1868.07.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47.

Τῆς 23 Ἰουλίου 1868.

Τρίτη

Ὥρα 4 παρὰ 5)60. μ. μ.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῶν προηγηθεισῶν δύω συνεδριάσεων καὶ ἐπεκυρώθησαν. Ὁ κ. Λ. Ζωγράφος ὡς εἰσηγητὴς ἀνέγνω τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα σήμερον καὶ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας νομοσχέδιον, παρατηρεῖ τὰ ἑξῆς. Ὅτι καὶ ἡ ὁριζομένη τακτικὴ δύναμις τοῦ στρατοῦ καὶ ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς κληρούχων διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος ἔχουσι καλῶς. Διὸ προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παραδοχὴν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὅπως ἔχει. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Ἰουλίου 1168.

Ὁ πρόεδρος

Δ. ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ.

Τὰ μέλη. Π. Τζαμάλας, Ν. Μαλέας, Π. Μαυρομιχάλης, Α. Βάσος. Ὁ εἰσηγητὴς Λ. Ζωγράφος. Ὁ κ. Παπαθανασίου ὡς εἰσηγητὴς ἀνέγνω ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτιμήσεως ἐλαιοκάρπου Κερκύρας ἔχουσαν ὡς ἑξῆς. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου τῆς νήσου Κερκύρας ὑποβληθὲν νομοσχέδιον κατὰ πλειοψηφίαν, ἐπιφέρει ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα τοῦ νομοσχεδίου τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἐπεξέτεινε τὴν προθεσμίαν τῆς ἐκτιμήσεως μέχρι τῆς 5 Νοεμβρίου ἵνα οὕτω θέση ἐκτὸς τοῦ νόμου τὴν ἕνεκα θεομηνίας καταστροφὴν τοῦ ἐλαιοκαρποῦ, περὶ ἧς θεομηνίας, προνοεῖ τὸ 2 ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅπερ καὶ διαγράφει, καὶ τὴν συνεπῶς μὴ ἀπαλλαγὴν τοῦ ἀγρολήπτου ἐκ τῶν συνεπειῶν ταύτης τὸ μὲν, διότι μετὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα σπανίως συμβαίνει τοιαύτη θεομηνία, τὸ δὲ, διότι καὶ συμβᾶσα δὲν δύναται νὰ βλάψῃ σπουδαίως τὸν ἀγρολήπτην, καθόσον οὗτος δύναται ἀνενοχλήτως νὰ συλλέγῃ πρὸς ἴδιόν του ὄφελος τὸν μέχρις ἐκείνης τῆς ἐποχῆς πιπτόμενον καρπὸν, δι’ ὃν οὐδένα λόγον ὀφείλει νὰ δώσῃ τῷ ἀγροδότη ἢ ἐκμισθωτῇ. Ἐπὶ τοῦ τρίτου καὶ τετάρτου ἄρθρου δὲν εὗρεν εὔλογον τροποποίησιν τινὰ, ἀλλὰ παρατηρεῖ μόνον ὅτι ἕκαστον τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν ἐκλέγει ἀνὰ ἕνα καὶ μόνον πραγματογνώμονα, ὅπερ ἐξάγεται ἐκ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἐνέκρινε νὰ ἐκφρασθῇ τοῦτο δι’ εἰδικοῦ ἄρθρου. Ἐπὶ τοῦ 6 ἄρθρου προσέθηκε 2 ἐδάφ. ἵνα ἐξασφαλίσῃ τὸν ἀγρολήπτην ἀπὸ μονομερῆ ἐκ μέρους τοῦ ἀγροδότου ἐκτίμησιν. Ἐπὶ τοῦ 7 ἄρθρου προσέθηκε λέξεις τινὰς χάριν σαφηνείας, συμπεριέλαβε δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νόμου ΣΜΕʹ. ὅπερ ἀνοικείως δὲν εἶχε συμπεριληφθῆ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐπὶ τοῦ 9 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἐπέφερε τὴν ἁρμοδιότητα τὴν ὡς ἐκ τοῦ κτήματος, περὶ οὗ ἡ πραγματογνωμοσύνη, καθιερωμένην ἐν τέλει, προσέθηκεν ὅτι αἱ ἐκθέσεις, περὶ ὧν διαλαμβάνει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, δὲν δύναται νὰ προδικάζωσι τὸ ζήτημα τῆς κυριότητος καὶ διακατοχῆς, ἂν δὲν ἐπέλθῃ ἀποδοχὴ τῶν ἐκθέσεων τούτων ἐκ μέρους τοῦ ἀγρολήπτου, οἵα εἶναι ἡ πληρωμή· ἡ δὲ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10 τροποποίησις εἶναι ἁπλῶς συμπληρωτικὴ τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 ἐγένετο τροποποίησις, καθ’ ἣν ὁ ἀγρολήπτης δικάζεται ἐπὶ κλοπῇ μόνον, καθ’ ἣν περίστασιν πρὸ τῆς ἐκτιμήσεως συλλέξει τὸν ἠρτημένον καρπὸν, οὐχὶ δὲ καὶ τὸν πιπτόμενον, τὸν ὁποῖον νομίμως συλλέγει καθὰ ἐν τῷ 2 ἄρθρῳ ἀνεπτύξαμεν· ἐτροποποιήθη δὲ καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τῆς ποινῆς, ἥτις ἐχαρακτηρίσθη ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν ἡ κλοπὴ ὑπερβαίνῃ τὰς δραχμὰς 20 ὡς πλημμέλημα, διότι ἐκτὸς τῆς αὐστηρότητος τοῦ περὶ κλοπῆς νόμου, δύνανται οἱ ἔχοντες συμφέρον ἐπὶ τῇ ἁπλῇ μηνύσει ἐπὶ κλοπῇ εἰς βαθμὸν κακουργήματος νὰ ἐπιτυγχάνωσι τὴν προφυλάκισιν τῶν ἀγροληπτῶν. Προσετέθη δὲ καὶ νέα ἐγγύησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκ κλοπῆς ἀποζημίωσιν διὰ τῆς δόσεως ἐκτιμητικοῦ ὅρκου ἐκ μέρους τοῦ ἀγροδότου ἢ μισθωτοῦ, διότι οὕτω πως δύναται ὁ δικαστὴς νὰ μετριάσῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ περίστασις, τὴν ὄχι εὐσυνείδητον ἐκτίμησιν πραγματογνώμονος. Τὰ λοιπὰ ἄρθρα ἔμειναν ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ σχεδίῳ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν ἀποκλείονται τὰ νόμιμα ἔνδικα μέσα, δι’ ὧν κατὰ τοὺς ἐσχάτους νόμους προσβάλλονται ἅπασαι αἱ ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ ἐνεργούμεναι πράξεις, ἤτοι αἱ ἀγωγαὶ πρὸς ἀκύρωσιν ἐκθέσεων, αἱ κατ’ αὐτῶν ἀνακοπαὶ, αἱ περὶ ἐξαιρέσεως πραγματογνωμόνων αἰτήσεις, αἵτινες (αἰτήσεις) εἰς τὰς εἰδικὰς τοῦ παρόντος νόμου περιπτώσεις προτείνονται καὶ κατὰ τὴν ἐπ’ ἀκροατηρίῳ συζήτησιν. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 20 Ἰουλίου 1868.

Ὁ Πρόεδρος

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Τὰ μέλη. Α. Κ. Μεταξᾶς, Α. Κ. Καλπακίδης, Α. Ῥοντήρης. Α. Παραμυθιώτης διαφωνῶν ὡς πρὸς τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκτιμήσεων. Κ. Πετσάλης διαφωνῶν εἰς διάφορα ἄρθρα. Ὁ Εἰσηγητὴς Γ. Παπαθανασίου.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου τῆς νήσου Κερκύρας πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀπὸ 3 Νοεμβρίου 1867 ΣΜΕʹ. νόμου περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Ἄρθρον 1. Καθ’ ἕκαστον ἔτος καὶ πρὸ τῆς συγκομιδῆς τοῦ ἐλαιοκάρπου, πᾶς ἀγροδότης ἢ ἐκμισθωτὴς δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ εἰς αὐτὸν ὀφειλόμενον μερίδιον ἐλαίου κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ παρόντος νόμου, ἐξαιρουμένων τῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς αἱ ἰδιαίτεραι μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων συμφωνίαι ὁρίζουσιν ἄλλως περὶ τοῦ χρόνου ἢ τοῦ τρόπου τῆς ἐκτιμήσεως. Ἄρθρον 2. Αἱ ἐκτιμήσεις ἄρχονται μετὰ τὴν 5 9βρίου ἑκάστου ἔτους Ἄρθρον 3. Ἕκαστος ἀγροδότης ἢ ἐκμισθωτὴς τρεῖς ἡμέρας τοὐλάχιστον πρὸ τῆς ἐκτιμήσεως ἐπιδίδωσι διὰ κλητῆρος τῷ ἑαυτοῦ ἀγρολύπτῃ ἢ μισθωτῇ κλῆσιν περιέχουσαν. α. Τὸ ὄνομα αὑτοῦ καὶ τὸ τοῦ ἀγρολήπτου ἢ μισθωτοῦ. β. Τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἀρχίζει ὁ ἀγροδότης ἢ ἐκμισθωτὴς τὰς ἐκτιμήσεις του ἐν γένει. γ. Τὴν ἡμέραν τῆς γενησομένης ἐκτιμήσεως εἰς τὸ κτῆμα τοῦ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις ἀγρολήπτου ἢ μισθωτοῦ. δ. Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐλαιοδένδρων, τὴν θέσιν, ἐν ᾗ κεῖνται, καὶ τὸ πληρονόμενον μερίδιον. ε. Τὴν πρόσκλησιν τοῦ ἀγρολήπτου ἢ μισθωτοῦ ἵνα παρευρεθῇ ἐν τῇ ὁρισθείσῃ ἡμέρᾳ μετὰ τοῦ ἰδίου πραγματογνώμονος Ἄρθρον 4. Οἱ παρὰ τῶν μερῶν ἐκλεγόμενοι πραγματογνώμονες ὑπάγονται εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ ἄρθρου 324 § 2, 6, 7 καὶ 9 τῆς πολιτ. δικονομίας, καὶ ὁρκίζονται πρὶν ἢ ἀναλάβωσι τὰ καθήκοντά των ἐνώπιον ἑνὸς δημάρχου ἢ εἰρηνοδίκου τὸν ἑξῆς ὅρκον. «Ὁρκίζομαι ὅτι κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐλαιοκάρπου εἴτε ὑπὲρ ἀγρολήπτου, εἴτε ὡς τρίτος ἐν περιπτώσει διαφωνίας, θέλω προσδιορίσει τὸ ποσὸν τοῦ προϊόντος μεθ’ ὅλης τῆς τιμιότητος καὶ ἀμεροληψίας». Ἐπίσημον ἀποδεικτικὸν τῆς ὁρκωμοσίας ταύτης ἐγχειρίζεται εἰς τὸν ὀμνύοντα πραγματογνώμονα. Ἄρθρον 5. Κατὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ἐν τῇ κλήσει ἡμέραν, οἱ πραγματογνώμονες τοῦ ἀγροδότου καὶ ἀγρολήπτου ἢ μισθωτοῦ, ἐπιδεικνυομένων αὐτοῖς τῶν ἐλαιοδένδρων, ἐνεργοῦσι τῶν καρπῶν αὐτῶν τὴν ἐκτίμησιν, ἥτις εἶναι ὑποχρεωτικὴ εἰς ἀμφοτέρους τοὺς ἐνδιαφερομένους. Ἕνεκα κακοκαιρίας, κωλυούσης τὴν ἔναρξιν ἢ πρόοδον τῆς ἐκτιμήσεως, αὕτη ἀναβάλλεται εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην καλοκαιρίας ἡμέραν. Ἑκάστη κακοκαιρίας ἡμέρα ἀφ’ ἧς ὁ ἀγροδότης ἢ ἐκμισθωτὴς ἤρχισε τὰς ἐκτιμήσεις του ἐν γένει, ἀναβάλλει ἐπὶ μίαν ἡμέραν, μετὰ τὴν προσδιορισθεῖσαν, ἁπάσας τὰς ἐκτιμήσεις, περὶ ὧν εἶχον κοινοποιηθῇ οἱ ἀγρολῆπται ἢ μισθωταί. Ἄρθρον 6. Ἐὰν ὁ ἀγρολήπτης ἢ μισθωτὴς δὲν ἐμφανισθῇ μετὰ τοῦ ἰδίου πραγματογνώμονος πρὸς ἐκτίμησιν, ἢ ἐὰν δὲν πέμψῃ τὸν πραγματογνώμονά του, ἐνεργεῖ ταύτην μόνος ὁ πραγματογνώμων τοῦ ἀγροδότου ἢ ἐκμισθωτοῦ, ἡ δὲ ἐκτίμησις εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ἀγρολήπτην ἢ μισθωτήν. Ἡ βεβαίωσις τῆς μὴ ἐμφανίσεως τοῦ ἀγρολήπτου ἢ μισθωτοῦ πρέπει νὰ ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ἐν τῇ ἐκθέσει προσυπογραφῆς δύω μαρτύρων. Ἄρθρον 7. Ἐὰν οἱ πραγματογνώμονες δὲν συμφωνήσωσι περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς ἐκτιμήσεως, καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν συμφωνήσωσι περὶ τοῦ τρίτου, διορίζουσι τὸν τρίτον οἱ πραγματογνώμονες, καὶ ἂν καὶ οὗτοι δὲν συμφωνήσωσι, τὸν διορίζει ὁ εἰρηνοδίκης τῆς περιφερείας, ἔνθα κεῖνται τὰ κτήματα, διὰ μονομεροῦς προφορικῆς ἢ ἐγγράφου αἰτήσεως ἑνὸς τῶν ἐνδιαφερομένων ἐντὸς τριημέρου, τὴν δὲ ἐπιοῦσαν τοῦ διορισμοῦ, ὅστις θέλει κοινοποιεῖται πρὸς τὸν πραγματογνώμονα καὶ τὸν ἐνδιαφερόμενον τὸν μὴ αἰτήσαντα τὸν διορισμὸν διὰ παραγγελίας αὐτοῦ τοῦ εἰρηνοδίκου, γίνεται ἡ ἐκτίμησις παρὰ τοῦ τρίτου, ὅστις ἔχει ψῆφον ἀποφασιστικὴν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν δύω γνωμῶν τῶν πραγματογνωμόνων. Ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως τοῦ πραγματογνώμονος ἢ μὴ ἐκτελέσεως ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας τῆς πραγματογνωμοσύνης, τιμωρεῖται οὗτος μὲ πρόστιμον 10–100 δραχμῶν, ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰρηνοδίκου κατόπιν αἰτήσεως ἑνὸς τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν, διοριζομένου ἑτέρου παρὰ τοῦ εἰρηνοδίκου πραγματογνώμονος. Τὸ αὐτὸ πρόστιμον καὶ κράτησις μέχρι δέκα ἡμερῶν ἐπιβάλλεται παρὰ τοῦ ἁρμοδίου εἰρηνοδίκου εἰς τὸν ὁπωσδήποτε παραβαίνοντα ἢ παραλείποντα, τὰ καθήκοντά του πραγματογνώμονα, ἐπιφυλαττομένης πάσης κατ’ αὐτοῦ ἀγωγῆς περὶ ἀποζημιώσεως. Ἄρθρον 8. Ἐὰν ἕνεκα τῆς περὶ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου ἀμελείας τοῦ εἰρηνοδίκου ἐπισυμβῇ βλάβη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, καθίσταται ὑπόλογος εἰς τὸν ἀποζημιωθέντα ἐπὶ ἀνορθώσει πάσης ζημίας καὶ προστίμου δραχμὰς 50–100, ἐπιβαλλομένων ὑπὸ τοῦ πρωτοδικείου. Ἄρθρον 9. Οἱ πραγματογνώμονες συντάττουσι μίαν καὶ μόνην ἔκθεσιν περὶ τῆς ἐκτιμήσεως ὅλων τῶν ἀγροληπτικῶν ἢ ἐκμισθωμένων ἐλαιοδένδρων, κατὰ δὲ τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 7 προνοουμένην περίπτωσιν, ἡ ἐκτίμησις συντάσσεται παρὰ πόδας τῆς ἀνωτέρω ἐκθέσεως, ἥτις προσυπογράφεται καὶ ἀπὸ τοὺς τρεῖς πραγματογνώμονας. Ἐάν τις τῶν πραγματογνωμόνων δὲν γινώσκῃ γράμματα, ὑπογράφεται ἡ ἔκθεσις ὑπὸ τοῦ γινώσκοντος, καὶ γίνεται μνεία περὶ τούτου· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ἡ ἔκθεσις προσυπογράφεται καὶ ὑφ’ ἑνὸς κλητῆρος. Ἐὰν ἅπαντες δὲν γινώσκουσι γράμματα, τότε ἡ ἔκθεσις συντάσσεται ὑπὸ τρίτου τινὸς καθ’ ὑπαγόρευσιν τοῦ πραγματογνώμονος ἢ τῶν πραγματογνωμόνων, καὶ ὑπογράφεται ὑπό τε τοῦ γράψαντος καὶ ὑφ’ ἑνὸς κλητῆρος. Ἡ ἔκθεσις πρέπει νὰ ἀναφέρῃ ἰδιαιτέρως τὴν ἐκτίμησιν ἑκάστης μερίδος, τὸν τόπον καὶ τὸν χρόνον τῆς συντάξεως. Ἄρθρον 10. Ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς τελευταίας ἐκτιμήσεως ἡ ἔκθεσις ἐγχειρίζεται ἢ παρὰ τοῦ πραγματογνώμονος ἢ παρὰ τοῦ ἀγροδότου ἢ ἐκμισθωτοῦ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου εὑρίσκονται τὰ κτήματα, ὅστις μονογραφεῖ αὐτὴν καὶ τὴν φυλάττει ἀσφαλῶς καὶ ὑπὸ εὐθύνην του, δίδων ἀντίγραφον ἢ ἀπόσπασμα εἰς τὸν αἰτοῦντα τοῦτο εἰς χαρτόσημον 25 λεπτῶν. Αἱ ἐκθέσεις αὗται ἀποτελοῦσι πλήρη ἀπόδειξιν μέχρις οὗ ἀποδειχθῶσι πλασταί· καὶ δὲν προδικάζουσι τὸ τῆς διακατοχῆς καὶ κυριότητος ζήτημα ἐκτὸς ἂν ἐπέλθῃ πληρωμή. Ἄρθρον 11. Ἅπασαι αἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον ἐπιδόσεις γίνονται ἢ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος ἢ δι’ ἄλλων κλητήρων, ἐπὶ τούτῳ διοριζομένων ὑπὸ τοῦ νομάρχου ἐν ἑκάστῃ εἰρηνοδικιακῇ περιφερείᾳ ἐκ καταλόγου πεμπομένου αὐτῷ ἐκ τῶν διαφόρων δημάρχων, τὰ δὲ ὀνόματα αὐτῶν γνωστοποιοῦνται εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας τῆς περιφερείας ἐντὸς δέκα τοὐλάχιστον ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκτιμήσεων. Δίδουσι δὲ τὸν ὅρκον τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου εἰρηνοδικείου. Ὁ Κλητὴρ λαμβάνει 15 λεπτὰ δι’ ἑκάστην ἐπίδοσιν, καὶ ἐὰν προσκληθῇ νὰ παρευρίσκηται εἰς τὴν ἐκτίμησιν δραχ. τρεῖς τὴν ἡμέραν. Οἱ κλητῆρες παραγγελλόμενοι τὴν ἐπίδοσιν καὶ ἀμελοῦντες τὴν ταχεῖαν καὶ ἐμπρόθεσμον κοινοποίησιν, ἢ ἀποποιούμενοι ἄνευ νομίμου λόγου, τιμωροῦνται ἀνεκκλήτως κατόπιν μηνύσεως τοῦ παραγγέλλοντος ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου εἰρηνοδίκου μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 20 μέχρις ἑκατὸν καὶ κράτησιν μέχρις ἑνὸς μηνός, ἐπιφυλαττομένης πάσης ἄλλης κατ’ αὐτῶν ἀγωγῆς περὶ ἀποζημιώσεως. Ἄρθρον 12. Ἐὰν ἀποδειχθῇ δικαστικῶς ὅτι ὁ ἀγρολήπτης ἢ ἐκμισθωτὴς συνέλεξε ἠρτημένον καρπὸν πρὸ τῆς ἐκτιμήσεως, ἐκτὸς τῆς ποινικῆς καταδιώξεως ἐπὶ κλοπῇ, ἰσχύει ἡ ὑπὸ τοῦ πραγματογνώμονος τοῦ ἀγροδότου ἢ ἐκμισθωτοῦ γενομένη ἐκτίμησις διὰ τὴν ὀφειλομένην παρ’ αὐτοῦ ἀποζημίωσιν, ἐφ’ ἧς ἐρειδόμενον τὸ δικαστήριον ἀποφασίζει ἀμέσως περὶ τοῦ ποσοῦ καὶ ἄνευ περαιτέρω διαδικασίας, ἐπιβάλλον ἐν ἀνάγκῃ ἐκτιμητικὸν ὅρκον τῷ ἀγροδότη. Ἡ κλοπὴ αὕτη ὑπερβαίνουσα τὰς δραχ. 20 θεωρεῖται πάντοτε καὶ τιμωρεῖται ὡς πλημμέλημα, ἀλλ’ ἐὰν ὑπερβαίνῃ τὰς δραχ. 400 ὁ ἐλάχιστος ὅρος τῆς ποινῆς δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἐλάσσων τῶν 3 ἐτῶν. Ἄρθρον 13. Αἱ κλήσεις, τὰ ἐπιδοτήρια, αἱ αἰτήσεις, αἱ ἐκθέσεις τῆς ὁρκωμοσίας καὶ αἱ τῶν πραγματογνωμόνων, τὰ διδόμενα ἀντίγραφα ἐκτὸς τοῦ τῆς πραγματογνωμοσύνης κατὰ τὸ ἄρθρον 10 καὶ ἐν γένει πᾶσα ἄλλη πρᾶξις ἀφορῶσα τὰς ἐκτιμήσεις, γίνεται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Ἄρθρον 14. Πᾶσα περὶ ἐκτιμήσεως τῶν ἐλαιοκάρπων ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρᾳ προγενεστέρα τοῦ πρόντος νόμου διάταξις καταργεῖται.

Ὁ Πρόεδρος

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Τὰ μέλη. Α. Κ. Μεταξᾶς, Α. Χ. Καλπακίδης, Α. Ῥοντήρης, Α. Παραμυθιώτης διαφωνῶν ὡς πρὸς τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκτιμήσεων. Ὁ κ. Σέρβος ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἀνέγνω τὰς ἑξῆς ἐκθέσεις ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπῆς. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπὸ σκέψιν τὸ περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως ἀκινήτων ἐν Ἑπτανήσῳ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς δικαιοσύνης καὶ διασκεφθεῖσα ὅτι, μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν τῆς δικαστικῆς νομοθεσίας, κατέστη ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον ἵνα διὰ μεταβατικοῦ νόμου κανονισθῶσι δι’ εἰδικῶν διατάξεων τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐπὶ ἀκινήτων πληρωμὴν τῶν ἀπαιτήσεων πρὸ τῆς ἀφομοιώσεως, καὶ ὅτι πρὸς τοῦτο καταλλήλως προνοεῖ τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον, προτείνει τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, πλὴν τῶν ἑπομένων τροπολογιῶν καὶ προσθηκῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 15 ἀντὶ τῶν λέξεων «ὁρίζεται δὲ προσωρινῶς πρὸς ἀπόσβεσιν» νὰ τεθῶσιν αἱ ἑπόμεναι «ὁρίζονται δὲ τὰ κτήματα ταῦτα προσωρινῶς πρὸς ἀπόσβεσιν», αἵτινες ἐκφράζουσιν εὐκρινέστερον τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθέτου. Εἰς τὸ ἄρθρον 19 ἀντὶ τῶν λέξεων «δι’ ἕκαστον μέτρον» νὰ τεθῶσι «κατὰ μονάδα τινὰ ὡρισμένην» αἵτινες προνοοῦσι περὶ ὅλων τῶν περιστάσεων. Τὸ ἄρθρον 20 νὰ μεταῤῥυθμισθῇ ὡς ἑξῆς. Ἡ ἔκθεσις τῶν πραγματογνωμόνων κατατίθεται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ εἰρηνοδικείου, ὁ δὲ γραμματεὺς αὐτοῦ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ὑποχρεοῦται νὰ κοινοποιήσῃ αὐτεπαγγέλτως πρὸς τοὺς ἀντικλήτους τὴν παρακατάθεσιν αὐτῆς. Ὁ ὀφειλέτης, ὁ τρίτος κάτοχος καὶ πᾶς καταταχθεὶς δανειστὴς δύνανται νὰ ἀνακόψωσιν αὐτὴν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως. Μετὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην πᾶσα ἀνακοπὴ εἶναι ἀπαράδεκτος. Προστίθεται ἄρθρον 33 «ὅλαι αἱ πράξεις τῆς διαδικασίας τοῦ παρόντος νόμου, πλὴν τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 20 ἀναφερομένης κοινοποιήσεως συντάσσονται εἰς χαρτόσημον 50 λεπτῶν». Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου σκοπὸν ἔχει νὰ καταστήσῃ πρακτικῶς ἐφαρμοστέον τὸν νόμον, διότι ἄλλως τὸ πολυδάπανον τῆς διαδικασίας ἤθελε καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογήν του. Τοῦ λοιποῦ αἱ πράξεις αὗται εἶναι κυρίως αἱ ἀποφάσεις καὶ κλητηρικαὶ ἐκθέσεις, διότι αἱ ἄλλαι κατὰ νόμον γράφονται εἰς χαρτόσημον 50 λεπτῶν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 18 Ἰουλίου 1868.

Ὁ πρόεδρος

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Τὰ μέλη Α. Κ. Μεταξᾶς, Α. Ῥοντήρης, Α. Καλπακίδης, Α. Παραμυθιώτης. Ὁ γραμματεὺς Γ. Παπαθανασίου. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν νόμου, περὶ καταργήσεως τῶν πρωτοδικείων Ἠλείας, Λευκάδος καὶ Παρνασίδος, καὶ παρατηρήσασα· Ὅτι ἐνῷ πολλοὶ λόγοι ἐπροκάλεσαν τὴν σύστασιν τῶν πρωτοδικείων τούτων, οὐδεμία ἀναφέρεται αἰτία διὰ τὴν κατάργησιν. Ὅτι τὸ εὐπρόσιτον καὶ ὀλιγοδάπανον τῆς δικαιοσύνης, ἅτινα ἐπιφέρουσι καὶ τὴν ταχεῖαν ἀπονομὴν τοῦ δικαιώματος τῶν πολιτῶν καὶ τὴν ἀποφυγὴν χρονοτριβῶν, πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς γεωργίας, τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, καὶ συντελοῦσι πρὸς τὴν ἐλάττωσιν τῶν δαπανῶν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, εἰσὶν αἴτια συνηγοροῦντα κατὰ τῆς προτάσεως. Ὅτι ἡ ἐπισώρευσις πολλῶν δικῶν εἴτε πολιτικῶν εἴτε ποινικῶν παρὰ τῷ αὐτῷ δικαστηρίῳ ἐπὶ πολὺ βραδύνει τὴν ἐκπεραίωσιν τῶν ὑποθέσεων, ἥτις παρατεινομένη ἀποκαθιστᾷ χαλαρὰς τὰς σχέσεις τῶν συναλλαττομένων καὶ δὲν ἐνισχύει προσηκόντως τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν. Ὅτι ἡ δραστηρία ἐπιδίωξις τῶν δικῶν προάγει ἐν ταὐτῷ καὶ τὰ τοῦ δημοσίου συμφέροντα διὰ τῆς πληρωμῆς τῶν τελῶν πρὸς ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, ἀποδεικνύεται δὲ καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν ἡ ἐπαύξησιν τῶν πόρων τοῦ χαρτοσήμου. Ὅτι συμφώνως πρὸς τὰς ἰδέας ταύτας οὐχὶ μόνον ἀδικαιολόγητος παρίσταται ἡ πρότασις, ἀλλὰ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ συστηθῶσι καὶ ἕτερα πρωτοδικεῖα εἰς ἑτέρας ἐπαρχίας, ἐχούσας τὴν ἀνάγκην ταύτην, καθ’ ἃ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὁρίσασα τὸν ἀριθμὸν τῶν πρωτοδικείων εἰς εἰκοσιτέσσαρα. Διὰ ταῦτα Γνωμοδοτεῖ κατὰ τῆς παραδοχῆς τῆς προτάσεως.

Ὁ πρόεδρος

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Τὰ μέλη Α. Ῥοντήρης, Α. Παραμυθιώτης, Α. Κ. Μεταξᾶς, Ε. Γουβέλης. Ὁ γραμματεὺς Γ. Παπαθανασίου. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ ἐξετάσασα τὸ παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας εἰς τὸ ἐν Ἠλείᾳ πρωτοδικεῖον, καὶ παραδεχομένη τοὺς ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναφερομένους λόγους, γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 21 Ἰουλίου 1868.

Ὁ πρόεδρος

Γ. ΣΕΡΒΟΣ.

Τὰ μέλη Α. Ῥοντήρης, Α. Παραμυθιώτης, Α. Κ. Μεταξᾶς, Ε. Γουβέλης, Ὁ γραμματεὺς Γ. Παπαθανασίου.

§1Τ. ΦΙΛΗΜΩΝ. Κατὰ τὴν παράγραφον γʹ. τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ περὶ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων νόμου, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ δημοτικοὶ ἐξαιροῦνται πάσης φορολογίας ὡς πρὸς τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των. Οἱ συμβολαιογράφοι τῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλουν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι, καὶ ἑπομένως νὰ ἀπαλαχθῶσι τοῦ φόρου ὃν τελοῦσι.

§2ΣΙΜΟΣ. Θέλω φέρει ἀρκετὰς τροποποιήσεις εἰς τὸν νόμον καὶ τότε θέλει ληφθῆ πρόνοια καὶ περὶ τῶν συμβολαιογράφων, χωρίς, ἐννοεῖται, νὰ καταργηθῇ ὁλοτελῶς ὁ φόρος, ὃν πληρόνουν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ πρὸς τὴν Βουλὴν τῆς χήρας Νικολάου Σπηλιάδου, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τῆς πασχούσης οἰκογενείας της.

§4ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§5ΣΙΜΟΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Ἓν μικρὸν νομοσχέδιον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης εἰς δύω ἀρχαίους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν καὶ εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον ὑπάρχουν, ὡς γνωρίζετε, τὰ μεγαλείτερα τῶν ἀρχείων τοῦ κράτους. Ἐκεῖ ὑπηρέτουν δύω ὑπάλληλοι πρὸ πολλῶν χρόνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν στάδιον ἀμοιβῆς τινὸς ἢ προβιβασμοῦ. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, οἱ ἀδιακόπως εὑρισκόμενοι ἐν μέσῳ κόνεως καὶ ἐγγράφων πολλῶν, οἱ τοσοῦτον ἀναγκαῖοι, διότι ὅλαι αἱ ὑποθέσεις κατασταλάζουν εἰς αὐτοὺς, οἱ τοσοῦτον κοπιάζοντες, δὲν ἔχουν κατὰ δυστυχίαν τί νὰ ἴδουν ἐνώπιόν των, ὅπερ νὰ ὑπόσχεται αὐτοῖς βελτίωσιν τύχης, καθόσον σήμερον δὲν δύνανται νὰ γίνουν τμηματάρχαι· λόγῳ προβιβασμοῦ δὲ δύνανται νὰ προχωρήσουν περισσότερον, ἔχουν δὲ καὶ ἄπειρα ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐνόμισα λοιπὸν πρέπον ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχιφύλακος τοῦ συνεδρίου καὶ τοῦ ὑπουργείου τῶν οἰκονομικῶν νὰ θέσω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅτι αἱ θέσεις αὗται εἶναι θέσεις τμηματάρχου δευτέρας τάξεως, ἢ ὑπουργικοῦ γραμματέως πρώτης τάξεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ καὶ νόμος· τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν αὐτο πρὸς τὸν σκοπὸν ὃν σᾶς ἀνέφερον σᾶς τὸ ὑποβάλλω.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ.

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ βαθμολογίας τῶν ἐπὶ τοῦ ἀρχείου προϊσταμένων ὑπαλλήλων τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείου καὶ τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου. Πρὸς τὴν Βουλήν. Κύριοι, Τὰ ἔργα τῶν προϊσταμένων ἐπὶ τοῦ ἀρχείου ὑπαλλήλων τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείου καὶ τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου, κατεστάθησαν τοσοῦτον ἐπίπονα καὶ ἀπαιτοῦν τοῦ λοιποῦ τοιαύτην εἰδικότητα καὶ πεῖραν, ὥστε τὰ ἀσχολούμενα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην πρόσωπα πρέπει νὰ ἀποζημιῶνται ἀναλόγως τῶν καταβαλλομένων κόπων. Τὴν ἀνάγκην ταύτην ἀνεγνώρισεν ἡ ὑπηρεσία πρὸ πολλοῦ καὶ διὰ τοῦτο, ἐλλείψει ἄλλου τρόπου, περιελάμβανεν εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς μικράν τινα ποσότητα πρὸς ἀποζημίωσιν διανεμομένην ἀναλόγως εἰς ὅλους τοὺς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀσχολουμένους ὑπαλλήλους. Ἐπειδὴ ὅμως, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς προϊσταμένους τῶν ἀρχείων ἀμφοτέρων τῶν καταστημάτων, θεωρῶ ἄδικον νὰ μὴ ἱκανοποιῆται ἡ φιλοτιμία αὐτῶν σχετικῶς μὲ τὴν προσφερομένην ὑπηρεσίαν, καὶ ἐπειδὴ ἡ εἰδικότης καὶ χρησιμότης τούτων δὲν ἀποκτᾶται εἰμὴ μετὰ πολυχρονίους κόπους καὶ διαρκῆ διαμονὴν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, ἀναγκαῖον ἐθεώρησα, ἵνα αἱ θέσεις αὐτῶν κανονισθῶσι τοιουτοτρόπως, ὥστε ἡ κυβέρνησις νὰ δύναται ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν δοκιμότητα ἑκάστου νὰ τὸν ἀνταμείβῃ ἀναλόγως. Ἐπὶ τούτῳ συνέταξα τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον εἰς τὰς θέσεις ταύτας δύναται ἡ κυβέρνησις νὰ διορίσῃ ἢ ὑπουργικοὺς γραμματεῖς Αʹ. τάξεως ὡς μέχρι τοῦδε, ἢ τμηματάρχας Βʹ. τάξεως, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἀναγνωρίζουσα τὸ δίκαιον καὶ τὴν ὀρθότητα τῶν σκέψεών μου, νὰ σπεύσῃ καὶ φέρῃ τὴν λευκὴν αὑτῆς ψῆφον. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 15 Ἰουλίου 1868. Ὁ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργός.

Ε. Α. ΣΙΜΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Περὶ βαθμολογίας τῶν ἀρχειοφυλάκων τοῦ ὑπουργείου τῶν οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἐλεγκ. συνεδρίου. Ἄρθρον μόνον. Ὁ ἐπὶ τοῦ ἀρχείου τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείου προϊστάμενος καὶ ὁ ἀρχειοφύλαξ τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου ἔχουσι βαθμὸν καὶ μισθὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως ά. τάξεως ἢ τμηματάρχου βʹ. τάξεως. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 15 Ἰουλίου 1868.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν

Ε. Α. ΣΙΜΟΣ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἥτις ἐστάλη εἰς τὴν Τροιζηνίαν ἵνα ἐξετάσῃ τὰ περὶ τῆς γενομένης βίας καὶ δωροδοκίας κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν, δὲν ἀπεφασίσατε τί πρέπει νὰ γίνῃ, νὰ τυπωθῇ; (θόρυβος.)

§7ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπήν· (θόρυβος ἐκ δεξιῶν).

§8ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ κατατεθῶσιν αἱ ἔγγραφοι μαρτυρίαι· διατί δὲν τὰς κατέθεσαν εἰς τὸ γραφεῖον; ἐζήτησα πληροφορίας καὶ μοὶ εἶπον, ὅτι δὲν κατετέθησαν.

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν εἶναι ἀνάγκη ἑτέρων ἐγγράφων, ἀρκεῖ ἡ ἔκθεσις.

§10ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν θὰ τὸ ἐξετάσητε σεῖς, θὰ τὸ ἐξετάσῃ ἡ Βουλή. (θόρυβος.)

§11ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἡ Βουλὴ εἶπε νὰ παρουσιάσῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκθεσιν οὐχὶ ἔγγραφα ἀνακρίσεως. Ἡ ἔκθεσις ἀνεγνώσθη.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις παρουσιάσθη καὶ ἀνεγνώσθη κατὰ τὸν κανονισμὸν, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ κατόπιν.

§13ΔΑΓΡΕΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὄχι ὑμεῖς, κύριε πρόεδρε.

§14ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν ἔστειλεν ἡ Βουλὴ εἰς Τροιζηνίαν, ἔκαμεν ἔκθεσιν, ἥτις πραγματικῶς ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τροιζηνίας δὲν ἔγινεν, οὔτε βία οὔτε δωροδοκία. Σήμερον ἔρχονται τινὲς βουλευταὶ καὶ ζητοῦν ἕτερα ἔγγραφα, μὴ δίδοντες πίστιν εἰς τὰς πληροφορίας τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπερ νομίζω ἀντιβαίνει καὶ εἰς τὴν ἁβροφροσύνην πρὸς τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Λάβετε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ θέλετε ἰδεῖ ὅτι, ἀφοῦ προηγουμένως ἐξέτασεν, ἠρεύνησε καὶ ἀνεκάλυψε τὸ πνεῦμα τῆς ἐπαρχίας, ἀπεφάνθη κατόπιν ἂν ὑπῆρξε βία καὶ δωροδοκία· ἀφοῦ ἔφερε λοιπὸν τοιαύτην ἀκριβῆ ἔκθεσιν καὶ ἡμεῖς ζητοῦμεν ἔγγραφα, καταθέσεις καὶ ἕτερα θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τότε πρέπει νὰ ἐκλέξωμεν ἑτέραν, ἵνα ἐξετάσῃ ἂν ἡ πρώτη ἀποσταλεῖσα ἐξετέλεσε κατὰ τὸ πνεῦμα ὑμῶν ἢ οὔ. Τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὸ δίκαιον. (Θόρυβος)

§15ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται οὔτε περὶ ἁβροφροσύνης, οὔτε περὶ ἐμπιστοσύνης· ἕκαστος βουλευτὴς θέλει νὰ πεισθῇ ἐκ τῶν γεγονότων καὶ τῶν καταθέσεων, καθὼς ἐπείσθη καὶ ἡ ἐπιτροπή. Τὴν πεποίθησίν μας θέλομεν μορφώσει ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑπ’ ὄψιν των, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἰδιοκτησία των· εἶναι ἰδιοκτησία τῆς Βουλῆς. Πρέπει νὰ φέρουν ὅλην τὴν ἐργασίαν των ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§16ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ ζήτημα προχθὲς ἔμεινεν εἰς τὸ ἂν πρέπῃ νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις ἢ ὄχι.

§17ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τοῦ κανονισμοῦ.

§18ΖΑΪΜΗΣ. Ἡμεῖς διϊσχυριζόμεθα ὅτι δὲν πρέπει νὰ τυπωθῇ· ἡ πλειονοψηφία ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ. Ἀπορῶ πῶς σήμερον παρουσιάζονται νέοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἡ Βουλὴ ἐπελήφθη χθὲς τοῦ ζητήματος. Ὥστε σήμερον θὰ ψηφοφορήσωμεν τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ τυπωθῇ ἢ ὄχι.

§19ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κανονισμὸς δὲν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ κανονισμοῦ, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν πάντες, διότι πολλοὶ εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἄγνοιαν. (θόρυβος).

§21ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἀνεγνώσθη προχθὲς ἡ ἔκθεσις καὶ τὴν ἤκουσαν πάντες.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλαι αἱ ἐκθέσεις ἀναγινώσκονται καὶ ἔπειτα τυποῦνται.

§23ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅπως ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ τοῦ κράτους παρεπέμφθησαν ἐνώπιον μιᾶς ἐπιτροπῆς καὶ ἐξελέχθησαν, οὕτω καὶ ἡ ἐκλογὴ Τροιζηνίας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξελέχουσα ταύτην δὲν ἠδυνήθη νὰ διακρίνῃ ἂν ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος· ἐνόμισεν ἐν τῇ φρονήσει της ὅτι εἶχεν ἀνάγκην νὰ λάβῃ πληροφορίας περί τινων διατρεξάντων ἐν τῇ ἐκλογῇ, καὶ περί τινων ἐκβιάσεων ἀποδοθεισῶν εἰς τοὺς ὑποψηφίους· τοῦτο ἀπεφάσισε νὰ τὸ μάθῃ δι’ ἀποστολῆς ἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐφέρθη τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς· ἡ ἐπιτροπὴ μετέβη εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τροιζηνίας καὶ συνέλεξε τὰς πληροφορίας της, περὶ τῶν ἀποδιδομένων αἰτιάσεων· αἱ αἰτιάσεις ἦσαν δύο, ὅτι ἔλαβε χώραν βία καὶ δωροδοκία· βία δὲν ἔλαβε χώραν παντάπασιν, ἀλλ’ οὔτε δωροδοκία· ἡ ἐπιτροπή, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὴν Τροιζηνίαν ἔμεινεν ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας, συνέλεξε πληροφορίας καὶ σᾶς ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκθέτει τὰ γεγονότα ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν οὔτε βία, οὔτε δωροδοκία· ἔγιναν δαπάναι τινὲς, ὅπως ὡς ὅλοι γνωρίζετε, γίνονται εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, διότι καὶ ὁ ἀγὼν ἦτο σπουδαῖος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπείσθη ὅτι οἱ κερδαίνοντες τὴν ἐκλογὴν εἶναι ὁ κύριος Καραμάνος καὶ Κοριζῆς· ἠγέρθησαν ἀμφιβολίαι τινὲς περὶ τῆς εἰλικρινείας τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐξηκρίβωσεν ἀκριβῶς, εἶπεν ὁ εἷς, ἄλλος ὅτι ἔπρεπε νὰ παρουσιάσῃ ἔγγραφον. Ἡ Βουλή, κύριοι, δὲν δύναται νὰ ἴδῃ δι’ ἄλλου ὀφθαλμοῦ παρὰ διὰ τοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἔστειλε· δύναται ἡ Βουλὴ νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν ἔκθεσιν, ἀλλ’ ὅμως λέγομεν ὅτι καλλίτερον ἡμῶν δὲν ἠδύνατό τις νὰ ἐξακριβώσῃ τὰ συμβάντα εἰς τὸν τόπον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπῆγεν ἐκεῖ καὶ συνέταξεν ἔκθεσιν· τί θὰ ὑποτεθῇ λοιπὸν ὅταν ἀμφιβάλετε περὶ τῆς εἰλικρινείας μιᾶς ἐπιτροπῆς; ὅλος ὁ κόσμος θὰ εἰπῇ ὅτι οὐδὲν ἄλλο πρόκειται νὰ γίνῃ ἢ νὰ ἐνεργήσωμεν ὑπὸ τὸ πρίσμα τοῦ κομματισμοῦ. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπῆγεν ἐκεῖ, ἐνήργησεν ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ· ἴδομεν ὅτι ἡ ἐξέλεγξις διεξήχθη ὅπως ἡ ἔκθεσις ἀναφέρει καὶ ὅτι ὑπερισχύοντες εἶναι οἱ ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν καθήμενοι, καὶ ὁ τύπος τῆς ἐκθέσεως ἐὰν γίνῃ, καὶ αἱ καταθέσεις ἐὰν γίνουν, ὅλα εἶναι μάταια· ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ὑπῆγεν εἰς τὸν τόπον, καὶ ἐξέτασε, καὶ ἐπληροφορήθη ἐν ὅλῃ τῇ εἰλικρινείᾳ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ὑπὲρ τοῦ κυρίου Καραμάνου καὶ Κοριζῆ, περὶ τούτου ἀδύνατον νὰ ἀμφιβάλῃ, καὶ ἀμφιβάλουσα ἀδύνατον νὰ ἔχῃ λόγους, οἱ ὁποῖοι νὰ πείσουν τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἀμφιβολία των στηρίζεται εἰς δεδομένα ἀδιαφιλονείκητα· ἄλλως τε ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ ἀπέχῃ νὰ στείλῃ ἐπιτροπήν· ἅμα δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ πιστεύσῃ εἰς τὰς πληροφορίας της, πρὸς τί λοιπὸν ἡ ἀποστολή της; πρὸς τί διέσχισε τὴν θάλασσαν; εἶναι ὅλως διόλου ἄπορον πῶς τόσος θόρυβος καὶ ἀνησυχία διὰ τοὺς βουλευτὰς τῆς Τροιζηνίας.

§24ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ὑπὲρ τοῦ πράγματος.

§25ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶγμα τὸ ἔφερεν ἡ ἐπιτροπή· ἄλλως σεῖς δὲν θὰ εἶσθε πιστευτοὶ ἂν νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ ἴδητε καλλίτερον ἀπὸ ἡμᾶς ἐντεῦθεν· ἡ ἐπιτροπὴ σᾶς ἔφερε τὰς στενοχωρίας, καὶ ὅστις δήποτε ἐπήγαινεν ἐκεῖ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴν ἔλεγεν ὅτι ἔγινεν ἀγὼν καὶ ὅτι ἔγιναν καὶ δαπάναι. Πιστεύσατε, κύριοι, ὅπως καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν μας διαλαμβάνομεν, ὅτι ὁ ἀγὼν ἐκεῖ ἦτον ἀρκετὰ εὐγενής· ὁ λαὸς εἶναι ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν του ἀρκετὰ ζηλότυπος· ἐκεῖ, κύριοι, ὑπάρχουν καὶ πολλοὶ ξένοι κάτοικοι· ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ· ὁ τελώνης, τὸν ὁποῖον κατ’ ἰδίαν ἠρώτησα, μοὶ εἶπε· μάλιστα ἄνθρωπός τις τοῦ Κοριζῆ μὲ προσέβαλεν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι οἱ ἐκλεχθέντες δὲν ἔχουν τὴν ἐπιῤῥοήν των· πρὸς τί λοιπὸν τοσοῦτος θόρυβος καὶ τοσαύτη φιλονεικία διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Τροιζηνίας· παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογήν, διότι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι ἁγνοτάτη.

§26ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ πράγματος· ὁ κύριος Δανόπουλος δὲν ἔφερε συλλογισμὸν ἀρκετὰ σοβαρόν, διότι εἶπε πρὸς τί ἡ ἀποστολὴ ἐπιτροπῆς ἐὰν δὲν ἔχητε ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτήν; τότε πρὸς τί ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπή, ἂν δὲν ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτήν; ἡ Βουλή, κύριοι, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν ἔδωκε πλήρη ἐμπιστοσύνην· ἐπρόκειτο νὰ μᾶς φέρῃ πληροφορίας μόνον καὶ νὰ καταθέσῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἕκαστος τῶν βουλευτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καὶ τὰ ὁποῖα ἤθελεν ἐκτιμήσει. Ἐν τούτοις ἡ σταλεῖσα ἐπιτροπὴ εἰς τὴν Τροιζηνίαν διὰ νὰ φέρῃ πληροφορίας, μᾶς ὑπέβαλε ταύτας δι’ ἐκθέσεως· δὲν δύναται, κύριοι, νὰ μᾶς κρύψῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὰ ἀποτελέσματα τῶν πληροφοριῶν της χωρὶς νὰ μᾶς φέρῃ τὰ καθέκαστα τῶν ἐνεργειῶν της. Ἔχομεν ὑπόληψιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸν ἐγωϊσμὸν ὅτι μὲ τὰ ὄμματά της πρέπει νὰ ἴδωμεν καὶ μὲ τὰ αὐτιά της νὰ ἀκούσωμεν· διατί νὰ μᾶς κρύψητε τὰ ἔγγραφα, ἀφοῦ ἔχετε ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν; ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν τὸν λόγον τοῦτον· εἶναι ἄτοπον, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ καὶ νὰ λέγῃ ἀφεθῆτε εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην ἐμοῦ· ὅ,τι εἶπον ἐγὼ εἶναι ἀληθές· οὔτε ἐνόησε ποτὲ τὸ Σῶμα νὰ δώσῃ τοιαύτην ἀποστολὴν εἰς τὴν ἐπιτροπήν· δὲν ἐνόησε ν’ ἀποστείλῃ ἐπιτροπὴν αὐτοκράτειρα νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει αὐτή· μάλιστα δὲν τοὺς κάμνει τιμήν· πρέπει νὰ καταθέσουν τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ πεισθῶμεν πάντες ὅπως δώσωμεν ὀρθὴν ψῆφον.

§27ΣΕΡΒΟΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον πρέπει νὰ ἤμεθα συνεπεῖς μὲ τὸν ἑαυτόν μας, καὶ σύμφωνοι μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγίνοντο μέχρι τοῦδε. Ἡ Βουλὴ ὁπωσδήποτε διώρισεν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία εἶχε χαρακτῆρα ἀνακριτικόν· οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν νομίζω ὅτι ἀμφισβήτησε περὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ἐν τῇ ἐκθέσει της, δὲν ἐζήτησεν ἀπὸ αὐτὴν ἔκθεσιν συγκεκριμένην καὶ κεχωρισμένην περὶ ἑνὸς ἑκάστου γεγονότος, τὰ ὁποῖα ἀνέφερε· τί ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ, ἐζήτησε καὶ τὸ μὲν καὶ τὸ δὲ, καὶ μᾶς ἔφερε μίαν ἔκθεσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐπανεπαύθημεν καὶ συνεπεία αὐτῆς ἐδικάσαμεν· ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τροιζηνίας περιεῖχε διάφορα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ φέρουν τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς· κυρίως δύω ἦσαν ταῦτα, ἡ βία καὶ ἡ δωροδοκία, ὡς πρὸς τοῦτο ὡρίσθη νὰ ὑπάγῃ ἐπιτροπὴ ἐκεῖ διὰ νὰ ἐξετάσῃ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διορισθεῖσα ἦτο τριμελὴς, ἐπῆγεν ἐπὶ τόπου ἐξηκρίβωσεν ὅλα τὰ γεγονότα μὲ μίαν λεπτομέρειαν ἡ ὁποία, σᾶς βεβαιῶ, μὲ συνεκίνησε καὶ μὲ κατεγοήτευσεν· οὐδὲν παρέλειψε καὶ τὸ πόρισμά της εἶναι συμπέρασμα γνώσεων καὶ ὁδηγιῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐν πάσῃ συνειδήσει καὶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ. Δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι θεμιτὸν πρᾶγμα ἡ Βουλὴ ν’ ἀφίνῃ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἀναποφάσιστον τὴν τύχην δύω ἀντιπροσώπων μιᾶς ἐπαρχίας, καὶ νὰ ζητῇ ν’ ἀναβάλλῃ τὸ ὁπωσδήποτε συμπέρασμά της, τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως. Ἐγὼ φρονῶ, κύριε πρόεδρε, ὅτι συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως, ἥτις εἶναι εἰλικρινὲς συμπέρασμα καὶ λίαν πειστικὴ, καὶ συνεπείᾳ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν μέχρι τοῦδε λάβει ὑπ’ ὄψιν, πρέπει νὰ προβῶμεν. Ὅταν μία ἐπαρχία καθυστερῇ τοὺς ἀντιπροσώπους ἐπὶ τοσοῦτον, εἶναι εὔλογον καὶ ἀξιοπρεπὲς εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποῤῥίψῃ πᾶσαν ἀμφισβήτησιν καὶ πάντα δισταγμὸν ὡς πρὸς τὴν παρ’ αὐτῆς τῆς Βουλῆς διορισθεῖσαν ἐπιτροπὴν, καὶ ἑπομένως νὰ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ συμπεράσματος.

§28ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. πρόεδρε, ὅτι οἱ προτείναντες οἱασδήποτε ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ἐλάβαμεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλωμεν μετὰ τὴν ἐπάνοδόν μας ἐκ Τροιζηνίας εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ πρὸ πάντων ὁ κ. Βαλασόπουλος, ὑπολείπονται πολὺ ὡς πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ τὸν σκοπὸν, ὅστις ὡδήγησε τὴν Βουλὴν εἰς τὸ νὰ λάβῃ τὸ μέτρον τοῦτο. Ἡ Βουλὴ ὅταν συνεζήτησε τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας ταύτης, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὰ διάφορα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀπήρτιζον τὴν ἐκλογὴν, ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν δὲν ἠδυνήθη νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν περὶ τοῦ ἂν ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἦναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος. Ἐὰν πρὸς σχηματισμὸν τῆς πεποιθήσεώς της ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀνάγκην ἄλλων ἐγγράφων, ἠδύνατο τὰ ἔγγραφα αὐτὰ νὰ τὰ ζητήσῃ διὰ τῆς ἁρμοδίας ὁδοῦ καὶ νὰ τὰ λάβῃ· ἐὰν ἐφρόνει ὅτι ἦτον ἀνάγκη πρὸς τὸν σκοπόν της νὰ ἐξετασθοῦν πολλοὶ ἢ ὀλίγοι μάρτυρες, ἠδύνατο ἐπίσης νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἐξέτασιν αὐτῶν εἰς οἱονδήποτε ὑπάλληλον, διότι ἔχομεν ὑπαλλήλους διαφόρου τάξεως καὶ βαθμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ κάμωσι τὴν ἐξέτασιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐν τῇ συνέσει της ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν ὅτι πρὸς τὸν σχηματισμὸν ἀκριβοῦς πεποιθήσεως δὲν ἀρκεῖ οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ἄλλο· καὶ λοιπὸν τί ἔπραξεν; ἀπεφάσισε νὰ στείλῃ μίαν ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν ἰδίων σπλάγχνων της, τὴν ὁποίαν καὶ ἐξέλεξεν. Εἰς αὐτὴν δὲν ἔδωκεν οὐδεμίαν ὡρισμένην ἀπόφασιν· δὲν τῇ εἶπε, θέλω νὰ ἐξελέγξῃς αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, θέλω νὰ κάμῃς τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα ἐξέτασιν, καὶ νὰ μοῦ φέρῃς ἔγγραφα· εἶπεν ἁπλῶς νὰ μεταβῇς ἐπιτοπίως, νὰ συλλέξῃς πληροφορίας, νὰ σχηματίσῃς πεποίθησιν καὶ νὰ μὲ φωτίσῃς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀπελθοῦσα εἰς Τροιζηνίαν ἐνόμισε κατ’ ἀρχὰς ὅτι ἠδύνατο νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τετριμμένην ὁδὸν τῶν πληροφοριῶν, καὶ προέβη εἰς ἐξετάσεις μαρτύρων· ἐκάλεσε διάφορα πρόσωπα, τὰ ὑπέβαλεν εἰς ἐξέτασιν· καὶ τούτου κάμνει λόγον εἰς τὴν ἔκθεσίν της· ἀλλὰ συγχρόνως δὲν δυσκολεύεται νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι ἀπὸ τὰς καταθέσεις τῶν μαρτύρων αὐτῶν δὲν ἐξάγεται τίποτε, διότι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐξήτασεν, ἀνήκουν εἰς μερίδας, καὶ ἕκαστον κατέθετε πᾶν ὅ,τι ἐνόμιζεν ὅτι συμφέρει εἰς τὴ μερίδα εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει. Ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ περιωρίζετο εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, ἡ Βουλὴ δὲν ἤθελεν ὠφεληθῆ τίποτε ἀπὸ τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς· διότι ἐπανερχομένη ἡ ἐπιτροπὴ, ὤφειλε κατὰ καθῆκον νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι ὑπῆγα ἐκεῖ, ἀλλὰ δὲν ἐσχημάτισα καμμίαν πεποίθησιν, διότι ἄλλα λέγουν οἱ μὲν, καὶ ἄλλα οἱ δὲ, καὶ δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμήσω τὴν ἀλήθειαν. Τί ἔκαμε λοιπὸν ἡ ἐπιτροπή; ἄφισε τὴν ἐνέργειαν αὑτὴν κατὰ μέρος, προέβη εἰς διαφόρους συνομιλίας καὶ ἐξετάσεις ἐν παντὶ τόπῳ καὶ χρόνῳ, καὶ διαφόρους ἄλλας ἐνεργείας, ἐκ τῶν ὁποίων ἠδυνήθη νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησιν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Ἐρωτῶ τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὰ ἔγγραφα, τί θέλουν νὰ ὠφεληθοῦν ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν; Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δυσκολεύεται νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι ἀπὸ τὰ ἔγγραφα δὲν ἐξάγεται τίποτε· ἂν λοιπὸν περιορισθῆτε εἰς τὰ ἔγγραφα, δὲν θὰ κάμετε τίποτε· ματαιοῦτε καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεστείλατε τὴν ἐπιτροπήν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς, νομίζω περιττὸν νὰ ζητῆτε καταθέσεις καὶ ἐκθέσεις, καὶ τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως, ἀφ’ οὗ ἅπαξ τὴν ἠκούσατε· μολονότι αὐτὸ εἶναι ἀδιάφορον πρὸς ἡμᾶς.

§29ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (δεξιόθεν). Ὄχι δά.

§30ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπιμένητε εἰς τὴν ἀπαίτησιν τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, διότι ἡ κατάθεσις δὲν εἶναι παρὰ διὰ τὸν τύπον νὰ ὁδηγήσῃ ἡμᾶς εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν.

§31ΖΕΡΒΑΣ. Κ. πρόεδρε, παρατηρῶ δύω ἰδέας ἀντιστρόφους εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν· τὸ ά. εἶναι ἂν ἡ Βουλὴ ἐξελέξατο τὴν ἐπιτροπὴν μὲ τὴν ἰδέαν νὰ μεταβῇ νὰ συλλέξῃ ἐγγράφους πληροφορίας περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ἢ ἁπλῶς νὰ μεταβῇ καὶ νὰ συλλέξῃ προφορικὰς πληροφορίας, ὅσας ἠδύνατο, ἐκ τοῦ κοινοῦ τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς. Ἐὰν τὸ πρῶτον, βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ ὤφειλε νὰ συντάξῃ ἔκθεσιν μαρτύρων, τὴν ὁποίαν μετὰ ταῦτα λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔφερε, καὶ ὁμοῦ μὲ αὐτὴν νὰ παρακαταθέσῃ καὶ τὴν δικογραφίαν αὐτήν· αὐτὸ εἶναι τὸ σωστόν· ἐὰν τὸ δεύτερον, ἡ Βουλὴ φρονῶ ὅτι ἐνεπιστεύθη εἰς μόνην τὴν ἀντίληψιν τῆς ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀνάγκην ἐγγράφων· τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βεβαίως δὲν ἠμποροῦσεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ ἔκθεσιν, παρὰ νὰ φέρῃ τὴν γνώμην. Ποῖος θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό; θὰ τὸ λύσῃ τὸ Σῶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε τὴν ἀποστολήν· ὥστε, κατ’ ἐμὴν γνώμην, πρῶτον πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ὑπὸ ποίαν ἰδέαν καὶ σκοπὸν ἀπέστειλε τὴν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ συλλέξῃ ἐγγράφους μαρτυρίας, ἢ νὰ εὐχαριστήσῃ τὴν περιέργειάν της μὲ προφορικὰς πληροφορίας· καὶ τοῦτο πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν, διότι ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ ἀπὸ τοῦδε νὰ ἐκφράσω καμμίαν γνώμην, καθ’ ὅσον τὸ πρᾶγμα κατέστη σκοτεινόν. Καὶ ἡ μὲν ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι ἐστάλη διὰ νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν μὲ μόνας τὰς ἀντιλήψεις τὰς ἰδικάς της, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς τὰς ἠθικὰς δυνάμεις αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς. Λοιπὸν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ διαιρεθοῦν αὐτὰ τὰ δύω ζητήματα, ἂν ἐστάλη νὰ κάμῃ ἐγγράφους ἐξετάσεις, ἢ μόνον προφορικὰς πληροφορίας νὰ λάβῃ.

§32ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Βουλῆς.

§33ΔΑΓΡΕΣ. Ὅλη ἡ συζήτησις εἶναι περιττή· εἰς τὴν ψηφοφορίαν, κ. πρόεδρε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα λοιπὸν παρουσιάζεται εἰς δύω ἐπόψεις, καὶ ἕκαστον ζήτημα θὰ τὸ λύσῃ ἡ Βουλή.

§35ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κ. πρόεδρε. Ἡ πρώτη ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ἐσχημάτισε πεποίθησιν ὅτι ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Τροιζηνίας, αἱ ἀμφιβολίαι αὗται ἦσαν ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἔλαβε χώραν βία καὶ δωροδοκία. Τὰς ἀμφιβολίας αὐτὰς ποῦ ἐστηρίχθη καὶ τὰς ὑπεστήριξεν ἡ ἐπιτροπὴ τότε; ἐστηρίχθη εἰς καμμίαν ἄλλην ἀπόδειξιν, παρὰ μόνον καὶ μόνον εἰς τὰς ἐνστάσεις, καὶ τὴν βίαν τὴν ὑπεστήριξε διὰ τοῦ παραδείγματος τῆς ἐξώσεως τοῦ κ. Γκιών. Λοιπὸν βλέπετε ὅτι ἡ ἐπιτροπή μας ἡ ἐξελεγκτικὴ εἰς ἐκείνην τὴν ἐποχὴν, ὡς ἐκ τῶν ἐνστάσεων, αἵτινες ἐδόθησαν, ἐσχημάτισε τὴν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἔλαβε χώραν βία καὶ δωροδοκία. Τοιαῦται παρόμοιαι ἐνστάσεις, κ. πρόεδρε, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐδόθησαν διὰ πλείστας ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐσχημάτισε τὴν αὐτὴν πεποίθησιν δι’ ἀμφιβολίαν τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Τροιζηνίας. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὅλη ἡ κατηγορία ἥτις ἀπεδόθη εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Τροιζηνίας δὲν ἐστηρίζετο παρὰ εἰς ἀμφιβολίας, εἰς γεγονότα τὰ ὁποῖα δὲν ἀποδεικνύονται. Τώρα καὶ ἂν ἐμέναμεν μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, κύριε πρόεδρε, κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ δικαίου, τὴν ὁποίαν γνωρίζουν οἱ κύριοι νομομαθεῖς, πάντοτε αἱ ἀμφιβολίαι ἐξηγοῦνται ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, καὶ ἡ ἀμφιβολία εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἔπρεπε νὰ ἐξηγηθῇ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐνόμισε νὰ ἐξετασθῇ αὐστηρότερον ἡ ὑπόθεσις· εἶπεν ὅτι, καὶ μολονότι ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι καὶ πρέπει αὗται νὰ ἐξηγηθοῦν ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς, μολαταῦτα ἐγὼ δὲν ἀρκοῦμαι μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ ἀποστέλλω μίαν ἐπιτροπὴν τριμελῆ ἐκ τῶν ἰδίων βουλευτῶν, ἵνα μεταβῇ ἐπιτοπίως καὶ ἐξετάσασα μοῦ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν πληροφοριῶν της καὶ τῶν ἀντιλήψεων τὰς ὁποίας θὰ σχηματίσῃ ἐπιτοπίως. Μετέβη λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἐκεῖ, κ. πρόεδρε, διέμεινεν ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας, ἐξήτασεν ἀκριβῶς τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, καὶ μετὰ τὴν αὐστηρὰν αὐτὴν συζήτησιν ἐπανέρχεται καὶ σᾶς λέγει ὅτι αἱ ἀμφιβολίαι τὰς ὁποίας εἴχετε καὶ αἱ ὁποῖαι, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, δὲν ἦσαν ἱκαναὶ νὰ ἀκυρώσωσι μίαν ἐκλογὴν, δὲν ἦσαν ἀληθεῖς οὔτε βάσιμοι, διότι οὔτε βία οὔτε δωροδοκία ἔλαβε χώραν. Ἐρωτῶ τώρα εἴτε τὸν κύριον Βαλασόπουλον εἴτε πάντα ἀντιδοξοῦντα, τί ἔχει εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν νὰ ἀντιτάξῃ κατὰ τῆς ἐκλογῆς Τροιζηνίας καὶ θέλει νὰ τὴν ὑποβάλῃ εἰς μίαν ἐξαιρετικὴν βάσανον, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐπεβλήθη καμμία ἐκλογὴ μέχρι τοῦδε; Διατί θέλουν νὰ ὑποβάλουν εἰς τὴν βάσανον τῆς ἀναγνώσεως ὅλων τῶν μαρτυριῶν, καὶ καταθέσεων, καὶ πληροφοριῶν τὰς ὁποίας συνέλεξεν ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν ἀπεστείλαμεν εἰς Πόρον; Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ἐπειδὴ μάλιστα ἀρκετὰ ἐβασανίσθη ἡ ὑπόθεσις, νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς, κύριε πρόεδρε, νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόφασίν μας, καὶ νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν μιᾶς ἐπαρχίας, ἡ ὁποία, ὡς μοὶ ὤφειλε, πρὸ τριῶν μηνῶν δὲν ἀντιπροσωπεύεται ἐντὸς τῆς Βουλῆς.

§36ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Μόνον ὡς πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κύριος Ζέρβας λέγω ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς σαφηνίζει τὸ πρᾶγμα, διότι λέγει νὰ μεταβῇ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸν τόπον καὶ ἐξακριβώσῃ τὴν βίαν καὶ δωροδοκίαν.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ λοιπὸν, κύριε πρόεδρε· εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν δύω ζητημάτων θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§39ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε. Ἔχω ὅλην τὴν ὑπόληψιν καὶ ὅλον τὸν σεβασμὸν εἰς τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐστάλη ὅπως ἀνακρίνῃ ἐὰν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας ἔλαβε χώραν δωροδοκία ἢ βία, ἀλλὰ δὲν δύνανται τὰ ἀξιότιμα ταῦτα μέλη νὰ ἔχωσι τὴν ἀπαίτησιν, ὥστε ἡ ἀνάκρισις, τὴν ὁποίαν ἔκαμε συνεπεία παραγγελίας τῆς Βουλῆς, ὅτι αὐτὴ εἶναι καὶ ὑποχρεωτικὴ δ’ ἡμᾶς, καὶ ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν τὰ μέλη ταῦτα ἐσχημάτισαν, πρέπει νὰ ἦναι καὶ τῶν μελῶν τῆς Βουλῆς. Τὰ ἀξιότιμα ταῦτα μέλη ἐμόρφωσαν πεποίθησιν ὅτι οὔτε δωροδοκία οὔτε βία ἔλαβε χώραν· πρέπει ὅμως τὴν πεποίθησιν ταύτην νὰ μορφώσωμεν καὶ ἡμεῖς, πρέπει αὐτὰ ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευσαν ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ μορφώσῃ τὴν γνώμην της, νὰ χρησιμεύουν ὅπως καὶ ἡμεῖς μορφώσωμεν τὴν πεποίθησίν μας.

§40ΤΙΝΕΣ. Νὰ φέρωμεν τὸν Πόρον ἐδῶ.

§41ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Ἡ Βουλὴ, κύριοι, ὅταν ἀπέστειλεν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν δὲν ἐνόει νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἀπόφασίν της εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην καθὼς οὔτε εἰς τὴν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ὅταν ἀνέκρινε τὴν ἐκλογὴν τῆς Τροιζηνίας, εὗρεν ἀναγκαῖον νὰ στείλῃ μίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ ἀνακρίνῃ ἐὰν ὑπῆρξε δωροδοκία καὶ βία, ἐπεφυλάχθη ὅμως τὸ δικαίωμα εἰς ἑαυτὴν νὰ εἴπῃ καὶ γνωμοδοτήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἡ ἐκλογὴ τῆς Τροιζηνίας πρέπῃ νὰ ἐπικυρωθῇ ἢ ἀκυρωθῇ. Τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐνόησε ποτὲ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ἀναθέσῃ εἰς ἄλλην ἐπιτροπήν; ὄχι· διότι ἡ Βουλὴ οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν ἢ νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, τουτέστιν ἀνέκρινε· ἡμεῖς θὰ ἴδωμεν τὴν ἀνακάλυψιν ἐκ τῶν ἀνακρίσεών της, καὶ ἐκ τῶν ἀνακρίσεων τούτων νὰ μορφώσωμεν καὶ ἡμεῖς πεποίθησιν καὶ ποίαν. Ἀφοῦ, κύριοι, κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τότε δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν καὶ νὰ μορφώσωμεν τὴν δεῖνα πεποίθησιν ὑπὲρ ἢ κατά. Παρεκτὸς τούτου, κύριοι, ὁ κανονισμὸς λύει τὸ ζήτημα· δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὸν κανονισμὸν ἐὰν πρῶτον δὲν τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις· πρέπει ἑπομένως κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Βουλήν, καθόσον εἶναι ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ· ἐν ὅσῳ δὲν τυπωθῇ, συζήτησις δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν. Ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφανθῇ ἂν πρέπῃ ἢ ὄχι νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τουτέστι τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα ἐκ τῶν ὁποίων ἡ ἐπιτροπὴ ἐμόρφωσε τὴν ἑαυτῆς πεποίθησιν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ἀρκοῦσιν ὅπως καὶ ἡμεῖς μορφώσωμεν τὴν ἡμετέραν πεποίθησιν.

§42ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ φίλος μου κύριος Παραμυθιώτης ἐλησμόνησε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἥτις ἦτο τὸ συμπέρασμα τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Τί λέγει; δὲν ἔδωκε λοιπὸν παραγγελίαν ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις καὶ καταθέσεις μαρτύρων, ἑπομένως νὰ ὑποβάλῃ ᾐτιολογημένην καὶ λεπτομερῆ ἔκθεσιν; ἐπ’ αὐτῆς λοιπὸν ἔχομεν νὰ ἀποφανθῶμεν σήμερον ἐὰν τὴν δεχώμεθα ἢ ὄχι. Αἱ μαρτυρίαι εἶναι ὅλως διόλου περιταὶ καὶ ἐκτὸς τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Βουλὴ λέγει νὰ φέρῃ λεπτομερῆ καὶ ᾐτιολογημένην ἔκθεσιν, καὶ ὄχι νὰ συλλέξῃ πληροφορίας καὶ μαρτυρίας καὶ νὰ καταθέσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι λίαν καθαρὸν ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§43ΑΘ. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Παραμυθιώτην, λέγω ὅτι τὸ νὰ παραδεχθῇ ἢ ὄχι ἡ ἔκθεσίς μας ἐξήρτηται ἐκ τῆς κρίσεως τῆς Βουλῆς· ἡμεῖς ὑπεβάλαμεν τὰ γεγονότα ὅπως τὰ ἀντελήφθημεν καὶ ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ ἐὰν ἡ ἔκθεσίς μας φέρῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ φέρῃ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τροιζηνίας, περὶ βίας καὶ δωροδοκίας. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τοιουτοτρόπως «ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ ν’ ἀποσταλῇ τριμελὴς ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τροιζηνίας, ἵνα ἐξακριβώσῃ τὴν ἐξασκηθεῖσαν βίαν ἐν καιρῷ τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν καὶ πρὸ πάντων τὴν γενομένην δωροδοκίαν πρὸς ἐξαγορὰν ψήφων. Περὶ τούτου μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν της θέλει ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν ᾐτιολογημένην καὶ λεπτομερῆ ἔκθεσιν· τώρα μεταξὺ τῶν μελῶν ὑπῆρξεν ἰδέα πῶς πρέπει νὰ ἐξακριβώσωμεν αὐτὴν τὴν ἐξασκηθεῖσαν βίαν καὶ δωροδοκίαν. Ἐγὼ ἤμην ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριζον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσωμεν μάρτυρας καὶ ἐξηκολουθοῦμεν νὰ κάμωμεν μίαν τοιαύτην ἐργασίαν, ἀλλ’ ἴδομεν ὅτι δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, διότι οἱ μὲν ἔλεγον τοῦτο, οἱ δὲ ἄλλο, μάλιστα δὲ αὐταὶ αἱ ἐξετάσεις, τὰς ὁποίας ἐνηργήσαμεν, οὔτε ὑπεγράφησαν, οὔτε ὅρκον ἔδωκαν οἱ ἐξετασθέντες, διότι δὲν ἐπρόκειτο παρὰ νὰ σχηματίσωμεν ἡμεῖς τὴν πεποίθησίν μας· διότι ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν μερικὰς σημειώσεις τὶ μᾶς εἶπεν ὁ μὲν καὶ ὁ δέ. Ἐγκατελείψαμεν λοιπὸν αὐτὸ τὸ στάδιον καὶ ἤλθομεν εἰς τὸ στάδιον τῶν πληροφοριῶν καὶ ἐξετάσεων προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἀναμιχθῆ, ὑπαλλήλους καὶ ἄλλους, καὶ οὕτω σᾶς ἐφέραμεν μίαν ἔκθεσιν. Τώρα ἐπιμένουν τινὲς ὅτι πρέπει νὰ καταθέσωμεν τὰς μαρτυρίας· ποίας; εἴμεθα ὑπόχρεοι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ σχηματίσωμεν μίαν πεποίθησιν, νὰ μᾶς εἴπητε πῶς ἔπρεπε νὰ σχηματίσωμεν αὐτήν; ἔπρεπε νὰ τὴν σχηματίσωμεν ἐξετάζοντες μάρτυρας καὶ ἔγγραφα, ἢ λαμβάνοντες πληροφορίας ἀπὸ πολλοὺς ἀνθρώπους; αὐτὸ ἐξήρτητο ἀπὸ ἡμᾶς, διότι καὶ τοιαύτην ἐντολὴν ἐλάβομεν νὰ μεταχειρισθῶμεν ὅ,τι ἦτο συντελεστικὸν διὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, διότι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσωμεν ὅλους τοὺς ψηφοφόρους καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο τὸ πολὺ, πολὺ, ποῖοι εἶχον περισσοτέρους μάρτυρας, διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ μερὶς αὕτη εἶχε τὴν πλειονοψηφίαν. Ὥστε ἡ πρότασις τῶν ἐναντίων δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον καὶ τὸ δίκαιον. Ἡμεῖς δὲν ἐνηργήσαμεν παρὰ διοικητικὰς ἀνακρίσεις· δικαστικὰς ἐὰν ἠθέλατε, ἠμπορούσατε νὰ διατάξετε τὸν εἰσαγγελέα νὰ ἐνεργήσῃ ἀνάκρισιν τακτικήν· ἀλλ’ ἐνῷ ἡ Βουλὴ ἐν τῇ κυριαρχίᾳ της εἶπε νὰ στείλῃ ἐπιτροπὴν, ἥτις σᾶς ἔφερεν αὐτὰ τὰ γεγονότα, ἐὰν πρόκειται νὰ τὰ ἐκτιμήσητε τότε θὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν, ἄλλως θὰ εἴπητε τὸ ἐναντίον· ἐπιτροπὴν δὲν πιστεύω καὶ ἢ στέλλω ἄλλην ἐπιτροπὴν, ἢ ἀκυρόνω τὴν ἐκλογήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα δὲν πρόκειται νὰ μάθητε ποίαν τακτικὴν ἠκολούθησεν ἡ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ λάβῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας· ἡ ἐπιτροπὴ ἠκολούθησε καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην ὁδὸν καὶ εἶδεν ὅτι δὲν ἠμπόρεσε νὰ ἔλθῃ εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα παρὰ τοιουτοτρόπως. Λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔλαβε πληροφορίας, οὔτε ἐγγράφους ἐξετάσεις, ἀλλὰ ἁπλῶς σημειώσεις καὶ ταύτας ἀνυπογράφους. Ὥστε εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιμένουν δὲν ἔχουν δίκαιον.

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι μία πλάνη εἰσῆλθεν εἰς τὸν νοῦν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἤλθομεν νὰ τὴν κατηγορήσωμεν ἡμεῖς. Βεβαιωθεῖτε, κύριοι, ὅτι οὐδόλως διενοήθημεν τοιοῦτόν τι· ἔχομεν ὅλην τὴν ὑπόληψιν εἰς τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐξέλεξεν ἡ Βουλὴ, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι τὸ πρῶτον στάδιον, τὸ ὁποῖον κανεὶς δὲν φιλονεικεῖ· τὸ δεύτερον εἶναι νὰ ἴδωμεν πῶς ἐξετελέσατε τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέθεσεν ἡ Βουλή. Κατὰ τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Κατριβάνος, ἡ Βουλὴ ἔδωκε μίαν ἐντολὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶπε νὰ ἐξετάσῃ τὴν δωροδοκίαν καὶ νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της διὰ μιᾶς λεπτομεροῦς ἐκθέσεως. Βεβαίως ὁ σχηματισμὸς αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως ἀνήκει εἰς τοὺς συλλογισμοὺς τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἴσα ἴσα, τὸ ζήτημα διαιρεῖται εἰς δύω μέρη. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ὅτι ἔκαμεν ἐξετάσεις τινὰς ἐγγράφους, ἀλλ’ εἶδεν ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου δὲν δύναται νὰ φθάσῃ εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα, ὅτι οἱ ἐξεταζόμενοι ἀνήκουσιν εἰς τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην μερίδα, καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ ἐξακριβώσωσι τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἐπρότεινε νὰ ζητήσουν ἐξωδίκους πληροφορίας· ἀλλ’ αὐτὰς ἐζητήσατε ἀπὸ κανένα ἄλλον λαὸν παρὰ τὸν λαὸν τῆς Τροιζηνίας; αἱ ἐξώδικοι πληροφορίαι δὲν ἦσαν παρὰ ἀνθρώπων τῶν κομμάτων;

§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι καὶ ἄνθρωποι οὐδέτεροι.

§46Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ· ἐγὼ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὰ πρόσωπα, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ἀκολουθήσω τοὺς συλλογισμούς σας· ἐὰν ἐνομίζατε ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐκ τῶν ἐγγράφων καταθέσεων νὰ πορισθῆτε τὴν ἀλήθειαν, πῶς ἐκ τῶν προφορικῶν, ἀφοῦ ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἀνήκουν εἰς συλλόγους; Κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς τυπώσεως τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἓν ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον θαυμάζω, καθόσον ἡ ἔκθεσις δὲν εἶναι ἰδιοκτησία ἰδική σας, παρὰ τῆς Βουλῆς· ἑπομένως ἔχομεν καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ τὴν ἐξετάσωμεν καὶ νὰ τὴν μελετήσωμεν, ἀλλὰ πῶς θὰ τὸ κάμωμεν τοῦτο ἐὰν δὲν ἔχῃ ἕκαστος ἀνὰ ἓν ἀντίτυπον τῆς ἐκθέσεως; Μὲ ὅλην τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ μὴ νομίζουν ὅτι ἔχομεν ὀλιγωτέραν ὑπόληψιν εἰς τὰ μέλη τῶν ἄλλων ἐπιτροπῶν· καὶ ποίαν ἄλλην ἔκθεσιν ἄλλης ἐπιτροπῆς δὲν τυπόνομεν; Ζητεῖτε λοιπὸν κατά τι ἐξαιρετικόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δίκαιον. Περιπλέον ἤκουσα, ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν γίνεται μνεία καὶ περὶ ἄλλων πραγμάτων, περὶ ἐγγράφων πληροφοριῶν· θέλετε λοιπὸν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα νὰ μὴ κατατεθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς; Νομίζω ὅτι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν πρέπει νὰ διστάζουν νὰ καταθέσουν τὰ ἔγγραφα. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἐπικρίνω διόλου τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἐξ αὐτῶν προσμένω νὰ φωτίσω τὴν συνείδησίν μου καὶ νὰ ψηφοφορήσω. Καὶ πῶς δύνασθε νὰ εἴπητε εἰς μίαν Βουλὴν δι’ ὅσα ἐπράξατε, δὲν πιστεύετε ἡμᾶς; Σᾶς πιστεύωμεν, ἀλλ’ ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἴδωμεν καὶ τὰς πράξεις σας, διότι αἱ πράξεις τῶν ἐπιτροπῶν δὲν εἶναι ἐδικαί των, ἀλλὰ τῆς Βουλῆς. Διὰ ταῦτα ἐπιμένω καὶ τὰ ἔγγραφα νὰ κατατεθῶσι, καὶ ἡ ἔκθεσις νὰ τυπωθῇ.

§47ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κ. πρόεδρε, ἐπειδὴ πᾶσα πρότασις τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ φαίνεται εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, εἶναι καλὸν νὰ τυποῦται, διότι ἕκαστος θὰ φέρῃ τὴν γνώμην του καὶ τὴν ψῆφόν του, καὶ πρέπει ἡ κοινὴ γνώμη νὰ ἴδῃ ἂν εὐσυνειδότως τὴν φέρῃ ἢ ὄχι· ὅσον δὲ διὰ τὰς πληροφορίας, δὲν ἔχομεν κανὲν δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν αὐτάς· διότι ἡ ἐπιτροπὴ ὑπῆγε καὶ ἔκαμεν ὅ,τι ἠδυνήθη· ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ ξένους, ἀπὸ ἔφορον, ἔπαρχον καὶ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι τοὺς εἶπον μὲ τὸ στόμα· καὶ ἡμεῖς ἐζητήσαμεν πληροφορίας ἀπὸ ξένους, ἀπὸ τὸν Κοτζᾶν τὸν Δημήτριον, ἀπὸ τοὺς ὑπομοιράρχους καὶ ἄλλους, καὶ ὅλοι εἶπον ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐκέρδισαν τὴν ψηφοφορίαν, δικαίως ἐκέρδισαν. Μολοντοῦτο νὰ δημοσιευθῇ ἡ ἔκθεσις, διότι ἡ κοινὴ γνώμη πρέπει νὰ δικάσῃ.

§48ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, θαυμάζω μὲ τὸν ἐγωϊσμὸν τινῶν τῶν μελῶν τῆς πάλαι ποτὲ ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ὁ κ. Παραμυθιώτης, ἢ ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ κ. Παραμυθιώτου εἶπεν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐκλήθη νὰ σταλῇ παρὰ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Τροιζηνίαν διὰ νὰ συλλέξῃ πληροφορίας, τὰς ὁποίας νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐγγράφως, καὶ ἡ ἔκθεσις αὕτη νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διέλθῃ διὰ τῆς πρώην ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Βεβαίως, κύριε πρόεδρε, ἡ ἀπαίτησις αὕτη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν κάμνει ἄλλο, παρὰ νὰ μείνῃ ἀναντιπροσώπευτος ἡ ἐπαρχία Τροιζηνίας καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς μίαν ὅλως ἐξαιρετικὴν θέσιν. Ὁ κανονισμὸς ῥητῶς λέγει ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως ἐπιτροπῆς διανέμεται καὶ συζητεῖται· τοιοῦτόν τι ἔλαβε χώραν· ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ μᾶλλον ἡ Βουλὴ εἶπεν, ἀναθέτω τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν ἵνα μεταβῇ ἐπιτοπίως καὶ ἐξετάσῃ. Ἦλθεν ἡ ἐπιτροπὴ, σᾶς ἐξέθεσε τὰς ἰδέας της καὶ ἐγγράφως καὶ προφορικῶς, καὶ σᾶς εἶπεν ἐν λόγῳ τιμῆς καὶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ὅτι ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας τῆς πλειονοψηφίας τοῦ λαοῦ εἶναι οἱ βουλευταὶ οἱ παρακαθήμενοι ἐνταῦθα. Τώρα θαυμάζω διὰ τὴν ἐπιμονὴν μελῶν τινων τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπιμένει εἰς τὴν τύπωσιν καὶ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Θεωρῶ ὅλως περιττὴν τὴν τύπωσιν τῆς ἐν λόγῳ ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, διότι αὕτη δὲν εἶναι ἔκθεσις ἀποβλέπουσα τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ μία εἰσήγησις, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ κάμνει εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ ὡρισμένων γεγονότων καὶ αἰτιάσεων. Καὶ ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπείσθη ὅτι ἡ ἔνστασις εἶναι ἀνυπόστατος, ἔρχεται καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ὀφείλετε νὰ τὴν πιστεύσητε· ἀλλ’ ὀφείλετε κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἡ Βουλὴ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ᾖναι εἰς δύσκολον θέσιν νὰ εὑρεθῇ εἰς ἀπαρτίαν, διότι οἱ βουλευταί, ἐπειγόμενοι ἀπὸ ἀνάγκας οἰκογενειακάς, θὰ ἀναχωρήσουν. Λοιπὸν θέλετε νὰ ἀφήσωμεν μίαν ἐπαρχίαν ἄνευ ἀντιπροσώπων;

§49ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἤκουσα ἕναν λέγοντα (θόρυβος).

§50ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἐνόησα ἐσᾶς.

§51ΖΕΡΒΑΣ. Τινὲς εἴπατε. Μᾶς ἀπέδωκαν ἐγωϊσμὸν εἰς τὰς πράξεις μας. Εἶπον διὰ τὸν ἑαυτόν μου καθὼς καὶ δι’ ὅλα τὰ ἔντιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, χρεωστῶ νὰ βεβαιώσω καὶ τὴν Βουλὴν καὶ πάντα ἄλλον, ὅτι κᾀνεὶς ἐγωϊσμὸς δὲν ὑπεχρέωσε νὰ ἐργασθῶμεν ἢ οὕτως ἢ ἄλλως. Ἡμεῖς ἐξηκολουθήσαμεν τὴν ἐργασίαν σύμφωνα μὲ τὴν συνείδησίν μας καὶ τὴν ἱστορίαν. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν νὰ μάθετε λοιπὸν ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἐγωϊσμὸς καὶ ὅτι ἔτρεξε τοῦτο· διῃρέθη ἡ ἐπιτροπή, καὶ ἡ μὲν πλειονοψηφία ἤθελε τὴν ἀκύρωσιν, ἡ δὲ μειονοψηφία, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκον καὶ ἐγώ, ἐθεωρήσαμεν ὡς περιττὸν τὸν ἰσχυρισμὸν τῆς δωροδοκίας καὶ εἴπομεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν οὔτε ὡς ἔνστασις· ἐπειδὴ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ὅλοι εἰς τὰς ἐκλογὰς κἄτι τι κατηνάλωσαν θεωρεῖται ὡς δωροδοκία. Μόλα ταῦτα ἡ πλειονοψηφία ἀπεφάνθη, ἡ ἀπόφασις ἐθεωρήθη σεβαστὴ ἀπὸ τὸ σῶμα καὶ ἡ ψῆφος τῆς πλειοψηφίας ἐξῆλθε. Πρὸς τί λοιπὸν αἰτιᾶσθε τὴν ἐπιτροπήν; Σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς μετέβη ἐπιτροπὴ ἐπιτοπίως νὰ ἐξετάσῃ. Τώρα ἐξήτασαν· ἂν ἐξήτασεν ἐγγράφως, τί δυσκολεύονται νὰ καταθέσουν τὰ ἔγγραφα; ἂν ὄχι, τί δυσκολεύονται νὰ μᾶς εἴπωσι ῥητῶς, ὅτι δὲν ἔχουν ἔγγραφον ἔκθεσιν, ἀλλ’ ἄλλοθεν ἐπείσθησαν; Ἂς μᾶς εἴπουν λοιπὸν παῤῥησίᾳ, ὅτι δὲν ἔχουν κᾀμμίαν ἔγγραφον ἔκθεσιν, καὶ τότε μένει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἐργασίαν. Ἀντὶ νὰ ἀσφαλίσητε, κύριοι, αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι βασανίζονται δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τοὺς βλάπτετε· ἐπειδὴ ἕκαστος θὰ εἴπῃ τί τρέχει, διατί δὲν καταθέτουν τὴν ἔγγραφον ἐξέτασιν;

§52ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ γνωρίζει ἡ κοινωνία.

§53ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, ἀφοῦ τὰ ἔχει.

§54ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει· δὲν ὑπάρχουν ἔγγραφα.

§55ΖΕΡΒΑΣ. Ἂν ὑπάρχουν· ἂν δὲν ὑπάρχουν νὰ τὸ εἰπῇ ῥητῶς, καὶ τότε ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφανθῇ. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦδε λέγω ὅτι ἐγὼ δὲν δίδω σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς δωροδοκίας καὶ τὴν ἀποκρούω καὶ ὡς ἔνστασιν· τοὐλάχιστον δὲν πρέπει νὰ θέτετε τὸ πρᾶγμα εἰς ἀμφίβολον θέσιν. Ἕκαστος λέγει κἄτι τι τρέχει, κἄτι ἡ ἔκθεσις δὲν θὰ συμφωνῇ μὲ τὰς καταθέσεις τῶν ἐξετασθέντων. Ἄλλως πρέπει νὰ μᾶς βεβαιώσουν ἐπισήμως ὅτι δὲν ἔχουν ἔγγραφα, καὶ τότε ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ, καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξελεγκτικῆς δὲν θὰ ἔχουν σχέσιν μὲ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§56ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἔκθεσιν.... (θόρυβος).

§57ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλὰ ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων περὶ τῆς ὑπολήψεως καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ δι’ αὐτὸ τοὺς εὐγνωμονοῦμεν. Ἄλλος ἐπρόσθεσεν ὅτι δὲν ἀρκεῖ τοῦτο καὶ ὅτι τὸ ἔργον εἶναι.... καὶ ἔχει ἀνάγκην ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔπεισαν τὴν ἐπιτροπήν. Ἀποκρινόμενος τοὺς λέγω διὰ τελευταίαν φορὰν, ὅτι τὰ στοιχεῖα οὔτε τὰ ἐφέραμεν οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ φέρωμεν. Εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπεβάλαμεν, σᾶς περιγράφομεν καθαρῶς τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς εἴπομεν ὅτι ἡ πολλή μας ἐνέργεια εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα μᾶς ἔφερε. Κατεφύγαμεν λοιπὸν εἰς μέτρα ἄλλα, ἐξ ὧν ἐμορφώσαμεν τὴν πεποίθησίν μας. Μένει εἰς ἡμᾶς ἢ νὰ παραδεχθῆτε τὴν πρότασίν μας ἢ, ἂν δὲν πιστεύητε ὅ,τι σᾶς λέγομεν, νὰ στείλητε μίαν ἄλλην ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία εἴτε ἐργαζομένη μὲ πλειοτέραν νοημοσύνην, εἴτε μὲ περισσοτέραν καλὴν πίστιν, νὰ σᾶς εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἐπιμένουν τινὲς νὰ κατατεθοῦν αἱ καταθέσεις αἱ ἔγγραφοι. Δὲν ἀρνούμεθα, κύριοι, ὅτι ἐνηργήσαμεν ἐγγράφους καταθέσεις· ἀλλ’ ἐπειδὴ εἴδομεν ὅτι δὲν ἐξάγεται τίποτε θετικὸν, τὰς καταθέσεις αὐτὰς τὰς ἀφήσαμεν κατὰ μέρος· αἱ καταθέσεις αὗται ἔμειναν εἰς χεῖρας τοῦ κ. Κατριβάνου· ἂν ὁ κ. Κατριβάνος τὰς ἔχῃ εἰς χεῖράς του καὶ ἂν ἐπιμένητε δὲν πιστεύω νὰ δυσκολεύητε νὰ σᾶς τὰς φέρῃ· ἂν ὁ κ. Κατριβάνος δὲν τὰς ἐφύλαξε, διότι ἐθεωρήθησαν περιταὶ, τότε βέβαια καὶ ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τί θ’ ἀποφασίσητε· ὅ,τι θέλετε ἀποφασίσατε. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι.

§58ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§59ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύω ζητήματα εἶναι, κύριε πρόεδρε· τὸ πρῶτον δὲν ἠμπορεῖ κἀνεὶς νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις.

§60ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἴσια ἴσια, αὐτὸ ζητοῦμεν.

§61ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε εἶναι ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ· πᾶσα πρότασις τυποῦται καὶ διανέμεται· μετὰ 24 ὥρας συζητεῖται (θόρυβος).

§62ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὴ ὑπάγεται εἰς τὸ ἄρθρον 34 τοῦ κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον τὴν θεωρεῖ κατεπείγουσαν.

§63Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πᾶσα ἔκθεσις τυποῦται καὶ διανέμεται, κ. πρόεδρε· δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀλλάξῃ ὁ κανονισμός. Ἐνταῦθα εἷς τῶν γραμματέων ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 34 τοῦ κανονισμοῦ.

§64Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καλά· τὴν διάταξιν τοῦ κανονισμοῦ τὴν γνωρίζομεν.

§65Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔκθεσις ἀποβλέπουσα ἐκλογὴν πρὶν τυπωθῇ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα.

§66ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ, κ. πρόεδρε, δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἐκθέσεων, ἀλλὰ περὶ προτάσεων· «πᾶσα πρότασις λέγει κλπ.»

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴ, κύριοι, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βαλασοπούλου.

§68ΖΑΪΜΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. (ἐγειρόμενοι ὑπὲρ τοὺς 15). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§69Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλα εἰς τὸ ἑξῆς τὰ ζητήματα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως θὰ τὰ λύωμεν (θόρυβος).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς· οἱ παραδεχόμενοι τοῦ νὰ καταθέσῃ ἡ σταλεῖσα εἰς Τροιζηνίαν ἐπιτροπὴ τὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐνήργησε τὰς ἐξετάσεις.

§71ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ὑπάρχουν εἴπαμεν.

§72ΤΙΝΕΣ. Ὅ,τι ὑπάρχει.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ᾖναι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ, οἱ παραδεχόμενοι νὰ κατατεθῶσιν λέγουν τὸ ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν τὸ ὄχι.

§74ΤΙΝΕΣ. Μὰ τί ἔγγραφα νὰ κατατεθῶσιν ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν.

§75Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τροπολογήσατε, κ. Βαλασόπουλε, τὴν πρότασίν σας, ἂν ὑπάρχουν (θόρυβος).

§76ΣΙΜΟΣ (ὑπουρ. οἰκονομικῶν). Κύριοι, ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα· ἔστω ὅτι δὲν εἶναι ἔγγραφα· καὶ πραγματικῶς ἐῤῥέθησαν πολλὰ πράγματα ἀντιφατικὰ, καὶ δὲν ἠξεύρω ἂν ᾖναι ἢ ὄχι. Δὲν ὑπάρχουν ὅμως ἔγγραφα· καὶ ὑπάρχει ἡ αἰτιολογία, διατί δὲν ὑπάρχουν ἔγγραφα· ἡ ἐπιτροπὴ προὐχώρησε μέχρι τινὸς μὲ ἔγγραφα καὶ ἔπειτα ἐπεχείρησε καὶ ἕνα ἄλλον τρόπον· διότι τοῦτο φαίνεται εἰς τὴν ἔκθεσιν. Ἡ ἔκθεσις ὑπάρχει· λοιπὸν διατί νὰ μὴ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις ἢ τὰ ἔγγραφα ἂν ὑπάρχουν;

§77ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχουν.

§78ΣΙΜΟΣ. Ἂν ὑπάρχουν (θόρυβος).

§79ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι ὑπῆρξαν δύω ἰδέαι πρὶν νὰ ἐπιχειρήσῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἔργον· καὶ οἱ μὲν εἶπον ὅτι ἁπλῶς νὰ λάβωμεν πληροφορίας, καὶ ἄλλοι εἶπον ἂς λάβωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγουν οἱ μάρτυρες ἐγγράφως· ἀφοῦ οὕτω προὐχωρήσαμεν καὶ οἱ μὲν εἴδομεν ὅτι λέγουν ταῦτα, οἱ δὲ ἄλλα, ἐπεχειρήσαμεν μὲ τὸν ἄλλον τρόπον. Οὐδεμίαν δὲ ἀξίαν δὲν ἔχουν τὰ ἔγγραφα αὐτά. Ἡ ἐπιτροπὴ τώρα ἔρχεται καὶ λέγει καθαρῶς ὅτι ἐκ τῶν ἐξετάσεων, ἃς ἔκαμεν, ἀποδεικνύεται τοῦτο· ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ ἂς τὸ πιστεύσῃ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγγραφα ζητεῖ ἡ Βουλή.

§81ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἔγγραφα, εἶπον, δὲν ἔχομεν.

§82Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Περὶ τυπώσεως τῆς ἐκθέσεως ἐρωτήσατε, κ. πρόεδρε, τὴν Βουλήν· τὸ ἄλλο εἶναι ἀσχημία νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνωμεν ὁλονὲν, νὰ φέρῃ χαρτιὰ ἀφοῦ δὲν ἔχει.

§83ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἔκθεσίν της μέσα ἡ ἐπιτροπή... (θόρυβος).

§84Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θέλετε λοιπὸν νὰ συζητήσωμεν.

§85ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσιν εἶπον ὅτι ἔχουν ἐξετάσεις μαρτύρων· λοιπὸν ποῦ εἶναι αὐταὶ αἱ ἐξετάσεις μαρτύρων;

§86ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σημειώσεις ἔχομεν.

§87ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε τί λέγουν εἰς τὴν ἔκθεσιν. «Καθόσον ἀφορᾷ τὴν δωροδοκίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ὀφείλομεν πρὸ πάντων νὰ στρέψωμεν τὰς ἐρεύνας μας, οὐδὲν θετικὸν ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐξετάσεων, τὰς ὁποίας ἐνηργήσαμεν, διότι πάντες οἱ ἐξετασθέντες, συμποσούμενοι εἰς ἑξήκοντα καὶ ἕνα, κατέθεσαν ὅ,τι ἕκαστος ἐνόμιζε συμφέρον εἰς τὴν μερίδα, εἰς ἣν ἀνήκει, ἢ ὑπὲρ τῆς ὁποίας συμπαθεῖ. Καὶ οἱ μὲν φίλοι τῶν ἐπιτυχόντων ἀρνοῦνται ἀπολύτως ὅτι οἱ φίλοι των ἢ ἄλλως τις τῶν ὑποψηφίων ἔδωκε χρήματα, ἐκ δὲ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν μερίδα τῶν πρώτων ἐπιλαχόντων Δουζίνα καὶ Δροσινοῦ ὀλίγοι μόνον ὡμολόγησαν ὅτι ἐδόθησαν χρήματα καὶ παρὰ τῶν φίλων των, πάντες δὲ ἀνεξαιρέτως κατέθεσαν ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες ἠγόρασαν τὰς πλείστας τῶν ψήφων, ἰδίως ἐν τῷ δήμῳ τῆς πρωτευούσης, οἱ φίλοι δὲ τῶν λοιπῶν ὑποψηφίων ὡμολόγησαν ὅτι οἵ τε ἐπιτυχόντες καὶ οἱ ἀνωτέρω ἐπιλαχόντες, ἔκαμαν μεγάλας χρηματικὰς θυσίας πρὸς διαφθορὰν τῆς συνειδήσεως τῶν ἐκλογέων, καὶ ὅτι ἄνευ τῶν θυσιῶν τούτων ἤθελον πλειοψηφίσει οἱ ἰδικοί των φίλοι. Ἐν τούτοις ἔκ τινων φράσεων, αἱ ὁποῖαι διέφυγον ἐκ τοῦ στόματος τινῶν μαρτύρων, ἐκ τῶν συνδιαλέξεων, κτλ.»

§88ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Δὲν εἴπομεν καταθέσεις μαρτύρων ἔγγραφοι, ἀλλὰ πληροφορίαι· ἄλλο πληροφορία καὶ ἄλλο κατάθεσις (θόρυβος).

§89ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κ. πρόεδρε· τὸ ζήτημα θὰ τεθῇ οὕτω· οἱ παραδεχόμενοι νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§90ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παραλείψωμεν τὴν τύπωσιν τῶν ἐγγράφων;

§92ΤΙΝΕΣ. Κατόπιν ἐρχόμεθα καὶ εἰς αὐτό.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως νὰ ἐγερθῶσι.

§94ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη διὰ ψήφων 62 κατὰ 40, ἑνὸς ἀρνηθέντος τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως.

§97Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐμπρὸς ἔχομεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§98ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἕνα λόγον ἔχω νὰ εἴπω, κύριε πρόεδρε, μίαν παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὴν Βουλὴν (θόρυβος).

§99ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Κ. πρόεδρε, ἐδόθη εἰς τὸ προεδρεῖον μία πρότασις τοῦ Κατριβάνου καὶ ἄλλων· διατί δὲν τὴν ἀνεγνώσατε;

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἔχω ἐδῶ νὰ τὴν ἀναγνώσω κατόπιν.

§101ΤΙΝΕΣ. Τώρα ἂς ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται ἔχουσα ὡς ἑξῆς). Ἄρθρον 1. Ὁ ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἔγγειος φόρος προσδιορίζεται ἓξ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν φόρος πληρόνεται ἐντὸς δύω μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῶν διπλοτύπων. Ἡ δὲ πληρωμὴ τοῦ φόρου γίνεται ὑπὸ τοῦ φορολογουμένου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ μηνὸς, καθ’ ὃν ἐβεβαιώθη ὁ φόρος. Οἱ προτείναντες. Α. Α. Κατριβάνος, Κ. Εὐθυμιόπουλος, Α. Κατσανδρῆς, Ἠλ. Φλέσας, Ν. Καλαντζόπουλος.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§103ΔΑΓΡΕΣ. Ποῖοι εἶναι ὑπογεγραμμένοι;

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). Κατριβάνος, Κατσανδρῆς, Εὐθυμιόπουλος.

§105Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, κ. πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν μαθητῶν τῆς στρατ. σχολῆς, κ. πρόεδρε, ἀναγνώσατε. Πρὸς τὴν Βουλήν. Συνελθοῦσα ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴ καὶ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰς δύω εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθείσας ἀναφορὰς τῶν πρώην μαθητῶν τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, δι’ ὧν αἰτοῦνται οὗτοι τὴν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ κατάταξίν των ἐν τῷ στρατῷ, συλλέξασα δὲ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, ἐκθέτει τὰς ἑξῆς. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν μαθητῶν τούτων οἱ μὲν ἀνήκοντες εἰς τὴν τετάρτην τάξιν, ἤτοι οἱ κύριοι Ν. Μίκαρος, Κ. Ἀντωνόπουλος, Α. Ἀργυρόπουλος, Γ. Δ. Παπαδιαμαντόπουλος, Ἐμμ. Βουδούρης, Ι. Χατζόπουλος, Μιλ. Δημητρακόπουλος, Α. Γιάνναρος, Γ. Κρεστενίτης καὶ Κ. Μπακόπουλος, καὶ προσδιορισθέντες διὰ τὰ μὴ τεχνικὰ ὅπλα, ἤθελον ὑποβληθῆ μετὰ τὸ πέρας τοῦ σχολειακοῦ ἔτους, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 39 τοῦ κανονισμοῦ τῆς σχολῆς, εἰς τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, καθ’ ἃς εὐδοκιμήσαντες ἤθελον καταταχθῆ εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἀνθυπασπισταὶ, δυνάμει τοῦ ἄρθρον 76 τοῦ ἰδίου κανονισμοῦ τῆς σχολῆς· ἐπὶ τούτῳ δὲ ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1213 ε. ε. διαταγὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ σχετικοῦ διατάγματος, ὡς ἑξῆς. «Προτάσει τοῦ Ἡμετέρου ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ μετονομάζομεν τετάρτην τάξιν τὴν νῦν τρίτην τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου ἵνα μαθηταὶ ταύτης, ἀκροασάμενοι τῶν μαθημάτων τῆς κατὰ τὸν προγενέστερον ὀργανισμὸν τῆς σχολῆς τετάρτης τάξεως, καταταχθῶσιν εἰς τὰ μὴ τεχνικὰ ὅπλα ὡς ἀνθυπασπισταὶ μετ’ ἐπιτυχεῖς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις περὶ τὰ τέλη τοῦ νῦν σχολειακοῦ ἔτους». Ὅσοι δὲ ἐξ αὐτῶν ἀνήκοντες εἰς τὴν τρίτην τάξιν, ὡς οἱ κύριοι Π. Τριγγέτας, Λ. Νάκος καὶ Σωτ. Νοταρᾶς, συμμορφωθέντες πρὸς τὸ ἀπὸ 18 Ἰουλίου ε. ε. Βασιλικὸν διάταγμα, δι’ οὗ διεκόπησαν τὰ μαθήματα τῆς σχολῆς ταύτης καὶ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη ἡ ἀπὸ 20 Ἰουλίου π. ε. ὑπ’ ἀριθ. 15 444 διαταγὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν εἰποῦσα τάδε. «Ὁμοῦ μὲ τοὺς μαθητὰς τοῦ τμήματος τῶν μὴ τεχνικῶν ὅπλων, θέλουσιν ἐξετασθῆ οἱ ἐπιθυμοῦντες ἐκ τῶν μαθητῶν τοῦ τμήματος τῶν τεχνικῶν ὅπλων, καὶ ὅσοι ἐκ τῶν μαθητῶν τῆς τρίτης τάξεως θεωροῦσιν ἑαυτοὺς ἱκανοὺς νὰ ὑποστῶσι τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις διὰ τὰ μὴ τεχνικὰ ὅπλα». Ὑπήχθησαν καὶ οὗτοι συνεπῶς πρὸς ταῦτα εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν πρώτων, συγχωνευθέντες μετ’ αὐτῶν εἰς τὸ τμῆμα τῶν μὴ τεχνικῶν ὅπλων τῆς 4ης τάξεως ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις. Ἐπειδὴ ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐν λόγῳ ἀναφορῶν, ἅπαντες οἱ ἀναφερόμενοι οὗτοι πρώην μαθηταὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς ὑπέστησαν εὐδοκίμως συνωδὰ πρὸς τὰ νενομοθετημένα τῇ σχολῇ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, τ’ ἀποτελέσματα τῶν ὁποίων ὑπεβλήθησαν παρὰ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν κατὰ Νοέμβριον π. ε. Ἐπειδὴ τὸ ἀπὸ 17 Ἰανουαρίου ε. ε. ἐκδοθὲν διάταγμα, τὸ προκαλοῦν ἁπάσας τῆς σχολῆς τὰς τάξεις ὅπως συνέλθωσι πρὸς ἐξακολούθησιν τῶν μαθημάτων, δὲν δύναται νὰ ἐννοῇ καὶ τοὺς μαθητὰς ἐκείνους, οἵτινες ὑποβληθέντες εἰς τὰς κατὰ νόμον ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, ηὐδοκίμησαν, ἐκτὸς ἂν οὗτοι θέλωσι νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς περαιτέρω σπουδάς των διὰ τὰ τεχνικὰ ὅπλα, καθόσον εἶχον ἤδη κεκτημένον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δυνάμει τῶν συνδυαζομένων ἄρθρων 1. 39. 65. 72. 75 καὶ 76 τοῦ κανονισμοῦ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς καὶ δικαστικῶς δύνανται νὰ ἐπιδιώξωσιν. Ἐπειδὴ κατὰ συνέπειαν τούτων ἅπαντες οἱ ἀναφερόμενοι οὗτοι πρώην μαθηταὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, ὡς εἴρηται, ἐδικαιοῦντο νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἀνθυπασπισταί, ἀφ’ ἧς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν εὐδοκίμων ἐξετάσεών των ὑπεβλήθησαν τῷ οἰκείῳ ὑπουργῷ... Διὰ ταῦτα, ἰδοῦσα καὶ τὸ ἄρθρον 53 τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς γνωμοδοτεῖ παμψηφεί, ἵνα στενῶς συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν ἡ κατάταξις αὐτῶν εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἀνθυπασπιστῶν, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐξετάσεών των κατὰ τὴν σειρὰν τῆς παρὰ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς κανονισθείσης ἀρχαιότητος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 13 Ἰουλίου 1868.

Ὁ πρόεδρος

Κ. ΛΙΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Τὰ μέλη Σ. Μακρῆς. Δ. Σταθόπουλος, Ἐμ. Ναυπλιώτης, Σ. Ἰωάννου. Ὁ εἰσηγητὴς Κ. Κοσονάκος.

§106ΔΟΣΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μία ἀπὸ τὰς σπουδαίας κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἐῤῥέθησαν κατὰ τῆς ἄλλοτε Συνελεύσεως, καὶ δυστυχῶς δὲν ἦτον ἀβάσιμος ἦτο καὶ ὅτι διὰ τοῦ ΟΣΤ ψηφίσματός της ἀνεμίχθη εἰς δικαιοδοσίαν ὅλως ξένην καὶ ἀπένειμε βαθμούς. Αὐτὸ παρήγαγε καὶ πολλὰ ἄλλα κακὰ ἀποτελέσματα, διότι ἠγέρθησαν ἀπαιτήσεις (θόρυβος). Καὶ δι’ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως τώρα ἡ ἐπιτροπὴ θέλει νὰ μᾶς κάμῃ νὰ δώσωμεν βαθμούς. Ἂν τοῦτο ἦτο κακὸν, ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως γινόμενον, πόσον κακὸν εἶναι καὶ μάλιστα ἀδύνατον ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ἥτις νομίζω εἶναι ἀναρμοδία καὶ ἀκόμη χειρότερον νὰ δώσωμεν καὶ ἀρχαιότητα.... Πῶς εἶναι δυνατὸν μία Βουλὴ νὰ νομοθετήσῃ σήμερον καὶ νὰ πράξῃ ἓν τοιοῦτον· ὑποστηρίζω δὲ μάλιστα ὅτι ἡ τοιαύτη ἀπόφασις ὄχι μόνον ἐκ τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ, ἀλλὰ καὶ ἡ κυβέρνησις ἐὰν τὸ κάμῃ, θὰ ἦναι παράνομον, διότι ἀντίκειται εἰς τὸ ἄρθρον 34 τοῦ συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει «ὁ Βασιλεὺς ἀπονέμει κατὰ νόμον τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ ναυτικοὺς βαθμοὺς· διορίζει καὶ παύει ὡσαύτως τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἐκτὸς τῶν παρὰ τοῦ νόμου ὡρισμένων ἐξαιρέσεων, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ διορίσῃ ὑπάλληλον εἰς μὴ νενομοθετημένην θέσιν». Τώρα, ἠμποροῦμεν νὰ ἠξεύρωμεν ἡμεῖς ἐὰν ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν θέσεις εἰς τὸν στρατόν; πῶς ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νὰ τὰς νομιμοποιήσωμεν; Πληροφοροῦμαι δὲ ὅτι κακῶς ἐφηρμόσθη τὸ ἄρθρον 31, διότι αἱ θέσεις αὗται ἐν τῷ στρατῷ δὲν νομοθετοῦνται, ἀλλὰ προσδιορίζονται διὰ Βασιλικῶν διαταγμάτων, καὶ θὰ πράξῃ κάλλιστα ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἅπαξ διὰ παντὸς ἐμποδίσῃ νὰ λαμβάνῃ χώραν αὐτὴ ἡ παρανομία· διότι φαίνεται παράξενον δι’ ἕνα κλητῆρα ὁ ὑπουργὸς νὰ ἔρχεται νὰ σᾶς λέγῃ, καθὼς πρὸ ὀλίγου ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅτι λόγοι ὑπηρεσίας ἀπαιτοῦσι τὴν νομοθέτησιν καὶ νὰ κάμῃ ἔκθεσιν καὶ νὰ προσπαθῇ νὰ σᾶς πείσῃ δι’ ἕνα κλητῆρα, δι’ ἑνὸς δὲ διατάγματος ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν νὰ λέγῃ· οἱ ὑποστράτηγοι ἀντὶ ἓξ νὰ ἦναι ὀκτώ.

§107Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν γνωρίζετε τὸν νόμον.

§108ΔΟΣΙΟΣ. Ὁπωσδήποτε λέγω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἐγκρίνῃ νὰ ἔλθουν τοιαῦται ἀποφάσεις, τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος.

§109ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς παραπονουμένους νὰ κινήσωσιν ἀγωγὴν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ὅτι δικαιοῦνται. Δυστυχῶς, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν στρατιωτικῶν ἀδικημάτων ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν συμβαίνει ἓν περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἔλαβον ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, οὔτε οἱ πρὸ τῆς μεταβολῆς, οὔτε οἱ μετὰ τὴν μεταβολὴν διοικήσαντες τὸν τόπον, συμβαίνει, λέγω, εἴτε ἐκ προαιρέσεως εἴτε ἐξ ἀμελείας οἱ ὑπουργοὶ τῶν στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλουν εἰς πολλῶν ἑκατομμυρίων τὸ δημόσιον ἀποζημιώσεις· καὶ ἐὰν λάβετε τὰς δίκας ἀπὸ τοῦ 1857 ἢ 1858, τὰς ὁποίας ἤγειραν οἱ ἀδικούμενοι ἕνεκα καταπατήσεως τῆς ἀρχαιότητος, ἕνεκα, ἕνεκα μύρια τοιαῦτα ἕνεκα, θέλετε ἰδεῖ ὅτι ἐπεβαρύνθη μὲ ἁδρὰ ποσὰ τὸ δημόσιον· ἐντοσούτῳ ποτὲ ἡ Βουλὴ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της νὰ φέρῃ καὶ νὰ ζητήσῃ λόγον δι’ αὐτὰς τὰς πράξεις ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς τῶν στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὑπῆρξαν οἱ αἴτιοι· δὲν ἐννοῶ τὸν παρόντα, διότι ὁ παρὼν ὀλίγον καιρὸν ἔχει· ἀλλὰ ἀπό τινος χρόνου οἱ ὑπουργοὶ ἔκαμον αὐτὸ τὸ ἔγκλημα. Ἔλαβαν ἕνα νόμον, τόσους ἀξιωματικοὺς θὰ ἔχωμεν, τόσους ἔχομεν, καὶ ὅμως κατήντησαν νὰ κάμουν περισσοτέρους ταγματάρχας ἀπὸ λοχαγούς· τώρα ὁ ἕνας ὑπουργὸς διαλύει αὐτὸ τὸ σχολεῖον, ὁ ἄλλος τὸ συσταίνει, ὁ ἕνας λέγει νὰ ἠξεύρουν οἱ μαθηταὶ ἴσα μὲ τὸ α, ὁ ἄλλος ἴσα μὲ τὸ β, καὶ οἱ δυστυχισμένοι μαθηταὶ, δὲν ἠξεύρουν ποῦ εὑρίσκονται. Πρὶν ἔλθωμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, ἡ Βουλὴ πρέπει, κατ’ ἐμὲ, νὰ προκαλέσῃ, τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν νὰ μᾶς ὑποβάλῃ καταστατικὸν νόμον τοῦ σχολείου αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ νόμῳ αὐτῷ νὰ περιλάβῃ ἀκριβῶς τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐκπληρώσῃ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ εἰσέλθῃ καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἐξέλθῃ ἀνθυπασπιστὴς, καὶ τέλος πάντων τοὺς καθηγητὰς καὶ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτὸ τὸ σχολεῖον. Κύριοι, ἐξοδεύονται διὰ τὸ σχολεῖον αὐτὸ 100 ἕως 140 χιλιάδες δραχμῶν κατ’ ἔτος ἐξωδεύθησαν ἑπομένως εἰς τὸ διάστημα τῶν 34 ἐτῶν 3 ἥμισυ ἑκατομμύρια· ἐὰν ἀπὸ τὰ 39 ὅτε ἤρχισαν τὰ γυμνάσια νὰ φέρουν μαθητὰς, ἐὰν ἡ κυβέρνησις διὰ συναγωνισμοῦ ἔστελλε 10 μαθητὰς κατ’ ἔτος εἰς τὴν εὐρώπην διὰ νὰ σπουδάσωσι, τί ἤθελεν ἐξοδεύσει; τὰ ἥμισυ χρήματα, καὶ ἠθέλαμεν ἔχει τώρα τοὐλάχιστον 200 ἀξιωματικοὺς μορφωμένους στρατιωτικῶς· μολονότι χάριν ἐθνικῆς φιλοτιμίας λέγω ὅτι τὸ σχολεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ διατηρήσωμεν, ἀλλὰ ὄχι ὅπως θέλει ὁ ὑπουργός· ἔρχεται ὁ Ζυμβρακάκης τὸ διαλύει, ὕστερα ὁ ἴδιος ὑποβάλλει ἄλλον νόμον· ἔρχεται ὁ Βότσαρης τὸ διαλύει, ὕστερα τὸ συσταίνει πάλιν καὶ λέγει οἱ τῆς τετάρτης τάξεως νὰ ἐξέλθουν εἰς τὸ πεζικὸν κτλ. αὐτὰ εἶναι, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε λαμβάνουν χώραν· λοιπὸν εἶπον νὰ φέρῃ τὸν στρατιωτικὸν νόμον ὁριστικόν.

§110ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, νομίζω περιττὸν νὰ κάμω λόγον περὶ τοῦ σχολείου αὐτοῦ· ὅπως εἶπεν ὁ ἤδη καταβὰς τοῦ βήματος, τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον· ἐδόθη μία ἀναφορὰ ἀπό τινας ἀδικουμένους τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς· ἡ ἀναφορὰ ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπερέβη κατά τι τὴν δύναμιν τῆς θέσεώς της ἡ ἐπιτροπή, διότι ἠμποροῦσε ἁπλῶς νὰ εἴπῃ ὅτι συσταίνεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν ἡ ἀναφορὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ δώσῃ δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀναφερομένους ἐὰν ἀδικῶνται. Ἡ Βουλὴ περισσοτέραν δύναμιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν· πρῶτον ἡμεῖς ἡ Βουλὴ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ νομοθετήσωμεν ἔξοδα τοῦ κράτους· ὁ διορισμὸς αὐτῶν εἰς θέσιν θὰ προξενήσῃ ἔξοδα· τὸ ἔξοδον αὐτὸ πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν καὶ ὄχι ἀπὸ ἡμᾶς· νὰ περιορισθῶμεν λοιπὸν, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ μόνον τοῦτο· νὰ διευθυνθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του αὐτὴν καὶ νὰ δώσῃ δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀναφερομένους, ἐὰν ἀδικῶνται. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν, διότι τῳόντι ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ νομοθετήσωμεν, ἢ προσδιορίσωμεν, ἢ διατάξωμεν τὸν ὑπουργὸν νὰ κανονίσῃ ἢ νὰ προβιβάσῃ ἀξιωματικούς. Δὲν εἶμαι ἐναντίος, κύριοι, ἐὰν οἱ νέοι αὐτοὶ δικαιοῦνται νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸν στρατὸν μὲ βαθμόν· κάμνω ὅμως αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μέχρι σήμερον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβον πληροφορίαν ἀπὸ διάφορα περιστατικὰ, εἶναι ἀτυχὴς ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν· ἑπτὰ χιλιάδες καὶ ἐπέκεινα ἀξιωματικοὶ σήμερον ὑπάρχουν παρ’ ἡμῖν πληρονόμενοι ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐργαζόμενοι, ἀργοὶ καὶ διαθέσιμοι· ἠξεύρω ἐγὼ πῶς τοὺς λέγουν; Λοιπὸν δὲν ὑστερούμεθα ἀξιωματικῶν, καὶ λέγω ὅτι ἀξιωματικοὺς ἔχομεν πολλούς· ἀλλὰ καὶ ἐὰν αὐτοὶ ἀδικῶνται, δὲν ἀντιλέγω καὶ δι’ αὐτοὺς, ἀλλὰ νὰ συστηθῇ μόνη ἡ ἀναφορὰ χωρὶς ἄλλην παρατήρησιν, διότι δὲν εἶναι δικαίωμά μας.

§111Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ποτὲ ζήτημα ἁπλούστερον ἀπὸ αὐτὸ δὲν παρουσιάσθη ἐνώπιόν σας· ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ κυβέρνησις ἀπέναντι αὐτῆς, τῶν νέων, εἶναι ὑποχρέωσις ἐκ τοῦ νόμου πηγάζουσα. Πλανῶνται ὅσοι νομίζουσιν ὅτι δὲν ὑπάρχει νόμος διὰ τὴν ὕπαρξιν τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς· εἶναι ἀληθὲς ὅτι διάφοροι ὑπουργοὶ μετέβαλον τὸν κανονισμὸν τῆς σχολῆς διὰ διαφόρων διαταγμάτων, καὶ τοῦτο τὸ περιστατικὸν ἡ διαλυθεῖσα Βουλὴ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της καὶ ἀπεφάσισε νὰ παρουσιάσῃ ἡ κυβέρνησις νόμον περὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, νόμον νέον· ἀλλ’ ὁ ἀρχαῖος δὲν ἠκυρώθη, διότι ὁ νέος δὲν ἐψηφίσθη, ἑπομένως ἡ στρατιωτικὴ σχολὴ ὑφίσταται διὰ νόμου καὶ οἱ μαθηταὶ λαβόντες ὑποχρεώσεις ἔχουν καὶ δικαιώματα, διότι οὐδεὶς ἀναλαμβάνει ὑποχρεώσεις χωρὶς νὰ ἔχῃ καὶ δικαιώματα.

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί δὲν κατηγορεῖτε τὸν ὑπουργόν;

§113Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπερίμενα νὰ μὲ συμβουλεύσῃς. Λοιπὸν, κύριοι, οἱ μαθηταὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, εἰσερχόμενοι ἐν τῇ στρατιωτικῇ σχολῇ, ἀναλαμβάνουν ὑποχρεώσεις, διότι ὑποχρεοῦνται νὰ ἐκπαιδευθῶσι διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὑποχρεοῦνται προσέτι νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ 4 ἔτη, ἔχουν δὲ καὶ δικαιώματα νὰ λάβουν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ καταταχθῶσιν εἰς τὸν στρατόν. Ἀφοῦ λοιπὸν αὐτοὶ ἐξεπλήρωσαν ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τέλος πάντων ἦλθεν ἡ στιγμὴ νὰ λάβωσι τὸ δικαίωμά των, εἶναι δίκαιον νὰ τὸ λάβωσιν. Εἶπεν ὁ κύριος Δόσιος ὅτι ὑπάρχει ἕνας νόμος, ὅτι οὐδεὶς διορίζεται εἰς μὴ νενομοθετημένην θέσιν· καὶ τίς εἶπε τὸ ἐναντίον; τίς εἶπεν ὅτι δύναται; καὶ πῶς ἀποφαίνεσθε περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα μόνη ἡ κυβέρνησις γνωρίζει; ἡ δὲ ἐπιτροπὴ λογικῶς σκεφθεῖσα τί εἶπε; ἀνὰ συστηθῇ στενῶς ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν» καὶ ἐγὼ προσθέτω «διὰ νὰ ἐκτελεσθῶσι τὰ κατὰ νόμον»· τί δύναται ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ, πλέον τακτικὴν σύστασιν ἀπὸ αὐτήν; ἐὰν εἴπωμεν εἰς τὴν κυβέρνησιν «παραπέμπομεν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ συνιστῶμεν εἰς ὑμᾶς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου»;

§114ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μία καλὴ σύστασις θὰ γίνῃ, κύριε πρόεδρε.

§115Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι· ἁπλῆ σύστασις πρὸς ἐκτέλεσιν νόμου. Κύριοι, παρετήρησα ὅτι τινὲς ἀνέμιξαν τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὸ ζήτημα τοῦ στρατοῦ· παρακαλῶ τοὺς κ. κ. αὐτοὺς νὰ φυλάξωσι τὴν διάθεσίν των διὰ νὰ ἀναπτύξωσι τὰς περὶ στρατοῦ ἰδέας των εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἐκεῖ εἶναι ὁ ἀληθὴς ἔλεγχος, νὰ ἀφήσωμεν διὰ τοὺς 10 αὐτοὺς νέους, διότι εἶναι ἄδικον νὰ ἀδικῶνται νέοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν πλέον τρυφερὰν ἡλικίαν· ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦν εἶναι ἄδικον, ἂς μὴ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ πράξῃ τοῦτο καὶ θὰ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§116ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀφοῦ ἡ κυβέρνησις τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν σιωπᾷ, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ζητήματος· τὸ θεωρῶ δὲ σπουδαῖον, διότι, ἐὰν ἡ Βουλὴ πραγματικῶς ἀναμιχθῇ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν καὶ συστήσῃ εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως, τότε τῳόντι γίνεται σύγχυσις τῶν ἐξουσιῶν. Ἡ Βουλὴ θέλει καταβιβάσει τὸν ἑαυτόν της καὶ ἐὰν ἁπλῆν σύστασιν κάμῃ· ἡ Βουλὴ δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νομοθετεῖ καὶ ἐπικρίνει τὰς πράξεις τῆς κυβερνήσεως.

§117ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον.

§118ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἄρα ἡ κυβέρνησις μὴ ἀποδίδουσα δικαιοσύνην παρανομεῖ.

§119Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἰδική σας κυβέρνησις παρανόμησε.

§120ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μὴ βιάζεσθε. Ἐὰν ἔκαμεν ἡ κυβέρνησις παρανομίαν, ἔκαμαν ἄσχημα οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκεῖνοι νὰ μὴ κάμουν ἐπερώτησιν καὶ κατηγορήσουν τὴν κυβέρνησιν ἐκείνην, ἐπίσης κάμετε κακὰ σήμερον νὰ ἐπερωτᾶτε τὴν κυβέρνησιν διατί δὲν δικαιοῖ αὐτούς. Λοιπὸν ἠμποροῦν νὰ ἀπευθύνουν ἐπερώτησιν, διατί ἡ κυβέρνησις ἀδικεῖ τοὺς νέους ἐκείνους. Οἱ νόμοι δίδουσιν αὐτὸ τὸ δικαίωμα· οὐδέποτε δὲ, κύριοι, θὰ παραδεχθῶ τὴν ἰδέαν ἐκείνην, ὅτι μία ἁπλῆ σύστασις δὲν εἶναι τίποτε· τί θέλετε, κύριοι, νὰ συστήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κυβέρνησις νὰ μὴν ἐκτελέσῃ; Δὲν εἶναι τοῦτο ἓν ῥάπισμα τῆς Βουλῆς; Οὐδέποτε ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ταπεινώσῃ τὸν ἑαυτόν της, καὶ οὔτε ἁπλᾶς οὔτε στενὰς συστάσεις νὰ κάμῃ, παρὰ μόνον νὰ περιορίζεται εἰς τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ὁ θεμελιώδης νόμος, νὰ νομοθετῇ καὶ ἐπικρίνῃ τὴν κυβέρνησιν, διὰ τοῦτο ἀποκρούω τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως.

§121Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θαυμάζω μὲ τὸν κύριον Κεχαγιᾶν, ὅστις λέγει ὅτι ταπεινοῦται ἡ Βουλὴ, ἂν κάμῃ σύστασιν. Νομίζω ὅτι εἶσθε μάρτυρες ὅτι ἐδίδοντο καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν κυβέρνησιν καὶ ἐσυσταίνοντο αἱ ἀναφοραί· ὡς πρὸς τοῦτο μάλιστα ἐκάμαμεν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, καὶ βλέπετε ὅτι ἀκόμη ἀκολουθοῦμεν τὴν αὐτὴν τάξιν. Ὁ κ. Κεχαγιᾶς θέλει νὰ μᾶς διδάξῃ πῶς πρέπει νὰ φερθῶμεν εἰς τὴν κυβέρνησιν· τὸν εὐχαριστῶ· ἀλλὰ δὲν θὰ τὸν ἀκολουθήσωμεν· τί θὰ κάμωμεν ἡμεῖς, εἶναι ἔργον ἰδικόν μας· τί θὰ κάμῃ αὐτὸς, ἂς τὸ κάμῃ. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ἄλλο λέγω ὅτι ἡ πρᾶξις ἔγινεν ἐπὶ τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως.........

§122ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία ἀνάγκη προεκάλεσεν αὐτό...... Τὰ κακὰ τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως ἠμπορεῖ νὰ διορθώσῃ ἡ σημερινή.

§123Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τοῦτο συσταίνομεν τὴν ἀναφορὰν διὰ νὰ διορθώσῃ αὐτή· αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχομεν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ διστάσῃ νὰ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν νὰ κάμῃ ἡ κυβέρνησις τὰ κατὰ νόμον.

§124ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν.

§125Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, κ. πρόεδρε.

§126Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δύω λέξεις, κ. πρόεδρε.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον.

§128Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κ. πρόεδρε, ἀδικηθέντες νέοι ἀπὸ τὸ προλαβὸν ὑπουργεῖον ζητοῦν δικαιοσύνην· ἐθέσαμεν τοὺς υἱούς μας, κ. πρόεδρε, εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν, καὶ τοὺς ἐξαιρέσαμεν ἀπὸ τὰ σχολεῖα τὰ πολιτικά. Ἐὰν ἠξεύραμεν ὅτι ἡ κυβέρνησις ἤθελε μᾶς ἀναιρέσει τὴν ὑπόσχεσίν της, καὶ τὸ ἀνεγνωρίζαμεν αὐτὸ, ἠθέλαμεν ἀφήσει τὰ παιδιά μας νὰ ὑπάγουν εἰς τὰ πολιτικὰ σχολεῖα καὶ νὰ τελειώσουν τὸ Πανεπιστήμιον. Τὰ παιδία μας ὑπηρέτησαν 5 ἔτη· ἦλθεν ὁ Βότσαρης καὶ ἔκαμεν ἓν διάταγμα, ὥστε ἐκεῖνοι, ὅσοι ἔχουν 4 ἔτη νὰ ἐξέλθουν ἀνθυπασπισταὶ εἰς τὰ μὴ τεχνικὰ ὅπλα, καὶ οἱ ἄλλοι, ὅπου ἔχουν περισσότερα, νὰ ὑπάγουν εἰς τὰ μηχανικὰ ὅπλα· τὰ παιδιά μας ὑπηρέτησαν, ἔδωκαν ἐξετάσεις καὶ ηὐδοκίμησαν, καὶ ἔπρεπε νὰ γίνουν ἀνθυπασπισταί· ἀλλ’ ὁ κ. Βότσαρης ἔβαλεν ἐπιτροπὴν καὶ τὰ ἐξέτασε, καὶ τί ἄλλο ἔκαμεν; ἀνεκάτευσε καὶ 20 νέους ἐκ τῆς τρίτης τάξεως, καὶ τὸ ἔκαμεν ἄνω κάτω. Ὁ σκοπός του ἦτο νὰ τὸ κλείσῃ. Μετὰ ταῦτα ὅμως ἠναγκάσθη ἄλλος πάλιν νὰ τὸ ἀνοίξῃ. Λοιπὸν εἰς τί θὰ συντελέσῃ τὸ βασιλικὸν διάταγμα; Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν τοὺς ἔδοσε δικαιοσύνην· τὰ παιδιὰ ζητοῦν δικαιοσύνην· νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν ὑπουργόν· καὶ ζητοῦν ἄδικον; Ἡ Βουλὴ δὲν ἐπιβλέπει εἰς ὅλας τὰς πράξεις τῆς κυβερνήσεως; δὲν χρεωστεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ τὸν ὑπουργὸν ὑποχρεωμένον νὰ ἐκτελῇ τὸν νόμον; δὲν πρέπει νὰ τὸν ὑποχρεώσῃ νὰ δικαιώσῃ αὐτοὺς τοὺς νέους; θὰ κάμωμεν ἄδικον, ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι πρέπει νὰ τὸ κάμῃ; Αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν τώρα νὰ ᾖναι οὔτε πολιτικοὶ, οὔτε στρατιωτικοί· τί νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ παιδιὰ, ὅπου ἔχασαν 5 ἔτη; Αὐτοὶ λατινικὰ δὲν γνωρίζουν, διὰ νὰ καταταχθοῦν εἰς τὸ γυμνάσιον, καὶ ὡς ἐκ τούτου οὔτε εἰς τὴν πρώτην τάξιν τοῦ γυμνασίου δὲν τοὺς παραδέχονται. Εἶναι μέγα ἀδίκημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔγινεν. Ἔπρεπε νὰ ἐντραποῦν, ἔπρεπε νὰ κατηγορηθοῦν οἱ ὑπουργοὶ, οἵτινες τὸ ἔκαμον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν νὰ τοὺς δώσῃ δικαιοσύνην.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ, Πετσάλης.

§130Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἠξεύρω ἐὰν τὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ἐπὶ τοῦ παρελθόντος, εἶναι σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τὸν ὀργανικὸν τοῦ 1834· ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχει νόμος, κανονίζων τὰς ὑποχρεώσεις τῶν μαθητῶν τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς καὶ τὰ δικαιώματα αὐτῶν, ἐννοῶ ὅτι ἡ κυβέρνησις ὀφείλει νὰ φέρηται σύμφωνα μὲ ὅλους τοὺς ὅρους καὶ τὰς ὑποχρεώσεις της. Ἐπειδὴ δὲ ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν γνώσει ἐὰν τὰ ἀναφερόμενα ὑπὸ τῶν ἀδικηθέντων, ὅπως λέγουσιν, ᾖναι ἀκριβῆ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ γεγονότων, ὑπαγομένων φυσικῷ τῷ λόγῳ εἰς τὴν κυβέρνησιν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι ἡμεῖς σήμερον πρέπει νὰ εἴπωμεν ῥητῶς εἰς τὴν κυβέρνησιν, ὅτι ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν, ὅτι ὀφείλει ἡ κυβέρνησις τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα καὶ ἱκανοποιήσῃ τὰς δικαίας ἀπαιτήσεις αὐτῶν, ἁπλῶς νὰ συστήσωμεν τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν κυβέρνησιν διὰ νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτῶν.

§131Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω πρῶτον νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι ἐγὼ κατ’ αὐτῶν τῶν νέων δὲν εἶμαι· δύναμαι μάλιστα νὰ ἦμαι ὑπὲρ αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διατὶ γίνεται αὐτὴ ἡ συζήτησις σήμερον, καὶ διατὶ γενομένη ἐνώπιον τῶν ὑπουργῶν, οἱ κκ. ὑπουργοὶ δὲν ἔρχονται νὰ ἐκθέσουν τὰς ἰδέας των, διότι μία σύστασις γενομένη ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς ὑπουργὸν πρὸς ἐκτέλεσιν νόμου, προϋποθέτει, ὅτι ἡ κυβέρνησις παρανομεῖ, ἡ κυβέρνησις παραβιάζει τοὺς κειμένους νόμους τῆς πολιτείας, σιωπώσης δὲ τῆς κυβερνήσεως ἐπὶ τοιαύτης συζητήσεως, ἕπεται ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι παραδέχεται ἡ ἰδία, ὅτι παραβαίνει τοὺς νόμους. Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν ὁποίαν τὸ ἐξέτασε καὶ ὁ κ. Κεχαγιᾶς, διότι ἐγὼ πληρέστατα συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Κεχαγιᾶν. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ συσταίνῃ ἀναφορὰς εἰς τὸν ὑπουργὸν παντὸς εἴδους, διότι ἡ Βουλὴ πρώτιστον καθῆκον ἔχει νὰ νομοθετῇ, ἡ δὲ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἐφαρμόζῃ τοὺς νόμους. Εἰς περίστασιν δὲ, κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπει ὅτι περιῆλθεν εἰς τὴν γνῶσιν τῆς Βουλῆς, ὅτι νόμος τις παραβιάζεται ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς, καὶ διὰ τῆς παραβιάσεως τῶν νόμων τῆς πολιτείας, ὡς εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, πίπτουν εἰς τὴν ῥάχην τοῦ δημοσίου, διότι ὅταν πράγματι παραβιάζεται ὁ νόμος, οἱ ἔχοντες κεκτημένα δικαιώματα τὰ εὑρίσκουν διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ. Καὶ ὅταν ἔχουν δικαίωμα, ἐννοεῖται ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις δὲν θὰ πέσουν οὔτε εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ Α. ὑπουργοῦ, οὔτε τοῦ Β. θὰ πέσουν εἰς τὴν ῥάχην τοῦ δημοσίου. Διατί σήμερον ζητεῖτε νὰ συστηθῇ εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἡ ἐκπλήρωσις καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχουν ὡς ἐκ τοῦ νόμου; πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι παραμελεῖ ἡ κυβέρνησις· ἀλλ’ ἀκόμη σεῖς δικάζετε· παρουσιάσθη μία ἀναφορὰ καὶ σᾶς λέγει ὅτι ἀδικούμεθα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν δὲν εἶναι παρὼν ἵνα σᾶς εἴπῃ, ἂν πράγματι ἀδικεῖται ἢ μή· σεῖς ὅμως λέγετε, σοὶ συνιστῶμεν τὴν ἀναφοράν. Τὸ φρονιμώτερον εἶναι ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, νὰ μᾶς ἐκθέσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, περὶ τῆς ὁποίας τοσοῦτος ἔγινε λόγος καὶ γίνεται ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις.

§132Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Σᾶς τὴν ἐκθέσαμεν ἡμεῖς.

§133ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶσθε ὁ ἁρμόδιος, διότι εἶσθε καὶ πατὴρ καὶ δὲν ἔπρεπε μάλιστα νὰ λάβῃς καὶ τὸν λόγον. Τὸ δίκαιον καὶ τὸ φρόνιμον εἶναι νὰ προσκαλέσητε τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν καὶ νὰ τὸν ἐπιτιμήσητε, καὶ ν’ ἀφίσωμε τὴν ὑπόθεσιν ν’ ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον της· πᾶσα ἄλλη συζήτησις εἶναι στρεψοδικία καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν δὲν προστατεύει τὰ δικαιώματα τῆς κυβερνήσεως. Διὰ ταῦτα προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§134Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα πᾶσαν ἀναφορὰν νὰ διευθύνῃ εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§135ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ διευθύνῃ ἁπλῶς, οὐχὶ νὰ συστήσῃ.

§136Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον καὶ δεύτερον διὰ δόγμα τι, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ καθιερώσῃ ὁ προαγορεύσας. Μ’ ἔκαμε κακὴν ἐντύπωσιν ἡ παρατήρησις, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔπρεπε σήμερον ν’ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς ν’ ἀποκριθῶσιν ἐνταῦθα. Αὐτὸ τὸ σύστημα εἶναι καθιερωμένον καὶ κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἐν τῷ κανονισμῷ μόνον εἰς τὰς ἐπερωτήσεις· ὅταν εἷς βουλευτὴς ἐκθέσῃ παράπονα ἀδικουμένων πολιτῶν, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος ὁρίζεται ἡ ἡμέρα, καὶ ἔρχεται κατὰ ταύτην ὁ ὑπουργὸς καὶ δίδει λόγον· ὅταν ὅμως παρουσιάζεται ἀναφορὰ ἤθελεν εἶσθαι ὅλως διόλου περιττολογία, κύριε πρόεδρε, νὰ συζητῶμεν ποῖος εἶναι ὁ δρόμος τῆς ἐνεργείας τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν· αὐτὸς εἶναι καθιερωμένος πρὸ χρόνων πολλῶν.

§137ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν τοὺς θέλομεν ἐκείνους τοὺς χρόνους ἡμεῖς.

§138Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ὁ δρόμος αὐτὸς εἶναι ὁσάκις ἔρχεται ἀναφορὰ πολιτῶν ἀδικουμένων παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις φέρει ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς γνωμοδότησιν καὶ ἡ γνωμοδότησις συζητεῖται ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ, ἢ παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὰ ὑπουργεῖα τὰ ἁρμόδια, ἢ ἂν ἡ Βουλὴ ἀπαιτήσῃ δύναται νὰ προσκληθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ δώσῃ λόγον. Ἀλλ’ ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τοὺς ὑπουργούς. Ἡ σιωπὴ λοιπὸν τῶν ὑπουργῶν δὲν εἶναι καθόλου παράδοξον πρᾶγμα, δὲν ἀντίκειται οὔτε εἰς τοὺς νόμους, οὔτε εἰς τὸν κανονισμόν. Ἔρχεται τὸ ἕτερον ζήτημα, ἂν ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς ᾖναι ὀρθὴ ναὶ ἢ ὄχι, ἂν ᾖναι νόμιμος καὶ δικαία ναὶ ἢ ὄχι. Ἐγὼ ἔκαμα τροποποίησίν τινα· ἀντὶ ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ κατηγορηματικῶς εἰς τὴν κυβέρνησιν τὸ νὰ κατατάξῃ τοὺς νέους εἰς τὸν στρατὸν, ὅπερ ἤθελεν εἶσθαι ἐπιβολή τις καὶ ἐπήρεια τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἠμποροῦσε νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ κατὰ γράμμα ὁ νόμος· ἐν μέρει ἐδὼ ἤθελον συμφωνήσει μετὰ τοῦ κ. Κεχαγιᾶ· δὲν θέλω ποτὲ παραδεχθῇ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ συστήσῃ, ὅταν νὰ κατηγορήσῃ ἔχει δικαίωμα καὶ ν’ ἀπαιτῇ λόγον ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχομεν βεβαίως ὑπ’ ὄψιν ἀναφορὰν, ἓν παράπονον δικαιολογημένον· ἂν ὁ νόμος παρεβιάσθη, ἡ Βουλὴ λέγει εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ τὰ παράπονα ταῦτα τῶν πολιτῶν, καὶ ν’ ἄρῃ τὰ ἄτοπα. Διὰ τοὺς λόγους λοιπὸν τούτου καὶ χωρὶς νὰ παραδεχθῶ ὅ,τι εἶπεν ὁ κύριος Πετιμεζᾶς, ὅτι εἶναι ἔλλειψις, ὅτι ἡ κυβέρνησις δὲν παρουσιάσθη ν’ ἀπολογηθῇ λέγω ὅτι ἡ σύστασις ἡ ἁπλῆ τῶν δικαίων ἀπαιτήσεων τῶν νέων, ἶεναι λογικὴ καὶ ἀνήκει εἰς τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς. Προτείνω νὰ συστηθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν ἡ ἀναφορὰ τῶν παραπονουμένων, ἵνα ἱκανοποιηθῶσιν αἱ νόμιμοι ἀπαιτήσεις αὐτῶν.

§139ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἄλλο ἀναφορὰ καὶ ἄλλο ἐπερώτησις· ἡ ἀναφορὰ δὲν προϋποθέτει πάντοτε ὅτι ἀδικεῖται ὁ πολίτης ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς· δύνανται νὰ μὴν ἀδικοῦνται οἱ πολῖται, ἔχουν ὅμως τὸ δικαίωμα ν’ ἀπευθυνθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσουν δικαιοσύνην τινά. Τὸ νομοθετικὸν Σῶμα, ἡ Βουλὴ ἐξετάζει πρῶτον ἂν ἔχῃ δικαιοδοσίαν ν’ ἀποφασίσῃ καὶ διατάξῃ, ἂν imperium, ἐξετάζει ἂν κατ’ οὐσίαν ἡ αἴτησις ᾖναι δικαία. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου λοιπὸν καὶ ἐπὶ ἐξετάσεως ἀναφορῶν δὲν ἐξετάζει ἂν ἀδικήθη ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ὁ πολίτης, ἐξετάζει, ἂν ἡ αἴτησις ᾖναι δικαία, ἂν ἔχῃ δικαιοδοσίαν· καὶ ἂν ἡ αἴτησις ᾖναι δικαία τὴν συνιστᾷ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, διότι δὲν ἔχει ν’ ἀποφανθῇ αὐτή· στέλλεται ἡ ἀναφορὰ διὰ μιᾶς συστάσεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ ἂν ᾖναι δικαία ἐξετάζει τὸ ὑπουργεῖον βαθύτερον. Λέγω λοιπὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ συγχύζωμεν τὰ πράγματα. Ἡ ἀναφορὰ δὲν εἶναι καταγγελία εἰς τὸ ὑπουργεῖον· εἶναι αἴτησις δικαιοσύνης, ἥτις ἀντὶ ν’ ἀπευθύνεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἀπευθύνεται εἰς τὸ κοινοβούλιον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι πρῶτον ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι τὸ νομοθετεῖν, εἶναι ὅμως καὶ ὁ ἔλεγχος περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων.

§140ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§141ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὁ ἔλεγχος οὗτος ἐξασκεῖται δι’ ἐπερωτήσεων. Διὰ τῶν ἀναφορῶν δύναταί τις νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ κοινοβούλιον καὶ χωρὶς ν’ ἀδικῆται, ἁπλῶς μόνον ὅπως ζητήσῃ δικαιοσύνην. Ἡ Βουλὴ ἐξετάζει ἂν ἔχῃ δίκαιον ἢ ἄδικον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορά.

§142ΑΘΑΝ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα ὡς πρὸς τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκε τῶν καθηκόντων καὶ τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν κυβέρνησιν. Αὐτὴ ἡ σύγχυσις τὴν ὁποίαν βλέπετε, προέρχεται ἀπὸ τὴν σύγχυσιν τῶν ἐξουσιῶν, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Τὰ καθήκοντα ἑκάστης ἐξουσίας εἶναι κανονισμένα σαφῶς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος· ἡ μὲν νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει τὸ δικαίωμα μόνον νὰ νομοθετῇ, ἡ δὲ ἐκτελεστικὴ νὰ ἐκτελῇ τοὺς νόμους· ἀλλ’ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει καὶ τὴν ἐποπτείαν τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων, διότι δύναται ἐκείνη νὰ συντάττῃ νόμους, ἡ δὲ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ μὴ τοὺς ἐφαρμόζῃ, ἀλλὰ νὰ τοὺς παραβιάζῃ· ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητῇ λόγον παρὰ τῶν ὑπουργῶν, καὶ γεννᾶται οὕτω τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως, τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιτιμήσεως καὶ ἑπομένως τὸ τῆς κατηγορίας. Τώρα παρουσιάζεται τὸ ζήτημα τῶν ἀναφορῶν· ὑποβάλλονται ἀναφοραὶ εἰς τὸ νομοθετικὸν Σῶμα· ἂν ἀναρμοδίως ὑποβάλλωνται, ὀφείλει αὐτὸ νὰ τὰς διευθύνῃ εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς· εἰς τοῦτο καὶ μόνον περιορίζεται τὸ καθῆκον του. Ἂν δὲ ὑποβάλλωνται δι’ αὐτῶν παράπονα, τὰ παράπονα ταῦτα ὁπωσδήποτε περιλαμβάνουν αἰτιάσεις κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συστήσῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία μίαν ἀναφορὰν ὡς δικαίαν, ὡς νόμιμον χωρὶς νὰ ἐπεμβῇ ἀμέσως εἰς τὰ καθήκοντα ἐκείνης· ἡ δὲ ἁπλῆ σύστασις εἶναι ἔμμεσος ἐπέμβασις. Ὅταν ὑπάρχουν βάσιμα παράπονα, ἔχει καθῆκον τὸ νομοθετικὸν Σῶμα νὰ ζητήσῃ λόγον καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ ὑπουργεῖον νὰ ὑπερασπισθῇ τὰς πράξεις του· ἂν ἡ ἀπολογία τοῦ ὑπουργείου, ἂν ἡ ὑπεράσπισίς του ᾖναι νόμιμος, τότε βεβαίως τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ἐκδίδει ἐτυμηγορίαν ἀθωωτικήν. Εἰς τὴν Εὐρώπην ἐκφράζεται εὐγενῶς διὰ μιᾶς παραδοχῆς καθαρᾶς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἂν αἱ αἰτιάσεις ᾖναι βάσιμοι, τότε τὸ νομοθετικὸν Σῶμα μὲ τρόπον πάλιν εὐγενῆ παραδέχεται ᾐτιολογημένην τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, «ἡ Βουλὴ, λέγει, παρατηροῦσα, ὅτι ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως συνέβη κακὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν» χωρὶς νὰ εἰπῇ τίποτε πλέον εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, διότι ἄλλως γίνεται ἄμεσος ἐπέμβασις εἰς τὰ καθήκοντα ταύτης. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐξετάζονται καὶ κρίνονται αἱ ἀναφοραί. Ἔσχε πληρέστατον δίκαιον ὁ κ. Κεχαγιᾶς, θεωρήσας τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν, ὅτι δίδει ἀφορμὴν εἰς σύγχυσιν ἐξουσιῶν, ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς. Αὐτὰ εἶναι ὅσα εἶχον νά εἴπω ὡς πρὸς τὸ ζήτημα θεωρητικῶς. Ἐλυπήθην δὲ πολύ, ἰδὼν καθημένους ἐνταῦθα τρεῖς ὑπουργοὺς, οἵτινες προκειμένου λόγου περὶ τοιούτου συνταγματικοῦ ζητήματος, δὲν ἔλαβον τὸν κόπον νὰ λάβωσι τὸν λόγον νὰ ἐμποδίσωσι μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία προσβάλλει τὴν ἰδίαν των ἐξουσίαν· εἰς πᾶν ἄλλο νομοθετικὸν σῶμα ποτὲ δὲν ἤθελον ἀφήσει οἱ ὑπουργοὶ νὰ παρεκτραπῇ ἡ συζήτησις εἰς αὐτὸν τὸν βαθμόν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι λείπει ἐντεῦθεν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός· ἂς μὲ συγχωρήσουν ὅμως νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν καὶ τὴν λύπην μου, διότι ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν ὑποθέσεως τῆς ὁποίας ἀπολύτως μᾶς λείπουσι τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα, ἀφοῦ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, ὁ δυνάμενος νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ εἶναι ἀπών. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, ἂν αἱ αἰτιάσεις ἦναι βάσιμοι ἢ ὄχι σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ δὲν ἀντελήφθην ποσῶς ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο· εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν καὶ σκότος. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως.

§143ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν τίποτε ἂν δὲν ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἀναφέρει, ὅτι τὰ ἐνδιαφερόμενα πρόσωπα ἀπευθύνουν παράπονα κατὰ τῆς κυβερνήσεως. Ἰδοὺ τί λέγει· (Ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος). Βλέπετε ὅτι ἀναφέρουν παράπονα καὶ παράπονα σπουδαῖα· δὲν δυνάμεθα λοιπὸν διὰ συστάσεως νὰ συστήσωμεν στενῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅπως γίνῃ ἡ κατάταξις, δὲν ὑπάρχει καὶ ὁ ἀπαιτούμενος καιρὸς διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ κατ’ οὐσίαν, ἂν τῳόντι οἱ ἀναφερόμενοι ἔχουν δίκαιον ἢ ὄχι· ἂν δὲν θέλετε σεῖς νὰ ἐνδώσητε εἰς τὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς νὰ δώσῃ πληροφορίας, τότε ἐγὼ κάμνω ἐπερώτησιν εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἰπῇ διατὶ ἀδικεῖ αὐτοὺς τοὺς πολίτας.

§144Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἀναφοράν.

§145Ε. ΣΙΜΟΣ (ὑπουρ. τῶν οἰκονομικῶν). Ἐξέφυγε τῆς παρατηρήσεως πολλῶν τῶν κυρίων προλαλησάντων, ὅτι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἔλαβε καμμίαν ὑποστήριξιν ἐντὸς τοῦ Σώματος, διότι λέγει νὰ σταλῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν ὅπως καταταχθῶσιν ἐμμέσως (θόρυβος). Ἕτεροι εἶπον νὰ συστηθῇ ἵνα ἀποδοθῇ δικαιοσύνη. Καὶ ἂν θέλῃ κανεὶς νὰ παρεξηγήσῃ τὴν διαφοράν, ἡ διαφορὰ εἶναι μεγίστη. Εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν ὑπάρχει σύγχυσις καὶ ὁποία σύγχυσις· ἔρχεται ἡ Βουλὴ καὶ λέγει τὸ ἀντικείμενον τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ, εἰς τὴν δευτέραν λέγει νὰ γίνῃ ἁπλῆ τις σύστασις, ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον δὲν ἔχομεν καμμίαν ἐναντίωσιν· ἀλλὰ λέγω ὅτι εἶναι μάταιον τὴν σήμερον νὰ φιλονεικῆται τὸ δικαίωμα τῆς συστάσεως· αὐτὸ γίνεται καθ’ ἡμέραν, ἔχετε τὴν πεῖραν 30 χρόνων, τοὺς ὁποίους δὲν θέλετε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, καὶ αὐτῶν τῶν ἐτῶν τῶν μετὰ τὴν μεταβολὴν καὶ ἐντεῦθεν· ἔχετε τὸ παράδειγμα ὅλων τῶν ἐθνῶν. Διὰ τῆς συστάσεως διεγείρεται ἡ προσοχὴ τῆς Βουλῆς ἐπὶ ζητημάτων τινῶν καὶ τοῦτο δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι φέρει σύγχυσιν ἐξουσιῶν.

§146ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς εἶπε νὰ συστηθῇ στενῶς.

§147ΣΙΜΟΣ. Καὶ τὸ στενῶς, καὶ τὸ θερμῶς, καὶ τὸ προσεκτικῶς καὶ τόσα ἄλλα ἐπίθετα δὲν ἀφαιροῦν τίποτε ἀπὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ἐξουσία νὰ ἐξετάσῃ, καὶ νὰ εἴπῃ νὰ γίνῃ, ὅ,τι νομίζει πρέπον. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἐναντίωσις νὰ γίνῃ ἡ σύστασις εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§148ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν· ὅ,τι γίνεται εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν γίνεται εἰς κανὲν ἄλλο μέρος. Εἰς τὰ ἄλλα συνταγματικὰ ἔθνη, τὰς ἀναφορὰς τὰς φέρει εἷς βουλευτὴς, ὁ ἔχων παράπονον δίδει τὴν ἀναφοράν του εἰς ἕνα βουλευτήν, ἔρχεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν ἐπιτροπὴν ἀναφορῶν, ἀδιάφορον τοῦτο, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἁρμοδιότητα κανονισμένην ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθῃ τοῦ Συντάγματος. Ὅ,τι μέχρι σήμερον ἴσχυε ἦτο κακὸν, ἦτο κακὴ συνήθεια, πρέπει νὰ παύσῃ τοῦ λοιποῦ. Τὰ κακὰ ἐξαγόμενα καὶ αἱ κακαὶ συνήθειαι μήτε ἐκ πολλοῦ χρόνου ἐπικυροῦνται.

§149ΣΙΜΟΣ. Τί εἶναι τὸ emorè au ministère.

§150ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διαφέρει. Λέγω ὅτι τὰ παράπονα ἐκτίθενται εἰς ἀναφορὰν ὑπὸ τῶν πολιτῶν, αἱ ἀναφοραὶ ἀναγινώσκονται καὶ παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴν, ἥτις λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν, ἐξετάζουσα τὰ παράπονα, καὶ φέρει γνώμην, ἡ δὲ γνώμη, ὡς εἶπον, εἶναι ἀθωωτικὴ ἢ καταδικαστική. Ποτὲ δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑπάρχουν παράπονα, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ περιλαμβάνουν αἰτίασιν κατὰ ὑπουργῶν, οὐδέποτε. Τί εἶναι ἡ σύστασις τὴν ὁποίαν προτείνετε νὰ γίνῃ; Ἡ σύστασις, ἂν πρόκηται περὶ παραπόνων, τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἡ ἰδία Βουλὴ νὰ θεραπεύσῃ, εἶναι ἄρνησις τῆς ἰδίας ἐξουσίας· ἂν ἀφορᾷ δικαιώματα τῆς ἐκτελεστικῆς, προσβάλλει τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν φιλοτιμίαν αὐτῆς· τί ὠφελεῖ νὰ παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἐὰν δὲν δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ; Ἡ Βουλὴ εἰς τοιαύτην περίστασιν ὀφείλει νὰ διευθύνῃ ἁπλῶς εἰς αὐτήν· αὕτη εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ Συντάγματος· τοῦτο εἶναι διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν; Ἀπορῶ δὲ ἀφοῦ εἰς τὸν βασιλ. λόγον ἔθεσαν οἱ ὑπουργοὶ τὸ ζήτημα τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν, νὰ ἔρχονται σήμερον νὰ συγχέουσιν οἱ ἴδιοι τὴν ἰδέαν μὲ τὸν τρομερώτερον τρόπον.

§151Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§152Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ζήτει ὅσον θέλεις, δὲν θὰ εἰπῇ τίποτε ἄλλο εἰμὴ λόγια μόνον.

§153Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ σὺ λόγια λέγεις.

§154Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ λέγω πράγματα (θόρυβος). Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ σύστασις εἶναι προσβολὴ, καὶ πρέπει νὰ ᾖναι ἀναίσθητος μία κυβέρνησις, ἀμελὴς καὶ ἀκηδὴς τῶν καθηκόντων της καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας της, δεχομένη τοιαύτας προσβολάς· ἄλλως τε μία Βουλὴ, ἡ ὁποία γινώσκει τὰ καθήκοντά της, δὲν πρέπει νὰ μεταχειρισθῇ τοιαύτην φράσιν. Σήμερον τί πρόκειται; Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς, ἐν τῇ ὁποίᾳ περιλαμβάνονται παράπονα κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν, ὅτι ἔγιναν παραβιάσεις νόμων καὶ ζητεῖται νὰ δικάσωμεν τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἀκούσωμεν πρότερον τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν πολὺ περισσότερον, καθόσον ὑπεβλήθη καὶ σχέδιον νόμου ἐν ὀνόματι αὐτοῦ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τῆς ἀναφορᾶς της πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀπορῶ πῶς ὑπάρχουν οἱ ἐπιμένοντες εἰς ὑποστήριξιν τοιούτων ἰδεῶν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ὀφείλει νὰ ἐκφέρῃ οὐδεμίαν γνώμην, οὐδεμίαν ψῆφον, οὐδεμίαν ἀπόφασιν, ἂν προηγουμένως δὲν ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν διὰ νὰ δώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας πληροφορίας καὶ νὰ ὑπερασπισθῇ τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν. Κατόπιν νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας δι’ ἁπλῆς, ἢ δι’ αἰτιολογημένης μεταβάσεως εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§155Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, πρὸ 30 ἐτῶν εἰς τὴν ἑλληνικὴν Βουλὴν ὑπάρχουν παραδείγματα τοῦ νὰ δέχεται ἡ Βουλὴ ἀναφορὰς καὶ νὰ τὰς διευθύνῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἥτις φέρει γνωμοδότησιν εἰς τὴν Βουλὴν, ἥτις ἢ δέχεται αὐτὴν, ἢ τὴν ἀποῤῥίπτει· πολλάκις τὰς ἀναφορὰς καὶ συνιστᾷ εἰς τὸ ὑπουργεῖον· τί γίνεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ τί γίνεται εἰς τὴν Γαλλίαν, τίποτε ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα μᾶς λέγουν· ἐκεῖ τὰς ἀναφορὰς παραπέμπουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, αἱ βουλαὶ ἐκεῖ ἔχουν καὶ κἄτι τι δικαίωμα περισσότερον ἀπὸ ἐδῶ. Λοιπὸν νὰ ἔρχεσθε καθημέραν νὰ μᾶς λέγετε τί γίνεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τί γίνεται ἀλλοῦ, δὲν θέλομεν νὰ τὸ γνωρίζωμεν· θέλομεν νὰ μάθωμεν τί γίνεται ἐνταῦθα.

§156Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅ,τι γίνεται κακῶς γίνεται.

§157Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπορῶ δὲ, κύριοι, καὶ μετὰ τοῦ κ. Κεχαγιᾶ καὶ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν ὑπουργοὶ μετὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τοῦ νέου Συντάγματος, διότι ἐὰν ὑπάγητε εἰς τὰ ὑπουργεῖα θὰ εὕρητε καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦσαν αὐτοὶ, πεντακοσίους ἀνθρώπους συστημένους ἀπὸ τὴν Βουλὴν, καὶ μόλα ταῦτα σᾶς λέγουν σήμερον, πῶς συσταίνετε μίαν ἀναφοράν; αὐτὸ εἶναι μία προσβολὴ κατὰ τῆς κυβερνήσεως. Ποία σύγχυσις ἐξουσιῶν ἐπέρχεται τὸ νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ πράξῃ, ἐὰν ἔχουν δίκαιον αὐτοί; διότι δι’ αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν δύναται ἡ κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει σήμερον, ἀλλὰ θέλει ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ κάμῃ ἐπερώτησιν; ἐπιθυμεῖ νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς ν’ ἀπολογηθῇ; ἂν θέλετε δὲν σηκώνεσθε νὰ πέσητε κατὰ τῆς κυβερνήσεως μετὰ ταῦτα;

§158ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς τὴν κυβέρνησιν ὑπερασπιζόμεθα.

§159ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ κυβέρνησις. (θόρυβος).

§160ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δηλαδὴ ὄχι τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ τὸ ἠθικὸν πρόσωπον τῆς κυβερνήσεως.

§161Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν, κύριοι, νομίζω ὅλως περιττὸν νὰ χρονοτριβῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ λόγων κενῶν, καὶ ἰδανικῶν, καὶ φανταστικῶν, διότι 30 κατὰ συνέχειαν ἔτη αἱ Βουλαὶ τῆς Ἑλλάδος παρεδέχθησαν αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν πραγμάτων, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά. Βεβαίως, καθὼς παρετήρησεν ὁ κ. ὑπουργὸς, ἡμεῖς λέγομεν νὰ σταλῇ ἁπλῶς εἰς τὴν κυβέρνησιν ν’ ἀπονείμῃ δικαιοσύνην.

§162ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος.

§164ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ σειρά μου, κ. πρόεδρε. Μοὶ φαίνεται λίαν περίεργος ἡ τακτικὴ, τὴν ὁποίαν οἱ φίλοι τῆς κυβερνήσεως ἀκολουθοῦν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προκειμένου ζητήματος· τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐπιμένουν νὰ καταδικάσουν τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν χωρὶς νὰ τὸν ἀκούσωμεν, ἄλλοι δὲ, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, θέλουν, ὥστε ἡ ἀναφορὰ 13 μαθητῶν, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐξετάσθη ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν, νὰ διευθυνθῇ ἁπλῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν ἄνευ τινὸς ἀποτελέσματος, καὶ σχεδὸν ἄνευ τινὸς παρατηρήσεως. Τὸ κατ’ ἐμὲ, μὴ ὄντα παρόντα τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω νὰ τὸν καταδικάσωμεν χωρὶς νὰ τὸν ἀκούσωμεν, διότι δὲν πρέπει νὰ καταδικασθῇ ἀπών· (διακοπὴ ἀριστερόθεν). Παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε· πρέπει νὰ ἦσθε προσεκτικοί. Λοιπὸν, κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω νὰ κατακριθῇ ὁ ὑπουργὸς, διότι δὲν συμφέρει κανεὶς ἀναπολόγητος νὰ καταδικάζηται· δὲν δύναμαι δὲ νὰ συμφωνήσω καὶ ὡς πρὸς τὸ δεύτερον, νὰ διευθυνθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν πολιτῶν τούτων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, διότι ἡ τοιαύτη τακτικὴ οὐδετερόνει, μηδενίζει τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι· πᾶς πολίτης ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀναφέρεται εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ εἶναι τοῦτο δικαίωμα ἀναντίῤῥητον· κανεὶς δὲν τὸ φιλονεικεῖ· αἱ ἀναφοραὶ τῶν πολιτῶν εἶναι δύω εἰδῶν, αἱ μὲν περιλαμβάνουν ἁπλᾶς αἰτήσεις τῶν πολιτῶν, ἢ ἁπλᾶς γνωμοδοτήσεις, καὶ τὰς τοιαύτας ἀναφορὰς, ἀφοῦ τὰς ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν δύναται βεβαίως νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ τὰς διευθύνῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ἢ ἐὰν θέλῃ νὰ λάβῃ σημειώσεις τινὰς, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν νομοθεσίαν· ἐκτὸς αὐτῶν τῶν ἀναφορῶν ὅμως ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀναφοραὶ, διὰ τῶν ὁποίων διάφοροι πολῖται παραπονοῦνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐναντίον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας προτείνοντες, ὅτι ὁ δεῖνα ὑπουργὸς, ἢ ἡ δεῖνα ἀρχὴ τοὺς ἠδίκησε καὶ παρέβη τὸν νόμον. Ἡ ἀναφορὰ, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, δὲν εἶναι κἀμμία ἀμφιβολία ὅτι ὑπάγεται εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν· εἶναι ἐκ τῶν ἀναφορῶν ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων παραπονοῦνται ὅτι ἡ κυβέρνησις τοὺς ἠδίκησε, δὲν ἐξετέλεσε τὸν νόμον. Ἐὰν οἱ πολῖται οὗτοι δὲν ἠδικοῦντο ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν, δὲν ἤθελον καταφύγει εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ σήμερον περιορισθῇ εἰς τὸ νὰ εἴπῃ ἁπλῶς, διευθύνω τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν κυβέρνησιν, δὲν ἔχομεν τίποτε, διότι ἐὰν ἡ κυβέρνησις ἤθελεν ἐφαρμόσει τὸν νόμον, καὶ ἤθελε δώσει εἰς αὐτοὺς δικαιοσύνην, δὲν ἤθελον εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παρουσιασθοῦν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ὁσάκις οἱ πολῖται καταφεύγουν εἰς τὴν Βουλὴν παραπονούμενοι κατὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, δὲν ἀρκεῖ ἡ Βουλὴ νὰ περιορίζεται εἰς ἁπλᾶς διευθύνσεις καὶ συστάσεις, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ ἐξετάζῃ τὸ ἐμπεριεχόμενον τῆς ἀναφορᾶς, ν’ ἀκούῃ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν καὶ σχηματίζῃ μίαν ἀπόφασιν. Λοιπὸν οὕτως ἔχοντος τοῦ πράγματος, φρονῶ ὅτι θέλομεν παραβιάσει τὸ καθῆκόν μας, ἂν ἀποφασίσωμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος χωρὶς ν’ ἀκούσωμεν τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, διότι ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ συστήσωμεν στενῶς τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ καταδικάσωμεν τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, καὶ τοῦτο δὲν εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ χωρὶς νὰ τὸν ἀκούσωμεν ἐὰν δὲ τὴν διευθύνωμεν ἁπλῶς, τότε ματαιόνομεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι, καὶ δίδομεν εἰς τοὺς πολίτας νὰ ἐνοήσωσιν, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρωνται εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ ταῦτα φρονῶ ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου μέχρις οὗ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν.

§165ΔΑΓΡΕΣ. Δι’ αὔριον.

§166ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετὰ, κ. πρόεδρε.

§167ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δικαίωμα, κύριοι, τοῦ ἀναφέρεσθαι καὶ παραπονεῖσθαι εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι δικαίωμα ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν συνταγματικὸν χάρτην· τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος ῥητῶς ἀναφέρει ὅτι ἕκαστος τῶν πολιτῶν ἢ καὶ πολλοὶ ὁμοῦ ἔχουν τὸ δικαίωμα ν’ ἀναφέρωνται εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ δὲ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα ὄχι μόνον νὰ διευθύνῃ τὰς ἀναφορὰς τῶν πολιτῶν εἰς τὴν κυβέρνησιν καὶ νὰ ζητῇ ἀπὸ αὐτὴν λόγον ἐπὶ τῶν ἀναφερομένων παραπόνων, ἀλλὰ διορίζῃ καὶ ἐξωτερικὰς ἐπιτροπὰς ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι εἶναι δικαίωμα καθιερωμένον εἰς τὸ Σύνταγμα.

§168ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ διαφιλονεικεῖ κανεὶς αὐτὸ, ἀλλὰ τὴν αἰτίαν καὶ τὴν χρῆσιν.

§169ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλη λοιπὸν αὐτὴ ἡ συζήτησις ἦτο καὶ εἶναι ματαία. Τινὲς παραπονοῦνται εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἠδικήθησαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, διότι δὲν ἐδόθη ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, τὸν ὁποῖον δυνάμει τῶν κειμένων νόμων εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ λάβωσιν. Ἡ Βουλὴ σήμερον διευθύνει εἰς τὸν ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, καὶ συνιστᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων· ἐὰν ἔχουν δίκαιον οἱ ἀναφερόμενοι, ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ (θόρυβος). Ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ συστήσῃ ὄχι μόνον ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ στενῶς τὴν ἀναφορὰν τῶν πολιτῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον. Ἀλλ’ ἐγὼ, κ. πρόεδρε, ἐκ τῆς ἕδρας μου ἔκαμα τὴν παρατήρησιν πρὸ ὀλίγου νὰ συστήσωμεν ἁπλῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν ἀναφορὰν ἵνα τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐνεργήσῃ ὅ,τι πρέπει. Ἡ γνώμη λοιπὸν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν στηρίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 58 του Συντάγματος καὶ 33 τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, καθ’ ὃ, ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν ᾐτιολογημένην ἐπὶ ἑκάστης ὑποθέσεως καὶ ἀναφορᾶς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν· ἔπρεπε νὰ περιστραφῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀναφορᾶς τῶν παραπονουμένων νέων, καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ μίαν γνώμην. Ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν περὶ διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν.

§170ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὁμοίας φύσεως ζήτημα ἐλύθη εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν. Ἰδοὺ τί εἶπεν ἡ Βουλὴ τότε· (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος τῶν πρακτικῶν τῆς παρελθούσης Βουλῆς).

§171ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, καθὼς βλέπω δὲν πρόκειται περὶ συγχύσεως τῶν ἐξουσιῶν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην περὶ συγχύσεως τῆς εὐθύνης· δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ συγχύσω κατ’ ἄλλον τρόπον τὴν ἀδιαφορίαν τῶν κκ. ὑπουργῶν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος. Ὑπάρχει ἀναφορὰ, δι’ ἧς παραπονοῦνται οἱ ἀναφερόμενοι καὶ λέγουν ὅτι ἀναγκάζονται νὰ προσφύγουν εἰς τὴν Βουλὴν, ζητοῦντες δικαιοσύνην. Ἐκ τῶν ἀγορεύσεων αἱ ὁποῖαι γίνονται σήμερον ἐνταῦθα, ἠμπορεῖ τις νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δυσκολεύεται νὰ ἔλθῃ καὶ διὰ ποῖον λόγον; διότι ὑποθέτει ὅτι, ἐὰν συστηθῇ, ὁ ὑπουργὸς θέλει διαταχθῆ. Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ πρᾶγμα ἠμπορεῖ νὰ διορθωθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν ἡ πρότασις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν εἰς τὴν ἁπλῆν σύστασιν τῆς ἀναφορᾶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον ᾖναι εἰλικρινὴς, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ προσθέσωμεν καὶ τοῦτο, ὅτι συσταίνεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ κατὰ νόμον ὑπ’ εὐθύνην του.

§172ΤΡΙΓΚΕΤΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἐννοεῖται ὑπ’ εὐθύνην του.

§173ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κ. πρόεδρε.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φρονῶ λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ἀρκετὰ ὡρίμασε τὸ ζήτημα· δύω ἰδέαι ἐπικρατοῦν· ἡ μία εἶναι νὰ συστηθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν, ἡ ἄλλη τῆς ἀναβολῆς. Φρονῶ ὅτι τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ περὶ τῆς ἀναβολῆς.

§175ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τῆς ἀναβολῆς δι’ αὔριον ἵνα παρουσιασθῇ ὁ ὑπουργός.

§176Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἡ ἀναβολὴ δὲν εἶναι ἀπωτέρα, διότι τὸ ζήτημα δὲν σβαίνει· καὶ ἀναβολὴ ἂν γίνῃ, τὸ ζήτημα ὑπάρχει (θόρυβος).

§177ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Πρώτην φορὰν ἀκούεται εἰς τὸν κόσμον, ὅτι ἡ ἀναβολὴ δὲν εἶναι ἀπωτέρα (θόρυβος).

§178ΖΕΡΒΑΣ. Τί ἀναβολὴ χρειάζεται; ὅστις θέλει νὰ ὁμιλήσῃ ἂς ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα (θόρυβος.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσετε, κύριοι, παρακαλῶ καθήσατε. Θέτω τὸ ζήτημα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολήν......

§180ΖΕΡΒΑΣ. Ὅποιος θέλει ἂς λάβῃ τὸν λόγον· δὲν εἶναι ζήτημα ποτὲ αὐτό· εἶναι ἀνόητον ζήτημα ὅλως διόλου.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς περιορίζω εἰς τὰς ἐκφράσεις σας, κύριε βουλευτά.

§182ΖΕΡΒΑΣ. Εἶμαι βουλευτὴς καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε, κύριοι, μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν κάμομεν τίποτε· ἐδὼ ἀσχημολογίαι δὲν εἶναι συγχωρημέναι· ὀφείλομεν νὰ ἐξετάζωμεν τὰ ζητήματα καὶ πρέπει ὅλοι νὰ συνενοούμεθα μὲ τὸν τρόπον ἐκεῖνον ὅστις ἀπαιτεῖται. Λοιπὸν, κύριοι, θὰ θέσω τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσι· καὶ ἐὰν τοῦτο ἀποῤῥιφθῇ, ἐρχόμεθα μετὰ ταῦτα εἰς τὸ ἄλλο.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη· ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον· οἱ παραδεχόμενοι νὰ συστηθῇ......

§186ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Προηγεῖται ἡ διεύθυνσις, δηλ. νὰ διευθυνθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν (θόρυβος).

§187ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ ἔχουσα περισσότερα.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα ὅλον ἐγένετο διὰ νὰ συστηθῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§189ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὄχι· ἀλλὰ νὰ διευθυνθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ ἐνεργηθῶσι τὰ τοῦ νόμου.

§190ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Ὄχι, ὄχι, ἀλλὰ νὰ συστηθῇ.

§191ΣΙΜΟΣ (ὑπουργ. οἰκονομικῶν). Τί ἐννοοῦμεν λέγοντες νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ, ἵνα ἐνεργηθῶσι τὰ παρὰ τοῦ νόμου; λέγομεν νὰ ἐνεργηθῶσι τὰ κατὰ νόμον καὶ ἐννοοῦμεν, ἡ αἴτησίς των, ἐὰν δὲν ᾖναι κατὰ νόμον, νὰ ἀποῤῥιφθῇ. Νὰ συστηθῇ ἠξεύρετε, κ. Κεχαγιᾶ, τί θὰ εἰπῇ; νὰ μὴ ἀμεληθῇ.

§192ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§193ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§194ΥΠΟΥΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Λοιπὸν νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ, ἵνα ἐνεργηθῶσι τὰ κατὰ νόμον, εἶναι τὸ ἴδιον νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ ἵνα ἐνεργηθῶσι τὰ κατὰ νόμον, εἶναι τὸ αὐτὸ (θόρυβος).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, κ. Κεχαγιᾶ;

§196ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς δὲν λέγει νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν.

§197ΥΠΟΥΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἐγκατελείφθη αὐτὴ ἡ πρότασις.

§198ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡ σημασία, κ. πρόεδρε, τῆς λέξεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. ὑπουργὸς περὶ συστάσεως, δὲν εἶναι νομίζω ὀρθὴ, διότι σύστασις θὰ εἰπῇ ὅτι ἡ Βουλὴ συμμερίζεται τὸ παράπονον αὐτὸ, καὶ συσταίνει τὴν διόρθωσιν· τοὐλάχιστον αὐτὸ νομίζω ὑπάρχει εἰς τὸ λεξικόν μας· ἐὰν ὅμως οἱ κύριοι ὑπουργοὶ δὲν παραδέχονται τὴν σημασίαν αὐτὴν, ἀλλὰ παραδέχονται τὴν ἄλλην, δηλ. νὰ ἐνεργηθῶσιν ἁπλῶς τὰ τοῦ νόμου, χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράζῃ ἰδίαν γνώμην περὶ τῆς παραδοχῆς ἢ μὴ, παραδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ.

§199ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πέρισυ ἐδώκατε μίαν ἀναφορὰν, κ. πρόεδρε, παραπονούμενος διὰ τὸν υἱόν σας.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§201ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἡ Βουλὴ τὴν ἐσύστησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Λοιπὸν νὰ συστηθῇ καὶ ἡ ἀναφορὰ αὐτή.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι οἱ παραδεχόμενοι νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν ἀναφερομένων νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§203ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κατὰ νόμον.

§204ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε πρόεδρε, προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ λυποῦμαι πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔλαβε πρόνοιαν· ἔπρεπε νὰ προταθῶσιν οἱ φορολογικοὶ νόμοι.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν νομοσχέδια διὰ νὰ συζητήσωμεν, μὴν ἀναχωρεῖτε.

§206ΥΠΟΥΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Μὴ διαλύσητε τὴν συνεδρίασιν, κ. πρόεδρε, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῶμεν. Συμμερίζομαι τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Δαγρέ.

§207ΡΩΜΑΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔφυγον ὅλοι.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνώσωμεν τὸν κατάλογον· οἱ βουλευταὶ δὲν πρέπει ν’ ἀναχωροῦν· ἔχομεν πολλὰ νομοσχέδια διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν.

§209ΤΙΝΕΣ. Ἔφυγον πλέον, κ. πρόεδρε.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν θέλουν ἂς φύγουν, ἀλλὰ διατὶ νὰ φύγουν;

§211ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὔριον, κ. πρόεδρε, αὔριον.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας, κ. βουλευταὶ, διαλύομεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον. (Ὥρα 7 παρὰ ¼ μ. μ.).