1872.04.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 1

Τῆς 1 Ἀπριλίου 1872.

(Σάββατον).

(Ὥρα 2 Μ. Μ.)

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθη τὸ πρακτικὸν τῆς ἐνάρξεως τῆς συνόδου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἐνταῦθα δίδουν τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ νεωστὶ ἀφιχθέντες κύριοι βουλευταί.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, εἰς τὸ γραφεῖον ἐδόθη μία ἀναφορὰ ἀπὸ τοὺς κυρίους Κεφάλαν καὶ Σακελλαριάδην, διὰ τῆς ὁποίας ἐξαιτοῦνται δυνάμει τῶν ὁποίων ἔχουν εἰδοποιητηρίων τοῦ ἐπάρχου νὰ εἰσέλθουν ἐν τῇ Βουλῇ ὡς ἔχοντες τὴν πλειοψηφίαν. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται ν’ ἀποφασίσῃ.

§4ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπὸ ποίαν ἐπαρχίαν εἶναι;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεγαλοπόλεως.

§6ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ δὲν ἔχομεν βουλευτάς Μεγαλοπόλεως;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἀνέγνωσα τὴν ἀναφορὰν καὶ ἐρωτῶ τί νὰ τὴν κάμω.

§8ΛΕΚΚΑΣ. Θὰ περιμείνουν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν.

§9ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ποῖα τῶν εἰσιτηρίων ἔχουν μεταγενεστέραν ἡμερομηνίαν;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γνωρίζω.

§11ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὲ δώσητε τὸν λόγον δι’ ἓν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προηγηθῇ.

§12ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ μάθωμεν τί τρέχει διὰ τὰ διπλᾶ εἰσιτήρια.

§13ΜΠΟΥΤΟΣ. (γραμματεύς). Τὰ πρῶτα εἰδοποιητήρια ἔχουν ἡμερομηνίαν 2 Μαρτίου, τὰ ἤδη ὑποβληθέντα ἔχουν 3 Μαρτίου.

§14ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἴμεθα βέβαιοι περὶ τῆς γνησιότητος τῆς ὑπογραφῆς τοῦ κ. Ἐπάρχου;

§15ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἀναγινώσκετε τὰ εἰδοποιητήρια; Ἀναγινώσκονται τὰ εἰδοποιητήρια.

§16ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἰμποροῦμεν λοιπὸν νὰ τὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, διότι δὲν ἰσχύουν.

§17ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ εἰδοποιητήρια κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐκδίδονται παραυτίκα καθ’ ἣν ἐποχὴν γίνει ἡ ἀνακήρυξις ἐκ τοῦ δικαστηρίου τοῦ συγκροτουμένου ἀπὸ τοὺς προέδρους, τὸν εἰρηνοδίκην, τὸν δήμαρχον τῆς πρωτευούσης καὶ τὴν διοικητικὴν ἀρχήν· πᾶν ἄλλο ἔγγραφον ἐκδιδόμενον μετὰ τὴν προθεσμίαν αὐτὴν εἶναι χάρτης ἄγραφος, καὶ δὲν μαρτυρεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν ἀσέβειαν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους καὶ πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου.

§18Τ. ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις.

§19ΛΕΚΚΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐμπαιζώμεθα πλέον, καθόσον δὲν ἐννοῶ πῶς ἕνας ὑπάλληλος, ἀφοῦ ἐξέδοσε τὰ εἰσιτήρια συμφώνως μὲ τὸν νόμον, κατόπιν νὰ δώσῃ καὶ ἕτερα εἰσιτήρια εἰς ἄλλα ἄτομα· ὑποθέτω, τὰ πρῶτα κακῶς ἐδόθησαν, ὑποθέτω ὅτι ἐγένοντο καὶ σκάνδαλα. Ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ· ἀπορῶ δὲ πῶς εὑρέθη εἷς ἔπαρχος νὰ περιφρονήσῃ τὸν νόμον καὶ τὰ πάντα καὶ νὰ δώσῃ εἰς τέσσαρας εἰσιτήρια. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, αὐτὸς ὁ ἔπαρχος πρέπει νὰ τιμωρηθῇ, ἀνάγκη δὲ ἀναπόφευκτος ν’ ἀρχίσωμεν νὰ τιμωρῶμεν τὰς καλπονοθεύσεις, διότι ἄλλως δὲν ὑπάρχει Βουλὴ, δὲν ὑπάρχει νόμος, δὲν ὑπάρχει οὐδὲν, καὶ τίποτε εἶναι καταστροφή.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τί νὰ κάμωμεν τὴν ἀναφοράν;

§22ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἄκυρα τὰ εἰσιτήρια.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ΑΘ. Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§24ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρετήρησα μετὰ λύπης ὅτι εἰς τὸν τυπωθέντα καὶ ἀναγνωσθέντα κατάλογον τῶν βουλευτῶν δὲν ὑπάρχουν τὰ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καὶ ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ἂν καὶ ἔμαθον ἐξωδίκως, τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑπάρχουν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τόσον διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, καθὼς καὶ δι’ ἄλλας τινὰς ἐπαρχίας, ὅπου ὑπάρχει τὸ προκαταρκτικὸν ζήτημα τῶν εἰδοποιητηρίων ἀμφισβητητέον, ἡ Βουλὴ πρέπει πρῶτον ν’ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐξομάλυνσιν τῶν ἀντικειμένων τούτων καὶ μετὰ ταῦτα νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν· καὶ ἐπεθύμουν, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν, νὰ μάθω ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος, διὰ ποῖον λόγον ἡ ἐπαρχία Ἠλείας δὲν ἔχει ἐν τῷ βουλευτηρίῳ τούτῳ τοὺς ἀντιπροσώπους της.

§25ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουρ. τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρευρεθεὶς ἐνταῦθα, ὀφείλω νὰ δώσω βραχείας τινὰς πληροφορίας ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων Κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶ· αἱ πληροφορίαι μου βεβαίως θὰ εἶναι πολὺ σύντομοι, διότι ὁ φάκελλος ὁ ἀφορῶν τὰ ἐκλογικὰ Ἠλείας, ὡς γινώσκει τὸ προεδρεῖον, ἑπομένως καὶ οἱ κύριοι βουλευταὶ, περιῆλθεν ἐσφραγισμένος, ὅπως ἐστάλη ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ἀρχὴν, εἰς τὸ βουλευτήριον, καὶ ἤδη ὑποθέτω θ’ ἀποσφραγισθῇ, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γινώσκω ἐξ ἐπισήμων πληροφοριῶν εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ εἰς τοὺς διαφόρους δήμους· ἀλλ’ εἰς ἕνα τῶν δήμων αὐτῶν, τοὐτέστι τὸν δῆμον Ὠλένης, ἡ διαλογὴ ἐγένετο ἄνευ τῆς συμπράξεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἦτο παροῦσα, ἀλλ’ ἡ διαλογὴ ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ της· ἐντεῦθεν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ἐγεννήθη ὁ δισταγμὸς καὶ ἡ σκέψις. Διαλογὴν γενομένην ἄνευ τῆς παρουσίας μου εἶμαι ὑπόχρεως ἐγὼ, (ἐσκέπτετο ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ) ἐγὼ ὡς ἀρχὴ ἐκπροσωποῦσα τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἑπομένως τὸ σύνολον τῆς κοινωνίας, εἶμαι ὑπόχρεως νὰ τὴν ἀναγνωρίσω; Ἰδοὺ ὁ δισταγμὸς τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη εἰς τὴν προϊσταμένην αὐτῆς ἀρχὴν, τοὐτέστι τὸν Νομάρχην. Ὁ νομάρχης ἀπεφήνατο διὰ τῶν σκέψεων, ὅτι δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ διαλογὴ ἐκείνη, θεωρῶν αὐτὴν ὡς μὴ γεγονυῖαν, ὡς μὴ λαβοῦσαν νόμιμον ὕπαρξιν, ὡς μὴ ἔχουσαν κῦρος, καὶ τέλος πάντων ὡς μὴ ὑπάρχουσαν. Ἀφοῦ ὁ νομάρχης ἔδοσε τοιαύτην ἀπάντησιν εἰς τὸν ἔπαρχον, ὑπέβαλε τὸ ζήτημα καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, συνάμα δὲ τηλεγραφικῶς καὶ αὐτὸς ὁ ἔπαρχος ἔγραψε· τότε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ ἦτο ἓν καινοφανὲς ζήτημα, ὅπερ ἡ πρακτικὴ δὲν παρουσίασεν ἔτι, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ καὶ τὴν γνώμην νομομαθῶν ἀνδρῶν. Πρὸς τοῦτο μετακαλέσατο παρ’ αὐτῷ τρεῖς νομομαθεῖς, οἵτινες ἀπεφήναντο τὴν γνώμην των. Μετὰ δὲ τοῦτο τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνόμισε καλὸν νὰ λάβῃ τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου.

§26ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ποῖοι ἦσαν οἱ νομομαθεῖς;

§27ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Κόκκινος, ὁ κ. Σαρίπολος καὶ ὁ κ. Προβελέγιος. Οἱ κ. Σαρίπολος καὶ Κόκκινος εἶπον ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ θεωρεῖται ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς κοινωνίας, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ κατὰ δήμους ἐκπροσωποῦσι τοπικὰ, ἐγχώρια συμφέροντα. Ὅταν ἔρχεται τὸ πόρισμα τῆς ψηφοφορίας, διὰ νὰ ἔχῃ ἐπισημότητα, πρέπει νὰ παρευρεθῇ καὶ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ· ἐν ἄλλαις λέξεσιν οἱ κ. Σαρίπολος καὶ Κόκκινος ἐθεώρησαν τὴν ὕπαρξιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν διαλογὴν ὡς ἀναγκαῖον στοιχεῖον, καὶ ἑπομένως εἰς περίστασιν καθ’ ἣν δὲν λάβει τὸ μέρος της ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ καὶ πιστοποιήσει τὸ προϊὸν τῆς διαλογῆς, τότε δὲν τὸ θεωροῦν ὡς ἔχον ὕπαρξιν. Προέβησαν μάλιστα καὶ περαιτέρω. Δὲν ἀρκεῖ ν’ ἀρνηθῇ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι ἐνδεχόμενον ἕνας δημοδιδάσκαλος, ἕνας γραμματεὺς ἑνὸς εἰρηνοδίκου νὰ ᾖναι ὁ ἀντιπρόσωπος, νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ μὴ ἔλθῃ. Φρονοῦν λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ εἰδοποιηθῇ, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει εἶναι παρὼν ὁ ἀντιπρόσωπος, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει προσκληθεῖ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ παρευρεθῇ καὶ δὲν παρευρεθῇ, ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει ν’ ἀνακοινώσῃ τὴν ἄρνησιν ταύτην εἰς τὸν ἔπαρχον, καὶ νὰ τῷ εἴπῃ· ἔστειλες ἀντιπρόσωπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔρχεται· ἀνακοινοῦμεν τοῦτο πρὸς σέ· ἐλθὲ λοιπὸν, ἄλλως ἡμεῖς προβαίνομεν. Ὅταν γίνουν ταῦτα καὶ δὲν ἐμφανισθῇ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, τότε δύναται ἀναγκαίως νὰ προβῇ. Ὁ κύριος Προβελέγιος διεφώνησεν ἐν μέρει κατὰ τοῦτο, εἰπὼν, ἐὰν συμβῇ οὕτω τὸ πρᾶγμα, νὰ μὴ ἀποφασίσῃ μόνος ὁ ἔπαρχος, ἀλλὰ ἡ ὁλομέλεια τοῦ συλλόγου. Ἡ κυβέρνησις παρεδέξατο τὴν γνώμην ταύτην, εἰποῦσα ὅτι γνώμην ἔχει καὶ αὐτὴ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν διαλογὴν. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομάρχου καὶ τὴν γνώμην τὴν ἐκφρασθεῖσαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον συνεπεία τῶν προηγουμένων αὐτῶν, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ, ὡς ἐξάγω ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὴν γνώμην ταύτην, νομίζω, τὴν συνεμερίσθη καὶ ἡ πλειοψηφία τοῦ συλλόγου. Ἕνεκα τούτου ἐσκέφθη ὁ ἔπαρχος ὅτι, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μιᾶς τοπικῆς ἐκλογῆς ἑνὸς δήμου τὴν διαλογὴν, δὲν δύναται νὰ δώσῃ καὶ εἰσιτήριον, ἀφοῦ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς μεταβάλλει τὸ ὅλον ἀποτέλεσμα, καὶ ἄφησε τὴν ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως εἰς τὴν Βουλήν. Περαιτέρω πληροφορίας, νομίζω, δύνασθε νὰ εὕρητε εἰς τὸν φάκελλον· αὐτὰ γινώσκω ἐγὼ ὡς ἐκ τῆς ἐπισήμου ἀλληλογραφίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἐδυνάμην νὰ δώσω, αὐτὰς δίδω, ἀπόκειται δὲ εἰς ὑμᾶς νὰ σκεφθῆτε καὶ ἀποφασίσητε ὅ,τι νομίζετε συνᾷδον πρὸς τὸν νόμον περὶ τοῦ προκαταρτικοῦ τούτου ζητήματος, ἀφ’ οὗ ἡ κυβέρνησις δὲν θέλει ν’ ἀναμιχθῇ.

§28ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε πόσον σπουδαῖον εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀναφύεται ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ εἰδοποιητήρια. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι μεγίστης σημαντικότητος, εἶναι ζήτημα αὐτῆς τῆς ὑπάρξεως τῆς Βουλῆς, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν· ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ φακέλλου, τοῦ ἀποσταλέντος εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς· νομίζω λοιπὸν καλὸν νὰ μὴ προβῇ ἡ Βουλὴ σήμερον ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἀλλὰ ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν μέχρι τῆς δευτέρας καὶ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀνοιχθῶσι καὶ νὰ κατατεθῶσι τὰ διάφορα ταῦτα ἔγγραφα ἐν τῷ προεδρείῳ, καὶ ὅσοι τῶν κ. βουλευτῶν ἐπιθυμοῦσιν εἴτε νὰ ἴδωσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα, εἴτε νὰ μελετήσωσιν ἐπισταμένως αὐτὰ διὰ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, νὰ ἔλθωσιν ἐν γνώσει νὰ ὁμιλήσωσι καὶ ν’ ἀποφανθῶσι, καθ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, εἶπεν ὅτι ἀφοῦ δὲν παρεστάθη ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ κατὰ τὸ ἄρθρον, νομίζω, 57 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογὴν ἡ ἐπιτροπή. Ναὶ μὲν ἀπαιτεῖ τὸ ἄρθρον 57 τὴν παρουσίαν τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀλλ’ ὅταν προκύπτῃ ἀπὸ τὰ ἔγγραφα ὅτι ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ προσεκλήθη καὶ δὲν ἐνεφανίσθη εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς, εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της, νομίζετε ὅτι ἐπιτροπὴ ἤθελεν εἶναι δεσμευμένη νὰ καθήσῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καθ’ ἣν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς προσέλθῃ; Ὁ νόμος ἀπαιτεῖ τὴν παρουσίαν του, ἀλλ’ ὅταν οὗτος ἠρνήθη, ἡ ἐπιτροπὴ πολὺ καλῶς ποιοῦσα προέβη εἰς τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων. Μέτρον, κύριοι, καὶ μέτρον γενικὸν καθ’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας ἐφέτος ἦτο νὰ μὴ παρίστανται κατὰ τὴν ὥραν τὴν προσδιωρισμένην ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, κατὰ τὴν ὥραν τοὐτέστιν τῆς διαλογῆς, οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς (θόρυβος ἀριστερόθεν). Μὴ διακόπτετε, κύριοι, ταχυὰ τὰ εὑρίσκομεν. Ἔγγραφον, κύριοι, τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν Πλημμελειοδικῶν ὑπάρχει εἰς χεῖράς μου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὅστις ἀπεστάλη διὰ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διαλογὴν κατὰ τὸν δῆμον Ὠλένης, ἠρνήθη νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του καὶ τὸ βεβαιοῖ αὐτὸ ὁ Εἰσαγγελεὺς, δὲν τὸ λέγω ἐγώ. (θόρυβος). Ταχυὰ εἰς τὰς ἐξελέγξεις θὰ ἴδωμεν εἰς ποίας ἐπαρχίας, κύριε Καρδαρᾶ. Προτείνω λοιπόν, κύριοι, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ζητήματος τούτου μέχρι τῆς δευτέρας, ἡ δὲ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ ἐκλογικὰ ἔγγραφα ὅλα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὸ Βουλευτήριον καὶ κατατεθῶσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως οἱ διάφοροι τῶν κυρίων βουλευτῶν λάβωσι γνῶσιν ὅλων τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα συνοδεύουν τὸ προκαταρκτικὸν μέρος τῆς ἐκλογῆς.

§29ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου· ὀλίγα θὰ εἴπω. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει ν’ ἀναβάλωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου διὰ τὴν δευτέραν. Ὅτι τὸ ἀντικείμενον, περὶ οὗ ὁ λόγος, εἶναι σπουδαῖον καὶ κατεπεῖγον, σᾶς τὸ εἶπεν ὁ προλαλήσας ὁ ἴδιος. Ἡ ἐπαρχία ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀντιπροσωπεύηται ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἀνοίγουν αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, μέχρις οὗ λήξουν ἐντελῶς. Εἶναι λοιπὸν μία ἀνωμαλία νὰ μὴ ἀντιπροσωπεύηται σήμερον ἡ ἐπαρχία Ἠλείας ἐν τῇ Βουλῇ καὶ κατεπεῖγον αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία νὰ ἀρθῇ. Τί πρέπει ὅμως νὰ κάμωμεν, κ. πρόεδρε, πρὸς τοῦτο; Εἶναι ἀνάγκη, διὰ νὰ ἄρωμεν τὴν τοιαύτην ἀνωμαλίαν, νὰ καταφύγωμεν εἰς τὰ ἔγγραφα, νὰ τὰ μελετήσωμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν τί ἔτρεξε; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, δὲν τὸ βλέπω ἀναγκαῖον. Ἐὰν ἔχουν σκοπὸν οἱ κύριοι νὰ καταστήσουν τὸ ζήτημα πολιτικὸν, ἐὰν ἔχουν σκοπὸν δηλ. ἐπὶ τοῦ πεδίου τούτου νὰ ἐπιτεθοῦν κατὰ τῆς κυβερνήσεως, βεβαίως ἡ δικογραφία ὅλη πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀκριβῶς, διὰ νὰ μορφώσῃ τις γνώμην· ἀλλ’ ἂς ἔχουν ὑπομονὴν οἱ κύριοι· δύνανται νὰ φέρουν τὸ ζήτημα τὸ πολιτικὸν ὅταν ἐξελεγχθοῦν ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ, ὅταν καταρτισθῇ ἡ Βουλὴ εἰς σῶμα πολιτικὸν, ὅταν θὰ ᾖναι εἰς θέσιν ἕκαστος ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἡ κοινωνία, ἡ ὁποία θὰ παρίσταται εἰς τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν, νὰ μορφώσῃ γνώμην στηριζομένην ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Πολιτικὸν ζήτημα ἀμέσως εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς Βουλῆς, μήπω συγκεκροτημένης, εἶναι ἓν βῆμα λίαν πρόωρον, καὶ ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω ὄχι καλῶς προμελετημένον.

§30ΤΙΝΕΣ. Κανεὶς δὲν τὸ εἶπε.

§31ΜΙΛΗΣΗΣ. Μίαν ὑπόθεσιν ἔκαμα, καὶ τὴν ἔκαμα διότι μόνον ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἠμπορεῖ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ζητουμένη ἀναβολὴ καὶ ἡ ἐπιθυμία νὰ ἀναγνώσωμεν καὶ μελετήσωμεν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Ἐὰν τοιαύτη πρόθεσις δὲν ὑπάρχῃ, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ λύσωμεν εἶναι ἁπλούστατον καὶ εὐτυχῶς αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μᾶς διευκολύνουν ἔτι μᾶλλον. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι προσεκλήθη μὲν ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐπάρχου ἵνα παρασταθῇ εἰς τὴν διαλογὴν τῆς Ὠλένης, ἀλλὰ κατὰ τὴν γνώμην τῆς κεντρικῆς κυβερνήσεως καὶ τῶν νομικῶν, τοὺς ὁποίους αὕτη συνεβουλεύθη, ἀπῃτεῖτο νὰ προσκληθῇ καὶ αὐτὸς ὁ ἔπαρχος· μόνον δ’ ἐν ἀρνήσει καὶ τούτου ἠδύνατο ἡ ἐπιτροπὴ νὰ προβῇ μόνη εἰς τὴν διαλογήν. Λοιπὸν εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐπάρχου προσεκλήθη ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν διαλογήν.

§32ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν παρεστάθη.

§33ΜΙΛΗΣΗΣ. Προσεκλήθη ὅμως.

§34Τ. ΡΟΥΚΗΣ. Ἀλλ’ ἄνευ τῆς παρουσίας αὐτοῦ προέβησαν εἰς τὴν διαλογήν.

§35ΜΙΛΗΣΗΣ. Προσεκλήθη καὶ δὲν ἐνεφανίσθη, κ. ὑπουργέ;

§36ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα περιῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, προκύπτει ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἦτο παροῦσα, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὴν διαλογὴν ἄνευ τῆς παρουσίας αὐτῆς· αὐτὰ λέγουν τὰ ὀλίγα ἐπίσημα ἔγγραφα τῆς ἀλληλογραφίας. Ὁ Οἰκονομ. ἔφορος κύριος Κανάρης λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του πρὸς τὸν ἔπαρχον, ὅτι ἐγκαίρως παρέστη εἰς τὸν τόπον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ εἶπε νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰς 5 ὥρας, ἀλλ’ αὕτη πρὸ τῆς 5ης προέβη εἰς τὴν διαλογήν.

§37ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔστω, καὶ μολαταῦτα τὸ ζήτημα δὲν μεταβάλλεται. Κύριε πρόεδρε, διατάξατε, παρακαλῶ, νὰ μοὶ δοθῇ ὁ ἐκλογικὸς νόμος. Ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου θέλετε πεισθῆ, κύριοι, ὅτι μ’ ὅλον τὸ σέβας τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ φέρωμεν πρὸς τοὺς κυρίους νομομαθεῖς τοὺς ὁποίους συνεβουλεύθη ἡ κυβέρνησις, δὲν μᾶς ἐπιτρέπεται νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ παρουσία τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία κατὰ τὴν διαλογήν. Πρὸ τούτου ἐπιτρέψατέ μοι νὰ παρατηρήσω ὅτι οὔτε ἐννοῶ κἂν τὸν λόγον, ὅτι ὁ ἔπαρχος ἀντιπροσωπεύει ἰδιαιτέρως τὴν κοινωνίαν. Αἱ δὲ λοιπαὶ ἀρχαὶ ποῖον ἀντιπροσωπεύουν, παρακαλῶ; Πᾶσα ἀρχὴ, κύριοι, ἀντιπροσωπεύει τὴν πολιτείαν καὶ ἡ πολιτεία ἐν συνόλῳ τὴν κοινωνίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς ἔποψις τῶν πραγμάτων, τὰ δ’ ἄλλα λέγονται πρὸς συγκάλυψιν τῆς ἀληθείας καὶ παραγωγὴν τῶν ἁπλουστέρων. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου. Τὸ ἄρθρον, κ. πρόεδρε, τὸ πραγματευόμενον περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τῆς διαλογῆς ἔχει ὡς ἑξῆς. «Τὴν τετάρτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν, εὐθὺς ὡς παρέλθῃ ἡ διὰ τοῦ προγράμματος ὡρισμένη ὥρα, κηρύττεται αὕτη περαιωμένη ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν ὑποψηφίων, τῶν ἀντιπροσώπων ἢ τῶν ἀναπληρωτῶν αὐτῶν καὶ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἢ τοῦ παρ’ αὐτῆς διοριζομένου ἀντιπροσώπου της ἐκ τῶν ὑπ’ αὐτὴν ὑπαλλήλων, προβαίνει ἀμέσως εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν τῶν ἐν ταῖς κάλπαις ψήφων κτλ» Ἡ ἀρχὴ λοιπόν, κ. πρόεδρε, ἡ ἐπιφορτισμένη παρὰ τοῦ νόμου τὴν διαλογὴν, οὔτε ὁ ἔπαρχος εἶναι, οὔτε ὁ ἀντιπρόσωπός του, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῆς ὁποίας γίνεται καὶ ἡ ἐκλογή. Εἰς τὴν διαλογὴν, ὡς βλέπετε, παρίσταται ὁ ἔπαρχος, οὐχὶ ὅμως ὡς ἐνεργὸν πρόσωπον· μάλιστα δὲ παρετηρήσατε ποῦ κατατάσσεται ὑπὸ τοῦ νόμου· μετὰ τοὺς ὑποψηφίους· οὔτε ἀπαιτεῖται κἂν νὰ ὑπογράψῃ τὸ πρακτικὸν τῆς διαλογῆς, ὅπως οἱ ὑποψήφιοι. Διὰ νὰ ἐννοήσητε τόρα, κύριοι, ποίαν σημασίαν δίδει ὁ νόμος εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ ἐπάρχου, ὑποθέσατε ὅτι εἷς τῶν ὑποψηφίων δὲν παρίσταται εἰς τὴν διαλογὴν, διότι δὲν θέλει ἢ δὲν δύναται νά παρασταθῇ· φρονεῖτε ὅτι τότε ἡ ἐπιτροπὴ, ἂν προβῇ μόνη, ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ ὑποψηφίου, θὰ πράξῃ μίαν πρᾶξιν παράνομον καὶ ἄκυρον; Εὐχῆς ἔργον εἶναι βεβαίως νὰ παρίστανται εἰς τὴν διαλογὴν καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν τε ὑποψηφίων καὶ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι ἡ παρουσία των εἶναι ἐγγύησις διά τε τὴν νομιμότητα τῶν πράξεων καὶ τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ διακρίνῃ ἡ Βουλὴ, ποῖον τὸ οὐσιῶδες μιᾶς πράξεως στοιχεῖον, καὶ ποῖον τὸ ἐπουσιῶδες· ἡ ἀρχὴ ἡ τεταγμένη νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διαλογὴν εἶναι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή· ἡ παρουσία λοιπὸν, ἡ ἐνέργεια τῆς ἐφορ. ἐπιτροπῆς εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία διὰ τὴν νομιμότητα τῆς διαλογῆς. Ἰδοὺ τὸ οὐσιῶδες. Ἄν δὲ δὲν παρέστη εἰς τὴν διαλογὴν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, βεβαίως εἶναι τοῦτο μία ἔλλειψις, ἀλλ’ ἐπουσιώδης· ἂν μάλιστα, κ. πρόεδρε, ᾖναι ὁπωσδήποτε βεβαιωμένον ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς προσεκλήθη νὰ ἐμφανισθῇ καὶ δὲν ἐνεφανίσθη, τότε τῇ ἀληθείᾳ δὲν βλέπω πῶς δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ὁ ἀλλόκοτος ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ διαλογὴ ἡ γενομένη ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς, τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἔχει κῦρος. Διὰ ταῦτα, κύριοι, φρονῶ ὅτι ἂν δὲν ἐγένετο τακτικὴ ἀνακήρυξις, ἡ Βουλὴ οὐδὲν ἄλλο ἔχει νὰ πράξῃ εἰ μὴ νὰ ἀπαριθμήσῃ τὰ ἀποτελέσματα ὅλων τῶν κατὰ μέρος ἐκλογικῶν τμημάτων, νὰ ἴδῃ τίνες οἱ τυπικῶς πλειονοψηφοῦντες, καὶ νὰ διατάξῃ νὰ εἰσέλθουν οὗτοι ἐντὸς τοῦ περιβόλου αὑτῆς, ἐπιφυλασσομένη βεβαίως νὰ φέρῃ τὴν ὁριστικήν της κρίσιν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά της διὰ νὰ ἐξελεγχθῇ. Πρὸς τοῦτο δ’ ἐπαναλαμβάνω, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὶ νὰ προστρέξωμεν εἰς ἐξέτασιν καὶ μελέτην ἐγγράφων· εἶναι μία ἁπλῆ ἑρμηνεία ἑνὸς ἄρθρου, σαφοῦς καὶ καθαροῦ, καὶ μία ἁπλῆ ἀριθμητικὴ πρᾶξις· οὐδὲν πλέον. Εἶμαι λοιπὸν ἐναντίος τῆς ἀναβολῆς.

§38ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε....

§39ΛΕΚΚΑΣ. Τί μέλλει γίνεσθαι λοιπόν;

§40ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τί ζητεῖτε;

§41ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ζητῶ; ἀλλ’ εἶμαι, μοὶ φαίνεται, ἀρκετὰ εὔληπτος. Πρῶτον, δὲν θέλω νὰ ἀναβάλῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἀπόφασίν της τὴν δευτέραν. Ζητῶ δεύτερον, ἢ μᾶλλον προτείνω, νὰ θεωρηθῇ ἡ διαλογὴ τῆς Ὠλένης ὡς κῦρος ἔχουσα, προσωρινῶς τοὐλάχιστον, καὶ ἑπομένως νὰ γείνῃ ἀπαρίθμησις τῶν ψήφων, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου τούτου, οἱ δὲ πλειονοψηφοῦντες σχετικῶς νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν, μέχρις οὗ ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογή. Εἶναι σαφές;

§42ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βλέπετε ὅτι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τὸ οὐσιαστικὸν μὲ τὸν φίλον μου κ. Μίλησην εὑρισκόμεθα εἰς διαφωνίαν· φοβεῖται μήπως κινήσω πολιτικὸν ζήτημα προώρως· ἂς ᾖναι βέβαιος ὅτι προώρως δὲν θέλω κινήσει πολιτικὸν ζήτημα, καὶ δὲν εἶναι φόβος νὰ προκαταλάβω τὸν φίλον μου κύριον Μίλησην ἀπροδιάθετον ἐπὶ πολιτικοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ θέλει συμφωνήσει ὁ κ. Μίλησης μὲ ἐμὲ, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀποσφράγισις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν· καὶ θέλει συμφωνήσει μὲ ἐμὲ, κ. πρόεδρε, διότι, ἐνῷ ὡμίλησε τόσον ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος, δὲν κατέληξεν εἰς κανὲν συμπέρασμα, διότι δὲν εἶναι ἐπισήμως βεβαιωμένος ποῖοι πλειονοψηφοῦσι. Ποῦ λοιπὸν θὰ ἴδωμεν ποῖοι πλειονοψηφοῦσιν καὶ εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἀνοίξωμεν τὰς θύρας; Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἀναπόφευκτος ἀνάγκη εἶναι νὰ ἀποσφραγίσωμεν τὰ ἔγγραφα, διότι ἐν τοῖς ἐγγράφοις ἐκείνοις εὑρίσκεται καὶ τὸ πρακτικὸν τοῦ δήμου Ὠλένης, καὶ τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ δικαστηρίου κατὰ τὸ ἄρθρ. 58 τοῦ νόμου· καὶ χωρὶς νὰ ἴδωμεν ἐπισήμως τὰ ἔγγραφα δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς καμμίαν ἀπόφασιν· ἀναγκαίως λοιπὸν ἡ Βουλὴ θὰ ἀναβάλῃ τὸ ζήτημα διὰ τὴν ἐρχομένην δευτέραν· ἢ θὰ διατάξῃ τοὐλάχιστον τὴν ἀποσφράγισιν τῶν ἐγγράφων αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ νὰ ἴδωμεν τὸ περιεχόμενον.

§43ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ λέγομεν καὶ ἡμεῖς.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§45Ι. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, διατάξατε νὰ ἀποσφραγισθῇ ὁ φάκελλος διὰ νὰ ἴδωμεν.

§46Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ τὴν λύπην τῶν ἀγορευσάντων συναδέλφων μας, ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἠλείας δὲν ἀντιπροσωπεύεται, καὶ ἀληθῶς ἡ Βουλὴ πρὶν προβῇ εἰς τὰ κανονικά της ἔργα, ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ, διατὶ αὐτὸ τὸ κενὸν ὑπάρχει· ἀλλ’ ὀφείλω συγχρόνως, κύριοι, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἐντίμων συναδέλφων δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω ἐπὶ ποίου ἐδάφους ἠθέλησαν νὰ συζητήσουν· καὶ ἐν πρώτοις, κύριοι, ὀφείλει ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι ἔχει ἕνα νόμον, καὶ ὁ νόμος εἶναι νόμος τοῦ Κράτους. Ὁ νόμος τοῦ Κράτους εἶναι ἐκ τῶν νόμων ἐκείνων, οἵτινες φέρουν σφραγῖδα λίαν βαρεῖαν διὰ τὸ ἔθνος, διότι συνετάχθη ὑπὸ μιᾶς ἐθνοσυνελεύσεως. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου ἐκείνου, καὶ ἰδίως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγείρεται συζήτησις, ἐγένετο καὶ τότε σπουδαία συζήτησις. Τότε, κύριοι, εἰς τὸ σχέδιον τοῦ ἄρθρου ἐθεωρήθη περιττὴ ἡ παρουσία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· τὸ σχέδιον τοῦ ἄρθρου ἐκείνου διέταττεν ὅπως ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ μετὰ τῶν ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων προβῇ εἰς τὴν διαλογήν. Ἀλλὰ, κύριοι, εὑρέθησαν ἄνθρωποι διοικήσαντες τὸν τόπον καὶ γνωρίζοντες ἐκ πείρας εἰς ποῖα ἄτοπα ἤθελον περιέλθει αἱ ἐκλογαὶ τοῦ τόπου, ἂν δὲν ἐθεωρεῖτο ἀναγκαία ἡ ἐγγύησις τῆς παρουσίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ἐθνοσυνελεύσεως θέλετε ἰδῇ, ὅτι ὁ μακαρίτης Χριστόπουλος πρῶτος ἐθεώρησεν ἀναγκαίαν τὴν ἐγγύησιν......

§47Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῖος Χριστόπουλος;

§48ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ μακαρίτης.

§49ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἦτον εἰς τὴν συνέλευσιν αὐτός.

§50ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, τὸ ὄνομα μὲ λανθάνει.

§51ΤΙΝΕΣ. Εἶναι τῆς Κυνουρίας ὁ Χριστόπουλος.

§52ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κύριος Χριστόπουλος τότε ἐθεώρησεν ἀναγκαίαν τὴν παρουσίαν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου καὶ ἓν ἔντιμον μέλος τῆς παρούσης Βουλῆς ὑπεστήριξε διακαῶς τὴν ἰδέαν αὐτὴν, ὁ Κ. Κεχαγιᾶς, ὅστις ἀπήτησε, καὶ φαίνεται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐθνοσυνελεύσεως, ὡς μίαν ἐγγύησιν σπουδαίαν καὶ ἀναγκαίαν τὴν ὕπαρξιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων· συνεπεία τούτων ὅλων ἐν ᾧ ἐν σχεδίῳ το ἄρθρ. ἐκεῖνο δὲν ἀπῄτει τὴν παρουσίαν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, συνεπείᾳ τῶν ἐμβριθῶν ἐκείνων συζητήσεων ἡ Συνέλευσις ἐκείνη ἀπεδέξατο τὴν παρουσίαν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ὡς ἀναγκαίαν. Ἀλλὰ τέλος πάντων αὐτὴ ἡ ἰδέα εἶναι σήμερον νόμος· ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει νὰ παρασταθῇ. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ζήτημα, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀρνηθῆ, καὶ ἐγὼ συντάττομαι μετὰ τῆς ἰδέας ἐκείνης, ὅτι καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀρνηθῆ καὶ ἀποδειχθῇ ἐπισήμως ἡ ἄρνησίς της, ὀφείλει ἡ Ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογήν. Ἀλλά, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ὁποίου πρόκειται ἔχω ἐναντίας πληροφορίας. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ παρουσιάσθη, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ προσεκλήθη διὰ νὰ λάβῃ μέρος καὶ τῆς ὥρισε κατ’ ἐπίσημον ἔγγραφον ἡ Ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τὴν 5 ὥραν μ. μ.

§53ΖΑΪΜΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§54ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἠρύσθησαν οἱ ἔντιμοι συνάδελφοι. Ἀλλὰ τὶ σημαίνει, κύριοι, ὅταν τῆς ὡρίσθη ὥρα δυνάμει ἐπισήμου ἐγγράφου καὶ ὁ ἔπαρχος, εἴτε ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτοῦ, ὁ κύριος Κανάρης.....

§55ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τῆς οὐσίας, κύριε πρόεδρε.

§56ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅταν τὰ προκαλῆτε.....

§57ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπροκάλεσα.

§58ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καλὸν ἦτο νὰ μὴ ἐφέρετο τὸ ζήτημα· ὅταν ἐφέρθη, πρέπει βεβαίως νὰ τὸ δεχθῶμεν.

§59ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐτέθη ἓν ζήτημα μόνον, τὸ τῆς ἀναβολῆς.

§60ΤΙΝΕΣ. Δὲν πειράζει.

§61ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῆς ἀναβολῆς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διότι ὅταν τὸ ζήτημα ἠθελήσατε νὰ ὑποστῇ τοιαύτας διαστάσεις, πρέπει ἡ Βουλὴ πρὶν προβῇ εἰς τὰ κανονικά της ἔργα νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἡ Ἠλεία πρέπει νὰ ἔχῃ ἀντιπροσώπους ἢ ὄχι. Ἀλλὰ, κύριοι, ἡμεῖς σποραδικῶς πως καὶ ἀπὸ ἰδίας πληροφορίας κάμνομεν σήμερον τὰς κρίσεις μας· οὐδὲν ἐπίσημον ἐπαρουσιάσθη καὶ οὐδὲν ἠδύνατο νὰ παρουσιασθῇ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ὁμιλοῦμεν· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, ἐνῷ τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς μᾶς εἶναι ἐλλειπῆ, μ’ ὅλα ταῦτα ἔρχεται εἷς τῶν συναδέλφων νὰ ζητήσῃ ἐκ προκαταβολῆς ὁ μὲν τὴν ἀναβολὴν, ἥτις εἶναι ὀρθωτέρα, ὁ δὲ ἕτερος τὴν εἰσαγωγὴν βουλευτῶν ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου, βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι εἰμπορεῖ νὰ ἦναι καὶ εὔχομαι νὰ ἦναι, ἀλλὰ δὲν περιβάλλονται μὲ τοὺς τίτλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀπαιτεῖ ὁ νόμος τοῦ Κράτους. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι μεταξὺ δύω ἀγορευσάντων αἱ ἰδέαι μου εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετοι· περὶ δὲ τῶν λοιπῶν κυρίων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα, οὗτοι διατελοῦν εἰς πλήρη ἄγνοιαν. Τί πρόκειται λοιπὸν νὰ κάμωμεν σήμερον; εἰς τοὺς πλείστους τὰ στοιχεῖα τῆς πεποιθήσεως δὲν ὑπάρχουν, ἐπίσημα ἔγγραφα δὲν ὑφίστανται, αἱ δὲ ὀλίγαι λέξεις τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς νὰ μορφώσουν πεποίθησιν. Τί πρόκειται, κύριοι; νὰ κηρύξωμεν ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ τοῦ ἄρθρ. 58 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι ἄχρηστος; Τότε τί νὰ κάμωμεν; τότε πρέπει νὰ ὑποβάλωμεν νόμον, πρέπει νὰ διαγράψωμεν τὴν φράσιν. Ἀλλὰ, κύριοι, εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κάμωμεν τὸ τοιοῦτον; Καὶ τίς ἐξ ἡμῶν ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἦναι ὁ ἀληθὴς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας; καὶ τίς δύναται νὰ νομοθετήσῃ ἀφοῦ δὲν περιεβλήθη μὲ τοὺς τίτλους τοὺς ὁποίους ἀπαιτοῦν οἱ νόμοι τοῦ Κράτους; Βλέπετε, παρουσιάζονται ἄπειρα ζητήματα· ἑρμηνεία νόμων οἱ ὁποῖοι ῥητῶς διὰ τοῦ Συντάγματος κανονίζονται διὰ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος· ἀλλὰ σήμερον εἴμεθα κατὰ πρόληψιν βουλευταί, ἀκόμη δὲν περιεβλήθημεν μὲ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβάλλουν οἱ νόμοι τοῦ Κράτους μας. Λοιπὸν ἑρμηνεία νόμου δὲν δύναται νὰ γείνῃ, ἀνατροπὴ νόμου δὲν δύναται νὰ γείνῃ· τί πρόκειται νὰ γείνῃ; Νὰ μεταβληθῶμεν οἱ κατὰ πρόληψιν βουλευταὶ εἰς ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀνακηρύξωμεν βουλευτάς. Βλέπετε, κύριοι, εἰς πόσα ἀτοπήματα θέλουν μᾶς παρασύρει αὐταὶ αἱ ἰδέαι. Ἀλλὰ μήπως ἀπειλῆται ἡ πολιτεία; μήπως ὑπάρχῃ ἄφευκτος ὁ κίνδυνος τῆς πολιτείας καὶ προτιμῶμεν νὰ παρεκκλίνωμεν ἀπὸ τὴν κανονικὴν ἐργασίαν τοῦ σώματος; Ἐὰν ἐπρόκειτο ν’ ἀπειλῆται τὸ κράτος, ἠννόουν νὰ προτιμήσωμεν πᾶν ζήτημα ἐκτὸς τῶν ἀναγκαίων ἐργασιῶν· ἀλλ’ ἡμεῖς φρονοῦμεν καὶ λέγομεν ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἠλείας δὲν ἀντιπροσωπεύεται καὶ διὰ τοῦτο φρονοῦμεν μὲ ὅλην τὴν λύπην τὴν ὁποίαν ἔχομεν, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ὀφείλει νὰ ὑπαχθῇ εἰς ὅλα τὰ ζητήματα τῶν ἐξελέγξεων καὶ κατὰ προτίμησιν, διότι ἡ ἐπαρχία δὲν ἀντιπροσωπεύεται· οἱονδήποτε σύστημα ἐξελέγξεων παραδεχθῶμεν, ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἠλείας νὰ ἐξελεγχθῇ πρώτη κατὰ προτίμησιν. Διότι ἄλλως, κύριοι, πολὺ εὐλόγως ὁ κύριος Βρατσάνος ἠθέλησε νὰ μὲ κρατήσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας· ἀλλά, κύριοι, νὰ μὴ μᾶς ἀναγκάσητε, διότι δὲν ἐρχόμεθα νὰ σᾶς ὑποδείξωμεν ζητήματα οὐσίας· εἶναι ἰδιαίτεραι πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι εἰμπορεῖ νὰ ᾖναι πεπλανημέναι. Ἀλλ’ ἀφοῦ μᾶς λείπουν καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ προοδεύσωμεν, καθὼς ἐζήτησεν εἷς τῶν συναδέλφων τὴν ἀποσφράγισιν ὅλων τῶν ἐκλογικῶν ἐγγράφων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς θὰ λάβωμεν ὅλοι γνῶσιν ὅλων τῶν ἐγγράφων; Ἓν πολυμελὲς σῶμα δὲν δύναται νὰ προβῇ ἐπὶ μιᾶς ἐργασίας χωρὶς νὰ ἔχῃ εἰσήγησιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Ἐννόουν, κύριοι, τὸ ζήτημα τοῦτο ἢ πᾶν ἄλλο, ὅταν ἐπρόκειτο μεγάλα συμφέροντα τοῦ τόπου νὰ πάθωσιν. Εἶναι λυπηρὸν ὅτι δὲν εἶναι ἐδῶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἠλείας. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀναβάλωμεν τὰς κανονικὰς ἐργασίας δι’ ἓν τοιοῦτον ζήτημα; Διὰ τοῦτο φρονῶ, καὶ δὲν ἐπεμβαίνω εἰς τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας, διὰ νὰ σταθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, νὰ ὑπαγάγωμεν τὴν ἐκλογὴν Ἠλείας εἰς τὰς ἐν γένει διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς· διότι ἐνόσῳ ὑπάρχει νόμος τοῦ κράτους ἐπιτάττων ὅπως κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν δήμων, καὶ μετὰ τῆς ἰδέας αὐτῆς συντάσσονται καὶ οἱ τρεῖς νομομαθεῖς τῶν Ἀθηνῶν, οἱ δύω τῶν ὁποίων φρονοῦν ὅτι καὶ καθ’ ἣν περίπτωσιν ἀρνηθῇ ἀκόμη ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ὀφείλει ν’ ἀποταθῇ εἴτε πρὸς τὸ κέντρον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, εἴτε καὶ ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα· καὶ ἔχομεν τοιαῦτα προηγούμενα καθὼς εἰς τὸν δῆμον Τρινάσου τῆς Λακεδαίμονος καὶ εἰς πολλοὺς δήμους τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους οὐχὶ ἐκ προθέσεως, ἀλλὰ τυχαίως συνέβη ἡ ἀπουσία τῆς ἀντιπροσωπείας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ ἐδέησεν ὥστε αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ σφραγίσωσι τὰς κάλπας καὶ παρῆλθον ἡμέραι ὁλόκληροι ἕως οὗ γείνει ἡ διαλογή, καὶ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως ἐκείνης ἡ διαλογὴ Τρινάσου καὶ Πηναίου, ὅστις ἀνήκει εἰς τὰ Καλάβρυτα, ἀνεβλήθη ἐπὶ δύω καὶ τρεῖς ἡμέρας. Ἀλλ’ ἔχομεν τὰ στοιχεῖα ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν παρουσιάσθη; Ἔχω, κύριοι, ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων τὰς ἐναντίας πληροφορίας· ὁ ἀντεισαγγελεὺς κύριος Τρόνος, τὸν ὁποῖον ὑπέμνησαν, εἶναι ὑπογεγραμμένος εἰς πρωτόκολλον μαζὺ μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὅτι μετέβησαν κατὰ τὴν προσδιορισθεῖσαν ὥραν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Ὠλένης, καὶ ὅταν ὑπῆγον ἐκεῖ δὲν εὗρον τίποτε. Τὰς ἰδέας ταύτας ἠρύσθην ἰδιαιτέρως καὶ δὲν εἶναι στοιχεῖα νὰ σᾶς πείσουν, ὅταν τὰ ἐπίσημα μᾶς λείπουν. Βλέπετε, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἵνα ἐξελεγχθῇ, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ γεγονότα, ἀλλ’ ἵνα τοῦτο γίνῃ πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰσήγησιν, καὶ ἑπομένως τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, οἱονδήποτε σύστημα καὶ ἂν ἀκολουθήσητε διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, εἴτε δι’ ἐπιτροπῆς, εἴτε διὰ τμημάτων, καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ ἔκθεσις, ἡ ὁποία νὰ μᾶς φωτίσῃ. Μ’ ὅλην τὴν λύπην, τὴν ὁποίαν τὸ Σῶμα δύναται νὰ αἰσθανθῇ διὰ τὴν ἀπουσίαν τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἠλείας, τὸ συμφέρον τοῦ σώματος τούτου δὲν δύναται νὰ παρεκκλίνῃ χωρὶς νὰ προκύψωσιν ἀτοπήματα. Διὰ τοῦτο συμπεραίνων λέγω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν γενικὸν ἔλεγχον τοῦ Σώματος.

§62Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ οὐδενὸς πολιτικοῦ ζητήματος· ὀφείλω ν’ ἀρχίσω ἀπὸ τοῦ προοιμίου τούτου, ἵνα καθησυχάσω τὸν ἀξιότιμον φίλον μου κ. Μίλησιν, ὅστις προϋπέθεσεν ἀδίκως, ὅτι ἄλλος συνάδελφος ἐπρόκειτο νὰ διεγείρῃ σήμερον ἐν τῷ σώματι τούτῳ πολιτικὰς συζητήσεις. — Ἐννοεῖτε, ὅτι σήμερον, ὅτε ἡ Βουλὴ εἶναι ἀνεξέλεγκτος καὶ δὲν ἔχει παρὰ χαρακτῆρα δικαστικοῦ σώματος, οὐδὲν πολιτικὸν ζήτημα δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν. Οἱ Βουλευταὶ οἱ τεταγμένοι εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν θέλουν ἔχει στάδιον εὐρὺ πολιτικῶν συζητήσεων, ἐὰν ζήσωμεν ὡς βουλευταί· σήμερον πρόκειται ἁπλῶς περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν. Παρηκολούθησα μετὰ προσοχῆς πολλῆς τὸν εὔγλωττον βουλευτὴν Οἰτύλου, κύριον Μαυρομιχάλην. Λυποῦμαι, διότι ἀπεπλανήθη εἰς συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐνῷ κατ’ ἐμὴν γνώμην δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος, δὲν πρόκειται ἐν ἄλλαις λέξεσι ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ, ἂν ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὠλένης ἐνηργήθη συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἢ ὄχι· πρόκειται μόνον ζήτημα προδικαστικὸν, προκαταρκτικόν. Κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν μέχρι τῆς καταρτίσεως τῆς Βουλῆς ὡς σώματος νομίμου, ὑπάρχουσι δύο διαδικασίαι, ἡ μὲν περὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ εἰσιτηρίου, ἢ εἰδοποιητηρίου, ἡ δὲ περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἡ μία διαφέρει ἐντελῶς τῆς ἄλλης. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ὡς πρὸς τὴν ἔκδοσιν τῶν εἰσιτηρίων, ἢ τῶν εἰδοποιητηρίων, διέγραψε καθαρῶς καὶ εὐκρινῶς τὴν διαδικασίαν. Ἐν ἄρθρῳ 58 ὥρισε ῥητῶς «τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐλεύσεως ἁπάντων τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν τῆς ἐπαρχίας συγκροτεῖται δημοσία συνεδρίασις ἐπιτροπῆς, ἐνώπιον τῆς ὁποίας κατατίθενται τὰ πρακτικὰ κτλ. γίνεται τὸ ἄθροισμα τῶν ψήφων καὶ ἡ σχετικὴ πλειοψηφία ἀποδεικνύει τοὺς ἐκλεχθέντας.» Ἰδοὺ τὸ πρῶτον στάδιον τῆς διαδικασίας ταύτης. Ἅμα περαιωθῇ ἡ ἐκλογὴ, τὰ πρακτικὰ ὅλων τῶν δήμων πρέπει νὰ κατατεθῶσιν ἐνώπιον τοῦ συλλόγου τούτου, ὅστις ὀφείλει ν’ ἀπαριθμήσῃ τὰς ψήφους καὶ ἀναγνωρίσῃ ὡς βουλευτὰς τοὺς σχετικῶς πλειονοψηφήσαντας, ἡ δὲ Διοικητικὴ ἀρχὴ ἔχει καθῆκον ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν καὶ τοὺς ἐκλεχθέντας τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπισήμου ταύτης ἀπαριθμήσεως. Ἐὰν, κύριοι, δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Διοικητικὴν ἀρχὴν, τὸν Ἔπαρχον ἢ τὸν Νομάρχην, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δεῖνα διαλογὴν καὶ νὰ μὴ λάβῃ τὴν ἄλλην ἄλλου δήμου, ἐννοεῖτε, ὅτι παραδίδετε τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Διοικητικὴν ἀρχήν. Ἂν εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης δὲν παρευρέθη ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, εἶναι ζήτημα ἀποβλέπον εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς, ὅπερ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ὅτε ὑμεῖς θ’ ἀποφασίσητε. Ὑμεῖς θὰ ἀποφασίσητε, ἂν ἡ διαλογὴ ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἐνώπιον ἀντιπροσώπου τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς. Τί δὲ ὤφειλε νὰ πράξῃ ὁ Ἔπαρχος τῆς Ἠλείας; οἱαδήποτε καὶ ἂν ἔγινεν ἡ διαλογὴ, ὤφειλε νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν τὴν γενομένην ὑπὸ τοῦ συλλόγου· ὁ σύλλογος δὲ οὗτος τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἔκαμε τὴν ἀπαρίθμησιν ταύτην; Ἔχω ἀνὰ χεῖρας πρακτικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἡ πλειοψηφία, (καὶ ὅταν λέγω πλειοψηφία, ἐννοῶ ὁλόκληρον τὸν σύλλογον, διότι τὰ πολυμελῆ σώματα διευθύνονται καὶ κυβερνῶνται ὑπὸ τοῦ γενικοῦ κανόνος τῆς πλειοψηφίας·) ἡ πλειοψηφία λοιπὸν τοῦ συλλόγου ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης, κατελόγισεν αὐτὸ διὰ πράξεώς της, καὶ ἀνεκήρυξε τοὺς βουλευτάς.

§63ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ποίαν χρονολογίαν ἔχει τὸ πρακτικόν;

§64ΖΑΪΜΗΣ. Ἐν Πύργῳ, 6 Μαρτίου. Εἶναι συνέχεια τοῦ πρακτικοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν, ὅτι δὲν παραδέχεται τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἐπάρχου καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν καὶ τὸν καταλογισμὸν τῶν ψήφων τοῦ δήμου Ὠλένης. Καταλογίσασα λοιπὸν, ὡς ὤφειλεν, ἡ ἐπιτροπὴ τὰς ψήφους τοῦ δήμου Ὠλένης, εὗρεν, ὅτι οἱ πλειοψηφήσαντες κατὰ τὴν ἐκλογὴν εἶναι οἱ ἑξῆς, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει. Ἄλλο, κύριοι, δὲν θέλετε παρὰ νὰ βεβαιωθῆτε, ἐὰν τὸ πρακτικὸν αὐτὸ, τοῦ ὁποίου ἔχω ἀντίγραφον ἀνὰ χεῖρας, φέρῃ ἐπισημότητα καὶ οὐδὲν ἕτερον.

§65ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγένετο ἀνακήρυξις;

§66ΖΑΙΜΗΣ. Ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ ἅμα ἔχετε ταύτην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἡ ἀρίθμησις τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν εἶναι δικαία ἢ ὄχι, διότι ὁ νόμος δὲν ἔδωκε δικαίωμα εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ μόνον ἐθεώρησεν ὡς ἁπλῆν ἐγγύησιν τὴν παρουσίαν κατὰ τὴν διαλογὴν καὶ ἀπαρίθμησιν τῶν ψήφων. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης ἐπεκαλέσθη τὰς συζητήσεις τῆς συνελεύσεως· ταύτας ἐπικαλοῦμαι καὶ ἐγὼ, διότι ἐξ αὐτῶν ἐξάγεται, ὅτι ὁ νομοθέτης τοῦ 64 ὡρμήθη ἀπὸ δυσπιστίαν πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἡ δυσπιστία αὐτοῦ ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὥστε εἰς ἕκαστον ἄρθρον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καταφαίνεται ἡ δυσπιστία αὕτη· ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐπάρχου κατὰ τὴν διαλογὴν ἑνὸς δήμου δὲν ἔχει ἕτερον δικαίωμα παρὰ νὰ παρίσταται· ὁ νόμος δὲν τοῦ δίδει τὸ δικαίωμα οὐδὲ νὰ ὑπογράψῃ τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς. Ἀφοῦ λοιπὸν τοιαύτη ἦτο ἡ δυσπιστία τοῦ νομοθέτου τοῦ 64 πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν, ἤθελεν εἶσθαι λίαν παράδοξον νὰ θέλετε νὰ χορηγήσητε ὑμεῖς τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ νομίμου ἢ μὴ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς δήμου τινός. Ἐπομένως ἡ Βουλὴ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ νόμον, ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνακήρυξιν τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδέποτε δὲ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸν νόμον δὲν εἶναι παρὰ διαβιβαστικαὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ συλλόγου τοῦ ἄρθρου 58. Τὸ ζήτημα ἑπομένως εἶναι λίαν εὔκολον· ὑπάρχει πρωτόκολλον τοιοῦτον; Τὸ πρωτόκολλον τοῦτο βεβαίως θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν φάκελλον· ὁ κ. πρόεδρος δύναται νὰ ἀποσφραγίσῃ αὐτὸν, νὰ παρουσιάσῃ τὸ πρωτόκολλον καὶ δι’ αὐτοῦ θὰ λυθῇ πᾶς δισταγμός. Δὲν πρόκειται, ὡς εἶπον, νὰ ἐξετάσωμεν σήμερον, ἂν ᾖναι νόμιμος ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὠλένης· τοῦτο ἀνάγεται εἰς μεταγενεστέραν ἐποχήν· πρόκειται νὰ μάθωμεν τίνες βουλευταὶ πρέπει νὰ εἰσέλθωσι, τίνες ἀνεκηρύχθησαν νομίμως ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν, ἐννοεῖτε, οὐδὲ ἐπὶ μίαν στιγμὴν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι οἱαδήποτε ἐπαρχία δύναται νὰ μείνῃ ἄνευ ἀντιπροσώπων. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ καταστραφῇ ἡ Ἑλλὰς, ἂν ἡ Ἠλεία δὲν ἔχῃ ἀντιπροσώπους· ἀλλὰ δὲν πρόκειται, ἀπαντῶ, περὶ τῆς Ἠλείας, διότι ὅ,τι σήμερον ἐγένετο εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην δύναται αὔριον νὰ συμβῇ εἰς ἑτέραν διάλυσιν τῆς Βουλῆς, ἥτις πιθανὸν νὰ ᾖναι προσεχής· δύναται, λέγω, νὰ συμβῇ εἰς 15 ἄλλας ἐπαρχίας· θέλετε τότε αἱ 15 ἐπαρχίαι νὰ μείνουν ἄνευ ἀντιπροσώπων, ἕως ὅτου ἡ Βουλὴ ἐξελέγξῃ τὰς ἐκλογάς; Δὲν πιστεύω ὁ κ. Μαυρομιχάλης νὰ παραδέχεται τὴν ἀρχὴν ταύτην. Περαίνων τὴν σύντομον ταύτην ὁμιλίαν μου γνωμοδοτῶ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ γενομένη ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τοῦ συλλόγου τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἀνακήρυξις καὶ νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τοῦ περιβόλου οἱ ἀνακηρυχθέντες βουλευταί.

§67ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ζήτημα ἄσχετον τοῦ πολιτικοῦ καὶ προσωπικοῦ συμφέροντος, ζήτημα σπουδαιότατον ὅμως καὶ ταύτην τὴν Βουλὴν ἀφορῶν, φέρεται εἰς τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν. Ἀνάγκη μετὰ πάσης ἐμβριθείας καὶ μετὰ πάσης περισκέψεως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν διεξαγωγὴν αὐτοῦ, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἀτυχής τις λύσις τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου ζητήματος δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας λίαν ὀλεθρίας. Λυποῦμαι, κύριοι, ὡς καὶ οἱ ἔντιμοι προλαλήσαντες, διότι δὲν ἀντιπροσωπεύεται ἡ ἐπαρχία τῆς Ἠλείας. Ἀναγνωρίζω καὶ τὴν δεινότητα τοῦ ἄρτι καταβάντος τὸ βῆμα καὶ τὴν εὐγλωττίαν αὐτοῦ, τῶν ὁποίων ἐπὶ πολὺ ἐλαττοῦμαι· κατὰ καθῆκον ὅμως, διαφωνῶν καὶ πρὸς τὰς ἰδέας καὶ πρὸς τὰ συμπεράσματα αὐτοῦ, ὀφείλω νὰ ὑποβάλω μετὰ πολλοῦ τοῦ σεβασμοῦ τὰς ἐμὰς περὶ τοῦ ζητήματος τούτου σκέψεις. Εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων, καὶ συμφωνῶ κατὰ τοῦτο, κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν καὶ μέχρι τοῦ πέρατος τῶν ἐξελέγξεων τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς εἶναι καθαρῶς δικαστικά. Καὶ καθόσον ἀφορᾷ ταῦτα τὰ δικαιώματα ἔχει κυριαρχικὴν ἐξουσίαν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ συγκεκριμένου, κύριοι, διὰ νὰ φθάσητε εἰς ὀρθὴν λύσιν, ἀνάγκη νὰ ἐξετάσητε δύο τινά. Πρῶτον, τίς ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς εἰσόδου εἰς τὸ βουλευτήριον ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας; δεύτερον, τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα αἰνίττεται ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων, ἔχουσιν ἢ δὲν ἔχουσιν αὐτὰ τὰ προσόντα; Ἵνα λύσητε αὐτὰ τὰ ζητήματα θ’ ἀνατρέξητε εἰς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος διέπει, προσδιορίζει αὐτά. Ἐρωτῶ, κύριοι, πρὶν ἐπιφέρω γνώμην ἐπὶ τῶν ἰδεῶν καὶ συμπερασμάτων τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων, ἡ τοιαύτη πρᾶξις ἡμῶν, ἥτις βεβαίως ὁρᾷ ἑρμηνείαν νόμου, διότι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ θὰ φέρετε τὴν ἀπόφασίν σας, ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν ὑμῶν καὶ δύνασθε, ἀνεξελέγκτοι ὄντες, νὰ φέρητε ὡρισμένην καὶ ὑποχρεωτικὴν γνώμην; Πολὺ ἀμφιβάλλω· καὶ ὁ λόγος οὗτος φέρει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὐδὲν ζήτημα συναφὲς πρὸς τὴν ἐξέτασιν τοῦ πράγματος καὶ πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου ἔχομεν τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐξετάσωμεν καὶ λύσωμεν ἀσχέτως πρὸς τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Διότι, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, καθόσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα ἡμῶν εἶναι πλήρη, καὶ τότε δύνασθε λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ κατὰ τὴν ἐκλογὴν νὰ φθάσητε εἰς ὁριστικὴν ἀπόφασιν. Ἰδοὺ ὁ λόγος κατὰ πρῶτον, οὗ ἕνεκα διαφωνῶ καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ζητήματος τούτου χωρὶς νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὅλην οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς. Ἐν γένει, κύριοι, σχετικῶς πρὸς τὴν γνώμην τῶν προλαλησάντων, κατὰ τὸν βουλευτικὸν νόμον, ὅστις πρέπει νὰ ᾖναι ὁδηγὸς ἡμῶν, ἐκεῖνος ἔχει δικαίωμα εἰσόδου ἐν τῇ Βουλῇ, ὅστις ἔχει ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὅλους τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους διαγράφει ὁ περὶ ἐκλογῆς νόμος· ἐν τούτοις χωρὶς νὰ εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως δὲν δύναται ν’ ἀποκλίνῃ ὑπὲρ τῆς ἐναντίας γνώμης τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων. Ποῖοι δὲ εἶναι οἱ ἐξωτερικοὶ τύποι, ὁ νόμος εἶναι σαφής. Ὁ ἀνακηρυσσόμενος καὶ εἰδοποιούμενος περὶ τῆς ἀνακηρύξεως ὡς ἀντιπρόσωπος ἐπαρχίας καὶ φέρων τὴν βεβαίωσιν αὐτὴν, οὗτος φέρει ὑπὲρ ἑαυτοῦ τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους. Δὲν μοι φαίνεται ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ τοιοῦτος τίτλος εἰς χεῖρας τῶν προσώπων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐλάλησεν ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ ἕτερον ζήτημα, τῶν εἰδοποιητηρίων. Πῶς εἰδοποιεῖται ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ἡ ἀνακήρυξις καὶ οὐχὶ ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς ἀρχῆς, ὡς ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας; Κατ’ ἐμὲ δικαιοῦται ν’ ἀνακηρυχθῇ καὶ ἀναγνωρισθῇ διὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ὁ ἔχων τὴν πλειοψηφίαν τὴν προκύπτουσαν ἀπὸ ἔννομον διαλογὴν ἐννόμου ἐκλογῆς κατὰ τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους.

§68Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι ἐννόμου, αὐτὸ θὰ τὸ κρίνῃ ἡ Βουλή.

§69ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Καὶ σφαλερὰ εἶναι ἡ γνώμη τοῦ προαγορεύσαντος, ὅτι τοῦτο κρέμαται ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῶν προσώπων τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπήν. Ἐξηγοῦμαι. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων εἶπεν, ὅτι μετὰ τὴν διαλογὴν συνέρχεται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας ταύτης ἔχει κῦρος, καὶ χορηγεῖ τὸ δικαίωμα τῆς εἰσόδου εἰς τὸν θεωρούμενον ὡς ἀνακηρυχθέντα. Ἡ γνώμη αὕτη εἶναι ἄρδην σφαλερὰ, ἂν δὲν στηρίζεται εἰς τὴν διαλογήν. Ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ προλαλήσας ἀνακηρύττῃ βουλευτὰς, ἀφοῦ ἐγένετο μάλιστα μετὰ τὴν παῦσιν οὕτως εἰπεῖν τῆς δικαιοδοσίας τῆς ἐπιτροπῆς· διότι γνωρίζετε, κύριοι, τὸ πέρας τῆς ἐξουσίας τῶν ἐπιτροπῶν παύει μετὰ τὴν διαλογὴν καὶ μετὰ τὴν προσέλευσιν ἐνώπιον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἥτις γίνεται τὴν ἐπιοῦσαν· ἀλλὰ λέγω, παραλείπω τοῦτο, διότι κατ’ ἐμὲ οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν. Ἐὰν, κύριοι, τοῦτο εἶναι ἀκριβὲς, τότε γεννᾶται τὸ ἕτερον ζήτημα· τὸ σύνολον τῆς προκειμένης διαλογῆς προέρχεται τῳόντι ἀπὸ νόμιμον διενέργειαν; φέρει τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους τοῦ νόμου; Ἠκούσατε, κύριοι, ἐν τῷ δήμῳ τῆς Ὠλένης ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἦτο παροῦσα, ἐν ἀπουσίᾳ αὐτῆς ἐγένετο ἡ διαλογὴ παρὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐρωτῶ τώρα, κύριοι, ὑμᾶς, ἐὰν τὸ τοιοῦτον ἀποτέλεσμα δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν· καὶ ταῦτα λέγων ὑποθέτω, ὅτι δὲν θέλετε παραδεχθῆ τὴν πρώτην ἔνστασιν, ἀλλὰ θέλετε προβῆ εἰς ἐξέτασιν. — Ἐγὼ, κύριοι, φρονῶ, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὸ τοιοῦτον ἀποτέλεσμα δὲν δύνασθε νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Ἡ ἐμφάνισις τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς εἶναι οὐσιωδῶς ἀναγκαία, καὶ τοῦτο ὄχι μόνον ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου προκύπτει, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ. Ὅταν, κύριοι, τὸ γράμμα τοῦ νόμου εἶναι σαφὲς, πᾶσα ἄλλη ἑρμηνεία δὲν ἐπιτρέπεται· ἀλλὰ εἶπον καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι καὶ ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ νόμου θεωρεῖται ὡς μία οὐσιωδεστάτη ἐγγύησις ἡ παρουσία τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς· καὶ δὲν εἶναι γνώμη μόνων τῶν σπουδαίων νομομαθῶν.

§70ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§71ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Εἶναι γνώμη, κύριοι, καὶ ἀπόφασις μιᾶς συνελεύσεως, μετὰ σπουδαιοτάτην συζήτησιν. Τῳόντι, ἐὰν ἐξετάσητε τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως τοῦ ἄρθρου τούτου κατὰ τὴν συνέλευσιν, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἐν τῷ σχεδίῳ δὲν ὑπῆρχεν ἡ τοιαύτη διάταξις, ἀλλὰ τότε ἐπὶ τῆς συζητήσεως ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Παρνασσίδος, παρακαθήμενος μεταξὺ ἡμῶν, καὶ τότε ὡς πληρεξούσιος, ὑπέβαλε τὴν πρότασιν ταύτην καὶ ὑπεστήριξεν ὀρθῶς, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐγγύησις εἶναι ἀναντιῤῥήτως ἀναγκαία· καὶ τῳόντι κατὰ κανόνα ἡ ἀρχὴ ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι μᾶλλον ἠθική· ἡ ἀρχὴ μὴ ἔχουσα τοὐλάχιστον ἄμεσον συμφέρον καὶ φέρουσα καὶ εὐθύνην βαρεῖαν εἶναι τὸ καταλληλότερον πρόσωπον τὸ δυνάμενον νὰ προσθέσῃ ἐγγυήσεις περὶ τοῦ νομίμου τῆς διαλογῆς, ὅπερ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐθεώρησε λοιπὸν, κύριοι, ἀπαραιτήτως ἀναγκαίαν ὁ νομοθέτης τὴν παρουσίαν τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ παρεδέχθη τοῦτο. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ὁ νομοθέτης ἢ ἔσφαλεν ἢ δὲν προέβλεψεν ἄλλην τινὰ ἀσφάλειαν κατὰ τῆς ἀρνήσεως τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι, εἶπον, ἐν τῇ περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀρνηθῇ νὰ παρασταθῇ κατὰ τὴν διαλογὴν, τότε τί γενήσεται; Ἐὰν ὑποθέσωμεν κυβέρνησίν τινα, ἥτις ὁπωσδήποτε ἀμβλυωπεῖ ἕνεκα ἰδίων συμφερόντων πρός τινα πρόσωπα καὶ δολίως ἀποστερεῖ αὐτὰ τῶν εἰδοποιητηρίων, τότε ὁποῖαι ἔσονται αἱ συνέπειαι; Τότε, κύριοι, ἂν καὶ δὲν εἰμπορῶ νὰ προβῶ εἰς τοιοῦτον συμπέρασμα, διότι ὄπισθεν τούτου εὑρίσκομαι εἰς ἀληθῆ ἀναρχίαν, παρατηρῶ, ὅτι τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον σπουδαιοτέρας μερίμνης, ὅταν τὸ σῶμα καταρτισθῇ, καὶ ἂς εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ θέσῃ ἐγγυήσεις σπουδαίας ὑπὲρ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Βουλῆς· οὐδόλως ὅμως ὁ λόγος αὐτὸς δύναται νὰ παραβιάσῃ ἄλλον νόμον, τὸν νόμον ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ὁποίου ἐτελέσθη αὐτὴ ἡ ἐκλογή. Λέγω ταῦτα, κύριοι, διότι ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ ἐγὼ εἰμὶ ζηλότυπος σφόδρα ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, οὐχὶ ὡς τυγχάνων ἤδη μέλος αὐτῆς, ἀλλὰ διότι θεωρῶ, ὅτι ὁ μόνος φύλαξ τῶν ἐλευθεριῶν τὰς ὁποίας τὸ Σύνταγμα καθιέρωσεν εἶναι αὐτὸ τὸ σῶμα. Ἀλλὰ φρονεῖτε, κύριοι, ὅτι σύγκρουσις τυχὸν γενομένη πρὸς τὰς ἄλλας τοῦ Κράτους ἐξουσίας δύναται νὰ ᾖναι ὠφέλιμος; Ἐγὼ ἔχω ὅλως τὴν ἐναντίαν ἰδέαν· τότε, κύριοι, τὰ δικαιώματα τοῦ σώματος τούτου εἶναι ἱερὰ καὶ ἀκράδαντα, ὁπόταν δὲν συγκρούωνται πρὸς τὰς ἑτέρας ἐξουσίας, τὴν ἐκτελεστικὴν, τὴν δικαστικήν· διότι κατ’ ἄλλον τρόπον, κύριοι, ἔχετε ἀμέσως μίαν σύγχυσιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ φέρῃ λυπηρὰς συνεπείας. Ἕνεκα τούτου, εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ, τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν μετ’ ἀκριβείας καὶ ἐμβριθείας. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι δυνάμεθα καὶ μέχρι τοῦ σημείου τούτου νὰ φθάσωμεν· τότε πάλιν ἐπέρχεται τὸ ἕτερον ζήτημα τὸ καθαρῶς πραγματικόν. Προσεκλήθη ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ καὶ δὲν παρουσιάσθη; Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων κύριος Α. Πετιμεζᾶς ἐθεώρησεν, ὅτι διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ τοῦτο, ἔχομεν ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, καὶ λέγει δὲν θὰ ἐμβῶμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ λύσωμεν τὸ προκαταρκτικὸν ζήτημα τῆς εἰσόδου, δὲν ἐξετάζομεν ὅμως τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐπιφυλασσόμεθα νὰ τὸ πράξωμεν κατόπιν. Κατ’ ἐμὲ, τοῦτο εἶναι λόγος ψιλός. Ὅ,τι καὶ ἂν εἴπητε, τὴν ἐξουσίαν τὴν ἔχετε, τὸ βέβαιον ὅμως εἶναι ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἐμβαίνετε εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας, καὶ δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἐξετάζοντες τὴν οὐσίαν ἔχετε τὴν κυριαρχικὴν ἐξουσίαν νὰ κρίνητε ὡς ἂν θέλητε καὶ περὶ τοῦ προδικαστικοῦ τούτου ζητήματος. Ἀντέταξαν, ἢ μᾶλλον εἶπον ὁ πρῶτον λαλήσας κ. Πετιμεζᾶς καὶ ὁ κ. Ζαΐμης «αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχουσι καταλήγουσιν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ προσεκλήθη, ἀλλὰ δὲν ἐνεφανίσθη.» Ὑμεῖς, κύριοι, ἔχομεν ὅλως ἐναντίας πληροφορίας, ἐγὼ ἔχω τὴν βεβαίωσιν ὅτι ἡ ἀρχὴ ἐνεφανίσθη ἐγκαίρως, κατὰ τὴν 4ην τοὐτέστιν ὥραν μ. μ. ἐζήτησε ν’ ἀναγγείλῃ τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ παρουσιασθῇ κατὰ τὴν διαλογὴν, ἀλλὰ εὗρε τὰ πάντα περαιωμένα. Καὶ ἄλλα τινὰ, κύριοι, δυσάρεστα ἀνηγγέλθησαν εἰς ἐμὲ, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως θέλετε μάθει, ἀλλὰ εἰς ταύτην τὴν ἀφήγησιν δὲν ἐμβαίνω, ὑποθέτω ὅμως ὅτι καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς καὶ ὁ κ. Ζαΐμης ἐννόησαν ἴσως, ὅτι ἠρνήθη νὰ παρουσιασθῇ κατὰ τὴν διαλογὴν ὁ ἀντιπρόσωπος· ἔχει οὕτω;

§72Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω.

§73ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, κύριοι, καὶ τοῦτο πάλιν δὲν πληροῖ τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, διότι ὅπως κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζετε, ὁ Ἔπαρχος εἶναι ὁ φυσικὸς κατὰ τὸν νόμον ἀντιπρόσωπος τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, ὁ δὲ ἀποσταλεὶς παρ’ αὐτοῦ διὰ νὰ παραστῇ κατὰ τὴν διαλογὴν, ἔχει καθήκοντα ἐντελῶς περιωρισμένα· δηλαδὴ νὰ παρευρεθῇ κατὰ τὴν διαλογὴν μόνον.

§74Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ἀντιπρόσωπος τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, λέγετε;

§75ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν ἀντιπροσωπεύει τὴν Διοικητικὴν ἀρχὴν καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τῶν καθηκόντων της, ἀντιπροσωπεύει μόνον αὐτὴν εἰς τὴν διαλογήν.

§76Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται ἐνταῦθα.

§77ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἡ τυχαία, ἢ ἂν θέλετε, ἡ ἐθελόκακος μὴ ἐμφάνισις τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς ἠδύνατο νὰ δώσῃ χώραν, ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ ν’ ἀποταθῇ εἰς τὴν Διοικητικὴν ἀρχὴν, καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ μὴ παρουσιαζομένου εἰς τὴν διαλογὴν ἀντιπροσώπου, καὶ μόνον ἡ ἄρνησις τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς ἠδύνατο ἴσως νὰ σᾶς χρησιμεύσῃ ὡς γνώμων εἰς τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐπιδιώκουσιν οἱ προαγορεύσαντες· ἀλλὰ τοιαύτην ἄρνησιν οὔτε ἐπικαλοῦνται οὔτε ἀποδεικνύουσιν. Αὐτὰ, κύριοι, ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐξηγῶ πρὸς ὑμᾶς· ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ ζητήσω καὶ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ νὰ φέρω τὰς παρατηρήσεις μου, διότι διαφωνῶ καὶ οὐσιωδῶς πρὸς τοὺς ἐντίμους βουλευτὰς Καλαβρύτων καὶ ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ὡς πρὸς τὰ πραγματικὰ γεγονότα.

§78Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι· ἐπῆλθε, νομίζω, μία ἀταξία κατὰ τὴν συζήτησιν, διότι ἐγὼ ὡμίλησα μόνον εἰς τὸ τῆς ἀναβολῆς ζήτημα, ἀλλὰ οἱ κατόπιν ἐλθόντες ἐξέτασαν τὸ ζήτημα εἰς τὴν οὐσίαν, καὶ λέγων εἰς τὴν οὐσίαν ἐννοῶ τὸ προκαταρκτικὸν ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ συζήτησιν. Δὲν δύναται, σᾶς εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς Οἰτύλου, καθὼς καὶ ὁ κ. Ζέγγελης, βουλευτὴς Μαντινείας, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ, ὅπως εὑρίσκεται σήμερον, νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Λυποῦμαι, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ εὑρεθῶ σύμφωνος μὲ τοὺς ἐντίμους Κυρίους βουλευτὰς, καὶ δὲν δύναμαι νὰ εὑρεθῶ, κύριοι, σύμφωνος, διότι, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύσωμεν τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἠθέλαμεν κάμει πολὺ καλὰ ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀναχωρήσωμεν τοῦ βουλευτηρίου τούτου. Τί ἄλλο εἶναι αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν, Κ. Ζέγγελη, παρὰ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου; καὶ ὅταν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον, νὰ ἐξηγήσωμεν τὸν νόμον, πῶς θέλομεν δικάσει τὰς ἐκλογάς; Ὑποθέσατε, Κύριοι, διὰ μίαν στιγμὴν, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἤθελε δώσει τὰ εἰσιτήρια εἰς τὴν πλειοψηφίαν καὶ αὐτὴ ἤθελεν εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, καθὼς εὑρίσκεται καὶ ὁ Κ. Ζέγγελης, καὶ ὑποθέσατε ὅτι ἤθελε συμβῆ τὸ περιστατικὸν ὅπω, συνέβη τῆς Ὠλένης, καὶ ἡ ἐκλογὴ ἤρχετο ἐνώπιόν σας καὶ ἤρχετο ἡ ἔνστασις καὶ σᾶς ἔλεγον, διότι ὁ νόμος ἀπαιτεῖ τὴν παρουσίαν τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὠλένης εἶναι παράνομος. Σεῖς νομίζετε, κύριοι, ὅτι, διότι δὲν ἐξελέγχθητε ἀκόμη, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύσητε τὸν νόμον; Καὶ τότε πῶς θὰ δικάσωμεν χωρὶς νὰ ἑρμηνεύσωμεν; Τί ἄλλο κάμουν, κύριοι, τὰ δικαστήρια παρὰ νὰ ἑρμηνεύουν τὸν νόμον; καὶ ὅταν εἶπεν ὁ κ. Ζέγγελης, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει μόνον δικαστικὴν δικαιοδοσίαν, τί ἄλλο εἶναι τὸ δικαίωμά της παρὰ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου; Εἶπεν ὁ βουλευτὴς Μαντινείας Κ. Ζέγγελης, ὅτι τὸ εἰδοποιητήριον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς δὲν δύναται παρὰ νὰ ἦναι τὸ πρῶτον γνώρισμα ἐννόμου ἐκλογῆς· μεγαλείτερος σολοικισμὸς δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διότι τότε βεβαίως ἠθέλομεν ἀφήσει εἰς τὴν Διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ ἐξελέγχῃ τὰς ἐκλογάς· τίποτε ἄλλο ........

§79ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐννόμου διαλογῆς! ἐκλογῆς κατὰ τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους.

§80Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ σᾶς ἠρώτησα καὶ μὲ εἴπατε ἐκλογῆς. Ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου δὲν ἔχει κανὲν ἄλλο καθῆκον παρὰ νὰ κάμῃ μίαν ἁπλῆν ἀπαρίθμησιν καὶ νὰ εὕρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ψήφων, καὶ ἀφοῦ κάμῃ τὴν ἀπαρίθμησιν, ν’ ἀνακηρύξῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τὸ ἀποτέλεσμα ὡς καὶ εἰς τοὺς ἐκλεχθέντας. Πᾶς λοιπὸν Ἔπαρχος ἢ ἀντιπρόσωπος τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀρνούμενος τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος τούτου, δὲν κάμει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ βιάζῃ τὸν νόμον καὶ νὰ θέλῃ οὕτως ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ μορφώνῃ κατὰ τὸ δοκοῦν προκαταρκτικῶς μίαν Βουλὴν, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὅταν ἔφερα τὸ ζήτημα, παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ καὶ νὰ προσέξῃ σπουδαίως, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τῷ ὄντι σπουδαιότατον. Ὁ κύριος Μίλησης σᾶς ἀνέγνωσε τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ σᾶς ἐξήγησε τὸ ἄρθρον καὶ κατ’ αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος καὶ ἐγὼ, ὅτι ἡ παρουσία τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς δὲν ἐθεωρήθη ἀπολύτως ἀναγκαία διὰ τὴν διαλογήν· τοῦτο σᾶς τὸ ἡρμήνευσε καὶ ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου κύριος Ζαΐμης· ἀπὸ ὅλον ἐν γένει τὸν ἐκλογικὸν νόμον δὲν ἐξάγετε τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν δυσπιστίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐνεφορεῖτο ἡ Συνέλευσις κατὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Πῶς δύναται λοιπὸν, ἀφοῦ εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις δὲν ἠθέλησε νὰ τὴν ἀφήσῃ νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ οὐδενὸς ἐκλογικοῦ ζητήματος χωρὶς νὰ ἔχῃ περιορισμὸν, πῶς ἤθελε θεωρήσει ἀπολύτως ἀναγκαίαν τὴν παρουσίαν της, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν, καθ’ ἣν ἠρνήθη ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς; Τί ὤφειλε, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης; δὲν ὤφειλε, κύριε Ζέγγελη, ποσῶς νὰ προσκαλέσῃ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι οὗτος, ἀφοῦ ἅπαξ ἀπεστάλη, ἔπρεπε νὰ παρουσιασθῇ κατὰ τὴν διαλογήν· ἐγνώριζε κατὰ τὸ ἄρθρον 39, ὅτι ἡ ἡμέρα ἡ τελευταία ἦτον ἡ 29 καὶ ἤρχιζεν ἡ διαλογὴ, καὶ εἶχε καθῆκον ὁ ἀντιπρόσωπος χωρὶς καμμίαν πρόσκλησιν νὰ παρευρεθῇ εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς.

§81ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριε βουλευτὰ, ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ παρατείνῃ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς.

§82ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε βουλευτὰ, μὴ μὲ διακόπτετε. — Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Ὠλένης προσεκάλεσε τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ οὗτος ἠρνήθη νὰ παρευρεθῇ· δὲν τὸ λέγω ἐγὼ, τὸ λέγει, ὡς σᾶς προεῖπον, ὁ Εἰσαγγελεύς· τὸ ἐπληροφορήθην ἐμμέσως ἀπὸ τὸν κύριον Σωτηρόπουλον, ὅστις νομίζω ὅτι ἀνέγνωσε μίαν ἔκθεσιν αὐτοῦ τοῦ κ. Κανάρη πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τῆς ὁποίας αὐτὸς ὁ κύριος Κανάρης λέγει, ὅτι προσεκλήθη νὰ παρασταθῇ. Ἐθορυβήθητε, κύριοι, ὅτε εἶπον ὅτι τὸ μέτρον ἦτο γενικώτερον καὶ ἐφοβήθητε καὶ ὁ κύριος Μίλησης μὲ ἐπέπληξε, διότι εἶπεν, ὅτι σκοπεύω νὰ ἐγείρω πολιτικὰ ζητήματα. Ὄχι· εἰς αὐτὴν τὴν ἐπαρχίαν συνέβη ἓν ὅμοιον· ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς ἔστειλεν ἓν ἔγγραφον ὅτι ἀναχωρεῖ δι’ ἄλλον δῆμον, νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἐκλογὴν (ἀναγινώσκει τὸ ἔγγραφον). Βλέπετε ὅτι προσκαλεῖται ὁ εἰρηνοδίκης νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν διαλογὴν καὶ ἐκείνην τὴν ὥραν λέγει ὅτι ἀναχωρεῖ διὰ τὸν δῆμον Βουπρασίων, διὰ νὰ παρασταθῇ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸν δῆμον τοῦτον. Τώρα δὲν εὑρίσκετε εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς τὸ πνεῦμα τὸ γενικὸν τοῦ νὰ μὴ παρασταθῇ εἰς τὴν διαλογὴν τοῦ δήμου Μυρτουντίων; Τὸ ἐξηγῶ ἐγὼ, διότι ἡ ἐπιτροπὴ τὸν προσεκάλεσε νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν ὥραν τῆς διαλογῆς καὶ ἐκεῖνος λέγει, εἶναι πέμπτη ἡ ὥρα καὶ ἀναχωρεῖ εἰς τὸν δῆμον Βουπρασίων, ὅστις ἀπέχει τέσσαρας ὥρας, ὅπως παρασταθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν, καὶ πότε; τὴν πέμπτην ὥραν μ. μ. διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὰς ἐννέα νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐκλογή. Εἴπομεν λοιπὸν, κύριοι, ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται ἀναγκαίως ἡ παρουσία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, δὲν ἀπαιτεῖται νὰ προσκαλέσῃ τὸν ἀντιπρόσωπον αὐτῆς ἡ ἐπιτροπὴ, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 39 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὁ ἔπαρχος εἶναι ὁ ἐκδίδων τὸ πρόγραμμα καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτοῦ γνωρίζουσι καὶ τὴν ὥραν καὶ τὸ μέρος τῆς ἐκλογῆς καὶ ἑπομένως ὀφείλουν νὰ παρευρεθοῦν εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν αὐστηρὰν, αὐστηροτάτην ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος, προσεκάλεσε τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ δὲν ἐπῆγεν. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν φρονίμως ποιοῦσα, σᾶς τὸ λέγω μετ’ ἄλγους ψυχῆς, διότι καὶ εἰς ἐμὲ κἄτι συνέβη ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς διαλογῆς, προέβη εἰς τὴν διαλογήν. Τώρα τὰ ἀποτελέσματα ὅλων τῶν δήμων ἔφθασαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ συνεκεντρώθησαν κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 58 εἰς τὸ ἐπαρχεῖον. Ποῖος εἶναι ὁ ἁρμόδιος πλέον νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, εἰς ποῖον πρέπει νὰ δοθοῦν τὰ εἰσιτήρια; Δὲν εἶναι παρὰ ἡ πλειονοψηφία τοῦ δικαστηρίου ἐκείνου. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν δύναται, κύριε Ζέγγελη, ποτὲ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου ἐκείνου, διότι δὲν εἶναι παρὰ ἓν μέλος αὐτοῦ, καὶ ἔχει μάλιστα παθητικὴν ἐνέργειαν, παθητικὴν θέσιν, διότι ὀφείλει, καὶ ἐὰν ἡ πλειονοψηφία ἐκδώσῃ ἐναντίαν ἀπόφασιν, νὰ τὴν δημοσιεύσῃ καὶ νὰ τὴν κοινοποιήσῃ παραυτίκα, λέγει ὁ νόμος. Καὶ ὅταν λοιπὸν, κύριοι, συνέρχεται τὸ δικαστήριον αὐτὸ ἐν τῷ Ἐπαρχείῳ, καὶ ὅταν ἀπαριθμῇ τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἕκαστος τῶν ἀνταγωνισθέντων κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἐν τίνι δικαιώματι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀρνεῖται τὴν ἔκδοσιν εἰδοποιητηρίου; Καὶ ἀκόμη δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω κἄτι τι περισσότερον, ἐν τίνι δικαιώματι ἐρωτᾷ τὸν νομάρχην ἢ τὸ ὑπουργεῖον ἢ τοὺς νομομαθεῖς; Καὶ ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι τὸ τοιοῦτον συνέβαινεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Θήρας, ὅπου δὲν ἔχομεν τηλέγραφον, δὲν ἔχομεν σιδηρόδρομον, καὶ εἴχομεν καὶ κακοκαιρίαν, καὶ δὲν εἴχομεν καὶ τὰ ἀτμόπλοια· ἤθελε λοιπὸν παρέλθει ἡ τετραετία ἑωσότου γνωμοδοτήσωσιν οἱ σοφοὶ τῆς Πυθίας, διὰ νὰ γείνῃ ἡ διαλογὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Θήρας; Ἡ μὴ παρουσία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἶναι τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάσητε κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐκεῖ θὰ εἴπητε, ἐὰν ἡ παρουσία τῆς ἀποτελῇ τὸ πρῶτον ἢ δεύτερον στοιχεῖον περὶ ἀκυρώσεως ἢ μὴ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Σήμερον δὲν ὀφείλετε παρὰ νὰ σεβασθῆτε τὴν ἀπόφασιν ἑνὸς ἄλλου δικαστηρίου, διότι ἡ ἀπόφασις ἐκείνου δι’ ἡμᾶς εἶναι σεβαστὴ, καὶ ὅπως ἐκεῖνο ἀπέστειλεν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου καὶ ὑμᾶς, κύριε Ζέγγελη, καὶ ἐμὲ, ὀφείλεις καὶ σὺ ἐπίσης νὰ σεβασθῇς τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ἔθεσε νὰ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ εἰσιτηρίου.

§83ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θεωρεῖτε ὑμεῖς ὡς τετελεσμένον, ὅτι οἱ πρόεδροι ἀνεκήρυξαν;

§84ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα!

§85ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἐπίσημον πρωτόκολλον τῆς ἀπαριθμήσεως· ὅταν οἱ πρόεδροι μετέβησαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, τότε ὁ ἔπαρχος μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων μελῶν, ἀφοῦ ἀνεγνώσθησαν τὰ διάφορα πρακτικὰ τῶν δήμων, καὶ ἤθελον νὰ ἀναγνωσθοῦν καὶ τοῦ δήμου Ὠλένης, ἔκαμε τὴν ἔνστασιν, ὅτι ἐκεῖ διαλογὴ δὲν ἔλαβε χώραν, διότι ὁ ἀντιπρόσωπός του εὗρε τὴν διαλογὴν περαιωμένην, καὶ εἶναι ὑπογεγραμμένοι ὅλοι οἱ πρόεδροι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι εἶναι ζήτημα οὐσίας.

§86ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, δὲν εἶναι δικαίωμά μας νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν τὰ εἰδοποιητήρια ᾖναι νόμιμα ἢ δὲν ᾖναι, διότι δύνανται αὔριον κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν νὰ ᾖναι παράνομα· ἀλλὰ τὰ εἰδοποιητήρια ταῦτα ἐκδίδονται παρὰ τῆς νομίμου ἀρχῆς, ἥτις διαγράφεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 58, ἔχουν πλέον τὴν ἰσχύν των. Λοιπὸν ὅταν ἡ πλειονοψηφία, κύριε Μαυρομιχάλη, τοῦ δικαστηρίου τούτου ἔρχεται καὶ σᾶς λέγει, ὅτι τὸ εἰσιτήριον ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τοὺς δεῖνα, τί δικαίωμα ἔχετε σεῖς νὰ ἀρνηθῆτε;

§87ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οἱ πρόεδροι δὲν ἀνεκήρυξαν.

§88ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Λέγει αὐτὸ ὁ νόμος, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῶν δικαστηρίων τούτων ἐπικρατεῖ, καὶ ἐὰν ἀντίκειται εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συναθροίσεως τῶν ψήφων; Βεβαίως ὄχι· ἄρα τὸ εἰδοποιητήριον δὲν τὸ ἐκδίδει οὔτε ἡ πλειονοψηφία τῶν μελῶν, οὔτε ὁ ἔπαρχος· τὸ ἐκδίδει τὸ ἄθροισμα τὸ προερχόμενον ἀπὸ μίαν ἐκλογήν, ἡ ὁποία φέρει τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους τῆς νομιμότητος.

§89ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εὔχομαι, κύριε Ζέγγελη, νὰ ἐζωντάνευε τὸ ἄθροισμα τῶν ψήφων τῆς ἐπαρχίας, διὰ νὰ δίδῃ ἐκεῖνο τὸ εἰσιτήριον, διότι εἶμαι βέβαιος τότε, ὅτι δὲν ἠθέλομεν ἔχει αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Οἱ ἀριθμοί, κύριε Ζέγγελη, δὲν ζωντανεύουν· τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς βεβαιόνουν ἄτομα, καὶ τὰ ἄτομα αὐτὰ εἶναι ἄνθρωποι, τοὺς ὁποίους ὀνομάζει ὁ νόμος προέδρους τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, εἰρηνοδίκην, δήμαρχον τῆς πρωτευούσης καὶ ἔπαρχον, καὶ εἰς αὐτοὺς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν τὸ ἄθροισμα, καὶ τὸ οὕτω παρουσιαζόμενον ἄθροισμα τῶν ἀποτελεσμάτων ὅλων τῶν δήμων ἀνακηρύσσεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἰδίᾳ εἰς ἕκαστον τῶν σχετικῶς πλειοψηφησάντων.

§90ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πετιμεζᾶ, μὲ δίδετε μίαν πληροφορίαν, διότι δὲν γνωρίζω τὰ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς· ἔγεινεν ἡ ἀνακήρυξις, ναὶ ἢ ὄχι;

§91ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ναί!

§92ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν ἔγεινεν;

§93ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα!

§94ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε περὶ τίνος ὁμιλοῦμεν;

§95ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ εἰξεύρω κ’ ἐγώ; Ὁ κ. Ζέγγελης λέγει, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα οὔτε ὁ ἔπαρχος, οὔτε οἱ πρόεδροι νὰ δώσουν τὸ εἰδοποιητήριον.

§96ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀλλὰ ποῖος;

§97ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλλά... τὸ ἄθροισμα τῶν ψήφων. (Γέλωτες.) Λοιπόν, Κύριοι, πρῶτον, δὲν δυνάμεθα νὰ καθήσωμεν ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου, χωρὶς νὰ ἔχωμεν εἰς τὰ πλευρὰ ἡμῶν τοὺς ἀντιπροσώπους ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν· διότι ὅταν ἐπιτρέψητε εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ὁτὲ μὲν νὰ ἀρνῆται, ὁτὲ δὲ νὰ δίδῃ εἰδοποιητήρια ἢ εἰσιτήρια, ἢ ὅπως ἂν θέλητε, τότε βεβαιωθῆτε, ὅτι Βουλὴν δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε, καὶ κάμνει πολὺ φρόνιμα ἕνας ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ πάρῃ τὴν καποτοῦλαν του καὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ σπιτάκι του. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 58 ἔχει δικαστήριον, καὶ τὸ δικαστήριον τοῦτο δὲν ἔχει κανὲν ἄλλο καθῆκον, παρὰ μόνον καὶ μόνον αὐτό. Καὶ ὅταν τοῦ ἀρνῆσθε τὸ δικαίωμά του αὐτὸ, ποῖον ἄλλο δικαίωμα ἔχει; διατί συνέρχεται; χάριν πολυτελείας; νὰ ἐπισκεφθῇ π. χ. τὸν Κ. Σπυράκη ἢ τὸν Κ. Α. ἢ τὸν Κ. Β.; Ἔχει καθήκοντα· δόσατε τὴν σημαντικότητα, ἥτις ἀπαιτεῖται εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἐὰν εἰς τὰς ἐφετεινὰς ἐκλογὰς σᾶς παρουσιάζωνται 2 ἢ 3 τοιαῦτα ζητήματα, τότε δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ καταντήσητε· καὶ εἴδετε πρὸ ὀλίγου τί ἔκαμεν ἕνας ἔπαρχος, ὁ ὁποῖος ἐξέδωκε διπλᾶ εἰσιτήρια. Ὡς ἐκ περισσοῦ λοιπὸν σᾶς ἀνέφερον τὰ περιστατικὰ ταῦτα, ὅτι ἠρνήθη ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ τὸ ἐπιβεβαιόνει καὶ ὁ ἀντεισαγγελεὺς, καὶ ἰδοὺ τί λέγει. Ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ. Ἀναγινώσκει τὸ ἔγγραφον.

§98ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία· αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ κῦρος ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς.

§99ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος· ἀλλ’ ἐγὼ τὸ ἀνέγνωσα ὡς ἐκ περισσοῦ, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἠρνήθη νὰ παρευρεθῇ, ν’ ἀποδείξω τὸ προκαταρκτικὸν ζήτημα. Τὸ δικαίωμα τῶν εἰσιτηρίων εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 58· κανεὶς ἄλλος δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ, διότι μόνον καὶ μόνον αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἔχει ἡ ἐπιτροπή. Αὐτὰ σᾶς τὰ ἀνέγνωσα ὡς ἐκ περισσοῦ· καὶ τῳόντι αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀφορῶν τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς. Δὲν δύνασθε λοιπὸν ν’ ἀρνηθῆτε τὴν εἴσοδον εἰς τοὺς πλειοψηφήσαντας κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας· καὶ ἐὰν ἀρνηθῆτε, κύριοι, πεισθῆτε, ὅτι πρῶτοι ἡμεῖς ἀρχίζομεν νὰ ἐγκαινιάσωμεν τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων μας διὰ τῆς μεγαλειτέρας τῶν παρανομιῶν, τῆς ἀποκλείσεως τῶν ἀντιπροσώπων μιᾶς ἐπαρχίας, συνεισφερούσης 3 ἑκατομμύρια εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τοῦ τόπου.

§100Ι. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὅταν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων, κ. Ζαΐμης, ἀνέβη τὸ βῆμα, ἤλπιζον, ὅτι ἤθελε φέρει τὸ ζήτημα εἰς τὴν φυσικήν του θέσιν· καὶ τῳόντι ἤρξατο προοιμιαζόμενος, ὅτι εἰς δύο στάδια διαιρεῖται ἡ προδιαδικασία τῶν εἰσιτηρίων, τὸ πρῶτον περιέχει τὴν διαλογὴν, τὸ δεύτερον τὴν ἀπονομὴν τοῦ εἰσιτηρίου· ἀλλ’ ἐνῷ περιέμενον νὰ ἀναπτύξῃ τὸ πρῶτον στάδιον, τὸ ἀπέφυγε καὶ περιωρίσθη εἰς τὸ δεύτερον, εἰς τὴν ἀνακήρυξιν τῶν βουλευτῶν. Ἀλλὰ, καθὼς γνωρίζετε, κύριοι, ἡ ἀνακήρυξις τῶν βουλευτῶν εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν κατὰ δήμους διαλογῶν· ἐὰν αἱ διαλογαὶ ἐγένοντο νομίμως, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀνακηρύξεως εἶναι τῳόντι νόμιμον. Ἐνταῦθα ὅμως ἡ διαλογὴ ἑνὸς δήμου, τῆς Ὠλένης, δὲν ἐγένετο κατὰ τὸν νόμον, καὶ εἰς τοῦτο βασιζομένη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀνακηρύξεως δὲν προέβη νὰ ἀνακηρύξῃ βουλευτὰς τοὺς ἰσχυριζομένους, ὅτι ἔχουν δικαίωμα νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον. Τὰ τεκμήρια, ὅτι ἡ διαλογὴ δὲν ἐγένετο οὔτε κατὰ τὴν προσδιωρισμένην ὥραν, οὔτε ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, εἶναι πλεῖστα. Ἡ ὥρα, καθ’ ἣν ἐπεραιώθη ἡ διαλογὴ, ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο εἶναι ὑποβολιμαῖον, καὶ σειρὰ ἐγγράφων ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς μετέβη εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς πρὸ τῆς προσδιωρισμένης ὥρας, ὅτι ἀνεκοίνωσε τὴν ἄφιξίν του κατὰ συνέπειαν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου ἐκείνου εἰδοποίησε τοῦτον, ὅτι περὶ τὴν 5 ὥραν μετὰ μεσημβρίαν θὰ γείνῃ ἡ διαλογὴ, καὶ νὰ παρευρεθῇ. Ἐνῷ δὲ ἑτοιμάζετο νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, αἴφνης ἔμαθεν, ὅτι ἡ διαλογὴ εἶχε περαιωθῇ πρὸ τῆς τεταγμένης ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὥρας. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελε νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν παρουσίαν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Τοῦτο τὸ ἀμφισβητοῦν, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα ἀνακρίσεως. Δύναται σήμερον ἡ Βουλὴ ἄνευ τῶν ἐγγράφων, ἄνευ τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνακήρυξιν βουλευτῶν μὴ στηριζομένων εἰς τὸν νόμον; Δὲν φιλονεικοῦν, οὔτε ὑποστηρίζουν πλέον τὴν γνώμην, ὅτι καὶ ἄνευ τῆς παρουσίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς δύναται νὰ γείνῃ διαλογὴ, διότι τοῦτο ῥητῶς ὁ νόμος τὸ διατάττει, διότι ἔχει ἄρθρον ἐπιτακτικὸν, ὄχι δυνητικὸν, ὄχι ἀόριστον. Καὶ ὅταν αὐτὸ τὸ στοιχεῖον λείψῃ ἀπὸ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 57, ἡ πρᾶξις ἐκείνη δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα τῆς νομιμότητος, δὲν ἔχει τοὺς τύπους τοῦ νόμου, καὶ πᾶσα πρᾶξις τοιαύτη δὲν ἔχει νόμιμον ἀποτέλεσμα. Ἐπὶ τούτου λοιπὸν βασιζομένη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀνακηρύξεως δὲν ἀνεκήρυξε τοὺς βουλευτὰς τοὺς ἰσχυριζομένους νὰ εἰσέλθουν, διότι ἔλειπε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης, ὁ ὁποῖος μεταβάλλει τὸ ὅλον ἀποτέλεσμα ὅλης τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἠλείας, καὶ βλέπετε, ὅτι καθ’ ἣν ἡμέραν συνῆλθον οἱ πρόεδροι τῶν ἐπιτροπῶν τῶν διαφόρων δήμων, ὁ εἰρηνοδίκης, ὁ ἔπαρχος καὶ ὁ δήμαρχος τῆς πρωτευούσης δὲν ἔφερον καμμίαν ἀντίῤῥησιν, παρὰ μόνον ὁ πρόεδρος καὶ ὁ δήμαρχος, καὶ διὰ τοῦτο ἀπεχώρησαν. Ἐγένετο δὲ εἰς ἄλλην ἡμέραν καὶ εἰς ἄλλον τόπον ἡ συνεδρίασις. Καὶ δύνασθε σήμερον νὰ κρίνητε ἐπὶ ποδὸς, ἄνευ ἐγγράφων, ἄνευ ἐξελέγξεως, ἄνευ ἀνακρίσεως αὐτῶν τῶν γεγονότων; Ἐὰν θέλητε λοιπὸν ν’ ἀκούσητε καὶ νὰ πεισθῆτε εἰς τοὺς λόγους τοῦ ἑνὸς μέρους, εἰς τοὺς λόγους δύο ἢ τριῶν ῥητόρων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι παριστῶσι τὸ πρᾶγμα ὑπὸ τὴν μίαν ἔποψιν, καὶ δὲν θέλετε νὰ πεισθῆτε εἰς τοὺς λόγους τῶν ἄλλων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν ῥητῶς, ὅτι τὰ δημόσια ἔγγραφα συμφωνοῦν μὲ τοὺς λόγους των, νομίζω, ὅτι τότε δὲν θὰ στηριχθῇ ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐπὶ ἀποδείξεων, ἐπὶ γεγονότων, θὰ ᾖναι ἐσφαλμένη. Μάλιστα, κύριοι. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακηρύξεως τῶν βουλευτῶν οὔτε ἡ Βουλὴ οὔτε ἄλλος τις τὸ ἔχει ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπή· ἀλλὰ πότε; ὅταν προσκληθῇ κατὰ τὸν νόμον εἰς τὸν τόπον τὸν προσδιωρισμένον καὶ ὅταν συγκροτῆται νομίμως. Ἀλλ’ ἡ συγκρότησις ἐκείνη παρῆλθεν ἄνευ ἀνακηρύξεως. Τὰ μετὰ ταῦτα εἶναι ἀνίσχυρα, διότι καὶ τώρα ἐμποροῦν νὰ ἀνακηρύξουν ἄλλους βουλευτὰς, ἀλλὰ μίαν φορὰν δίδει τὸ δικαίωμα ὁ νόμος εἰς τὸν σύλλογον τῶν ἐπιτροπῶν εἰς τὸν τόπον τὸν προσδιωρισμένον νὰ ἀνακηρύξῃ. Τὰ περιπλέον εἶναι παράνομα, δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸ νομοθετικὸν σῶμα. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι διὰ νὰ ἐξακριβώσητε τὴν ἀλήθειαν πρέπει νὰ ἔλθητε εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐξελέγξεως· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῆτε σήμερον εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκτίμησιν τῶν γεγονότων. Δὲν εἰμπορεῖτε νὰ ἀποφασίσητε τὴν εἴσοδον τῶν βουλευτῶν, διότι δὲν θέλετε ἔχει μίαν πεποίθησιν ἐστηριγμένην ἐπὶ ἀποδείξεων. Δι’ αὐτοὺς, κύριοι, τοὺς λόγους ὁ νόμος ἐθεώρησε καὶ ἡ παράδοσις τόσον ἐτῶν συνταγματικῶν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖα τὰ εἰσιτήρια, τὰ ἐθεώρησεν ὡς τεκμήριον τῶν ἐπιτυχόντων. Ὁ φόβος ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς τῶν Καλαβρύτων ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δῆθεν μία κυβέρνησις μεροληπτικὴ, φατριαστικὴ, θέλει ἀποκλείσει ἀπὸ τοῦ νὰ εἰσέλθουν οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτοὶ εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι πραγματικὸς, καὶ ὅτι ὁ νομοθέτης ἔχων μικρὰν πεποίθησιν ἠθέλησε νὰ ἀφαιρέσῃ πολλὰ δικαιώματα ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Ἀλλὰ καὶ τούτου δοθέντος, νομίζετε ὅτι λύεται τὸ ζήτημα; Μετατίθεται ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν εἰς τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς· εἰς τὴν διαλογὴν τῶν δήμων καὶ εἰς τὴν ἀνακήρυξιν τῶν βουλευτῶν θέλετε νὰ ἀφαιρέσητε τὴν ἐποπτείαν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ παραδώσητε αὐτὴν εἰς τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς· τοιουτοτρόπως δὲν θέλουν ἀποκλεισθῆ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ θέλουν εἰσαχθῆ εἰς τὸν περίβολον τοῦτον ἀντιπρόσωποι τῶν συμφερόντων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἀντιπρόσωποι τῶν συμπαθειῶν τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, κύριοι, ὅτι θέλετε νὰ μεταβάλητε τὴν διάταξιν αὐτὴν, εἶναι σήμερον τοῦ παρόντος καιροῦ νὰ μεταβληθῇ; εἶναι ἁρμοδίως συγκεκροτημένη ἡ Βουλὴ, ὥστε νὰ μεταβάλῃ κανονισμοὺς καὶ νόμους; Ὄχι. Τοῦτο εἶναι διὰ τὸ μέλλον, τὸ παρελθὸν πρέπει νὰ τὸ διέπῃ ὁ παρὼν Νόμος, ὅστις εἶναι πολὺ καθαρὸς καὶ εὐκρινής. Οὐδεμίαν ἑρμηνείαν ἐπιδέχεται πλαγίαν τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Νόμου, εἶναι καθαρώτατον. Ἡ συζήτησις ἥτις ἐπῆλθε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 57 εἰς τὴν συνέλευσιν, εἶναι πολὺ καθαρά· συνεζητήθη νὰ παραλειφθῇ ἡ ἐποπτεία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀλλ’ ἀπεῤῥίφθη, καὶ ἡ λύσις ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως· διότι ἐνόμισεν ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἐγγύησις εἰς τὸ νὰ λάβουν τὰ γνήσια ἀποτελέσματα αἱ ἐκλογαὶ διὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. — Ἄλλως τε, κύριοι, ἡ κοινὴ συνείδησις τί λέγει μέχρι σήμερον; Ὅλοι λέγομεν ὅτι ἄνευ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς διαλογὴ δὲν προοδεύει. Εἰς τὸν δῆμον Τρινάσου, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ βουλευτὴς Οἰτύλου, ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἀνεβλήθη ἡ διαλογὴ δι’ ἓν γεγονὸς τυχαῖον, ὁ νομάρχης εἶχεν ἀναθέσει τὴν ἀντιπροσωπείαν εἰς ἕνα εἰρηνοδίκην πλησίον ἐκείνου τοῦ δήμου, τὸ ἔγγραφον ὅμως τοῦ ἐστάλη οὐχὶ διὰ πεζοῦ τῶν στρατιωτῶν τῶν συνοδευόντων τὰ ἐκλογικὰ εἴδη, ἀλλὰ διὰ τοῦ ταχυδρομείου· δὲν ἔγεινε φροντὶς νὰ ληφθῇ τὸ ἔγγραφον καὶ ὁ εἰρηνοδίκης μὴ λαβὼν τὸν διορισμὸν δὲν μετέβη. Τὴν ἐπιοῦσαν ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν νομάρχην τὸν ἀντιπρόσωπον καὶ μετὰ δύο ἡμέρας ἔγεινεν ἡ διαλογή, καὶ οὐδεὶς παρεπονέθη, διότι ἕκαστος ἔλαβε τὸ μέρος του, ἄλλος πεντήκοντα ψήφους περισσότερον, ἄλλος τριάκοντα ὀλιγώτερον. Μετὰ δύω λοιπὸν ἡμέρας ἔγεινεν ἡ διαλογὴ ἕως οὗ ἦλθεν ὁ νομάρχης. Ἀποδεικνύει τοῦτο ὅτι κοινὴ συνείδησις τῶν ἀνθρώπων εἶναι νὰ παρευρεθῇ εἰς τὴν διαλογὴν ὁ νομάρχης ἢ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἡ ἱστορία τοσούτων ἐτῶν ἀπὸ τοῦ 1843 μέχρι σήμερον ἀποδεικνύει ὅτι οὐδέποτε ἐγένετο ἡ διαλογὴ γνησία ὅταν ἔλειπεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, καὶ ὅπου βλέπετε ἀπουσίαν διοικητικῆς ἀρχῆς εἶναι καλπονόθευσις, καὶ ὅπου βλέπετε καλπονόθευσιν, ἐκεῖ εἶναι ἀπουσία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ὅταν βλέπητε ὅτι τὰ πρακτικὰ τὰ λαμβάνουν αἱ ἐπιτροπαὶ καὶ τρέχουν εἰς τὰ ὄρη, ὅτι ἡ διαλογὴ γίνεται ἀπόντων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀντιθέτων, ἀπόντος τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἐκεῖ, μὴ ἀμφιβάλλετε, καλπονόθευσις εἶναι βέβαιον γεγονός· καὶ ὑπάρχει εἰς τὴν συνείδησιν ἑνὸς ἑκάστου, οὐδεὶς θέλει νὰ κρυφθῇ ἀπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὅταν ἔχῃ γνήσιον ἀποτέλεσμα. Λοιπὸν, κύριοι, ποῖος νόμος συγχωρεῖ νὰ ἀπολαύσῃ κανεὶς νόμιμα ἀποτελέσματα ἀπὸ μίαν πρᾶξιν παράνομον; ποῖος νόμος συγχωρεῖ, ὅταν ἀπὸ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν λείπουν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα διατάττει ὁ νόμος; καὶ ἀφοῦ αὐτὴ ἡ πρᾶξις ἡ παρὰ τοὺς τύπους γενομένη δὲν ἔχει νόμιμον ἀποτέλεσμα, πῶς εἰμποροῦσε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς; Λοιπὸν δικαίως ἐποίησεν ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη· ἡμεῖς δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ προβῶμεν εἰς ἀνακήρυξιν βουλευτῶν· τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὸν νόμον τεθειμένον εἰς ἓν σῶμα ἰδιαίτερον· νὰ πράξωμεν τοῦτο εἶναι παράνομον.

§101Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἀναγνωρίζει ἴσα ἴσα ....

§102ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἀνεκήρυξεν καὶ ὁ δήμαρχος τῆς πρωτευούσης Αὐγερινὸς εἶπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ δῆμος Ὠλένης, ἀλλὰ τῷ ἀπήντησαν ὄχι.

§103ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε μίαν παρατήρησιν· ὅταν προσβάλλῃ τις δημόσιον ἔγγραφον ὡς πλαστὸν, ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἀποδείξεις.

§104ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δημόσιον ἔγγραφον εἶναι καὶ αὐτὸ ἐπικαλοῦμαι. Τί λέγει; ὅτι συνῆλθον οἱ πρόεδροι τῶν ἐννέα δήμων, ὁ δήμαρχος τῆς πρωτευούσης, ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ ἔπαρχος καὶ ἔκαμαν μίαν ἀνακήρυξιν ἐκτὸς τοῦ δήμου Ὠλένης, ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ ἔπαρχος ἐνίστανται, διότι ἡ διαλογὴ ἐγένετο παρὰ τὸν νόμον......

§105ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῦ τὸ λέγει; κάμε μου τὴν χάριν νὰ τὸ διαβάσῃς.

§106ΛΕΚΚΑΣ. Μόνον αὐτοὶ οἱ δύω λέγουν τοῦτο, ὅτι ἐνίστανται, ὅλοι οἱ ἄλλοι λέγουν ὅτι......

§107ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταβαίνουν εἰς ἄλλο κατάστημα καὶ ἀνακηρύττουν.

§108ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν τὸ βλέπομεν αὐτό......

§109ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ ἔντυπον πρωτόκολλον.

§110ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐξ ἐναντίας βλέπω ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ καὶ χρόνῳ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ......

§111ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἴσα ἴσα εἶναι πλαστόν. Ἐπὶ τοιούτων λοιπὸν περιστάσεων ἠμποροῦν νὰ παραδεχθῶσιν οἱ λόγοι σου παρὰ τῆς Βουλῆς; Δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ πεισθῇ οὔτε ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μου, οὔτε ἀπὸ τοὺς ἰδικούς σου λόγους· εἶναι ἀντικείμενον τῆς ἐξελέγξεως. Ἐπ’ αὐτῶν λοιπὸν τῶν λόγων στηριζόμενος ἰσχυρίζομαι, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ προκαταρκτικῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Κατσικόπουλος.

§113ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι σύμφωνος μὲ ἐμὲ, ἂς ὁμιλήσῃ ἄλλος.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Χατζῖσκος.

§115ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὸν κύριον Χατζῖσκον μοῦ δίδετε τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§116Ι. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί! Σκοπὸς βεβαίως τῆς ὑπάρξεως ἡμῶν εἶναι ἡ διὰ τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ ἔθνους παράστασις νομίμου ὀργάνου πρὸς ἀπήχησιν ἑκάστοτε τῆς ἐθνικῆς φωνῆς, διαδηλούσης τὴν νομοθετικὴν τοῦ ἔθνους βούλησιν, ἐκφραζούσης καὶ ἐξασκούσης τὸ μέγα δικαίωμα τῆς ἐπιτιμήσεως, καὶ δηλούσης καὶ ὑποδεικνυούσης πρὸς τὴν καθόλου ἐξουσίαν τὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε ὀφείλει ν’ ἀκολουθῇ. Πρὸς τοῦτο λοιπὸν ὑπάρχομεν, πρὸς τοῦτο ὑπάρχει ἡ Βουλή. Ἀλλ’ ὅπως φθάσωμεν εἰς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων ἡμῶν προηγεῖται ἀναντιῤῥήτως ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν. Κατὰ τὸ παρὸν εἴμεθα εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν· ἀποτελοῦμεν δικαστήριον πολιτικὸν, ὡς ἄλλοι τινὲς πρὸ ἐμοῦ εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ διὰ ν’ ἀποτελέσωμεν τὸ δικαστήριον τοῦτο, πρέπει νὰ παρατηρήσωμεν, εἴμεθα ἀρτιμελεῖς; τὸ σῶμα τῆς Βουλῆς παρίσταται πλῆρες ἐνώπιον ἡμῶν; δὲν ἐλλείπουσιν ἀντιπρόσωποι ἐπαρχίας; Ἀναντιῤῥήτως, κύριοι, ἐλλείπουσι καὶ οὗτοι εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Ἦλθεν ἡ κυβέρνησις, ἦλθεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ὅτι δὲν ἐγένετο ἐκλογὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας; ἐξ ἐναντίας ἦλθε καὶ ἐβεβαίωσεν ὅτι ἐγένετο ἐκλογή. Καὶ ποῦ εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας; δὲν παρίστανται ἐνταῦθα, μᾶς ἀντιτάττουσι, διότι δὲν ἔχουν τὸ εἰδοποιητήριον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἐγένετο λοιπὸν ἐκλογὴ, ἐγένετο διαλογὴ, καὶ ἐν τούτοις δὲν ὑπάρχουν σήμερον οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, δὲν παρίστανται ἐνώπιον ἡμῶν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο δύω γνῶμαι παρέστησαν· οἱ μὲν εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχουν πραγματικῶς οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἀλλ’ ὅταν ἡ Βουλὴ προχωρήσῃ εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, τότε καὶ μόνον δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἂν καλῶς ἢ κακῶς δὲν προσέρχωνται οἱ ἀντιπρόσωποι· ἡ ἀντίθετος δὲ γνώμη λέγει, ὅτι ἀδιάφορον, πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἐξέτασις, ἂν πρέπῃ νὰ εἰσέλθουν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἢ ὄχι. Δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι κατατάσσομαι εἰς τὴν δευτέραν γνώμην, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι Ἠλείας πρέπει νὰ εἰσέλθουν ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ πῶς θέλετε νὰ ἔλθουν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν; Εἴπομεν ὅτι ἐκλογὴ ἐγένετο· καὶ τῷ ὄντι ἀνεκηρύχθησαν ἀντιπρόσωποι Ἠλείας παρὰ τῆς ἐχούσης εἰς τοῦτο δικαίωμα ἐπιτροπῆς, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἀνὰ χεῖρας ἡμῶν ἐντύπου, τοὐτέστιν ὑπάρχει τεκμήριον νόμιμον ὅτι ὑπάρχουν ἀντιπρόσωποι καὶ ἔχουσιν οὗτοι τὸ δικαίωμα νὰ παρουσιασθῶσιν ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν καὶ πρὸ πάντων κατὰ τὴν κατ’ οὐσίαν ἐξέλεγξιν, ὅτε καὶ δύνανται καὶ δικαιοῦνται νὰ ὑποστηρίζωσι τὸ νόμιμον τεκμήριον τῆς ἐκλογῆς των, πολεμουμένης τυχὸν παρ’ ἄλλων. Ἄλλως ἐκτὸς ἡμῶν δὲν ἔχουσι φωνὴν, διότι δὲν παρίστανται ἐνώπιόν μας τοὐλάχιστον πρὸς ἀπολογίαν. Πρὸς τούτοις, κύριοι, ἡμεῖς ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐξελέγξωμεν αὐτούς· αὐτοὶ ἆρά γε δὲν ἔχουσιν ἐπίσης δικαίωμα νὰ ἐξελέγξουν ἡμᾶς; Οἱ τὰ ἐναντία δὲ φρονοῦντες θέλουσιν αὐτοὺς μόνον εἰς θέσιν κατηγορουμένων, οὐδέποτε δὲ κατηγόρου κατ’ ἄλλων. Ἐκ τούτων τίθενται οἱ βουλευταὶ Ἠλείας εἰς θέσιν ἐλάσσονα τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς εὑρισκόμεθα· οὕτω δὲ καταργοῦμεν τὴν ἰσότητα, ἣν πάντες ἔχομεν ἐνώπιον τοῦ νόμου. Συνοψίζων ταῦτα λέγω, ἔχομεν ἐκλογήν· ἄρα ἔχομεν προϊὸν ἐκλογῆς· τὸ προϊὸν τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐξελέγξωμεν αὐτὸ βραδύτερον. Ἀλλ’ ἐπιμένει ἡ ἀντίθετος γνώμη, δὲν ἔχουσιν εἰδοποιητήρια παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἑπομένως δὲν δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι. Καὶ δὲν ἔχουσιν εἰδοποιητήρια παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ὠλένης, καθ’ ὅσον ἡ διαλογὴ ἐκείνη ἐγένετο οὐχὶ κατὰ τοὺς νομίμους τύπους· ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀνακηρύξεως τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἄκυρον καὶ δὲν τὸ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν. Τῷ ὄντι, κύριοι, διὰ νὰ λύσῃ ἡ Βουλὴ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀνάγκη νὰ μελετήσῃ τὸν νόμον· ἀνάγκη νὰ ῥίψωμεν ἓν βλέμμα ἐπὶ τῆς νομοθεσίας ἡμῶν, ἥτις φέρει τὴν γένεσιν ἡμῶν καθόλου· ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν τὸ πνεῦμα τὸ διέπον τὰς διατάξεις τῶν ἡμετέρων θεσμῶν· ὅ,τι δὲ πρὸ πάντων διέπει καὶ ἐμπνέει τὸν νομοθέτην καὶ τὸ προϊὸν αὐτοῦ, πολὺ ὀρθῶς παρετήρησαν τινὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶναι ἡ δυσπιστία πρὸς τὴν καθ’ ὅλου ἐξουσίαν. Ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ ἔθνους, κύριοι, εἶναι ἀδιάλειπτος· ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ δικαίωμα διαλύσεως τῆς Βουλῆς· τὸ διάταγμα ὅμως τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς ὀφείλει νὰ περιέχῃ ἐντὸς ἑαυτοῦ τὸν χρόνον τῆς συγκαλέσεως τῶν ἐκλογέων καὶ τῆς Βουλῆς. Τί σημαίνει τοῦτο; δυσπιστίαν πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν· δὲν ἀφίνεται ἐλευθέρα· ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου θὰ συνέλθουν καὶ οἱ ἐκλογεῖς καὶ ἡ Βουλή. Προχωρήσατε τώρα, κύριοι, εἰς τὸν νόμον, ὅστις ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ὅλου διατάγματος· εἶναι ὁ ἐκλογικὸς νόμος. Ποῦ ἀνετέθη κυρίως ἡ διαδικασία καὶ ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογικῆς πάλης; εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν; πολλοῦ γε καὶ δεῖ! Ἀνετέθη εἰς τὴν δικαιοσύνην· (τὰ δικαστήρια εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνακηρύττουν τοὺς ὑποψηφίους τοῦ λαοῦ·) ἀνετέθη προσέτι εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν, κυρίως εἰπεῖν, εἰς τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς· αἱ ἐφορευτικαὶ λοιπὸν ἐπιτροπαὶ εἶναι τὸ πᾶν εἰς τὴν ἐκλογικὴν πάλην· αὗται δέχονται τὰς ἐνστάσεις, αὗται διατάττουν τὴν στρατιωτικὴν ἐξουσίαν νὰ προσέλθῃ, ἂν τὸ κρίνῃ ἀναγκαῖον, αὗται δύνανται ν’ ἀποβάλλουν πάντα ξένον ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας· εἰς αὐτὰς ἀνατίθεται ἐπὶ τέλους ἡ ὅλη ἐκλογικὴ ἐνέργεια, αὗται ἐπιτελοῦν τὴν διαλογὴν καὶ αὗται ἀνακηρύττουν, ἡ κεντρικὴ τοὐτέστι ἐπιτροπὴ ἡ συνισταμένη ἀπὸ τοὺς προέδρους τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, τὸν εἰρηνοδίκην, τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ τὸν δήμαρχον τῆς πρωτευούσης· αὑτὴ ἀνακηρύττει τοὺς βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας. Λοιπὸν, κύριοι, ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐγένετο ἢ ὄχι ἐκλογὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας; ἐγένετο ἀναντιῤῥήτως ἐκλογή. Ἐτηρήθησαν οἱ τύποι ἢ ὄχι; Δὲν πρόκειται περὶ τούτου· ἐγένετο διαλογὴ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης ἢ ὄχι; ἐγένετο, ἀλλ’ ἀπῆν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω ἂν καλῶς ἢ κακῶς· ἔστω· ἀλλὰ τὸ γεγονὸς λέγω μόνον, ἦν ἀπὼν, μάλιστα· ἀλλὰ τί λέγει ὁ νόμος; ῥητῶς, ὅτι εὐθὺς ὡς παρέλθῃ ἡ παρὰ τοῦ προγράμματος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ὡρισμένη ὥρα, προχωρεῖ εἰς τὴν διαλογὴν, παρόντων τῶν ὑποψηφίων, τῶν ἀντιπροσώπων καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Προχωρεῖ δὲ ὁ νόμος καὶ ἐπιτάττει· τὰ πρακτικὰ τῆς διαλογῆς ὑπογράφονται παρὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, παρὰ τῶν ὑποψηφίων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν. Πῶς δὲν ἀναφέρει ὁ νόμος ὅτι τὰ πρακτικὰ ὑπογράφονται παρὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς; εἶναι ἄρά γε παράλειψις τοῦ νομοθέτου ἀκουσία; Ὄχι, ἀλλ’ ἐν γνώσει ἐγένετο τοῦτο· τί σημαίνει δὲ ἡ ἐν γνώσει αὕτη παράλειψις; ἀναντιῤῥήτως, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ὄργανον ἀστυνομικὸν, διὰ νὰ προλάβῃ τὰς συγκρούσεις τῶν ἀντιθέτων μερῶν, τὸ ἔγκλημα, καθ’ ὅσον τὰ κόμματα ἴσως ἀντιφιλοτιμούμενα, διαβλέποντα τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, θελήσωσι νὰ καταστήσωσιν ἀλλοῖον τὸ ἀποτέλεσμα· ἀλλὰ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῆς ἐξουσίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς σεβομένης παρὰ τῆς κοινωνίας ἴσως προληφθῇ τὸ ἔγκλημα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς παρουσίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν διαλογήν. Τώρα, δὲν ἔρχομαι νὰ εἴπω ἂν ἔγεινεν ἔγκλημα ἢ ὄχι, τίποτε δὲν γνωρίζομεν· ἀλλ’ ὅτι ἐγένετο διαλογὴ ἀπόντος τοῦ διοικητοῦ. Εἶναι ἄκυρος ἡ τοιαύτη διαλογή; τοῦτο εἶναι ζήτημα τῆς οὐσίας· τὸ ἀποτέλεσμα ὅμως τοῦ δήμου Ὠλένης μετὰ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἄλλων δήμων ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν παρὰ τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς κατὰ πλειονοψηφίαν· ἐν τούτοις ἐνίσταται ὁ ἔπαρχος, δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, διότι δὲν παρέστη ὁ ἀντιπρόσωπός του· δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, διότι ἔχει διαταγὴν καὶ τηλεγράφημα παρὰ τῆς κυβερνήσεως. Τί σημαίνει; Ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπὴ προχωρεῖ, καθ’ ὅσον ἡ ἔνστασις τοῦ ἐπάρχου εἶναι ζήτημα ἀνῆκον εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἀνακηρύττει βουλευτὰς τοὺς πλειονοψηφήσαντας. Καὶ ἀφοῦ τοὺς ἀνακηρύττει, πῶς δὲν εἶναι ἐνώπιόν μας; πῶς δὲν συμπαρακάθηνται μεθ’ ἡμῶν τοὐλάχιστον κατὰ τύπον, ὅπως καὶ ἡμεῖς καθήμεθα κατὰ τύπους; Καὶ ἐγὼ εἶμαι βουλευτὴς ὡς πάντες, ἀλλὰ κατὰ τύπους, μέχρις ὅτου κυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ παρὰ τῆς Βουλῆς. Πῶς αὐτοὶ δὲν συμπαρακάθηνται; διότι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἔδωκε εἰδοποιητήριον. Λοιπὸν ἡ τύχη μας ἐξαρτᾶται πλέον ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχήν! Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀντίκειται εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου; Τί λέγει ὁ νόμος; Λέγει ὅτι ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ἐξαρτᾶται ἡ συγκρότησις τῆς Βουλῆς; Ἀλλοίμονον, κύριοι! δὲν θὰ ὑπάρχῃ τότε σῶμα ἀνεξάρτητον, ὁποῖον ἐνομοθετήθη, ἡ Βουλή. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι μόνον ἡ ἐπιτροπὴ ἀνακηρύττει τοὺς βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας, ἡ δὲ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀνακοινόνει τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Λοιπὸν δὲν τὸ ἀνακοινόνω, λέγει ὁ ἔπαρχος. Εἶναι δικαίωμά σου; ὀφείλεις νὰ τὸ ἀνακοινώσῃς· δὲν τὸ ἀνεκοίνωσες; παρέλειψες καθῆκον καὶ ipso jure, αὐτοδικαίως, ἔχουν εἰσιτήρια αὐτοὶ, δυνάμει τοῦ Νόμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐκλήθημεν εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν παρὰ νὰ ἔχωμεν τὸ σέβας πρὸς τοὺς νόμους. Συμπεραίνων λοιπὸν λέγω, ὅτι δέον ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ τὴν εἴσοδον ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου πρὸ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ὁπωσδήποτε πλειοψηφησάντων κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας.

§117ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σύστασις, κύριοι, καθὼς παρατηρεῖτε, μεταξὺ τῶν προαγορευσάντων κατὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· πολλοὶ ἐκ τῶν ἀγορευσάντων ἐνόμισαν, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἔχει τι ἠθικὸν εἰς τὸν ἑαυτόν της, ὅτι εἰς ὅλας ἐν γένει τὰς πράξεις της θὰ προσπαθήσῃ νὰ μεταβάλῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, καὶ διὰ τοῦτο τί σᾶς λέγουν; ὁ νόμος ὑπάρχει ἀπ’ ἀρχῆς δύσπιστος κατὰ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, καὶ δὲν ἠθέλησε παντάπασι νὰ τοὺς ἀναμίξῃ εἰς τὴν ἐξάσκησιν τῶν ἐκλογικῶν δικαιωμάτων ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν· τοῦτο ἠθέλησαν νὰ τὸ ὑποστηρίξουν διὰ διαφόρων σκέψεων μὴ ὀρθῶν κατ’ ἐμέ. Ἐπεκαλέσθησαν τὸν βουλευτικὸν νόμον πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας των αὐτῆς, καὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ λάβουν καθ’ ὁλοκληρίαν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐνεργεῖται ἡ ἀνακήρυξις τῶν βουλευτῶν, ὅταν συγκροτῆται τὸ δικαστήριον εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἠθέλησαν λέξεις τινὰς τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ νὰ ἐπικαλεσθῶσι, διὰ νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν ἰδέαν των. Ἐγὼ, κύριοι, εἶμαι εὐχαριστημένος νὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁλόκληρον καὶ ἂν μὲν τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐννοῇ ὅ,τι οἱ κατὰ τῶν δημοτίων ὑπαλλήλων ὑποστηρίζοντες, τότε εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος μὲ αὐτοὺς, καὶ θέλω παραδεχθῆ, ὅτι ἡ σύμπραξις τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν βουλευτῶν εἶναι περιττὴ, καὶ ἑπομένως μόνον ἡ ἐκ τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀπαρτιζομένη ἐπιτροπὴ, τὸ δικαστήριον τὸ ὁποῖον πολλοὶ ἐκ τῶν προαγορευσάντων ἐχαρακτήρισαν, μόνη αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἀνακηρύττῃ καὶ χορηγῇ τὰ εἰσιτήρια εἰς τοὺς ἐκλεγομένους καὶ ὑποτιθεμένους βουλευτάς. Τὸ ἄρθρον, κύριοι, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, εἶναι τὸ 58, τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ προαγορεύσαντες ἐπεκαλέσθησαν. «Τὴν ἐπιοῦσαν δὲ τῆς ἐλεύσεως ἁπάντων τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν τῆς ἐπαρχίας συγκροτεῖται ἐν τῷ διοικητικῷ καταστήματι δημοσία συνεδρίασις ἐπιτροπῆς, συγκειμένης ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς....» Βλέπετε, ὅτι πρῶτον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ, εἶναι ὁ διοικητικὸς ὑπάλληλος, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Καθὼς γνωρίζομεν, κύριοι......

§118ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω;

§119ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ. Πρώτην φορὰν ἔλαβα τὴν ὑψηλὴν τιμὴν νὰ ἐμφανισθῶ ἐνώπιόν σας καὶ νὰ ὁμιλήσω· συγχωρήσατέ με, καὶ μὴ μὲ διακόπτητε, διότι ἐνδέχεται νὰ συγχύσω τὰς ὀλίγας ἰδέας μου. Ἐὰν κάμω καὶ κἀνὲν λάθος, συγχωρήσατέ μοι, διότι πρώτην φορὰν παρουσιάζομαι εἰς τὸ βῆμα τοῦτο. Λοιπὸν, κύριοι, ἠξεύρετε, ὅτι τὸ πρῶτον πρόσωπον εἰς ὅλα τὰ δικαστήρια εἶναι ὁ πρόεδρος, ὅστις διευθύνει τὰς συνεδριάσεις, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ψῆφος εἶναι σεβαστὴ, καὶ ἀποφασίζει ἐν ἰσοψηφίᾳ· βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἐδῶ ὁ νόμος πρῶτον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται ἵνα συμπράξῃ μετὰ τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, εἶναι τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, κατὰ τοῦ ὁποίου ἀκούω σήμερον τόσας ἀρὰς, εἶναι ὁ διοικητικὸς ἐκεῖνος ὑπάλληλος, τὸν ὁποῖον πολλοὶ τῶν προαγορευσάντων δὲν ἠθέλησαν οὔτε κἂν νὰ τὸν ἀκούσωσι, διότι τὸν ἐθεώρησαν Ἐφιάλτην. Λοιπὸν, κύριοι, «συγκειμένης ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς, τοῦ εἰρηνοδίκου, τοῦ δημάρχου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας καὶ τῶν προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν.» Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι διὰ νὰ καταρτισθῇ τὸ δικαστήριον νομίμως, πρέπει νὰ λάβουν μέρος ὅλα τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Πᾶσα λοιπὸν συνεδρίασις πολυμελοῦς δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον δὲν συγκροτεῖται ἀπὸ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, ἡ συνεδρίασις αὕτη εἶναι παράνομος, καὶ δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν· οὐδεὶς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πρᾶξιν ἀτόμων· διότι ὅταν, κύριοι, τὰ ἄτομα δὲν συμμορφωθοῦν μὲ τὸν νόμον, δὲν ἐκπληροῦν καθῆκον, εἶναι ἄτομα. — Λοιπὸν, ὡς παρατηρεῖτε, ὁ νόμος αὐτὸς θέλει νὰ συνεργάζηται καὶ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὰς ἀποφάσεις καὶ ἐν γένει εἰς ὅλας τὰς πράξεις καὶ ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ δήμαρχος. Καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅπως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Ζαΐμης, ἀγορεύων εἶπεν, ὅτι ὁ Ἔπαρχος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα οὔτε νὰ συνυπογράψῃ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἀνακηρύξεως δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ὁ νόμος δὲν τὸ λέγει που, ὅτι τὸ πρακτικὸν ὑπογράφεται μόνον ὑπὸ τῶν προέδρων τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ παρ’ ὅλων τῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα συγκροτοῦν τὸ δικαστήριον αὐτό. Θέλετε ἀκόμη νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἡ σύμπραξις τοῦ Ἐπάρχου καὶ ὅλων τῶν μελῶν αὐτῶν εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἀναγκαία κατὰ τὸν νόμον; Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 59. «Ἐπὶ ἰσοψηφίας μεταξὺ δύο ἢ πλειοτέρων ὑποψηφίων ἐνεργεῖται κλήρωσις ὡς ἑξῆς· ά.) Ἕκαστος τῶν ἰσοψηφησάντων ὑποψηφίων γράφει ἰδιοχείρως τὸ ὄνομά του ἐπὶ τεμαχίου χάρτου, κτλ. τὰ δὲ ὀνόματα τῶν μὴ παρόντων ὑποψηφίων γράφονται ἀντ’ αὐτῶν ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς.... β) ὁ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς τίθησι τὰ τεμάχια ταῦτα εἰς κάλπην καὶ προσκαλεῖ ἕνα ἐκ τῶν παρόντων νὰ ἐξαγάγῃ ἐξ αὐτῆς ἓν ἢ πλειότερα τούτων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ὑπολειπομένου ἀριθμοῦ.» Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἐνταῦθα δὲν ἀναφέρει ποσῶς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ὑπὲρ τῆς ὁποίας τοσούτους ἐπαίνους ἐψάλλατε. Παρατηρεῖτε ἐκ τοῦ ἀναγνωσθέντος, ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἔχει μεγάλην ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τοῦ νόμου. Βλέπετε ὅτι καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τῶν ἐκλεχθέντων ἐπέτρεψεν εἰς τὸν διοικητικὸν ὑπάλληλον νὰ ἐνεργήσῃ τὴν κλήρωσιν γράφων τὰ ὀνόματα αὐτῶν, διότι οὗτος δὲν ἔχει κανὲν συμφέρον, καὶ πρόσωπον ἀνεξάρτητον εἶναι, ἐνῷ οἱ πρόεδροι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν συμπαθοῦν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου προσώπου. Ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι ἐγένετο μία βουλευτικὴ ἐκλογὴ, ὅτι συνῆλθον οἱ πρόεδροι καὶ ἔκαμον τὴν ἀνακήρυξιν ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἐπάρχου, ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ εἰρηνοδίκου, τοῦ δημάρχου καὶ συνέβη ἡ ἰσοψηφία· τί μέλλει γενέσθαι; ποῖος θὰ ἐνεργήσῃ αὐτὰς τὰς διατυπώσεις τοῦ νόμου; ὥστε παρατηρεῖτε ὅτι εἰς οὐδεμίαν πρᾶξιν δύναται νὰ παραλειφθῇ ἡ σύμπραξις τοῦ ἐπάρχου. Λέγουν ἀκόμη, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ σύμπραξις τοῦ ἐπάρχου εἰς τὴν ἀνακήρυξιν· ἀλλὰ μετὰ ταύτην, ποῖος θὰ κάμῃ τὸ πρόγραμμα; ὁ ἔπαρχος· ποῖος θὰ δώσῃ τὰ εἰσιτήρια; ὁ ἔπαρχος· οὗτος εἶναι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ λείψῃ ἀπὸ τὴν ἐργασίαν ταύτην καὶ ἡ σύμπραξις αὐτοῦ εἶναι ἀναγκαία καὶ ὄχι περιττὴ, ὡς διατείνονται. Λέγουσιν ὅμως ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἀρνηθῇ νὰ δώσῃ εἰσιτήρια, τί μέλλει γενέσθαι; Τοῦτο ὅμως ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτε συνετάσσετο ὁ νόμος, καὶ τοῦτο δὲν ἐρωτῶ ἐγὼ τώρα. Ἂν ὁ νόμος εἶναι ἀτελὴς, ὑμεῖς δὲν δύνασθε διὰ παραδειγμάτων νὰ τὸν συμπληρώσητε, ἀλλὰ θὰ τὸν ἑρμηνεύσητε ὡς ἔχει. Ἂν δὲν δώσῃ ἔπαρχος εἰσιτήρια, αὐτὸ εἶναι ἄρνησις καθήκοντος, ἄρνησις ὑπηρεσίας, καὶ δύναται ἑπομένως νὰ δώσῃ δίκην τῶν πράξεών του· ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ κάμωμεν ἄλλο ἢ ἂν θέλωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν τοὺς ἐπιτυχόντας κατὰ προτίμησιν, νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους, καὶ ὅσους εὕρωμεν νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, αὐτοὺς νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δώσωμεν εἰσιτήρια, διότι ὁ νόμος τὸ δικαίωμα αὐτὸ δὲν δίδει εἰς τὴν Βουλήν. Ἂν θελήσητε προκαταρκτικῶς νὰ εἴπητε ὅτι οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Βουλὴν, θὰ ὑποδείξητε ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ βουλευταὶ, καὶ κατόπιν δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ εἴπητε, φύγετε ἀπὸ τὸ βουλευτήριον, διότι δὲν εἶσθε βουλευταὶ Ἠλείας. Ἠθέλησαν νὰ ἐξετάσουν καὶ ἕτερον ζήτημα, τουτέστιν ἂν κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων τῆς ἐκλογῆς τῶν διαφόρων δήμων εἶναι ἀναγκαία ἡ σύμπραξις τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ, κύριοι, ὁ νόμος δὲν κάμνει διάκρισιν· ὅ,τι ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀνακήρυξιν, ἀπαιτεῖται καὶ ἐνταῦθα. Ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα, ὅπερ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν; νὰ ἐξετάσωμεν τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας, ἢ ν’ ἀποφανθῶμεν ποῖος πρέπει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν; τὸ πρῶτον δυνάμεθα νὰ τὸ πράξωμεν, τὸ δεύτερον ὅμως ὄχι. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, μόνον δυνάμεθα ν’ ἀποφασίσωμεν νὰ προτιμηθῇ ἡ ἐκδίκασις τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἠλείας πρὸ πάσης ἄλλης, ὅπως ἀποφασίσωμεν ποῖοι εἶναι οἱ νόμιμοι βουλευταί, διότι εἶναι, ὡς πολλοὶ τῶν προαγορευσάντων εἶπον, ἄδικον νὰ μὴ ὑπάρχουν ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ταύτης εἰς τὴν Βουλήν. Ἄλλως, νὰ ἔλθῃ ἡ ἐκλογὴ αὕτη κατὰ τὴν σειράν της. Νὰ εἰσαγάγωμεν δὲ εἰς τὴν Βουλὴν βουλευτὰς ἤδη δὲν δυνάμεθα.

§120Γ. ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἄν ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας μοὶ ἐπέτρεπε νὰ τῷ ἀπευθύνω μικράν τινα ἐρώτησιν ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, θὰ ἀπήλλαττε καὶ ἑαυτὸν ἀπὸ τοῦ κόπου τοῦ νὰ κάμῃ τὴν ἀγόρευσιν, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, καὶ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὴν ἐνόχλησιν τοῦ νὰ παρατείνῃ συζήτησιν ἐξηντλημένην. Ἡ βάσις, κύριοι, ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθη ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, εἶναι καθαρὰ παρεννόησις. Οὔτε οἱ ἔντιμοι βουλευταὶ Καλαβρύτων καὶ Φθιώτιδος, οὔτε ἐγὼ ἰσχυρίσθημέν ποτε ὅτι δὲν λαμβάνει ἐνεργητικὸν μέρος ὁ ἔπαρχος κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν· ἦτο λοιπὸν καθαρὰ ματαιοπονία ἡ ἀνασκευὴ ἰδέας, ἣν οὐδεὶς ἐξέφρασεν. Ἡμεῖς εἴπομεν καὶ ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι εἰς τὴν διαλογὴν δὲν συμπράττει ὁ ἔπαρχος ὡς πρόσωπον ἐνεργὸν καὶ ἀναγκαῖον, ἀλλὰ παρίσταται ἁπλῶς ὡς παρίστανται οἱ ὑποψήφιοι ἢ ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτῶν. Μάλιστα δὲ ἐν τῷ πνεύματι τοῦ νομοθέτου προτάσσεται ἡ παρουσία τῶν ὑποψηφίων τῆς τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Καὶ τῳόντι, τὸ ἄρθρον 57 ῥητῶς καὶ σαφῶς ἀναφέρει, ὅτι περαιωθείσης τῆς ψηφοφορίας, προβαίνει ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν διαλογὴν ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων ἢ ἀναπληρωτῶν αὐτῶν καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, τὸ δὲ πρωτόκολλον, τὸ βεβαιοῦν τὴν διαλογὴν, οὔτε κἂν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσυπογράψῃ ὁ ἔπαρχος, ἐνῷ τὸ προσυπογράφουν οἱ ὑποψήφιοι. Φανερὸν ἐντεῦθεν ὅτι ὁ ἔπαρχος δὲν λαμβάνει μέρος ἐνεργητικὸν εἰς τὴν διαλογὴν καὶ ἡ παρουσία του δὲν εἶναι τύπος ἀναγκαῖος πρὸς νόμιμον καταρτισμὸν αὐτῆς, ἀλλὰ μία ἐγγύησις πρὸ πάντων διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν. Βεβαίως, κύριοι, εἰς τὴν ἀνακήρυξιν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς λαμβάνει μέρος ἐνεργητικὸν, ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα δὲν εἶναι τὸ πᾶν, ὡς ἰσχυρίζονται. Ἡ ἀρχὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθηκεν ὁ νόμος τὴν τοιαύτην λειτουργίαν εἶναι ἐπιτροπὴ, συνισταμένη ἀπὸ τὸν ἔπαρχον ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς δικαστικῆς, ἀπὸ τὸν δήμαρχον ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς δημοτικῆς καὶ ἀπὸ τοὺς προέδρους τῶν κατὰ μέρος ἐκλογικῶν τμημάτων, ὡς ἀντιπροσώπους τῶν σχετικῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Τῆς ἀρχῆς ταύτης, ὅπως πάσης ἄλλης πολυμελοῦς ἀρχῆς, ἕκαστον τῶν μελῶν δὲν ἔχει πλειότερα δικαιώματα τοῦ ἄλλου· ὁ ἔπαρχος λοιπὸν, καὶ ἂν ὑποτεθῇ πρόεδρος, διότι κατονομάζεται πρῶτος, εἶναι, ὡς γνωρίζει ὁ κύριος Κατσικόπουλος, primus inter pares, πρῶτος μεταξὺ ἴσων, τοὐτέστι μίαν ψῆφον ἔχει ὁ ἔπαρχος, ὡς μίαν ἔχουσι καὶ τὰ λοιπὰ μέλη· οὐδὲν πλέον. Ἑπομένως, ἂν συμβῇ νὰ λείψῃ εἴτε αὐτὸς, εἴτε ἄλλο τι τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, αὕτη προβαίνει κατὰ πλειονοψηφίαν, καὶ ἡ ἐνέργειά της εἶναι καὶ νόμιμος καὶ ὑποχρεωτική. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἔχομεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου διαλογὴν τοῦ δήμου Ὠλένης, γενομένην ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, δηλαδὴ κατὰ τύπους νόμιμον ἀνακήρυξιν· ἐπίσης νόμιμον κατὰ τύπους, γενομένην ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς· ἑπομένως ἔχομεν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ἀπαιτούμενα πρὸς ἔκδοσιν τῶν εἰσιτηρίων. Διατί δὲν ἐξεδόθησαν; διότι ὁ ἔπαρχος δὲν ἐπέτρεψε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τοῦ δήμου Ὠλένης, ὡς γενομένης χωρὶς αὐτὸς νὰ παρασταθῇ. Ἀλλὰ ποῖος ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς νὰ τεθῇ ὑπεράνω καὶ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ αὐτῆς τῆς Βουλῆς καὶ νὰ κηρύσσῃ αὐτὸς μόνος ἔγκυρον ἢ μὴ τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐκλογῆς; Δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω κανένα διοικητικὸν ὑπάλληλον, ἑρμηνεύω ἁπλῶς τὸν νόμον, καὶ λέγω ὅτι ἐὰν ὁ ἔπαρχος δύναται νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματα ἑνὸς ἢ πλειόνων δήμων, ἐὰν ἔχῃ ἐξουσίαν νὰ τροποποιῇ αὐτοβούλως τῆς ἐκλογῆς τὸ ἀποτέλεσμα καὶ νὰ δίδῃ ἢ νὰ μὴ δίδῃ κατὰ τὸ δοκοῦν εἰσιτήρια, τότε γίνεται ἀπόλυτος κύριος τῆς θελήσεως τῶν ἐκλογέων, δυνάμενος νὰ δημιουργῇ τοὺς βουλευτὰς εἰς τὸ γραφεῖόν του. Τοιαύτη ἐξουσία, κύριοι, ἀντιστρατευομένη καὶ πρὸς τὸ γράμμα καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου καὶ καθιστῶσα ματαίας τὰς ἐν αὐτῷ ἐπιτροπὰς, εἶναι αὐθαίρετος καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἀδικαιολόγητος. Ἀλλὰ καταντᾷ τερατώδης, ὅταν δὲν ἐξελέγχηται ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅταν, ὡς λέγουν, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ σταυρώσῃ ἀπέναντι αὐτῆς τὰς χεῖρας μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῆς οὐσίας. Καὶ ἵνα ἴδητε ποῦ δύναται νὰ σᾶς φέρῃ ἡ τοιαύτη θεωρία, ἐπεκτείνατε αὐτὴν εἰς 20, 25 ἐπαρχίας. Τί θὰ συμβῇ; δεκαπέντε, εἴκοσιν ἐπαρχιῶν βουλευταὶ δὲν θὰ παρίστανται κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν, τοὐτέστιν οἱ ἔπαρχοι θὰ σχηματίζουν κατὰ τὸ δοκοῦν τὴν Βουλὴν τῶν ἀντιπροσώπων! Αὐτὰ, κύριοι, δὲν εἶναι σπουδαῖα. Ἡ Βουλὴ δικάζουσα κυριαρχικῶς τὰς ἐκλογὰς, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιλαμβάνηται παντὸς προκαταρκτικοῦ ζητήματος καὶ νὰ ἐξετάζῃ καὶ λύῃ αὐτὸ ἀνεξαρτήτως τοῦ κατ’ οὐσίαν νομίμου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς. Ἐνταῦθα λοιπὸν εὑρίσκει ἐκλογὴν, εὑρίσκει διαλογὴν, εὑρίσκει ἀνακήρυξιν τυπικῶς νόμιμον· δὲν εὑρίσκει δὲ εἰδοποιητήρια. Δικαιοῦται προδήλως, ὀφείλει μάλιστα νὰ συμπληρώσῃ τὸ κενὸν, νὰ εἰσαγάγῃ τοὺς πλειονοψηφήσαντας κατὰ τύπους καὶ νὰ ἐπιφυλαχθῇ νὰ ἀποφανθῇ κατόπιν ὁριστικῶς περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον εὔληπτον, τόσον ἁπλοῦν, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται ὄχι ἀντίῤῥησις ἀλλ’ οὔτε ἀμφιβολία. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον ἐπιτρέπουσα τὴν εἴσοδον εἰς τοὺς σχετικῶς πλειονοψηφήσαντας.

§121ΙΩ. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ πρῶτον πρωτόκολλον τῆς συνεδριάσεως τῶν ἐπιτροπῶν ἀνεκηρύχθησαν βουλευταί; (θόρυβος). Εἰς τὸ δεύτερον πρωτόκολλον ἐγένετο ἡ ἀνακήρυξις (θόρυβος).

§122ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀκούσατε τὸ πρωτόκολλον· «Συγκροτηθείσης τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης κτλ.» (Ἀναγινώσκει τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀπαριθμήσεως).

§123ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκετε, ἐξάγεται, ὅτι δὲν ἐθεώρησε κανένα ἱκανὸν νὰ τὸν ἀνακηρύξῃ. — (θόρυβος).

§124ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ ἔπαρχος δὲν ἐπέτρεψεν, ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἔκαμε κατόπιν τὴν ἀνακήρυξιν. Ἀκούσατε τὸ πρωτόκολλον· «Μετὰ τὰ ἄνω ἐκτεθέντα ἡ ἐπιτροπὴ, ἤτοι ἡ πλειονοψηφία αὐτῆς κτλ.» (Ἀναγινώσκει τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀνακηρύξεως). Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἡ ἐρώτησις, ἣν μοὶ ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λακεδαίμονος, διηυκρίνησεν ἔτι μᾶλλον τὸ ζήτημα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠθέλησε νὰ ἀνακηρύξῃ, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπέτρεψεν ὁ ἔπαρχος· διὰ τοῦτο ἔκαμε τὴν ἀνακήρυξιν ἀκολούθως ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἐπάρχου καί τινων μελῶν. Ἔχομεν λοιπὸν ἀνακήρυξιν. Ἀλλ’, ὡς εἶπον, καὶ ἂν δὲν εἴχομεν, ἡ Βουλὴ ἐδικαιοῦτο καὶ ὤφειλε νὰ κάμῃ ἡ ἰδία τὴν γενικὴν ἀπαρίθμησιν καὶ εἰσαγάγῃ προκαταρκτικῶς τοὺς ἔχοντας τὴν σχετικὴν πλειονοψηφίαν. Ἡ δὲ προτεινομένη λύσις, νὰ μὴ εἰσέλθῃ κἀνεὶς, ἀντιβαίνει καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ὀρθὸν λόγον.

§125ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριοι, καὶ ἐγὼ εἶμαι κουρασμένος καὶ ἐσεῖς εἶσθε κουρασμένοι, ὥστε ὀλίγα θὰ σᾶς εἴπω. Τὸ πρῶτον ζήτημα ἦτο μία ἐπερώτησις, ποῦ εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας· ἀπὸ τὸ ζήτημα τοῦτο ἦλθεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας· ἐὰν καλῶς ἐπροσέξατε, καὶ βεβαίως ἐπροσέξατε, θέλετε παρατηρήσει ὅτι πρὶν κανονίσωμεν τὸν τρόπον περὶ τοῦ πῶς ἔχομεν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ἐὰν διὰ τμημάτων ἢ δι’ ἐπιτροπῆς, ἤδη καταγινόμεθα ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ ζητήματος τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας. Ἐκ τοῦ συνόλου τῆς συζητήσεως ταύτης, κύριοι, (καὶ θὰ ἦμαι λίαν σύντομος) τρεῖς γνῶμαι προέκυψαν, πρῶτον νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τῆς εἰσόδου τῶν ὁποιωνδήποτε ἐκλεχθέντων ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας μέχρις οὗ ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης· δευτέρα γνώμη εἶναι νὰ εἰσέλθωσιν ἀμέσως οἱ πέντε προκύψαντες ὡς πλειονοψηφήσαντες, τουτέστιν, ἂς εἴπωμεν καθαρὰ τὰ ὀνόματα, ὁ συνδυασμὸς τοῦ κυρίου Αὐγερινοῦ· τρίτη γνώμη, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα μέχρι τῆς δευτέρας, ὅπως ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα. Δὲν συντάσσομαι μετὰ τῆς πρώτης γνώμης, ὅτι δηλ. πρέπει ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα μεχρισοῦ φθάσῃ ἡ σειρὰ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας, διότι δὲν θεωρῶ τὸ ζήτημα τῆς ἀντιπροσωπεύσεως μιᾶς ἐπαρχίας τοσοῦτον ἐπουσιῶδες, ὥστε νὰ τὸ παραβλέψῃ ἡ Βουλή. Ὅταν προκύπτῃ ἐνώπιόν μας, ὅτι μία τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους δὲν ἀντιπροσωπεύεται, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ καταγίνῃ ἀμέσως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ νὰ ζητήσῃ πόθεν τοῦτο προέρχεται. Ἐθεωρήθη καὶ ἄλλοτε ὡς μὴ σπουδαῖον τὸ ζήτημα, ἐὰν μία ἐπαρχία θ’ ἀντιπροσωπεύηται ἢ ὄχι· ἐθεωρήθη καὶ ἄλλοτε ὡς μὴ σπουδαῖον ἐὰν μία ἐπαρχία θ’ ἀντιπροσωπεύηται ἢ ὄχι καθ’ ὁλόκληρον σύνοδον τακτικὴν καὶ ἔκτακτον, ἀλλὰ δὲν πιστεύω, ὅτι τὸ τοιοῦτον ἦτο καλὸν ἢ ἀδιάφορον, διότι ἐὰν ᾖναι ἀδιάφορον μία ἐπαρχία σήμερον ν’ ἀντιπροσωπεύηται ἢ ὄχι, διὰ τί αὔριον νὰ μὴν εἶναι ἀδιάφορον τὸ τοιοῦτον καὶ διὰ 10, 15, 20 ἐπαρχίας; Δὲν συντάσσομαι μετὰ τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει ἀμέσως νὰ εἰσέλθῃ ὁ κ. Αὐγερινὸς μετὰ τοῦ συνδυασμοῦ του ἐν τῷ περιβόλῳ, διότι τί παρουσιάζεται ἐνώπιόν σας τὴν στιγμὴν ταύτην; Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀρνουμένη νὰ δώσῃ εἰδοποιητήρια εἰς τοὺς διατεινομένους ὅτι ἐπλειονοψήφησαν, ἢ κάτι τι σοβαρὸν ἐμπόδισε τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ νὰ δώσῃ τὰ εἰδοποιητήρια καὶ ὀφείλομεν νὰ τὸ μάθωμεν, πρὶν ἢ καταστρέψωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἢ ὁ ἔπαρχος ἔχει τὸ ἄδικον καὶ τότε δὲν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν μόνον νὰ κηρύξωμεν ἄδικον τὴν διαγωγὴν τοῦ ἐπάρχου, ἀλλ’ ἀφοῦ καλῶς πληροφορηθῶμεν, πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα αὐστηρότερα κατὰ τοῦ ἐπάρχου. Δυνάμεθα νὰ λάβωμεν τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην ἀπόφασιν ὡς βουλευταί; λέγουν ὅτι διάφοροι πληροφορίαι ὑπάρχουν περὶ τῶν διατρεξάντων· ἐγὼ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι εἶμαι πληροφορημένος περὶ τῶν διατρεξάντων ἐν Ἠλείᾳ, διότι εἶμαι γείτων, καὶ εἶμαι πληροφορημένος, ὄχι ὡς βουλευτής, ἀλλ’ ὡς ἄτομον, διότι ἡ ἐπαρχία μου καὶ πολλὰ πλησίον εἶναι καὶ μεγάλην συγκοινωνίαν μετὰ τῆς ἐπαρχίας τῆς Ἠλείας ἔχει· ἀλλὰ ἐὰν ᾖμαι πληροφορημένος ὡς ἄτομον, εἶμαι καὶ ὡς βουλευτής; Ἡ Βουλὴ ὡς σῶμα (καὶ ὡς σῶμα κυρίως κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν, καὶ κυρίως κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς παρούσης περιόδου) πρέπει νὰ βαδίσῃ σπουδαίως καὶ τὰ βήματά της νὰ στηρίζωνται ἐπὶ τοῦ νόμου καὶ ἐπὶ πληροφοριῶν σπουδαίων), ἡ Βουλὴ τί πληροφορίας ἔχει περὶ τῶν διατρεξάντων ἐν Ἠλείᾳ; δὲν θέλω νὰ κρύψω τὴν γνώμην μου περὶ τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας, διότι δὲν θέλω κανεὶς νὰ μὲ παρεξηγήσῃ· καλπονοθεύσεις ἐγένοντο ἐν Ἠλείᾳ καὶ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο· καλπονοθεύσεις ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων καὶ Βουπρασίων ἐκ μέρους τοῦ συνδυασμοῦ τῶν κυρίων Κρεστενιτῶν, καὶ δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς αὐτοὺς τοῦτο· καλπονόθευσις ἐν τῷ δήμῳ Ὠλένης ἐκ μέρους τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ κ. Αὐγερινοῦ, καὶ ἐπίσης δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς τὸν συνδυασμὸν τὴν καλπονόθευσιν· ἴσως ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῶν συνέβησαν ὅσα συνέβησαν· ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ὅμως εἶναι ἄκυρος.

§126ΤΙΝΕΣ. Εὖγε!

§127ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀλλὰ, κύριοι, ἕως οὗ φθάσῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ, ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος, ἡ ἐπαρχία δὲν θὰ ἀντιπροσωπεύεται; καὶ ἴσως μόνον ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας εἶναι ἄκυρος; Δὲν εἶναι καὶ ἄλλαι, καὶ τῶν ὁποίων οἱ ἀντιπρόσωποι ὑπάρχουν ἐνταῦθα, διότι ὁ νόμος οὕτω διέταξεν; Εἶμαι λοιπὸν ἀρκούντως πληροφορημένος ὡς ἄτομον περὶ τῶν διατρεξάντων ἐν Ἠλείᾳ, ἀλλὰ ὡς βουλευτὴς, σεῖς, ὡς βουλευταὶ, δὲν εἶσθε πληροφορημένοι, διότι ὁ νόμος σᾶς λέγει, τὰ ἐξαγόμενα κατὰ τὴν ἐκλογὴν, τὰ πειστήρια τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἀποστέλλονται ἐσφραγισμένα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως παραδοθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ πρὶν ἀνοίξετε τὰ ἔγγραφα ταῦτα, δὲν δύνασθε νὰ πράξητε τίποτε· ὀφείλομεν λοιπὸν, κύριοι, ν’ ἀνοίξωμεν τὰ ἔγγραφα, ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν, τόσον μόνον· καθόσον, ὅσον καὶ ἂν ἐπρόσεξα εἰς τὴν γενομένην συζήτησιν, δὲν μένει ἀμφισβήτησις ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν ἢ εἰς τὸ ἓν ἢ εἰς τὸ ἄλλο αὐτὴν τὴν στιγμήν. Μάλιστα πρὶν καταβῶ τὸ βῆμα σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ἠκούσατε ν’ ἀμφισβητηθῇ, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Ὠλένης καὶ ἡ ἀνακηρυκτικὴ προέβη εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν, ναὶ ἢ ὄχι; Ἡ λογικωτέρα γνώμη κατ’ ἐμὲ εἶναι νὰ διατάξῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀποσφραγισθῶσι τὰ ἔγγραφα τῆς Ἠλείας καὶ τὴν δευτέραν ὑποχρεωτικῶς νὰ ἐπανέλθωμεν ὅπως ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ποῖος πρέπει νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῇ Βουλῇ, ὁ συνδυασμὸς τοῦ κ. Αὐγερινοῦ ἢ ὁ συνδυασμὸς τῶν κ. Κρεστενιτῶν. Πρὶν ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς καμμίαν ἀπόφασιν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θελήσῃ νὰ πράξῃ τοῦτο, διαδηλῶ ἀπὸ τοῦδε ὅτι θέλω ἀρνηθῆ ψῆφον.

§128ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μίαν διασάφησιν θὰ σᾶς ζητήσω, κύριε Λομβάρδε· ποῖα ἔγγραφα θέλετε νὰ γείνουν γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν, προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅλα ἢ ἓν ἢ δύω;

§129ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ν’ ἀνοιχθῇ ὁ φάκελλος τῶν ἐγγράφων, νὰ λάβωμεν γνῶσιν ἂν ἐγένετο διαλογὴ ἐν τῷ δήμῳ Ὠλένης καὶ ἂν ἐγένετο ἀπαρίθμησις τῶν διαφόρων δήμων· τοῦτο δὲν θὰ τὸ πληροφορηθῶμεν ἀπὸ τὰ ἔντυπα, ὡς ἀνέφερον.

§130ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις περιορίζεται νὰ παρουσιασθῇ καὶ ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ πρακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ὠλένης καὶ τὸ πρακτικὸν τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν· αὐτὸ, νομίζω, ζητεῖτε;

§131ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εὑρίσκομαι ἐν Ἀθήναις καὶ τὴν διαλεκτικὴν μέθοδον τοῦ Σωκράτους τὴν φοβοῦμαι. (ἱλαρότης). Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ κανονισμός μας· δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν παρὰ ὑπὸ ὡρισμένους τινὰς τύπους· δὲν μᾶς ἐπιτρέπεται ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ τοῦ ποῖος θὰ μένῃ ἢ θὰ ἐξέλθῃ εἰμὴ ἀφοῦ μία ἐπιτροπὴ εἴτε τμῆμα παραλάβῃ τὰ ἔγγραφα τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκλογῶν καὶ μᾶς πληροφορήσῃ τὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων ἐξάγεται. Ἤθελον προβῆ εἰς τὴν πρότασιν νὰ ἐκλεχθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ δὲν τὸ κάμνω ἵνα μὴ περιπλέξω τὸ ζήτημα. Λέγω ὅτι πρέπει νὰ ἀνοιχθοῦν τὰ ἔγγραφα καὶ αὔριον νὰ ἔλθουν ὅσοι διστάζουν νὰ τὰ ἀναγνώσωσι, τὴν δευτέραν δὲ ν’ ἀποφασίσωμεν.

§132ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀναγκαῖον, κ. πρόεδρε, εἶναι νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ ἔγγραφα.

§133ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Διὰ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα πρέπει νὰ τυπωθοῦν καὶ νὰ διανεμηθοῦν· εἶναι δυνατὸν τοῦτο;

§134ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πολλοὶ ἠμπορεῖ νὰ ἠξεύρουν, ἄλλοι ὅμως δὲν ἠξεύρουν.

§135ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μίαν λέξιν θὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀναφυέντος. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Λομβάρδος ἐννοεῖ ὅτι προκειμένου περὶ ἀπαριθμήσεως, δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο νὰ κάμωμεν, παρὰ νὰ ἴδωμεν τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀπαριθμήσεως, διότι καὶ ὁ κ. Λομβάρδος θὰ συμφωνήσῃ μαζύ μου, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν ἡ ἀπαρίθμησις μὲ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, τὸ ὁποῖον κατόπιν θὰ ἐξετασθῇ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἴδωμεν σήμερον μόνον τοὺς ἀριθμούς· αὐτὸ βεβαίως θέλει ὁ κ. Λομβάρδος, ἤτοι ἐὰν τῷ ὄντι ὑπάρχῃ ἀπαρίθμησις καὶ κατ’ αὐτὴν ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐγὼ οὔτε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν οὔτε εἰς τὸν ἔπαρχον ἀφίνω τὴν ἐκτίμησιν τοῦ νομίμου· αὐτὸ εἶναι οὐσιῶδες, ἡ ἐπίσημος βεβαίωσις ὅτι ἐγένετο διαλογὴ καὶ ἐδόθησαν τόσαι ψῆφοι εἰς τὸν ἕνα καὶ τόσαι εἰς τὸν ἄλλον· περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ τὴν δευτέραν πρὸ πάσης ἄλλης πράξεως νὰ γείνῃ τοῦτο.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τί ἀποφασίζει; Εἶσθε σύμφωνοι, κύριοι βουλευταί;

§137ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ἐν ὥρᾳ 6 καὶ 20/60.