1869.11.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 72.

τῆς 12 Νοεμβρίου 1869.

(Τετάρτη).

(Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀφοῦ ἐψηφοφορήθη ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς δι’ ἀναστάσεως καὶ δὲν διεκρίθη τὸ ἀποτέλεσμα, τότε......

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἴδιον λέγουν, δὲν ἔγινε τίποτε.

§4ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πρέπει νὰ ἀναφέρουν τὰ πρακτικά, «γενομένης ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως καὶ ζητούντων τινῶν νὰ γίνῃ ἡ ἀναβολὴ ἐγένετο ἡ ψηφοφορία». Τὸ γεγονὸς τῆς ψηφοφορίας πρέπει νὰ ὑπάρχῃ.

§5ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἀπόφασις.

§6ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγένετο ἡ ψηφοφορία. (Γίνεται ἡ διόρθωσις).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ἄλλη;

§8ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐκ τῶν πρακτικῶν, κύριοι, βλέπετε, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἔμεινεν ἀτελὴς, καὶ ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ὑπὸ συζήτησιν ζήτημα καὶ ἀνεβλήθη καὶ διὰ τὴν σήμερον. Ὁ κ. Πολυλᾶς ἐπιθυμεῖ νὰ εἴπῃ δύο λέξεις, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην.

§10ΠΟΛΥΛΑΣ. Δύο πληροφορίας ἐπεθύμουν νὰ λάβω· ἡ διαχειριστικὴ ἐπιτροπὴ Κερκύρας ἔχει εἰς τὴν κυριότητά της διάφορα κτήματα, τὰ ὁποῖα νέμεται τὸ δημόσιον· αὐτὰ εἶναι τὸ κατάστημα τῶν δικαστηρίων, ὅπου εἶναι τὸ ἐφετεῖον καὶ πρωτοδικεῖον, τὸ ὑγειονομεῖον, τὸ λιμεναρχεῖον, τὸ τελωνεῖον, αἱ φυλακαὶ τῶν πολιτικῶς κρατουμένων καὶ αἱ φυλακαὶ τῶν κρατουμένων. Δὲν εἶδα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν κανὲν ποσὸν δι’ ἐνοίκια τῶν καταστημάτων αὐτῶν, ἐξ ἄλλου δὲ ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ ἔτους 1864, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεφασίσθη, ὅτι αὐτὰ τὰ χρήματα ἀνήκουν εἰς τὴν διαχειριστικὴν ἐπιτροπήν. Ἐρωτῶ τὴν κυβέρνησιν, προτίθεται νὰ πληρώσῃ τὰ ἐνοίκια, ἢ τί γίνεται μέχρι τοῦδε;

§11ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐλύθη, καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι τῳόντι ἡ διαχειριστικὴ ἐπιτροπὴ δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὰ ἐνοίκια, ἀλλ’ ὅτι ἀπαιτεῖται νόμος, καθὼς καὶ διὰ τὸ κληροδότημα τοῦ Βουτσινᾶ τὸ αὐτὸ εἶπεν ἡ κυβέρνησις, ὅτι ἀναγνωρίζει τὰ δικαιώματα.

§12ΠΟΛΥΛΑΣ. Μίαν ἄλλην ἐρώτησιν ἀπευθύνω εἰς τὸν ἔντιμον ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν. Ἔλαβε παρὰ τοῦ νομάρχου Κερκύρας διακοίνωσιν περὶ τῆς λιτανείας, ἥτις ἐτελέσθη ἐφέτος τὸ καλοκαίριον, ὅτι ἡ λιτανεία ἐσταμάτησεν ἐνώπιον τῶν γαλλικῶν πλοίων τῶν ἐλλιμενισμένων εἰς τὸν λιμένα Κερκύρας, ὅτι ἐγένετο δέησις ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ Μεγαλειότητος τοῦ Αὐτοκράτορος τῶν Γάλλων, καὶ δὲν ἐδεήθη ὑπὲρ τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων ὁ προϊστάμενος τῆς Λατινικῆς ἐκκλησίας; Ἐρωτῶ νὰ μάθω ἂν ἔλαβε διακοίνωσιν καὶ ἂν ἐλήφθη φροντίς, ὅπως δώσῃ λόγον οὗτος διὰ τὴν πρὸς τὸν Ἡγεμόνα τῆς Ἑλλάδος περιφρόνησιν.

§13ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Θέλω ἀπαντήσει προσεχῶς εἰς τὴν δευτέραν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Πολυλᾶ.

§14ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ὅπως καὶ προηγουμένως σᾶς εἶπον, κατὰ τὸ 1860 ἔγεινεν ἕνας νόμος περὶ ναυτιλιακῶν τελῶν· τὸ τρίτον ἄρθρον αὐτοῦ ἀναφέρει, ὅτι τὰ πλοῖα τὰ ἐλλιμενιζόμενα εἰς Κωνσταντινούπολιν, Σμύρνην, Γαλατᾶν, Θεσσαλονίκην καὶ Ἀλεξάνδρειαν ὀφείλουν νὰ πληρόνωσι δύο λεπτὰ τὸν τόνον διὰ τοὺς ἀσθενεῖς ναύτας· ἐπεφυλάσσετο δὲ νὰ ἐκδοθῇ περὶ τούτου Β. κανονιστικὸν διάταγμα. Μὴ θαυμάζετε δὲ, ἂν ἀπὸ τοῦ 1860 καίτοι ὁ νόμος αὐτὸς ἐκτελεῖται, κανονιστικὸν Β. διάταγμα ἐφ’ ὅσον γνωρίζω δὲν ἔγεινεν ἀκόμη, ὥστε τὰ χρήματα αὐτὰ ἐξοδεύονται ἀνεξελέγκτως· ἐζήτησα νὰ λάβω πληροφορίας πόσα ἐξοδεύονται τοὐλάχιστον εἰς ναύτας ἀσθενεῖς, καὶ ἔμαθον μετὰ θετικότητος, ὅτι αὐτὸ τὸ ἴδιον νοσοκομεῖον ἐν Κωνσταντινουπόλει δὲν γνωρίζει τίποτε, οὔτε τὸ προξενεῖον ἐν Κωνσταντινουπόλει εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ πληροφορίαν τινὰ, οὔτε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν, οὔτε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν. Τελευταῖον ἠδυνήθην νὰ κατορθώσω καὶ νὰ λάβω μερικὰς πληροφορίας διὰ τοὺς ἀσθενεῖς· ἐκ τῶν πληροφοριῶν ἐκείνων ἐξάγεται, ὅτι εἰς τὸ νοσοκομεῖον τῆς Κωνσταετινουπόλεως τῷ 1864 ἐνοσηλεύθησαν 328 ὑπήκοοι Ἕλληνες· ἐξ αὐτῶν ἦσαν 85 ναῦται, μὲ ἄλλας λέξεις σχεδὸν τὸ ¼, τὸ δὲ 1865 ἐνοσηλεύθησαν 290, ἐκ τῶν ὁποίων ἦσαν ναῦται 70, ἐπίσης τὸ ¼· δὲν ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἄλλων, ἐν καιρῷ θέλω ὁμιλήσει. Καθὼς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι εἰς τοῦτο τὸ νοσοκομεῖον πληρόνονται 200 δραχμαὶ κατὰ μῆνα· ἀλλ’ ἂν ἀναλογισθῶμεν πόσον ἀφορᾷ τοὺς ναύτας, μᾶς ἀναλογεῖ νὰ δώσωμεν τὸ ¼ κατὰ μῆνα, καὶ ὅμως πληρόνομεν, κύριοι, δύω λεπτὰ τὸν τόνον δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν· καὶ ἠξεύρετε πόσον ἀνέρχονται τὰ δύω αὐτὰ λεπτά; εἰς 30 ἕως 50 χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ἔτος· διότι ταξειδεύουσιν εἰς Κωνσταντινούπολιν σχεδὸν 3,000 πλοῖα Ἑλληνικά, καὶ ἂν λάβωμεν ὡς μέσον ὅρον 150 τόνους, μολονότι τὴν σήμερον ἔχομεν πλοῖα πολὺ πλέον τῶν 150 τόνων· διότι 200 πλοῖα ἔχει μόνον ἡ πατρίς μου πλέον τῶν 150 τόνων, συλλογισθῆτε τί ἔχει ἡ Σύρος, αἱ Σπέτσαι, ἡ Ἄνδρος, ἡ ὁποία ἔχει σπουδαῖα πλοῖα, ἡ Σκόπελος καὶ καθ’ ἑξῆς. Λοιπὸν εἰσπράττονται 30 ἕως 35 χιλιάδες δραχμῶν καὶ ἔγεινε καὶ ἓν ἀδίκημα τότε· τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πληρώνουν μίαν φορὰν τὸ ἔτος, ὑποβάλλονται τώρα ἑκάστοτε εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν δύω λεπτῶν. Ἀπὸ τὰ 1860 ἕως σήμερον εἶναι 9 ἔτη καὶ πρέπει νὰ ἦσθε παραβέβαιοι ὅτι εἰσεπράχθησαν πλέον τῶν 300,000 δραχμῶν, εἰς δὲ τὸ νοσοκομεῖον ἂς βάλωμεν καὶ 1,000 δραχμὰς τὸ ἔτος, ὅτι ἐξοδεύουν, γίνονται 9,000. Τί ἔγειναν αὐταὶ αἱ 300,000 δραχμαί; ἐχάθησαν; δὲν ἠξεύρω. Αὐτὰ καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐν καιρῷ θὰ εἴπω, μὲ κάμνουν νὰ φέρω μίαν πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὴν ἀναγνώσω. Τὴν ἀναγινώσκει.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Ἄρθρον 1. Τὰ διὰ τοῦ ἄρθρ. 3 τοῦ περὶ ναυτιλιακῶν τελῶν τῆς 27 Ἰουλίου 1860 νόμου ὁριζόμενα δύω λεπτὰ κατὰ τόνον καὶ εἰσπραττόμενα εἰς τὰ προξενικὰ γραφεῖα Κωνσταντινουπόλεως, Σμύρνης, Μελίτης, Θεσσαλονίκης καὶ Ἀλεξανδρείας, κατατίθενται ἐφεξῆς τῷ ναυτικῷ ἀπομαχικῷ ταμείῳ καὶ θεωροῦνται περιουσία αὐτῶν. Ἄρθρον 2. Εἰς τὸ αὐτὸ τέλος ὑποβάλλονται τὰ καταπλέοντα Ἑλληνικὰ πλοῖα εἰς τοὺς λιμένας Λονδίνου, Μασσαλίας, Λιβόρνου, Καστελλαμάρε, Νεαπόλεως, Τεργέστης. Ἄρθρον 3. Τὰ ἀπὸ 1–30 τόνων πλοῖα πληρόνουσιν ἅπαξ τοῦ ἔτους, καὶ ἂν πολλάκις ἐλλιμενισθῶσι τῷ αὐτῷ λιμένι. Ἄρθρον 4. Τὸ ναυτικὸν ἀπομαχικὸν ταμεῖον ὑποχρεοῦται νὰ πληρόνῃ τὴν δαπάνην τῶν ἐν τοῖς ἐκτὸς τοῦ κράτους νοσοκομείοις νοσηλευομένων Ἑλλήνων ναυτῶν καὶ τὴν δαπάνην τῶν δι’ ἀνικανότητα πρὸς πλοῦν οἴκαδε ἐπανακαμπτόντων. Ἄρθρον 5. Τὸ ναυτικὸν ἀπομαχικὸν ταμεῖον ὑποχρεοῦται νὰ προσφέρῃ ἐλέη, κατ’ ἐκδοθησόμενον κανονιστικὸν Β. Διάταγμα, εἰς τοὺς ναυαγοῦντας δυστυχεῖς καὶ ἀπόρους ναύτας.

Ὁ βουλευτὴς Παρνασσίδος

ΛΟΥΚΑΣ Ι. ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ.

§15ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ, καὶ θὰ τρέξῃ τὸν κανονισμένον δρόμον.

§17ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀποστολὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν γίνεται παρὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 36, ὅταν τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή· ἑπομένως τὸ πρῶτον καθῆκον εἶναι νὰ τυπωθῇ καὶ τότε ἀποφασίζει ἡ Βουλή.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προσεκλήθη ἡ ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον τὸ μεταῤῥυθμίζον τὸν ἐκλογικὸν νόμον;

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· ὅλαι αἱ ἐπιτροπαὶ προσκαλοῦνται νὰ φέρωσι τὰς ἐκκρεμεῖς ἐκθέσεις.

§21ΜΠΟΥΤΟΣ. Εἶμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δαγρὲ ὑπεβλήθη πρὸ πολλῶν ἡμερῶν καὶ ἀπεφασίσθη νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ μέχρι τῆς σήμερον δὲν προσεκλήθημεν, ὥστε ἡ αἰτίασις δὲν πίπτει εἰς ἡμᾶς.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον προσκαλοῦνται αἱ ἐπιτροπαί. Ὁ κύριος βουλευτὴς Ἀκαρνανίας Πετιμέζης εἰσήγαγε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ληστείας καὶ ἐξαιτεῖται νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§23ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, καὶ νὰ διανεμηθῇ μαζὺ μὲ τὰ ἄλλα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔχομεν ἤδη τὴν συζήτησιν τοῦ χθεσινοῦ ζητήματος, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸ τέλος.

§25Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων ἐπεραιώθη, διὰ τοῦτο δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Θέλω ἁπλῶς νὰ διευκρινήσω τὴν ἔννοιαν τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἓν μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε χθές, ὁ συνάδελφός μου ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ κατάστασις τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων, κύριοι, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς καὶ σαφῶς ἐξέθηκεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ὀλυμπίας κ. Χριστόπουλος, εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία πρὸ ἡμερῶν σκέπτεται περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο, οὐδὲ δύναται ν’ ἀδιαφορήσῃ περὶ ταμείου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν ὕπαρξιν ὁλοκλήρου τάξεως λειτουργῶν τοῦ κράτους. Δὲν πρόκειται ἤδη νὰ συζητήσωμεν τὴν ἀρχὴν τῶν συντάξεων· αὕτη ἀνεγνωρίσθη ὡς δικαίωμα παρὰ τοῦ νόμου· ἡ δὲ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀδιαφορήσῃ διὰ τὴν τύχην 5,000 ἀνθρώπων, οἵτινες προσήνεγκον ὑπηρεσίας εἰς τὸ κράτος. Ἐπειδὴ δὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καιρὸν ἤδη, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς μιᾶς ἢ δύω ἡμερῶν νὰ καταρτίσῃ γνώμην, ὡς πρὸς τοῦτο τὸ ζήτημα, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἔχει καθῆκον, γινομένου λόγου περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ταμείου τούτου, νὰ μὴ δείξῃ παντελῶς καὶ πλήρη ἀδιαφορίαν. Ἕνεκα τούτου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπρότεινεν, εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἐπιθυμῇ νὰ δεχθῇ νέαν ἐπιχορήγησιν 50,000 δραχμῶν. Ὅπως, κύριοι, ἐπληροφορήθητε ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Χριστοπούλου καὶ ἥτις εἶναι ἀληθεστάτη, τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων ἐπεβαρύνθη μὲ συντάξεις τοῦ ἀγῶνος καὶ ὅλων τῶν νέων ἐπαρχιῶν τοῦ κράτους. Ἀπέναντι τοιαύτης καταστάσεως ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὡς σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δείξῃ ἀδιαφορίαν καὶ ὡς τεκμήριον ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀδιαφορεῖ περὶ τῆς τύχης τῶν παλαιῶν λειτουργῶν τῆς ἐπικρατείας, ἐπρότεινε τὴν προσθήκην μόνον 50,000 δραχμῶν εἰς τὸ κεφάλαιον τὸ ἀνῆκον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, φρονοῦσα ὅτι βεβαίως αἱ 50,000 δραχμαὶ δὲν εἶναι τὸ πρόσφορον θεραπευτικὸν μέσον διὰ τὴν κατάστασιν αὐτοῦ τοῦ ταμείου· ἀλλά, κύριοι, εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτοῦ τοῦ ταμείου, οὐχὶ μόνον ἡ παροῦσα, ἀλλὰ πᾶσα Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται, ἡ δὲ κυβέρνησις προτείνασα τὴν προσθήκην 50,000 δραχμῶν, δὲν ἠννόησεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπηρεάσῃ τὰς σκέψεις τῶν φίλων αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπ’ ἀρχῆς ἐνόμισεν, ὅτι ἔχει καθῆκον εἰς ὅλας της τὰς σκέψεις ν’ ἀφήσῃ πλήρη ἐλευθερίαν ἐνεργείας, καὶ τοῦτο τὸ ἐδήλωσα πολλάκις, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὄχι μόνον προκειμένου περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὅτε ἐζητήθη ἡ προσθήκη ἐφετῶν καὶ πρωτοδικῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην περίστασιν ἐδήλωσα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τοιαῦτα ζητήματα δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπηρεάσῃ τὰς ψήφους τῶν φίλων αὐτῆς· διότι ἡ Κυβέρνησις ἐξ ἀρχῆς ἔθεσεν ὡς γνώμονα εἰς τὴν πολιτικήν της τὸ ν’ ἀφήσῃ πληρεστάτην ἐλευθερίαν εἰς τὰς σκέψεις τῶν φίλων αὑτῆς, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἄνδρες λίαν διακεκριμένοι. Τοῦτο, κύριοι, καὶ ἐγένετο· ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ σήμερον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτείνασα 50,000 δραχμὰς ὡς προσθήκην εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων, ἐνόμισεν ὅτι ἐκτελεῖ καθῆκον αὑτῆς· ἀπόκειται δὲ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τοὺς φίλους τῆς Κυβερνήσεως νὰ πράξωσιν ὅ,τι νομίσωσι πρέπον.

§26ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§27ΔΑΓΡΕΣ. Κ. πρόεδρε, παρακαλῶ ν’ ἀναγγείλητε ὅτι τὸ ζήτημα ἔμεινεν ὡς πρὸς τὴν ἀναβολήν.

§28ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀναβολὴν νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ.

§29ΛΕΚΚΑΣ. Ἐγώ, κ. πρόεδρε, ἐπὶ τῆς οὐσίας θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§30ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τῳόντι, κύριοι, ἔχει πληρέστατον δίκαιον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κύριος Δαγρές· ὅπως ὁμιλήσω καὶ προχωρήσωμεν κανονικῶς καὶ τακτικῶς εἰς τὴν συζήτησιν πρέπει νὰ ἐνθυμηθῶ τὰ χθεσινὰ, καὶ θέλετε μοὶ ἐπιτρέψει καὶ σήμερον νὰ τὰ ἀναμνήσω ἐν βραχυλογίᾳ· διότι, κυρίως περὶ τοῦ χθεσινοῦ θέματος θέλω ὁμιλήσει, περὶ ἀναβολῆς δηλαδή· ἐτελειώσαμεν χθὲς ὡς ἐνθυμεῖσθε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τὸν διεξήλθομεν καὶ ἐτελειώσαμεν μάλιστα, καὶ ἐνομίσαμεν, κύριοι, ὅτι ἀρκετὰ εἰργάσθημεν, διότι εἰργάσθημεν μέχρι τῆς ἕκτης, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐπέμενεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως.

§31ΤΙΝΕΣ. Ἡ Βουλή.

§32ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀκολουθοῦσα τὰ νεύματα τῆς Κυβερνήσεως· τοῦτο θέλω κάμει καὶ ἐγὼ ἀνήκων εἰς τὴν πλειονοψηφίαν· τοῦτο ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ ἡ νῦν πλειονοψηφία. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν ἀπήτησεν ὅτι θέλει νὰ ἐργασθῇ καὶ ἐνθυμεῖσθε τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἰς μάτην ἐλέγομεν, ὅτι εἴμεθα κουρασμένοι, πρέπει νὰ ἐργασθῶμεν, μᾶς ἔλεγον, ἡ ἀντιπολίτευσις ἔφυγε καὶ δὲν ἐμείναμεν παρὰ ὀλίγοι Ποῖον ἦτο τὸ κατεπεῖγον νὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐργαζώμεθα; καὶ τί ἔμελλε νὰ ψηφισθῇ; μόνον τὸ ἀντικείμενον τῶν πολιτικῶν συντάξεων· τί ὅμως κατώρθωσαν; τίποτε· ἂν ἄφινον νὰ γείνῃ σήμερον ἡ συζήτησις, θὰ ἦτο τελειωμένη χωρὶς νὰ συμβῇ τίποτε ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνέβησαν· διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπέμενε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συνεδρίασις, καὶ ὁ κύριος πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ἀξιότιμος κύριος Χρηστίδης, εἶχε καταλάβει πρὶν τὴν ἕδραν, διὰ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συνεδριάσεως. Ἐξηκολούθησεν ἡ συνεδρίασις, καὶ ὁ κ. Χριστόπουλος (παρατρέχω τὰ μετὰ ταῦτα συμβάντα μεταξὺ τοῦ κυρίου προέδρου, καὶ ἑνὸς βουλευτοῦ, τὰ παρατρέχω), καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ὀλυμπίας, κ. Χριστόπουλος, ἔλαβε τὸν λόγον, ὅπως λαλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῶν πολιτικῶν συντάξεων. Πρὸ τοῦ κυρίου Χριστοπούλου ἔλαβε τὸν λόγον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἐν ὀνόματι τῆς κυβερνήσεως μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ταμεῖον εἶναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν, τὰ προϋπολογισθέντα καὶ ψηφισθέντα ἔξοδά μας εἶναι τοσοῦτον, δὲν λέγω, ἐξωγκωμένα, ἀλλ’ ἔφθασαν εἰς τοιοῦτον ποσὸν, ὥστε ἀδυνατεῖ ἡ κυβέρνησις νὰ προτείνῃ ἢ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἀνάγκην τῆς βοηθείας τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων. Ἐνῷ ἠγόρευεν ὁ κ. Χριστόπουλος, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Βαλασόπουλος ἔφερε τὴν ἔνστασιν, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ, μὰ τὴν ἀλήθειαν, μοὶ ἐφαίνετο καὶ ἐμὲ, ὅτι δὲν ἦσαν ἐντὸς τῆς Βουλῆς περισσότεροι τῶν 40 ἢ 50 πρὸ τῆς ἐνστάσεως περὶ ἀπαρτίας. Ἐξῆλθον διάφοροι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὰ δωμάτια, ἤρχισε ν’ ἀναγινώσκηται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος· κλητῆρες καὶ χωροφύλακες ἐστάλησαν....

§33ΡΩΜΑΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές· εἶναι ψεῦδος. (Θόρυβος).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λομβάρδε, δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα.

§35ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Οὕτω θὰ προχωρήσω.

§36ΜΠΟΥΤΟΣ. Θέλομεν νὰ μάθωμεν καὶ ἡμεῖς, τί τρέχει.

§37ΡΩΜΑΙΟΣ. Ἂς ἐκάθεσθε ἐδῶ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ νὰ φύγετε; Θὰ ἦσθε μάρτυρες ὅλων αὐτῶν.

§39ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐὰν δὲν μὲ διέκοπτον, θὰ ἐπροχώρουν παρακάτω· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἠκούσθη ἡ φωνὴ ψεῦδος, βιάζομαι νὰ εἴπω, ὅτι ὁ βουλευτής, ὁ κύριος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀντικρύ μου (ἐὰν μοῦ εἴπῃ ὄχι, θ’ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του), καὶ ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο τρώγων εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Αἰγύπτου, τρώγων τὴν σοῦπαν του, τὴν ἄφησε προσκληθεὶς παρὰ κλητῆρος, καὶ ἦλθεν ἐδῶ. (ἰδοὺ τὸ λέγει ὁ κύριος Δαγρὲς, ἐγὼ δὲν τὸ λέγω)· βουλευτὴς ἕτερος εὑρίσκετο εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τρώγων, ὅτε εἶχε λάβει τὸ ὀπτόν του κρέας, ἦλθε κλητὴρ καὶ τὸν εἶπεν· ἄφησε τὸ κρέας καὶ ἔλα ἐδῶ, καὶ ἦλθε. Καὶ πράγματι ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου εὑρέθησαν 100, καὶ ἐξηκολούθησεν ἡ συνεδρίασις, καὶ ὁ κύριος Χριστόπουλος ἐτελείωσε τὴν ἀγόρευσίν του. Μετὰ τὸν κύριον Χριστόπουλον ἀνέβη τὸ βῆμα ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν, καὶ κατὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἤρχισε νὰ ἀγορεύῃ, ἐγώ, καὶ νομίζω καὶ ἅπαντες, ἐλάβατε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἤθελε συμπεράνει συμφώνως μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν του, τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν, ἀντικρούων δηλαδὴ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ὀλυμπίας, καὶ νὰ συμπεράνῃ, λέγω, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ ταμείου εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν τῶν συντάξεων· ἐξ ἐναντίας ὅμως μὲ εὐχαρίστησιν βεβαίως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὴν ἰδέαν ταύτην (δὲν λέγω μὲ εὐχαρίστησιν ἢ δυσαρέσκειαν ἰδικήν μου, διατί, θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω κατόπιν), ἤκουσα ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν, ἀφοῦ ὁ κ. πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως συνεννοήθη μαζί του, νὰ συμπεράνῃ, λέγων ὅτι ἡ κυβέρνησις προτείνει 50,000 δραχ. εἰς βοήθειαν αὐτοῦ τοῦ ταμείου. Ὁ κύριος Ῥοντήρης λαβὼν τὸν λόγον ἀντέκρουσε τὰ τοιαῦτα· εἶπε πολλά, (τὰ ὁποῖα ἐνθυμεῖσθε, ὅσοι εἶσθε ἐδῶ, καὶ θέλετε τὰ ἀναγνώσει εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά, ὅσοι δὲν εἶσθε) ἐναντίον τῶν συντάξεων καὶ τῆς βοηθείας, τῆς προτεινομένης ὑπὸ τῆς κυβερνήσεως τῶν 50,000 δραχ. Μετὰ τὸν κύριον Ῥοντήρην (πρὶν ὅμως τοῦ κυρίου Ῥοντήρη, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν λαβὼν τὸν λόγον εἶπεν, ὅτι ἐπέμεινεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συνεδριάσεως, ὄχι διὰ πεῖσμα, καθὼς ἐφάνη εἴς τινας τῶν κυρίων βουλευτῶν, ἀλλ’ ἐπέμεινε, διὰ νὰ καταστρώσῃ τὸν κατάλογον τῶν ἐξόδων, καὶ ἑπομένως δὲν θέλει παρὰ νὰ ψηφισθοῦν τὰ δύο αὐτὰ κεφάλαια τῶν συντάξεων, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐκκρεμῆ)· μετὰ τὸν κύριον Ῥοντήρην, καὶ βλέπετε, πόσον γρήγορα τρέχω, ὅστις ἐπρότεινεν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως τοῦ βουλευτοῦ, κυρίου Χριστοπούλου, διότι ἐνόμιζε πάντοτε, ὅτι ἔκαμε πρότασιν ὁ κ. Χριστόπουλος, τὸ ἀπαράδεκτον ἢ τὸ ἀπροχώρητον, καθὼς εἶπεν, ὅτι ἐκφράζονται οἱ Ἑπτανήσιοι, ἔλαβε τὸν λόγον, δὲν ἠξεύρω ποῖος ἄλλος, καὶ ἐπροτάθη ἡ ἀναβολή. Ἔλεγεν, ὅτι προτείνομεν τὴν ἀναβολὴν τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Χριστοπούλου, ὅτε ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν ἐγερθεὶς ἀπὸ τὴν θέσιν του, λέγει· διακηρύσσω— ἐνῷ ὁ κύριος Χριστόπουλος ἔλεγε πρίν, δὲν εἶναι πρότασις ἰδική μου ἡ τῶν 50,000 δραχ. εἶναι πρότασις τῆς κυβερνήσεως, εἶναι πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν— ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν, λέγω, ἐγειρόμενος ἀπὸ τῆς θέσεώς του εἶπε «διακηρύσσω, ὅτι ἡ κυβέρνησις σκεφθεῖσα, ἐξετάσασα, πεισθεῖσα, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ βοήθεια εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων, προτείνει τὰς 50,000 δραχ. καὶ τὰς προτείνει ὡς πρότασιν τῆς κυβερνήσεως, καὶ εἶναι πρότασις τῆς κυβερνήσεως». Ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν δι’ ἀναστάσεως· τὸ προεδρεῖον ἐκήρυξε, δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἐὰν ἐκήρυξεν, ὅτι ἐγένετο δεκτὴ ἢ μή, ἀλλ’ ἐφώναζον νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὅτε διὰ μιᾶς καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κ. Δαγρὲς, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κ. Ῥοντήρης, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κύριος Δελιγιάννης ἐκ Κορινθίας, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κ. Κοριζῆς, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας κ. Πιπῖνος, καὶ διάφοροι ἄλλοι, τοὺς ὁποίους δὲν ἐνθυμοῦμαι, διὰ μιᾶς ἐπετέθησαν κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως (ἐνῷ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν εὑρίσκοντο ἐδῶ παρὰ ὁ ταπεινὸς ὁ δοῦλός σας, ὁ νῦν λαλῶν, ὁ κ. Βαλασόπουλος, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Σέρβος, ὁ κ. Πολυλᾶς, καὶ ἕνας ἢ δύο ἄλλοι, καὶ ὁ κ. Χριστόπουλος) ἐπετέθησαν κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ἐξήλεγξαν, ὅτι δὲν ἔχει ἀρχὰς, διότι ὑποστηρίζει τὴν πρότασιν αὐτὴν τῆς κυβερνήσεως.

§40ΔΑΓΡΕΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές.

§41ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸ ἤκουσα ἐγώ.

§42ΔΑΓΡΕΣ. Εἶπον, ὅτι συγχαίρω τὴν ἀντιπολίτευσιν τῆς παρούσης Συνόδου, διότι διεκρίθη ἀείποτε προτείνασα αὔξησιν δαπανῶν καὶ οὐδέποτε ἐλάττωσιν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§43ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἴπομεν ὅλοι.

§44ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πάει καλά. — Αὐτὸν τὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀπηύθυνεν ὁ κ. Δαγρὲς τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνόμιζεν, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἔρχεται ὑποστηρίζουσα μίαν πρότασιν τῆς κυβερνήσεως.

§45ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§46ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§47ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θόρυβος μέγας ἐγένετο, καὶ ἐν τῷ θορύβῳ ἐκείνῳ ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τῆς συνεδριάσεως, διότι βεβαίως δὲν ἐπρόκειτο πλέον περὶ θορύβου μεταξὺ ἀντιπολιτεύσεως καὶ συμπολιτεύσεως, ἀλλ’ ἐπρόκειτο περὶ θορύβου μεταξὺ συμπολιτεύσεως καὶ συμπολιτεύσεως, καὶ ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τῆς συνεδριάσεως, τὴν ὁποίαν, ἐὰν, ἀξιότιμε κ. πρόεδρε, ἠθέλατε τὴν δεχθῆ πρὸ ἡμισείας ὥρας, ὅταν ἡμεῖς τὴν ἐπροτείναμεν, διότι ἐλέγομεν, ὅτι ἀρκετὰ εἰργάσθημεν καὶ εἴμεθα κουρασμένοι, δὲν ἤθελον συμβῆ ὅλα ἐκεῖνα τὰ δυσάρεστα, τὰ ὁποῖα χθὲς συνέβησαν.

§48ΤΙΝΕΣ. Τί δυσάρεστα συνέβησαν;

§49ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐὰν δὲν ἦσαν δυσάρεστα διὰ σᾶς, ἦσαν δυσάρεστα δι’ ἡμᾶς· λέγω δὲ τοῦτο, κ. πρόεδρε, καθότι ἀπό τινας ἡμέρας καὶ ἐντεῦθεν παρατηροῦμεν τὸ πεῖσμα διευθύνον τὰς συνεδριάσεις μας, τὸ πεῖσμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν ἠθέλησε νὰ ἐνθυμίσῃ χθὲς τὸ ἑσπέρας, δῆθεν ἀποκρούων αὐτὸ, ἀλλ’ ἐνθυμίζων αὐτό. Καὶ νομίζετε, ὅτι τὸ πεῖσμα θὰ διευκολύνῃ τὰς ἐργασίας μας, θὰ εἰρηνεύσῃ καὶ τακτοποιήσῃ τὰς συνεδριάσεις μας; Νομίζετε, ὅτι τὸ πεῖσμα ἠμπορεῖ νὰ ἐνδυναμώσῃ τὴν κυβέρνησιν; Νομίζετε, ὅτι τὸ πεῖσμα ἠμπορεῖ νά ἐλαττώσῃ τοὺς ἐχθροὺς καὶ νὰ σᾶς προσθέσῃ φίλους; Ἐὰν, κ. πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἄλλοτε τὸ πεῖσμα ὡς σεῖς ὁ ἴδιος, καὶ πολὺ ὀρθῶς παρετηρήσατε, ὑπῆρξε τὸ μόνον αἴτιον τῆς καταστροφῆς μιᾶς δυναστείας, τὴν ὁποίαν ὅλοι τοὐλάχιστον τὴν λέγουν ὡς ἀγαθὴν, ὡς καλὴν, ὡς εὐάρεστον, ὡς ἀγαπῶσαν τὸν νόμον, τὸ πεῖσμα δύναταί ποτε νὰ ᾖναι ἐπικουρικὸν εἰς τὴν κυβέρνησίν σας; Δὲν θέλω νὰ παρατείνω περισσότερον τὸν λόγον μου ἐπὶ τούτου· ἔρχομαι νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπηύθυνε χθὲς ὁ κ. Δαγρὲς, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἔκαμεν ἄλλο παρὰ νὰ ὑποστηρίζῃ δαπάνας, καὶ ὅτι δίκαιον, νομίζει ὁ κύριος Δαγρὲς, εἶχε καὶ αὐτὸς καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἀκολουθήσαντες αὐτὸν χθὲς, νὰ ἐπιτιμήσῃ τὴν ἀντιπολίτευσιν εἰς τὴν στιγμὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Δαγρὲ, ἤρχετο ὑποστηρίζουσα μίαν πρότασιν τῆς κυβερνήσεως.

§50ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, δὲν εἶπον αὐτό.

§51ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τίνος ἦτο ἡ πρότασις; ἦτο πρότασις τοῦ κ. Χριστοπούλου, ἢ ἦτο τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν ὀνόματι τῆς κυβερνήσεως ὅλης; Νομίζετε, κ. Δαγρὲ, ἀξίαν ἐπιτιμήσεως τὴν ἀντιπολίτευσιν, διότι ὑπεθέσατε, ὅτι συνταυτίζεται ὁ νοῦς της μὲ τὸν νοῦν τῆς κυβερνήσεως εἰς μίαν μόνην περίπτωσιν. Ἀλλὰ τότε, τί νὰ εἴπωμεν, τί ἠθέλατε εἴπει δι’ ἡμᾶς, ἐὰν ἡ σταθερὰ ἐπίμονος ψῆφός μας εἰς τὸ διάστημα 2 ἢ 3 μηνῶν ἤθελεν ὑποστηρίξει τὴν κυβέρνησιν καὶ τὸ σύστημα τὸ διέπον; Ἐὰν ἐνομίζετε, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἔπρεπε νὰ ἐπιτιμηθῇ χθὲς, διότι ἐνομίσατε, ὅτι ὑπεστήριζε τὴν ἰδέαν τῶν 50,000 δραχ. διὰ τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων, ποῦ εἶσθε, ἀξιότιμε βουλευτὰ, ὑμεῖς καὶ οἱ λοιποὶ, οἱ ἀκολουθήσαντές σας χθὲς, ὅτε ἐπρόκειτο ἡ γενικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐφέρετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ζήτημα, ὅτι πρόκειται οὐχὶ πλέον περὶ 50,000 δρ. ἀλλὰ περὶ ἑκατομμυρίων; Ἐὰν ἐπιτιμᾶται ἡ ἀντιπολίτευσις, διότι χθὲς συνηντήθη ἐν ἰδέᾳ καὶ ἐν ἀρχῇ μὲ τὴν ἰδέαν τῆς κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἰδέαν σας, (διότι ἐγὼ διατηρῶ πάντοτε τὴν ἰδικήν μου, τὴν ὁποίαν δὲν ἐξέφρασα ἀκόμη....

§52ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι, κ. βουλευτὰ, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ βάλετε ἰδέας, τὰς ὁποίας δὲν ἔχω.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς βάλῃ καμμίαν ἰδέαν ξένην· διότι θὰ ἀπαντήσητε ἔπειτα, ὅτι αἱ ἰδέαι, τὰς ὁποίας σᾶς εἶπεν, εἶναι ξέναι. Λοιπὸν ἔχετε ὑπομονήν.

§54ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ποῦ εἶσθε, κ. βουλευτὰ Καλαμῶν καὶ οἱ ὑμέτεροι φίλοι, ὅταν ἐπρόκειντο αἱ συζητήσεις τῶν καθέκαστα προϋπολογισμῶν, ὅτε ἐπρόκειτο ἡ συζήτησις τοῦ ὑπουργείου τῆς δικαιοσύνης, ὄχι ὅτι σεῖς ἐλάβετε τὴν τόλμην νὰ ὑποστηρίξητε τὴν γνώμην σας, εἰς τοῦτο δὲν σᾶς ἀδικῶ, ἀλλ’ ὅταν ἐπρόκειτο περὶ τῆς προσθήκης τῶν τεσσάρων ἐφετῶν, διὰ τὴν ὁποίαν προσθήκην οἱ συνάδελφοί σας, μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπροτείνετε ἐγγράφως τὴν μὴ παραδοχήν των, καὶ μόλα ταῦτα ἠγέρθησαν καὶ τὴν ὑπεστήριξαν, εἰς στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ ἡ κυβέρνησις τὴν ἐγκατέλειπε, διατί τότε δὲν ἐπετιμήσατε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐγκατέλιπον μόνους κατὰ τὴν ψήφισιν αὐτῆς τῆς δαπάνης;

§55ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλον λόγον; ἔχετε ἕνα.

§57ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§58ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ ὅτε ἡ δαπάνη ἐκείνη ἐψηφίζετο τῇ προτάσει καὶ ὑποστηρίξει τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ῥοντίρη, ὅστις τώρα ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ ὅστις χθὲς τὸ ἑσπέρας τόσας φωνὰς ἀνύψωσε διὰ τὴν προσθήκην αὐτῶν τῶν 50,000 δραχ.; ποῦ εἶσθε, ὅταν ἡ ἀντιπολίτευσις ἀντέτεινε εἰς τὰς δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν περὶ ἀνεγέρσεως κτιρίων, προσπαθήσασα τοὐλάχιστον νὰ τὰς κάμωσι παραγωγὰς εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἑνὸς καὶ μόνου; ποῦ ἦσθε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν, ὅτε τοσαῦτα καὶ τοσαῦτα εἰπώθησαν ὅτι δύνανται νὰ ἐξοικονομηθῶσι; ποῦ ἦσθε χθὲς τέλος πάντων τὴν αὐτὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ κονδυλίου, τὸ ὁποῖον ἐπολεμήσατε χθὲς, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν, ὅτε καὶ ἐν ἀρχῇ καὶ εἰς τὰ καθέκαστα σᾶς ἐδείχθησαν τόσα καὶ τόσα παράνομα ἔξοδα προτεινόμενα εἰς ἐκεῖνον τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ μολοντοῦτο δὲν μᾶς ὑπεστηρίζετε τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἀφαίρεσιν ἑνὸς ὑπολογιστοῦ παρανόμως εἰσαχθέντος, παρανόμως πληρωνομένου; καὶ εἶναι ἡ ἀντιπολίτευσις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπρότεινε πάντοτε δαπάνας, καὶ εἶναι ἡ ἀντιπολίτευσις ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία νὰ ἐπιτιμηθῇ, διότι χθὲς ἐνομίσατε, ὅτι ὁ κ. Χριστόπουλος ὑπεστήριξε τὴν ἰδέαν τῆς κυβερνήσεως τοῦ νὰ προστεθῶσι 50,000 δραχ.; Ὅσον καὶ ἂν θέλετε νὰ σχολιάσητε, καὶ ὅσον καὶ ἂν θέλετε, ὄχι νὰ παραμορφώσητε δὲν τὸ λέγω, ἀλλ’ ὅσον καὶ ἂν θέλετε νὰ μετατρέψητε τὴν μορφὴν τῶν πραγμάτων, δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀρνηθῆτε ὅτι ἡ κυβέρνησις χθὲς ἐπρότεινε 50,000 δραχ. νὰ προστεθοῦν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων, ὅτι τὴν ἰδέαν αὐτὴν ὑπεστήριξαν τὰ 4, 5 μέλη τῆς ἀντιπολιτεύσεως τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ἐδῶ καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐπετιμήσατε, ὅτι ὑπεστήριξε τὴν προσαύξησιν αὐτήν. Δὲν ἔπρεπε βεβαίως, ἴσως θὰ ἦτο τακτικώτερον, ὁμαλώτερον μία ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία πρεσβεύει καὶ καυχᾶται, ὅτι πρεσβεύει ἀρχὰς, δὲν ἔπρεπε νὰ συναντᾶται εἰς τὸ παραμικρὸν μετὰ κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου κατέστρεψεν, ὄχι μόνον πᾶσαν ἀρχὴν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἰδέαν τὴν πόῤῥω, τὴν μακροτέραν, τὴν βασιμωτέραν, τὴν στοιχειωδεστέραν ἰδέαν τῆς συνταγματικῆς καὶ κοινοβουλευτικῆς κυβερνήσεως, διὰ τῆς μὴ ἑνότητος τοῦ μὴ ἀλληλεγγύου τῶν μελῶν της καὶ ἐνώπιον αὐτῆς τῆς ἐν τῇ Βουλῇ παρουσίας της. Ἀφίνω κατὰ μέρος τὰ ἰδιαίτερα, τὰ ὁποῖα δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ ἐξελέγξωμεν, διὰ τῆς καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παρουσίας τῶν μελῶν τούτων ἀλληλομαχούντων καὶ προσβαλλομένων εἰς τὰ ἰδιαίτερά των, εἰς τὰς ἐνεργείας των ἀντικρουομένων τῶν ἐνεργειῶν των τοῦ ἑνὸς διὰ τοῦ ἄλλου. Καὶ εἶναι μακρὰν ἀπὸ ἡμᾶς ἡ ἐποχὴ, ἀξιότιμοι κύριοι, ὅτε νομοσχέδια εἰσήχθησαν καὶ ἀπεκρούσθησαν; εἶναι μακρὰν ἀπὸ ἡμᾶς ἡ ἐποχή; ἀλλὰ διατὶ ν’ ἀναφέρω μακρὰ καὶ πολλὰ παραδείγματα, διατὶ νὰ μὴ περιορισθῶ, ἀξιότιμε βουλευτὰ Καλαμῶν, εἰς τὰ δύο τὰ χθεσινά;

§59ΔΑΓΡΕΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν;

§60ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὅ,τι θέλετε.

§61ΔΑΓΡΕΣ. Φέρετε νέον κατηγορητήριον κατὰ τοῦ ὑπουργείου διὰ νὰ θέσητε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἢ συζητεῖτε τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον;

§62ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀντικρούω τὴν στιγμὴν ταύτην, κ. βουλευτὰ, ἁπλῶς καὶ μόνον τὰ ὅσα ἀπούσης τῆς λοιπῆς ἀντιπολιτεύσεως, χθὲς ἐν τῇ παρουσίᾳ ἐμοῦ εἴπετε κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§63ΓΟΥΒΕΛΗΣ. Διατὶ νὰ ἦναι ἀποῦσα;

§64ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διότι οὕτως ἤθελεν. Ἐγὼ παρὼν τότε, ὀφείλω νὰ τὰ ἀντικρούσω. Χθὲς λοιπὸν, κύριοι, ἐν τῇ συζητήσει τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κύριος Μπούμπουλης, λαμβάνων τὸν λόγον ἐπέκρινε καὶ ἐπέκρινε δυνατὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀτμὸς παντοῦ βασιλεύει, μᾶς προτείνει ἱστιοφόρους ἡμιολίας, εἶπε τοὺς λόγους του καὶ τοὺς εἶπε μὲ δύναμιν, μὲ ἰσχύν. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν λαμβάνων κατόπιν τοῦ κυρίου Μπούμπουλη τὸν λόγον ἀντέκρουσε τὸν κ. Μπούμπουλην καὶ ὑπεστήριξε τὴν ἰδέαν του—καλὰ ἔκαμε νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ διότι εἶναι πεπεισμένος — καὶ τοῦ λέγει, κ. Μπούμπουλη, διὰ τὸν λόγον Α, διὰ τὸν λόγον Β, διὰ τὸν λόγον Γ, δὲν ἠμποροῦσα νὰ κάμω ἀτμοκινήτους ἡμιολίας, ἔπρεπε νὰ κάμω ἱστιοφόρους.

§65ΠΙΠΙΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀνήκουστον, δὲν ὑποφέρεται.

§66ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ προκειμένου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐὰν κακῶς πράττῃ, ἀφήσατέ τον αἱ πράξεις του νὰ τὸν τιμωρήσουν. Ἡ ἡσυχία ἐκ μέρους σας θὰ φέρῃ πέρας.

§68ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν χαίρεσθε νὰ λέγῃ ἄλλα παρ’ ὅ,τι πρέπει; Ἡσυχάσατε, ἂς ἐξαντληθῇ, μὴ τὸν πειράζετε.

§70ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. πρόεδρον διότι ἐκάλυψε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ βήματος μὲ τὴν κραταιὰν προστασίαν του, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ φωνὴ τοῦ γηραιοῦ προέδρου θὰ εἰσακουσθῇ καὶ θέλετε ἐννοήσει τὴν μεγάλην ἀλήθειαν τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπε· ἢ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγω, εἶναι ἄκυρα καὶ θὰ τιμωρηθῶ ἐγὼ ἀφ’ ἑαυτοῦ μου ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὰ ἀκούουν, ἢ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγω, εἶναι ἀληθῆ καὶ σωστὰ καὶ πρέπει νὰ τὰ εἴπω ὅλα. Καὶ τότε σεῖς ποίαν θέσιν λαμβάνετε, προσπαθοῦντες νὰ διακόψητε τὸν λόγον; ἐπαναλαμβάνω, εὐχαριστῶ τὸν κ. πρόεδρον διὰ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν λόγον· καὶ ἐξακολουθῶ καὶ λέγω· ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν ὑπεστήριξε τὴν γνώμην του καὶ ἐπέμενεν, ὅτι πρέπει ἱστιοφόροι ἡμιολίαι νὰ γίνουν, καὶ προσέθεσεν ὅτι εἶχε μόνον 75,000 δρ. καὶ ἂν εἶχε περισσότερα ἀντὶ 3 ἤθελε κάμει 12 τοιαύτας ἱστιοφόρους ἡμιολίας. Ἦτο καλή, ἦτο κακὴ ἡ ἰδέα τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν, ἀφίνω νὰ τὸ ἐξετάσουν οἱ ναυτικοί· ἀλλὰ λέγω ὅταν ἓν μέλος μιᾶς κυβερνήσεως συνταγματικῆς (ἡ ὁποία ἐπαναλέγω διὰ τοῦτο εἶναι ἀξιοζήλευτος διότι θεωρεῖται συνηνωμένη καὶ ἀλληλέγγυος εἰς ὅλα), ἓν μέλος μιᾶς κυβερνήσεως συνταγματικῆς ἔρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν γνώμην του, καὶ γνώμην τὴν ὁποίαν δὲν ἐκφράζει τυχαίως κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἀλλὰ τὴν ἔχει ἐκθέσει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δι’ ἑνὸς προϋπολογισμοῦ, ἡ Βουλὴ ἔχει πλῆρες τὸ δικαίωμα καὶ ὁ κόσμος νὰ θεωρήσῃ τὴν γνώμην ἐκείνην ὡς γνώμην τῆς κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τί ἴδομεν, κύριοι, χθές; μετὰ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν ἀναβαίνει ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ μᾶς λέγει ὅτι, «ἡ κυβέρνησις σκεφθεῖσα ὅτι πράγματι τὰ ἱστιοφόρα δὲν εἶναι καλά, καὶ ὅτι πρέπει νὰ κάμῃ ἀτμοκίνητα, προτείνει τὴν διαγραφήν, τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ τοῦ κονδυλίου.» Ὅτε τὸ ἤκουσα, κύριοι, ἐσκέφθην καὶ εἶπον ἐν ἐμαυτῷ· δὲν ἀναιρῶ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν κυβέρνησιν, δικαίωμα πλῆρες, ὡς συγκειμένην καὶ αὐτὴν ἐξ ἀνθρώπων, τοῦ νὰ ὑποπίπτῃ εἰς λάθη, ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ ἡ κυβέρνησις νὰ ὑποπίπτῃ εἰς λάθη· δὲν ἀναιροῦσα λοιπὸν χθὲς τὸ δικαίωμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν, ὅστις ἐσκέφθη ἀρκούντως περὶ τοῦ ἀντικειμένου τῶν ἡμιολιῶν, καὶ ἔπειτα καθυπέβαλε αὐτὸ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔπειτα ὑπεστήριξε τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀντικρούων τὸν κ. Μπούμπουλην, δὲν τοῦ ἀναιροῦσα τὸ δικαίωμα μετ’ ὀλίγον ν’ ἀναβῇ ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ εἴπῃ, ἀποσύρω τὴν προταθεῖσαν καὶ ὑποστηριχθεῖσαν γνώμην μου, διότι εἶναι ἐσφαλμένη, ἀλλ’ ἀντί τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν τοῦ εἰδικῶς ἐπιτετραμμένου αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, τοῦ εἰδικῶς ὀφείλοντος εὐθύνας περὶ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ἔρχεται ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ μᾶς λέγει· αὐτὸ διαγράφεται. Ἐπιμένω εἰς τοῦτο, εἰς αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἐπιμένω. Διότι μὰ τὴν ἀλήθειαν δὲν πιστεύω ποτὲ ὅτι ἐπὶ τῆς καταλυθείσης δυναστείας τοῦ Ὄθωνος νὰ παρέστη τοιοῦτον φαινόμενον εἰς τὰς τότε Βουλάς· ὅταν εἷς ὑπουργὸς ἀναβαίνῃ καὶ ὑποστηρίζῃ μίαν ἰδέαν, νὰ ἔρχεται κατόπιν ὁ πρωθυπουργὸς νὰ διατάττῃ τὴν διαγραφήν.

§71ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τοῦτο συνέβη μὲ τὸν Κεχαγιᾶν καὶ τὸν Μπότζαρη.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ μὲ τὸν κ. Κουμουνδοῦρον κατὰ τὸ 1861.

§73ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μοὶ ὑπενθυμίζει ὁ κύριος πρόεδρος τὸ γεγονὸς τοῦ 1861, ὅτε ὁ ἀξιότιμος κύριος Κουμουνδοῦρος παρῃτήθη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καθότι ἐπροτάθη ἐν ἀγνοίᾳ του ἓν ἑκατομμύριον τότε διὰ τὴν ἐθνοφυλακήν. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι τότε συνέβη τὸ ἀντίστροφον τοῦ σημερινοῦ. Τότε παρῃτήθη ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, διότι ἐν ἀγνοίᾳ του ὡς ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰσήχθη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἓν ἑκατομμύριον. Σήμερον ὅμως ὁ πρόεδρος ἐπρότεινε τὴν ἀπάλειψιν τοῦ παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ ὑποστηριζομένου· εἶναι ὅλως λοιπὸν διαφορετικὸν τὸ ζήτημα. Μετ’ ὀλίγον, κύριοι, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν συντάξεων, καὶ ὁ εἰδικὸς ὑπουργὸς ὁ κρατῶν τὰς κλεῖδας τοῦ ταμείου τοῦ Κράτους, ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ μᾶς λέγει, δὲν εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν ἡ κυβέρνησις νὰ προσφέρῃ οὐδὲν πρὸς βοήθειαν τοῦ ταμείου τούτου, ἀλλὰ κατόπιν ἕτερος ὑπουργὸς ἀναβαίνει καὶ μᾶς λέγει· ἡ κυβέρνησις σκεφθεῖσα καὶ ἐξετάσασα καὶ πεισθεῖσα, ὅτι πρέπει νὰ βοηθήσῃ τὸ ταμεῖον τοῦτο, προσφέρει 50,000 δραχμάς. Ποῦ εὑρισκόμεθα, κύριοι; Τοιαύτην δὲν ἐννοῶ τὴν συμπολίτευσιν, οὔτε τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, οὔτε τὴν κοινοβουλευτικὴν κυβέρνησιν. Καὶ ἂν, κύριοι, ἐκάμαμεν ἐδῶ μίαν ἐπανάστασιν καὶ ἂν ἐπολεμήσαμεν 50 χρόνους, εἴχαμεν τὴν ἰδέαν νὰ ἴδωμεν πράγματι καθιερωμένας τὰς συνταγματικὰς ἐλευθερίας· ἀλλὰ, μὰ τὸ ναὶ, ἀπέχομεν πολὺ ἀπὸ τὸν σκοπόν μας ὅταν τοιαῦτα παρουσιάζωνται ἐνώπιόν μας! Εἴχετε δίκαιον, ἀξιότιμε κ. πρόεδρε, χθὲς ἐφώναζαν ἐναντίον τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἥτις πρεσβεύουσα ἀρχὰς δὲν ἔπρεπε οὔτε πόῤῥωθεν νὰ συντάττεται μετὰ κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἰδέαν της κατέστρεψε καὶ αὐτὴν τὴν ἰδέαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος καὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς κυβερνήσεως. Ἀλλὰ περὶ τίνος ἐπρόκειτο χθές; Συμφωνῶ πληρέστατα μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ῥοντίρη περὶ τῶν ὅσων εἶπεν ἐν ἀρχῇ περὶ τῶν συντάξεων, τὰ αὐτὰ καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα ἐν ἑτέρῳ κοινοβουλίῳ, ἐθεώρησα καὶ ἐγὼ ἐκεῖ τὰς συντάξεις ὡς ἓν δέλεαρ, ὡς μέσον διαφθορᾶς, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη ἡ κυβέρνησις ἐκείνη, ἵνα σαγηνεύῃ τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον. Κατεψήφισα πάντοτε τὰς προτάσεις τῶν συντάξεων, δὲν ἤθελον οὔτε κἂν νὰ ἀναγνώσω νόμον περὶ συντάξεων.

§74ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Εὖγε.

§75ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁσάκις ἐπρόκειτο περὶ τῆς συζητήσεως ἢ ψηφοφορίας προτάσεως νομοσχεδίου περὶ συντάξεων ἐν τῷ κοινοβουλίῳ ἐκείνῳ, περιωριζόμην νὰ καταψηφίζω. Ἀλλ’ αἱ συντάξεις ὑπάρχουσιν, οἱ ὑπάλληλοι ἕνεκα τῶν συντάξεων ὑπεβλήθησαν εἰς ὅλα τὰ ἐπὶ τούτου βάρη· σᾶς λέγω δὲ καὶ κἄτι τι περισσότερον, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν τὸ εἴπατε χθὲς, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ὅπως ἀπολαύσῃ τὴν σύνταξίν του καὶ ἠμπορέσῃ ἑπομένως νὰ διατηρηθῇ εἰς τὴν θέσιν του, ἵνα συμπληρώσῃ τὸν χρόνον τῆς συντάξεως, ὑποπίπτει εἰς πᾶν εἶδος πιέσεως καὶ κάμνει διαφόρους παρεκτροπὰς τοῦ καθήκοντός του, ἵνα διατηρηθῇ εἰς τὴν θέσιν του καὶ ἀποκτήσῃ τὴν σύνταξίν του· ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος συνεπείᾳ ἑνὸς νόμου τῆς πολιτείας ἐτέθη ἐπὶ καλῇ τῇ πίστει ὅτι θὰ λάβῃ μίαν σύνταξιν, καὶ ὅτι θὰ ἀπολαύσῃ ἂν διατελέσῃ δεδομένα ἔτη ἐν ὑπηρεσίᾳ, εἴτε ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, εἴτε ἀπὸ τὸ ἰδιωτικὸν, (ἓν καὶ τὸ αὐτὸ εἶναι, διότι δημόσιον εἶναι καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο) θέλει ἀπολαύσει δεδομένην σύνταξιν. Δὲν ἤθελεν εἶναι παραβίασις τῆς δημοσίας πίστεως ἂν ἀφαιρούσαμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο; ἠμποροῦσε νὰ τὸ κάμῃ μόνον μία Συνέλευσις, ἀλλὰ σήμερον πῶς ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ, ἀφαιρῶ τὰ μέσα ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν ὅπως δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της;

§76ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Εἶναι τὸ κονδύλιον τῶν δικαστικῶν ἀποζημιώσεων.

§77Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι ὀλίγον τὸ ποσόν· ἄλλο δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ προσθέσῃ· ἐφαρμόσατε, κ. πρόεδρε, τὸν κανονισμόν.

§78ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ κ. πρωθυπουργὸς λαλεῖ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§79ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐκτὸς τοῦ θέματος. Σήμερον ἔχομεν νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν ψηφοφορίαν.

§80ΔΑΓΡΕΣ. Πρόκειται περὶ ἀναβολῆς.

§81ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ ἀναβολὴ εἶναι ἀπόῤῥιψις. Εἰς τὸ θέμα δὲν θέλω εἰσέλθει, λέγω μόνον, ὅτι ἂν ἡ κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν 50,000 δραχμῶν θέλει τεθῆ εἰς κατάστασιν τὸ ταμεῖον τοῦτο νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, ἐγὼ καὶ τοι ἐν ἀρχῇ ἐναντίος εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο τῶν συντάξεων, δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀρνηθῶ, διότι καλῇ τῇ πίστει ὑπεβλήθησαν πάντες· μίαν μόνον παρατήρησιν κάμνω, τὴν ἑπομένην· ἐλέχθη χθὲς, ὅτι πρόκειται αἱ συντάξεις αὐταὶ νὰ θεραπεύσωσι τὰ δεινὰ ἀγωνιστῶν, ὅτι πρόκειται νὰ θεραπεύσωσι τὰ δεινὰ ἄλλων ἀγωνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ναὶ μὲν δὲν ἠγωνίσθησαν ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ 1821, ἀλλ’ ἠγωνίσθησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἐνῷ τόσος θόρυβος γίνεται διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐν μισθῷ ἐνταῦθα, ἐνῷ τοσαύτη πρόνοια λαμβάνεται διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐν μισθῷ ἐκεῖθεν, καὶ ἐνῷ ὑπάρχουν λόγοι ὑποστηρίζοντες τὴν σύνταξίν των, δὲν ὑπάρχουν λόγοι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐν Ἑπτανήσῳ ἐθυσίασαν τὸν βίον των, ἢ τὴν περιουσίαν των διὰ ἐθνικὴν ἰδέαν; καὶ ἐνῷ ἐν Ἑπτανήσῳ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἀγωνισθέντες καὶ θυσιασθέντες, καὶ πρὸς τοὺς ὁποίους οὐδεμία ἀμοιβὴ ἐδόθη, καὶ δὲν θ’ ἀναβαίνουν οὔτε τὸ δέκατον, ἢ τὸ πεντηκοστὸν, ἢ τὸ ἑκατοστὸν τῶν ἄλλων, ἐνῷ τοιαύτη πρότασις φέρεται ἐδῶ ὑποστηριζομένη παρὰ τῆς κυβερνήσεως, οὐδεμίαν φωνὴν ἤκουσα ὑπὲρ τῶν τεσσάρων, ἢ πέντε ἀτόμων, ἐκ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ ὑποστηριξάντων τὴν ἰδέαν τῆς Ἑνώσεως, τὰ ὁποῖα σήμερον λιμώττουσι (θόρυβος).

§82Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀναβαίνει τὸ βῆμα).

§83ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἴμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἡ συζήτησις ἔπαυσε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τῆς ἀναβολῆς πρόκειται, καθήσατε.

§85Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις παρακαλῶ νὰ εἴπω (θόρυβος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔκλεισεν ἡ συζήτησις.

§87ΛΕΚΚΑΣ. Ἔχομεν τὸν λόγον, κ. πρόεδρε. Μὴ βιάζεσθε (θόρυβος).

§88ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον εἰς τὸ περὶ ἀναβολῆς, θὰ εἴπω δύο λέξεις.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι κατάχρησις τοῦ λόγου. Ὁρίστε.

§90ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγκάζομαι, κ. πρόεδρε, νὰ ὑψώσω καὶ πάλιν φωνὴν κατὰ τοῦ πλαγίου καὶ ἀντικανονικοῦ αὐτοῦ μέσου, διὰ τοῦ ὁποίου τινὲς ζητοῦν νὰ ματαιώνουν τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται εἰς τὴν Βουλήν. Τί θὰ εἰπῇ ἀναβολή; Ποία αὐτοτελὴς πρότασις προτείνεται σήμερον, ἵνα ἔλθῃ ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος νὰ ζητῇ ἀναβολή; Ἐδῶ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μίαν πίστωσιν 150,000 δραχμῶν, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ καλούμεθα νὰ ψηφοφορήσωμεν. Ἐπὶ τῆς πιστώσεως ταύτης φέρεται τροπολογία ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως περὶ προσθήκης ἑτέρων 50,000 δραχμῶν. Ποῦ ἠκούσθη δὲ ὅτι δύναται ν’ ἀναβάλλεται ἡ ψηφοφορία τῆς τροπολογίας, καὶ νὰ ψηφοφορῆται μόνον ἡ κυρία πρότασις; Ἐπιμένω λοιπὸν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀναβολὴ, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον ἡ τροπολογία, ἐὰν δὲ ἀποῤῥιφθῇ, τότε νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις ἡ διαλαμβανομένη εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν ἀναβολὴν ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§92ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἰσοδυναμεῖ μὲ ἀπόῤῥιψιν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν ἀναβολὴν, ὅπως ἐπροτάθη ἀπὸ χθὲς (θόρυβος).

§94ΛΕΚΚΑΣ. Θέλω νὰ ὁμιλήσω, κ. πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ τὸ βάλλετε εἰς ψηφοφορίαν (θόρυβος).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν· εἴμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§96ΛΕΚΚΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐθνικῶν συμφερόντων....... (θορυβώδεις φιλονεικίαι), ὅσον καὶ ἂν θορυβήσετε, δὲν ὑποχωρῶ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν, ἐπὶ τῆς τροπολογίας περὶ προσθήκης 50,000 δραχμῶν εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ συντάξεων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ ἀναβολὴ παρεδέχθη.

§98ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν παρεδέχθη. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ γραφείου ἡ ἀναβολὴ ἐγένετο δεκτή.

§100ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὅταν 15 βουλευταὶ σᾶς ζητοῦν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, πῶς δύνασθε νὰ φέρετε ἀντίῤῥησιν;

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει ἀμφισβήτησις, ἐρχόμεθα καὶ εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§102ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ πρόκειται, ἐννοεῖτε, περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ κανονισμοῦ, δὲν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Προσέξατε, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 150, κατὰ τῆς ἀναβολῆς 65, ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς 84, εἷς δὲ ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἐνεκρίθη.

§105ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 6. «Συνδρομὴ Ταμείου Πολιτικῶν Συντάξεων δραχ. 150,000» τοῦ κεφαλαίου 3 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Μετὰ ταῦτα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως τὸν νόμον περὶ κυρώσεως τῶν ἐξόδων ὡς ἑξῆς· α) ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ Περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1870. Ἄρθρον 1. Τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν 1870, ὑπολογίζονται εἰς δραχμὰς τριάκοντα τέσσαρα ἑκατομμύρια ὀγδοήκοντα ὀκτὼ χιλιάδας, ἑκατὸν ἐννενήκοντα ἑπτὰ, ἀριθ. 34,088,197. Ἄρθρον 2. Διὰ τὴν ἀνωτέρω ποσότητα χορηγοῦνται τοῖς ὑπουργοῖς πιστώσεις, καταλογιζόμεναι κατὰ τὸν συναπτόμενον γενικὸν πίνακα τῶν ἐξόδων, καὶ ὑπὸ τὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τῶν εἰς αὐτὸν προσηρτημένων ἀναλυτικῶν φύλλων, ὡς ἕπεται.

Ἄρθρον 3, Ἐὰν αἱ διὰ τοῦ παρόντος νόμου χορηγούμεναι πιστώσεις, ἄνευ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπηρεσίας δὲν ἐπαρκέσωσι πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων, ἐπιτρέπεται, ἵνα ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς χορηγηθῶσι διὰ Β. διαταγμάτων ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις, ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ τῶν ἐφεξῆς ἄρθρων. Αʹ. Τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Διὰ διατροφὴν ὑποδίκων. Δι’ ἀποζημιώσεις συνέδρων. Δι’ ἀποζημιώσεις μαρτύρων. Δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς ὑποδίκων. Δι’ ἔξοδα γραφείου καὶ ἀποσκευῆς Κακουργιοδικείων. Δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς ἀνακριτῶν. Δι’ ἔξοδα ἐκτελέσεως θανατικῶν ἀποφάσεων. Βʹ. Τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας. Διὰ διατήρησιν τῶν καταδίκων. Δι’ ἀπόδοσιν διεθνῶν ταχυδρομικῶν δικαιωμάτων. Δι’ ἀπόδοσιν διεθνῶν τηλεγραφικῶν τελῶν. Τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ ποσοστὰ εἰσπράξεων. Διὰ ποσοστὰ φόρων ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν. Δι’ ἀποδοχὰς χαρτοσήμου. Δι’ ἔξοδα ἐξορύξεως ὀρυκτῶν. Δι’ ἔξοδα καλλιεργείας ἁλικῶν καὶ μεταφορᾶς ἁλάτων. Δι’ ἐπιστροφὰς χρημάτων. Δι’ ἀντιμισθίαν δικηγόρων, Δι’ ἀπόδοσιν κεφαλαίων ὁδοποιΐας.

6) ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1870. Ἄρθρον 1. Τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1870 ὑπολογίζονται εἰς δραχμὰς τριάκοντα τέσσαρα ἑκατομμύρια, ἑκατὸν τρεῖς χιλιάδες, ἀριθ. 34,103,000, κατὰ τὰ εἰδικώτερον ἐνδιαλαμβανόμενα ἐν τῷ τῶν ἐσόδων πινάκι καὶ τὰ προσηρτημένα εἰς αὐτὸν ἀναλυτικὰ φύλλα. Ἄρθρον 2. Ἡ εἴσπραξις τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἐσόδων θέλει ἐνεργεῖσθαι διὰ τὴν χρῆσιν 1870 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων καὶ τῶν περί τινων ἐσόδων ἐκδοθησομένων.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὰ ἀναλυτικὰ φύλλα. Κεφ. Αʹ. Ἄμεσοι φόροι.

Κεφ. Βʹ. Ἔμμεσοι φόροι.

Κεφ. Γʹ. Δημόσια καταστήματα

Κεφ. Δʹ. Δημόσια νομήματα καὶ κτήματα

Κεφ. Εʹ. Ἐκποιήσεις ἐθνικῶν κτημάτων

Κεφ. Διάφορα εἰσοδήματα

Κεφ. Ζʹ. Ἐκκλησιαστικά εἰσοδήματα

Κεφ. Ηʹ. Ἔσοδα κεκλεισμένων χρήσεων

Κεφ. Θʹ. Καθυστερ. τῶν μέχρι τοῦ 1858 χρήσεων

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, εἰσάγονται νομοσχέδια.

§109Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν, κύριοι, νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν διαφόρους ἀναπληρωτικὰς καὶ ἐκτάκτους πιστώσεις ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1868 καὶ τοῦ 1869· αἱ πιστώσεις τοῦ 1868 ἀνέρχονται εἰς 600,000 περίπου δραχμὰς, αἱ δὲ πιστώσεις τοῦ 1869 ἀνέρχονται καὶ αὐταὶ εἰς ἓν ἑκατομμύριον ὀκτακοσίας χιλιάδας δραχμῶν· ἀλλὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ, κύριοι, δὲν πρέπει νὰ σᾶς τρομάξῃ, διότι 800,000 περίπου δραχμαὶ εἶναι τόκοι διὰ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποιήθησαν. Μία πίστωσις ἀναπληρωτικὴ ἴσως ἐπισύρει τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἡ πίστωσις 450,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπιζητοῦνται διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ ἀτμοδρόμονος. Τὸ μόνον αὐτὸ πλοῖον, κύριοι, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Ἑλλὰς πρὸ τῆς κατασκευῆς τῶν δύο θωρηκτῶν πλοίων, ἦτον εἰς τοιαύτην κατάστασιν τελευταῖον, ὥστε ἐπιτροπὴ ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ παρέστησεν, ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πολεμικὸν πλοῖον, ἀλλ’ οὐδὲ νὰ πλεύσῃ, ἐὰν δὲν ἐπήρχετο ταχέως ἡ ἐπισκευή του, διότι καὶ οἱ λέβητές του εἶχον καταστραφῆ καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ πλοίου. Ἐνομίσαμεν λοιπὸν, ὅτι τὸ μόνον πλοῖον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν, δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ ἀφήσωμεν νὰ καταστραφῇ, ἀφοῦ τὸ ἔθνος ἔχει δαπανήσει ὑπὲρ αὐτοῦ 2,000,000 περίπου. Ἐνομίσαμεν λοιπὸν, ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπισκευασθῇ καὶ μὲ τὸν καιρὸν νὰ λάβῃ καὶ νεώτερον ὁπλισμὸν, διότι ὁ ὁπλισμὸς τὸν ὁποῖον ἔχει, δὲν εἶναι πλέον ὁπλισμός. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν 450,000 δραχμῶν· αἱ ἄλλαι πιστώσεις εἶναι μικραὶ καὶ ἀποβλέπουν εἰς τὴν διατροφὴν τῶν καταδίκων, ἀπόδοσιν τηλεγραφικῶν τελῶν, ἀντικείμενα ὅλως διόλου τῆς ὑπηρεσίας.

§110ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ἦναι δυνατὸν, παρακαλῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὴν ἔκθεσίν του νὰ μᾶς εἴπῃ, τὶ εἴδους ἐπισκευὴ θὰ γείνῃ, καὶ ἂν ἦναι δυνατὸν, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς δώσῃ κατάστασιν τοῦ ταμείου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου.

§111ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἅμα συγκεντρωθῶσιν αἱ καταστάσεις, μάλιστα.

§112ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σήμερον ἔχει 12 ὁ Νοέμβριος, καὶ βεβαίως ἔχετε τὰς καταστάσεις τοῦ τελευταίου δεκαημέρου.

§113ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Δὲν ἦλθον ἀκόμη.

§114ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. (Ἀναγινώσκει.) Ἄρθρον μόνον. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ συνομολογήσῃ μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως σύμβασιν, δι’ ἧς νὰ ὑποσχεθῇ ὅτι δὲν θέλει αὐξηθῆ ἐν Ἑλλάδι ὁ ἐπὶ τῆς σταφίδος κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰσπραττόμενος ἔγγειος φόρος, ὡς ὁρίζεται διὰ τοῦ νόμου ΤΛʹ. τῆς 14 Ὀκτωβρίου 1869, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ἤθελε καταργήσει ἢ ἐλαττώσει τὸ ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος ἐν Ἀγγλίᾳ εἰσαγωγικὸν τέλος.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομ. Ὑπουργὸς,

Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ.

§115ΤΙΝΕΣ. Εἶναι λίαν κατεπεῖγον αὐτό;

§116ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Ὑποβάλλονται, κύριοι, τὰ ἑξῆς νο-

μοσχέδια·

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου νομισματικοῦ συστήματος. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὁρίσῃ διὰ Β. Διατάγματος τὸν χρόνον ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐμβαίνει εἰς ἐνέργειαν ὁ ἀπὸ 10 Ἀπριλίου 1867 νόμος περὶ νομισματικοῦ συστήματος. Ἄρθρον 2. Ἐπιτρέπεται ὡσαύτως εἰς τὸν αὐτὸν ὑπουργὸν νὰ ὁρίσῃ διὰ Β. Διατάγματος τὸν χρόνον ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τοῦ ὁποίου κηρύσσονται ἐκτὸς κυκλοφορίας καὶ ἀπαράδεκτα εἰς τὰς ληψοδοσίας ἐν γένει τὰ παλαιὰ χάλκινα νομίσματα, ὑποχρεουμένων τῶν κατόχων ν’ ἀνταλλάξωσιν αὐτὰ εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα πρὸ τῆς λήξεως τῆς ὁρισθησομένης προθεσμίας. Ἀθῆναι, τῇ 12 Νοεμβρίου 1869.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Α. Δ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ.

§117ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ νομίσματα τὰ ὁποῖα ἐκόπησαν δυνάμει τῆς συμβάσεως, ἐτέθησαν εἰς κυκλοφορίαν. Ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ κόψωμεν νέα νομίσματα;

§118ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Περὶ χαλκίνων πρόκειται παλαιῶν, κ. Κουμουνδοῦρε. Ἄρθρον μοναδικόν. Τὸ ἐν Κερκύρᾳ ὑπάρχον δημόσιον οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευσε μέχρι τῆς μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου ὡς Βουλευτήριον τῆς πρώην Ἰονίου Πολιτείας, παραχωρεῖται δωρεὰν εἰς τὴν ἐν Κερκύρᾳ κοινότητα τοῦ Ἀγγλικανικοῦ θρησκεύματος, ἵνα καὶ ἐφ’ ὅσον χρησιμεύῃ ὡς εὐκτήριος οἶκος τοῦ εἰρημένου θρησκεύματος.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν

ΘΕΟΔ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ.

Ὁ Ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν

Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ.

Τελευταῖον νομοσχέδιον, κύριοι, παρουσιάζω τὸ περὶ συντάξεως τῶν πρώην ἀστυνομικῶν χωροφυλάκων τῆς Ἑπτανήσου, διὰ τοὺς ὁποίους ἐτέθη χθὲς πίστωσις 30,000 δραχμῶν εἰς τὸν προϋπολογισμόν· τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ κανονίσῃ τὰ περὶ τῆς συντάξεως τούτων.

§119ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, προκειμένου περὶ συντάξεως Ἑπτανησίων, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ σκεφθῇ καὶ περὶ τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων τῆς Ἑλλάδος, διότι καὶ ἐδῶ ὑπάρχουν κλητῆρες δικαιούμενοι νὰ ἐπισύρωσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ διάφορα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρουσίασεν ὁ κ. πρωθυπουργὸς, ἐννοεῖται, θὰ τυπωθοῦν καὶ διανεμηθοῦν διὰ νὰ περάσουν ἀμέσως εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§121ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§122ΤΙΝΕΣ. Τὸ περὶ σταφίδος, ἂν ᾖναι δυνατὸν, κύριε πρόεδρε, νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§123ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ἐὰν δὲν φαίνεται ἔχουσα συνάφειάν τινα ἡ πρότασις τοῦ νομοσχεδίου περὶ σταφίδος, εἶναι ὅμως ἀναγκαῖον νὰ συμβαδίσῃ ἡ ἐνέργεια τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης μετὰ τῆς ἑτέρας προτάσεως περὶ παραχωρήσεως τῆς οἰκοδομῆς ἐν Κερκύρᾳ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καὶ τὰ δύω θὰ ἀναγνωσθοῦν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§125ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. «Ἄρθρον μοναδικόν. Τὸ ἐν Κερκύρᾳ δημόσιον οἰκοδόμημα κτλ.»

§127ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Παρακαλῶ μίαν διασάφησιν. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς οἰκοδομῆς ὑπάρχει μεγάλη διένεξις μεταξὺ ἐγχωρίου διοικήσεως καὶ τοῦ δημοσίου. Λοιπὸν εἰς τὸν νόμον αὐτὸν νὰ γείνῃ ἡ διασάφησις, ὥστε νὰ κηρυχθῶσιν ἄθικτα τὰ δικαιώματα τῆς ἐγχωρίου διοικήσεως.

§128ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Εἰς τὴν συνέλευσιν ἦτο μία ἐπιτροπὴ περὶ τούτου, ἀπὸ τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, Σωτηρόπουλον καὶ ἐμέ.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχετε παρατηρήσεις, κύριε Κωνσταντᾶ, φέρετέ τας.

§130ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Τὰς φέρω αὔριον.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη καὶ αὐτό διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν.

§132ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, νὰ θέσετε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸν λοχαγὸν Κουμουνδουράκην.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει, καὶ εἶναι εἰς 3 ἀνάγνωσιν.

§134ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ εἶναι τὸ περὶ ληστείας.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ· «χορηγεῖται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον ἔκτακτος πίστωσις 3000 δραχμῶν ὑπὸ τὸν τίτλον «Προκαταβολαὶ καὶ Δάνεια» πρὸς πραγματοποίησιν τῆς ἐν τῷ ἀπὸ 5 Νοεμβρίου ε. ε. Β. Διατάγματι ἀναφερομένης προκαταβολῆς πρὸς τὸν λοχαγὸν τοῦ πεζικοῦ Ἀλέξανδρον Κουμουνδουράκην.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§136ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη διὰ τρίτην φοράν. — Πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου τῶν εὐελπίδων· (ἀναγινώσκει). Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§138ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη διὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν. Ὑπάρχει καὶ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία προτείνει τροποποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔλθουν ἐν καιρῷ. — Πρώτη ἀνάγνωσις περὶ τῶν φυγοδίκων, (ἀναγινώσκεται).

§140ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι δευτέρα συζήτησις.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πρώτη, διότι δὲν ἐπέρασεν εἰς τὰ πρακτικά.

§142ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς;

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει, ἀλλὰ τὴν ἀναγινώσκομεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§144ΜΙΛΗΣΗΣ. Προτείνονται τροπολογίαι ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν;

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· λοιπὸν ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει.

§146ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν. — Πρώτη συζήτησις τοῦ περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ περὶ ἐμπορικῆς ναυτιλίας Βασ. Διατάγματος τοῦ 1836 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. — Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ Ὀλυμπίων νομοσχεδίου. Ἄρθρον 1. Πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ καταστήματος τῶν Ὀλυμπίων, μετὰ τῶν παραρτημάτων καὶ τῆς περιοχῆς αὐτοῦ, παραχωροῦνται δωρεὰν αἱ ἐθνικαὶ γαῖαι (μὴ ἐξαιρουμένου καὶ τοῦ εἰς τὸ δημόσιον ἀνήκοντος μέρους τῶν κοινῶν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ ἰδιωτῶν γαιῶν) αἱ κείμεναι ἐντὸς τῆς διὰ τοῦ συνημμένου διαγράμματος ἀπεικονιζομένης ἐκτάσεως Α. Β. Γ. Δ. Ε. Ζ. Ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως ταύτης τῆς ἀπαρτιζούσης μέρος τῆς ζώνης τῆς πόλεως, ἐφ’ ἧς κατὰ τὸν νόμον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀνέγερσις οἱοδήποτε οἰκοδομήματος, ἐπιτρέπεται νὰ ἀνεγερθῶσι μόνον τὸ κατάστημα τῶν Ὀλυμπίων, τὰ παραρτήματα καὶ τὰ περιφράγματα αὐτοῦ.

§150Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου θὰ παρουσιάσω αὔριον τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας τὰ ὅρια θὰ δεικνύωνται καθαρώτερα καὶ σαφέστερα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλά. Ἄρθρον 2. Ἡ ἀνέγερσις τοῦ καταστήματος, ὅπερ κληθήσεται Ζάππειον, γενήσεται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς διαθήκης τοῦ ἀειμνήστου ἱδρυτοῦ τῶν Ὀλυμπίων Εὐαγγέλη Ζάππα. Ἄρθρον 3. Αἱ κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον 1 παραχωρούμεναι ἐθνικαὶ γαῖαι, παύουσαι ὁπωσδήποτε νὰ χρησιμεύωσι πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν παραχωροῦνται, ἐπανέρχονται αὐτοδικαίως εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§152ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη διὰ βʹ. φορὰν. — Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ Ψαριανῶν νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται). Ἄρθρον μόνον. Αἱ διατάξεις τοῦ ἀπὸ 10 Μαρτίου 1847 νόμου περὶ συνοικισμοῦ τῶν Ψαριανῶν εἰς Ἐρέτρειαν τίθενται ἐν ἰσχύϊ ἐπὶ μίαν ἔτι τριετίαν, ἀρχομένην ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς

Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ.

Ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει.

§154ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.—Τρίτη ἀνάγνωσις τοῦ περὶ τοῦ ἐν Στυλίδι ἀτμοκινήτου ἐργοστασίου νομοσχεδίου. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγγυηθῇ ἐν ὀνόματι τοῦ δημοσίου ὑπὲρ τοῦ κ. Π. Ἀγαθοκλέους, κατόχου τοῦ ἐν Στυλίδι πυρποληθέντος ἀτμοκινήτου ἐργοστασίου, πρὸς πραγματοποίησιν δανείου ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν χιλιάδων, ἐπὶ τόκῳ μὴ ὑπερβαίνοντι τὰ 8% καὶ ἐπὶ τῷ ἀποκλειστικῷ σκοπῷ τῆς ἀνιδρύσεως τοῦ αὐτοῦ ἐργοστασίου ἐν πλήρει ἐνεργείᾳ καὶ τῆς ἐπεκτάσεως αὐτοῦ.

§156ΛΑΠΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ μίαν λέξιν. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ πρὸ πάντων τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν πρωθυπουργὸν, εἰς αὐτὸν τὸν εὐεργετικὸν νόμον νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ ἄλλα· νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον ἀφοῦ παρεδέχθατε νὰ δώσητε μίαν μικρὰν εὐκολίαν, ἐγὼ δὲν θέλω ἐγγύησιν, ἀλλὰ καθόσον ἀφορᾷ τὸ τέλος τῶν μηχανῶν τῶν εἰσαγομένων νὰ δώσητε μίαν μικρὰν εὐκολίαν διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν μικρὰν συνδρομὴν τῆς κυβερνήσεως, τίποτε ἄλλο.

§157Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, πρῶτον τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἦτο ὅλως διόλου περιττὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι δυνάμει τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου ἐπιτρέπεται εἰς τὴν κυβέρνησιν διὰ Βασ. Διατάγματος νὰ ἀπαλλάττῃ ἐνίοτε τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους διάφορα ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν δι’ ἐργοστάσια. Ἐτέθη τὸ ἄρθρον διὰ νὰ φανῇ τρόπον τινὰ ἡ ἰδιαιτέρα συνδρομὴ ὑπὲρ ἑνὸς καταστήματος, τὸ ὁποῖον ὑπόσχεται πολλὰ καλὰ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, διότι ὡς ἀναγινώσκετε εἰς τὴν ἔκθεσιν καὶ ὡς γνωρίζετε, τὸ κατάστημα αὐτὸ δυστυχῶς ἐπυρπολήθη· ὁ ἰδιοκτήτης καὶ κάτοχος τοῦ καταστήματος ὑπέστη μεγάλας ζημίας καὶ πρόκειται σήμερον νὰ ἀνιδρύσῃ ἐν Στυλίδι κατάστημα πλέον ἐκτεταμένον ἀπὸ τὸ κατάστημα, τὸ ὁποῖον εἶχε προτήτερα, καὶ πρόκειται νὰ καταβάλῃ μεγάλα κεφάλαια. Ἔλαβον λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν τὴν προστασίαν, ἣν ὤφειλεν ἡ κυβέρνησις ὑπὲρ ἀνθρώπου, ὅστις πρόκειται νὰ διαθέσῃ ὅλα του τὰ κεφάλαια διὰ κατάστημα τὸ ὁποῖον ἱδρύει εἰς τὴν Στερεὰν ἔχουσαν ἀνάγκην περισσοτέρων καὶ μεγαλειτέρων καταστημάτων τοιούτων παρὰ τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος· λοιπὸν ἐνόμισα, ὅτι ὤφειλε νὰ δοθῇ ἡ προσήκουσα συνδρομή. Τὴν διάταξιν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ἠδυνάμην καὶ νὰ παραλείψω, τὴν ἔθεσα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὡς δεῖγμα περισσοτέρας μερίμνης τῆς κυβερνήσεως ὑπὲρ τοῦ καταστήματος αὐτοῦ.

§158ΛΑΠΑΣ. Πολὺ καλὰ, ἀλλ’ ἐγὼ εἶπον, ὅτι θέλομεν καὶ ἡμεῖς αὐτὴν τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν.

§159ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐπειδὴ εἶμαι ἐναντίος πάσης προνομίας, δηλῶ ὅτι ψηφίζω κατὰ τοῦ νομοσχεδίου· δὲν ἀναπτύσσω τοὺς λόγους διὰ μακρῶν, διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἡ δαπάνη αὐτοῦ τοῦ ὑπολογισμοῦ θὰ εἶναι μεγαλειτέρα καὶ τότε θὰ εὑρεθῶμεν εἰς θέσιν νὰ τὴν ἐκτείνωμεν.

§160Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Ῥοντήρην, ὅτι δὲν πρόκειται σήμερον νὰ καθιερώσωμεν ἀρχὴν προστατευτικὴν, διότι οὐδὲν προνόμιον καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον ὑπὲρ τοῦ καταστήματος τούτου. Τὸ νομοσχέδιον ἐπαναλαμβάνει τὰς ἰδίας κατὰ λέξιν γραμμὰς, τὰς ὁποίας πέρυσιν ὁ ψηφισθεὶς νόμος ὑπὸ τῆς Βουλῆς καθιέρωσεν ὑπὲρ τοῦ Βασιλειάδου· πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν κυβερνητικὴν συνδρομὴν· ἐπιτρέπεται δηλονότι ἡ ἐγγύησις τῆς κυβερνήσεως εἰς τὴν τράπεζαν καὶ ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων διὰ 5 ἔτη· οὐδὲν ἕτερον προνόμιον καθιεροῦται ὥστε δὲν ὑπάρχει λόγος περὶ προστατευτικοῦ συστήματος, ἀλλὰ περὶ μικρᾶς συνδρομῆς τῆς κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὀφείλεται ὁσάκις πρόκειται νὰ ἀνιδρυθῶσι τοιαῦτα καταστήματα.

§161ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Καὶ πέρυσιν ἤμην ἐναντίος καὶ δὲν θέλω νὰ λάβω τὸν λόγον ἀπέναντι τῆς γνώμης τῆς κοινῆς, τῆς ἐπικρατούσης.

§162ΛΑΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ῥοντήρην νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος διὰ τί εἶναι ἐναντίος; νὰ τὸ μάθωμεν· ἡμεῖς ἐξοδεύομεν 200,000 δρ. καὶ δὲν ἐζητήσαμεν καμμίαν συνδρομὴν, οὔτε ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν, οὔτε ἀπὸ κανένα. Δὲν ζητῶμεν λοιπὸν παρὰ νὰ συμμορφωθῶμεν καὶ ἡμεῖς μὲ αὐτὴν τὴν μικρὰν εὐκολίαν· καὶ ἐμένα μοῦ ἐκάη τὸ κατάστημα καὶ ἐζημιώθην 80,000 δρ. καὶ δὲν ἐζήτησα τίποτε. Λοιπὸν ἕνας ἄνθρωπος τοῦ τόπου νὰ ᾖναι ἐναντίος κατὰ τῶν τοιούτων καταστημάτων! Ἀλλοίμονον! ἀπελπισίαν θὰ ἔχωμεν τότε· καὶ δὲν ὑπάρχει τίποτε.

§163ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖς νὰ καταφέρεσαι, εἶναι ἄνθρωπος καὶ αὐτός.

§164ΛΑΠΑΣ. Εἶναι ἐναντίος καὶ καταχθόνιος.

§165ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὅτε τὸ δεύτερον ἐζήτησα τὸν λόγον, ἡ σειρὰ τῆς ἀναγνώσεως τῶν νομοσχεδίων μοὶ τὸν ἀφῄρεσε· ἐβιάσθην νὰ σιωπήσω, ἀλλὰ τὸ προκείμενον σπουδαῖον νομοσχέδιον μὲ βιάζει νὰ λύσω τὴν σιωπήν. Διήλθομεν ὁλόκληρον τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δαπανῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους· καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα ἐφρόντισα νὰ τηρήσω τὴν σιγὴν τοῦ τάφου, ἐκτὸς τῶν μερῶν ἐκείνων, εἰς ἃ τὸ φίμωτρον οἴκοθεν κατέπιπτε τοῦ στόματός μου· καὶ ἠξεύρετε, διὰ τί; διότι μετρῶν ὀλίγην πολιτικὴν ὕπαρξιν, ἐφρόντιζον ἑκάστοτε εἰς πᾶσαν συζήτησιν νὰ ἀναδιφῶ τὴν ἱστορίαν τῶν παρελθόντων ἐτῶν τῆς πατρίδος μου, διὰ νὰ ἴδω τί πράττομεν, κἄτι τι βέλτιον ἢ κἄτι τι χεῖρον. Λοιπὸν ἐν εἰλικρινείᾳ, κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, δὲν βαίνομεν πάντοτε πρὸς τὸ βέλτιον, κατ’ ἐμὴν φρόνησιν πάντες οἱ μέχρι τοῦδε ἄρχοντές μας δὲν ἐπειράθησάν ποτε τὴν λεγομένην πολιτικὴν μηχανὴν νὰ τὴν διασκευάσωσι καὶ ἐπενέγκωσι τὴν δυνατὴν ἐπισκευήν· ποσὰ πάντοτε ἐπεζητοῦντο ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐδαπανῶντο πρὸς ἐξοικονόμησιν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἐξ ὅσων ἠδυνήθην νὰ διαγνώσω τὰ τοῦ δικαίου, τῆς παιδείας καὶ τῶν ἐξωτερικῶν, κάπως πλημμελῶς ἔχουσι, τὰ τοῦ στρατοῦ ἀτάκτως καὶ διεστραμμένως κεῖνται, τὰ τῶν ἐπιστημῶν, τῶν τεχνῶν, τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, εὑρίσκονται εἰς τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς ψυχοῤῥαγίας καὶ μόλις μικρὰ δόσις τοῦ τελευταίου φαρμάκου δίδεται εἰς τὸν ἀσθενῆ μὴ τυχὸν ὅλως διόλου ἐκπνεύσῃ· ἂν ἐρωτᾶτε διὰ τὰ τῆς οἰκονομίας κἄτι τι πλέον τῆς ἀθλιότητος εἶναι, διὰ δὲ τὰ τοῦ ναυτικοῦ, εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ ἴδιος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι διάκεινται εἰς θέσιν χειροτέραν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1822, 1823 καὶ 1824, ὅτε οἱ ἀνδρεῖοι ναυτικοί μας μὲ τὰ σαθρὰ ἀκάτια κατέκαιον τὰς τουρκικὰς ναυαρχίδας. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ εἰκὼν ἄνευ ὑπερβολῆς, καὶ ἥτις καταφαίνεται ὡς καὶ πάντοτε καὶ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1870. Ὑπῆρξαν ὁμολογητέον καί τινα δείγματα βελτίονος μέλλοντος· ἡ παροῦσα κυβέρνησις ἔφερε διοργανισμὸν τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, νέον καταστατικὸν ἢ διοργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου, σωρείαν νομοσχεδίων, ἅτινα ἐν ἀνέσει καὶ ἡσύχως συζητούμενα δύνανται νὰ παρέξωσι κἄποιον καλόν. Δὲν βλέπω πρὸς τί ἡ βία ἤδη· ὁ προϋπολογισμὸς δὲν στενοχωρεῖ οὐδένα, ἡ ὑπηρεσία δὲν στενοχωρεῖ τοὺς ὑπουργοὺς, καὶ ἡμεῖς δυνάμεθα εἰς ἕνα, δύο, τρεῖς μῆνας κἄτι τι νὰ κάμωμεν· πρέπει νὰ ὑποφέρωμεν ὀλίγον χάριν τῆς πατρίδος μας, βουλευόμενοι ἐν ἀνέσει, μήπως φέρωμεν κανὲν καλὸν εἰς αὐτὴν τὴν μηχανὴν, τὴν ἀθλίαν, τὴν ἐλεεινὴν, ἥτις, ὡς γνωρίζετε, εἰς πᾶσαν ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην αἰτίαν σταματᾷ εἰς μίαν ἁπλῆν διακοίνωσιν, μίαν ἀποστολὴν πυροβολικοῦ εἰς τὴν Λαμίαν, εἰς ἓν δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο· ἡ διοικητικὴ μηχανὴ παραλύει, τὸ πεδινὸν πυροβολικὸν ἀδυνατεῖ νὰ μεταβῇ οὐχὶ πέραν, ἀλλ’ οὐδὲ μέχρι τῆς Λεβαδείας ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως ὁδοῦ. Τί νὰ σᾶς κάμῃ ἡ κυβερνητικὴ μηχανὴ, ἥτις δὲν ἔχει ὑπαλλήλους; Τὸ πᾶν λοιπὸν κατ’ ἐμὲ χωλαίνει, φρονῶ ὅτι πρέπει οἱ πάντες νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν διάθεσιν καὶ τὸν καιρὸν νὰ συντρέξωμεν τὴν παροῦσαν ἢ ἄλλην κυβέρνησιν, διὰ νὰ δυνηθῶμεν ὅσον ἔνεστιν, ἔστω καὶ ἐπὶ τὸ ἐλάχιστον, νὰ διευθετήσωμεν τὰ κακῶς κείμενα. Εἶπον καὶ ὁμολογῶ, ὅτι τὰ τῶν τεχνῶν, τῶν ἐπιστημῶν, τῆς βιομηχανίας, εὑρίσκονται εἰς τὸ τελευταῖον στάδιον τοῦ ψυχοῤῥαγοῦντος, καὶ ἂν ᾖναι ἀξιέπαινος πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ἐν πεποιθήσει καὶ ὡς ἀντιπολιτευόμενος ὑποστηρίζω, εἶναι αὐτὰ τὰ νομοσχέδια. Ἤμην, κύριοι, ἄλλοτε προϊστάμενος τῆς διευθύνσεως τοῦ μηχανικοῦ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τῆς Φθιώτιδος· οἱ καλοὶ ἐκεῖνοι ἄνθρωποι οἱ μαστιζόμενοι ἀπὸ τὴν ληστείαν, καὶ τοὺς ὁποίους διέπει ἡ ἐλεεινότης τῆς καταστάσεως ταύτης, ὅταν ἤκουσαν ὅτι κατάστημα θὰ ἐγερθῇ καὶ ἀτμὸς θὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὸν τόπον των, βεβαιωθῆτε, ὅτι κἄτι τι πλέον τῆς χαρᾶς ᾐσθάνθησαν. Τὰ τοιαῦτα ἔργα, ὄχι, δὲν θὰ τὰ καταψηφίσω ποτέ· ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μοὶ ἔλεγε, θέλω 500,000 δραχμὰς νὰ τὰς δώσω διὰ τὴν ζωγραφικὴν, τὴν ἀρχιτεκτονικὴν, νὰ σᾶς πέμψω νέους εἰς τὴν Εὐρώπην, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται νὰ γείνωσιν ἐφάμιλλοι τῶν ἐπὶ τέχνῃ μεγάλων προγόνων μας, μὲ τὴν μεγαλητέραν εὐχαρίστησιν ἤθελον δώσει τὴν ψῆφόν μου. Ἠξεύρετε, κύριοι, ὁποία εἶναι ἡ Ἑλλάς; τὸ ἠξεύρετε καλλίτερά μου, εἶναι δικηγόροι, ἰατροὶ καὶ κερδοσκόποι· τί περιμένετε ἀπὸ τοιαύτην κοινωνίαν, εἰς ἣν δὲν ἔχετε νὰ προσθέσητε εἰμὴ ὑπαλλήλους, εἰμὴ ἐφημεριδογράφους καὶ ἀργοὺς πολλοὺς καὶ τεχνίτας ὀλίγους. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μὴ φαινώμεθα φειδωλοὶ εἰς τὸ νὰ παραδεχώμεθα τοιαῦτα νομοσχέδια, διότι καὶ εὐεργετικὰ εἶναι καὶ μέταλλον φέρουν εἰς τὸν τόπον μας καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀξίαν τοῦ τόπου αὐξάνουσι παρὰ τοῖς φράγκοις.

§166ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μίαν λέξιν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀκούεσαι ἀπ’ αὐτοῦ.

§168ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Παρακαλῶ, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι καθόλου ἄδικον διὰ τοῦ ἰδίου νόμου νὰ λάβωμεν μίαν ἀσφάλειαν δι’ αὐτοῦ (θόρυβος), διότι ὁ δανειστὴς, ὅστις ἤθελε δώσει τὸ δάνειον, δύναται νὰ λάβῃ τοιαύτην. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ μία λέξις εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον, διότι δὲν πρέπει νὰ μὴ μεριμνῶμεν καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν (θόρυβος).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου;

§170ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. «Τὸ δημόσιον ἀναλαμβάνει ἐπὶ πενταετίαν, ἀπὸ τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου, τὴν ὑποχρέωσιν τῆς πληρωμῆς τῶν τόκων ἐπὶ τῆς ἐγγυηθησομένης παρ’ αὐτοῦ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ποσότητος». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§172ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Τί ἔγεινεν ἡ πρότασίς μου ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου; Νὰ τεθῇ ἡ λέξις «ἐπὶ ὑποθήκῃ τοῦ αὐτοῦ κτήματος πρὸς ἀσφάλειαν», τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἄδικον.

§173ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τότε κατάστημα 400,000 δραχμῶν θὰ τὸ ἀναγκάσητε νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ δανεισθῇ οὔτε δέκα δραχμάς.

§174ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Νὰ δοθῇ τὸ δάνειον ἐπὶ ἐνεχειριάσει τοῦ καταστήματος· πρέπει νὰ ᾖναι ἀσφαλισμένον τὸ δάνειον, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ ἡ ἐγγύησις.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμε μίαν πρότασιν.

§176Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Πρὸ ἐμοῦ, κύριοι, ὁ κύριος Κολιάτσος ἀντέκρουσεν ἐπιτυχῶς τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Ζέγκελη· νομίζω ὅτι μία Κυβέρνησις, ὅταν ἀποφασίζῃ νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν ἑνὸς ἐργοστασιάρχου, οἷος παρουσιάζεται ὁ κύριος Ἀγαθοκλῆς, δὲν πρέπει νὰ φαίνηται, ὅτι προσφέρει χάριν τινὰ καὶ διὰ μιᾶς διατάξεως νὰ καταστρέφῃ ὅ,τι ἐπιθυμεῖ νὰ ἐκπληρώσῃ. Ὁ κ. Κολιάτσος σᾶς εἶπε καθαρά, ὅτι ἐὰν θελήσητε νὰ τεθῇ ὑποθήκη τοῦ δημοσίου διὰ τὰς 8,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας θὰ πληρόνῃ κατ’ ἔτος, ὅτι θὰ στερήσητε τὸν ἐργοστασιάρχην τῶν μέσων νὰ εὕρῃ δανειστὴν ἐπὶ τῇ ὑποθήκῃ τοῦ κτήματος τούτου. Πρέπει νὰ σημειώσητε, κύριοι, ὅτι τὸ κατάστημα αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ οἰκοδομηθῇ διὰ 100,000 δραχμῶν· κατὰ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ὁ κύριος Ἀγαθοκλῆς καὶ καθὼς οἰκοδομεῖται σήμερον, διότι ἤρχισε τὸ κατάστημα νὰ οἰκοδομῆται, καὶ προβαίνει, κατὰ τὸ σχέδιον τοῦτο, λέγω, πρέπει νὰ ἐξοδεύσῃ 400,000 δραχμὰς διὰ τὸ κατάστημα αὐτὸ, ὥστε αἱ 100,000 δραχμαὶ, διὰ τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἐγγυηθῇ τὸ δημόσιον ἀποτελοῦσι τὸ ¼ τῶν κεφαλαίων, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν τὸ χρησιμώτατον τοῦτο βιομηχανικὸν κατάστημα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν, ἐνῷ ἐπιθυμεῖ νὰ συνδράμῃ, διὰ μιᾶς διατάξεως νὰ οὐδετερώσῃ τὴν συνδρομὴν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάμῃ.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζέγκελη, ἐπιμένετε;

§178ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ, ὅτι ὁ δανειστὴς βεβαίως δύναται νὰ λάβῃ ὑποθήκην ἐπὶ τοῦ καταστήματος αὐτοῦ, ἐννοῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ λάβῃ ἀσφάλειαν.

§179ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Διὰ πόσον ποσὸν θὰ ᾖναι;

§180ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Διὰ τὸ ποσὸν τῶν 5 ἐτῶν· ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ πληρώσωμεν 40,000 δραχμάς, ὡς ἀναφέρεται διὰ τόκου 8%· ποίαν ἀσφάλειαν θὰ ἔχῃ ἡ κυβέρνησις;

§181Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καμμίαν δὲν ἔχει.

§182ΖΕΓΚΕΛΗΣ. Λοιπὸν ἐζήτησα νὰ λάβῃ ἀσφάλειαν αὐτὸ τὸ ἴδιον κτῆμα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Ζέγκελη· «Εἰς τὸ ἄρθρον 1 νὰ προστεθῇ, ἐπὶ ὑποθήκῃ τοῦ αὐτοῦ κτήματος πρὸς ἀσφάλειαν». Καθήσατε, κύριοι, παρακαλῶ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ζέγκελη νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον, τὸ ἠκούσατε. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§184ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. «Ἐπιτρέπεται προσέτι εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ διὰ Β. Διατάγματος εἰς τὸν κάτοχον τοῦ εἰρημένου ἐργοστασίου μέρος τῆς παρακειμένης αὐτῷ ἑλώδους παραλίας πρὸς ἀποξήρανσιν αὐτῆς καὶ ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§186ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. «Πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ προκειμένου ἀτμοκινήτου ἐργοστασίου δύναται διὰ Β. Διατάγματος νὰ χορηγῆται ἐπὶ μίαν τριετίαν, ἀρχομένην ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, καὶ ἀτέλεια εἰσαγωγῆς ἐπὶ μέρους ἢ ὅλων τῶν ἀναγκαίων εἰς αὐτὸ μηχανῶν». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§188ΛΑΠΑΣ. Αὐτὸ, κύριε πρόεδρε, ἢ νὰ γενικευθῇ, ἢ ν’ ἀπαλειφθῇ.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, αὐτὸ ἀπαλείφεται.

§190ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῳόντι ἦτο περιττὸν τὸ ἄρθρον τοῦτο· ἀλλ’ ἀντὶ τούτου νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ δοθῇ μία ἄλλη εὐκολία εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο. Ἠξεύρετε, ὅτι τὸ κατάστημα αὐτό, καθὼς εἶπε καὶ ὁ κ. πρωθυπουργός, θέλει λάβει μεγάλας διαστάσεις· εἶμαι δὲ πληροφορημένος, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ὁ τόπος δὲν τῷ προσφέρει ἀρκετὴν ὕλην ἐργασίας, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ μεγάλα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα θέλουν κατατεθῇ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι καλὸν καὶ ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ ἡ εὐκολία εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην τοῦτον ὅπως ἐκκοκίζῃ εἰς τὸ κατάστημά του καὶ βάμβακα προερχόμενον ἀπὸ τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας τῆς Τουρκίας· ἀλλὰ διὰ νὰ κατορθωθῇ τοῦτο, πρέπει νὰ τῷ δοθῇ ἡ εὐκολία ὅπως τὰ βαμβάκια ταῦτα εἰσάγωνται μὲν ἄνευ εἰσαγωγικοῦ τέλους, ἐξάγωνται δὲ ἄνευ πληρωμῆς τοῦ ἐγγείου φόρου, ὅστις πληρόνεται κατὰ τὴν ἐξαγωγήν.

§191ΛΑΠΑΣ. Μὲ δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ εἴπω μίαν λέξιν;

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§193ΛΑΠΑΣ. Παρακαλῶ· τὸ κατάστημα αὐτὸ ἔγινε κλωστικὸν καὶ ὄχι ἐκκοκιστικόν.

§194ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον διὰ τὸ μέρος τῆς ἐκκοκίσεως ὁμιλῶ. Τὸ σύστημα τοῦτο τῆς ἐμψυχώσεως τῶν ἐγχωρίων καταστημάτων εἶναι πρὸ πολλοῦ παραδεδεγμένον ἀπὸ τὴν ἡμετέραν νομοθεσίαν. Ὁ νόμος τοῦ 1867 λέγει ῥητῶς, ὅτι, ὅταν ἐξάγωνται ἐκ τοῦ κράτους προϊόντα ἐγχωρίου βιομηχανίας, τῶν ὁποίων αἱ πρῶται ὗλαι εἰσήχθησαν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἐπιστρέφεται εἰς τὸν ἀλλοδαπὸν τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, ἀρκεῖ μόνον τὰ εἴδη αὐτὰ νὰ κατονομάζωνται δι’ εἰδικοῦ νόμου. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κυβέρνησις παραδεχθῇ τὴν πρότασίν μου, ἀρκεῖ νὰ περιλάβῃ καὶ τὸν βάμβακα μεταξὺ τῶν εἰδῶν, τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐπιστραφῇ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§195ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ εἶδος αὐτὸ ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε, τὸ ἐμπεριέχει.

§196Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Σωτηροπούλου εἶναι ἀξία τῳόντι μελέτης, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρῶτον δὲν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος καιρὸς σήμερον διὰ νὰ γίνουν τοιαῦται σκέψεις· ἄλλως τε, κύριοι, νομίζω, ὅτι περὶ τὴν νομοθεσίαν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ τάξις τῆς ἐπιστήμης, διότι ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι ἓν τῶν προσόντων τῆς νομοθεσίας. Ἐνῷ πρόκειται ἁπλῶς περὶ συνδρομῆς κυβερνητικῆς εἰς ἓν νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ εἰσάξωμεν διάταξίν τινα, διὰ τῆς ὁποίας νὰ τροπολογῆται τὸ δασμολόγιον τοῦ 1867. Ὁ κύριος Σωτηρόπουλος ὅστις ἔχει πεῖραν καὶ διακρίνεται ἰδίως διὰ τὸ πνεῦμά του περὶ τὴν τάξιν, ὁ κ. Σωτηρόπουλος θέλει πεισθῆ, ὅτι εἰς ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι νομοσχέδιον ἀτομικοῦ συμφέροντος νὰ τὸ εἴπω οὕτως, εἰς ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ διάταξις τροπολογοῦσα διάταξιν γενικοῦ νόμου. Ἐὰν κριθῇ ἀναγκαία ἡ διάταξις αὕτη, πρέπει νὰ τεθῇ εἰς νόμον τροποποιοῦντα τὸ δασμολόγιον, διότι ἄλλως, κύριοι, θὰ καταστήσωμεν τὴν νομοθεσίαν μας ἔργον δυσκολώτερον τῆς ἀγγλικῆς νομοθεσίας, ὅταν διατάξεις τοιαύτας γενικὰς, αἱ ὁποῖαι ἐφάπτονται ἄλλων νόμων, τὰς παρεισάγωμεν εἰς ἄλλας διατάξεις. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Σωτηρόπουλον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ καὶ εἰς τὴν ἰδέαν αὐτήν. Σᾶς παρακαλῶ τὸ ἄρθρον 4 νὰ ἀπαλειφθῇ.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· λοιπὸν ἀπαλείφεται.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον νομίζω ὅτι ἔγεινε δεκτὸν διὰ δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§199ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Τὸ τέταρτον ἄρθρον νὰ ἀπαλειφθῇ.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο ἀντικείμενον περὶ διατιμήσεως τῆς δραχμῆς κτλ. ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§201ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ ὑπερτίμησις τοῦ νομίσματος δὲν εἶναι μόνον εἰς τὴν Σύρον, ὑπάρχει καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ κράτους, τώρα τὸ νὰ γίνωνται συναλλαγαὶ κατὰ τὴν διατίμησιν δὲν εἶμαι ἐναντίος, ἀλλὰ θέλω νὰ ἴδω αἱ συναλλαγαὶ αἱ προηγούμεναι πῶς θὰ ἀναπληρωθῶσι; πρέπει νὰ γείνῃ ἡ διασάφησις καθαρὰ, ὅτι ὅλα τὰ συναλλάγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὴν ἀγορὰν, πρέπει νὰ πληρωθῶσιν ὑπολογιζομένης τῆς ἀξίας τῆς ὑπερτιμήσεως 10%.

§202ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οὐδεὶς νόμος δύναται νὰ ἔχῃ ὀπισθενεργὸν δύναμιν, ἑπομένως καὶ ἂν δὲν τὸ βάλωμεν, δὲν θὰ χαλάσῃ ὁ κόσμος.

§203ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Πᾶν ὅ,τι γίνῃ μέχρι τῆς 31 φεβρουαρίου ἀκολουθεῖ τὴν προηγουμένην τάξιν.

§204ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἂς σημειωθῇ λοιπὸν εἰς τὰ πρακτικὰ, κ. πρόεδρε, αὐτό.

§205ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐλέχθη ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει ἀξίαν, καὶ ὅτι οἱ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντες νόμοι δὲν ἐφαρμόζονται ἀπὸ τὰ δικαστήρια.

§206Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νόμου χωρὶς νὰ κάμωμεν πολλὰς διακρίσεις; Ἐνταῦθα ἔγεινε χρῆσις δύο ἰδεῶν· γνωρίζετε, ὅτι τὰ νομίσματα ἔχουν δύο ἀξίας, νομοθετικὴν καὶ νομισματικὴν ἀξίαν· καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐμπόριον δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς νόμους, καὶ ποτὲ ἡ πολιτικὴ δικαιοσύνη δὲν λύει αὐτὸ τὸ ζητούμενον, τὸ ἀφίνει εἰς τὸ ἐμπόριον.

§207Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ προσθέτω, ὅτι διὰ νόμου δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑποχρεώσητε τὰς συμβάσεις· ἐὰν ἐγὼ θέλω νὰ κάμω σύμβασιν νὰ πληρώσω 200 τάλληρα ἢ λίρας, δὲν ἐννοῶ, πῶς δύνασθε τὰ 200 τάλληρα αὐτὰ ἢ τὰς λίρας νὰ τὰς κάμητε δραχμάς· αὐτὸς εἶναι ἕνας νόμος πρωτοφανὴς καὶ ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου, δὲν ἐννοῶ τὶ σκοπὸν ἔχει ὁ νόμος αὐτὸς, ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ κάμω συμφωνίαν νὰ μὴ ὑποκύψω εἰς τὴν διατίμησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. (διάλογοι).

§208Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δι’ αὔριον, διὰ νὰ σκεφθῶμεν.

§209ΤΙΝΕΣ. Ὄχι· σήμερον νὰ περάσῃ.

§210ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ. Κύριοι βουλευταὶ, εἶναι καλὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ὠφέλειαν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Σήμερον, λέγω, δανείζομαι δραχμὰς 100 καὶ θὰ πληρώσω 20 τάλληρα Ἑλληνικὰ, αὐτὰ ὅμως τὰ τάλληρα λαμβάνουν ὑπερτίμησιν καὶ ὑποτίμησιν, ἑπομένως ὅταν πληρώσω ἐγὼ, ἐὰν ἔχῃ τὸ τάλληρον 5 καὶ 10, θὰ τὸ δώσω πρὸς 5 δραχμὰς, ὥστε θὰ ζημιώσω ἀπὸ 10 λεπτὰ ἕκαστον τάλληρον, διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§211ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, Κ. πρόεδρε.

§212ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἄρθρον μοναδικὸν. «Ἡ διὰ τῶν ἐπισήμων συμβολαίων τριακονταετὴς μίσθωσις τῶν παρὰ τῇ Κύμῃ μεταλλείων........

§213ΤΙΝΕΣ. Τί ἔγεινε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κ. πρόεδρε;

§214ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κατέβην τοῦ βήματος, διότι ἐνόμισα, ὅτι ἀναβάλλονται αἱ συζητήσεις κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην διότι ἐκουράσθημεν, δι’ αὔριον, ἀλλὰ προκειμένου νὰ ἔλθῃ ἄλλη συζήτησις δὲν παραιτοῦμαι.

§215ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῶσι τοὐλάχιστον μερικὰ νομοσχέδια, Κ. πρόεδρε, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μία στιγμὴ, Κύριοι.

§217ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω νὰ σημειωθῇ ὅτι, ὅσα συναλλάγματα ἐξεδόθησαν πρὸ τοῦ νόμου ἔχουν τὴν ἀξίαν τὴν κατὰ τὴν ἔκδοσίν των.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀναβάλλεται διὰ ν’ ἀναγνωσθῇ αὔριον. Τώρα, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάλυσιν ἑνὸς μικροῦ νομοσχεδίου. Ἀναγινώσκεται νομοσχέδιον περὶ τριακονταετοῦς ἐνοικιάσεως τοῦ ἀνθρακωρυχείου Κύμης.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§220ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Πολυλᾶς θέλει νὰ εἴπῃ δύω λέξεις.

§222ΠΟΛΥΛΑΣ. Ἐπειδὴ ἀπεφασίσθη μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις περὶ τῶν καθολικῶν σχολῶν, παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον.

§223ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς ληστείας.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 4½ Μ. Μ.