλὴ θέλουν νὰ θέσουν ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τὸ ἀληθὲς συμπέρασμα τῆς συζητήσεως, δὲν εἶναι ἀντάξιον οὔτε νὰ τὸ ψηφοφορήσωμεν, διότι τότε τὸ σῶμα αὐτὸ δὲν εἶναι σπουδαῖον, κύριοι. Τί ἐσυζητήσαμεν; ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξεν εἴτε ὁ Ἔπαρχος εἴτε ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν ἀπαρίθμησιν, καὶ οἱ μὲν εἴπομεν ὅτι δὲν εἶχον αὐτὸ τὸ δικαίωμα, οἱ δὲ τὸ ἐναντίον· μετὰ τοῦτο κατελήξαμεν εἴποντες ὅτι τὸ δικαίωμα ἀνήκει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ. Τί πρόκειται τόρα νὰ ψηφίσωμεν; ποῖον θέμα πρέπει νὰ τεθῇ; Ἀναγκαίως πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, «πρέπει νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ κατὰ τὸ φαινόμενον πλειονοψηφήσαντες, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν μὲν εἴπωμεν ναὶ, θὰ παραδεχθῶμεν ὅτι κακῶς ἔπραξαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνεκήρυξαν τὸ ἀποτέλεσμα· ἐὰν δὲ εἴπωμεν ὄχι, τότε καλῶς ἔπραξαν, καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν φυσικὸν δρόμον ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς, διότι ἡ ἐκλογὴ βεβαίως θὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ τμήματα, καὶ ὄχι εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἢ ἀλλαχόσε. Τὸ θέμα ἑπομένως λογικὸν εἶναι νὰ τεθῇ οὕτω· οἱ παραδεχόμενοι νὰ εἰσέλθωσιν οἱ πλειονοψηφήσαντες καθ’ ὅλους τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας Στεφανόπουλος, Αὐγερινὸς κτλ. λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι· καὶ ἂν κερδίσῃ τὸ ναὶ, εἰσέρχονται, ἐὰν δὲ τὸ ὄχι, δὲν εἰσέρχονται, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κύριος Βαλασόπουλος ὁ κοινοβουλευτικὸς καὶ τόσον πεπειραμένος ἄνθρωπος δὲν τὸ ἐννοεῖ.

§99Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ τῳόντι πῶς ὁ κύριος Πετιμεζᾶς, τοσοῦτον πεπειραμένος, εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος τίθεται κατὰ τοῦ τῆς Βουλῆς κανονισμοῦ, τοῦ ἐν ἰσχύϊ· κατὰ τὸν ἐν ἰσχύϊ κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἡ ἀπωτέρω γνώμη ψηφοφορεῖται πρῶτον· ἀπωτέρω δὲ γνώμη εἶναι ἐκείνη τῆς ἀναβολῆς μέχρι τῆς ἐξελέγξεως· καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι προϊὸν τῆς συζητήσεως, καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς συζητήσεως ἦτον νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς, ἡ ἀπωτέρω κατὰ συνέπειαν γνώμη εἶναι αὕτη. Καὶ λέγουν μὲν ὅτι εἶναι ἀδιάφορον, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κύριος Πετιμεζᾶς ἐνόμισεν, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένον τοῦτο, δι’ αὐτὸ τὸ πολεμῶ. Λέγω λοιπὸν ὅτι τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἀνωτέρω γνώμη καὶ τοιαύτην θεωρῶ τὴν τῆς ἀναβολῆς.

§100ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀναγνώσατε τὴν πρότασίν σας.

§101Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. «Νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα περὶ εἰσαγωγῆς τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Ἠλείας μέχρι τῆς κατ’ οὐσίαν ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς.»

§102ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν θέτομεν εἰς ψηφοφορίαν τὸ θετικὸν καὶ ἁπλοῦν ζήτημα, ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθουν ἢ νὰ μὴ εἰσέλθουν;

§103ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ κ. Α. Βαλασοπούλου). «Νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα περὶ εἰσαγωγῆς τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Ἠλείας μέχρι τῆς ὁριστικῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς».

§104ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι πίπτει ἡ πρότασις αὕτη· ποῖον θὰ ᾖναι τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα;

§105ΤΙΝΕΣ. Δευτέρα ψηφοφορία θὰ γίνῃ. (Θόρυβος).

§106ΜΙΛΗΣΗΣ. Διατὶ αὕτη ἡ ματαιοπονία; τουλάχιστον ἂς ἐξηγηθῇ, ὅτι ἂν πέσῃ ἡ πρότασις, ἐννοεῖ ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθουν οἱ πλειονοψηφήσαντες (μάλιστα).

§107Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ ἐξηγήσητε καλὰ τὸ ζήτημα, νὰ τὸ καταλάβωμεν.

§108Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν παραδεχθῇ ἡ πρότασίς μας, δὲν εἰσάγονται, ἂν δὲν παραδεχθῇ, θὰ εἰσαχθοῦν (θόρυβος). Ὅσοι παραδεχθοῦν τὴν πρότασίν μας ἐννοοῦν ὅτι δὲν θέλουν νὰ εἰσαχθοῦν ὁ Αὐγερινὸς καὶ οἱ ἄλλοι, ὅσοι δὲν τὴν παραδεχθοῦν, θὰ εἰπῇ ὅτι θέλουν νὰ εἰσαχθοῦν.

§109ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅσοι εἰποῦν ὄχι, ἐννοοῦν ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθοῦν οἱ πλειονοψηφήσαντες, ὅσοι εἰποῦν ναὶ ἐννοοῦν νὰ μὴ εἰσαχθοῦν. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν Βρατσάνου καὶ Κατσικοπούλου κατὰ τὸ ἑξῆς πρωτόκολλον.) Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος «Παραδέχεται ἡ Βουλὴ ν’ ἀναβληθῇ τὸ περὶ τῆς εἰσόδου τῶν βουλευτῶν Ἠλείας ἐν τῇ Βουλῇ ζήτημα μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς, Ναὶ ἢ Ὄχι;»

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 73 κατὰ 71 παρεδέχθη τὴν εἴσοδον τῶν βουλευτῶν Σ. Στεφανοπούλου, Αὐγερινοῦ, Πετραλιᾶ, Δαραλέξη καὶ Στεργιοπούλου. Νὰ κληρῶσμεν, κύριοι, τόρα τὰ τμήματα.

§111ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σᾶς ἐδόθη, κύριε πρόεδρε, μία ἀναφορὰ, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ὅμοιον προκαταρκτικὸν ζήτημα· αὔριον λοιπὸν ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ καὶ τότε προβαίνομεν εἰς τὴν κλήρωσιν.

§112ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ τόρα, κύριε πρόεδρε.

§113Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ κληρωθοῦν τόρα τὰ τμήματα, κύριε πρόεδρε.

§114ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ δὲν εἶναι καιρός· διὰ τὰ τμήματα εἶναι καιρὸς ἀπόψε.

§116ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰ τμήματα ἀπαιτεῖται μία ὥρα. (θόρυβος). Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κύριος Σωτήριος Πετιμεζᾶς.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων, κύριοι.

§118ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, κύριε πρόεδρε.

§119ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχομεν ζήτημα προκαταρκτικὸν διὰ τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν· ἀνεγνώσθη ἀναφορὰ ἀφορῶσα τὸ ζήτημα αὐτό· πῶς ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων, ἂν δὲν λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό;

§120Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ βλέπομεν κατόπιν τῆς κληρώσεως αὐτὸ τὸ ζήτημα (θόρυβος).

§121ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ ἢ μετὰ τὴν κλήρωσιν;

§123ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὸ, ὄχι μετά.

§124Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν κλήρωσιν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ, κύριε πρόεδρε.

§125ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἀπόψε τίποτε (διάλογοι θορυβώδεις).

§126ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ ὅλα τὰ ἄλλα προκαταρκτικὰ ζητήματα, τα ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν αὔριον. Προαναγγέλλω δὲ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὅμοιον προκαταρκτικὸν ζήτημα εἶναι καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν.

§127ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Δι’ ὅλους, ὅσοι ἔχουν εἰσιτήρια. (θόρυβος).

§128ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν, διότι εἴμεθα κεκοπιακῶτες καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. (διάλογοι).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ τί ἀποφασίζει;

§130ΤΙΝΕΣ. Τὴν κλήρωσιν.

§131ΕΤΕΡΟΙ. Αὔριον.

§132ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Κάμνω τὴν ἔνστασιν, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις καὶ νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§133ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§134ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ δὲν εἶναι σπουδαῖα· εἴμεθα πλήρεις· ἂς γίνῃ ἡ κλήρωσις. (θόρυβος).

§135Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ ὅτι θὰ γίνῃ κλήρωσις; πότε ἔγεινεν ἡ ἀπόφασις; Ἡ ἐναντία ἀπόφασις ἔγεινεν ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν κλήρωσιν πρὶν καταρτισθῇ προσωρινῶς· ἐνόσῳ ἀμφισβητεῖται εἰσιτήριον, δὲν δύναται νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς ἄλλο ἔργον. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου. Ἂν ἡ Βουλὴ φρονῇ ἄλλως, πρέπει νὰ γίνῃ ἀπόφασις καὶ προκαλῶ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§136ΤΙΝΕΣ. Ἂς γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θέλοντες νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κλήρωσιν λέγουν ναί, οἱ ἄλλοι λέγουν ὄχι.

§138ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως, κύριε πρόεδρε.

§139ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως! (θόρυβος).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θέλοντες νὰ προχωρήσωμεν νὰ ἐγερθῶσιν. (πολλοὶ ἐγείρονται).

§141ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, σᾶς ἐπρότεινεν ὁ κύριος Τρικούπης, ὅτι ἐνόσῳ ὑπάρχει προκαταρκτικὸν ζήτημα, δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κλήρωσιν, καὶ ἐζήτησεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Δὲν ἔχετε ἑπομένως νὰ κάμητε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ζητήσητε, ἂν τὴν ὑποστηρίζουν τὴν πρότασιν αὐτὴν 15.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν ὑποστηρίζετε;

§143ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα. (θόρυβος).

§144Γ. ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ σταματήσωμεν τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων διὰ νὰ ἐξελέγξωμεν τὰ εἰσιτήριά μας. Ποῦ εὗρον οἱ κύριοι, ὅτι ἐνόσῳ ὑπάρχει προκαταρκτικὸν ζήτημα περὶ εἰσιτηρίων, δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων; Ἂν θέλουν νὰ φέρουν αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἂς τὸ φέρουν αὔριον· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ χάνῃ τὸν καιρόν της. Δὲν βλέπω ποῖον ἀπαράδεκτον σχηματίζει κατὰ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουν σκοπὸν νὰ ὑποβάλουν, ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων· ἠμποροῦν νὰ τὴν ὑποβάλουν κατόπιν τῆς κληρώσεως.

§145ΧΑΡ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂν ἦτο ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἑρμιονίδος, δὲν θὰ εἴχομεν δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην ταύτην, ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτω. Ἤδη, κύριε πρόεδρε, ὑπάρχομεν ἐνταῦθα δυνάμει προσωρινῶν τίτλων· τούτους δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξελέγξωμεν παρὰ ἐν τῷ πρώτῳ σταδίῳ τῶν ἐργασιῶν μας· ἀφοῦ προβῶμεν εἰς τὸ δεύτερον, τὸ τῶν ὁριστικῶν ἐξελέγξεων, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ζητήματος τῶν προσωρινῶν τίτλων. Ἐνόσῳ ὑφίσταται τοιοῦτον ζήτημα, πρέπει νὰ λυθῇ πρῶτον αὐτὸ καὶ μετὰ ταῦτα δυνάμεθα νὰ προβῶμεν περαιτέρω (θόρυβος).

§146ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν βλέπω πῶς συμπληροῦται ἡ νῦν ἀτέλεια τῆς θέσεώς μας διὰ τῆς κληρώσεως αὐτῆς. Καὶ μετ’ αὐτὴν, ὡς καὶ πρὸ αὐτῆς, θὰ ἤμεθα κατὰ πρόληψιν βουλευταί. Τί προσθέτει ἢ τί ἀφαιρεῖ ἡ κλήρωσις;

§147Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν θελήσωμεν νὰ ἀμφισβητήσωμεν τοὺς τίτλους ὅλων, θὰ παρέλθῃ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς Συνόδου χωρὶς νὰ κάμωμεν τίποτε.

§148ΧΑΡ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν περιπλέον. Τὸ ἀντικείμενον τῶν ἐξελέγξεων εἶνε τὸ σπουδαιότερον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχει νὰ ἐργασθῇ ἡ Βουλή· καὶ πρῶτον, ὅπερ πρέπει νὰ μάθωμεν, εἶναι ποῖοι θὰ ἐξελέγξουν. Πῶς δυνάμεθα νὰ προβῶμεν μὲ ἐκείνους, τῶν ὁποίων οἱ τίτλοι ἀμφισβητοῦνται; Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε ἐπιβλαβέστερον παρὰ ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων νὰ ὁμιλῶμεν περὶ χρόνου. Τὸ κοινὸν δυσπιστεῖ πρὸς τὰς Βουλὰς διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν κατὰ τὸ 1868 καὶ 1869 ἐξηλέγχθησαν αἱ ἐκλογαί. Πρέπει δὲ ἡμεῖς, ἀφίνοντες πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τὴν συζήτησιν, νὰ πείσωμεν πάντας, ὅτι δὲν θὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ αὐτὸ παράδειγμα, ἀλλὰ θὰ προβῶμεν εἰς τὸ ἔργον τῶν ἐξελέγξεων σπουδάζοντες.

§149ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὑποβάλλεται ζήτημα λίαν σπουδαῖον, ὅμοιον τοῦ ὁποίου μᾶς ἀπησχόλησε δύω ἡμέρας. Πρέπει ν’ ἀκούσωμεν τὶ ζητοῦν καὶ νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἔχουν δίκαιον, νὰ τὸ παραδεχθῶμεν, ἂν ἄδικον, ὄχι. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ἀναπτυχθῇ. Ἂν πρόκηται ἀπόψε ἢ αὔριον, ἀδιάφορον· ἄλλως ἀφεύκτως πρέπει νὰ συζητηθῇ. Ἐγὼ λέγω, ὁ κύριος Πετιμεζᾶς ν’ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν του καὶ τελειόνομεν ἀπόψε. (διάλογοι).

§150ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ νὰ ἴδωμεν τὶ περιέχει· καὶ διὰ νὰ προχωρήσωμεν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν κανονισμόν· ν’ ἀρχίσωμεν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν· καὶ διὰ τὰ εἰσιτήρια ἂν πρόκηται, πάλιν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν.

§151ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ, κύριε πρόεδρε, ἡ ἀναφορά.

§152ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸν προσωρινὸν πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἐσωκλείσωμεν ἀντίγραφον ἐπίσημον τῆς γενομένης ἀνακηρύξεως τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐξαιτούμεθα δι’ ὑμῶν ἵνα ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τοὺς ὑπογεγραμμένους βουλευτὰς τῆς μνημονευθείσης ἐπαρχίας, ἀφοῦ ἡ οἰκεία διοικητικὴ ἀρχὴ ἠρνήθη ἐναντίον τοῦ νόμου νὰ μᾶς εἰδοποιήσῃ περὶ τῆς ἀνακηρύξεως ἡμῶν....................»

§153ΛΕΚΚΑΣ (διακόπτων τὴν ἀνάγνωσιν). Τὸν τόπον καὶ τὰ ὀνόματα νὰ μᾶς εἰπῆτε, διότι θὰ ἰδῆτε ὅτι ἓν πρόσωπον γεγραμμένον ἐν τῇ ἀναφορᾷ δὲν ἦτον εἰς τὰς 24 ἐνταῦθα· τοῦ Χαλκιοπούλου ἡ ὑπογραφὴ εἶναι ψευδὴς, κύριοι νομιμόφρονες. Πλαστὰ ἔγγραφα μὴ φέρετε ἐνταῦθα τοῦ λοιποῦ σκοπίμως (διάλογοι θορυβώδεις).

§154ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Λέκας πάρα πολὺ θορυβεῖ......

§155ΛΕΚΚΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑποφέρω τοιαῦτα πράγματα ἐπὶ δύω ἡμέρας λεγόμενα.

§156ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν ἔγεινες βουλευτὴς, θὰ ὑποφέρῃς ἐπὶ τέσσαρα ἔτη, ὄχι δύω ἡμέρας, κύριε Λέκα......

§157ΛΕΚΚΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ ποτὲ ὀνομαστὶ νὰ μὴ μὲ καλέσητε ἄλλοτε· εἶμαι βουλευτὴς τῆς Ἀττικῆς καὶ ὅλου τοῦ ἔθνους (θόρυβος).

§158ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλὰ, κ. βουλευτὰ Ἀττικῆς....

§159ΛΕΚΚΑΣ. Ἄλλοι εἶπον, ὅτι ἔχουν τὴν ὑψηλὴν τιμὴν τοῦ ὀνόματός των· ἐγὼ προτάττω τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν.

§160ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοῦ ἐνεχείρισε, κύριοι, μίαν ἀναφορὰν ὁ Θάνος Ῥοῦφος Κανακάρης, ὁ ὁποῖος ἦτον μεταξὺ τῶν συναγωνισθέντων κατὰ τὴν ἐκλογὴν Πατρῶν. Ταύτην τὴν ἐνεχείρισα εἰς τὸ προεδρεῖον. Πιστεύσατε δὲ οὔτε τὴν ἀνέγνωσα.......

§161ΤΙΝΕΣ. Τὸ πιστεύομεν!

§162ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα, νὰ τὸ πιστεύσητε.—Ἠξεύρω, ὅτι ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ προκαταρκτικὸν τῶν εἰσιτηρίων τῆς ἐκλογῆς Πατρῶν· ἐδῶ δὲ εἶναι ὅλως διαφορετικὰ τὰ πράγματα παρὰ ὅπως εἰς τὴν Ἠλείαν· εἰς Πάτρας εἰς ἕνα δῆμον, τὸν δῆμον Δύμης, κύριοι...........

§163ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τῆς οὐσίας.

§164ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν οὐσίαν τὴν σώζει ὁ τύπος, κύριε Βουδούρη (θόρυβος). Εἶχεν ὁρίσει λοιπὸν ὁ νομάρχης ἕνα τόπον ψηφοφορίας· τὴν παραμονὴν ὅμως τῆς ἐκλογῆς ὁ νομάρχης διέταξε νὰ μετατεθῇ ὁ τόπος τῆς ψηφοφορίας ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, ἥτις εἶναι ἡ ἐνοριακὴ, εἰς μίαν ἄλλην, τιμωμένην ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο τοῦ νομάρχου, κατὰ τὰς ἐπισήμους ἀποδείξεις τοῦ δημάρχου, (διότι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ὡς ἴδατε δημοσιεύει τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς), ἐδημοσιεύθη κατὰ τὰ 23 χωρία τοῦ δήμου Δύμης τὴν 26 καὶ 27 τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου. Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκλογῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, ὅλη ἡ ἐπιτροπὴ, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῶν ὑπαρχόντων ἐνταῦθα, συνῆλθεν ἐν τῷ ναῷ τῷ προσδιορισθέντι κατὰ τὸ νόμιμον πρόγραμμα τοῦ κυρίου νομάρχου, ἤτοι ἐν τῷ ναῷ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ τὰς πράξεις της διὰ τὴν ψηφοφορίαν. Τότε τὰ δύω μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ ναῷ τούτῳ, ἀφοῦ ἐτεποθετήθησαν αἱ κάλπαι, ἔφεραν τὴν ἀντίῤῥησιν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία εἰς τὸν ναὸν τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, ἀλλὰ πρέπει νὰ μεταβοῦν εἰς τὸν ἄλλον ναὸν τῆς Παναγίας κατὰ τὸ δεύτερον πρόγραμμα τοῦ κυρίου νομάρχου. Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, τουτέστι τὰ τρία μέλη, εἶπον, ὅτι τὸ πρόγραμμα τοῦτο τοῦ νομάρχου δὲν δύναται σήμερον νὰ ἔχῃ κᾀμμίαν νόμιμον ἰσχὺν, διότι κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ὁ νομάρχης ὀφείλει τοὐλάχιστον πρὸ πέντε ἡμερῶν νὰ δηλοποιήσῃ τὸ πρόγραμμα, διὰ τοῦ ὁποίου προσδιορίζεται ὁ τόπος τῆς ψηφοφορίας· ἐλθὸν τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς χθὲς καὶ κοινοποιούμενον σήμερον καὶ αὔριον καθ’ ὅλα τὰ χωρία τοῦ δήμου, εἶναι ἐκτὸς τοῦ νόμου καὶ ἑπομένως καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἔχει εὐθύνας ἐνώπιον τοῦ νόμου, δὲν δύναται νὰ ὑπακούσῃ εἰς μίαν τοιαύτην προφανῆ παρανομίαν, προερχομένην ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Οὕτως ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ καὶ σᾶς λέγω καὶ ἐγὼ, καθὼς ὁ φίλος μου κύριος Λομβάρδος σᾶς εἶπεν, «ὅτι καὶ ἡ μία ἐκλογὴ καὶ ἡ ἄλλη εἶναι καλπονοθευμένη». Οὕτως ἤρξατο ἡ ψηφοφορία. Προσέξατε, κύριοι, διότι πιστῶς σᾶς λέγω τὰ πράγματα ὅπως συνέβησαν· ἤρξατο ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς καὶ ἐξηκολούθει κατὰ τὸ τετραήμερον διάστημα. Τὰ δύω μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶχον κάλπας, δὲν εἶχον ἐπίσημα καὶ μονογεγραμμένα πρακτικά, οὐχ ἧττον ἀπεχώρησαν. Τὸ Σάββατον, εἴκοσιν ἓξ Φεβρουαρίου, ὁ εἰσαγγελεὺς Πατρῶν, ὁ μοίραρχος καὶ ὁ γραμματεὺς τῆς νομαρχίας μεταβάντες ἐκεῖ μετέφεραν ἐκ τῆς πρωτευούσης τῶν Πατρῶν κάλπας, σφαιρίδια καὶ δύω ἄλλα βιβλία ὄχι μονογεγραμμένα καὶ τὰ παρέδωκαν εἰς τὰ δύω μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα διηύθυνον τὴν ψηφοφορίαν, δὲν ἐνθυμοῦμαι μίαν, δύω ἢ τρεῖς ἡμέρας, τὴν δὲ τρίτην ἢ τὴν τετάρτην, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἐστάλη εἰρηνοδίκης τις διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἐπιτροπὴν, κατὰ τὸν νόμον, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἄλλης ψηφοφορίας, διότι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ἐκείνου εἶχον δύω ψηφοφορίας, μίαν ἐνεργουμένην ἐν τῷ καθολικῷ ναῷ, τὴν δὲ ἑτέραν ἐν τῷ κοιμητηρίῳ τοῦ χωρίου Ἀχαΐα. Ὁ εἰρηνοδίκης ἐκεῖνος μεταβὰς πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, ἔκαμε μνείαν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ, ὅτι εὗρε τὴν ψηφοφορίαν διευθυνομένην ἀπὸ τὰ δύο μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ὅτι καθ’ ἣν ὥραν ἐκεῖνος μετέβη νὰ ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντά του, βεβαίως ὑπὲρ τοὺς ἑπτακοσίους πεντήκοντα, διότι δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν πόσοι εἶχον, ἂν δὲν ἦσαν 900, ψηφοφορήσει. Ἐγένετο λοιπὸν μία ἐκλογὴ εἰς τὸ κοιμητήριον, διευθυνομένη ἀπὸ τὰ δύο μέλη, ἐγένετο μία ἄλλη ἐκλογὴ εἰς τὸν ἐνοριακὸν ναὸν τοῦ χωρίου, διευθυνομένη ἀπὸ τὰ τρία μέλη, ἐγένετο διαλογὴ καὶ εἰς τοὺς δύο τόπους τῆς ψηφοφορίας. Δὲν εἶναι, κύριοι, ζητήματα αὐτὰ, διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀδιαφορῶμεν· εἶναι λίαν σπουδαῖα καὶ δὲν πρέπει νὰ θορυβηθῶμεν. Ὅλοι, κύριοι, πρέπει νὰ ἀπαιτήσωμεν, καὶ ἐγὼ πρῶτος ἀπαιτῶ, αὐστηροτάτην ἐξέλεγξιν· ἀπαιτῶ ὅλην τὴν αὐστηρότητα ὅλων ὑμῶν, πρὸ πάντων εἰς τὴν ἐκλογὴν τὴν ἰδικήν μου, καὶ ὅταν ἀπαιτῶ τοῦτο δι’ ἐμαυτὸν, δὲν ἔχει κᾀνεὶς τὸ δικαίωμα νὰ μοὶ εἴπῃ, διὰ τί θέλω νὰ φανῶ αὐστηρὸς διὰ τοὺς ἄλλους. Οὕτως ἐνεργηθείσης τῆς ψηφοφορίας, ὁ νομάρχης προσεκλήθη ἐγκαίρως, ὡς προκύπτει ἐξ ἐπιδοτηρίου, δι’ ἐγγράφου προσκλήσεως τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τὸν νομάρχην, διὰ ν’ ἀποστείλῃ ἀντιπρόσωπον καὶ παρευρεθῇ κατὰ τὴν διαλογήν. Ὁ νομάρχης, ὡς ἦν ἑπόμενον, ἀπέστειλε μὲν ἀντιπρόσωπον, ἀλλ’ ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτὸς παρεστάθη εἰς τὴν ἄλλην διαλογὴν τὴν γενομένην ἐν τῷ ναῷ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Αἱ δύο διαλογαὶ αὗται ἔχουν τὰ ἀκόλουθα ἀποτελέσματα· τῆς μὲν μιᾶς ψηφοφορίας, ὅτι ἔλαβεν ὅλας τὰς ψήφους ὁ συνδυασμὸς τοῦ Κ. Καλαμογδάρτου, Πατρινοῦ καὶ λοιπῶν· ἡ δὲ ἄλλη ψηφοφορία ἔχει ἐπίσης τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι οἱ δημόται ἔδωκαν τὰς ψήφους των ὅλας εἰς τὸν συνδυασμὸν τοῦ Κ. Κανακάρη καὶ λοιπῶν. Βλέπετε λοιπὸν πόσον πλούσιοι ἦσαν οἱ ψηφοφόροι ἐκεῖνοι· ἔδωκαν καὶ εἰς τοὺς μὲν καὶ εἰς τοὺς δὲ ὅλας τὰς ψήφους· σεῖς δὲ εἶσθε οἱ κριταὶ Ἐγένετο λοιπὸν ἡ διαλογὴ, ἦλθεν ἡ ἡμέρα τῆς ἀνακηρύξεως, μετέβησαν οἱ πρόεδροι ὁ δήμαρχος καὶ ὁ εἰρηνοδίκης εἰς τὸ νομαρχιακὸν κατάστημα, διὰ νὰ κάμουν τὴν ἀνακήρυξιν. Ἐκεῖ ἠγέρθη τὸ ζήτημα, ποία τῶν δύο ἐκλογῶν εἶναι ἡ νόμιμος, καὶ βεβαίως τὸ δικαστήριον τοῦτο δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ περὶ τούτου, καὶ ἀναγκαίως πρὸ πάντων τὸ ζήτημα τοῦτο ὀφείλει νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ γνώμη λοιπὸν τοῦ δικαστηρίου τούτου ἀποφαίνεται, ὅτι ὡς φέρουσαν μᾶλλον τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους τῆς νομιμότητος θεωρεῖ τὴν ἐκλογὴν τὴν ἐνεργηθεῖσαν ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ ἱερῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου. Λοιπὸν ὁ κύριος νομάρχης, διότι συνέπεσε νὰ ἦμαι εἰς τὰς Πάτρας καὶ νὰ ἴδω τὴν διακήρυξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἰδοὺ τί λέγει διὰ νὰ γνωστοποιήσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀνακηρύξεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν, καὶ δὲν γνωρίζω τί ἔκαμεν εἰς τὰ ἄλλα εἰσιτήρια τὰ ἐκδοθέντα ἰδίᾳ εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ἀνακηρυχθέντων. «λαβόντες ὑπ’ ὄψιν, λέγει, τὴν πλειονοψηφίαν καὶ τὴν μειοψηφίαν, ἀποφαινόμεθα, ὅτι αὐτοὶ ἐπλειονοψήφησαν.» Τώρα φέρει τὸν ἐξωτερικὸν ἐκεῖνον τύπον τῶν εἰδοποιητηρίων τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τὸ ἔγγραφον τοῦτο; Σεῖς εἶσθε ἁρμόδιοι, κύριοι, νὰ τὸ ἐξετάσετε. Κατ’ ἐμὲ δὲν τὸν φέρει, διότι ὁ Νομάρχης δὲν εἶναι βεβαίως ὁ δικαστὴς, ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ μεταξὺ πλειονοψηφίας καὶ μειοψηφίας καὶ νὰ ἀποφανθῇ ὁριστικῶς ποῖοι εἶναι οἱ βουλευταὶ, ἀλλ’ εἶναι, ὡς ἀπεφασίσθη ἤδη πρὸ ὀλίγου διὰ τῆς ψήφου τῆς ἐδικῆς σας, ἓν μέλος τοῦ δικαστηρίου ἔχον ἴσην ψῆφον, ἴσην δύναμιν ἐν τῷ δικαστηρίῳ τούτῳ, καὶ ἑπομένως τὰ πράγματα, ὅταν προκύπτουν μάλιστα ἐξ ἀριθμῶν, δὲν φιλονεικοῦνται, δὲν ἀμφισβητοῦνται. Τὸ δικαστήριον ὀφείλει νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτοὶ ἐπλειοψήφησαν, αὐτοὶ ἐμειοψήφησαν· ἐν διαφωνίᾳ κατισχύει ἡ πλειοψηφία, ὁ δὲ νομάρχης δὲν εἶναι Κένσωρ. Μόνοι σας ἐλύσατε τὸ ζήτημα, δὲν τὸ ἔλυσα ἐγὼ πρὸ ὀλίγου, ὅτι κατὰ πλειοψηφίαν τὸ δικαστήριον ἀποφασίζει. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Θεωρῶ λοιπὸν ὅτι τὰ εἰσιτήρια ταῦτα δὲν φέρουν μήτε τὸν ἐξωτερικὸν τύπον, τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, διότι ὁ νομάρχης δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὁ ἀπόλυτος κριτὴς, καὶ ν’ ἀποφασίσῃ ὅτι «λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὴν πλειοψηφίαν καὶ τὴν μειοψηφίαν, ἀποφαινόμεθα τοῦτο», διότι τοῦτο εἶναι πολὺ χειρότερον ἀπὸ τὸ πρωτητερινόν. Ἀλλοίμονον ὅταν συνῆλθεν ἓν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον προώρισεν ὁ νόμος, καὶ ὁ νομάρχης ἢ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ὡς ἄλλος Κένσωρ ἔρχεται καὶ λέγει, ὅτι ἐγὼ ἀποφαίνομαι ὅτι ὅ,τι εἶπες σὺ, αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, αὐτὸ δὲν τὸ ἀκούω. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσητε διὰ νὰ φανῆτε καὶ συνεπεῖς πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀπεφασίσατε, νὰ ἀποδώσητε δὲ καὶ δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀδικηθέντας μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς καὶ θὰ φέρητε τὴν ὁριστικήν σας ψῆφον· διότι πρὸ ὀλίγου σεῖς οἱ ἴδιοι εἴπετε, ὅτι ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου αὐτοῦ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ὑπάρχῃ ἡ πρόληψις, ὅτι δὲν κάθηνται παρὰ μόνον οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπλειοψήφησαν κατὰ τὴν ἐνεργηθεῖσαν ἐκλογήν. Φέρω λοιπὸν τὴν αὐτὴν πρότασιν, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ πρῶτον, ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ ἐκδώσῃ πρόγραμμα μετὰ τὴν προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν τῆς κανονίζει ὁ νόμος; Ἐὰν, κύριοι, δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἕπεται ἀναγκαίως ὅτι ἡ ἐνεργηθεῖσα ἐκλογὴ παρὰ τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς εἶναι ἡ νόμιμος· καὶ ἂν ἠδύνατο ὁ ἴδιος αὐθαιρέτως νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήρια καὶ νὰ ἀνακηρύξῃ ἄλλους παρὰ τοὺς ἀνακηρυχθέντας ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν. Αὐτὰ, εἶναι κύριοι, τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα προτείνω πρὸς λύσιν εἰς τὴν ψῆφον ὑμῶν.

§165ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προλαλήσας κύριος ἐπεμβῆκεν εἰς ζητήματα τῆς οὐσίας. Ἐγὼ δὲν θέλω διόλου νὰ ἔλθω εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα πρὶν ἔλθῃ ὁ καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ εἴπωμεν πολλὰ καὶ θὰ μᾶς ἀκούσητε καὶ θὰ φανοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι διὰ τοιούτων μέσων δύνανται νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ βουλευτήριον. Πρὸ πάντων μᾶς παρουσίασε μίαν ἀναφορὰν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων, τὴν ὁποίαν θεωρήσας εὗρον ὅτι ἡ ὑπογραφὴ δὲν εἶναι τοῦ Χαλκιοπούλου, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει σήμερον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων· σᾶς δίδω τὴν διαβεβαίωσίν μου ἐνώπιον τοῦ σεβαστοῦ σώματος, ὅτι δὲν εἶναι ἡ ὑπογραφή του. Ὁ Χαλκιόπουλος δὲν ἦτο εἰς τὰς 24 Μαρτίου ἐδῶ· εἶναι ἓν ἔγγραφον πλαστογραφημένον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου προκαλεῖσθε νὰ σκεφθῆτε.

§166ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ ἀναφορὰ μοὶ ἐνεχειρίσθη ἀπὸ τὸν κύριον Θάνον Κανακάρην, καὶ ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος, ὅταν ὁμιλῇ, νὰ ἔχῃ πλέον περιωρισμένον τρόπον, διότι ἐγὼ δὲν ἦλθον ποτὲ νὰ ὑποστηρίξω πλαστογραφημένα πράγματα ἐδῶ.

§167ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς δὲν θέλει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐντοσούτῳ σεῖς θέλετε νὰ τὸν ἐμβάλητε. Ὁ κύριος Χαλκιόπουλος ζητεῖ νὰ γείνῃ ἡ ἐξέλεγξις ἐν καιρῷ. Ὅσα ὡμίλησεν ὁ προλαλήσας, νομίζω, ὅτι εἶναι περιττά· ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, τότε θὰ διαιωνίσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ βεβαίως θὰ ὁμιλήσωμεν δεκάκις καὶ εἰκοσάκις. Τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ μάθω· ἐὰν πρόκηται νὰ ἐξετάσωμεν τὰ εἰσιτήρια, τότε νὰ ἔμβωμεν εἰς συζήτησιν, ἄλλως εἶναι περιττόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν προκαταρκτικῶς ν’ ἀποφασίσῃ, δύνανται νὰ συζητηθῶσι τὰ εἰσιτήρια, ναὶ ἢ ὄχι; Πρόκειται νὰ δικασθῇ καὶ ὁ νομάρχης καὶ αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ, ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς, ὄχι ὅμως ἀπὸ τοῦδε.

§168Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω τελείως εἰς τὴν οὐσίαν, διότι δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω καὶ νὰ ἐξετάσω τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν· πρόκειται μόνον νὰ ἐξετασθῇ ὁ τύπος τοῦ εἰσιτηρίου. Ἐξ ὅλων τῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι ἔλαβαν χώραν τὰς δύω ταύτας ἡμέρας, ἀπεδείχθη, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν φρονοῦσιν, ὅτι τὸ εἰσιτήριον εἶναι μὲν τεκμήριον ἀποδεικνύον τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ, ἀλλὰ τεκμήριον, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἠμποροῦν νὰ ὑπάρχουν ἀποδείξεις. Ἄλλοτε εἰς ἄλλο κοινοβούλιον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσσήνης κύριος Κουμουνδοῦρος ἐχαρακτήρισε τὰ εἰσιτήρια ὡς χάρτην ἁπλούστατον καὶ οὐδεμίαν ἔχοντα σημασίαν. Ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος τότε ἔλεγεν, ὅτι τίποτε δὲν ἀποδεικνύει ἓν εἰσιτήριον· πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἡ ἀνακήρυξις, διότι ἡ ἀνακήρυξις εἶναι ἰσχυροτέρα τοῦ εἰσιτηρίου. Σήμερον ἐξεταζομένου τοῦ ζητήματος περὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν βουλευτῶν Πατρῶν, ἀναφύεται τὸ ἀκόλουθον σπουδαῖον ζήτημα. Ὅταν γεννᾶται ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου διαφωνία μεταξὺ πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας, πρέπει νὰ εἰσακουσθῇ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας ἢ πρέπει νὰ ὑπερισχύσῃ ἡ γνώμη τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀνηκούσης εἰς τὴν μειοψηφίαν; Ἰδοὺ ποῖον εἶναι τὸ σπουδαῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω, δὲν παρουσιάσθη ἄλλοτε ἐντὸς τῶν κοινοβουλίων τῆς Ἑλλάδος. Ὑπ’ ὄψιν ἔχετε ἓν ἔντυπον, τὸ ὁποῖον φέρει ὅλους τοὺς τίτλους τῆς ἐπισημότητος, διότι φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Νομάρχου Ἀχαΐας κυρίου Κολποδίνου. Ἐκ τοῦ ἐντύπου τούτου ἐξάγεται, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν ἀνεκήρυξε πέντε βουλευτὰς, τοὺς κυρίους Περικλῆν Καλαμογδάρτην, Δημ. Πατρινόν, Θάνον Κανακάρην, Παναγ. Νεζερίτην καὶ Παναγ. Χαλκιόπουλον· ἀκολούθως ὅμως ὁ Κ. Νομάρχης Ἀχαΐας δὲν συνεφώνησε μετὰ τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς καὶ διὰ τοῦτο ἀνεκήρυξεν ἄλλους, καὶ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ἐδηλοποίησεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς διὰ τοῦ ἑξῆς ἐπίσης ἐπισήμου ἐγγράφου· «λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὴν κατὰ πλειονοψηφίαν καὶ μειονοψηφίαν γενομένην χθὲς ἄθροισιν τῶν ψήφων, ἃς ἔλαβεν ἕκαστος τῶν ψηφοφορηθέντων πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, γνωστοποιοῦμεν εἰς τὸ κοινὸν, ὅτι ἐξήχθησαν βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν οἱ ΚΚ Περικλῆς Καλαμογδάρτης, Δημ. Πατρινὸς, Παναγ. Νεζερίτης, Γεώρ. Τσερτίδης, Ἰωάν. Δ. Ἀντωνόπουλος.» Παρατηρεῖτε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, κατασταθεὶς δικαστὴς μεταξὺ μειοψηφίας καὶ πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπεφάσισεν, ὅτι ἐξήχθησαν βουλευταὶ 5, οὐχὶ οἱ ἀνακηρυχθέντες ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐρωτῶ λοιπὸν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ λύσῃ ἡ Βουλὴ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐὰν ἐν περιπτώσει τοιαύτης διαφωνίας ἀπόκειται εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ ἀποφασίσῃ τίνες εἶναι οἱ ἀνακηρυχθησόμενοι νομίμως βουλευταί. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἐννοῶ κάλλιστα ὅλα ὅσα δύνανται νὰ λεχθῶσιν, ὅτι βεβαίως ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ἐχορήγησεν εἰς ἕνα σύλλογον, εἰς ἓν σωματεῖον. Ἀλλὰ θὰ γείνῃ ἐπίσης ἀντίῤῥησις· οἱ ἀντίθετοι τοῦ συστήματος τούτου θέλουσιν εἰπεῖ τότε, ἐὰν δὲν καταστήσητε τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν κυρίαν τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ ἀνακηρύττῃ τοὺς βουλευτὰς, θέλετε ὅμως καταστήσει τοιαύτην τὴν πλειοψηφίαν μερικῶν προέδρων, μερικῶν χωρικῶν. Βεβαίως καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο σύστημα ἔχει τοὺς κινδύνους του· διότι ὅσον ἀποστρέφομαι τὴν ἀπόδοσιν δικαιωμάτων εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν, ἐπὶ τοσοῦτον φοβοῦμαι καὶ τὴν ἀπεριόριστον ἐλευθερίαν, ἡ ὁποία δύναται νὰ δοθῇ τῷ ὄντι εἴς τινας συλλόγους· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ σταθμισθῶσι τὰ ἄτοπα τοῦ ἑνὸς συστήματος καὶ τὰ ἄτοπα τοῦ ἄλλου. Ἐὰν εἶναι κίνδυνος νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρ. 58 τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα τοῦ ἀνακηρύττειν τοὺς βουλευτὰς, κινδύνους πολὺ μεγαλειτέρους παρουσιάζει τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἠθέλατε ἀποδόσει εἰς μόνην τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, διότι ἐὰν ἀποδεχθῆτε, ὅτι ἐν περιπτώσει πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ μένει κυρία νὰ ἀνακηρύξῃ κατὰ τὴν αὑτῆς πεποίθησιν βουλευτὰς, ἔστε βέβαιοι, ὅτι παραδίδετε τὴν ἀνακήρυξιν τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, τῆς ὁποίας ὄργανα εἶναι αἱ κατ’ ἐπαρχίας διοικητικαὶ ἀρχαί. Τὸ δεύτερον σύστημα τοῦ νὰ ἀκολουθήσητε τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς προεῖπον, δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν παρουσιάζει κινδύνους· παρουσιάζει ἐπίσης κινδύνους, ἀλλὰ προτιμῶ, κύριοι, μᾶλλον τὸ δικαίωμα τοῦτο νὰ τὸ χορηγήσω εἰς ἓν σωματεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον παρίστανται ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, παρὰ νὰ δοθῇ εἰς μόνην τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχήν. Ἰδοὺ λοιπὸν ποῖον ζήτημα παρίσταται σήμερον. Ὁ σύλλογος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρ. 58 εὑρίσκεται εἰς καθαρὰν ἀντίθεσιν πρὸς τὸν νομάρχην τῆς Ἀχαΐας καὶ μέλος τοῦ συλλόγου τούτου κύριον Κολποδῖνον· ἡ μὲν πλειοψηφία ἢ ὁ σύλλογος ἀνεκήρυξε πέντε βουλευτὰς τῶν Πατρῶν, ὁ δὲ νομάρχης, μὴ λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνακήρυξιν ταύτην, ἀνεκήρυξεν ἑτέρους πέντε, οἵτινες δὲν εἶναι οἱ αὐτοί. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ὡς προεῖπον, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸν νὰ χορηγήσω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρ. 58, διότι καίτοι τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, παρουσιάζει ἀληθῶς κινδύνους, οἱ κίνδυνοι τοὐλάχιστον εἶναι πολὺ ὀλιγώτεροι ἀπὸ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους παρουσιάζει τὸ ἄλλο σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπόκειται εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ κρίνῃ μεταξὺ πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας καὶ νὰ ἀνακηρύξῃ βουλευτὰς ἐκείνους, περὶ ὧν ἐπείσθη αὕτη ὅτι εἰσὶν οἱ νομίμως ἀνακηρυχθησόμενοι βουλευταί. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, προτείνω, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν προκειμένην περίστασιν τὴν ἀνακήρυξιν, ἥτις ἐγένετο ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρ. 58 καὶ οὐχὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομάρχου κ. Κολποδίνου.

§169ΜΙΛΗΣΗΣ. Θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ εἴπω δύω λέξεις, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου. Ὁ λόγος, κύριοι, διὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν κατὰ τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία πρὸ μικροῦ ἀπεῤῥίφθη, τῆς ἀφορώσης τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἠλείας, εἶναι ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ δώσωμεν δύναμιν ἀπόλυτον καὶ ἀνεξέλεγκτον οὔτε εἰς τὸ εἰδοποιητήριον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, οὔτε εἰς τὰς πράξεις καὶ ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀνακηρύξεως· τουτέστι δὲν ἐννοοῦμεν ν’ ἀπεκδυθῶμεν τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὡς ἐκ τῆς ἀποστολῆς μας καὶ ν’ ἀφήσωμε τὸ προκαταρκτικὸν ζήτημα τῆς εἰσόδου τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν χρῆσιν καὶ κατάχρησιν εἴτε τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἴτε τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀνακηρύξεως. Τὸ ἔργον τοῦ τε ἐπάρχου καὶ τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἁπλούστατον, βεβαιωτικὸν τοῦ ἀποτελέσματος· ἂν λοιπὸν προβῶσι περαιτέρω, ἂν κρίνωσι καὶ δεχθῶσι τοῦτο καὶ ἀποῤῥίψωσιν ἐκεῖνο, ἐπεμβαίνουν εἰς τὰ ἔργα, εἰς τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, καὶ τὴν τοιαύτην ἐπέμβασιν ἡ Βουλὴ τὴν ἀποκρούει. Μ’ ἄλλας λέξεις, δὲν μᾶς δεσμεύει οὔτε τὸ εἰδοποιητήριον τοῦ νομάρχου, οὔτε τῆς ἐπιτροπῆς αἱ πράξεις· ἂν μάλιστα αὕτη ἐδίκασε δεχθεῖσα ἢ ἀποῤῥίψασα τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ἀποτέλεσμα, ἐξῆλθε τῶν καθηκόντων της ἐντελῶς καὶ δὲν δυνάμεθα οὔτε νὰ λάβωμεν κἂν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασίν της. Ἰδού, κύριοι, τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐνέπνευσεν, ὁ λόγος ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσε τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν πρὸ ὀλίγου. Τί μᾶς ζητοῦν τώρα; νὰ καθιερώσωμεν τὸ ἐναντίον, νὰ δεχθῶμεν ἀνεξελέγκτως ὄχι πρᾶξιν τοὐλάχιστον τῆς ἐπιτροπῆς βεβαιωτικὴν τοῦ ἀποτελέσματος, ἀλλ’ ἀπόφασιν, κρίσιν αὐτῆς ὑπαγορευθεῖσαν ὑπὸ φανερᾶς παραγνωρίσεως τῶν ἡμετέρων δικαιωμάτων. Καὶ τῳόντι, τί ἔκαμεν ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προκειμένου; ἐβεβαίωσε τὰ γεγονότα, ἠρίθμησεν ἁπλῶς τὰς ψήφους; ὄχι· ἔκρινε, ἐδέχθη τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἀπέῤῥιψεν ἐκεῖνο. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν ἐπεμβῆκεν εἰς ἀλλότρια καθήκοντα καὶ ἡ ἀπόφασίς της δὲν ἔχει διὰ τοῦτο τὴν ἐλαχίστην ἀξίαν. Ἀλλὰ καὶ κατ’ οὐσίαν ἡ κρίσις της δὲν εἶναι ὀρθή. Δύω ἀποτελέσματα τῳόντι μᾶς παρουσιάζονται εἰς ἓν τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων. Ἀλλ’ ἐκ τούτων τὸ ἓν φέρει δύω κηλίδας· ά. ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐγένετο εἰς τόπον μὴ προκηρυχθέντα ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ βʹ. ὅτι εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς διαλογῆς δὲν ἦτο παροῦσα ἡ διοικητικὴ ἀρχή. Βεβαίως ἐπιμένω φρονῶν, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲ συμπράττει εἰς τὴν διαλογήν, εἶπον ὅμως καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ παρουσία αὐτῆς εἶναι μία ἐγγύησις, ὡς καὶ ἡ τῶν ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων ἢ τῶν ἀναπληρωτῶν αὐτῶν. Ὅταν λοιπὸν ἔχετε ἐξ ἑνὸς ἀποτέλεσμα διαλογῆς μὲ ὅλους τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀποτέλεσμα φέρον δύο ἐλλείψεις, τότε εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ ἕτερον τούτων τῶν ἀποτελεσμάτων, τυπικῶς πάντοτε κρίνοντες, διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι εἴμεθα ἀκόμη εἰς προκαταρκτικὸν στάδιον τῆς ἐξελέγξεως, ὅτι δὲν δικαιούμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ μόνον τοὺς τύπους ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν, καὶ κατόπιν θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ ἔγγραφα, θὰ ἐξετάσωμεν ὅλα τὰ σχετικὰ ζητήματα καὶ θ’ ἀποφανθῶμεν ὁριστικῶς περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς· σήμερον ὅμως μόνον τὰ στοιχεῖα, ἅτινα φέρουσι τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐξετασθῶσι. Κατ’ αὐτὰ δὲ, πλειονοψηφοῦσιν οἱ νῦν ἐν τῇ Βουλῇ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν, καὶ καλῶς ἐδόθησαν εἰς αὐτοὺς εἰσιτήρια. Μίαν τελευταίαν παρατήρησιν. Ὅ,τι πράττω τὴν στιγμὴν ταύτην εἶναι ἐκπλήρωσις λυπηροῦ καθήκοντος, διότι πρός τινα τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀπέτυχον ἐν τῇ ἐκλογῇ, μὲ συνδέει φιλία ἀτομική· ἀλλὰ πρέπει νὰ συνειθίσωμεν, κύριοι, ἐνωρὶς εἰς τὸ νὰ θυσιάσωμεν πᾶσαν πρὸς πάντα συμπάθειαν, καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ ἡμῶν νὰ μὴ διατηρήσωμεν, εἰμὴ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἀφοσίωσιν πρὸς τοὺς νόμους καὶ τὸ καθῆκον. Πρέπει ἐνωρὶς νὰ ἐξοικειωθῶμεν μὲ τὴν ἀνάγκην ταύτην, διότι ἔχομεν νὰ διατρέξωμεν μετ’ ὀλίγον στάδιον ἀκανθῶδες, ὅπου θ’ ἀπαντήσωμεν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποῤῥίψῃ τὴν ἀναφορὰν, περὶ τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις, μένουσα συνεπὴς πρὸς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἔκαμεν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας.

§170ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, εἰ δυνατὸν, νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο δι’ αὔριον. Ἵνα σχηματίσω γνώμην, ἔχω ἀνάγκην νὰ ἴδω τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς (θόρυβος)· ἂν ἡ Βουλὴ φρονῇ νὰ προβῇ, διαδηλῶ ὅτι ἀρνοῦμαι ψῆφον.

§171ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν ἐγειρόμενοι). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§172ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως (θόρυβος).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς ἀναφορᾶς νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπεῤῥίφθη.

§175ΖΑΪΜΗΣ. Ὑπῆρχε πρότασις ἀναβολῆς, ἥτις ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ πρότερον (θόρυβος).

§176ΠΟΛΛΟΙ. (Ἐγειρόμενοι). Αὔριον, αὔριον.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων.

§178ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ προχωρήσωμεν. (Ἐνταῦθα ἐγένετο ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν καὶ ἡ κλήρωσις τῶν ἐκλογῶν τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν εἰς τὰ τμήματα ὡς ἑξῆς.

ΚΛΗΡΩΣΙΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ.

Τμῆμα Αʹ. 1. Ν. Διβάρης. 2 Ν. Λούντζης. 3 Δ. Γρίβας. 4 Σ. Πετιμεζᾶς. 5 Ι. Καρατζᾶς. 6 Π. Μανέτας. 7 Π. Δεληγιάννης. 8 Β. Νικολόπουλος. 9 Γερ. Σέρβος. 10 Θ. Ζαΐμης. 11 Θ. Προβατᾶς. 12 Α. Στράτος. 13 Α. Γ. Πετιμεζᾶς. 14 Ι. Κωνσταντινίδης. 15 Σκαρλ. Σοῦτσος. 16 Ι. Κατσάκος. 17 Σωτ. Ἰωάννου. 18 Ν. Τσικλητήρας. 19 Δ. Δρόσος. 20 Δ. Τσιριμῶκος. 21 Ν. Κονταράτος. 22 Π. Σάκης. 23 Β. Βουδούρης. 24 Ι. Ἀντωνόπουλος. Τμῆμα Βʹ. 1. Γ. Παπαλεξόπουλος. 2 Ἐπ. Δεληγεώργης. 3 Ἐμ. Ναυπλιώτης. 4 Ι. Λέκκας. 5 Σπ. Μίλιος. 6 Δ. Ζέγγελης. 7 Α. Βάσσος. 8 Ν. Τσώκρης. 9 Κ. Χ. Κωνσταντῆ. 10 Α. Βαλασόπουλος. 11 Μ. Καλκάνης. 12 Κ. Γιολδάσης. 13 Δημ. Καλλιφρονᾶς. 14 Μιλ. Κανάρης. 15 Χ. Στεργιόπουλος. 16 Θ. Στεργίου. 17 Λ. Ἀπέργης. 18 Δημ. Χρηστίδης. 19 Π. Μαυρομιχάλης 20 Α. Λιδωρίκης. 21 Κ. Λομβάρδος. 22 Γ. Γεωργακόπουλος. 23 Δ. Παπαλουκᾶς. 24 Β. Σκαλτσοδῆμος. Τμῆμα Γʹ. 1 Ν. Ἀλαφοῦζος. 2 Ν. Πιπίνος. 3 Γ. Μπούμπουλης. 4 Λ. Πετροπουλάκης. 5 Εὐστ. Οἰκονομόπουλος. 6 Γ. Πλαπούτας. 7 Μ. Καπετανάκος. 8 Ἐπ. Καμπερόπουλος. 9 Στ. Στεφανόπουλος. 10 Α. Καραλίβανος. 11 Τ. Ῥούκης. 12 Κ. Χριστοδούλου. 13 Ι. Νέγκας. 14 Σ. Ζερβός. 15 Ι. Δράκος. 16 Ὄθ. Μακρυγιάννης 17 Δ. Λοράνδος. 18 Α. Κοντόσταυλος. 19 Δ. Πατρινός. 20 Π. Ζερβομπεάκος. 21 Δ. Βρατσάνος 22 Ε. Ἀντύπας. 23 Π. Σεβαστόπουλος. 24 Δ. Παπανικολάου. Τμῆμα Δʹ. 1 Δ. Ἰακωβάτος. 2 Γ. Ἀποστολίδης. 3 Ὀδ. Ἀγγελινίδης. 4 Κ. Στεργιαλόπουλος. 5 Δ. Σαράβας. 6 Σ. δελλασούδας. 7 Ν. Μαυροκορδάτος. 8 Δ. Παπαγεωργίου. 9 Χαρ. Τρικούπης. 10 Λ. Λαμπρυνίδης. 11. Ρ. Παλαμήδης. 12 Α. Φωσκάρδης. 13 Δ. Κριεζώτης. 14 Α. Κατριβάνος. 15 Ν. Κατσικαπῆς. 16 Θ. Θερμογιάννης. 17 Α. Ῥούκης. 18 Ι. Ἀνδρίτσου. 19 Δ. Μαυτσαράκης. 20 Ἰω. Καβαλλιεράτος. 21 Δ. Κάρτσονας. 22 Ἰω. Μεσσηνέζης. 23 Σ. Μπαρτσῶκος. 24 Θ. Ἀναστασόπουλος. Τμῆμα Εʹ. 1 Θ. Δαραλέξης. 2 Ν. Νικολαΐδης. 3 Ἀνδρ. Νοταρᾶς. 4 Δ. Κολυβᾶς. 5 Ἀλ. Κουμουνδοῦρος. 6 Σ. Σδρίνιας. 7 Γ. Ἀρώνης Παναγιωτόπουλος. 8 Γ. Μίλησης. 9 Ἰω. Κυριακός. 10 Ἀντ. Μαυρομιχάλης. 11 Σπ. Νοταρᾶς. 12 Θ. Γκίκας. 13 Α. Καρδαμᾶς. 14 Α. Σινιανιώτης. 15 Α. Κορφιωτάκης. 16 Δ. Βαρνακιώτης. 17 Γ. Πεῤῥωτής. 18 Γ. Σταμούλης. 19 Α. Κουτσοπέταλος. 20 Α. Μισυρλῆς. 21 Θ. Θεοδωράκης 22 Α. Ἄννινος. 23 Γ. Καραβᾶς. 24 Α. Πετραλιᾶς. Τμῆμα ΣΓʹ. 1 Ι. Ψύλλας. 2 Κ. Ἐμπειρῖκος. 3 Γρηγ. Δημητριάδης. 4 Μ. Παΐζης. 5 Περ. Μποῦτος. 6 Φ. Βάρβογλης. 7 Κ. Γουδέλης. 8 Γ. Τσερτίδης. 9 Α. Τσιβανόπουλος. 10 Ἰω. Ταμπακόπουλος. 11 Δ. Δελλαπόρτας. 12 Ἰω. Βαλλιανίτης. 13 Δ. Τζώρτζης. 14 Σ. Σωτηρόπουλος. 15 Δ. Κουνουπιώτης. 16 Μ. Χαριτάτος. 17 Ἰω. Βλασσόπουλος. 18 Α. Π. Πετιμεζᾶς. 19 Β. Σπυρόπουλος. 20 Π. Παπαλέξης. 21 Ἰάκ. Παξιμάδης. 22 Γ. Ἰατρός. 23 Α. Ζαρειφόπουλος. 24 Γ. Β. Πετιμεζᾶς. Τμῆμα Ζʹ. 1 Δ. Τσιτσάρας. 2 Ν. Μηλιαρέσης. 3 Ι. Τριβιζᾶς. 4 Ν. Γκίλης. 5 Μ. Ε. Παρίσης. 6 Σπ. Βαλαωρίτης. 7 Π. Καλαμογδάρτης. 8 Στ. Κολιάτσος. 9 Π. Παπαδημητρακόπουλος. 10 Ν. Βαρβιτσιώτης. 11 Ν. Παπαμιχαλόπουλος. 12 Ζ. Ζαρειφόπουλος. 13 Α. Μανοῦσος. 14 Ν. Καλαντζόπουλος. 15 Θ. Κατιμάτης Ἀλοΐζος. 16 Δ. Νικολόπουλος. 17 Ἁγ. Μεταξᾶς. 18 Σπ. Μαλασπίνας. 19 Δ. Γ. Βούλγαρης. 20 Ν. Βασιλάκης τοῦ Ἡλιοῦ. 21 Α. Δημητρίου. 22 Σ. Ῥοδοθεάτος. 23 Κ. Δυοβουνιώτης. Τμῆμα Ηʹ. 1 Γ. Διαμάντης. 2 Ἰω. Μπαλάφας. 3 Ἰω. Καραγιαννόπουλος. 4 Ἰάκ. Πολυλᾶς. 5 Γ. Προβελέγιος. 6 Εὐθ. Κεχαγιᾶς. 7 Ν. Παγκράτης. 8 Ἀνδ. Αὐγερινός. 9 Π. Νεζερίτης. 10 Γ. Θωμᾶς. 11 Κ. Πανάρετος. 12 Κ. Κριεμάδης. 13 Α. Μήτσας. 14 Γ. Δελένδας. 15 Ὀθ. Λεονάρδος. 16 Γ. Γεροθανάσης. 17 Κ. Θεοδώρου. 18 Κ. Πλαπούτας. 19 Κ. Κατσικόπουλος. 20 Ἰω. Καπιτσίνης. 21 Θ. Παπακώστας. 22 Ἰω. Χατζίσκος. 23 Ν. Φαρμάκης.

ΚΛΗΡΩΣΙΣ ΕΚΛΟΓΩΝ ΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ.

Αʹ.

Ναυπακτίας. Κέας. Νάξου. Μήλου. Καρυστίας. Μεσσήνης. Καλαβρύτων. Μεσολογγίου.

Βʹ.

Σύρου. Ἄργους. Πατρῶν. Μέσσης. Κερκύρας. Μεγαρίδος. Παξῶν. Γορτυνίας.

Γʹ.

Τριχωνίας. Βονίτσης. Οἰτύλου. Παρνασίδος. Πυλίας. Θηβῶν. Κυνουρίας. Κορινθίας.

Δʹ.

Ἀττικῆς. Τήνου. Φθιώτιδος. Κραναίας. Σάμης. Ν. Ψαρῶν. Τροιζηνίας. Τριφυλίας.

Εʹ.

Γυθείου. Ὄρους. Εὐρυτανίας. Λεβαδείας. Μαντινείας. Λευκάδος. Χαλκίδος. Ἄνδρου.

ΣΤʹ.

Δωρίδος. Ναυπλίας. Ἠλείας. Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. Κυθήρων Ξηροχωρίου. Αἰγίνης. Λοκρίδος.

Ζʹ.

Ὀλυμπίας. Πάλλης. Ζακύνθου. Βάλτου. Λακεδαίμονος. Ὕδρας Καλαμῶν.

Ηʹ.

Αἰγιαλείας. Σκοπέλου. Μεγαλοπόλεως. Ἑρμιονίδος. Ἰθάκης. Θήρας. Σπετζῶν.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ 3 ΑΡΘΡΟΝ

ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ.

Αʹ.

Ναυπακτίας. Κέας. Μήλου. Καρυστίας. Μεσολογγίου. Αἰγιαλείας. Ἑρμιονίδος. Θήρας.

Βʹ.

Πατρῶν. Μέσσης. Κερκύρας. Παξῶν. Γορτυνίας. Μεσσήνης. Καλαβρύτων.

Γʹ.

Τριχωνίας. Βονίτσης. Πυλίας. Θηβῶν. Νάξου. Ἄργους. Μεγαρίδος.

Δʹ.

Ἀττικῆς. Τήνου. Φθιώτιδος. Κραναίας. Ν. Ψαρῶν. Τροιζηνίας. Κορινθίας.

Εʹ.

Γυθείου. Ὄρους. Εὐρυτανίας. Μαντινείας. Λευκάδος. Χαλκίδος. Σύρου. Παρνασσίδος. Σάμης. Τριφυλίας.

ΣΤʹ.

Δωρίδος. Ἠλείας. Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. Κυθήρων. Ξηροχωρίου. Αἰγίνης. Λοκρίδος. Οἰτύλου. Κυνουρίας.

Ζʹ.

Πάλλης. Ζακύνθου. Βάλτου. Καλαμῶν. Λεβαδείας. Ναυπλίας. Ἄνδρου.

Ηʹ.

Σκοπέλου. Μεγαλοπόλεως. Ἰθάκης. Σπετσῶν. Ὀλυμπίας. Λακεδαίμονος. Ὕδρας.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8½ μ. μ.