1871.02.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38

Τῆς 23 Φεβρουαρίου 1871.

(Τρίτη)

Ὥρα 2 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθέντων βουλευτῶν τῶν ἑξῆς·

Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρατηρήσεις εἰς τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγκρίνονται. Ἔχομεν μίαν ἀναφοράν, κύριοι, ἑνὸς τελωνοφύλακος, ὁ ὁποῖος νομίζω, ὅτι δικαιοῦται νὰ λάβῃ σύνταξιν, τὴν ὁποίαν ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ ὁ πατήρ του· νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν νὰ γνωμοδοτήσῃ.

§4ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν, κύριοι, ἀπηυθύνθη εἰς τὸ προεδρεῖον διὰ νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Βουλὴν μία ἀναφορὰ ἔντυπος, ἡ ὁποία εἶχεν ἤδη τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγω τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀργότερα ὅμως ἀντέγραψαν τὴν ἀναφορὰν καὶ τὴν διεβίβασαν εἰς τὸ προεδρεῖον, ζητοῦντες ν’ ἀναγνωσθῇ. Νομίζει ἡ Βουλή, ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη;

§6ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§7ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τίνος εἶναι;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδιάφορον· ἀναφορὰ τυπωθεῖσα καὶ διανεμηθεῖσα.

§9ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἡ τύπωσις δὲν βλάπτει τὴν ἀνάγνωσιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐνόμισα, κύριοι, ὅτι δὲν ἁρμόζει εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς ἀναφορὰ, ἀπευθυνθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τυπωθεῖσα καὶ διανεμηθεῖσα νὰ ἔρχηται μετὰ ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν. Ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι θέλει. Ἀφ’ οὗ ἐπρόκειτο ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ, ἔπρεπε νὰ περιμένουν τὴν γνώμην της, τώρα ἂς κάμῃ ὅ,τι θέλει ἡ Βουλή.

§11ΛΕΚΚΑΣ. Μοὶ δίδετε, κύριε πρόεδρε τὴν ἄδειαν νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς;

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρετε τίνος εἶναι ἡ ἀναφορὰ, διότι ἐγὼ δὲν ἀνέφερον.

§13ΛΕΚΚΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔφερον εἰς τὸ προεδρεῖον. Ἐὰν ἀγαπᾶτε νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§14ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§15ΛΕΚΚΑΣ. Ἰδοὺ, κύριοι, τὶ συμβαίνει. Ἄνθρωποι συνταξιοῦχοι, γέροντες ἀγωνισταὶ συνταξιοῦχοι, συνέταξαν μίαν ἀναφορὰν ἣν προηγουμένως ἔδωκαν εἰς τύπωσιν, ὄχι διὰ νὰ προλάβουν τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀπόφασίν σας, ἀλλὰ διὰ νὰ εὑρίσκηται εἰς διάφορα ἀντίτυπα καὶ ἅμα τὴν δώσουν εἰς τὸ Προεδρεῖον, νὰ γνωρίζητε οἱ πάντες τὸ περιεχόμενον αὐτῆς· παραπονοῦνται ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἡ ὡρισμένη σύνταξίς των, τὸ συμβόλαιον δηλαδὴ τὸ ὁποῖον ἐγένετο μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς ἐξουσίας· σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας αὐτὸ, διότι δὲν τὸ ἔκαμον πρὸς ἄλλον σκοπὸν, παρὰ διὰ νὰ ὑπάρχουν πολλὰ ἀντίτυπα καὶ νὰ γνωρίζητε ἀμέσως, ὡς προεῖπον, τὶ ζητοῦν διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς. Πρέπει λοιπὸν, κύριοι, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἵνα τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της καὶ φέρῃ τὴν κρίσιν της ἐνώπιον τοῦ ὅλου σώματος.

§16ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς.

§18ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Καὶ νὰ μᾶς τὴν στείλητε σήμερον, διότι αὔριον θὰ συνέλθωμεν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε;

§20ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐλάττωσις τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ ἡ ἐλάττωσις τῶν συντάξεων. Εἴπομεν νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν, εἰς αὐτὴν λοιπὸν πρέπει νὰ ὑπάγῃ καὶ αὐτή.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§22ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τὸ ἀφορῶν τοὺς τόκους τῶν κληροδοτημάτων Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δι’ αὔριον, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον μᾶς συνεστήθη ὡς κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§23ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§24ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ συνοδευθῇ καὶ μὲ πληροφορίας αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν καὶ εἰσέτι δὲν κατετέθησαν, καὶ ἐν τούτοις ἐζητήθησαν ἀπὸ τὰς 9 λήγοντος μηνός.

§25Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ (ὑπουργ. ἐκπαιδεύσεως). Ὁ κ. Βακαλόπουλος ὑπέμνησε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὅτι, ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ κατάλογος· ὅταν τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, θὰ ἔχῃ ὅλας τὰ πληροφορίας.

§26ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἐπρόκειτο νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ οἱ κατάλογοι δὲν παρουσιάσθησαν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι αὔριον εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ πρέπει νὰ ᾖναι κατατεθειμένοι καὶ οἱ κατάλογοι.

§27Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί κατάλογοι; εἷς κατάλογος εἶναι.

§28ΛΕΚΚΑΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν βουλὴν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, ὁ κ. Σαράβας, εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὴν βουλήν· διότι κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, ἔστω καὶ ἐσφαλμένην, ἔχω περισσοτέραν ὑπόληψιν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο παρὰ εἰς τὸ νέον, λοιπὸν καὶ ἐκεῖνο νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ πρέπει νὰ διανεμηθῇ ἐκ νέου εἰς τοὺς κ. βουλευτάς.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέμα τῆς συζητήσεως θὰ ᾖναι τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνο ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§30Α. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (ὑπουργὸς δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων καὶ ἀποχωρήσεων τῶν δικαστῶν, κ. Πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ περὶ προσόντων ζητεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ περὶ ἀποχωρήσεως.

§34ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπίσης.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι βουλευταί, κύριοι, μοὶ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν βουλὴν μία πρότασις περὶ συστάσεως ἕδρας ὀδοντοϊατρίας εἰς τὴν Ἀστυκλινικήν.

§36ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα.

§37ΛΕΚΚΑΣ. Πᾶνε εἰς τοὺς μπαρμπέριδες οἱ συμπολῖται μας, καὶ ἀντὶ νὰ τοὺς βγάλουν ἕνα, τοὺς βγάζουν ὀκτὼ ὀδόντας· διατί νὰ μὴ γείνῃ καὶ αὐτὸ τὸ ἔξοδον διὰ νὰ προλαμβάνηται ἐπιστημονικῶς καὶ ἡ ἀθλία αὕτη ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ μία ἄλλη ἀναφορὰ περὶ αἰτήσεως συνδρομῆς. Θὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§39ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§41ΔΑΓΡΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν τῶν πολιτῶν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θέλομεν ἐξακολουθήσει τὰ ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα ἔχομεν, καὶ εἰς ἄλλην ἡμέραν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν θὰ τεθῇ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις.

§43ΤΙΝΕΣ. Τὸ Σάββατον ἀναγινώσκεται αὐτή.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς βουλῆς.

§45ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τίνι τρόπῳ θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς; σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμόν;

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμποροῦμεν νὰ παραβιάσωμεν τὸν κανονισμόν;

§47ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Διότι τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ διαγράφει τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐκλέγονται αἱ ἐπιτροπαί.

§48ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἔκτακτον αὐτό.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζήτημα τίθεται πῶς θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς· νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ὅπως διαγράφει ὁ κανονισμός, καὶ τὰ ψηφοδέλτια θὰ ἐμπεριέχουν 14 τὸ καθ’ ἕν;

§50ΤΙΝΕΣ. Ἕκαστον θὰ ἐμπεριέχῃ 21.

§51ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν κανονισμὸν αὐτό.

§52Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, τώρα ὁμιλῶ ὡς βουλευτής. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἀφορᾷ κοινὰ συμφέροντα, δὲν ἀφορᾷ μειονοψηφίαν καὶ πλειονοψηφίαν, ἔγεινεν ἓν ψηφοδέλτιον κοινὸν ἀπὸ ὅλην τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα, ἀπὸ ὅλους ἐν γένει τοὺς ἀνθρώπους τοὺς δυναμένους καὶ ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός των καὶ ἐκ τῶν γνώσεων τὰς ὁποίας ἔχουσι νὰ συντελέσωσι περισσότερον καὶ νὰ ἐξετάσωσι τὸ ζήτημα αὐτὸ καλλίτερα· ἑπομένως δὲν ὑπάγεται εἰς τὰς κοινὰς διατυπώσεις αὕτη ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ πρέπει νὰ γείνῃ ἓν ψηφοδέλτιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐμπεριέχῃ ἀπὸ ὅλα τὰ χρώματα.

§53ΔΑΓΡΕΣ. Ποῖος τὴν ἔκαμε αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν, σεῖς καὶ ποῖος ἄλλος;

§54Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διάφοροι βουλευταί.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ. «Ἄρθρον 51. Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλέγονται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, σχετικῆς πλειονοψηφίας καὶ ψηφοδελτίων, ἕκαστον τῶν ὁποίων περιλαμβάνει τὰ ⅔ τῶν ἐκλεκτέων» Αὐτὸ εἶναι κατόπιν τῶν ἄρθρων περὶ ἐπιτροπῶν· τώρα νομίζει ἡ Βουλὴ, ὅτι εἶναι δι’ ὅλας τὰς ἐπιτροπάς; ἂς τὸ ἀποφασίσῃ.

§56ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι, ἔκτακτον ἐπιτροπὴν ἐκλέγομεν, καὶ ἑπομένως ἐννοεῖται, ὅτι ἐξερχόμεθα τοῦ κανονισμοῦ· τὸ ἀντικείμενον εἶναι τόσον σπουδαῖον, καὶ τόσον ἀκροσφαλὲς, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τὴν ὑπόληψιν ἑκάστου. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ καλλίτερα ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἐπιφορτίσῃ τὸ προεδρεῖον μὲ τοὺς προέδρους τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν τῆς Βουλῆς, καὶ μαζῇ μὲ ὅλους αὐτοὺς νὰ ἐκλέξῃ τὴν εἰκοσαμελῆ ἐπιτροπήν· καὶ νομίζω δὲν πρέπει ν’ ἀφήσῃ κανένα ἐκ τῶν πρώην ὑπουργῶν καὶ νομομαθῶν, ὡς ἐχόντων γνώσεις εἰδικὰς, διότι πολλάκις ἔλαβον ἀφορμὰς νὰ ἐξετάσωσιν ἐκ τοῦ πλησίον τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, διότι τὸ ἔργον εἶναι ἐθνικὸν, σπουδαιότατον.

§57ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα νὰ δικαιολογήσῃ τὴν παράβασιν τοῦ κανονισμοῦ τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ μίαν ἐπιτροπὴν μεγάλην ἴσην μὲ τὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι καὶ εἰς αὐτὴν καὶ εἰς τὴν ἄλλην 21 εἶναι τὰ μέλη. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν βλάπτονται τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, καὶ δὲν χάνει ἡ Βουλὴ, ἐὰν σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν ἐκλέξῃ τὴν ἐπιτροπήν· ἐγὼ ἀνθίσταμαι εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ κ. βουλευτοῦ Φθιώτιδος, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη ἡ ἰδέα τὴν ὁποίαν ἐξέφερε τοῦ νὰ ἐκλεχθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς παρὰ τοῦ προεδρείου καὶ τῶν διαφόρων προέδρων, καὶ ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ εἶμαι πρόεδρος μιᾶς ἐπιτροπῆς δὲν τὸ δέχομαι, ἀλλ’ οὐδὲ ἀναλαμβάνω τοιαύτην εὐθύνην, ὅτι ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ γείνῃ μὲ προπαρεσκευασμένα ψηφοδέλτια, καὶ ἐδὼ ἔχω διάφορον γνώμην. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πᾶς ὅστις, εἴτε ὡς ὑπουργὸς, εἴτε ὡς δικηγόρος, εἴτε ὡς ὑπάλληλος τοῦ δημοσίου ἢ τῆς ἑταιρίας διεχειρίσθη, εἴτε ἔλαβεν ὁποιονδήποτε μέρος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἢ ἐξέφερε γνώμην δὲν πρέπει νὰ λάβῃ μέρος εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν οὐδὲ νὰ δεχθῇ νὰ ψηφοφορηθῇ, διότι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησεν ἐπὶ πολὺν χρόνον τὸν τόπον φέρεται σπουδαίως ἤδη. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐκλέξῃ σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀνατεθῇ ἡ ἐργασία εἰς πρόσωπα ὁπωσδήποτε λαβόντα μέρος εἴτε ὡς ὑπουργοὶ, εἴτε ὡς ὑπάλληλοι καὶ δικηγόροι τῆς ἑταιρίας καὶ τοῦ δημοσίου· διότι βεβαίως ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ ἑταιρία ἀδικεῖται, νὰ τὴν δικαιώσῃ, ἐὰν δὲ τὸ δημόσιον, ἐπίσης.

§58ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἔχω διάφορον ἰδέαν τοῦ προλαλήσαντος, διότι ὑποθέτω ὅτι πάντες ἔχομεν ἴσην φιλοπατρίαν· ἑπομένως καὶ δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐκλέξῃ ὁποιουσδήποτε θέλει, δὲν πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις δι’ ἐκείνους, οἵτινες ὑπῆρχον καὶ ἔλαβον μέρος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§59ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐλευθέρα νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ, καὶ κανεὶς δὲν δύναται νὰ φέρῃ τὸ ἐλάχιστον πρόσκομμα. Κύριοι, διατὶ ἐζητήσαμεν νὰ ἐκλεχθῇ ἐπιτροπὴ ἐξ 21 μελῶν; Διότι θέλει ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἐργασθῇ; Ὄχι· ἐννοῶ πολὺ καλὰ νὰ γείνῃ ἀπὸ ὅλην τὴν Βουλὴν ἡ ἐργασία αὕτη· ἑπομένως τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐπετύχῃ ἡ ἐκλογή. Δὲν ἀδικῶ κανένα, ὅλοι ἔχομεν τὸν αὐτὸν πατριωτισμόν, ὅλοι φροντίζομεν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου, καθὼς καὶ τῆς ἑταιρίας· εἶπεν ὅμως ὁ προλαλήσας ὅτι οἱ χρηματίσαντες ὡς ὑπουργοὶ γνωρίζουσι τὴν ὑπόθεσιν καλλίτερα καὶ θὰ φωτίσωσι τὴν Βουλήν. Κύριοι, πρέπει νὰ καταλάβωμεν τὸ ἑξῆς: ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ Λαυρείου εἶναι ἐθνικώτατον. Λοιπόν, νομίζω ὅτι δυνάμεθα δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν καλλίτερον ἀποτέλεσμα. Δὲν θέλετε νὰ γείνῃ τοῦτο; ἐκλέξατε τὴν ἐπιτροπὴν ἀπὸ ὅλην τὴν Βουλὴν σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμόν, καὶ τότε τὸ ἔκτακτον ἐννοεῖται δὲν ὑφίσταται.

§60ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα αὐτό, δὲν ὀφείλομεν νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸν κανονισμόν· ὅ,τι δὲν δέχομαι εἶναι ὁ ἀποκλεισμός· δὲν πρέπει νὰ γείνῃ καμμία διάκρισις, ὅλοι εἴμεθα ἴσοι, ὅλοι ἐμφορούμεθα ἀπὸ τὴν αὐτὴν ἰδέαν, ἑπομένως δὲν δυνάμεθα, ν’ ἀποκλείσωμεν οὐδένα ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν· τὸ σύστημα τοῦ κ. Δαγρὲ εἶναι λίαν δημοκρατικόν· ἀλλοῦ ἐζήτησαν νὰ ἀποκλείσουν τινάς, διότι τοὺς ἐθεώρησαν κακῆς καταστάσεως· τοιοῦτον λόγον δὲν ἔχομεν κατ’ οὐδενός, οὔτε καμμία ἀμφιβολία ὑπάρχει διὰ κανένα· ἑπομένως ἐκτὸς ἡμῶν οἱ ὁποῖοι ἐξεφράσαμεν τὴν γνώμην μας, ἡ Βουλὴ θέλει ἐκλέξει ἐλευθέρως ὅποιον θέλει, ἀποκλεισμὸς δὲν ἐπιτρέπεται.

§61ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι βουλευταί, νὰ μοὶ ὁρίσητε ποῖον ὁρισμὸν δίδετε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν; Νομίζω, ὅτι τὴν ἐκλέγετε νὰ ἐξετάσῃ τὰ διάφορα ἔγγραφα τὰ διαμειφθέντα μεταξὺ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρίας Ῥοῦ καὶ Σας, προσέτι θέλει ἐξετάσει καὶ τὸ νομοσχέδιον ἀπαθῶς βεβαίως καὶ ἀμερολήπτως καὶ θέλει σᾶς ὑποβάλει τὰς σκέψεις τῶν ἐργασιῶν της· ὁ ἀξιότιμος κ. πρωθυπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μιμηθῶμεν τὸ παράδειγμα τοῦ Γαμβέττα καὶ ν’ ἀποκλείσωμέν τινας τοῦ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, διότι αὐτὸ εἶναι δημοκρατικόν, αὐθαίρετον· ἀλλά, κύριοι, σκεφθῆτε ἂν πρέπῃ νὰ ἐκλέξωμεν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἠμποροῦν παρὰ νὰ ἐπηρεάζωνται ἀπὸ τὰς ἀνθρωπίνους ἀδυναμίας καὶ νὰ ἐμμένωσιν εἰς τὴν ἰδέαν, ἣν ἐξέφρασαν ἐργασθέντες ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Δὲν ἠξεύρετε, κύριοι, καὶ ὡς δικηγόρος, ὅταν δώσῃ τις συμβουλὴν ἐπί τινος ὑποθέσεως δὲν δέχεται τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ ἀντιθέτου πρὸς ὃν ἔδωκε τὴν γνώμην; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅσοι ὑπῆρξαν ὑπουργοί, δικηγόροι, σύμβουλοι ἢ ὑπάλληλοι ἢ ὁπωσδήποτε ἔλαβον μέρος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐξέφρασαν γνώμην αὐτοὶ ἀφ’ ἑαυτῶν ὀφείλουν ν’ ἀποκλείωνται χάριν τῆς φιλοτιμίας των· διότι ἡ ἀποστολὴ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἀφορᾷ σπουδαῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁ προλαλήσας ὠνόμασε μάλιστα ἐθνικώτατον· δὲν ἔπρεπε λοιπὸν αὐτὴν τὴν πρότασιν τὴν ἀφορῶσαν τοιοῦτον ἐθνικώτατον ζήτημα νὰ ἀποκαλέσητε δημοκρατικήν. Ἐγώ, κύριοι, ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου καὶ ζητῶ νὰ ψηφηφορηθῇ· ὅσοι ἐξέφερον γνώμην δὲν πρέπει νὰ λάβωσι μέρος, διότι αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν μὲ ψυχρὸν αἷμα, μὲ ἀπάθειαν καὶ χωρὶς νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρίας, ἀλλὰ ν’ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην εἰς ὅντινα ἔχει τὸ δίκαιον.

§62ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ οὐδένα λόγον δὲν δυνάμεθα, κύριοι, νὰ δεχθῶμεν προγραφὴν ἄνευ κατηγορίας, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποκλείσωμεν πρόσωπα, ἐκτὸς ἐὰν ἔλθῃ ὡρισμένη κατηγορία· ἐγὼ δὲν γνωρίζω κανένα, ὅστις ν’ ἀντιστρατεύηται εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, καὶ ἂν ᾖναι κανείς, ὅστις νὰ φροντίζῃ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ἑταιρίας παρακαλῶ νὰ ᾖναι μέλος, διότι ἐκ τῆς ἐξετάσεως καὶ τῆς συζητήσεως προκύπτει ἡ ἀλήθεια, διότι θέλομεν τὸν ἀκούσει μ’ ὅλην τὴν προσοχήν, διότι εἰς κανένα δὲν ἠμπορῶ νὰ διαμφισβητήσω τὸν πατριωτισμόν, ἐκτὸς ἐὰν ἔλθῃ ἡ ἐναντία ἀπόδειξις. Πῶς ἠμποροῦμεν λοιπὸν νὰ εἴπωμεν, ὅσοι ὑπῆρξαν ὑπουργοὶ κτλ. νὰ μὴ λάβωσι μέρος; Αὐτοὶ πρέπει νὰ ᾖναι, διότι θὰ φωτίσωσι καὶ τ’ ἄλλα μέλη, καὶ ἂν ἔχῃ καὶ κανεὶς ἐναντίαν ἰδέαν, θὰ γείνῃ συζήτησις καὶ θὰ προέλθῃ ἡ ἀλήθεια. Ἀπορῶ πῶς ὁ φίλος μου κ. Δαγρὲς ἐπλανήθη τὴν φορὰν αὐτὴν, καὶ λυποῦμαι πολὺ, διότι εἶναι γνωστὸτατα τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ ἀποκλείσωμεν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ· φρονῶ τῳόντι ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ καλλίτερα ὁ σκοπὸς, ἐὰν ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὁ πρόεδρος νὰ ἐκλέξῃ αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν, διότι δὲν θ’ ἀφήσῃ κανὲν μέλος καὶ καμμίαν ἀπόχρωσιν ἀπ’ αὐτήν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπεφάσισε χθὲς ἡ Βουλὴ διὰ ψηφοδελτίων, διὰ νὰ τελειώσουν αἱ συζητήσεις, ἂς προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν χωρὶς νὰ ἀποκλείσωμεν οὐδένα, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπιμένει ὁ κύριος Δαγρές;

§64ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κύριος Δαγρὲς ἀνέφερεν ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ νὰ ἐξαιρεθοῦν, καὶ ἐγὼ ἐχρημάτισα ὑπουργὸς, ἑπομένως ἐνόησα τοὺς ὑπουργοὺς τοὺς μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν· διότι, τὸ ἐπαναλαμβάνω, οἱ ὑπουργοὶ οἱ μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν ἔλαβον ἀφορμὰς νὰ γνωρίσωσιν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὴν ὑπόθεσιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένει ὁ κύριος Δαγρὲς εἰς τὴν πρότασίν του;

§66ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπιμένω.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζει ἄλλος τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Δαγρέ;

§68ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ προβῶμεν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, καὶ θὰ περιέχῃ ἕκαστον ψηφοδέλτιον 14 ὀνόματα.

§70ΤΙΝΕΣ. Ὄχι· εἶναι ἔκτακτος ἐπιτροπή.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν θεωρεῖτε ἔκτακτον, ὥστε νὰ ἐκλεχθῇ μὲ ἓν ψηφοδέλτιον;

§72ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, ὥστε πρέπει νὰ προκαλέσητε ἀπόφασιν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς πρῶτον ὁμιλεῖ περὶ ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκλέγονται δι’ ἑκάστην σύνοδον, καὶ αὐταὶ γίνονται ἀντιπροσωπευομένης καὶ τῆς μειονοψηφίας. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τοιαύτης ἐπιτροπῆς, δὲν θὰ ἦτο ζήτημα· ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι ἔκτακτος, πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§74ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ ἀρχὴ αὕτη εἶναι καθιερωμένη ἀπὸ πέρυσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν ἐστείλαμεν εἰς Κόρινθον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ᾖναι καλὸν νὰ ἐπιφέρητε ἐκεῖνο ὡς παράδειγμα. Ἐγὼ τότε ἤμην ἐναντίος.

§76ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§77ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε· ὅταν ἔγεινε λόγος περὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἴσια ἴσια ἡμεῖς ἠθελήσαμεν τὸν ἐναντίον, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ψηφοδέλτιον, τὸ ὁποῖον εἴπομεν νὰ κάμωμεν, εἴπομεν πρὸ πάντων ἡ μειονοψηφία νὰ ἔχῃ περισσότερα μέλη· διότι, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον εἶναι συντεταγμένον ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν, ἡ πλειοψηφία ἀντιπροσωπεύεται διὰ τῆς κυβερνήσεως. Πρέπει μάλιστα εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἡ μειοψηφία νὰ ᾖναι πλειοψηφία, οὕτως εἰπεῖν.

§78ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κ. Πρόεδρε, πᾶν ὅ,τι δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸν κανονισμὸν, εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς. Ὁ κανονισμὸς εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος διέπει, καὶ ἀπέναντι αὐτοῦ πᾶν ἄλλο σιωπᾷ· ὅταν ὅμως δὲν προβλέπῃ τι ὁ κανονισμὸς, τότε ἀποφασίζει ἡ βουλὴ οἱονδήποτε θέλει.

§79ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι, καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι διὰ τὸ τακτικώτερον ἔπρεπεν ὁ πρόεδρος τῆς βουλῆς μὲ τοὺς προέδρους τῶν ἐπιτροπῶν νὰ ἐκλέξῃ τὰ κατάλληλα πρόσωπα, ἀλλὰ καὶ τὸ συνταχθὲν ψηφοδέλτιον, εἶναι τακτικώτατον, συνετάχθη ὑπὸ τὸ πνεῦμα, τοῦ νὰ μὴ μείνῃ οὐδεμία μερὶς μὴ λαμβάνουσα μέρος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βλέπω ἐλλιπὲς εἶναι, ὅτι, ἐνῷ ἔχομεν εὐτυχῶς μεταξὺ ἡμῶν καὶ συναδέλφους ἰατροὺς, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ γείτονες, οὕτως εἰπεῖν, αὐτοῦ τοῦ πράγματος δὲν συμπεριελήφθησαν ἐν αὐτῷ.

§80ΔΑΓΡΕΣ. Ἀναγνώσατέ το!

§81ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, εἶναι μυστικὴ ἡ ψηφοφορία.

§82ΛΕΚΚΑΣ. Ἔχετε δίκαιον. Λοιπὸν νὰ τεθῇ εἰς τὸ ψηφοδέλτιον ἢ οὐδεὶς τῶν πρῴην ὑπουργῶν ἢ ἅπαντες νὰ λάβωσι μέρος.

§83ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ βουλὴ δύναται ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι ἂν θέλῃ, διότι ὁ κανονισμὸς δὲν προβλέπει.

§84ΛΕΚΚΑΣ. Ἐὰν δὲν θέλητε, ἂς κάμῃ ἕκαστος ὅ,τι θέλει.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, κάμετε τὰ ψηφοδέλτιά σας. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας ὑπὸ τοὺς ψηφολέκτας Σ. Νοταρᾶν, ἀντιπρόεδρον, καὶ Λέκκαν. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐξ 21 μελῶν ἐπιτροπῆς διὰ τὸ Λαυριακὸν νομοσχέδιον.

Μετὰ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς μὴ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς βουλῆς διελύθη ἡ συνεδρίασις, ἐπιφυλαχθείσης τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς διὰ τὴν αὔριον. Ὥρα 4½ μ. μ.