1871.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24

Τῆς 29 Ἰανουαρίου 1871.

(Παρασκευή)

(Ὥρα 1½ Μ. Μ.)

Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος καὶ εὑρίσκονται παρόντες οἱ ἑξῆς βουλευταί.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σῶμα εἶναι πλῆρες, κύριοι· νὰ ἀνοίξουν τὰ θεωρεῖα (ἀνοίγονται τὰ θεωρεῖα καὶ πληροῦνται ἀκροατῶν.) (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά.)

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὰ πρακτικά).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρατήρησις, κύριοι, εἰς τὰ πρακτικά;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς παρατηρήσω, κύριοι, τί ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Ἐδῶ λέγει προσαρτᾶται τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν φυτειῶν, καθὼς συνηρμολογήθη καὶ ἐψηφίσθη, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀντιγεγραμμένον· τὰ πρακτικὰ δὲ ὀφείλουν νὰ ἦναι πλήρη. Εἰδοποιῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ ἀντιγραφῇ· καὶ αὔριον, ἂν θέλητε, ἀναγινώσκομεν πάλιν αὐτό.

§6ΤΙΝΕΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀναγνωσθῇ αὔριον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δυοβουνιώτης, κύριοι, βουλευτὴς Φθιώτιδος, ζητεῖ ὀλίγων ἡμερῶν ἄδειαν, καὶ μετὰ δέκα ἡμέρας, λέγει, θὰ ἐπιστρέψῃ.

§8ΤΙΝΕΣ. Νὰ δοθῇ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χήρα τοῦ Ὀρλάνδου ζητεῖ νὰ ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτήν· νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Εἰσερχόμεθα, κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Οἱ κύριοι, οἵτινες ἀνέβαλον νὰ φέρωσι τὴν διόρθωσιν τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ δευτέρου ἄρθρου, παρακαλοῦνται νὰ τὴν φέρωσι, διότι θὰ ἀντιγραφῇ· διετάχθησαν νὰ διορθώσωσι τὸ λεκτικόν.

§10ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 3, (ἀναγινώσκει). Ἄρθρ. 3. Ἡ ὑπὸ ληστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἀπαγωγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ἐὰν ὁ ἀπαχθεὶς ἀπολυθῇ διὰ λύτρων.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 3. Ἡ ὑπὸ ληστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἁρπαγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον. Εἰς δεσμὰ διὰ βίου καταδικάζονται λῃσταὶ ἀπολύσαντες ἑκουσίως ἄνευ λύτρων τὸν ἁρπαγέντα.»

§12ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Φοβοῦμαι, κύριοι, μήπως, διὰ τῆς προσθήκης αὐτῆς, ἐὰν τὴν παραδεχθῶμεν, χειροτερεύσωμεν τὴν θέσιν τοῦ συλληφθέντος, διότι πολλάκις οἱ συλληφθέντες ἀπολύονται τῇ συμπράξει ἢ τῇ συνεργείᾳ καὶ λῃστῶν, ἢ πολλάκις ἀπολύονται, διότι τέλος πάντων οἱ λῃσταὶ νομίζουν, ὅτι κάτι θέλουν ὠφεληθῆ. Ὀφείλομεν λοιπὸν νὰ προσέξωμεν μήπως, τιμωροῦντες τοὺς ἄνευ λύτρων ἀπολύοντας, ἀποκαταστήσωμεν χειροτέρους τοὺς ληστάς. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς εἴπομεν ὁ ἀπελευθερώσας τότε μόνον τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ὅταν δώσῃ λύτρα ὁ συλληφθείς· ὅταν ἀπολυθῇ χωρὶς νὰ δώσῃ λύτρα, τότε νὰ μὴ τιμωρῶνται οἱ συλλαβόντες λησταὶ μὲ τὴν ἰδίαν ποινήν. Αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ τοῦ συλληφθέντος μόνον· ἐὰν νομίζῃ ἡ ἐπιτροπή, ὅτι ἡ πρότασίς της δύναται νὰ βλάψῃ τοὺς συλληφθέντας, τότε δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ παραδεχθῶ· ὀφείλομεν νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ βλαφθῇ πρὸ πάντων ὁ συλληφθείς. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει οὕτως· «Ἄρθρον 3. Ἡ ὑπὸ λῃστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἀπαγωγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ἐὰν ὁ κπαχθεὶς ἀπολυθῇ διὰ λύτρων.» Τῆς ἐπιτροπῆς· «Ἄρθρον 3. Ἡ ὑπὸ λῃστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἁρπαγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον. Εἰς δεσμὰ διὰ βίου καταδικάζονται λῃσταί, ἀπολύσαντες ἑκουσίως ἄνευ λύτρων τὸν ἁρπαγέντα.» Πρέπει νὰ προσέξωμεν, μήπως αὐτὴ ἡ ποινή, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἀπέλυσαν ἄνευ λύτρων, βλάψῃ τὸν συλληφθέντα. Ἐὰν νομίζῃ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὑμεῖς ὅτι δὲν βλάπτει, ἐγὼ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§13ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὅπως ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν χρησιμότητα τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ κρίνῃ ἑπομένως, ἂν ᾖναι καταλληλοτέρα ἀπὸ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου, ἀνάγκη πᾶσα, (καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, διότι ἐὰν ἐγένετο τοῦτο τὴν προλαβοῦσαν ἡμέραν, ὅτε ἐσυζητεῖτο τὸ δεύτερον ἄρθρον, ἀναντιῤῥήτως οὔτε τόσον πολὺν καιρὸν ἠθέλαμεν καταδαπανήσει, οὔτε ἠθέλαμεν φθάσει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμεν.—Ἀνάγκη πᾶσα λέγω, κύριοι, νὰ ἐννοήσῃ προηγουμένως τί λέγει τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τί λέγει ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, διότι τότε δυνάμεθα ἐν γνώσει νὰ εἴπωμεν, ἐὰν ἡ τροπολογία ᾖναι προτιμοτέρα τοῦ ἄρθρου. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι μὲ ὅλας τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, στοιχηματίζω, ὅτι δὲν ἐννοήθη ἀκριβῶς ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ὑπῆρχε μεταξὺ ἐκείνου καὶ τῆς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον. Κατὰ τὸν νόμον ἡ ἁρπαγὴ, ἢ, ὅπως τὴν ὀνομάζει τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἀπαγωγὴ, τιμωρεῖται μὲ δεσμὰ πρόσκαιρα ἢ ἰσόβια· ὁ καθεστὼς ποινικὸς νόμος, διὰ νὰ ἐπιβάλῃ αὐτὴν τὴν ποινήν, εἶχε περίστασιν ὑπ’ ὄψιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν, τίποτε κοινὸν μὲ τὴν ὑπὸ λῃστῶν αἰχμαλωσίαν. Εὐλόγως λοιπὸν ἐθεωρήθη οὐχὶ ὅσον ἔδει αὐστηρὰ, ἡ προβλέπουσα καὶ τιμωροῦσα τὴν ἀπαγωγὴν διάταξις, καὶ ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐπιταθῇ ἡ ἐπιβαλλομένη ποινή. Τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς κυβερνήσεως, ἐπιβάλλει εἰς τὴν ἀπαγωγὴν τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, πολὺ δικαίως, πολὺ εὐλόγως· ἀλλὰ τὴν συνδέει μὲ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ἁρπαγή· τουτέστι, λέγει, οἱ λῃσταὶ ὁπόταν ἀπαγάγωσιν ἢ, κατὰ τὴν κυριολεκτικὴν ἔκφρασιν τοῦ νόμου, ὁπόταν ἁρπάσωσί τινα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ λάβωσι λύτρα διὰ νὰ τὸν ἀπολύσωσι, τιμωροῦνται μὲ θάνατον, ἐὰν κατορθώσωσι τὸν σκοπὸν τοῦτον, λάβωσι δηλ. τὰ λύτρα παρὰ τοῦ ἁρπαγέντος. Ἀντὶ ἡ ὑπὸ τοῦ ποιν. Ν. προβλεπομένη ποινὴ νὰ γείνῃ αὐστηροτέρα διὰ νὰ τιμωρηθῇ βαρύτερα τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ κύριος σκοπὸς τῶν λῃστῶν, τοῦτο δὲν γίνεται εἰμὴ ὁπόταν οἱ λῃσταὶ κατορθώσωσι τὸν σκοπόν των. Οὕτω τὸ νομοσχέδιον παριστᾷ ἓν κρᾶμα ἀδικαιολογήτου αὐστηρότητος καὶ ἀνεξηγήτου ἐπιεικείας! Ὅλοι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθησαν χθὲς πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δείξωμεν οὐδεμίαν συμπάθειαν, ὅταν πρόκηται περὶ λῃστῶν, δὲν λαμβάνονται ἐδῶ ὑπ’ ὄψιν· προκειμένου περὶ τῆς τιμωρίας τῆς ὑπὸ λῃστῶν αἰχμαλωσίας, λέγουν, ὅτι ἡ αἰχμαλωσία τότε πρέπει νὰ τιμωρῆται μὲ θάνατον, ὅταν κατορθώσῃ τὸν σκοπόν της· ὅταν δὲ δὲν κατορθώσῃ τὸν σκοπόν της, εἴτε διότι ὁ αἰχμάλωτος ἔφυγεν, εἴτε διότι ἠλευθερώθη τῇ συνδρομῇ τῆς ἀρχῆς, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εὑρίσκουσιν αὐστηρὰν τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, ἐνῷ πρέπει νὰ ᾖναι ἀδιάφορον, ἐὰν κατωρθώθη ὁ σκοπὸς, διότι τὸ ἔγκλημα εἶναι τετελεσμένον διὰ τῆς ἁρπαγῆς καὶ συμφώνως πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ ποινικοῦ νόμου, καθ’ ἃς ἀρκεῖ ὁ λῃστὴς νὰ συλλάβῃ αἰχμάλωτον, τουτέστι νὰ μεταχειρισθῇ βίαν κατὰ προσώπου διὰ νὰ λάβῃ τὴν περιουσίαν του, διὰ νὰ θεωρῆται τὸ ἔγκλημα τῆς ληστείας τετελεσμένον.

§14ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§15ΣΑΡΑΒΑΣ. Λοιπὸν κατὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου ἐπιβάλλεται διὰ πᾶσαν αἰχμαλωσίαν γενομένην ὑπὸ τῶν λῃστῶν· ὤφειλεν ὅμως ἐξ ἀνάγκης νὰ λάβῃ, καὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔκαμεν καὶ ὁ ἀξιότιμος πρωθυπουργὸς, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον εἴς τινα περίστασιν οἱ λῃσταὶ, εἴτε μεταμεληθέντες, εἴτε δι’ ἄλλον οἱονδήποτε λόγον, νὰ ἀπολύσωσι τὸν αἰχμάλωτον· ἔπρεπε νὰ ἀνοίξωμεν ἑπομένως χάριν τοῦ συμφέροντος τοῦ ἁρπαγέντος μίαν θύραν εἰς τὴν μεταμέλειαν, καὶ ἐπροσθέσαμεν ἄλλο ἐδάφιον, καθ’ ὃ ἐλαττοῦται ἡ ποινή. Τοιουτοτρόπως κατὰ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐν ᾧ ἐπιτυγχάνεται καὶ ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἐπίτασις τῶν εἰς τοὺς λῃστὰς ἐπιβλητέων ποινῶν, δὲν ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπελπισία εἰς τοὺς λῃστὰς, ὅτι εἴτε λάβωσι τὰ λύτρα, εἴτε φονεύσωσι τὸν αἰχμάλωτον, εἴτε ἀπολύσωσιν αὐτὸν, ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου ἐπίκειται.

§16ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, βεβαίως δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀκολουθήσω τὴν συζήτησιν εἰς τὸν τόπον τὸν ὁποῖον τὴν ἔθεσαν, διότι δὲν ἔχω σκοπὸν ν’ ἀμφισβητήσω καὶ τὰς νομικὰς γνώσεις καὶ τὴν ἔξοχον διανοητικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσι πολλὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ ἄρθρον περὶ οὗ πρόκειται εἶναι ἄρθρον τοῦ νόμου τοῦ 1867, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ παρεδέχθη· ἡμεῖς παρεδέχθημεν τὸ ἴδιον ἄρθρον, καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι ὠφείλαμεν νὰ ἐπιτείνωμεν τὴν ποινὴν κατὰ τῶν λῃστῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπολύουν τοὺς συλλαμβανομένους διὰ λύτρων, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀφήσωμεν ἐν ἰσχύϊ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ ποινικοῦ κατὰ τῶν ἄλλων καὶ διατί; διότι αὐτὸ συντείνει πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ συλληφθέντος. Αὐτὸς, κύριοι, εἶναι ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπανελάβομεν τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ 1867. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ἤδη, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις τὴν αὐτὴν ποινὴν, δὲν ἔχομεν δυσκολίαν νὰ τὸ παραδεχθῶμεν, διότι καμμίαν συμπάθειαν δὲν τρέφομεν πρὸς τοὺς λῃστάς. Ἐπιθυμοῦμεν ὁ νόμος νὰ ᾖναι αὐστηρότατος, νὰ μὴ χειροτερεύσωμεν ὅμως τὴν θέσιν τοῦ συλληφθέντος· ἕνεκα τούτου ἐμετριάσαμεν τὴν ποινήν.

§17ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ ἐξαίρεσις ὑπάρχει εἰς τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§18ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Χαίρω, κύριε πρόεδρε, διότι ὁ κ. Σαράβας εἶναι σύμφωνος μ’ ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα χθὲς μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι εἴμεθα αὐστηροὶ, καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι πρόθυμος νὰ παραδεχθῶ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἂς ᾖναι δὲ βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὰ νομοσχέδια δὲν τὰ φέρει νὰ τὰ κάμῃ ὑπουργικὰ ζητήματα, δὲν ἔχει καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὴν παραδεχθῇ· ὥστε εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία τῳόντι εἶναι πλέον καλὴ καὶ πλέον κατάλληλος.

§19ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁσάκις ἐπιτυγχάνῃ ἡ πρᾶξις, τιμωρεῖται αὐστηρότερα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ τις Τώρα ἡ αἰχμαλωσία ἐπιτυγχάνει πότε; ὅταν ἐκπληροῦται ὁ σκοπὸς τοῦ λῃστοῦ. Ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι ἡ αἰχμαλωσία, εἶναι τὰ λύτρα· δικαίως, λέγω, καὶ νομίμως ὅταν πληρώνωνται λύτρα, πρέπει νὰ ἐπιβάλληται μεγαλειτέρα ποινὴ, διότι ἡ πρᾶξις εἶναι τελεία καὶ πλήρης. Διὰ τοῦτο λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡ ποινὴ τῆς αἰχμαλωσίας, ὅταν πληρώνωνται λύτρα, πρέπει νὰ ᾖναι μεγαλειτέρα τῆς ποινῆς, ὅταν δὲν πληρόνωνται λύτρα, διότι τὸ κακὸν εἶναι μεγαλείτερον, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ λόγοι ἄλλοι τοὺς ὁποίους ὑπέδειξεν ὁ κύριος πρωθυπουργός. Αὐτοὶ δύνανται νὰ πληρώσωσι χρήματα καὶ ἐν τούτοις νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν καταθέσει, ὅτι δὲν ἐλάβατε λύτρα καὶ νὰ πεισθῶσιν οἱ λῃσταὶ νὰ ἀπολύσωσι τὸν αἰχμάλωτον, ἐνῷ ἄλλως δὲν θὰ τὸν ἀπολύσουν, διότι δὲν ἔχουν κανὲν συμφέρον, διότι ὁ θάνατος ἤδη ἐπῆλθεν ὡς ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας αὐτῆς. Κύριοι, παρατηρῶ, ὅτι ἡ αὐστηρότης τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι πολλὰ μεγάλη εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, διότι δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου, ὅστις εἶναι νὰ εὐκολυνθῇ ὅσον εἶναι δυνατὸν ὀλίγον ὁ δυστυχὴς αἰχμάλωτος. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη μόνον ὑπὲρ τῆς τάξεως, νομίζει ὅτι ὁ αἰχμάλωτος δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὑποθέτει μόνον τὴν κοινωνίαν προσβαλλομένην, ἀδιαφορεῖ τίς προσεβλήθη, πρὸς τὴν κοινωνίαν εἶναι ἡ προσβολὴ, τὰ λύτρα δὲν προσθέτουσι τίποτε· οὕτω κρίνει ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἔχει δίκαιον. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι προηγουμένως προσβάλλεται ὁ ἄνθρωπος, καὶ αὐτὸν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν πρὸ πάντων, ἀφ’ ἑτέρου ἐγὼ νομίζω, ὅτι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1867, καὶ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνεται ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, λαμβάνεται πρόνοια καὶ ὑπὲρ τῆς κοινωνίας καὶ ὑπὲρ τοῦ πολίτου· διότι, λέγω, εἰσάγει περιστάσεις ὅταν ὁ λῃστὴς ἀφίνῃ τὸν αἰχμάλωτον. Τί λέγει ἡ ἐπιτροπή; ὅταν ἀπολυθῇ ἑκουσίως ἄνευ λύτρων, τότε ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ «δεσμὰ διὰ βίου». Ἀλλὰ τὸ ἑκουσίως αὐτὸ ποῖος θὰ τὸ ἀποδείξῃ; Ἡ συμμορία Α συλλαμβάνει πολίτην Β καὶ τὸν ἀφίνει ἑκουσίως, πῶς θὰ ἀποδειχθῇ αὐτὸ τὸ ἑκουσίως; Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ λῃστὴς ἑκουσίως, ἄνευ λύτρων ἀπέλυσε τὸν αἰχμάλωτον, διότι ἡ διοίκησις εἶναι πάντοτε πολέμιος μὲ τὴν ληστείαν. Τί θὰ συμβῇ λοιπόν; ὁ λῃστὴς δὲν θὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ, διότι ἠξεύρει ὅτι εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποδείξῃ αὐτὸ, ὅτι ἑκουσίως τὸ ἔκαμεν, διὰ τοῦτο λέγομεν, ὅτι πρέπει νὰ φανῶμεν ἐπιεικέστεροι καὶ φιλανθρωπότεροι πρὸς τὸ δυστυχὲς ἐκεῖνο πλᾶσμα τὸ ὁποῖον ἔπεσεν εἰς χεῖράς των. Κύριοι· ἐὰν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀπεδεικνύετο εὐκόλως αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐφαντάσθη ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι δύναται νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἑκουσία ἀπόλυσις, ἐγὼ θὰ ἐπρότεινα τὴν πλήρη ἀτιμωρησίαν τοῦ λῃστοῦ. Ἐγὼ ὁ ὁποῖος φαίνομαι τόσον αὐστηρὸς τοῦ λῃστοῦ ἐχθρὸς, βλέπετε πόσον ἐπιεικὴς εἶμαι· καὶ διατί; διότι ἐγὼ τὸ κύριον ἀντικείμενον τὸ προσβαλλόμενον δὲν θεωρῶ τὴν κοινωνίαν τόσον, ὅσον τὸ δυστυχὲς ὂν, τὸ πρόσωπον τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος πίπτει εἰς χεῖρας αὐτῶν, καὶ μολονότι βδελύττομαι τὴν ληστείαν, οὐχ ἧττον δὲ θέλω νὰ φανῶ ἐπιεικὴς καὶ δώσω ἄφεσιν, μόνον διὰ νὰ σώσω ἕνα ἄνθρωπον. Ἐὰν ὑποθέτῃ λοιπὸν ἡ Βουλὴ, ὅτι δύναται τὸ ἑκούσιον νὰ ἀποδειχθῇ, καὶ ὅτι δύνανται οἱ λῃσταὶ νὰ πεισθῶσιν, ὅτι δύνανται νὰ κάμωσι χρῆσιν αὐτοῦ, ἐγὼ λέγω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπολύωνται πάσης ποινῆς. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 67 εἶναι ὀρθῶς καὶ ἐπιστημονικῶς συντεταγμένος καὶ σκοπίμως· διότι τότε μόνον εἶναι πλήρης ἡ πρᾶξις, ὅταν ὁ σκοπὸς ἐπιτυγχάνῃ, καὶ ὁ σκοπὸς ἐδῶ εἶναι ἡ ἀπόλαυσις τῶν λύτρων· ἐπιτυχόντος δὲ τοῦ σκοποῦ καὶ τελείας οὔσης τῆς πράξεως, δίκαιον εἶναι νὰ ἐπέλθῃ ἡ τελεία ποινὴ, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἐσχάτη, ἥτις δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβάλληται, ὅταν λύτρα δὲν εἰσεπράχθησαν. Ἡ αἰχμαλωσία μετὰ λύτρων εἶναι μεῖζον ἔγκλημα τῆς αἰχμαλωσίας ἄνευ λύτρων, καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲν λογικώτερον παρὰ τὸ μεῖζον ἔγκλημα νὰ τιμωρηθῇ μὲ μείζονα ποινήν.

§20ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Χθὲς μᾶς εἴπετε, ὅτι λῃσταὶ οὐδέποτε ἀπολύουν ἄνευ λύτρων.... (θόρυβος).

§21ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς θεωρίας τῆς ἰδικῆς σας, διότι τὴν αὐτὴν ποινὴν ἐπιβάλλετε, καὶ ὅταν ἀπολυθῇ ὁ αἰχμάλωτος ἄνευ λύτρων, καὶ ὅταν μετὰ λύτρων. Ἐγὼ, κύριοι, προβαίνω καὶ μέχρι χάριτος εἰς αὐτούς· πῶς νομίζετε; ἀδιάφορον πρᾶγμα εἶναι ὁ ἄνθρωπος; Ἐγὼ τοὐλάχιστον θέλω νὰ διακρίνω τὴν τύχην τοῦ λῃστοῦ ἀπὸ τὸ θῦμα.

§22ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ εἴπω δύο λέξεις πρὸς διευκόλυνσιν τῆς συζητήσεως. Ἡ ἀπασχολοῦσα ἡμᾶς συζήτησις περὶ τῆς προσθήκης τὴν ὁποίαν κάμνει ἡ ἐπιτροπὴ, θὰ ἦτο σπουδαία πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ χθὲς ψηφισθέντος δευτέρου ἄρθρου· ἀλλ’ ἀφοῦ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐπεψηφίσθη, εἶναι ἐντελῶς ματαία καὶ περιττὴ ἡ προσθήκη περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, διότι εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ περιέχεται ἡ ἐπίτασις τῆς ποινῆς, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τῆς προσθήκης ταύτης προτείνει.

§23ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ προσθήκη.

§24ΣΑΡΑΒΑΣ. Τὸ ἄρθρον 2ον εἶναι ὡς πρὸς τὸν ἀρχηγόν.

§25ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ναί, εἶναι ὡς πρὸς τὸν ἀρχηγὸν, ἐπιβάλλον εἰς αὐτὸν τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου· ὡς πρὸς τοὺς συμμορίτας ὅμως ἐπιβάλλει τὴν ποινὴν τῶν διὰ βίου δεσμῶν, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς ἤδη ἐπιζητεῖτε διὰ τῆς προσθήκης, ἥτις οὕτως εἶναι ματαία. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἐπιφέρει ἡ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τὸν ὅρον, τὴν παραδέχομαι ἵνα τεθῇ ἡ λέξις ἁρπαγὴ ἀντὶ τῆς λέξεως ἀπαγωγή, διότι τῆς λέξεως ἀπαγωγὴ γίνεται χρῆσις ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ, ὅταν πρόκηται περὶ σκοποῦ ἀσελγείας, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 321 περιέχει τὸν ὅρον «ἁρπαγή»· ὥστε παραδέχομαι τὴν διόρθωσιν.

§26ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Χαίρω ὅτι μία νὺξ ἔκαμε τὸν φίλον μου κ. Ῥοντήρην νὰ μεταβάλῃ τὰ αἰσθήματά του. Χθὲς μᾶς ἔλεγε νὰ ψήσωμεν τοὺς λῃστὰς, καὶ μὲ διέκοψε πολλάκις ἀγορεύοντα ἀπὸ τοῦ βήματος. Μᾶς εἶπεν, ὅτι οἱ λῃσταὶ (δὲν ἠξεύρω ποῦ τὸ εὗρεν) ἔχουν νόμους, κατὰ τοὺς ὁποίους οὐδέποτε γίνεται ἀπόλυσις αἰχμαλώτου ἄνευ λύτρων, ἀλλὰ σήμερον ἀγορεύσας ὑπεστήριξε τὰ ἐναντία τῶν χθές. Ἐγὼ χθὲς δὲν τὸν ἀντέκρουσα, διότι εἶχε παρέλθει ἡ ὥρα. Τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο ὁπωσδήποτε ἐπεψηφίσθη καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ ἅπαξ ἀποφασισθέντα. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ἄρθρον, περὶ οὗ πρόκειται, καὶ πρῶτον παρατηρῶ ὅτι δὲν ἔχει σχέσιν, ὡς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μὲ τὸ προηγούμενον ἄρθρον. Εἰς τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἐπρόκειτο περὶ ἐπικεκηρυγμένων λῃστῶν, ἐνῷ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ παντὸς λῃστοῦ ἁρπάζοντος αἰχμάλωτον. Δεύτερον λέγω ὅτι, ἀφοῦ χθὲς παρεδέχθημεν ὅτι ἁπλῆ ἕνωσις πρὸς ἐνέργειαν λῃστρικῶν πράξεων, καὶ ἂν οὐδεμία πρᾶξις λῃστρικὴ ἐνεργηθῇ, ἐπιφέρει τὴν ἐσχάτην ποινὴν, βεβαίως θὰ ἤμεθα ἀσυνεπεῖς ἂν εἰς τὸ βαρύτατον ἔγκλημα τῆς ἁρπαγῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν κινδυνεύει ἡ ζωὴ τοῦ αἰχμαλωτιζομένου (διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἂν ἐγκαίρως δὲν δοθῶσι τὰ λύτρα ἢ ἂν δὲν δοθῶσιν ὁλόκληρα, τότε βεβαίως ἡ ζωὴ τοῦ αἰχμαλώτου κινδυνεύει) θὰ ἤμεθα, ἐπαναλαμβάνω, ἀσυνεπεῖς ἂν διὰ τὴν ἁρπαγὴν ἀνθρώπου ἀπειλήσωμεν ἐλαφροτέραν ποινήν. Αἱ ἐπιτροπαὶ καλῶς ποιοῦσαι ἔθεσαν διάκρισιν μεταξὺ τοῦ ἁρπάζοντός τινα καὶ μὴ ἀπολύοντος αὐτὸν ἑκουσίως, ἀλλ’ εἴτε διὰ λύτρων, εἴτε ἕνεκα λόγων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς των· καὶ τοῦ ἀπολύοντος αὐτὸν ἑκουσίως· τὴν μὲν μίαν πρᾶξιν τιμωρεῖ μὲ τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, καὶ εἰς τοῦτο συμφωνῶ, τὴν δὲ δευτέραν μὲ ἰσόβια δεσμά. Κατὰ τὴν δευτέραν περίπτωσιν ἐγὼ θὰ ᾖμαι ἐπιεικέστερος χάριν αὐτοῦ τοῦ αἰχμαλωτιζομένου. Μεταξὺ τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου καὶ τῶν ἰσοβίων δεσμῶν μία βαθμὶς ὑπάρχει, καὶ θέλω ν’ ἀφήσω εἰς τοὺς λῃστὰς τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐξέλθωσί ποτε τῶν φυλακῶν, ἂν ἀπολύσουν ἑκουσίως καὶ ἄνευ λύτρων τὸν αἰχμάλωτον, διὰ τοῦτο ἐξ αἰσθήματος φιλανθρωπίας καὶ οὐχὶ ἀπὸ ἐπιείκειαν, διότι βλέπω ὅτι κατηντήσαμεν σκληροί, ἀντὶ τῶν ἰσοβίων δεσμῶν, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ ἐπιτροπή, προτείνω ἐγὼ νὰ τεθῇ «πρόσκαιρα δεσμά».

§27ΛΕΚΚΑΣ. Ἀπὸ ἐμὲ δὲν περιμένετε βεβαίως ἀνάπτυξιν νομικῶν γνώσεων καὶ ἰδεῶν. Ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ὅμως ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς μόνον δύο λέξεις πρὸς ὑποστήριξιν τῆς 2ας παραγράφου τῆς ἐπιτροπῆς. Τριῶν εἰδῶν ἀπολύσεις αἰχμαλώτων δύνανται νὰ λάβωσι χώραν· ἀπόλυσις διὰ λύτρων, ἀπόλυσις ἐναντίον τῆς θελήσεως, καὶ ἀπόλυσις τῇ ἑκουσίᾳ θελήσει τῶν λῃστῶν· τὰς δύο πρώτας περιπτώσεις τὰς ἐτιμωρήσαμεν, ἡ τρίτη πραγματικῶς πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ αἰχμαλώτου ἔπρεπε νὰ μὴ τιμωρηθῇ· καὶ ἐγὼ ἐπλησίαζον νὰ ᾖμαι αὐτῆς τῆς ἰδέας, ἀλλὰ κατόπιν ἐσκέφθην καλλίτερον, ἀφοῦ ἀνέγνωσα ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰς τὸ ἄρθρον 27 λέγει ὅτι τὰ λύτρα πληρόνονται ἀπὸ τοὺς βλαχοποιμένας τοὺς πέριξ τῶν μερῶν ἔνθα ἔγεινεν ἡ λῃστεία. Σᾶς εἶπε καὶ σᾶς ἀπέδειξεν χθὲς ὁ κ. Ῥοντήρης, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ τέρατα ἔχουν τοὺς νόμους των καὶ ποτὲ ἄνευ λύτρων δὲν ἀπολύουν αἰχμάλωτον. Μὴ περιμένητε ποτὲ ἑκουσίαν ἀπόλυσιν. Ἠξεύρετε τί θὰ γείνῃ, ἂν δὲν τιμωρήσητε τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Θὰ συλλάβουν ἕνα καὶ θὰ ζητήσουν 50 χιλιάδας δραχμὰς, θὰ ἔλθουν οἱ συγγενεῖς τῶν λῃστῶν βλαχοποιμένες καὶ θὰ τοὺς εἴπουν μὴ ζητεῖτε 50, διότι θὰ τὰς πληρώσωμεν ἡμεῖς, λάβετε τὰς 5 μόνον, καὶ ἀφήσατε ἐλεύθερον τὸν αἰχμάλωτον· τότε οὗτοι, κύριοι, θὰ ἔχουν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ τὸν νόμον, διότι ἀπέλυσαν ἑκουσία τὸν αἰχμάλωτον. Ἵνα μὴ ὑποπέσωμεν λοιπὸν εἰς αὐτὸ τὸ λάθος, πρέπει νὰ θέσωμεν τιμωρίαν διὰ νὰ μὴ γελῶσι καὶ οἱ λῃσταὶ μὲ ἡμᾶς, καὶ οἱ βλαχοποιμένες.

§28ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δι’ ὀλίγων λέξεων, κύριοι, ἐξηγῶ ὁποίαν ἔχω γνώμην ἐπὶ τοῦ μέρους τούτου. Ἔχει δίκαιον ἡ ἐπιτροπή, ὡς συνέταξε τὸ ἄρθρον, διότι περιέχεται ἐν αὐτῷ πλήρης ὁ ὅρος, ὃν ἀπαιτεῖ ὁ νόμος πρὸς ἐπιτέλεσιν τοῦ ἐγκλήματος τῆς ἀπαγωγῆς ἢ ἁρπαγῆς καὶ δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ναυπακτίας, ὅτι πρὸς ἐπιτέλεσιν τοῦ ἐγκλήματος ἀπόλυτος ὅρος εἶναι ἡ ἀπόληψις τῶν λύτρων. Ἐπίσης ὀρθὴ εἶναι καὶ ἡ γνώμη τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, καθόσον ἀφορᾷ τὸ πρόσθετον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ συμβουλεύει ὑμᾶς νὰ παραδεχθῆτε· διότι τῳόντι, ἀφοῦ παρεδέχθητε ὅτι πᾶ, συμμορίτης, μόνον διότι προῆλθεν εἰς αὐτὴν τὴν σύστασιν, καταδικάζεται εἰς ἰσόβια δεσμὰ, εἶναι περιττὴ ἡ βʹ. παράγραφο, τῆς ἐπιτροπῆς. Μοὶ φαίνεται ὅμως σπουδαιότατον, κύριοι, ὅ,τι ὁ κ. πρωθυπουργὸς ὑπέδειξεν ἡμῖν καὶ ὑπεστήριξε μακρηγορώτερον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ναυπακτίας· τουτέστιν ἡμεῖς πάντες ἀδυσωπήτως πρέπει νὰ θεσπίσωμεν πᾶν ὅ,τι συντελεῖ πρὸς ἐξόντωσιν τῶν λῃστῶν, οὐχ ἧττον ὅμως ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν καὶ ὑπὲρ τοῦ συμπολίτου μας, ὅστις ἤθελε περιπέσει εἰς τὰς χεῖρας τῶν λῃστῶν. Ἐγὼ ὅμως, κύριοι, διὰ νὰ συμβιβάσω καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην γνώμην, θὰ σᾶς συμβουλεύσω νὰ ἀπαλείψωμεν τὴν τελευταίαν παράγραφον, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦ νόμου, καὶ νὰ παραδεχθῶμεν τὸ πρῶτον μέρος, τὸ ὁποῖον ἐπιστημονικῶς εἶναι ἀκριβὲς καὶ συνεπὲς πρὸς τὸ προηγούμενον, καὶ πρὸς τὴν φύσιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, καὶ λέγω τοῦτο, διότι, ὡς εἶπεν ὁμιλῶν ὁ κ. Σαράβας, ἡ ἁρπαγὴ κατὰ τὸ ἰσχύον δίκαιον τιμωρεῖται μὲ πρόσκαιρα δεσμά. Ἀφοῦ δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἀμφισβητεῖ ὅτι διὰ μιᾶς ἁρπαγῆς θεωρεῖται τετελειωμένον τὸ ἔγκλημα οὐδὲν πλειότερον προσθέτομεν ἤδη, ἐνῷ ὁ νόμος εἶναι ἔκτακτος καὶ πρέπει νὰ ἤμεθα αὐστηροί. Διὰ νὰ οἰκονομήσωμεν τὴν σπουδαίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπε, φρονῶ ὅτι δυνάμεθα νὰ θέσωμεν αὐτὰς τὰς λέξεις «Ἡ ἑκουσία καὶ ἄνευ λύτρων ἀπόλυσις τοῦ ἁρπαγέντος θεωρεῖται ὡς ἐλαφρυντικὴ περίπτωσις. Τοιουτοτρόπως ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὴν φρόνεσιν τοῦ δικαστοῦ νὰ ἐπιβάλλῃ, εἴτε τὴν ποινὴν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, εἴτε τὴν ποινὴν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ῥοντήρης ἀνέφερεν ἢ ἄλλην ἀνάλογον καὶ συμβιβαζομένην πρὸς τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην. Γνωμοδοτῶ λοιπὸν ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ τελευταία παράγραφος, καὶ ἀντ’ αὐτῆς νὰ τεθῇ «ἡ ἑκουσία καὶ ἄνευ λύτρων ἀπόλυσις θεωρεῖται ὡς ἐλαφρυντικὴ περίπτωσις.»

§29ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ τροπολογία ἡ ἰδική μου εἶναι ὅτι ἡ ἑκουσία ἀπόλυσις τοῦ αἰχμαλώτου ἀπαλλάττει τὸν λῃστὴν πάσης ποινῆς.»

§30ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μᾶς εἴπατε ὅμως, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι εὔκολον ν’ ἀποδειχθῇ.

§31ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἔμμεσος ἀμνηστεία·

§32ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ περὶ κλοπῆς Νόμος ἀπολύει τὸν κλέπτην ἀφοῦ ἐπιστραφῇ τὸ κλοπιμαῖον.

§33ΣΑΡΑΒΑΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μαντινείας βουλευτοῦ κ. Ζέγγελη. Ὁ κ. Ζέγγελης εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιβάλλει εἰς τοὺς διαπράξαντας ἁρπαγὴν τὴν ποινὴν τῶν ἰσοβίων δεσμῶν, νομίζει, ὅτι δὲν πρέπει ῥητῶς νὰ ἐκφρασθῇ ἐν τῷ νόμῳ ἡ ἐπιβλητέα ποινή, ἀλλ’ ἁπλῶς ἡ ἑκουσία ἀπόλυσις νὰ θεωρῆται ὡς ἐλαφρυντικὴ περίπτωσις. Θεωρῶ καθῆκόν μου, κύριοι, ὡς πρὸς τοῦτο νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν ὅπως μὴ ἡ Βουλὴ ἀνεξετάστως παραδεχθῇ τὴν διάταξιν ἄνευ ἀποτελέσματος. Κατὰ τὸν νόμον μας τὸ σύστημα τῶν ἐλαφρυντικῶν καὶ ἐπιβαρυντικῶν περιστάσεων δὲν εἶναι παραδεδεγμένον ὅπως εἶναι ἐν τῷ Γαλλικῷ Νόμῳ, δὲν δύναται τουτέστιν ὅταν ἐκδικάζηται ἀξιόποινος πρᾶξις ἐνώπιον τοῦ κακουργοδικείου νὰ τίθηται ζήτημα ῥητὸν, ἂν ὑπάρχουν ἐπιβαρυντικαὶ περιπτώσεις (θόρυβος καὶ συνομιλίαι). Ἐπαναλέγω λοιπὸν, ὅτι ὁ Νόμος μας δὲν παραδέχεται τὸ σύστημα τῶν ἐλαφρυντικῶν περιστάσεων ὅπως ὁ Γαλλικὸς, καὶ ἑπομένως, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Γέγγελη, ὅτι ἡ ἑκουσία ἀπόλυσις θεωρεῖται ὡς ἐλαφρυντικὴ περίπτωσις, δὲν θὰ ἔχῃ οὐδὲν ἀποτέλεσμα (θόρυβος).

§34ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἐξήγησα εἰς τὴν Βουλὴν τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος μὲ ἔφερεν εἰς αὐτὴν τὴν σκέψιν, ἔχω ἀπεριόριστον ὑπόληψιν εἰς τὸν κ. Σαράβαν, ἀμφιβάλλω ὅμως ὅτι τὸ ἡμέτερον ποινικὸν σύστημα δὲν παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τῶν ἐλαφρυντικῶν καὶ ἐπιβαρυντικῶν περιστάσεων· δύναται νὰ διέφυγε τὴν προσοχήν μου, ἀλλ’ ἐνταῦθα ὑπάρχουσι καὶ ἐπιστήμονες ἄνδρες καὶ δύνανται νὰ μᾶς λύσουν τὴν ἀπορίαν. Ἐγὼ ὑποθέτω καὶ παραδέχομαι ὅτι καὶ τὸ ἡμέτερον ποινικὸν σύστημα παραδέχεται ταύτας· καὶ ἂν ὑμεῖς εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, θέσετε τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον σᾶς συμβουλεύω, τότε τὸ ἀποτέλεσμα θέλει εἶσθαι τοῦτο, τὸ μὲν δικαστήριον τῶν ἐνόρκων θὰ ἐξετάσῃ καὶ θ’ ἀποφασίσῃ ἂν τὸ γεγονὸς ἔλαβε χώραν, δηλαδὴ ἂν ἑκουσίως καὶ ἄνευ λύτρων ἀπελύθη ὁ αἰχμάλωτος· τὸ δὲ δικαστήριον τῶν συνέδρων, λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τὴν ἡμετέραν διὰ τῆς ὁποίας θέλομεν νὰ χαρακτηρίσωμεν τὴν πρᾶξιν αὐτὴν ὡς ἐλαφρυντικὴν, ἔχει στάδιον εὐρὺ ἵνα ἐφαρμόσῃ τὴν ποινὴν, καὶ οὕτω συμβιβάζομεν τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν πρὸς τὴν πολιτείαν, μὲ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν καὶ πρὸς τὸν ἰδιαίτερον συμπολίτην μας· διότι ἄλλως πως ἤθελον συνηγορήσει νὰ προτιμήσωμεν τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον ἔχομεν πρὸς τὴν πολιτείαν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους ἐξέφερα· δὲν ἐννόησα δὲ ποτὲ νὰ ἐλαττώσω τὴν ἐμβρίθειαν, μετὰ τῆς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη. Τοῦτο τοὐλάχιστον ὁμολογῶ, ὅτι ἀκριβεστέρα καὶ συνεπεστέρα πρὸς τὴν ἐπιστήμην εἶναι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ δὲν οἰκονομεῖ τὴν ἀνάγκην ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ προλάβωμεν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν, κύριοι, τρεῖς τροπολογίας, ἡ μὲν εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ λοιπαὶ δὲ εἶναι ὑποτροπολογίαι· ἡ μὲν εἶναι τοῦ κ. Ῥοντήρη, «ἡ ἑκουσία ἀπόλυσις τοῦ αἰχμαλώτου ἀπαλλάσει τὸν λῃστὴν πάσης ποινῆς.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑποτροπολογίαν τοῦ κ. Ῥοντήρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται τρεῖς μόνον). Ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχονται ἤδη αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Κολιάτσου καὶ Ζέγγελη· ἡ ἀπωτέρω εἶναι τοῦ κ. Ζέγγελη «ἡ ἑκουσία καὶ ἄνευ λύτρων ἀπόλυσις θεωρεῖται ὡς ἐλαφρυντικὴ περίπτωσις.» Οἱ παραδεχόμενοι ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχεται ἤδη ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κολιάτσου ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἀντὶ τοῦ εἰς δεσμὰ διὰ βίου καταδικάζονται κ. τ. λ. νὰ τεθῇ εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ καταδικάζονται λῃσταὶ ἀπολύσαντες ἑκουσίως τὸν ἁρπαγέντα· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἐναντίον· οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κολιάτσου νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Κολιάτσου. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Κολιάτσου. (θόρυβος).

§36ΣΕΡΒΟΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξεν ἡ ἰδέα εἰς τὴν πλειοψηφίαν νὰ παραδεχθῇ τὸ πρῶτον ἐδάφιον τῆς ἐπιτροπῆς οὔτε αὐτὸ ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν· τὸ ἐδάφιον τὸ ὁποῖον παρεδέχθημεν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸ νομοσχέδιον, διότι τὸ νομοσχέδιον λέγει ἐν τῷ πρώτῳ ἐδαφίῳ «ἡ ὑπὸ λῃστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἀπαγωγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ἐὰν ὁ ἀπαχθεὶς ἀπολυθῇ διὰ λύτρων»· τὰς προσθέτους δὲ περιστάσεις ἀφῆκεν εἰς τὸ κοινὸν δίκαιον. Ἐν ἄλλοις λόγοις ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε σήμερον ἡ Βουλὴ, εἶναι σύμφωνον μὲ τὸ κείμενον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου· καὶ ἐγὼ ἐπιμένω, διότι δὲν ἐψηφίσθη τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου· καὶ ἂν ψηφισθῇ, θὰ ψηφισθῇ, φρονῶ, συμφώνως μὲ τὴν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸ ὀλίγου (θόρυβος.) Κύριε πρόεδρε, διαμαρτύρομαι κατὰ παντὸς ἐναντίου, διότι οὐδέποτε ἐψηφίσθη τὸ πρῶτον ἐδάφιον. Διατείνομαι λοιπόν, ὅτι τὸ πρῶτον ἐδάφιον εἴτε τῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν. Τὸ κατ’ ἐμὲ πρεσβεύω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ τοῦ νομοσχεδίου ὅπως ἔχει, καὶ τοῦτο εἶναι σύμφωνον μὲ τοὺς κανόνας, τοὺς ὁποίους ὑπεστήριξεν καὶ ἡ μὲν καὶ ἡ δὲ τῶν δύω μερίδων. Εἶπον χθές, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὰς ποινὰς πέραν τῆς ἀνάγκης. Μέχρι τοῦδε πῶς ἐτιμωρεῖτο αὐτὸ τὸ ἀδίκημα; Μὲ διὰ βίου δεσμὰ ἢ μὲ πρόσκαιρα. Ἐὰν ἡμεῖς ἐπιβάλωμεν τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, προβαίνομεν ἓν βῆμα περισσότερον, ἐπιτείνομεν τὴν ποινήν. Ἀλλὰ θέλετε νὰ τὴν ἐπιτείνωμεν ἀκόμη περισσότερον; Μοὶ φαίνεται πολὺ σκληρὸν καὶ ἀπάνθρωπον ἄνευ ἀνάγκης, πολὺ δὲ περισσότερον, καθ’ ὅσον, τοῦτο πράττοντες, θέτομεν εἰς τὴν ἀνάγκην τοὺς λῃστὰς νὰ κρεουργήσωσι τὸ θῦμα. Αἱ διατάξεις τῶν δύω προηγουμένων ἄρθρων εἶχον κύριον σκοπὸν, ἂν ὄχι ἀποκλειστικὸν......

§37ΤΙΝΕΣ. Ἐκ νέου συζήτησις;

§38ΣΕΡΒΟΣ. Ὄχι, ὁ κύριος σκοπὸς τῆς πρὸ μικροῦ ψηφοφορίας, εἶναι ἡ παραδοχὴ τοῦ ἐδαφίου δευτέρου συμφώνως πρὸς τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο δὲ πράττοντες εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας παρεδέχθημεν χθές. Λοιπὸν ἐπιμένω νὰ ψηφισθῇ τὸ 1ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου......

§39ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν ἐννοήσαμεν ὅτι, ἀφοῦ ἐψηφοφορήθη καὶ ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἐπήνεγκεν ὁ κ. Κολιάτσος, ὅτι ἀναγκαίως θεωρεῖται ἐψηφισμένον καὶ τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς παραδοχῆς. Ἐὰν ὁ κ. Σέρβος νομίζῃ, ὅτι εἰμπορεῖ νὰ συμβιβάσῃ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ, καὶ ἡ ὁποία εἶναι μέρος τῆς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, μὲ τὴν παραδοχὴν τοῦ ἄρθρου, ὅπως εἶναι διατυπωμένον εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ Κυβέρνησις, δύναται πολὺ καλὰ νὰ ψηφίσῃ· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα ἐλύθη προδικαστικῶς· ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀφ’ οὗ ἅπαξ παραδέχθη ἡ Βουλὴ, ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ὁ αἰχμαλωτισθεὶς ἀπολύεται, ἕπεται ὅτι παραδέχεται τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς· ὅστις δύναται νὰ συμβιβάσῃ τὴν παραδοχὴν τοῦ κειμένου, ὅπως εὑρίσκεται εἰς τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, μὲ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία παρεδέχθη, δύναται νὰ τὸ πράξῃ· τὸ ἐπ’ ἐμοὶ τὸ εὑρίσκω ἀσυμβίβαστον. Ὅπως δήποτε πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας, διότι δὲν ἐψηφίσθη· καὶ ἂν γίνῃ δεκτὸν τοῦτο, πίπτει τὸ ἀντίστοιχον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου· ἄλλως θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς «ἡ ὑπὸ ληστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἁρπαγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον»· ἕως ἐδῶ δὲν εἶναι ἀντίῤῥησις;

§41ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Πῶς;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἰδικόν σας ἀπεῤῥίφθη.

§43ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Καὶ εἰς αὐτὸ ἔχομεν ἀντιῤῥήσεις.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἄλλο ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου «ἡ ὑπὸ ληστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἀπαγωγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ἐὰν ὁ ἀπαχθεὶς ἀπολυθῇ διὰ λύτρων δηλ. ἀντὶ ἁρπαγῆς νὰ τεθῇ ἀπαγωγὴ (θόρυβος).

§45ΣΕΡΒΟΣ. Διὰ νὰ τὸ κάμετε σαφέστερον τὸ πρᾶγμα καὶ ἁπλούστερον, διαβάσατε αὐτοτελῆ τὰ δύω ἐδάφια τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον δηλαδή.

§47ΣΕΡΒΟΣ. Θέσατε πρῶτον εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν, καὶ ἐὰν ἀποῤῥιφθῇ τῆς ἐπιτροπῆς, τότε θέσατε τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἡ ψηφισθεῖσα πρὸ μικροῦ τροπολογία τοῦ Κ. Κολιάτσου;

§49ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὴν τὴν ἐψηφίσαμεν, αὐτὴ παρεδέχθη.

§50ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἀφορᾷ τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ἀπολύεται ἑκουσίως. Τώρα πρόκειται περὶ ἀπαλλάξεως τῶν δύω ἄλλων περιπτώσεων.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία λοιπὸν νομίζετε, ὅτι δύναται νὰ προστεθῇ εἴτε εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε εἰς τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, οἱονδήποτε ψηφισθῇ;

§52ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τῆς ἐπιτροπῆς «Ἄρθρ. 3. Ἡ ὑπὸ λῃστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἁρπαγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον.»

§54ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἕως ἐκεῖ, διότι τὸ δεύτερον ἐψηφίσθη· τὸ εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ ἐψηφίσθη.

§55ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς μετεβλήθη εἰς ὑποτροπολογίαν τοῦ κ. Κολιάτσου· αὐτὸ ἐτελείωσε.

§56ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θέσατε εἰς ψηφοφορίαν τὸ πρῶτον μέρος μόνον.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔστω λοιπόν....

§58ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ἡ ἐπιτροπὴ, κύριοι, φέρει δύο ἰδέας, νὰ ἐπιβάλληται ποινὴ θανάτου εἰς τοὺς διαπράξαντας ἀπαγωγὴν χάριν ἐκβιάσεως, ἀσχέτως τουτέστιν ἂν ἔλαβον ἢ μὴ λύτρα, καὶ μίαν δευτέραν ἰδέαν, νὰ ἐλαττώσῃ τὴν ποινὴν τῶν διαπραξάντων τὴν ἁρπαγὴν, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἤθελον ἀπολύσει ἑκουσίως τὸν ἁρπαγέντα. Αὐτὰς τὰς δύο ἰδέας ἐξέφρασεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέναντι τῆς ἰδέας τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν ἡ ἀπαγωγὴ τότε μόνον τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ὅταν ἤθελον ληφθῆ καὶ λύτρα. Τώρα ἡ δευτέρα ἰδέα τῆς ἐπιτροπῆς, τουτέστι νὰ τιμωρῶνται οἱ λῃσταὶ, ὅταν ἀπέλυον τὸν ἁρπαγέντα, μὲ ἰσόβια δεσμὰ, ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τὴν ὑποτροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κ. Κολιάτσος. Μένουν ἑπομένως εἰς ἀντίθεσιν αἱ δύο ἰδέαι τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ἰδέα καθ’ ἣν οἱ ἐνεργήσαντες τὴν ἁρπαγὴν τιμωροῦνται μὲ θάνατον, εἴτε λάβωσι λύτρα εἴτε μὴ, καὶ ἡ ἄλλη ἰδέα, ἡ τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν οἱ ἐνεργήσαντες τὴν ἁρπαγὴν, τότε τιμωροῦνται μὲ θάνατον, ὅταν λάβωσι λύτρα. Λοιπὸν αὐτὰς τὰς δύο ἰδέας νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν· τί παραδέχεται ἡ Βουλὴ; παραδέχεται νὰ τιμωρῶνται μὲ θάνατον οἱ ἐνεργοῦντες αἰχμαλωσίας λῃσταὶ, ὅταν λάβωσι καὶ λύτρα, ἢ ἁπλῶς καὶ μόνον ἐπειδὴ ἐνήργησαν τὴν αἰχμαλωσίαν; τὴν πρώτην ἰδέαν ὑποστηρίζει τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου, τὴν δὲ δευτέραν ἰδέαν ἡ ἐπιτροπή.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρώτη παράγραφος τῆς ἐπιτροπῆς («ἡ ὑπὸ λῃστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἁρπαγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον.») Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 4ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου «Ἄρθρον 4, ὁ λαβὼν γνῶσιν τοῦ τόπου τῆς διατριβῆς λῃστοῦ ἢ λῃστρικῆς συμμορίας, ἐὰν ἐγκαίρως δὲν ἀναγγείλῃ τοῦτο εἰς τὸν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως ἀξιωματικὸν ἢ ὑπαξιωματικὸν, ἢ εἰς τὴν πλησιεστέραν στρατιωτικὴν, διοικητικὴν, ἢ δημοτικὴν ἀρχὴν, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν δύο ἕως ἓξ μηνῶν».

§60ΛΑΠΑΣ. Ἐγὼ, κύριοι, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου φέρω τροπολογίαν διὰ πολλοὺς λόγους· παραδείγματος χάριν, διὰ τὸν λόγον, ὅτι οἱ βλάχοι βάλλουν αὐτοὺς ὡς μεσίτας· μεταχειρίζονται τοὺς βλάχους, ἐνίοτε καὶ ἄλλους κατοίκους, ἀλλὰ πρὸ πάντων τοὺς βλάχους. Ἐζήτησα τὴν τιμωρίαν αὐτῶν, διότι, ἐὰν οἱ βλάχοι ἀπελπισθοῦν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκουν αὐτοὺς μεσίτας, οἱ ὁποῖοι νὰ τιμωρῶνται αὐστηρὰ, βεβαίως δὲν ἤθελε συμβῇ συχνὰ πυκνὰ νὰ συλλάβουν αἰχμαλώτους. Πολλοὶ ἔχουν ἐναντίαν ἰδέαν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου, ὅτι αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ τιμωρῶνται. Ἐγὼ λοιπὸν κατὰ τὴν ἔκθεσίν μου σᾶς λέγω, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ τιμωρῶνται καὶ αὐτοί· ἐὰν λοιπὸν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τιμωρῶνται καὶ αὐτοὶ, τότε ἂς ἀποφασίσῃ ὅ,τι ἐγκρίνει. Ἐγὼ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα εἰς τὴν Βουλὴν (καὶ πολλοὶ τὴν ἀνέγνωσαν) νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τιμωρῶνται καὶ αὐτοί. Τέλος πάντων ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις δύναται ν’ ἀποφασίσῃ, ἐὰν τὸ νομίζῃ καλὸν, διότι ὅλοι πρέπει νὰ συντελέσωμεν εἰς ὅ,τι δύναται ὁ καθένας, ἄλλος ὀλίγον καὶ ἄλλος πολύ. Λοιπὸν ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τιμωρῶνται καὶ αὐτοὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν, διότι, ὅταν ἀπελπισθῇ ὁ λῃστὴς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἕνα διὰ μεσίτην, καὶ ἐὰν τιμωρήσετε τοῦτον μὲ μίαν αὐστηρὰν ποινὴν τότε θὰ περιορισθῇ καὶ ἡ λῃστεία. Τέλος πάντων εἶσθε κύριοι νὰ κάμητε ὅ,τι θέλετε· θέλετε νὰ τοὺς ἀφήσητε ἀτιμωρήτους, ἀφήσετέ τους.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, νομίζω, ἀπαλείφει τὸ ἄρθρον.

§62ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐκτὸς, κύριοι, διαφόρων ἄλλων διατάξεων, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον καθιερώνει πρὸς περιστολὴν τοῦ ἐγκλήματος τῆς λῃστείας καὶ καταδίωξιν αὐτῆς, μία εἶναι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον 4. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως, εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρεπέμφθη, ἀναχωροῦσα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ παραδεχθῇ τίποτε ἄλλο παρ’ ὅ,τι δὲν κανονίζεται διὰ τῶν κειμένων ἤδη νόμων, καὶ ὅ,τι ἄλλο ἤθελε χρησιμεύσει πρὸς τὴν ἐπίτασιν τῶν ποινῶν, τὰς ὁποίας ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων ἐπιβάλλει, ἐνόμισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ διαγράψῃ πᾶσαν τοιαύτην διάταξιν, περιεχομένην εἰς τοὺς ἐν ἰσχύϊ νόμους, νομίσασα, ὅτι δὲν εἶναι μόνον περιττὴ ἡ ἐπανάληψις τοιούτων διατάξεων, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὴς, καθόσον ἀπειλεῖ νὰ φέρῃ τὴν σύγχυσιν καὶ σύγκρουσιν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων αὐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν, κύριοι, ὄχι μόνον παρετήρησεν, ὅτι ἡ παράβασις τῆς περιπτώσεως τὴν ὁποίαν τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον προβλέπει, προβλέπεται καὶ τιμωρεῖται ἀπὸ τὸν ἐν ἰσχύϊ ποινικὸν νόμον, ἀλλὰ προβλέπεται καὶ τιμωρεῖται ἀκόμη πλέον ὀρθῶς καὶ πλέον περιεσκεμμένως.

§63ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν μᾶς ἀναγινώσκετε τὰς διατάξεις;

§64ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον εἶναι τοιουτοτρόπως συντεταγμένον, ὥστε κατὰ τὴν ἐφαρμογήν του ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ κινδύνους καὶ νὰ δώσῃ χώραν εἰς καταδιώξεις λίαν ἀδίκους, περὶ τῶν ὁποίων θέλω σᾶς κάμει κατωτέρω λόγον, ἐν ᾧ ὁ νόμος προβλέπει συνετώτερον περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Κατὰ τὸν ποινικόν μας νόμον, κύριοι, ἐπιβάλλεται εἰς πάντα πολίτην τὸ καθῆκον τοῦ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν παρεμπόδισιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον ἀρχὴν ἢ παρεσκευάσθησαν ἐνώπιόν του, ἢ καὶ τέλος πάντων τῶν πράξεων ἐκείνων, τῶν ὁποίων ὁπωσδήποτε ἔλαβε γνῶσιν. Τοὺς μὴ συντελοῦντας δὲ εἰς τὴν μὴ ἐκπλήρωσιν αὐτοῦ, τιμωρεῖ ὁ ποινικὸς νόμος διὰ τοῦ ἄρθρου 74 μὲ φυλάκισιν μὴ ὑπερβαίνουσαν τὰ δύο ἔτη. Βλέπετε, ὅτι καὶ ἡ ποινὴ τὴν ὁποίαν ὁ κοινὸς ποινικὸς νόμος ἐπιβάλλει, εἶναι πολὺ αὐστηροτέρα ἀπὸ τὴν τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὅσον κατὰ τοῦτο, ὁ μὴ ἀναγγέλλων εἰς τὴν ἀρχὴν τιμωρεῖται μόνον μὲ φυλάκισιν δύο ἕως ἓξ μηνῶν. Ἀλλὰ, κύριοι, ἠδύνατο νὰ ἐγερθῇ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζήτημα, ἐὰν ὡς τρόπος παρεμποδίσεως δύναται νὰ θεωρηθῇ καὶ ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχὴν, ἐὰν τὸ καθῆκον τοῦτο ἐπιβάληται ἀπὸ τοὺς ἐν ἰσχύϊ νόμους εἰς τὸν πολίτην. Νομίζω ὅμως, κύριοι, ὅτι αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου δὲν ἀφίνουν καμμίαν ἀμφιβολίαν περὶ τούτου, καὶ ὅτι ὡς τρόπος παρεμποδίσεως θεωρεῖται ἀκόμη καὶ ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχήν. Ἰδοὺ, κύριοι, τί λέγει τὸ ἄρθρον 75 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου «Οἱ εἰς τὸ ἄρθρον 72 ἀριθ. 6 στοιχ. βʹ. ἀναφερόμενοι δὲν δύνανται νὰ τιμωρηθῶσι μὲ τὰς εἰς τὸ 71 ἄρθρον ὁρισθείσας ποινὰς, ἂν μετεχειρίσθησαν μὲν ἄλλα μέσα συντείνοντα πρὸς παρεμπόδισιν τῶν ἐκεῖ εἰρημένων ἀξιοτιμωρήτων πράξεων, ἀλλὰ παρέλιπον νὰ τὰς ἀναγγείλωσιν εἰς τὴν ἀρχὴν, ἢ νὰ μεταχειρισθῶσι τοιαῦτα ἐμποδιστικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἔχει ὡς συνέπειαν τὴν ἀγγελίαν ταύτην.» Τὸ ἄρθρον, κύριοι, πραγματεύεται περὶ μιᾶς τάξεως ἄλλης συνεργῶν, οἱ ὁποῖοι τιμωροῦνται πολὺ αὐστηρὰ, καὶ τοὺς ὁποίους οἱονεὶ ἀπαλλάσσει πάσης ποινῆς, ἐὰν μετεχειρίσθησαν μὲν πᾶν ἄλλο μέσον πρὸς παρεμπόδισιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, ἀλλὰ παρέλειψαν νὰ ἀναγγείλωσι τὴν μέλλουσαν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐγκλήματος εἰς τὴν ἀρχήν. Ἐκ τῆς ἐννοίας δὲ ταύτης τοῦ ἄρθρου προκύπτει σαφέστατα, ὅτι ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχὴν εἶναι καθῆκον ἐπιβαλλόμενον εἰς τὸν πολίτην καὶ ὅτι ὁ τρόπος παρεμποδίσεως ἀξιοποίνων πράξεων, εἶναι καὶ οὗτος ν’ ἀναγγέλλωνται εἰς τὴν ἀρχήν. Ἑπομένως ὅταν τὸ ἄρθρον 74 τιμωρῇ μὲ φυλάκισιν μὴ ὑπερβαίνουσαν τὰ δύο ἔτη, πάντας ὅσοι δὲν προσπαθοῦσι νὰ ἐμποδίσουν, ἀξιοποίνους πράξεις ἄλλων οὗτοι τιμωροῦνται ἀρκετὰ αὐστηρῶς· δὲν δύναται δὲ, κύριοι, νὰ ἰσχυρισθῇ κανεὶς, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐκτελέσεως ἀξιοποίνων πράξεων, τῶν ὁποίων ἔλαβε γνῶσιν, καθόσον τὸ νομοσχέδιον λαμβάνει μόνον ὑπ’ ὄψιν τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ἄνθρωπός τις ἔλαβε γνῶσιν τοῦ τόπου τῆς διατριβῆς μόνον λῃστῶν, ἀλλ’ ὄχι γνῶσιν πράξεώς τινος, ἡ ὁποία προεσχεδιάσθη καὶ προεμελετήθη· διότι, κύριοι, οἱ λησταί, κηρύσσοντες πόλεμον κατὰ τῆς κοινωνίας, εἰς πᾶσαν στιγμὴν εἶναι πιθανὸν, ὅτι θέλουν διαπράξει ἐγκληματικὰς πράξεις. Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν, ὅτι ἡ περίπτωσις αὕτη, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον κανονίζει, προβλέπεται καὶ τιμωρεῖται ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον· ἀλλὰ προβλέπεται, καθὼς σᾶς εἶπον, μὲ τρόπον πολὺ προσφυέστερον, διότι ὁ ποινικὸς νόμος παραδέχεται ἓν ἄλλο, ἐὰν δὲν συντελέσουν εἰς τὴν παρεμπόδισιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, καθόσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν ἄνευ κινδύνου ἑαυτῶν ἢ τρίτου τινός.

§65ΣΑΡΑΒΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἐγένετο λόγος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν περὶ τοῦ ἐδαφίου 5 τοῦ ἄρθρου 72, καθ’ ὅ τιμωρεῖται ὡς συνεργός.....

§66ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μανέτας καὶ ἔπειτα.

§67ΣΑΡΑΒΑΣ. Περὶ τῆς περιπτώσεως τὴν ὁποίαν ἀποκρύπτει ἀπὸ τὴν ἀρχήν.

§68ΜΑΝΕΤΑΣ. Λοιπόν, κύριοι, τὸ ἄρθρον 72 ὑποχρεόνει, συνδυασμένον μὲ τὸ ἄρθρον 74, πάντα πολίτην νὰ παρεμποδίζῃ τὴν ἐκτέλεσιν ἀξιοποίνων πράξεων, καὶ ὡς τρόπος παρεμποδίσεως εἶναι βεβαίως καὶ ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχὴν κατὰ τὰς διακρίσεις τὰς ὁποίας κάμνει τὸ ἄρθρον 75, καθόσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν ἄνευ κινδύνου ἑαυτῶν ἢ τρίτου τινός, περίστασις τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον δὲν πραγματεύεται καὶ δὲν προβλέπει.

§69ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἀναγινώσκετε τὸ ἄρθρον 75 περὶ τῆς ἀναγγελίας;

§70ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἄρθρον 75. «Οἱ ἐν τῷ ἄρθρῳ 72 ἀναφερόμενοι δὲν δύνανται νὰ τιμωρηθῶσι μὲ τὰς εἰς 71 ἄρθρον ὁρισθείσας ποινὰς, ἂν μετεχειρίσθησαν μὲν ἄλλα μέσα συντείνοντα πρὸς παρεμπόδισιν τῶν ἐκεῖ εἰρημένων ἀξιοτιμωρήτων πράξεων, ἀλλὰ παρέλιπον νὰ τὰς ἀναγγείλωσιν εἰς τὴν ἀρχὴν ἢ νὰ μεταχειρισθῶσιν τοιαῦτα ἐμποδιστικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἔχει ὡς συνέπειαν τὴν ἀγγελίαν ταύτην.» Κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ διευκρινίζεται ὁ τρόπος καθ’ ὃν ὑποχρεοῦνται οἱ πολῖται νὰ παρεμποδίζωσι τὰς ἀξιοποίνους πράξεις, καὶ ὡς τοιοῦτος δὲν παραλείπεται νὰ μνημονευθῇ ἀπὸ τὸν νόμον καὶ ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχὴν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι διὰ τοὺς συνεργοὺς βαρυτέρας κατηγορίας ἡ παράλειψις μὲν τῆς ἀναγγελίας, ἀλλ’ ἡ χρῆσις ἄλλων μέσων ἐπίσης συντελεστικῶν δύναται νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ τῆς ἐν ἄρθ. 71 ἀναφερομένης ποινῆς. Ὅπωςδήποτε ὅμως ἐκ τῆς ἐννοίας αὐτοῦ τοῦ ἄρθρ. προκύπτει σαφῶς καὶ ἀνενδοιάστως, ὅτι καὶ ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχὴν εἶναι ἕνας τρόπος παρεμποδίσεως καὶ καθῆκον ἐπιβαλλόμενον εἰς τὸν πολίτην καὶ πράγματι εἶναι ὁ ἁπλούστερος, ὁ φυσικώτερος καὶ ἴσως ὁ μόνος τρόπος, δι’ οὗ δικαιούμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν ὅπως ὁ πολίτης συντελῇ εἰς τὴν παρεμπόδισιν καὶ πρόληψιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 72 § 6 καὶ 74 § 3. Λέγω λοιπόν, κύριοι, ὅτι ὁ ποινικὸς νόμος προβλέπει ὀρθότερον περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς, διότι παραδέχεται τὸν ὅρον τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα ὅτι «καθόσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν ἄνευ κινδύνου ἑαυτῶν ἢ τρίτου τινός», περίστασις τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον δὲν λαμβάνει παντάπασιν ὑπ’ ὄψιν, καὶ τοιουτοτρόπως κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 4 ἄρθρου εἶναι πολὺς φόβος ὅτι ἤθελον γεννηθῆ κίνδυνοι ἀδίκου καταδιώξεως· τότε οἱ συγγενεῖς, οἱ φίλοι τοῦ αἰχμαλωτιζομένου, οἱ ὁποῖοι ὅπως διαπραγματευθῶσι τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ συγγενοῦς των, τοῦ φίλου των, ἤθελον ἔλθει εἰς συνεννόησιν καὶ συνέντευξιν μετὰ μιᾶς λῃστρικῆς συμμορίας ὅπως προσυμφωνήσουν τὸν τρόπον τῆς ἀπολυτρώσεως, ἤθελον κατηγορηθῆ ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἄρθρου τούτου· διότι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ τοιοῦτοι, ἐρχόμενοι εἰς συνέντευξιν μετὰ τῶν λῃστῶν, νὰ διαπραγματευθῶσι τὴν ἀπολύτρωσιν τοῦ αἰχμαλώτου, νὰ σπεύσωσιν ἀμέσως νὰ ἀναγγείλωσι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν διαπραγματεύσεων εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν διημέρευσιν τῶν ληστῶν.

§71ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου πραγματεύεται περὶ αὐτοῦ.

§72ΜΑΝΕΤΑΣ. Καὶ αὐτὸ τὸ διαγράφει ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τὸν ἴδιον λόγον.

§73ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τὸ ἀπεδείξατε;

§74ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὸ ἀπέδειξα νομίζω.

§75ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δὲν ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 149 τῆς ποινικῆς δικονομίας; Ἰδοὺ τὸ ἄρθρον 149. «Ὅλαι αἱ πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ ἄνευ ἐξαιρέσεως ὀφείλουσι νὰ ἀνακοινόνωσιν ἀμελλητὶ εἰς τὸν ἁρμόδιον παρὰ πρωτοδίκαις εἰσαγγελέα πᾶν ὅ,τι μανθάνουσιν ἐκ μηνύσεων, ἢ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ἐκ φήμης, ἢ κατ’ ἄλλον τρόπον περί τινος πλημμελήματος ἢ κακουργήματος, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κατὰ τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος ἢ τὸν πράξαντα αὐτόν.»

§76ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ποῖαι εἶναι αἱ περιπτώσεις αὐταί; Μόνον εἰς τὴν συνωμοσίαν εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ πολίτης.

§77ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν λέγω συνωμοσίαν.

§78ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὁ ποινικὸς νόμος πρέπει νὰ ὁρίζῃ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὀφείλει ὁ πολίτης ν’ ἀναγγέλλῃ τὴν ἀξιόποινον πρᾶξιν.

§79ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν ἀξιῶ ὅτι ὁ νόμος διαγράφει ὡς ὡρισμένον ἀδίκημα τὴν ἀναγγελίαν πρὸς τὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ λέγω ὅτι διαγράφει τὴν ἀναγγελίαν ὡς παρεμπόδισιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, καὶ λέγει ὅτι εἰς τὴν παρεμπόδισιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων λογίζεται καὶ ἡ ἀναγγελία εἰς τὴν ἀρχὴν, καὶ λέγει ὅτι «ἂν μετεχειρίσθη ἄλλο μέσον, ἀλλὰ παρέλιπε τὴν ἀναγγελίαν εἰς τὴν ἀρχὴν ......».

§80ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὡρισμένην πρᾶξιν, τὴν συνωμοσίαν.

§81ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὄχι «αἵτινες ἔλαβον ἀρχὴν .......». Τίς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, κύριοι, ὅτι, συναντῶν τις ληστρικὴν συμμορίαν, δὲν ὑποθέτει ὅτι αὕτη ἀπὸ στιγμὴν εἰς στιγμὴν διανοεῖται νὰ διαπράξῃ ἐγκληματικὴν πρᾶξιν; Μ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι, ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι δὲν προβλέπεται ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον ἡ περίπτωσις αὕτη, ἂς παραδεχθῇ τοῦ νομοσχεδίου τὴν διάταξιν, ὅπως ἔχει. Ἡμεῖς ὅμως φρονοῦντες ὅτι προβλέπει περὶ τούτου ὁ ποινικὸς νόμος, νομίζομεν ὅτι ἠθέλομεν εἰσαγάγει τὴν σύγχυσιν εἰς τοὺς νόμους, κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν ὑπὸ τῶν δικαστηρίων, ἂν θέσωμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν εἰς τὸν προκείμενον νόμον.

§82Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐνόησα τὸν νόμον, ὅπως ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὸν ἐννόησαν· μ’ ὅλον ὅτι καὶ ἰδιαιτέρως ἐσυζήτησα μετὰ τοῦ κ. Μανέτα περὶ τούτου, δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, διότι μὲ λείπει ἡ ὑψίστη νομικὴ δεινότης τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ ἐπιτροπή. Τὸ ἄρθρον 75 λέγει ὅτι δὲν τιμωρεῖται, καὶ ἂν δὲν τὸ ἀναγγείλῃ κλπ.

§83ΜΑΝΕΤΑΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 71 τοῦ ποινικοῦ νόμου.

§84ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀπὸ τὴν λέξιν, «καὶ ἂν δὲν τὸ ἀναγγείλῃ,» ἐξάγει ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι ὀφείλει ὁ γινώσκων, ὁ ἰδὼν λῃστὰς διαβαίνοντας νὰ τοὺς ἀναγγείλῃ καὶ ὅτι, ἂν δὲν τοὺς ἀναγγείλῃ, τιμωρεῖται. Κύριοι, ἕως τώρα ἐγνωρίζομεν, ὅτι ποινὴ δὲν ἐπιβάλλεται, εἰμὴ ὅπου καὶ ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει· ἀκούω ἤδη, ὅτι ἐπειδὴ ὁ νόμος λέγει ὅτι δὲν τιμωρεῖται, καὶ ἐὰν δὲν ἀναγγείλῃ, ἐννοεῖ ὅτι ὀφείλει ὁ λαβὼν γνῶσιν νὰ ἀναγγείλῃ τὴν ἐμφάνισιν τῶν λῃστῶν, καὶ ἐὰν δὲν τὴν ἀναγγείλῃ, τιμωρεῖται. Ἡμεῖς ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁρίσωμεν ῥητῶς τὴν πρᾶξιν καὶ νὰ τιμωρήσωμεν ῥητῶς τὴν παράλειψιν τοῦ πολίτου. Εἰς τὴν Ἀττικὴν ἐκρύπτοντο λῃσταὶ ἐπὶ μῆνα ἕως νὰ ἐκτελέσωσι τὸ ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἀκόμη θρηνοῦμεν· αὐτοὺς τοὺς λῃστὰς πολλοὶ τοὺς εἶδον, καὶ δὲν τοὺς ἀνήγγειλαν, ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν ἐτιμωρήθησαν, διότι δὲν ὑπάρχει ῥητῶς νόμος. Εἰς αὐτὴν τὴν ἰδέαν μᾶς ἐνισχύει καὶ ἡ διάταξις τῆς ποινικῆς δικονομίας, ἥτις ἐπιβάλλει ὡς καθῆκον τὴν ἀναγγελίαν πράξεων ἐγκληματικῶν εἰς τὴν ἀρχὴν προσθέτουσα ὅτι, ὅστις δὲν ἀναγγείλῃ αὐτάς, τιμωρεῖται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου. Καὶ ἡ ποινικὴ δικονομία λοιπὸν θέλει ὡρισμένην ποινήν· καὶ ποινὴ ὡρισμένη ὑπάρχει εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς συνωμοσίας· ὅστις γνωρίσῃ τοιαύτην καὶ δὲν τὴν καταγγείλῃ, τιμωρεῖται κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Εἰς κἀμμίαν δὲ ἄλλην περίπτωσιν δὲν ὁρίζεται ἐν τῷ νόμῳ ποινή.

§85ΜΑΝΕΤΑΣ. Τότε πρὸς τί νὰ μεταχειρισθῇ τὴν λέξιν ἀναγγελίαν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό;

§86ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λέγω, κ. εἰσηγητὰ, ὅτι εἶναι λίαν βεβιασμένον τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐξάγετε ἀπὸ μίαν λέξιν. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον, ἠμποροῦμεν νὰ ἐξάξωμεν τὰ συμπεράσματα τὰ ὁποῖα ἐξάγει ἡ ἐπιτροπή; (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 74 τοῦ ποινικοῦ νόμου). Ἀλλὰ, παραλείπων νὰ τὰς ἀναγγείλῃ, σημαίνει, λέγει ἡ ἐπιτροπή, ὅτι ὀφείλει νὰ τὰς ἀναγγείλῃ, καὶ ἐπειδὴ δὲν τὰς ἀναγγέλλει, τιμωρεῖται· κατὰ ποῖον νόμον; πρέπει ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ῥητῶς ὁρίζει ὁ νόμος τὸ ἁμάρτημα καὶ τὴν ποινήν. Νὰ ἐξάξωμεν ἀπὸ τὴν λέξιν τοῦ ἄρθρου 75 ὅτι θεωρεῖ ὁ νόμος ὡς ἀδίκημα τὴν μὴ ἀγγελίαν καὶ ἐπιβάλλει ποινὴν, εἶναι αὐθαίρετον καὶ βεβιασμένον. Θέλομεν, κύριοι, ῥητῶς καὶ ἀναμφισβητήτως νὰ γνωρίζῃ ἕκαστος πολίτης, ὅτι ἅμα λάβῃ γνῶσιν ἐμφωλεύσεως λῃστοῦ, ὀφείλει νὰ τὸ ἀναγγείλῃ καὶ ὅτι τιμωρεῖται, ἂν δὲν τὸ ἀναγγείλῃ, τὸ δικαστήριον δὲ ὀφείλει νὰ ἐπιβάλλῃ ὡρισμένην ποινήν. Τὴν ἄλλην περίπτωσιν, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. εἰσηγητὴς, τὴν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 7· ἐκεῖ ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν ἀνθρώπων οἵτινες εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθουν εἰς συνεννόησιν· τιμωροῦνται μὲ ἐλαττουμένην ποινὴν (θόρυβος).

§87ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, δύω λέξεις. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅταν ἀπεφάσισε τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν οὐ μόνον τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὁ κύριος εἰσηγητὴς ἐξέθηκεν ἤδη, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἐφρόνει, ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ προκείμενον ἄρθρον. Τὴν περίπτωσιν δηλαδὴ, καθ’ ἣν τιμωροῦνται ὡς συνεργοὶ ὅσοι ἀποκρύπτουν τὸν αὐτουργὸν ἐγκληματικῆς τινος πράξεως. Παρεδέχθη λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι, ὁσάκις τις γνωρίζῃ τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον διατρίβει λῃστὴς, καὶ δὲν ἀναγγείλει τοῦτο εἰς τὴν ἀρχὴν, αὐτὸς ἀποκρύπτει αὐτὸν ἀπὸ τὰς ἐρεύνας τῆς ἀρχῆς. Ἡ παρατήρησις αὕτη, κύριε πρόεδρε, ἡ ὁποία στηρίζεται κυρίως ἐπὶ τῆς ἐννοίας τοῦ 5ου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 72 τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἔπεισε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ παραδεχθῇ, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον, καθὸ προβλέπον περίπτωσιν προβλεπομένην ἤδη ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον, δύναται νὰ λείψῃ. Ἂν ὅμως γεννᾶται ἀμφιβολία καὶ ἦναι ἀνάγκη δι’ εἰδικῆς διατάξεως νὰ προνοήσωμεν περὶ τούτου, ἡ ἐπιτροπὴ τοὐλάχιστον, ἐγὼ (καὶ πιστεύω, ὅτι τὴν γνώμην μου ἀσπάζονται καὶ τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς,) δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν.

§88Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἐπιμένει ἡ ἐπιτροπὴ, κύριε πρόεδρε.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον. Οἱ παραδεχόμενοι ...

§90ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις!

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἐγένετο δεκτὸν τὸ τέταρτον ἄρθρον, ὅπως ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἄρθρον 5. «Πλὴν τῶν εἰς τὸ ἄρθρον 72 τοῦ ποινικοῦ νόμου ἀναφερομένων περιπτώσεων, ὅστις ἐν γνώσει καὶ ἄνευ κινδύνου τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ ἢ τῶν συγγενῶν ζωῆς, τροφοδοτεῖ λῃστὴν ἢ λῃστρικὴν συμμορίαν, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον δύω ἐτῶν. Μὲ εἱρκτὴν τιμωρεῖται ὁ νοσοῦντα λῃστὴν νοσηλεύων ἢ θεραπεύων.»

§92Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Καὶ τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει· «Ἄρθρον 4. Ὁ ἐν ἐν γνώσει καὶ ἄνευ κινδύνου τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ ἢ τῶν συγγενῶν ζωῆς τροφοδοτῶν λῃστὴν, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον τριῶν ἐτῶν. Μὲ δεσμὰ πρόσκαιρα ὁ νοσοῦντα λῃστὴν νοσηλεύων ἢ θεραπεύων.»

§94Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐπιτείνει τὴν ποινὴν ἡ ἐπιτροπή.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ κανεὶς τὸν λόγον;

§96ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§97Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς δέχεται τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς;

§98ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Μάλιστα.

§99ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιτείνει; Ὅσον θέλει ἂς ἐπιτείνῃ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον δέχεται τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς· εἶναι ἀντίῤῥησις ἐναντίον αὐτοῦ;

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς τέταρτον, ἀντὶ τοῦ πέμπτου τοῦ νομοσχεδίου. «Τοῦ νομοσχεδίου «Ἄρθρον 6. Ὁ ἀναγγέλλων εἰς λῃστὴν ἢ λῃστρικὴν συμμορίαν τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα τῆς ἀρχῆς, τιμωρεῖται μὲ εἱρκτήν.»

§103ΠΟΛΛΟΙ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει· «Ἄρθρον 5. Ὁ ἀναγγέλλων εἰς λῃστὴν τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα τῆς ἀρχῆς, τιμωρεῖται μὲ εἱρκτήν.» Δὲν ἔχει λῃστρικὴν συμμορίαν ἡ ἐπιτροπή. Ἐπιμένει ἡ ἐπιτροπή;

§105Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Εἶναι παράλειψις αὐτὴ, κύριε πρόεδρε, τῆς ἐπιτροπῆς.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀντίῤῥησις εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου;

§107ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου· Ἄρθρον 7. τοῦ νομοσχεδίου. «Ὁ ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου καὶ δικαιολογημένης ἀνάγκης ἐρχόμενος εἰς συνέντευξιν μετὰ λῃστοῦ ἢ λῃστρικῆς συμμορίας, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους.»

§109ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ συνδέεται μὲ τὸ ἄρθρον 4ον. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὸν καὶ αὐτὸ, ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον τέταρτον.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§111ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα ἐγένετο δεκτόν.— «Κεφάλαιον Βʹ. Ποιναὶ καὶ ἀμοιβαὶ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας. Ἄρθρον 8. Πᾶς δημότης ἡλικίας 20–50 ἐτῶν ὀφείλει τῇ προσκλήσει τοῦ δημάρχου νὰ ὑπηρετῇ ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ στρατιωτικοῦ ἀποσπασματάρχου εἰς περιπολίας πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας τρεῖς ἡμέρας κατ’ ἀνώτατον ὅρον καθ’ ἕκαστον μῆνα καὶ ἐντὸς μόνον τοῦ δήμου, εἰς ὃν ἀνήκει, πλὴν ἐκτάκτων περιστάσεων, ἡ ἐκτίμησις τῶν ὁποίων ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ δημάρχου. Ὁ ἀπειθῶν εἰς τὴν πρόσκλησιν τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 5–50 δραχμῶν. Ἐξαιροῦνται τῆς ὑποχρεώσεως οἱ ἐν τῷ ἄρθρῳ 36 τοῦ δημοτικοῦ νόμου μνημονευόμενοι. Ἡ ἐξακρίβωσις τῶν ὑποχρέων καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῆς σειρᾶς τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἀνήκει εἰς τὸν δήμαρχον. Πᾶσα δὲ κατὰ τοῦτο πραχθησομένη ὑπ’ αὐτοῦ ἀδικία τιμωρεῖται πειθαρχικῶς διὰ προστίμου 25–100 δραχμῶν.» Ἡ ἐπιτροπὴ δέχεται τὸ πρῶτον ἐδάφιον καὶ προτείνει τροπολογίαν εἰς τὸ δεύτερον· ἀντὶ τῶν λέξεων τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «ἀνήκει εἰς τὸν δήμαρχον» ἔχει τὸ τῆς ἐπιτροπῆς «κανονίζεται διὰ πράξεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.»

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, νὰ μὴ καθιερώσωμεν μίαν ἀνωμαλίαν, διότι ὁ ἐκτελεστὴς τοῦ νόμου εἶναι ὁ δήμαρχος ἕως τώρα, καὶ ὄχι οἱ σύμβουλοι. Ὡρίσαμεν τὸν δήμαρχον λοιπὸν διότι ἐκτελεστὴς τοῦ νόμου εἶναι ὁ δήμαρχος καὶ ὄχι τὸ συμβούλιον.

§114Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὺς κατοίκους......(θόρυβος).

§115ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ ἐξηγήσω διατί συνετάξαμεν οὕτω τὸ ἄρθρον. Ἂν θέλετε νὰ θέσωμεν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν.

§116ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως τοῦ νόμου τὴν ἀναθέτει καὶ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸν δήμαρχον· ἡ διαφορὰ εἶναι ὡς πρὸς τὴν κατάρτισιν τοῦ καταλόγου, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ἀναθέτει εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, διὰ περισσοτέραν ἐγγύησιν.

§117ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐφ’ ἅπαξ τοῦ ἔτους....

§118ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐδῶ λέγει τὸ ἄρθρον «πλὴν ἐκτάκτων περιστάσεων», αὐτὸ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐντὸς τοῦ δήμου ὑπηρεσίαν, ἢ καὶ ἐκτὸς τοῦ δήμου; καὶ εἰς τὰ δύω ἀναφέρεται;

§119ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ εἰς τὰ δύω.

§120ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πολὺ καλά, αὐτὸ ἤθελα νὰ μάθω.

§121ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἀπατῶμαι, ἀλλ’ εἰς τὴν ἰδέαν τὴν ἐδικήν μου, καὶ ἐκ τῶν ἐκτεθέντων καὶ ἐκ τῶν γενομένων μοὶ φαίνεται αὐτὴ ἡ ὑποχρέωσις ἀρκετὰ βαρεῖα, καὶ δὲν λέγω νὰ τὴν ἀποφύγωμεν, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματά της· ὄχι νὰ ᾖναι μόνον βαρυτάτη καὶ νὰ μὴ συντελῇ κατὰ δυστυχίαν εἰς τὸν σκοπόν μας. Βέβαια, ὅταν τὰ μέσα τῆς ἐξουσίας τὰ προσδιωρισμένα δὲν ἐπαρκοῦν, πρέπει νὰ ἐπέλθῃ καὶ παρ’ ἑτέρων βοήθεια. Ἐκ τούτου ἐρχόμεθα τότε εἰς τὸν πολίτην· προσκαλοῦμεν αὐτὸν, τὸν ὑποχρεοῦμεν ν’ ἀφήσῃ τὰ ἔργα του καὶ ἔλθῃ εἰς ἀναπλήρωσιν χρέους στρατιωτικοῦ.

§122ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι εἰς ἀναπλήρωσιν, εἰς συνδρομήν.

§123ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Τὸ ἔργον νὰ γίνηται, καὶ ἂς γίνηται καὶ μὲ τὴν συνδρομήν, πολὺ καλά, φθάνει νὰ γίνηται μόνον πρὸς ἐνίσχυσιν περισσοτέραν, διὰ τὴν καταστροφὴν αὐτοῦ τοῦ κακοῦ τὸ ὁποῖον ἐπαπειλεῖ τὴν κοινωνίαν. Ἀλλὰ προσκαλοῦντες αὐτὸν τὸν πολίτην, πρέπει νὰ τὸν καταστήσωμεν χρήσιμον καὶ νὰ τὸν ἀπαλλάξωμεν καὶ ἀπὸ ἄλλας συνεπείας ἐπίσης βαρυντικὰς, τὰς ὁποίας φέρει ἡ κακὴ χρῆσις. Δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν δήμαρχον, ἢ ἂν θέλητε καὶ εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, νὰ συντάττῃ ἕνα κατάλογον ἀπὸ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν οἱ πολῖται. Κύριοι, τοὺς καταλόγους τοὺς μεροληπτικοὺς τοὺς ψευδοκαταλόγους ἀρκετὰ τοὺς ἐγνώρισεν ἡ ὑπηρεσία καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα. Καταλόγους εἴχομεν ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις· εἴδατε ποῦ κατεφύγομεν; Κατεφύγομεν, κύριοι, εἰς τὸν κλῆρον, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τοὺς διορισμοὺς τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ τοὺς καταλόγους αὐτούς. Λοιπὸν ἀμφιβάλλετε, κύριοι, ὅτι εἰς τοὺς δήμους θὰ ἐκτελεσθῶσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ δημοτικὰ πάθη, θὰ ἐκπληρωθῶσιν ὅλαι αἱ ἰδιωτικαὶ ἀντιπάθειαι, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἡμέραν γίνονται;

§124ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν θὰ ἐξαιρῆται κανένας.

§125ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ποῦ τὸ ἠξεύρεις; Καὶ ποσάκις δὲν εἴδομεν ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἄνθρωποι μὴ ἐγγεγραμμένοι, καὶ ἔμειναν ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι; Ποῖος θὰ τὸν συντάξῃ αὐτὸν τὸν κατάλογον; ποῖος θὰ τὸν ἐπιθεωρήσῃ; καὶ ποῖος θὰ τὸν ἐκτελέσῃ;

§126ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τὸ πλημμελειοδικεῖον.

§127ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἄ! τὸ πλημμελειοδικεῖον! Βλέπεις, ὅτι θὰ ἔχῃς ἕνα κατάλογον· ὁ δήμαρχος θὰ πάρῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους θέλει ἐμπαθῶς νὰ τιμωρήσῃ, θὰ ἐπιφυλάξῃ τοὺς ἐδικούς του· θὰ γεννηθοῦν σκάνδαλα. Καὶ σήμερον δὲν πηγαίνουν μὲ δυσκολίαν καὶ μὲ δυσαρέσκειαν, καὶ ἄλλοι ἀποπέμπονται; Διότι οἱ μὲν πηγαίνουν χωρὶς ὅπλα, οἱ δὲ χωρὶς φυσέκια καὶ οἱ μεταβατικοὶ τοὺς λέγουν, ἀφῆστε τὸ ψωμί σας ἐδῶ, καὶ πηγαίνετε εἰς τὴν δουλειά σας. Προχθὲς ἀνηγγέλθη, ὅτι ὁ Σπανὸς ἐφάνη, τοὺς λέγουν νὰ ὑπάγουν, καὶ ἦλθον εἰς τὸ δικαστήριον πολλοί, περὶ τοὺς 30, διότι ἠρνήθησαν, καὶ ἠθωώθησαν 26, διότι οἱ μὲν προσεκλήθησαν, ἐνῷ ἦσαν εἰς τὸ ἀμπέλι, καὶ ἄλλοι, ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὸ ἁλῶνι. Λοιπὸν αὐτὰ ὅλα εἰς τί συντελοῦν; Εἰς τὸ νὰ φέρουν τὴν καταπίεσιν, χωρὶς νὰ συντελοῦν ποσῶς εἰς τὸν σκοπόν μας. Καλούμενοι δὲ θὰ ἀκολουθήσουν τὸν ἀποσπασματάρχην, ὅπου τοὺς διατάξῃ· καὶ ποῖος εἶναι αὐτός; Ἴσως θὰ ᾖναι κανένας ἁπλοῦς στρατιώτης ἢ κανένας ἁπλοῦς χωροφύλαξ ἔστω καὶ ἐνωμοτάρχης. Οἰκογενειάρχαι λοιπόν, ἄνθρωποι οἰκοκυρέοι, τοὺς ὁποίους ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ θέλει νὰ τιμωρήσῃ διὰ τὰ πάθη της, τοὺς θέτει ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν ἑνὸς χωροφύλακος. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὸ πολίτευμά μας, οὔτε συμβάλλει πρὸς τὸν σκοπόν μας· καὶ αὐτὰ εἶναι ἐν χρήσει, καὶ πρόκειται νὰ τὰ κανονίσωμεν τώρα; Προχθὲς σᾶς εἶπον ὅτι προσεκλήθησαν...

§128ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατεπίεσαν τὸν κόσμον, διότι τὸν ἀπησχόλησαν πολὺν καιρὸν εἰς τὰς περιπολίας, καὶ οὔτε ἔσπειραν, οὔτε ἐθέρισαν; Λοιπὸν ἠθελήσαμεν νὰ περιστείλωμεν τὸ κακὸν καὶ νὰ τὸ περιορίσωμεν μέχρι τοῦ προσήκοντος ὅρου, ὅπως δύνανται οἱ ἄνθρωποι νὰ κάμνουν καὶ τὴν ἐργασίαν των.

§129ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐνῶ παραδέχομαι, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ἔχει τοιαύτας πληροφορίας, καὶ θέλον νὰ περιστείλῃ αὐτὰ τὰ κακά, ἦλθεν εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον. Ἀλλ’ ἐγὼ θέλω ὄχι μόνον τὸ μέτρον νὰ λαμβάνηται, ἀλλὰ καὶ ὁ σκοπὸς νὰ ἐκπληροῦται.

§130ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν τί προτείνετε;

§131ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι, ὅταν τὸ κακὸν αὐτὸ τῆς ληστείας ἀνεβιβάσθη εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ λαμβάνωμεν ἔκτακτα μέτρα, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς ἐξαιρετικὰς δυσχερείας.

§132ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Αὐτὰ δὲν εἶναι ἔκτακτα, εἶναι κοινωνικά.

§133ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀνάγκη νὰ λάβωμεν μέτρα ἔκτακτα, καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν συντελεστικώτερα. Τὴν συνδρομὴν λοιπὸν τῶν πολιτῶν ζητοῦντες, κύριοι, δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἀποκόπτωμεν καθ’ ἑκάστην ἀπὸ τὰ ἔργα των· ὀρθότερον εἶναι ἅπαξ, ἔστω καὶ διὰ μεγάλου κόπου, ἀλλ’ ἅπαξ διὰ νὰ μὴ πιέζωμεν καὶ τὸν πολίτην συχνὰ καὶ διὰ νὰ φέρωμεν καὶ ἀποτέλεσμα. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ὅταν τὸ κακὸν τῆς ληστείας εἶναι τόσον μέγα, ὥστε ἔχομεν ἀνάγκην καὶ τῆς συνδρομῆς τοῦ πολίτου, τότε πρέπει οἱ πολῖται νὰ προσκαλῶνται σχηματισμένοι εἰς ἐθνοφυλακήν, συντεταγμένοι, ὡπλισμένοι, ἐφοδιασμένοι, ἔχοντες τάξιν καὶ πειθαρχίαν, καὶ καλοῦντες ὅλον τὸν δῆμον, εἴτε τὴν ἐπαρχίαν, ὥστε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ ληστὴς νὰ μὴ δύναται νὰ εὕρῃ ὄχι μόνον περίθαλψιν, ἀλλ’ οὔτε τόπον ὅπως κρυβῇ πουθενά, διότι, κύριοι, ὅταν ἡ κοινωνία οὕτω φανῇ ἐξηγερμένη, ὅταν πανταχόθεν τ’ ἀποσπάσματα συναντῶνται, δὲν δύναται ποῦ νὰ καταφύγῃ ὁ ληστής, διότι, ὅπου δήποτε καὶ ἂν ὑπάγῃ ὁ ληστὴς διὰ νὰ τὸν περιθάλψῃ, ἢ νὰ τὸν ἀποκρύψῃ, αὐτὸς θὰ ᾖναι εἰς τὴν περιπολίαν, θὰ ἀποτελῇ μέρος αὐτῆς· καὶ εἰς τὴν καλύβην ἂν ὑπάγῃ, θὰ εὕρῃ ὅτι ἀποτελεῖ μέρος τῆς περιπολίας, καὶ ἂν εἰς τὴν στάνην ὑπάγῃ, θὰ εὕρῃ τὴν περιπολίαν, καὶ παντοῦ, ὅπου ὑπάγῃ, θὰ εὕρῃ τὴν περιπολίαν, καὶ ἂν στρέψῃ πρὸς ἄλλο μέρος, θὰ εὕρῃ ἐπίσης τὴν περιπολίαν, καὶ τότε ποῦ θὰ σταθῇ ὁ ληστής; ἠξεύρετε διὰ τί εὑρίσκει καταφύγιον ὁ ληστής; Διότι ὅλα γίνονται, ἵνα φαίνωνται ὅτι γίνονται. Τὸ μεταβατικὸν μεταβαίνει εἰς ἕνα δῆμον, καὶ κοιμῶνται εἰς τὰ χωριά· θὰ σηκωθοῦν τὸ πρωΐ ἢ καὶ μετὰ τὸ μεσημέρι καὶ ὁ ληστὴς τί κάμνει; Δὲν λημεριάζει, κατασκοπεύει τὰ πάντα μόνος του. Τὴν νύκτα ἔχει τ’ αὐτί του ἀκοίμητον ὀφθαλμόν, καὶ τὴν ἡμέραν τοὺς ὀφθαλμούς του καὶ μακρόθεν σκοπεύει καὶ λαμβάνει τὰ μέτρα του.

§134ΛΑΠΑΣ. Ἔχεις τὴν ἰδέαν, ὅτι ὅλα τ’ ἀποσπάσματα δὲν περιπολοῦν τὸ βράδι;

§135ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὄχι ὅλα, κατὰ μέγα μέρος.

§136ΛΑΠΑΣ. Λοιπὸν ὄχι γενικῶς, διότι καὶ ἐγὼ ἔκαμα εἴκοσιν ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἠξεύρω, ὅτι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ διανυκτερεύουν ἔξω ἀπὸ τὰ χωρία, καὶ κάμνουν ὅ,τι δὲν κάμνει κανένα, καὶ πολλοὶ τὴν νύκτα ἐκτύπησαν ληστὰς εἰς τὰ καρτέρια. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τοὺς ἀδικεῖτε μὲ αὐτὰ ὅπου λέγετε.

§137ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Καὶ τὸ ἓν γίνεται καὶ τὸ ἄλλο. Ὁ Τάκος εἰσῆλθεν ἀπὸ τὰ μεθόρια κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἰανουαρίου καὶ κατηγγέλθη κατὰ τὰ ἔγγραφα εἰς τὰς 4 ὅτι εἰσῆλθεν, καὶ μόλις κατὰ τὰς 17 ἠδυνήθη ἕνα ἀπόσπασμα νὰ τὸν ἀπαντήσῃ.

§138ΜΑΛΕΑΣ. Ἐκάθισαν 40 ἡμέρας ἐδῶ εἰς τὴν Ἀττικὴν καὶ κανένα ἀπόσπασμα δὲν τοὺς ἀνεῦρεν.

§139ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἰς τὰς 17 τοὺς εὗρε τὸ ἀπόσπασμα, καὶ ἔκαμε τῳόντι τὸ καθῆκόν του καὶ τοὺς ἐκτύπησεν, ἀλλ’ οἱ λῃσταὶ εἶχον τὴν βεβαιότητα, ὅτι κανένα ἄλλο ἀπόσπασμα δὲν θὰ εὔγῃ νὰ τοὺς κτυπήσῃ ὄπισθεν καὶ ἀντεστάθησαν μὲ ὅλην τὴν ἐπιμονήν. Ἐὰν λοιπὸν τότε εἰς τὸν τουφεκισμὸν ἦσαν ἄλλα 2, 3, 5 ἀποσπάσματα καὶ ἤρχοντο εἰς βοήθειαν, βεβαίως θὰ ἐπέφερον ἀποτέλεσμα, τὴν ἐξόντωσίν των, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχον· ὁ δρόμος ἦτον ἀνοικτὸς καὶ ἔφυγον ὅπου ἤθελον. Εἰς ὅλον τὸ διάστημα ὅπου ἦτον ἐδῶ ὁ Κίτσος δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ κατεδιώχθη μίαν φορὰν ἐπαρχιακῶς, καὶ ὅταν εἶχεν ὑπάγει ὁ ἀνακριτὴς καὶ ἔφερε πλῆθος ἀνθρώπων κλαιόντων, ἄνδρας, γυναῖκας, ἠρώτησα τὸν διοικητὴν τοῦ μεταβατικοῦ· ἔκαμε μίαν περιπολίαν γενικήν; παγάναν; Ὄχι, λέγει, δὲν ἐκάμαμεν» οὕτω δὲν γίνεται τίποτε· διότι, ὅταν ἐκεῖνος πάγῃ εἰς τὸ Λαύριον, οἱ λησταὶ πάγουν εἰς τὸν Μαραθῶνα, καὶ ὅταν ἐκεῖνος πάγῃ εἰς τὸν Μαραθῶνα, ὁ λῃστὴς ὑπάγει εἰς τὴν Φυλὴν, καὶ ὅταν ἐκεῖνος πάγῃ εἰς τὴν Φυλὴν, ἐκεῖνοι πηγαίνουν εἰς τὸν δῆμον Ἀχαρνῶν, ἔρχονται καὶ εἰς τὰ πρόθυρα τῶν Ἀθηνῶν. Ἐννοεῖτε λοιπὸν, ὅτι μὲ τοιοῦτον τρόπον δὲν καταδιώκεται ἡ λῃστεία. Ἅμα εἰσβάλῃ ὁ λῃστὴς εἰς μίαν ἐπαρχίαν πρέπει ὅλη ἡ ἐπαρχία νὰ ἐξεγείρηται κατ’ αὐτοῦ εἰς καταδίωξιν καὶ τότε αὐτὸς οὐδαμοῦ εὑρίσκει καταφύγιον, καὶ ἐξοντοῦται· ἔχομεν, κύριοι, καταλόγους τῆς ἐθνοφυλακῆς οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀρθοὶ καὶ δὲν ἔχουν αὐτὰς τὰς ψευδολογίας τῶν ἄλλων· κατ’ αὐτοὺς εὑρίσκεται καὶ κἄποιος νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς 10 ἢ τοὺς 20 ἢ τοὺς 30 καὶ νὰ μὴ πηγαίνουν ὑπὸ τὴν διάθεσιν ἑνὸς, ὁ ὁποῖος ἴσως θὰ τοὺς θεωρῇ καὶ ὡς ὑπηρέτας. Λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει ἡ λῃστεία, ὅταν φθάσῃ εἰς αὐτὸν τὸν βαθμὸν, καὶ εἶναι ἀνεπαρκῆ τὰ μέσα τῆς ἐξουσίας καὶ γίνεται ἀνάγκη μὲ τοὺς πολίτας νὰ καταδιώκηται, πρέπει νὰ ᾖναι ὡπλισμένοι ἐφωδιασμένοι, συντεταγμένοι διὰ νὰ χρησιμεύσουν, καὶ ὄχι νὰ πηγαίνουν χωρὶς ὅπλα, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν, νὰ τὰ ἔχουν ἀμεταχείριστα· διότι ἀκόμη ἐπικρατεῖ ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος δημεύει τὰ ὅπλα καὶ ἐπιβάλλει καὶ ποινὴν 25 δραχμῶν, καὶ ὁποῖος ἔχει ὅπλα, δὲν ἔχει φουσέκια. Εἶναι λοιπὸν μόνον διὰ νὰ κάμουν θόρυβον καὶ ὄχι διὰ νὰ φέρουν ἀποτέλεσμα. Διὰ τοῦτο λέγω ὡς πρότασιν, ὅτι «ἐν ἀνάγκῃ προσκαλεῖται καὶ ἐθνοφυλακὴ διὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ἥτις, συνεννουμένη μετὰ τῶν ἁρμοδίων ἀποσπασματάρχων, ἐνεργεῖ τὴν καταδίωξιν κατὰ δῆμον, καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν ἢ καθ’ ὅλον τὸν νομὸν συνάμα.» Ἡ ἐθνοφυλακὴ πρέπει νὰ ᾖναι, ἰδίως εἰς τὰς μεθορίους ἐπαρχίας, ἐντελῶς ὠργανισμένη καὶ ὡπλισμένη. Παρατηρήσατε τί ἔκαμον οἱ μόνιμοι στρατοὶ, καὶ τί ἔκαμεν ἡ ἐθνοφυλακή. Ἡ Γαλλία διὰ τῆς ἐθνοφυλακῆς ἦτο τὸ πρῶτον ἔθνος τῆς Εὐρώπης, κατήργησε τὴν ἐθνοφυλακὴν, τὴν ἐπῆρεν ἡ Πρωσσία καὶ τὴν ᾐχμαλώτισεν Ἡμεῖς δὲν ἠξεύρω διατὶ δὲν θέλομεν αὐτὸν τὸν θεσμὸν, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ μᾶς ἔχῃ ἰσχυροτέρους, νὰ μὴ ταπεινώμεθα ἀπέναντι τῆς γείτονος· δὲν τὸν θέλομεν ἐν γένει, διατὶ δὲν θέλομεν τοὐλάχιστον κατὰ τῆς ληστείας; εἰς τὰς μεθορίους τοὐλάχιστον ἐπαρχίας πρέπει νὰ συστηθῇ ἐθνοφυλακὴ, καὶ τότε βεβαιωθῆτε, ὅτι λῃστὴς δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ σταθῇ οὔτε δύω ἡμέρας.

§140ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εὐκταῖον βεβαίως θὰ ἦτον, ἐὰν ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὴν ἐθνοφυλακὴν, κατὰ τὸ σύνταγμα, ἐν ἰσχύϊ καθ’ ὅλον τὸ κράτος, ἰδίως δὲ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπιπολάζει τὸ ἔγκλημα τῆς λῃστείας. Ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ θεσμὸς τῆς ἐθνοφυλακῆς ἐν ἰσχύϊ, δὲν θὰ εἴχομεν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς διατάξεως. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον ἡ ἐπιτροπὴ τὸ τροπολογεῖ κατά τι, διὰ νὰ δώσῃ περισσοτέρας ἐγγυήσεις εἰς τὸν δημότην, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι αἱ ἐγγυήσεις αὐταὶ δὲν εἶναι ἀρκοῦσαι.

§141ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τί τροπολογίαν κάμνει, σᾶς παρακαλῶ, ἡ ἐπιτροπή;

§142ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. «Ἡ ἐξακρίβωσις τῶν ὑποχρέων καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῆς σειρᾶς τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν κανονίζεται διὰ πράξεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου». Ἀντὶ λοιπὸν τῆς διατάξεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν δὲν θεωρῶ ὡς ἀρκοῦσαν ἐγγύησιν, ἔχομεν ἐν τῷ νόμῳ τῆς ἐθνοφυλακῆς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 35, κατὰ τὴν ὁποίαν «τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναγκαιούντων μελῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας προσδιορίζει ὁ διοικῶν τὸν οὐλαμὸν ἢ τὸν λόχον ἢ τὰ τάγματα τῶν ἐθνοφυλάκων τοῦ δήμου· καταρτίζει δὲ αὐτὸν ἐκ τῶν ἐν τῷ μητρῴῳ τῆς ἐθνοφυλακῆς καταγεγραμμένων κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν τῆς ἑαυτῶν ἐπωνυμίας, ἀρχόμενας ἀπὸ τοῦ πρώτου στοιχείου τοῦ ἀλφαβήτου καὶ προχωρῶν κατὰ σειρὰν εἰς τὸ τελευταῖον, ἐπανερχόμενος δὲ μετὰ τὴν ἐξάντλησιν ὅλου τοῦ καταλόγου εἰς τὸ πρῶτον, καὶ οὕτω καθεξῆς». Ἂς φέρωμεν τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ὑποχρέωσιν τῶν ἐθνοφυλάκων διὰ τὰς ἐκτάκτους ὑπηρεσίας. Κατήρτισα λοιπὸν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν «τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναγκαιούντων δημοτῶν ὁρίζει ὁ δήμαρχος συνεννοούμενος μετὰ τοῦ ἀποσπασματάρχου, καταρτίζει δὲ αὐτὸν ἐκ τῶν ἐν τῷ ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου συντασσομένῳ μητρώῳ ὑποχρέων κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν τῆς ἑαυτῶν ἐπωνυμίας ἀρχόμενος κτλ.» καθὼς ἔχει τὸ ἄρθρον τῆς ἐθνοφυλακῆς. Δὲν θὰ ἐπιτρέψω μήτε εἰς τὸν δήμαρχον, μήτε εἰς τὸ δημοτ. συμβούλιον νὰ ὁρίσῃ, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάγῃ τὴν πρώτην ἡμέραν ὁ Κώστας καὶ ὁ Γιάννης, ἀλλὰ ἀπαιτῶ νὰ γείνῃ ὁ κατάλογος, καὶ ἔπειτα ἐξ αὐτοῦ νὰ προσκαλέσῃ ὁ δήμαρχος ὅσους εἶναι ἀναγκαῖοι. Ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἐξέλθῃ ὅλος ὁ δῆμος, τότε ὅλοι θὰ ὑπάγουν, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ ἐξέλθουν 20, θὰ προσκαλέσῃ κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν τοὺς 20 πρώτους. Ἐὰν γείνῃ πάλιν ἀνάγκη, θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ 21 μέχρι τοῦ 40 καὶ οὕτω καθεξῆς, καὶ ἔπειτα θὰ ἀρχίσῃ πάλιν ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Αὐτὴ ἡ διάταξις, βλέπετε, ὅτι εἶναι ἐν τῷ νόμῳ τῆς Ἐθνοφυλακῆς καὶ ἀσφαλίζει δεόντως τὴν ἰσότητα τῶν ὑποχρεώσεων.

§143ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι βεβαίως ὀρθὴ καὶ λυσιτελὴς εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ καὶ αὕτη ἐφαρμοζομένη ἤθελεν ἔχει ἀποτελέσματα εὐάρεστα, ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν. Διὰ τοῦτο ἐδέχθημεν τὰ προσωρινὰ αὐτὰ μέτρα μέχρις οὗ εὑρεθῇ εἰς θέσιν ὁ τόπος νὰ σχηματίσῃ τὴν ἐθνοφυλακήν του. Θέλομεν δὲ καὶ ἡμεῖς νὰ παρέξωμεν πᾶσαν ἐγγύησιν καὶ ἀσφάλειαν ὥστε νὰ μὴ ἀδικῶνται οἱ πολῖται· δὲν ἔχομεν δυσκολίαν νὰ δεχθῶμεν καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κολιάτσου.

§144ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδική μου, εἶναι διάταξις τοῦ νόμου τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ὁ ὁποῖος προβλέπει ἴσια ἴσια αὐτὰς τὰς ἐκτάκτους ὑπηρεσίας.

§145ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ λείψῃ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς καὶ θὰ ἀντικατασταθῇ ἀντ’ αὐτῆς τῆς τροπολογίας τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου.

§146ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ ἀντίθετος ἀπόφασις ἑνὸς δικαστηρίου μὲ φέρει εἰς θέσιν νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν, διὰ νὰ δώσῃ καθαρὰν ἐξήγησιν πῶς πρέπει νὰ γίνηται ἡ πρόσκλησις διὰ τῶν κλητήρων τῆς δημαρχίας ἢ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος; Διότι συνέβη πρὸ μικροῦ, ἄλλοι μὲν οἵτινες προσεκλήθησαν διὰ τῶν κλητήρων τῆς δημαρχίας νὰ καταδικασθῶσι, διότι διότι δὲν παρευρέθησαν, ἄλλοι δὲ, οἱ ὁποῖοι προσεκλήθησαν διὰ τῶν κλητήρων τῆς Δημαρχίας, ἠθωώθησαν, διότι δὲν προσεκλήθησαν διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος. Διὰ τοῦτο, παρακαλῶ νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν διασάφησιν.

§147ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὅ,τι λέγει ὁ κ. βουλευτὴς Παρνασσίδος, οὔτε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐντελῶς ὅ,τι λέγει ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς. Ἐννοεῖτε ὅτι αὐτὰ ἐφαρμόζονται ἐν ὁμαλῇ καταστάσει, καὶ ὅταν ἡ ὑπηρεσία βαδίζῃ τακτικῶς. Ὑποθέσατε ὅμως, ὅτι εἰδοποιοῦν αἴφνης τὴν ἐμφάνισιν ληστῶν· πῶς θὰ εἰδοποιηθῶσι τότε οἱ πολῖται διὰ κλητῆρος καὶ πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ κατάλογος; ὅταν (καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ) ὅταν ὁ ἀποσπασματάρχης προσκαλῇ τὸν δήμαρχον καὶ τοῦ ζητῇ, λόγου χάριν, δέκα πολίτας διὰ δύο ἡμέρας νὰ περιπολήσωσιν, ἔχει καλῶς. Ἀλλ’ ὅταν αἴφνης ζητηθῶσι, τότε μήτε κατάλογος μήτε εἰδοποίησις τακτικὴ ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος.

§148ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Θέλω τοῦτο νὰ γείνῃ σαφὲς, πῶς θὰ βεβαιωθῇ ἡ ἄρνησις ἢ, μᾶλλον εἰπεῖν, ἐὰν δύναται τὸ δικαστήριον, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς προσκλήσεως συντεταγμένης ὑπὸ ἑνὸς κλητῆρος δημοτικοῦ, νὰ ἀποφασίσῃ.

§149ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸ δικαστήριον ἐλεύθερον νὰ κρίνῃ· εἶναι λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν νὰ τεθοῦν ἐν τῷ νόμῳ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§151ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν μοὶ φαίνονται, κύριοι, ὅσον καλαὶ καὶ ἂν ᾖναι αἱ θεωρίαι αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν σήμερον, δὲν μοὶ φαίνονται ὅμως διόλου πρακτικαί. Οὔτε κατάλογος ἐθνοφυλακῆς ὑπάρχει, οὔτε κατάλογοι συνετάχθησαν ἢ δύνανται νὰ συνταχθῶσιν ὑπὸ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων πλήρεις. Ὅλοι οἱ κάτοικοι πηγαίνουν εἰς τὰς ἐργασίας των· πηγαίνετε εἴς τι χωρίον ἐν ἡμέρᾳ ἐργασίας, καὶ δὲν εὑρίσκετε κανέναν. Ἠξεύρετε τί γίνεται ὡς πρὸς τὰς περιπολίας; Πηγαίνει μεταβατικὸν καὶ ὁ δήμαρχος· ζητοῦν τοὺς παρόντας κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην εἰς τὸ χωριὸ, καὶ αὐτοὺς πέρνει εἰς καταδίωξιν τῆς λῃστείας, ἡ ἐμφάνισις τῆς ὁποίας δὲν σᾶς δίδει καιρὸν πολλάκις, οὔτε μισὴν ὥραν νὰ ἐργασθῆτε. Αὐτὸ λοιπὸν τὸ ὁποῖον προτείνουν τινὲς δὲν εἶναι πρακτικὸν, καθὼς δὲν εἶναι πρακτικὴ οὔτε ἡ ἰδέα τῆς ἐπιτροπῆς. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο νὰ ὑπῆρχεν ἐθνοφυλακὴ σχηματισμένη, ἀλλὰ θὰ παρέλθουν αἰῶνες καὶ δὲν θὰ καταρτισθῇ, ὡς πρέπει. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς, κύριε Καλιφρονᾶ, ὅτι τὰ ἀποσπάσματα περιφέρονται ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον καὶ δὲν κάμνουσι τὸ καθῆκόν των. Τότε ἀλλοίμονον δὲν θὰ ἐκτυποῦσαν τὴν λῃστείαν ποτέ. Σπανίως, ἐννοεῖται, κάμνουν καταχρήσεις περὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ παρεπονέθην. Ὅ,τι λοιπὸν κάμνομεν σήμερον, ἤτοι νὰ ὁρίζωμεν ὡς ἀνώτερον ὅρον ὑποχρεώσεως τοῦ πολίτου, διὰ τὰς περιπολίας τῶν τριῶν ἡμερῶν, εἶναι σωτήριον διὰ τοὺς λαούς μας, οἵτινες ἄλλοτε ὑπηρέτησαν ἡμέρας πολλὰς καὶ δὲν παρεπονέθησαν· τρεῖς ἡμέρας μετὰ πλείστης εὐχαριστήσεως, ἐγὼ πρῶτος θὰ ὑπηρετήσω, καὶ ἂν ᾖναι καὶ διαρκεῖς. Μὴ θέλομεν λοιπὸν νὰ συγχίσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου μὲ θεωρίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνεφάρμοστοι εἰς τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων. Ἂς ἀφήσωμεν τὸ ὀρθὸν τοῦ νόμου, ὅπως ἔχει, μὴ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν, μήτε τῆς ἐπιτροπῆς τὴν γνώμην μήτε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κολιάτσου, ἐὰν θέλητε νὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λέκκας.

§153ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι, καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου πρέπει νὰ μείνῃ, ὡς ἔχει, διότι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀδυνατοῦμεν νὰ πράξωμεν ὅ,τι πρέπει. Πρὸ πολλοῦ, καὶ μάλιστα μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν, ἤρχισε τὸ ἔθνος νὰ αἰσθάνηται βαθέως τὴν λυπηρὰν θέσιν του· καθ’ ἑκάστην, εἰς οἱανδήποτε συζήτησιν, χωρὶς νὰ θέλουν, πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἐλεεινολογοῦν τὴν θέσιν μας. Ἤδη πρὸ ὀλίγου ἀκόμη ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου κ. Καλλιφρονᾶς ἐπανέλαβεν, ὅ,τι ἐγὼ πολλάκις παρεκάλεσα, καὶ ὅ,τι πολλάκις ἐζήτησα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Ὅλα τὰ νομοθετήματα, κύριοι, εἶναι σχετικά. Βεβαίως τὸ νομοθέτημα αὐτὸ περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ, ἐὰν δὲν ἐπήρχετο ἡ βάσις τῶν νομοθετημάτων, ἡ ἐξουσία, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ ἀνάγκη ἐθνικὴ, ἀνάγκη τῆς στιγμῆς, δὲν μᾶς ἐπιτρέπει τοῦτο, ὀφείλομεν λοιπὸν ὡς ἔργον ἀνάγκης, νὰ μὴ τὸ πολυψαύωμεν. Βεβαίως εἰς πᾶσαν στιγμὴν αἰσθανόμεθα, ὅτι ἡ μικρὰ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ στρατὸν ἐκ 50 χιλιάδων ἀνδρῶν, δὲν ἔχει νὰ τὸν πληρώσῃ. Ἐπῆλθεν εἷς νόμος τῆς λεγομένης ἐθνοφυλακῆς· καὶ ὁ νόμος καὶ τὸ πρᾶγμα ἴσα τῷ μηδενὶ ἀπεδείχθησαν· ἔκαμεν θαύματα, εἶπεν ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, ὁ γερμανικὸς στρατός. Ναί· ὄχι ὅμως ἡ ἐθνοφυλακὴ, ἀλλ’ ὁ ἐθνικὸς στρατός. Οἱ Πρῶσσοι εἶναι ἅπαντες στρατιῶται, ὄχι ὡς τὸ ψευδὲς τῆς ἰταλικῆς, τῆς γαλλικῆς, τῆς ἑλληνικῆς ἐθνοφυλακῆς. Βεβαίως ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἕνας τοιοῦτος θεσμὸς, καὶ κατόπιν νὰ γείνουν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ Τάκος καὶ τὰ ὅμοιά του τέρατα δὲν μᾶς δίδουν καιρὸν, καὶ πρέπει αὐτὸν τὸν νόμον πρῶτον νὰ νομοθετήσωμεν. Λοιπὸν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα, ὡς ἔχουν. Ἀλλ’ ἡ κοινὴ ἀνάγκη, κύριοι, τί σᾶς λέγει; Πρέπει νὰ σπεύσητε πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ φροντίσητε περὶ ἐθνικῆς δυνάμεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ 10 χιλιάδας καὶ μὲ 15,000 στρατιώτας νὰ πολεμήσητε, ὄχι μὲ ἐκείνους μὲ τοὺς ὁποίους ὀφείλετε, καὶ δὲν δύνασθε παρὰ νὰ πολεμήσητε μίαν ἡμέραν, ἀλλ’ οὔτε μὲ τοὺς λῃστάς. Ἀνάγκη λοιπὸν ταχύτατα νὰ σκεφθῆτε, καὶ ἐὰν δὲν δυνηθῶμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν ὅ,τι ἄλλοι ἐζήτησαν, δηλαδὴ νὰ μεταφέρωμεν ὅ,τι ἔχει ἡ εὐλογημένη ἐκείνη τῆς Πρωσσίας χώρα, νὰ κάμωμεν τοὐλάχιστον κάτι τι εἰς σμικρόν. Δὲν δυνάμεθα πραγματικῶς ὅλην τὴν Ἑλλάδα νὰ τὴν κάμωμεν ὡς τὴν Ἑλβετίαν στρατιωτικὴν, διότι οὔτε στρατῶνας ἔχομεν νὰ θέσωμεν τὸν ὁπλισμὸν, οὔτε χρήματα ν’ ἀγοράσωμεν ὅπλα, οὔτε στολὰς νὰ κατασκευάσωμεν. Ἀλλὰ διότι δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τὸ μέγα, δὲν βλέπω διατί δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τὸ μικρόν; Ἀδυνατοῦντες νὰ ἔχωμεν 100,000 στρατοῦ, δὲν ἐννοῶ διατὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν 30,000 στρατὸν, καὶ τὸ τρίτον αὐτοῦ εἰς ἄδειαν, ἤτοι 30 χιλιάδας καὶ νὰ πληρώνωμεν μόνον 20. Δὲν βλέπω τὸ ἀπραγματοποίητον τοῦ συλλογισμοῦ· τὸν στρατιώτην, ὁ ὁποῖος θὰ τελειώσῃ τὴν θητείαν του εἰς 3 ἔτη, νὰ τὸν φέρωμεν κατόπιν ὡς ἐπίκουρον τοῦ στρατοῦ καὶ νὰ τὸν ἔχωμεν ὡς ἐθνοφύλακα, εὐκολώτατον τὸ πρᾶγμα καὶ ἐνταυτῷ ὀλίγα μέσα χρειάζονται. Τίς μᾶς ἐμποδίζει νὰ καταστρέψωμεν τὸ ἄθλιον, τὸ δουλοπρεπὲς τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ στρατιώτου; ἢ εἰς τί δυνάμεθα νὰ προσκρούσωμεν, ἂν ὑποχρεώσωμεν πάντα Ἕλληνα ἀτομικῶς νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν πατρίδα του; Ἅπαντα ταῦτα εἶναι πράγματα εὔκολα· ἀλλὰ ταῦτα εἰσὶν πόθος τῆς αὔριον καὶ ὄχι τοῦ παρόντος. Σήμερον ὅμως, ἐπειδὴ δὲν δυνάμεθά τι τακτικῶς νὰ κάμνωμεν, μὴ ζητῶμεν τροπολογίας καὶ τὰ τοιαῦτα, ἀλλὰ νὰ δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει, καὶ αὔριον νὰ προβῶμεν εἰς τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα.

§154ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου· θὰ παρακαλέσω μόνον τὸ ὑπουργεῖον κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἀντίῤῥησις;

§156ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιμένει εἰς τὴν τροπολογίαν της;

§158ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κολιάτσος ἀπέσυρε τὴν ἰδικήν του. Εἶναι ἀντίῤῥησις καμμία εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, καθὼς εἶναι;

§160ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Προχωροῦμεν εἰς τὸ 9ον ἄρθρον.

§162ΣΟΥΤΣΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§163ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§164ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατε τὸ ἄρθρον.

§165ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (ἀναγινώσκει τὸ 9 ἄρθρον). «Διοικητικοὶ, δικαστικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ἢ ἄλλοι ὑπάλληλοι δημόσιοι ἢ ὑπηρέται, ἐπιτετραμμένοι τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας ἢ καλούμενοι ἁρμοδίως εἰς ἐνέργειαν μέτρων ἀναγομένων εἰς τὴν καταδίωξιν αὐτῆς καὶ ὀλιγωροῦντες περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τούτων, τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον τριῶν μηνῶν. Ἡ καταδίκη συνεπάγει τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσιν καὶ τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα πρὸς ἀνάκτησιν ἀρχῆς ἢ ἄλλης δημοσίας ὑπηρεσίας ἐπὶ τρία ἕως ἓξ ἔτη. Ἡ καταδίκη τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ συνεπάγει τὴν ἀπόταξιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα. Αἱ ποιναὶ αὗται καταγινώσκονται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου τῶν πλημμελειοδικῶν, καὶ ὅταν ἀκόμη οἱ ἀνωτέρω δημόσιοι λειτουργοὶ ἤθελον τιμωρηθῆ πειθαρχικῶς ὑπὸ τῶν προϊσταμένων αὑτῶν.»

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Σοῦτσε.

§167ΛΑΠΑΣ. Μετὰ τὸν κ. Ζαΐμην ἔχω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§169ΣΟΥΤΣΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο περιέχει μίαν διάταξιν, δι’ ἧς ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, καὶ τῶν στρατιωτικῶν συμπεριλαμβανομένων, παραπέμπονται ἕνεκα ὀλιγωρίας περὶ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας εἰς τὰ πλημμελειοδικεῖα.

§170ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε, μοὶ ἐπιτρέπετε; Νομίζω ὅτι τὸ τῶν πλημμελειοδικῶν εἶναι λάθος τοῦ τύπου ἢ τῆς ἀντιγραφῆς. Τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον λέγει ὅτι δικάζονται παρὰ τῶν ἁρμοδίων δικαστηρίων.

§171ΣΟΥΤΣΟΣ. Πολὺ καλά· τότε ἀποσύρομαι.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαΐμης.

§173ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10 συνδέονται, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς συνέταξε καὶ τρίτον ἄρθρον σχετικὸν πρὸς τὰ δύο ἄρθρα τὰ προηγούμενα. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα καλὸν νὰ λάβω τὸν λόγον εἰς τὸ 9 ἄρθρον, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὸ 10 καὶ μὲ τὸ νέον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ διετύπωσε καὶ προτείνει εἰς τὴν παραδοχὴν ἡμῶν. Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι ἐνῷ συμφωνῶ μὲ τὰ ἀνωτέρω ἄρθρα, ὡς πρὸς τὸ νέον ἄρθρον δὲν εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος· ἐξ ἐναντίας ἀντιτάσσομαι καὶ ἀποδέχομαι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικόν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠθέλησε, κύριοι, νὰ ἀφομοιώσῃ διὰ τοῦ νέου ἄρθρου τοὺς ἐν γένει διοικητικοὺς ὑπαλλήλους πρὸς τοὺς δημοτικούς. Ἐγὼ δὲν εἶμαι φίλος τῶν βιαίων ἀφομοιώσεων καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀντέστην πολλάκις κατὰ τῆς ἀφομοιώσεως, τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ εἰσαγάγουν εἰς τὴν Ἑπτάνησον· καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἀφομοίωσιν αὐτὴν τῆς ἐπιτροπῆς τὴν πολεμῶ. Ὅσοι ἀνεγνώσατε τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου, θέλετε παρατηρήσει ὅτι τοῦτο λίαν ὀρθῶς διέγραψε ποινὰς διαφορετικὰς κατὰ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ποινὰς ἰδιαιτέρας κατὰ τῶν δημοτικῶν. Ἡ ἐπιτροπή σας ἐνόμισε δέον νὰ τάξῃ ἐπὶ τῆς αὐτῆς γραμμῆς καὶ τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους καὶ τοὺς δημοτικοὺς, καὶ νὰ διατυπώσῃ ἄρθρον κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ αὐταὶ ποιναὶ ἐφαρμόζονται ἐπὶ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐπὶ τῶν δημοτικῶν, ἐν περιπτώσει ὀλιγωρίας τῶν καθηκόντων αὑτῶν. Τὴν ἀφομοίωσιν ταύτην δὲν εὑρίσκω ὀρθὴν καὶ περιεσκεμμένην, καὶ στηρίζομαι, κύριοι, εἰς τὴν φύσιν τῶν δύω τούτων δημοσίων λειτουργιῶν. Οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ νομάρχαι, οἱ ἔπαρχοι, οἱ στρατιωτικοὶ, εἶναι ὄργανα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· οἱ δήμαρχοι ὅμως, οἱ πάρεδροι καὶ ἐν γένει οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες, δὲν ἔχουν μόνον τὴν ἰδιότητα αὐτήν. Ὁ δήμαρχος καὶ ὁ πάρεδρος ἔχουσι διπλῆν τὴν φύσιν· εἶναι ὄργανα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαφόρων νόμων, ἀλλὰ εἶναι καὶ οἱ ἀνώτεροι ἄρχοντες τοῦ δήμου των. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ ἐξομοιώσητε, ὅταν πρόκηται περὶ ποινῶν, τὰς δύο ταύτας διακεκριμένας τάξεις τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ δήμαρχος ἀποῤῥέει ἀπὸ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, ἐνῷ ὁ διοικητικὸς ὑπάλληλος ἀποῤῥέει ἀπὸ τῆς θελήσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἡ διαφορὰ λοιπὸν τῶν δύω αὐτῶν λειτουργειῶν ἔγκειται εἰς τὴν φύσιν αὐτήν· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ παραβλέψασα τὸν χαρακτῆρα αὐτὸν τῶν δύω διαφορετικῶν λειτουργιῶν, ἠθέλησε νὰ ἐξομοιώσῃ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πρὸς τοὺς δημοτικούς. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἤτοι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας, βεβαίως οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι ἔχουν σπουδαῖον καθῆκον νὰ φροντίσουν περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ δήμου των· τὸ καθῆκον τοῦτο τὸ ἔχουν καὶ οὐδὲ τὸ ἀμφισβητεῖ τις· ἀλλὰ ὁ διοικητικὸς ὑπάλληλος καὶ ὁ στρατιωτικὸς, εἶναι ἄμεσον ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως, ἐννοεῖτε δὲ, ὅτι ἔχει καθήκοντα μεγαλήτερα, διότι εἰς αὐτὸν ἀνετέθη εἰδικῶς ἡ ἀποστολὴ αὕτη. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν εἰς τὰς ποινὰς νὰ ἀφομοιώσωμεν τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς δημοτικούς; Τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον μὴ νομίσητε ὅτι εἶναι ἐπιεικὲς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους. Ὄχι, κύριοι· ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ 10 ἄρθρον τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου, θέλετε ἴδει, ὅτι εἶναι αὐστηρότατον, διότι καὶ κατὰ τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων ἐπιβάλλει ποινὰς αὐστηράς· ἀρκεῖ νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω. Ἰδοὺ τί λέγει· «Ἄρθρον 10. Δήμαρχοι, δημαρχεύοντες πάρεδροι, εἰδικοὶ πάρεδροι καὶ ἀστυνόμοι, ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν ὁποίων ὁμολογουμένως ὑποκρύπτονται ἢ διαιτῶνται λησταὶ, γινώσκοντες τοῦτο καὶ μὴ λαμβάνοντες μετὰ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας τὰ πρὸς ἔγκαιρον κατάδειξιν καὶ καταδίωξιν αὐτῶν μέτρα, ἀνάλογα πρὸς τὴν ἰδιότητα ἑκάστου κτλ, τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν πλημμελειοδικῶν μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον δύω μηνῶν καὶ μὲ προσωρινὴν παῦσιν δύω μέχρις ἓξ μηνῶν.» Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἐπιεικὲς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλ’ εἶναι λογικώτατον, διότι κατὰ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἔχουν μεγαλειτέραν εὐθύνην, ἐπιβάλλει ποινὰς αὐστηροτέρας. Ἰδοὺ τί λέγει περὶ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων «ἡ καταδίκη συνεπάγει τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσιν καὶ τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα πρὸς ἀνάκτησιν ἀρχῆς, ἢ ἄλλης δημοσίας ὑπηρεσίας ἐπὶ 3 ἕως 6 ἔτη.» Ἡ ἐπιτροπή σας ὁμοίως ἀφωμοίωσε τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους μὲ τοὺς διοικητικοὺς, καὶ εἰς τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον διετύπωσε, τὸ 9ον τοῦ σχεδίου αὐτῆς, λέγει «ἡ κατὰ τὰ προηγούμενα ἄρθρα καταδίκη τινὸς τῶν ἐν αὐτοῖς ἀναφερομένων ὑπαλλήλων, συνεπάγεται κατὰ τῶν πολιτικῶν μὲν ὑπαλλήλων τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσιν, καὶ τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα πρὸς ἀνάκτησιν ἀρχῆς ἢ ἄλλης δημοσίου ὑπηρεσίας ἐπὶ 3 ἕως 6 ἔτη, κατὰ δὲ τῶν στρατιωτικῶν τὴν εἰς ἀργίαν δι’ ἀπολύσεως μετάθεσιν.» Ἡ ἀφομοίωσις αὕτη δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθή, ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, διότι ἡ ἀφομοίωσις αὕτη προσκρούει εἰς τὴν διάφορον φύσιν τῶν δύο τούτων λειτουργιῶν. Ὁ νομοθέτης δὲν ἠθέλησεν, ὅπως σᾶς εἶπον, νὰ φανῇ ἐπιεικὴς πρὸς τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο καὶ δὲν δύναται νὰ ἐξομοιώσῃ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι πηγάζουσιν ἀπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς πρὸς τοὺς τοῦ λαοῦ. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δύναται ν’ ἀνατραπῇ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ. Δὲν λέγω, κύριοι, ὅτι ἐὰν παρουσιασθῶσι περιστάσεις δόλου ἐκ μέρους δημοτικῶν ἀρχῶν, ὅτι πρέπει νὰ μὴν τιμωρηθῶσιν αὐστηρότερον. Ἀλλὰ τότε ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ὅταν ἀνακαλύψῃ τοιαύτην δολίαν ἐνέργειαν τινὸς δημάρχου, ἔχει ἄρθρον τοῦ δημοτικοῦ νόμου, καθ’ ὃ δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ὁριστικὴν παῦσιν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀπαιτεῖται περίστασις φύσεως σοβαροτέρας, καὶ τότε δύναται νὰ προβῇ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἰς βαρυτέρας ποινάς. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἀφομοιωθῶσιν οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες μὲ τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον οὔτε μὲ τὴν νομοθεσίαν, οὔτε μὲ τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι ἐν γένει δυνατὸν νὰ καταστραφῇ τὸ σύστημα τὸ δημοτικόν, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν πρέπει νὰ γείνῃ. Διὰ τοῦτο δὲν δέχομαι μετὰ λύπης τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπουργικοῦ, τὸ ὁποῖον στηρίζεται εἰς τὴν διάκρισιν τῶν δύω αὐτῶν λειτουργιῶν.

§174ΛΑΠΑΣ. Κύριοι, εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸ νομοσχέδιον καθολοκληρίαν, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐκθέσεώς μου λέγω, ὅσοι στρατιωτικοί, καθὼς γνωρίζετε εἰς πολλὰς περιστάσεις, εὐτυχήσωσιν νὰ κτυπήσωσι λῃστὰς τρεῖς φορὰς κατὰ συνέχειαν, αὐτοὶ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ βραβεύωνται· διότι ἕνας ἀξιωματικὸς ἢ ὑπαξιωματικός, ὅστις κοπιάζει, σκοτώνεται.....

§175ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν μου.

§176ΛΑΠΑΣ. Ὄχι, δὲν κάμνει τὸ καθῆκόν του μόνον ἐκεῖνος, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος ὅστις κάθηται· ὑπάρχει μεγάλη διαφορά· (θόρυβος), καθὼς θέλετε τὸν ἀξιωματικὸν καὶ τὸν ὑπαξιωματικὸν νὰ τὸν τιμωρῆτε, ἐπίσης πρέπει νὰ λάβητε τὸ μέτρον καὶ τὸν βραβεύσητε. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ αὐτὸ, «ἐὰν εἷς ἀξιωματικὸς ἢ ὑπαξιωματικὸς τρὶς κατὰ συνέχειαν κτυπήσῃ ἢ συλλάβῃ λῃστάς, νὰ τὸν βραβεύουν. Ἐγὼ θέλω νὰ ὑποστηρίξω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω καλόν, νὰ εἴπω τί ἠμπορεῖ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πηγαίνει, σκοτώνεται, κοπιάζει, θέτει τὴν ζωήν του καὶ τὸ κεφάλι του εἰς κίνδυνον, μένει ἄνευ ἀμοιβῆς καὶ ὁ ἄλλος ὅστις κάθηται εἰς τὰς Ἀθήνας προβιβάζεται, ἐνῷ ἐκεῖνος δὲν προβιβάζεται. Ἐγὼ τὸ θεωρῶ αὐτὸ συντελεστικὸν, καὶ ὁποιοςδήποτε ὑπαξιωματικὸς ἢ ἀξιωματικὸς κτυπήσῃ τρεῖς φορὰς τοὺς λῃστάς, χρεωστεῖ ἡ κυβέρνησις νὰ τὸν προβιβάσῃ κατ’ ἐκλογήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία, ἡ γνώμη μου. Καὶ θὰ ἴδητε, κύριοι, πόσον εὐάρεστα ἀποτελέσματα θὰ φέρῃ. Διότι, κύριοι, δὲν ἠμπορεῖ ἡ ὑπηρεσία νὰ ὑπάγῃ ἐμπρός, ἐνόσῳ ὅστις κάθηται εἰς τοὺς Κορφοὺς προβιβάζεται, ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος κοπιάζει καὶ κινδυνεύει τὴν ζωήν του δὲν προβιβάζεται. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου.

§177ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§178ΜΠΑΛΑΦΑΣ. Οἱ στρατιῶται.......;

§179ΛΑΠΑΣ. Σὲ παρακαλῶ· ἐὰν ἓν ἀπόσπασμα ἢ εἷς στρατιώτης ἢ εἷς ὑποδεκανεὺς ἢ εἷς λοχίας, ἐπιλοχίας καὶ καθεξῆς συμπέσῃ νὰ ἔλθῃ εἰς συμπλοκὴν τρὶς κατὰ συνέχειαν, ὁ στρατιώτης νὰ γίνεται ὑποδεκανεύς, ὁ δεκανεὺς λοχίας καὶ καθεξῆς νὰ λαμβάνῃ ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον. Διότι, κύριοι, παρετήρησα πολὺ καλά, μερικοὶ ἀξιωματικοί, οἵτινες συνετέλεσαν πολὺ εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, αὐτοὶ δὲν ἐπροβιβάσθησαν, καὶ ἄλλοι ἐδῶ προβιβάζονται, καὶ διὰ τοῦτο κανεὶς ἀπὸ τοὺς καλοὺς δὲν πάει. Τοῦ λέγεις τοῦ Ῥοδόπουλου, λέγει, δὲν πηγαίνω, διότι τὸν ἴδιον μισθὸν θὰ λάβω καὶ ἐκεῖ καὶ ἐδῶ ὅπου ἔχω τὰς ἀναπαύσεις μου. Διὰ νὰ ὑπάγῃ νὰ κοπιάσῃ, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἓν συμφέρον. Ἐὰν κάμητε τοῦτο, τότε θὰ ἰδῆτε τί ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ. Καλὸν εἶναι νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔκαμα αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν. Ἀπαιτῶ νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασίς μου καὶ ἂς πέσῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§180ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι· ὅ,τι σᾶς παρεκάλεσεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας εἶναι δικαιότατον· καὶ ἐγώ, κύριοι, πρὸ ἡμερῶν τὸ ἐσκέφθην.

§181Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶναι ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει περὶ αὐτοῦ παρακάτω.

§182ΛΕΚΚΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο γίνεται λόγος περὶ ποινῶν καὶ ὁ πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως σᾶς εἶπεν ὅτι ἡ ἀπόταξις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, διότι ὁ μεταβαίνων εἰς τὴν ἀπόταξιν ἀπέρχεται ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τοῦτο· διότι μία μικρὰ ἀπροσεξία τιμωρεῖται μὲ ἀργίαν ἥτις εἶναι ἐπανορθωτικὴ ποινή, ἐνῷ ἡ ἀπόταξις δὲν εἶναι ἐπανορθωτική. Ἀνεξαρτήτως δὲ τούτου ἐγὼ ἔχω σκοπὸν εἰς τὸ τέλος νὰ ὑποβάλω μίαν προσθήκην. Ἀφοῦ ἐλήφθη φροντὶς περὶ ποινῶν, εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ φροντὶς καὶ περὶ ἀμοιβῶν. Ἰδοὺ μία προσθήκη τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔχω, καὶ τὴν ὁποίαν θὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ φέρετε τὴν ἐτυμηγορίαν σας· «προσθήκη εἰς τὸ περὶ καταδιώξεως νομοσχέδιον τῆς λῃστείας. Πᾶς στρατιωτικὸς ἀριστεύσας ἀποδεδειγμένως κατὰ τῆς λῃστείας ἔχει τὰ ἑξῆς δικαιώματα. Πρῶτον μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, καὶ τούτου συμπεριλαμβανομένου, ἔχει τὸ προσὸν τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, δεύτερον οἱ ἀπὸ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ ἄνω νὰ μὴ θεωρῶνται εὐθὺς ὡς προβιβάσιμοι, ὅταν εἰς μίαν περίστασιν ἀριστεύσωσιν· εἰς δευτέραν ὅμως περίστασιν πάλιν νὰ ἔχουν καὶ αὐτοὶ τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ.

§183ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. «Τρὶς ἀριστεύσας» εἶναι ὅλως ἀσαφὴς ἡ ἔκφρασις, διότι ἠμπορεῖ νὰ κάμουν μίαν ἔκθεσιν ὅτι συνεκρούσθησαν.......

§184ΛΕΚΚΑΣ. Ἐγὼ λέγω «ἀριστεύσας ἀποδεδειγμένως» νὰ ἐκινδύνευσε, νὰ ἐφόνευσε λῃστάς· ὄχι, δὲν ἔχομεν αὐτὴν τὴν ἰδέαν, διὰ τοῦτο λέγω, ὁ πράγματι, ὁ ἀποδεδειγμένως ἀριστεύσας. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ, καὶ ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν νὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§185ΛΑΠΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ δυνατὰ ἡ ἐδική μου.

§186ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ὅστις δὲ τῶν ἀξιωματικῶν ἢ ὑπαξιωματικῶν ἤθελεν εἰς τρεῖς συμπλοκὰς φονεύσει, ἢ συλλάβει λῃστάς, καὶ φέρει εὐάρεστα ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς τὴν ἀπάλειψιν τῆς λῃστείας, δέον νὰ προβιβάζηται κατ’ ἐκλογήν.» Πεποίθαμεν, ὅτι ἡ ταχεῖα αὕτη βράβευσις τῶν ἀξιωματικῶν ἢ ὑπαξιωματικῶν κτλ. ἔχει μεγίστην ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου διότι βεβαίως θίγεται ἡ φιλοτιμία καὶ γεννᾶται ἡ ἅμιλλα.

§187ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ θέσις ἡ κατάλληλος δὲν δὲν εἶναι ἐδῶ· ἂς τυπωθοῦν καὶ διανεμηθοῦν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά, τότε ἀποφασίζομεν.

§188ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἐννοήσω καλῶς τὶ συμβαίνει εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ 9ου ἄρθρου, ὁ κ. Ζαΐμης ὡμίλησεν κατὰ τῆς ἑνώσεως τῶν δύο ἄρθρων.

§189ΤΙΝΕΣ. Κατὰ τῆς ἀφομοιώσεως τῶν δημοτικῶν καὶ διοικητικῶν ὑπαλλήλων.

§190ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ τῆς ποινῆς τῆς ἀποτάξεως εἶμαι ἐναντίος, διότι εἶναι πολλὰ μεγάλη· ἀλλ’ ἐννοεῖτε ν’ ἀφαιρέσητε τοὺς διοικητικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τῶν πλημμελειοδικείων; Θέλω νὰ ἐξηγηθῇ τοῦτο εὐκρινῶς.

§191ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τὰ ἁρμόδια δικαστήρια, τὸ εἶπεν ὁ πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου.

§192ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μάλιστα.

§193ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὁ κύριος πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι κατὰ λάθος ἐτέθη ἐκεῖ «τῶν πλημμελειοδικῶν», τὸ ὁποῖον θὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ δικάζωνται παρὰ τῶν ἁρμοδίων δικαστηρίων. Ἀλλὰ τότε νομίζω, ὅτι εἶναι ὅλως διόλου περιττὸν νὰ ὑπάρχουν μέσα οἱ στρατιωτικοί. Βλέπετε ὅτι ἐδῶ γίνεται μία σύγκρουσις μεταξὺ πλημμελειοδικείου καὶ στρατοδικείου. Ἐγὼ δὲν σᾶς λέγω, ὅτι τὰ μέτρα τὰ παραδεδεγμένα εἶναι αὐστηρότερα, διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅστις θέλει νὰ τιμωρήσῃ μίαν ὀλιγωρίαν δύναται νὰ στείλῃ τὸν ἀξιωματικὸν δύο μῆνας εἰς τὸ Παλαμῆδι· Αον διὰ μίαν ὀλιγωρίαν δύναται νὰ τὸν θέσῃ εἰς ἀργίαν, Βον ἐὰν ὑπάρχουν ἐπιβαρυντικαὶ περιστάσεις δύναται νὰ συστήσῃ ἀνακριτικὸν συμβούλιον καὶ νὰ τὸν θέσῃ εἰς ἀπόταξιν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «τῶν πλημμελειοδικῶν» καὶ νὰ μείνῃ «ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου».

§195ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ τιμωρῶνται αἱ ὀλιγωρίαι μὲ ἀπόταξιν, πρέπει νὰ διαγραφῇ «τῶν πλημμελειοδικῶν». Ἐὰν πρόκηται νὰ τιμωρῶνται, ὅπως οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, τότε νὰ εἴπωμεν καθὼς οἱ ἄλλοι καὶ οἱ στρατιωτικοί.

§196ΛΑΠΑΣ. Ποῦ τὸ εὗρες γραμμένον αὐτό;

§197ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ τὸ γράψωμεν τώρα.

§198ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι, τῆς ἁρμοδιότητος τῶν δικαστηρίων, εἶναι ζήτημα μέγιστον καὶ σπουδαῖον καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ εἰς ἕνα νόμον ἔκτακτον, ὅπως εἶναι ὁ παρών. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ λύσωμεν τὸ περὶ ἁρμοδιότητος ζήτημα, πρέπει νὰ ἔλθῃ νόμος γενικὸς μεμελετημένος. Προβλέπω δὲ, ὅτι ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν διὰ τῆς μεταβολῆς, θὰ βλάψωμεν τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Παρακαλῶ τὴν βουλὴν νὰ συζητήσῃ σπουδαίως τὸ σπουδαῖον αὐτὸ ζήτημα καὶ νὰ προσέξῃ, καὶ προπάντων, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων τῶν λόγων ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη θὰ βλάψῃ τὴν καταδίωξιν· ὁ ἀξιωματικὸς θὰ ψυχρανθῇ εἰς τὴν μεταβολὴν αὐτήν, θὰ ἐλαττωθῇ ὁ ζῆλός του, καὶ αὐτὸ βλάπτει.

§199ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν εἰς τὴν ἔλλειψιν εὑρίσκηται συμπράττων μετὰ πολιτικῶν ὑπαλλήλων νὰ ὑπάγηται εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια.

§200ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι λελυμένον.

§201ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Πᾶσα κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ καὶ προσπαθεῖ νὰ ἐξαλείψῃ τὴν ληστείαν, ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ τὴν περιορίσωμεν· ὅπως εἶναι ἡ τιμωρία, εἶναι ἀρκετὴ εἰς τὸν ἀξιωματικόν.

§202ΛΑΠΑΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸν βάλητε εἰς τὸ Παλαμῆδι, τί θέλετε περισσότερον;

§203ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἰδοὺ ποίαν ἰδέαν ἔχω ἐγώ. Κανονικὰ δικαστήρια εἰς τὸ ἔθνος μας εἶναι τὰ τακτικά, τὰ κοινὰ δικαστήρια, ἤτοι τὰ πλημμελειοδικεῖα· ἰδιάζοντα δικαστήρια εἶναι τὰ στρατοδικεῖα, εἶναι τὰ δικαστήρια τὰ δικάζοντα τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς νομάρχας κλπ. Διὰ τοῦτο καὶ λέγονται ἰδιαζούσης δικαιοδοσίας. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ διάκρισις τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ νόμος μας τῆς ἰδιαζούσης δικαιοδοσίας, ὅτι δὲν εἶναι ὁ κανών· ποῖα εἶναι τὰ τακτικὰ δικαστήρια; εἶναι τὰ πλημμελειοδικεῖα· ἐνώπιον αὐτῶν δικάζονται πάντες οἱ πολῖται, καὶ δὲν πιστεύω εἰς τὰ δικαστήρια αὐτὰ νὰ ᾖναι προσβολὴ νὰ ἔλθῃ ὁποιοσδήποτε εἴτε δικαστικὸς, εἴτε διοικητικὸς ὑπάλληλος εἶναι. Τὰ δικαστήρια αὐτὰ εἶναι δικαστήρια τῆς πατρίδος, καὶ εἶναι τιμή του ἐκεῖ νὰ ἔρχηται νὰ δικάζηται οἱοσδήποτε, τοσοῦτο μᾶλλον, ὅσον εἰς αὐτὰ ὑπάρχει ἄπειρος ἐγγύησις καὶ ἄφθονα ὅλα τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως· δὲν πρόκειται, κύριοι, νὰ λύσωμεν ἐνταῦθα τὸ ζήτημα τῆς ἀρμοδιότητος. Ἡ ἁρμοδιότης εἶναι κανονισμένη ὑπὸ τῶν νόμων τῶν κειμένων, καὶ δὲν τὴν ἐγγίζομεν, ἀλλὰ καθ’ ὅσον παραβαίνουν οἱ διοικητικοὶ καὶ λοιποὶ ὑπάλληλοι τὸ καθῆκόν των εἰς τὸν ἐξαιρετικὸν τοῦτον νόμον, ὃν ψηφίζομεν, ἀνάγκη νὰ ὑπάγωνται εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Τὸ αὐτὸ λέγω καὶ περὶ τῶν στρατιωτικῶν, ὅταν δὲν ἐνεργῶσιν ἐντὸς τοῦ κύκλου των, ἀλλὰ πράττουν ἐγκλήματα ἀφορῶντα τὸ πρόσωπον τοῦ πολίτου. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ κανονίσωμεν δι’ ἐκτάκτους περιστάσεις ἔκτακτα μέτρα, καὶ περὶ τούτων δηλ. τῶν ὑπαλλήλων δέον νὰ ληφθῶσιν τοιαῦτα, ὅπως τοιαῦτα νομοθετοῦμεν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου καὶ κατὰ τοῦ ἁπλοῦ πολίτου, διὰ νὰ ἔχῃ καὶ ὁ πολίτης ἐγγυήσεις. Τὰ τακτικὰ δικαστήρια ὑπερασπίζονται τὴν τιμὴν ὅλου τοῦ κόσμου, δὲν εἶναι λοιπὸν προσβολὴ νὰ δικασθῇ εἰς τὸ δικαστήριον τῶν πλημμελειοδικῶν ὁ κ. νομάρχης ἢ οἱ ἄλλοι δημοτικοὶ ἢ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι συνεπὲς νὰ λέγωμεν, ὅτι ἐγγίζομεν τὸ μέγα ζήτημα τῆς ἁρμοδιότητος, διότι ὁ νόμος μας εἶναι ἔκτακτος καὶ προσωρινὸς, καὶ νομοθετοῦμεν διατάξεις ἀντικειμένας εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ κοινοῦ δικαίου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ, καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ καθιερώσωμεν οὐδεμίαν ἐξαίρεσιν ὑπὲρ οὐδεμιᾶς τάξεως πολιτῶν καὶ ὑπαλλήλων. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ παράγραφος «ἡ καταδίκη συνεπάγει τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσιν καὶ τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα κλπ....» πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι εἶναι αὐστηρὰ διάταξις, ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον ἐπιμένω νὰ μείνῃ ἡ ἁρμοδιότης τῶν πλημμελειοδικῶν, ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, καὶ νὰ τιμωρῶνται μὲ τὴν αὐτὴν ποινὴν μὲ τὴν ὁποίαν τιμωροῦνται καὶ οἱ ἄλλοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησίς μου, καὶ συμφώνως πρὸς αὐτὴν ἡ ψῆφος τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ἁγνὴ καὶ ἀθώα.

§204ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος πρωθυπουργὸς, ὅτι εἰς νόμον ἀφορῶντα τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας καὶ καθιεροῦντα ἔκτακτα μέτρα πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς καταδιώξεως δὲν ἁρμόζει νὰ μεταβληθῇ ἡ ὑπάρχουσα ἁρμοδιότης, μοὶ ἐφάνη παράπολυ ὀρθὴ καὶ ἔρχομαι νὰ τὴν ὑποστηρίξω· καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ ἀφέθη νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα εὐρύτερον κατὰ τὴν συζήτησιν. Ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς κύριος Σοῦτσος καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Λέκας ἔκαμον τὴν ἐπιφύλαξιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ ἡ ἐπιτροπὴ εὑρέθη σύμφωνος ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο ἀναπτυχθῇ εὐρύτερον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὑπαγάγωμεν τοὺς στρατιωτικοὺς ἐκτρεπομένους κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των εἰς ἐγκλήματα, προβλεπόμενα ἀπὸ τὸν κοινὸν Ποιν. Νόμον, ἠδυνάμην νὰ ἐννοήσω τὴν μεταβολὴν τῆς ἁρμοδιότητος διότι, τότε τὸ τακτικὸν δικαστήριον ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εἰσήγετο στρατιωτικὸς κατηγορούμενος ὅτι διέπραξεν ἔγκλημα προβλεπόμενον ἀπὸ τὸν κοινὸν Ποιν. Νόμον δὲν θὰ εἶχε νὰ κάμῃ ἄλλο τι παρὰ νὰ ἐξετάσῃ ἂν ὑπῆρχον οἱ ὅροι τοῦ νόμου· τὸ ἔργον του θὰ ἦτον εὐκολότατον καὶ οὐδεμία ἐγγύησις ἀναγομένη εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ κατηγορουμένου προσώπου ἠδύνατο νὰ παραβιασθῇ· ἀλλὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον ἔννατον προβλέπει τὴν ὀλιγωρίαν περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τῶν διοικητικῶν, δικαστικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, πρόκειται τουτέστι περὶ πειθαρχικῶν παραπτωμάτων, τουτέστιν ὅταν ὁ ὑπάλληλος ἄνευ προθέσεως, ἀλλ’ ἐξ ἀμελείας, ἐκ ῥαθυμίας, ἢ ἐξ οἱουδήποτε ἄλλου λόγου δὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του. Καὶ ἐὰν πρόκειται περὶ πειθαρχικῶν παραπτωμάτων, τὰ ὁποῖα ἕνεκεν ὅλως ἐξαιρετικῶν λόγων ἀνεβιβάσθησαν εἰς τὴν τάξιν τῶν πλημμελημάτων, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἁρμόδιον τὸ τακτικὸν δικαστήριον ἵνα ἐκτιμήσῃ, ἐὰν ὑπάλληλός τις στρατιωτικὸς ἐξεπλήρωσε ἀνελλιπῶς τὸ καθῆκόν του; ἡ ἀκριβὴς ἐκπλήρωσις τοῦ καθήκοντος τοῦ στρατιωτικοῦ ὑπαλλήλου ἐν τῇ καταδιώξει τῆς λῃστείας εἶναί τι, τὸ ὁποῖον ὁ τακτικὸς δικαστὴς ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων του δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ, διότι ὀφείλει πρὸ πάντων νὰ γνωρίζῃ τὸ σύστημα τῆς καταδιώξεως καὶ τὰ ἰδιαίτερα καθήκοντα τοῦ στρατιωτικοῦ, καὶ περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ κρίνῃ ἀσφαλῶς παρὰ μόνον ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως γνωρίζει ταῦτα πάντα. Εἴδατε ἐσχάτως, ὅτε ᾐχμαλωτίσθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κύριος Φίλων, ὁ διοικητὴς τοῦ μεταβατικοῦ ἐτέθη εἰς ἀργίαν, διότι ὑπετέθη ὅτι δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του· μετέβη ἐκεῖ στρατιωτικὸς εἰσηγητὴς ὁ ὁποῖος ἐξετάσας ἀνεῦρεν, ὅτι οὐδεμία ἔλλειψις ἔλαβε χώραν· ἂν ὅμως εἰσήγετο εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον, νομίζετε, ὅτι ἠδύνατο ἡ διαγωγὴ τοῦ διοικητοῦ τοῦ μεταβατικοῦ νὰ ἐκτιμηθῇ, ὡς ἐξετιμήθη ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀρχήν; Πολὺ ἀμφιβάλλω. Λοιπὸν ἐπειδὴ, κυρίως εἰπεῖν, ἐνταῦθα πρόκειται περὶ πειθαρχικῶν παραπτωμάτων, ἅτινα δὲν δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ προσηκόντως παρὰ ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ ἡ μόνη ἁρμοδία νὰ ἐπιβάλλῃ πειθαρχικὴν ποινὴν, νομίζω ὅτι ἁρμόδιον πρέπει νὰ ᾖναι τὸ δικαστήριον τὸ ἁρμόδιον ἐπὶ τῶν παραπτωμάτων τῶν στρατιωτῶν, τὰ ὁποῖα διαπράττονται κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Λέκκας.

§206ΛΕΚΚΑΣ. Ἐκεντήθησαν, κύριοι, ἐνταῦθα χορδαί, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐξηγηθῶσι· (θόρυβος)· πρὸς τί ὁ θόρυβος; Ἔπρεπε νὰ τὸ εἰπῆτε εἰς τὸν κύριον Τσιριμῶκον, ὁ ὁποῖος ἐτόλμησε νὰ ἐκφέρῃ τοιαύτας βλασφημίας (θόρυβος ἐκ μέρους πολλῶν βουλευτῶν ἐξεγερθέντων ἐκ τῆς φράσεως ταύτης τοῦ ἀγορεύοντος).

§207ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ ὁρίσητε ἀκριβῶς τὰς βλασφημίας. (θόρυβος)· νομίζετε ὅτι σεῖς οἱ στρατιωτικοὶ εἶσθε εἰς ἐξαιρετικὴν θέσιν ἐν τῇ κοινωνίᾳ; κανεὶς δὲν σᾶς προσέβαλε. Πρέπει νὰ ἦσθε δίκαιοι, ἐπροβλέψατε περὶ προβιβασμῶν στρατιωτικῶν, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐσυλλογίσθητε ὅτι ὑπάρχουν καὶ πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἐσκοτώθησαν καταδιώκοντες λῃστὰς καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φονεύσουν εἰς τὸ μέλλον τοιούτους. Τὸ καθῆκον τοῦ στρατιώτου εἶναι νὰ φονεύηται ὑπὲρ τῆς τάξεως καὶ δὲν ἔχετε κανὲν δικαίωμα νὰ ἐλέγχητε τὸν βουλευτὴν προτείναντα νὰ τεθῇ εἰς ἴσην μοῖραν μετὰ τοῦ πταίσαντος στρατιώτου (θόρυβος).

§208ΛΕΚΚΑΣ. Δὲν ἐλέγχω κανένα, ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω.

§209ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἴμεθα σύμφωνοι, ἂς παύσουν αἱ συζητήσεις (θόρυβος).

§210ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι· τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ τὸ συζητήσωμεν κατὰ πλάτος καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ἐκτάσει.

§211ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἔχομεν Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι οὐδεὶς ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον δικαστήν.

§212ΛΕΚΚΑΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ (ὡς ἐκ τοῦ θορύβου, ὁ κύριος Λέκκας κατέρχεται τοῦ βήματος).

§213ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ ἀπαντήσω. Ἐῤῥέθη ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Τσιριμῶκος ἔκαμε καὶ ἐγὼ λέγω πιθανὸν, ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νόμῳ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὸ Σύνταγμα. Παραδείγματος χάριν τίς δύναται κατὰ τὸ Σύνταγμα νὰ παραβιάσῃ τὸ ἄσυλον τοῦ πολίτου; καὶ ὅμως διὰ τοῦ νόμου τούτου τὸ παραβιάζομεν, λέγομεν εἰς τὸν πολίτην σήκω ἀπὸ ἐδὼ καὶ πήγαινε εἰς ἄλλο μέρος. Ποία ἀρχὴ ἐκ τῶν κοινοτέρων ἀρχῶν τοῦ δικαίου ἐπιτρέπει νὰ τιμωρῆται ὁ συγγενὴς διὰ τὰ ἐγκλήματα τοῦ συγγενοῦς; καὶ τοῦτο καθιερώθη ἐν τῷ νόμῳ· καὶ ὅλα ταῦτα, κύριοι, τὰ ἔκτακτα, διότι αὐτὴ ἡ μυσαρὰ τάξις τῶν λῃστῶν ἠπείλησεν οὐχὶ τὴν κοινωνίαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, διότι ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς ξένους νὰ συζητοῦν περὶ τοῦ πολιτεύματός μας καὶ νὰ μᾶς ἐξυβρίζουν καὶ νὰ μᾶς λέγουν, ὅτι ἔχομεν τὴν ἐπιτηδειότητα νὰ μεταβάλλωμεν τὰ πράγματα καὶ τοὺς νόμους κατὰ τὸ δοκοῦν· μᾶς εἶπον, ὅτι οἱ πολιτικοὶ διανέμουν τὰ χρήματα. Διότι ἐκ τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας εἰσήλασαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τριάκοντα κακοῦργοι καὶ ἔπραξαν τὸ στυγερώτερον τῶν ἐγκλημάτων, διὰ τοῦτο καὶ δι’ ὅσα κακὰ ἐπήνεγκεν ἡ λῃστεία εἰς τὸν τόπον μας, μᾶς ἐξύβρισαν οἱ ξένοι ἀδίκως, ἐξύβρισαν τὸ ἔθνος ὁλόκληρον· καὶ ἐπιτρέψατέ μοι, σεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι στρατιωτικοί, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔρχεσθε καὶ μεριμνᾶτε μόνον περὶ τοῦ στρατιωτικοῦ καὶ πῶς νὰ ἀνταμειφθῇ ὁ στρατιωτικὸς ὁ ὁποῖος ἐνδεχόμενον νὰ πάθῃ εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, καὶ δὲν συλλογίζεσθε ὅτι πάσχει καὶ ὁ πολίτης αὐτὸς πολλάκις, ὅπως καὶ ὁ στρατιωτικός! Ὁ νόμος, ὁ συζητούμενος καθιεροῖ ἔκτακτα μέτρα καὶ δρακοντείους διατάξεις· μὴ θεωρῆτε λοιπὸν ὕβριν νὰ ὑπαχθῆτε εἰς τὰ δικαστήρια τὰ κοινὰ τῆς πατρίδος σας· τὴν ἰδέαν αὐτὴν ἐξέφερεν εἷς ἀντιπρόσωπος καὶ ὀφείλετε νὰ τὴν σεβασθῆτε .....

§214ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸ Σύνταγμα καθιέρωσεν ἰσότητα καὶ ὄχι ἀνισότητα.

§215ΔΑΓΡΕΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὴν ἰδέαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἀπ’ ἀρχῆς δὲν ἀπεδεχόμην, πρέπει νὰ τὴν παραδεχθῶμεν, τὴν ὑποστηρίζω σήμερον, διότι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἔκτακτος καὶ καθιεροῖ ἐκτάκτους διατάξεις, ἐπιβάλλει αὐστηρὰς ποινάς. Προτείνω λοιπὸν, ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ ᾖναι ἴσοι πρὸς ἀλλήλους καὶ πρέπει νὰ δικάζωνται ἀπὸ τὰ αὐτὰ δικαστήρια ἀπὸ τὰ ὁποῖα δικάζονται καὶ τὰ κοινὰ ἐγκλήματα.

§216ΛΕΚΚΑΣ. Ἐμὲ παρεκάλεσεν ἡ Βουλὴ νὰ σταματήσω καὶ βλέπω ἤδη, κύριε πρόεδρε, ὅτι ἐπετρέψατε συζήτησιν.

§217ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Δὲν ἐνδιαφέρομαι οὔτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἑτέρας λύσεως τοῦ ζητήματος, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ὅτι δὲν ἀντίκειται εἰς τὸ σύνταγμα ἡ ὑπαγωγὴ τῶν παραπτωμάτων τοῦ στρατοῦ εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, διότι παρ’ ὀλίγον νὰ γείνῃ καὶ αὐτὸ ζήτημα. Τὸ σύνταγμα λέγον οὐδεὶς ἀφαιρεῖται τοῦ φυσικοῦ αὑτοῦ δικαστοῦ, ἐννοεῖ τοῦ δικαστοῦ τοῦ κατὰ νόμον, καὶ ὁ νόμος ἔχει δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῆς ἁρμοδιότητος πλήρη καὶ ἀπεριόριστον, ὡς πρὸς τοῦτο ἀρκοῦμαι εἰς ταῦτα. Ἔρχομαι εἰς ἕτερον, κύριοι, εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος. Ἡμεῖς ψηφίζομεν ἔκτακτόν τινα νόμον, ὅστις ἀφαιρεῖ τὸν νομάρχην ἀπὸ τὴν ἰδιάζουσαν αὐτῷ δικαιοδοσίαν τοῦ νὰ δικάζηται ἐνώπιον τῶν ἐφετῶν διὰ τὰ πλημμελήματα αὑτοῦ, καὶ τὸν ὑπήγαγεν εἰς τοὺς πλημμελειοδίκας ἕνεκα ἐξαιρετικῶν λόγων, διότι ἐξαιρετικὰ μέτρα καὶ ἔκτακτα λαμβάνομεν κατὰ τῆς λῃστείας ἕνεκα τῆς ἐκτάκτου δεινότητος, τὴν ὁποίαν ἔλαθεν· ἀφ’ οὗ λοιπὸν τὸν νομάρχην ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὴν ἰδιάζουσαν δικαιοδοσίαν, δὲν μοὶ φαίνεται ποσῶς τολμηρὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸν ἀξιωματικὸν ἀπὸ τὴν ἔκτακτον δικαιοδοσίαν· νομίζετε, ὅτι ὑπάρχει διαφορά; νομίζετε ὅτι εἶναι ἀφαίρεσις δικαίου ἀπὸ τὸν νομάρχην ἢ ἀξιωματικόν; Ὄχι, εἶναι ἀφαίρεσις προνομίου· τοὐτέστι ἐπαναγωγὴ καὶ τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ εἰς τὸν γενικὸν κανόνα. Δὲν εἶναι λοιπὸν προσβολὴ δικαιώματος, εἶναι ἐξίσωσις, ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τῆς ἰσότητος. Θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο, ὅτι ἕνεκα τούτου τοῦ ἐκτάκτου νόμου δυνάμεθα καὶ δικαιώματα νὰ προσβάλωμεν, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ προσβολῆς προνομίων ἕνεκα ἀνάγκης. Καὶ ἡ ἀνάγκη στηρίζεται εἰς δύω λόγους· θὰ ἀναπτύξω τὸν ἕνα. Θέλετε νὰ καταδιωχθῇ σπουδαίως ἡ ληστεία τῇ συμπράξει τῶν διοικητικῶν, δημοτικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἐκ τῆς συμπράξεως προσδοκῶμεν ἀποτέλεσμα. Τώρα, ἐὰν συμβῇ ὀλιγωρία ἢ ῥαθυμία τις ἐν τῇ καταδιώξει τῆς ληστείας, πῶς θὰ συλλάβητε τὸν νομάρχην ἢ τὸν δήμαρχον καὶ θὰ ἀφήσητε τὸν ἀξιωματικόν; δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι· ἡ τύχη αὐτῶν πρέπει νὰ ᾖναι κοινὴ, ὅπως καὶ ἡ σύμπραξις, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὁ νομάρχης θὰ εἴπῃ π. χ. κύριε πλημμελειοδίκα, ἐγὼ δὲν πταίω, ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ δεῖνα, ὁ ὁποῖος δὲν μοὶ ἔκαμεν αἴτησιν, δὲν μοὶ ἐχορήγησε στρατιώτας διὰ νὰ καταλάβω τὴν δεῖνα θέσιν. Τὰς περιστάσεις αὐτὰς, κύριοι, δύναται ὁ πλημμελειοδίκης νὰ δικάσῃ ἂν ὁ ἀξιωματικὸς δὲν συνδικασθῇ; ἡ πρᾶξις εἶναι συμφυὴς, καὶ θέλει δικασθῇ ὡς πρὸς τὸ σύνολόν της, καὶ θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν δύναται νὰ χωρισθῇ ἡ τύχη τῶν στρατιωτικῶν, δημοτικῶν, διοικητικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ γίνεται λόγος ἂν ὑπάρχῃ σύμπραξις· βεβαίως, διότι ἡ σύμπραξις, ἡ συνέργεια ἑνόνει καὶ τοὺς τρεῖς, ἀλλ’ ἡ παράλειψις εἰς ῥητὴν πρᾶξιν; Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ ῥητὴν πρᾶξιν· ὅταν ᾖναι ῥητὴ πρᾶξις καὶ εἰς αὐτὴν ὑπάρχῃ παράλειψις, καταλογίζεται καὶ διὰ τοὺς τρεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον. Πρέπει νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἕτερόν τι. Ὁ κύριος Σοῦτσος εἶπεν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔχει πολλὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ, δύναται νὰ τῷ ἐπιβάλλῃ ποινὰς, νὰ τὸν στείλῃ εἰς Παλαμήδιον, νὰ τὸν θέσῃ εἰς ἀργίαν, δύναται νὰ σχηματίσῃ στρατιωτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ τὸν θέσῃ εἰς ἀποταξίαν, πολὺ καλὰ ἔχουσι ταῦτα, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλη μεγίστη ἐξουσία τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν ἡ ὁποία εἶναι χειρίστη. Ἠξεύρετε, ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, κύριοι, ἔχει τὸ δικαίωμα, δικάζων τοὺς στρατιωτικοὺς νὰ τοὺς ἀθωόνῃ καὶ διὰ τὰ μέγιστα τῶν ἐγκλημάτων καὶ διὰ τὸν φόνον καὶ διὰ τὴν προδοσίαν, δὲν λέγω ὅτι θὰ εὑρεθῇ τις νὰ κάμῃ τοῦτο, ἀλλ’ ἡ δικαιοδοσία του εἶναι μεγάλη. Ὁ στρατιωτικὸς νόμος λέγει τὸ ἑξῆς, ἂν ὁ βασιλικὸς ἐπίτροπος προτείνῃ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ κατηγορουμένου, συμφωνεῖ δὲ καὶ ὁ εἰσηγητὴς, ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ἐκδίδει βούλευμα ἀπολύσεως τοῦ κατηγορουμένου. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ἐκδίδει βούλευμα δικαστικὸν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπολύει τὸν κατηγορούμενον ἐπὶ τῇ προτάσει τῶν ὑπαλλήλων του, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὅλως διόλου ἐξηρτημένοι ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν καὶ εὑρίσκονται εἰς τυφλὴν ὑπακοὴν ἀπέναντι τοῦ ὑπουργοῦ· λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐξουσία τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν εἶναι ὑπέρογκος καὶ μίαν ἡμέραν πρέπει νὰ σκεφθῶμεν σπουδαιότερον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματος καὶ ἐν γένει περὶ τῆς ὑπαγωγῆς τῶν κοινῶν παραπτωμάτων τῶν στρατιωτικῶν εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια. Ἀλλὰ, νομίζω, καὶ σήμερον δυνάμεθα ἕνεκα τοῦ ἐκτάκτου νόμου καὶ τῆς ἐκτάκτου δεινότητος τοῦ ἐγκλήματος νὰ περιορίσωμεν τὸ προνόμιον τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι συμπράττουν μετὰ τῆς λοιπῆς διοικήσεως καὶ τῶν πολιτῶν εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Δὲν δύναμαι, κύριοι, νὰ ἐξηγήσω ἓν φαινόμενον ἀρκετὰ περίεργον καὶ θὰ τὸ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν· δὲν εἶναι πρώτη φορὰ ποῦ εἰσάγεται νόμος περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας; εἰσήχθη καὶ πέρυσι ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου Ζαΐμη. Εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον ὑπῆρχεν ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Σαράβας τόσον πολὺ ἐπολέμησε σήμερον, ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι καλῶς εἶναι καὶ ὁ ἴδιος ὑπογεγραμμένος. Πῶς λοιπὸν μετεπείσθη ὁ κ. Σαράβας καὶ μετεπήδησεν ἀπὸ τὸ ἓν ἄκρον ἕως εἰς τὸ ἄλλο; διότι καὶ ἐγὼ τὴν διάταξιν αὐτὴν, ὡς εἶχε πέρυσι, τὴν ἀποκρούω· οὐχ ἧττον ὅμως θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην τοῦ κ. Τσιριμώκου, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κύριος Σαράβας ἀπεφάσισεν ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ εὐθύνη τοῦ νομάρχου καὶ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἐν γένει δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι πλήρης ἡ αὐστηρότης τῶν πλειμμελειοδικείων ἐπ’ αὐτῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι πλήρης (θόρυβος). Καθόσον ἀφορᾷ τὸ περὶ προνομίων καὶ τῶν ἄλλων ἔχω νὰ κάμω λόγον, ὅτι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος· πάντες εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι πάντες οἱ Ἕλληνες εἴμεθα ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοῦτσος.

§219ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά, κ. πρόεδρε.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ ἐξέλθωσι, διότι θὰ ψηφοφορήσωμεν.

§221Σ. ΣΟΥΤΣΟΣ. Δύο λέξεις, παρακαλῶ, κ. πρόεδρε.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§223Σ. ΣΟΥΤΣΟΣ. Κύριοι· τὸ κύριον ζήτημα εἶναι ἡ ἐξόντωσις τῆς λῃστείας, καὶ πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, νομίζω, θὰ κολοβώσουν τὸ αἴσθημα τοῦ στρατιώτου. Μίαν ἀδυναμίαν σᾶς ἐκφράζω ὡς στρατιώτης· τὸ αἴσθημα τοῦ στρατιωτικοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι μόνον τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ὑπάρχει εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τῶν πεπολιτισμένων ἐθνῶν· ὁ στρατιωτικὸς προτιμᾷ νὰ τιμωρηθῇ πολὺ αὐστηρῶς ἀπὸ τὸν ἀνώτερόν του, νὰ μὴ τιμωρηθῇ ὅμως ἀπὸ ἄλλον παρὰ ἀπὸ τὸν ἀνώτερόν του. Αὐτὸ εἶναι ἡ βάσις τῆς πειθαρχίας καὶ αὐτὸ τὸ αἴσθημα δὲν πρέπει νὰ τὸ κολοβώσωμεν· αὐτὸ διατηρεῖ τὸν στρατόν.

§224ΜΑΛΕΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς κάμω μίαν ἐρώτησιν ὡς πρώην ὑπουργόν; κατὰ τὸν παρελθόντα Φευρουάριον, ὅταν ἀπέτυχεν ἡ καταδίωξις τῆς λῃστείας, ὁποῖαι ποιναὶ ἐπεβλήθησαν εἰς τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον ὅστις διεύθυνε τότε τὰ κατὰ τῆς λῃστείας;

§225ΣΟΥΤΣΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, διότι πολὺ ὀγλίγωρα ἀπεχώρησα τοῦ ὑπουργείου (διάλογοι διάφοροι μεταξὺ τῶν βουλευτῶν).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε· πρόκειται νὰ ψηφοφορήσωμεν.

§227ΛΕΚΚΑΣ. Κύριε πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε δύο λέξεις.

§228ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά ἀρκετά.

§229ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ.

§230ΤΙΝΕΣ. Τότε θὰ ὁμιλήσουν καὶ πολλοὶ ἄλλοι.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ. Ὁρίστε κύριε Λέκκα.

§232ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι, λυποῦμαι διότι ἐπῆλθε σύγχυσις διὰ λέξιν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἐκείνη, καθὼς θὰ ἴδητε τώρα, τὴν ὁποίαν ἠδύναντο ἐκεῖ νὰ ἁρπάσωσι καὶ σχηματίσωσιν ἄλλην χρῆσιν, καὶ θὰ ἴδητε, ὅταν ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν. Πάντες σχεδὸν οἱ προλαλήσαντες ἐζήτησαν νὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι τὰ ἐξαιρετικὰ μέτρα, τὰ ἔκτακτα μέτρα τῆς λῃστείας πρέπει νὰ ἐπιτρέψουν τὴν δίκην παντὸς στρατιωτικοῦ ἐργαζομένου εἰς τὴν λῃστείαν ἀπὸ τὰ πολιτικὰ δικαστήρια. Ἐγὼ λέγω καὶ ὑποστηρίζω καὶ διϊσχυρίζομαι, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐσφαλμένον. Εἶπον, καὶ σᾶς προλαμβάνω ὅπως μὴ σᾶς ἐρεθίσω, ἂν ἴδητε, ὅτι δὲν εἶμαι αὐτῆς τῆς ἰδέας. Ἐβλασφήμησαν· ποῦ; ὄχι εἰς τὴν ἠθικὴν, ὄχι πρὸς προσβολὴν οὐδενός, ἄπαγε τῆς βλασφημίας, ἀλλὰ καταντικρὺς τοῦ Συντάγματος.

§233ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ἔκαμαν καταντικρὺς τοῦ Συντάγματος;

§234ΛΕΚΚΑΣ. Μὴ τὴν ἐπαναλαμβάνητε αὐτὴν τὴν λέξιν, διὰ νὰ μὴ κάμῃ θόρυβον. Ὅταν λέγω, ὅτι δύναμαι νὰ πράξω τι τὸ ὁποῖον δὲν μοὶ τὸ ἐπιτρέπει ὁ θεμελιώδης νόμος, ἐὰν δὲν κάμω αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐμπεριέχεται εἰς τὴν ἰδέαν τῆς λέξεως· τοὐλάχιστον δὲν ἀτακτῶ; δὲν παρανομῶ; ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε δὲν παίρνομεν μίαν λέξιν καὶ μὲ αὐτὴν νὰ σχηματίσωμεν πύργον. Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν. Ποῦ ἀπευθύνοντο, κύριοι, ἰδίως αἱ βλασφημίαι; εἰς ἐκεῖνο ὅπερ ζητοῦν νὰ ὑποστηρίξουν, εἰς τὸ νὰ δικάζωνται οἱ στρατιωτικοὶ ἀπὸ τὰ δικαστήρια τὰ πολιτικὰ, τὰ ὁποῖα δικάζουν ὅλους, ὡς εἶπον, τοὺς Ἕλληνας, ἐκτὸς τῶν στρατοδικείων, ὡς νὰ μή ἦσαν καὶ αὐτὰ τῆς Ἑλλάδος δικαστήρια. Καὶ ἐδῶ ἐβλασφήμησαν, διότι ἠξεύρετε τί ζητοῦν; ζητοῦν νὰ πάρουν ἀνθρώπους πολλῆς παιδείας νομικῆς, νὰ ἐκδόσουν ἀποφάσεις στρεβλὰς καὶ βλάψουν τὴν ὑπηρεσίαν, ἢ νὰ ἀδικήσουν ἢ νὰ μὴ ἐνεργήσουν τίποτε. Εἶναι δυνατὸν, κύριοι, χωρὶς νὰ γνωρίζω τί ἐμπεριέχει αὐτὴ ἡ βίβλος, χωρὶς νὰ γνωρίζω τὴν ἀνατροφήν σας καὶ τὰ μέσα σας, νὰ σχηματίζω ἐγὼ πεποιθήσεις καὶ νὰ ἐκφέρω ἀποφάσεις δι’ οἱανδήποτε ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἔχω δι’ ἐσᾶς; Οἱ εὑρόντες, κύριοι, τὰ στρατοδικεῖα δὲν τὰ συνέστησαν ἀσκόπως, οὔτε ἡμεῖς συζητοῦμεν ἐξαιρετικὰ δικαιώματα ἐπὶ τῶν ἀτόμων· οἱ σοφοὶ νομοθέται τὸ ἔκαμαν, διότι ἐν τῇ ἀσυναφείᾳ τῶν ἰδεῶν, ὁ πολιτικὸς δικαστὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικάσῃ ἄτομον, τοῦ ὁποίου τὴν ἀνατροφὴν, τὰ καθήκοντα, τὰς σχέσεις μετὰ τῶν ἄλλων ἀτόμων κτλ. δὲν γνωρίζει· δὲν δύναται λοιπὸν νὰ ἐπιφέρῃ δικαίαν ἀπόφασιν. Φέρω, κύριοι, ἕνα ἀποσπασματάρχην εἰς τὸν πολιτικὸν δικαστὴν καὶ τῷ λέγω· αὐτὸς ὠλιγώρησεν, ὅταν τὸν διέταξα νὰ μεταβῇ εἰς τὴν καταδίωξιν, ὁ ἀθῷος δικαστὴς, χωρὶς νὰ ἠξεύρῃ τὴν τακτικὴν, ἐκφέρει μίαν ἀπόφασιν καὶ καταδικάζει τὸν ἄνθρωπον αὐτόν· ἐὰν ὅμως τὸ ἄτομον αὐτὸ ᾖναι εἰς τὸς φυσικόν του δικαστὴν, ἐὰν ὑπαχθῇ εἰς τὸν στρατοδίκην ὁ ὁποῖος ἠξεύρει, ὅτι πολλάκις, οὔτε κάππας ἔχει, οὔτε τσαρούχια, οὔτε τροφὴν, τότε θὰ ἴδῃ ὅτι ἴσως εἶχε δίκαιον νὰ ὀλιγωρήσῃ. Τί ἀκόμη, κύριοι; φέρω τὸν στρατιώτην εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια· νομίζετε ὅτι οἱ νόμοι ἐδῶ εἶναι αὐστηρότεροι; πολὺ ἠπατημένοι εἴμεθα. Οἱ νόμοι οἱ στρατιωτικοὶ εἶναι πλέον αὐστηρότεροι. Εὐκολώτερον θὰ ἀθωωθῇ εἰς τὸ πολιτικὸν δικαστήριον· ἀπεναντίας ἐγὼ τὸν θέλω εἰς τὸ στρατοδικεῖον, νὰ ἔχω τὰς ψήφους ἑπτὰ συναδέλφων του, οἵτινες νὰ τῷ εἴπουν, ὠλιγώρησες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, δὲν θὰ τιμωρηθῇς μὲ δύο τρεῖς μῆνας μόνον φυλακὴν, ἀλλὰ θὰ σὲ θέσωμεν εἰς ἀργίαν· καὶ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος θὰ ἔχῃ ἓν στίγμα. Βλέπετε πῶς τὰς λέξεις μας πάντοτε τὰς μετροῦμεν· καὶ ὅσον θέλουν ἂς κραυγάζουν οἱ κατήγοροί μου, αἱ ἑπτὰ ψῆφοι θὰ εἴπωσιν εἰς ὅλον τὸν στρατιωτικὸν κύκλον, τὸν κατεδικάσαμεν, δὲν πρέπει νὰ ᾖναι εἰς ἐνέργειαν, καὶ ἐὰν δὲν φροντίσῃ νὰ διορθώσῃ τὴν διαγωγήν του, εἰς τὸ μέλλον θὰ τὸν περιμένῃ καὶ ἡ ἀπόταξις. Ἐνῷ μία ἀπόφασις τοῦ πλημμελειοδικείου σπανίως θὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἔπειτα νομίζετε, ὅτι τὰ στρατοδικεῖα μόνον στρατιωτικὰς καθαρὰς ὑποθέσεις δικάζουν; δόξᾳ τῷ Θεῷ, ἴσα ἴσα ἐὰν παρατηρεῖται ἔλλειψις εἰς τὰ στρατοδικεῖα, αὕτη εἶναι, διότι δὲν εἴμεθα νομομαθεῖς, ἐνῷ ἔχομεν ὁλόκληρον τὴν ποινικὴν δικονομίαν νὰ τὴν ἐφαρμόζωμεν καθεκάστην. Ἔπειτα, κύριοι, καθὼς σᾶς παρετήρησεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ὁ γηραιὸς στρατηγὸς, πῶς τὸ θέλετε; κἄπως αἱ κοινωνίαι ἐσυνείθισαν νὰ θέλουν ἐκεῖνα τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα λέγουν στρατιώτας, νὰ ἔχωσι ἓν εἶδος ὑπερηφανείας, καὶ δὲν εἶναι τοῦτο ἀρχὴ τοῦ μεσαιῶνος, οὔτε τῆς νεωτέρας ἐποχῆς, εἶναι ἀρχὴ ἀρχαιοτάτης ἑλληνικῆς ἐποχῆς, πιστεύσατε κύριοι, ὅτι ἐὰν ἤκουεν ἐκεῖνος ὁ σοφὸς ὁ Ἀθηναῖος ἐκεῖ ἐπάνω, θὰ ἐθλίβετο, διότι δὲν τὸ ἐννοήσαμεν· ὁ μέγας νομοθέτης ἐκεῖνος ὁ ἐζωγραφισμένος (δεικνύει τὴν εἰς τὰ δεξιὰ τῆς αἰθούσης ἐζωγραφισμένην εἰκόνα τοῦ Σόλωνος), ὅτι ἐνῷ ἔχομεν στρατιώτας πολίτας, ὡς τοὺς μαραθωνομάχους, οἵτινες ἦσαν πολῖται, διότι ἦσαν χίλιοι ἀπὸ ἑκάστην φυλὴν, δὲν τοὺς ἐκτιμῶμεν δεόντως, διότι εἰς τοὺς νόμους του τί λέγει ἐκεῖνος ὁ σοφός; ὅτι εἶναι διαφορετικὸς ὁ στρατιώτης τοῦ πολίτου καὶ ὁ ἱππεὺς τοῦ στρατιώτου· οὕτως οἱ μεγάλοι ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἐθεώρουν τὰ ὄντα, τὰ ὁποῖα προώριζον πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος, διὰ τὸ σφαγεῖον· καὶ ἤθελον κἄπως νὰ τοὺς δώσουν ἓν εἶδος φαντασίας, ἐγωϊσμοῦ, ὑπερηφανείας, ἀλλ’ ὄχι ἀνοήτως, ἀπερισκέπτως· ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν βλέπετε λογικὴν τὴν κατάπτωσιν μὲ τὴν καινοτομίαν· εἰς τοῦτο δὲν ἐμμένω, κύριοι, ὁπωσδήποτε ὅμως φαίνεται ψυχρὸν εἰς ἕνα στρατιώτην νὰ παρίσταται ἐνώπιον ξένων ἀνθρώπων τοὺς ὁποίους ποτὲ δὲν εἶδε, καὶ μόνον ἀπὸ τὴν ἠθικότητα τῆς κοινωνίας τοὺς ἐσεβάσθη· δι’ αὐτὸν δὲν θὰ ᾖναι τόσον βαρεῖα ἡ ἀπόφασις ἑνὸς πλημμελειοδικείου, ἐνῷ ἀπεναντίας ἡ ἀπόφασις τοῦ στρατοδικείου δι’ ἕνα ἀξιωματικόν, εἶναι δι’ αὐτὸν, πιστεύσατέ με, καταστροφή. Παρακαλῶ ὅθεν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ν’ ἀποῤῥίψητε αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν διορθοῦντες τὸ ἄρθρον εἰς ἐπανορθωτικὴν ἀργίαν, καὶ διαδικασίαν παρὰ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου.)

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὁρίστε εἰς τὰς θέσεις σας, θὰ ψηφίσωμεν.

§236ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κάμνω ἔνστασιν.

§237ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τί εἶναι αὐτὰ, ὑπάρχει ἀπαρτία.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐξέλθουν οἱ κύριοι βουλευταὶ ἀπὸ τὰ δωμάτια. Κύριε Τσιτσάρα ἐπιμένετε;

§239ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Φρονεῖτε, ὅτι ὑπάρχει;

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω.

§241ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἀπαρτία.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξέλθετε, κύριοι βουλευταὶ, ἀπὸ τὰ δωμάτια...

§243ΛΑΠΑΣ. Ἐπιμένεις, κ. Τσιτσάρα, εἰς τὴν ἔνστασίν σου;

§244ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Φρονεῖτε, κύριε πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία;

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν φρονῶ τίποτε.

§246ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἄλλως νὰ δοκιμάσητε.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε; Ἐρωτῶ τὸν κ. Τσιτσάραν, ἄλλως δὲν κάμνω ἔνστασιν.

§248ΛΑΠΑΣ. Ἀφοῦ ἐπιμένει, τί νὰ κάμωμεν.

§249Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κ. πρόεδρε.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τότε νὰ βεβαιωθῶμεν. Ὁ κατάλογος. Πρῶτον θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς.

§251ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιμένει ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν τροπολογίαν της, ἰδίως εἰς τὰ περὶ δημοτικῶν ἀρχῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον ζήτημα. Ἠμποροῦμεν νὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς· ἠμπορεῖ νὰ μὴ εὑρεθῇ ἀπαρτία, καὶ ἐν τούτοις δὲν εἴπομεν τίποτε διὰ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἀφοῦ ψηφοφορήσωμεν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ἐγὼ λέγω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀπαρτίαν. Ἐπιμένει ἡ ἐπιτροπὴ εἰς αὐτὴν τὴν τροπολογίαν;

§252ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐπιμένει.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρὼν ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς;

§254ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐπιμένει.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρώτη εἶναι ἡ τοῦ κ. Τσιριμώκου νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ περίοδος ἡ τελευταία τοῦ ἁ. ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου «ἡ καταδίκη τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ συνεπάγει τὴν ἀπόταξιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα»· τοῦτο ὁ κ. Τσιριμῶκος θέλει νὰ ἀπαλειφθῇ.

§256ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κάμετε, κύριε Πρόεδρε, δι’ αὐτὸ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ λέγω, ἀφοῦ ἐπιμένουν.

§258ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῖον ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, θὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν;

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ κυρίου Τσιριμώκου, ὅστις ζητεῖ νὰ ἀπαλλειφθῇ ἡ τελευταία περίοδος τοῦ ἁ. ἄρθρου ὅπου εἶναι αὐτὴ «ἡ καταδίκη τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ συνεπάγει τὴν ἀπόταξιν εἰς τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα».

§260ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ δὲν ὑπεστηρίχθη ἀπὸ κανένα. Ἰδοὺ ποῦ ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ψηφοφορία. Ἦλθε μία τροπολογία διὰ τῆς ὁποίας λέγεται, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί ......

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι περὶ ἀπαρτίας.

§262ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς λείψῃ ἡ ἀπόταξις, ἀλλὰ θὰ ὑπάγωνται εἰς ἀργίαν.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, θὰ ἐκφωνηθῇ ὁ κατάλογος διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ἤμεθα εἰς ἀπαρτίαν. Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶναι 93. Τὸ σῶμα δὲν εἶναι πλῆρες. Θὰ συνέλθωμεν αὔριον;

§265ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν δευτέραν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 6 Μ. Μ.