1868.06.08
1.137 στίχοι · 9.183 λέξεις · 117 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17
Τῆς 8 Ἰουνίου 1868.
(Σάββατον)
Ἀπουσιάζοντος τοῦ προσωρινοῦ προέδρου, κατέλαβε τὴν ἕδραν ὡς γεροντότερος ὁ κ. Ἀνδρέας Ζέρβας. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;
§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας. (Ἀναγινώσκεται τὸ διατακτικὸν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς). «Διὰ ταῦτα. Γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας τῶν πλειοψηφησάντων καὶ ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἀνακηρυχθέντων Ἀνδρ. Νοταρᾶ, Σπυρ. Νοταρᾶ, Σωτ. Ἰωάννου, Γ. Κούστα καὶ Εὐσταθίου Οἰκονομοπούλου, ἐχόντων τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα».
§4Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι πᾶσα συζήτησις καὶ πᾶς λόγος περὶ τῆς νομιμότητος τῶν ἐκλογῶν εἶναι ὅλως διόλου καὶ περιττὸς καὶ ἀνωφελής, διότι αἱ γνωμοδοτήσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐκλαμβάνονται ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου ὡς ἀξιώματα μαθηματικὰ, ἐναντίον τῶν ὁποίων πᾶσα ἀπόδειξις ναυαγεῖ· τοῦτο βεβαίως δὲν εἶναι λίαν ἐνθαῤῥυντικὸν δι’ ὅντινα θέλει νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τοῦ κύρους ἐκλογῆς τινος· οὐχ ἧττον ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ περὶ τῆς ἐκλογῆς Κορινθίας, καί τοι εὑρισκόμενος εἰς πολὺ δυσχερῆ θέσιν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην· διότι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κορινθίας ἐπαρουσιάσθησαν ἀνταγωνιζόμεναι μερίδες, εἰς ἑκάστην τῶν ὁποίων ὑπάρχουν ἄτομα, μετὰ τῶν ὁποίων μὲ συνδέουν δεσμοὶ συγγενείας καὶ φιλίας· ἡ δὲ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ πόσον ἰσχυρὸν ἐλατήριον εἶναι εἰς τὴν ἀνθρωπίνην ἀδυναμίαν τὸ συγγενικὸν φίλτρον· ἡ ἱστορία ἀποδεικνύει, ὅτι πολλάκις σοβαροὶ καὶ σπουδαῖοι ἄνδρες ἐπροτίμησαν τὸ συγγενικὸν καθῆκον ἀπὸ τὸ συμφέρον τῆς πολιτείας. Δὲν θὰ ἀπορήσητε λοιπὸν, ἂν καὶ ἐγὼ εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν ταύτην καὶ εὑρίσκομαι εἰς ἔτι δυσχερεστέραν, διότι ἐπιθυμῶν νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ νόμου, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ προσβάλλω ἐν ὀλίγοις καὶ λίαν συντόμως ἐκλογὴν δήμων τινῶν ὑπὲρ ὧν ἐνδιαφέρονται ἀμφότερα τὰ ἀντίθετα μέρη. Θέλω ὁμιλήσει δὲ μετὰ τοσαύτης προσοχῆς, ὥστε νὰ μὴ ἐκφύγῃ τοῦ στόματός μου λέξις τις πικρὰ, δυναμένη νὰ ἀντιχήσῃ εἰς τὴν καρδίαν οὔτε τοῦ ἑνὸς οὔτε τοῦ ἄλλου τῶν ἀνταγωνιζομένων μελῶν. Ὡς γνωρίζετε, κύριοι, ἡ ἐπαρχία Κορινθίας σύγκειται ἐξ ἕνδεκα δήμων· εἰς τοὺς 8 ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη νομίμως καὶ εἰλικρινῶς· ὁ συναγωνισμὸς ὑπῆρχε δυνατός· ἡ δὲ ἐξάσκησις τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος τῶν ἐκλογέων ὑπῆρχεν ἐλευθέρα καὶ ἁγνή· ἐν τοῖς δήμοις αὐτοῖς ἐψηφοφόρησαν περίπου 5,500 ἐκλογεῖς ἐκ τῶν 7,600 ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται ἐν τοῖς καταλόγοις· αἱ μερίδες αἱ ἀνταγωνιζόμεναι ἔλαβον ἑκάστη αὐτῶν ἀρκετὸν ἀριθμὸν ψήφων, ὥστε περὶ τῶν δήμων τούτων οὐδεὶς λόγος δύναται νὰ γίνῃ. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ τόσον εὐχάριστον αὐτὸ θέαμα τῆς εἰλικρινοῦς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς κατὰ τοὺς δήμους δὲν παρουσιάζεται εἰς τοὺς τρεῖς ἄλλους δήμους τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας. Οἱ δῆμοι οὗτοί εἰσιν ὁ τῆς Στυμφαλίας, Τρικάλων καὶ Σολυγείας, καὶ περὶ τούτων μόνον θέλω εἴπει ὀλίγας τινὰς λέξεις. Εἰς τὸν δῆμον Τρικάλων φαίνεται ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ὑπῆρξεν ἀγών, ὅτι ἐμεσολάβησε βία τις καὶ νόθευσις τῆς ἐκλογικῆς συνειδήσεως. Ἀναμφίβολον, κύριοι, ὅτι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ὁ κ. Νοταρᾶς ἐξασκεῖ ἄπειρον ἐπιῤῥοὴν καθὼς καὶ εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν τῆς Κορίνθου, διότι ὁ κ. Νοταρᾶς φέρει ὄνομα, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τέσσαρας ὅλους αἰῶνας. Δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητήσω λοιπὸν τὴν ἐπιῤῥοὴν τοῦ κ. Νοταρᾶ, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ παρουσιάζεται ἔκτακτόν τι φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἀναγκάζει ἕκαστον ν’ ἀμφιβάλῃ περὶ τῆς ἁγνότητος τῆς ἐκλογῆς· ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου φαίνονται ἐγγεγραμμένοι 1604 ἐκλογεῖς καὶ ἐξ αὐτῶν ἐψηφοφόρησαν 1465, κατὰ τὰ πρακτικά, ὥστε ἐναπελείφθησαν μόνον 130. Εἶναι δύσκολον νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι εἰς τὸν δῆμον Τρικάλων, δῆμον ὀρεινὸν, τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι συνήθως κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην, καθ’ ἣν ἐνηργήθησαν αἱ βουλευτικαὶ ἐκλογαὶ, διέμενον εἰς τὰ χειμερινὰ μέρη, ὅτι συνεκεντρώθησαν τόσοι ἐκλογεῖς, ὥστε νὰ μὴ ἀπολειφθοῦν παρὰ μόνον 130· ἐκτὸς τούτου, ὁ δῆμος παρουσιάζει καὶ ἕτερόν τι, ἐκ τῶν ψηφοφορησάντων ἐκλογέων ἡ ἀντίθετος μερὶς τοῦ κ. Νοταρᾶ δὲν ἔλαβε παρὰ 16 ἢ 20 ψήφους· ἀληθῶς σᾶς εἶπον ὅτι ἡ ἐπιῤῥοὴ τοῦ κ. Νοταρᾶ εἶναι ἀπεριόριστος, εἶναι μεγάλη ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, οὐχ ἧττον ὅμως δὲν δύναταί τις νὰ ὑποθέσῃ ὅτι καὶ οἱ ἀντίθετοι αὐτῶν, ἂν ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ ἄνευ νοθεύσεως δὲν ἠδύναντο νὰ λάβωσι μεγαλείτερον ἀριθμὸν ψήφων, διότι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογὴν τοῦ 1865, εἷς ἐκ τῶν ἀντιθέτων καὶ τότε καὶ τώρα τοῦ κ. Νοταρᾶ, ἔλαβεν εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ὑπὲρ τὰς 270. Ἀλλ’ εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν φαίνεται ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ βία, διότι εἷς τῶν ὑποψηφίων, παρὼν ἐκεῖ κατὰ τὴν ἐκλογὴν, ἠναγκάσθη διὰ τῆς βίας ν’ ἀποχωρήσῃ καὶ ν’ ἀφήσῃ τὸν δῆμον, οὗτος ἦτον ὁ κύριος Καμπερόπουλος. Δυστυχῶς ὡς πρὸς τὸν δῆμον Στυμφαλίας ἡ ἁγνότης τῆς ἐκλογῆς φαίνεται ἔτι μικροτέρα. Ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων 1106 ἐκλογέων ἐψηφοφόρησαν 1074, ὥστε δὲν ἐναπελείφθησαν παρὰ 32· ἐκ τούτων δὲ ὅλας τὰς ψήφους τὰς ἔλαβον δύω ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων, οἱ δὲ ἀποτυχόντες ἔλαβον ἀριθμὸν ψήφων ἀπὸ ἓξ ἕως 18. Εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ἠναγκάσθη ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀποχωρήσῃ καὶ ἀντιπρόσωποι δὲν ὑπῆρχον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὸν δῆμον τοῦτον διϊσχυρίζεται, πολλὰ δικαίως, ὅτι ὁ κ. Νοταρᾶς· ἐκτὸς τῆς ἐπαρχιακῆς ὑπολήψεως, ἔχει, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ τὸν υἱόν του δήμαρχον καὶ ἐξασκεῖ μεγίστην ἐπιῤῥοὴν, οὐχ ἧττον τὰ ἀποτελέσματα ἀποδεικνύουν ὅτι καὶ ἐκεῖ ἡ ἐκλογὴ δὲν ὑπῆρξεν εἰλικρινὴς, διότι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν οἱ τότε ἀντίθετοι καὶ σήμερον ἀντίθετοι τοῦ κ. Νοταρᾶ ἔλαβον ὑπὲρ τὰς 500 ψήφους. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Στυμφαλίας ἔχετε τὴν ὁμολογίαν ἑνὸς τῶν ἐπιτυχόντων κατὰ τὸν δῆμον ἐκεῖνον, ἀλλ’ ἀποτυχόντων κατὰ τὴν ἐν γένει ἐκλογήν· ἔχετε τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Ἀναστασίου Δημητριάδου βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν βουλὴν συνέπραξε μετὰ τῶν περισσοτέρων μελῶν τῆς πλειοψηφίας ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου καὶ διὰ τῆς ψήφου του καὶ διὰ τοῦ εὐγλώττου λόγου του συνηγόρησεν ὑπὲρ τῶν ἰδεῶν τῆς πλειοψηφίας καὶ συνέτεινεν εἰς τὴν ἄνοδον αὐτῆς εἰς τὴν ἐξουσίαν· κατὰ δυστυχίαν ὅμως ἡ πλειονοψηφία τὸν ἐλησμόνησε, διότι καὶ ἐδῶ δυστυχῶς ἡ νίκη, ἡ ὁποία συνήθως πρέπει νὰ καθιστᾷ τοὺς ἀνθρώπους εὐγνώμονας, εἰς τὴν Ἑλλάδα καθίστησι τοὺς νικῶντας ἀγνώμονας. Ὁ κ. Δημητριάδης ὁμολογεῖ εἰς φυλλάδιον, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε περὶ τῆς ἐκλογῆς Κορινθίας, ὅτι κατὰ τὸν δῆμον ἐκεῖνον καί τοι λαβὼν ὅλας τὰς ψήφους, ἦτο ἀδύνατον νὰ ψηφοφορήσωσι περισσότεροι τῶν 950. Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ Κ. Δημητριάδης. «Χάριν τῆς ἀληθείας ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, καί τοι λαβὼν πάσας τὰς ψήφους τοῦ δήμου, ὁμολογῶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφοφορήσωσι περισσότεροι τῶν 950». Βλέπετε ὅτι εἶναι ὁμολογία ἀνδρὸς λαβόντος ὅλας τὰς ψήφους τοῦ δήμου ἐκείνου· ἡ ὁμολογία δὲ αὕτη εἶναι ὑπὲρ τοῦ λόγου μου. Τρίτος δῆμος εἶναι ὁ δῆμος τῆς Σολυγείας· εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ἡ καλπονόθευσις εἶναι εἰδεχθεστάτη· εἰς τὸν δῆμον Σολυγείας ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος περιέχει 903 ἐκλογεῖς, καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταφαίνονται, ὅτι ἐψηφοφόρησαν 850, ὥστε ἐναπελείφθησαν μόνον 50. Εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ὁ κ. Σπυρίδων Νοταρᾶς οὐ μόνον ἔλαβεν εἰς τὸ μέλαν τὰς ψήφους ὅλων τῶν ψηφοφορησάντων 850, ἀλλ’ ἔλαβε καὶ 180, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, περισσότερα σφαιρίδια, διότι εὑρέθησαν εἰς τὸ μέλαν 1030 σφαιρίδια, ἐνῷ ἐψηφοφόρησαν 850. Ἀνάγκην ἀναπτύξεως περισσοτέρας περὶ τοῦ δήμου τούτου βεβαίως δὲν ἔχετε, καὶ οὐδόλως μὲ πείθει ὁ λόγος τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, ὃν φέρει ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς· διότι θέλουσα ν’ ἀναιρέσῃ τὴν γενομένην νόθευσιν τῆς ἐκλογικῆς συνειδήσεως ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ἀναφέρει ἁπλῶς ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ ἦτο ὑπογεγραμμένος ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Δημητριάδου, Κυριαζῆς καλούμενος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Ὁ λόγος τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἐννοεῖται, ὅτι δὲν εἶναι λόγος σπουδαῖος, διότι ἀπέναντι τοιούτων καθαρῶν γεγονότων τὰ πρακτικὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἡ ὑπογραφὴ, τοῦ ἀντιπροσώπου οὐδεμίαν παρέχουσι πίστιν, διότι ἡ νόθευσις εἶναι καθαρὰ, ὅταν βλέπετε ὅτι εἰς μίαν κάλπην, τὴν τοῦ κ. Σπυρίδωνος Νοταρᾶ, εὑρέθησαν πλεονάζοντα 180 σφαιρίδια. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, κύριοι, φρονῶ, ὅτι ἡ γνώμη τῆς μειοψηφίας εἶναι ἡ ὀρθοτέρα, περὶ ἀκυρώσεως τῶν τριῶν δήμων τῶν μνημονευθέντων, καὶ πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης ταύτης εἶπον τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις.
§5Σ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἂν αἱ παρουσιασθεῖσαι αἰτιάσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὑπὸ τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας ἦσαν ἀληθεῖς, βεβαίως οὔτε ἡμεῖς δὲν θὰ ἠνεχόμεθα νὰ ἤμεθα ἀντιπρόσωποι καλπονοθεύσεως καὶ βίας· ἂν ὅμως τὸ ἐναντίον, ἤθελε μοὶ ἐπιτρέψει ὁ ἔντιμος κύριος Ζαΐμης νὰ τῷ παρατηρήσω μὲ ὅλην τὴν ἀπεριόριστον ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς τὸ ἄτομόν του, ὅτι κατ’ οὐδένα λόγον δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὁ εἰσηγητὴς γεγονότων ἀνυπάρκτων, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἠρύσθη ἐκ πηγῆς ἐχούσης συμφέρον εἰς τὴν παραμόρφωσιν τῆς ἀληθείας. Δύω ἐνστάσεις, κύριοι βουλευταὶ, παρουσιάζονται σήμερον ἐνώπιόν σας· ἡ μὲν μία ἔχει τὴν πηγήν της εἰς αὐτὴν τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα, ἡ δὲ ἑτέρα συνετάχθη καὶ ὑπὸ τοῦ ἀποτυχόντος καὶ ἀποτελοῦντος μέρος τοῦ συνδυασμοῦ, κυρίου Δημητριάδου. Διὰ μὲν τῆς πρώτης ἐνστάσεως ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις τῶν δήμων Τρικάλων, Στυμφαλίας καὶ Σολυγείας, διὰ δὲ τῆς ἑτέρας ἡ ἀκύρωσις ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς. Ἂν ἐπρόκειτο, κύριοι βουλευταὶ, νὰ λαλήσω περὶ δήμου, τοῦ ὁποίου τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας πρώτην ἤδη φορὰν παρουσιάζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, βεβαίως διὰ μακρῶν ἤθελον προσπαθήσει νὰ ἀποδείξω τὸ γνήσιον καὶ εἰλικρινὲς τῆς ψηφοφορίας· εὐτυχῶς ὅμως σήμερον ἀλλεπάλληλοι ψηφοφορίαι ἀπέδειξαν, ὅτι ἡμεῖς χαίρομεν τὴν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην τοῦ τόπου ἐκείνου, καὶ πολὺ ὀρθῶς τοῦτο δὲν ἠρνήθη ὁ ἔντιμος προαγορεύσας. Εἰς μίαν μόνην περίστασιν ἀπεκλείσθημεν τῆς τιμῆς ταύτης, καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ παρελθοῦσα ἐπανάστασις, ἡ παρελθοῦσα ἐκλογὴ τῶν πληρεξουσίων, καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἔκρυθμον ἐπαναστατικὴν κατάστασιν, ὅτε αἱ μεγαλείτεραι ἀσχημίαι διεδραματίζοντο ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ, καὶ τότε λέγω τῶν Τρικάλων δὲν περιέπεσεν εἰς χεῖρας ἀνόμων, ἀλλὰ παρθένος εἰσῆλθεν ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου τούτου, ὅπου καὶ ἐγένετο ἡ διαλογὴ Πρὸς ἀπόδειξιν τῆς καλπονοθεύσεως, ἥτις ἐγένετο εἰς τοὺς δήμους Τρικάλων καὶ Στυμφαλίας, οἱ ἐνιστάμενοι συνέταξαν αὐτὴν τὴν ψευδοφυλλάδα, ἐντὸς τῆς ὁποίας, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐν συντόμῳ νὰ διεξέλθω τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν στηρίζουσι τὴν καλπονόθευσιν. Ἐμπεριέχονται ἐντὸς τῆς ἐνστάσεως ταύτης. Πρῶτον ὀνόματα καταδίκων, ὀνόματα ἰδανικὰ, ὀνόματα δὶς ψηφοφορησάντων, ὀνόματα τεθνεώτων καὶ στερημένων πολιτικῶν δικαιωμάτων. Καὶ, κύριοι, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ν’ ἀποδείξωμεν τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῶν ἐναντίων μας, καθόσον αὐτοὶ πρέπει ν’ ἀποδείξωσι τὰς ἐνστάσεις των, τὰς ὁποίας ἔφερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τοιαύτην ἀνάγκην. Ἐν τούτοις δι’ αἰτήσεώς μας ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ναυπλίῳ ἐφετῶν καὶ ὁ νομάρχης Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας ἐπιστοποίησαν ὅτι τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα οἱ κύριοι οὗτοι λέγουν ὅτι εἶναι κατάδικοι καὶ ἐν ταῖς φυλακαῖς, οὐ μόνον ἐν ταῖς φυλακαῖς δὲν ὑπῆρχον, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἡ ἐλαχίστη κατ’ αὐτῶν κατηγορία ὑφίσταται. Ἐκτὸς δὲ τούτου τὸ εἰλικρινὲς τῆς ψηφοφορίας τοῦ δήμου Τρικάλων μαρτυρεῖ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἀντιθέτου μερίδος ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Στυμφαλίας παρουσιάσθη ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἑτέρα ἔνστασις, ὅτι δῆθεν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀντιθέτων καὶ ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀπεκλείσθησαν, ἀπεδιώχθησαν ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας· ὅτι τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἀπόδειξις τὸ πρωτόκολλον τῶν πράξεων τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς συνέταξεν ἔκθεσιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ λέγει ὅτι δὲν δύναται νὰ λάβῃ μέρος, τίς οἶδε διὰ τίνας λόγους, διὰ δὲ τοῦ ἐγγράφου τούτου συμβολαίου, τὸ ὁποῖον σήμερον προσαγάγω, ἀποδεικνύεται ἐπίσης, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἀποτυχούσης δὲν ἀπεδιώχθησαν, ἀλλ’ ἀπεχώρησαν ἕνεκα τῆς γενικῆς θελήσεως τοῦ δήμου ἐκείνου ὑπὲρ ἡμῶν. Ἀρκεῖ νὰ μάθητε, ὅτι τὸ ἥμισυ τοῦ δήμου Στυμφαλίας εἶναι ἰδιοκτησία ἡμῶν, ἀρκεῖ νὰ μάθητε, ὅτι εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον εἶναι δήμαρχος ὁ ἀδελφός μου, καὶ τοῦτο εἶναι ἀρκετὸν νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἀντίθετοι νὰ ἔχουν οὐδεμίαν ψῆφον. Ἡ δευτέρα ἔνστασις εἶναι ἡ τοῦ κυρίου Δημητριάδου. Τῇ ἀληθείᾳ δὲν ἐνόησα τί ζητεῖ ὁ κύριος Δημητριάδης· ἐξ αὐτῆς τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἐκθέσεώς του θέλετε πεισθῆ περὶ τῆς διανοίας, τὴν ὁποίαν εἶχε συντάττων τὴν ἔκθεσιν ταύτην. Ἐν ἀρχῇ μὲν τῆς ἐνστάσεώς του λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας εἶναι ἐντελῶς εἰκονικὴ, καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ, ἐπὶ τέλους περιπίπτει εἰς σπουδαίαν ἀντίφασιν μὲ τὸν ἑαυτόν του, καθόσον λέγει, ἂν ἀφαιρέσητε 100 ψήφους ἐκ τοῦ δήμου Τρικάλων καὶ προσθέσητε ταύτας εἰς τὸν κύριον Δημητριάδην, τότε ἡ ἐκλογὴ δὲν εἶναι ἄκυρος. Ἡ ἀντίφασις αὕτη, εἰς τὴν ὁποίαν περιπίπτει ὁ κύριος Δημητριάδης, ἀποδεικνύει ὅτι διὰ τῆς ἐνστάσεώς του πᾶν ἄλλο εἶχε ν’ ἀποδείξῃ ἢ βίαν καὶ ἐπέμβασιν. Εἶναι ἄπορον, κύριοι βουλευταί, πῶς ὁ συνδυασμὸς τοῦ Νοταρᾶ εἰς τὸν δῆμον Σολυγείας ἔλαβε μηδέν· ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἶναι ἀληθὲς, ἡνωμένων ὄντων τῶν ἀντιθέτων ἡμῶν, δὲν ὑπελείπετό τι εἰς ἡμᾶς, ἢ νὰ λάβωμεν μηδὲν, καὶ αἱ ὀλίγαι ψῆφοι, ἃς ἐλάβομεν, ἀφῃρέθησαν, διότι ἔτυχον πλεονάζοντα σφαιρίδια. Δὲν ἔχομεν ἑτέραν ἀπόδειξιν καλπονοθεύσεως εἰς τὸν δῆμον Σολυγείας, καὶ δὲν εἶναι ἰσχυροὶ οἱ λόγοι οὗτοι ἵνα πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις. Ἄλλως τε ἐξ αὐτῆς τῆς ὑπογραφῆς τῶν ἀντιπροσώπων ἀμφοτέρων τῶν μερίδων ἀποδεικνύεται, ὅτι καὶ ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη ἐν νομιμότητι. Ἐκ τούτων ὅλων, κύριοι, βλέπετε τὰ ἀνυπόστατα τῶν ἐνστάσεων τῶν ἀντιθέτων ὑμῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν, ὡς διεξαχθεῖσαν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ βουλευτικοῦ νόμου.
§6ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐν τῇ ἐκλογῇ τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας παρουσιάζονται δύω γνῶμαι ἐκ μέρους τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Κατὰ μὲν τὴν μίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πλειονοψηφίαν, προτείνεται ἡ ὁλοσχερὴς ἐπικύρωσις, κατὰ δὲ τὴν ἑτέραν, ἡ ὁποία ὑποστηρίζεται ὑπὸ τῆς μειονοψηφίας, προτείνεται ἡ ἀκύρωσις τριῶν δήμων, Τρικάλων, Στυμφαλίας καὶ Σολυγείας, καὶ ἐν μὲν τῇ πρώτῃ γνώμῃ, κατὰ τὴν τάξιν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν εἰς τὰς ἐργασίας της μέχρι τοῦδε ἡ ἐπιτροπὴ, ἀναφέρονται καὶ οἱ λόγοι, περὶ τῆς δευτέρας ὅμως λέγεται ἁπλῶς, ὅτι ὑπάρχει διαφωνία χωρὶς νὰ ἐκτίθενται συνάμα καὶ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι παρεκίνησαν τὰ ἔντιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ διαφωνῶσιν, ὥστε καὶ ἡμεῖς νὰ δυνηθῶμεν νὰ σταθμίσωμεν τοὺς ὑπὲρ καὶ κατὰ λόγους, καὶ νὰ ἴδωμεν ποία τῶν δύο γνωμῶν εἶναι ἡ ὀρθοτέρα. Ἐδέησε λοιπὸν ὅπως σχηματίσω ἀκριβῆ ἰδέαν περὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, νὰ μὴ ἀποβλέψω μόνον, ὡς ὤφειλον, εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ νὰ μελετήσω, ἐφ’ ὅσον ὁ καιρὸς μοὶ ἐπέτρεπε τὰ πλεῖστα καὶ οὐσιωδέστερα τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀποτελούντων μέρος τῆς δικογραφίας τῆς προκειμένης ἐκλογῆς· Τίνας λόγους προτείνουν οἱ ἐνιστάμενοι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως; οἱ ἐνιστάμενοι ἰσχυρίζονται, ὅτι εἰς τοὺς τρεῖς τούτους δήμους τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον δὲν συνέβη, εἰμὴ καλπονόθευσις, μετεβλήθη δηλονότι ἐντελῶς τὸ γνήσιον ἀποτέλεσμα τῆς ἐλευθέρας ἐκφράσεως τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ καὶ ἀντεκατεστάθη ὑπὸ τῆς θελήσεως τῆς ἀντιθέτου μερίδος. Τίνα μέσα ἀποδείξεως προτείνουσι πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἐνστάσεών των τούτων, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, τίνας λόγους, διότι, ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ ὅτι, προκειμένου περὶ ἀποδείξεως τοιούτων ἀντικειμένων, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ παρουσιάσῃ κανεὶς οὔτε ἔγγραφον, οὔτε μάρτυρας. Βεβαίως ὅσοι μελετῶσι νὰ διαπράξωσι καλπονόθευσιν εἴς τινα ἐκλογὴν, φροντίζουσιν, ὥστε ἡ καλπονόθευσις νὰ γίνῃ εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ν’ ἀφαιρεθῇ ἐκ τῶν προτέρων πᾶν ἴχνος τῆς πράξεως ταύτης, οὐδὲν ἧττον ὅμως ἔχετε ἱκανὰ προηγούμενα, διῆλθον ὑπὸ τὰς ὄψεις σας ἱκαναὶ ἐκλογαὶ, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι ἔχετέ τινα χαρακτηριστικὰ, τὰ ὁποῖα ὁμοῦ λαμβανόμενα καὶ συνδυαζόμενα, ἀδύνατον νὰ μὴ σᾶς φέρουν εἰς τὸ ἀλάνθαστον συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν εἶναι γνησία, ὅπου τὰ γνωρίσματα αὐτὰ ὁμοῦ συναπαντῶνται. Ἠκούσατε ἀπὸ τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα βουλευτὴν Καλαβρύτων δύω τῶν δεδομένων τούτων, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ συνειδήσει ἡμῶν, καὶ πιστεύω καὶ ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν, ἔχουν πολλὴν βαρύτητα, καὶ δύνανται αὐτὰ καὶ μόνα καθ’ ἑαυτὰ ν’ ἀποτελέσωσιν ἰσχυρὸν τεκμήριον, ὅτι τὸ παρουσιασθὲν ἀποτέλεσμα ἐν τῇ ἐκλογῇ Κορινθίας δὲν εἶναι τὸ γνήσιον· καὶ ἠπόρησα πολὺ, κύριοι, ὅταν ἤκουσα τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα βουλευτὴν Κορινθίας κ. Νοταρᾶν, ἀντὶ ν’ ἀντικρούσῃ τοὺς λόγους, οὓς προανέφερεν ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων ὅπως ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, νὰ περιορισθῇ ν’ ἀντικρούσῃ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ φαινόμενα ἐν τῇ ἐνστάσει τῶν ἀποτυχόντων, τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν ἤκουσα κανένα ἰσχυρὸν λόγον πρὸς ἀντίκρουσιν τῶν ἐπιχειρημάτων, δι’ ὧν ὁ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς ὑπεστήριξε τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας. Τίνα εἶναι τὰ διδόμενα ταῦτα, τὰ ὁποῖα σᾶς προανέφερεν ὁ κ. Ζαΐμης; ἢ καθ’ ὁλοκληρίαν, ἢ σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν, διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβέστερος ἡ ἐξάντλησις τοῦ καταλόγου τῶν ψηφοφόρων, καὶ δεύτερον ἡ μεγάλη, ἡ ἀνεξήγητος δυσαναλογία τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον αἱ ἀνταγωνιζόμεναι μερίδες. Ἐν τῷ δήμῳ Στυμφαλίας, κύριοι, τοῦ ὁποίου ὁ βουλευτικὸς κατάλογος περιέχει ἀριθμὸν ψηφοφόρων 1106, ἀπολείπονται νὰ ψηφηφορήσουν μόνον 32, ἐν δὲ τῷ δήμῳ Τρικάλων, ἔχοντι ψηφοφόρους 1604, ἀπελείφθησαν ψηφοφόροι 144. Ὑποθέτετε ὅτι τὸ φαινόμενον τοῦτο εἶναι τακτικὸν, δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς, ὅτι τὸ φαινόμενον τοῦτο μαρτυρεῖ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη εἰλικρινῶς; αὐτὴ ἡ ἰδία ἐκλογὴ, ὅλοι οἱ ἄλλοι δῆμοι τῆς ἰδίας ἐπαρχίας, μαρτυροῦσι περὶ τοῦ ἐναντίου, μάλιστα οἱ δύο οὗτοι δῆμοι, καθὼς προελέχθη, εἶναι μεταξὺ τῶν 5 ὀρεινῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας.
§7ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγινεν εἰς τὸ παράλιον ἡ ἐκλογή.
§8ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἀδιάφορον· ἐγὼ λέγω, ὅτι τὸ φαινόμενον τοῦ νὰ ἐξαντληθῇ ὅλος ὁ κατάλογος τῶν ψηφοφόρων, ἢ σχεδὸν ὁλόκληρος, δὲν μαρτυρεῖ περὶ τῆς γνησιότητος τῆς ψηφοφορίας.
§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ οἱ βουλευταὶ, οἱ θέλοντες νὰ κάμουν περίπατον, νὰ μὴ ἐνοχλοῦν τὴν ἀκρόασιν τῶν λοιπῶν βουλευτῶν, (εὖγε!)
§10ΣΑΡΑΒΑΣ. Τὸ λέγω τοῦτο ἐπικαλούμενος τὴν πεῖραν ὑμῶν, ἐπικαλούμενος τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν λοιπῶν δήμων τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, ἰδίως μάλιστα τῶν ὀρεινῶν. Εἰς τὸν δῆμον Φενεοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπίσης ὀρεινὸς, ἐξ 969 ψηφοφόρων σημειουμένων εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον, ἐψηφοφόρησαν 660, ἤτοι τὰ ⅔, εἰς τὸν δῆμον Πελλήνης, ὁ ὁποῖος, ὑποθέτω, εἶναι καὶ αὐτὸς ὀρεινὸς δῆμος, ἐκ ψηφοφόρων 835 ἐψηφοφόρησαν 579, καὶ ἡ αὐτὴ ἀναλογία ὑπάρχει εἰς ὅλους τοὺς λοιποὺς δήμους. Δὲν εἶναι λοιπὸν τεκμήριον εἰλικρινοῦς ψηφοφορίας καὶ γνησίας ἐκφράσεως τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, ἡ ἐξάντλησις τοῦ καταλόγου ὁλοκλήρου, καὶ δὲν τὸ λέγω ἐγὼ μόνον, κύριοι, τὸ εἶπεν αὐτὴ ἡ ἰδία εἰσηγητικὴ ἐπιτροπὴ εἰς διαφόρους ἐκθέσεις. «Αἱ πράξεις τῆς ἐπιτροπῆς, λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἐπιτροπή μας ἐν τῇ περὶ τῆς ἐκλογῆς Γόρτυνος ἐκθέσει της, καὶ ἡ συνυπογραφὴ τῶν ἀντιπροσώπων ἀμφοτέρων τῶν μερίδων, πρὸς δὲ τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαλογῆς, ἐξ ὧν προκύπτει, ὅτι οἱ ἀποτυχόντες ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ ἔλαβον ὄχι ὀλίγας ψήφους, ἀποκρούει πᾶσαν ἰδέαν καλπονοθεύσεως κτλ» Εἰς ἄλλην ἔκθεσιν, εἰς τὴν ὁποίαν μάλιστα εἶναι εἰσηγητὴς ὁ ἔντιμος κ. πρόεδρός μας, ἀναφέρεται ἐπίσης, ὅτι «κατὰ τὴν ἀνωτέρω φαινομένην ἀρίθμησιν τῶν ἐκλογέων καὶ ψηφοφορησάντων, οἱ ψηφοφορήσαντες παρουσιάζουσιν ἔννομον ἀναλογίαν, καὶ ἀφαιροῦσι πᾶσαν ὑπόνοιαν καταχρήσεως.» Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὸ γεγονὸς τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου, τῆς μεγάλης δυσαναλογίας τῶν ψήφων μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης μερίδος, δὲν εἶναι ἀποχρὸν τεκμήριον καλπονοθεύσεως, ὅταν ὅμως συνδυάζεται καὶ μὲ ἄλλα τινὰ δὲν δύναται εἰμὴ νὰ φέρῃ εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα, ὅταν ἔχωμεν τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογὴν τοῦ 1865, ἐκλογὴν εἰς τὴν ὁποίαν, πιστεύω, ὅτι θὰ τὸ ὁμολογήσῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κ. Νοταρᾶς, ἡ μερὶς ἡ πρὸς αὐτὸν ἀνταγωνισθεῖσα κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν, ἐστερεῖτο τῆς συνδρομῆς τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ἰσχυροῦ κομματάρχου τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, δὲν παρουσιάσθη αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα καὶ θέλετε νὰ παραδεχθῆτε ὡς ὀρθὸν τὸ ἀποτέλεσμα κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκλογήν; Κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1865, κύριοι, εἰς τὸν δῆμον Τρικάλων ὁ Ἰωάννης Δεληγιάννης ἔλαβε 266 ψήφους ἀπέναντι 21, τὰς ὁποίας ἔλαβε κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκλογήν. Εἰς τὴν Στυμφαλίαν ἔλαβε 211 ἀπέναντι 6, τὰς ὁποίας ἔλαβε κατὰ τὴν παροῦσαν.
§11ΝΟΤΑΡΑΣ. Ὁ κ. Καμπερόπουλος πόσας ἔλαβε τώρα;
§12ΣΑΡΑΒΑΣ. 300, ἀλλ’ ἐγένετο ἐξαίρεσις διὰ τὸν κ. Καμπερόπουλον, καθὸ παρόντα κατὰ τὰς τρεῖς πρώτας ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς. Αἱ δυσαναλογίαι λοιπὸν αὗται οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι εἶχον ἓν τῶν ἰσχυρῶν ἐκείνων τεκμηρίων, τὰ ὁποῖα μαρτυροῦσι περὶ τῆς μὴ εἰλικρινοῦς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ταῦτα μόνον, κύριοι. Εἰς τὴν χθεσινὴν συζήτησιν ἐθεωρήθη ὡς σπουδαῖος λόγος πρὸς ἀκύρωσιν, τοῦτο καὶ μόνον, ὅτι ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ἐφαίνοντο ψηφοφορήσαντες ψηφοφόροι, περὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρχεν ἀπόδειξις, ὅτι εἶχον ἀποθάνει ἢ ἦσαν ἀπόντες, καὶ τοιαῦτα τινὰ παράπονα παρουσιάζουσιν οἱ ἐνιστάμενοι καὶ εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογήν· λυποῦμαι δὲ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τὰ παράπονα ταῦτα δὲν ἐξέτασεν ὅσον ἔδει, κατ’ ἐμέ. Ἡ ἐπιτροπὴ, κύριοι, ἀπαντῶσα εἰς τὰ παράπονα τῶν ἐνισταμένων διατί νὰ σημειώνωνται εἰς τὰ πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας τόσον τοῦ δήμου Τρικάλων, καθὼς καὶ ἐκείνου τῆς Στυμφαλίας, πρόσωπα περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἀπόδειξις, ὅτι εἶχον ἀποθάνει, ἀπαντῶμεν μίαν σκέψιν, ἡ ὁποία μοὶ ἐφάνη πολὺ περίεργος. Ὁ ἰσχυρισμός των, λέγει, ὅτι ἐψηφοφόρησαν τεθνεῶτες δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ἐκ τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου φαίνεται ὅτι αὐτοὶ ἔζων. Ὑποθέτετε, ὅτι λέγω ὑπερβολήν; σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἰδίαν σκέψιν τῆς ἐπιτροπῆς· «ἐπειδὴ οὐδεμία ἀπόδειξις προσάγεται ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ των, ὅτι δῆθεν ἐψηφοφόρησαν τεθνεῶτες, ἀπόντες καὶ παράλυτοι, ἐκ δὲ τοῦ ὁριστικοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου προκύπτει, ὅτι οἵ τε τεθνεῶτες καὶ παράλυτοι ἀναφερόμενοι εἰσὶν ἐν τῇ ζωῇ.» Ἡ σημείωσις ἑνὸς ἀποθανόντος ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ψηφοφόρων, ἔχει κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ θαυμάσιον ἀποτέλεσμα νὰ τὸν ἀναστήσῃ! Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρουσιάσουν οἱ ἐνιστάμενοι νόμιμον ἀπόδειξιν τοῦ θανάτου τῶν προσώπων ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων παραπονοῦνται, διότι ὤφειλον νὰ τὴν ζητήσουν ἀπὸ τὸν δήμαρχον, καὶ ὁ δήμαρχος φυσικὸν ἦτο νὰ τοῖς τὴν ἀρνηθῇ· ἀπηύθυναν ἀναφορὰν εἰς τὸν ἔπαρχον, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦν αὐτὸν νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν δήμαρχον ἢ ἄλλην ἁρμοδίαν ἀρχὴν νὰ βεβαιώσουν, ἐὰν τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ των ῥητῶς ὀνομαζόμενα πρόσωπα δὲν ἀπέθανον, καὶ μόλον τοῦτο ἡ ἀρχὴ, ἡ ὁποία ἔδειξε τόσην προθυμίαν νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι δύο μόνον τῶν ψηφοφόρων, περὶ τῶν ὁποίων παραπονοῦνται οἱ ἐνιστάμενοι δὲν διατελοῦν εἰς τὰς φυλακὰς, δὲν ἀπήντησε, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ἐνιστάμενοι ἠναγκάσθησαν νὰ καταφύγωσιν εἰς μαρτυρικὰ ἱερέων. Ὑπάρχουν ἑπομένως ἐν τῷ φακέλλῳ τρία μαρτυρικὰ ἱερέων, οἱ ὁποῖοι βεβαιοῦσιν, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα σημειοῦνται ἐν τῇ ἐνστάσει τῶν ἀποτυχόντων ὡς ἀποθανόντα, εἶχον τῷ ὄντι ἀποθάνει πρὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνηργήθη ἡ προκειμένη ἐκλογή.
§13ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσα εἶναι αὐτὰ τὰ πρόσωπα;
§14ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἶναι 18· εἶναι τρία πιστοποιητικὰ ἱερέων· θέλετε νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τὰ ὀνόματα;
§15ΝΟΤΑΡΑΣ. Μοὶ δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ σᾶς φέρω δέκα πιστοποιητικὰ ἱερέων, ὅτι δὲν ζῆτε ὑμεῖς;
§16ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐὰν ἔχητε τοιούτους ἱερεῖς ἐκεῖ, σᾶς συγχαίρω. Ἕτερον παράπονον, κύριοι, ὑπάρχει ἐκ μέρους τῶν ἐνισταμένων, ὅτι πολλοὶ τῶν φαινομένων ὡς ψηφοφορήσαντες ἦσαν στρατιῶται, διατελοῦντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Δὲν προσάγεται οὐδεμία ἀπόδειξις, διότι, ἐννοεῖται, δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς αὐτοὺς νὰ τὴν φέρωσι. Μοὶ εἶπον οἱ ἐνιστάμενοι, καὶ προκαλῶ, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ᾖναι παρὼν, τὸν κ. Παπαμιχαλόπουλον, μοὶ εἶπον, ὅτι συνεπεία αἰτήσεως τοιαύτης τὸ ὑπουργεῖον ἀπήντησεν εἰς τὸ φρουραρχεῖον, ἀλλὰ τὸ φρουραρχεῖον ἠρνήθη νὰ δώσῃ τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἰς αὐτούς, ἐκτὸς ἐὰν ἤθελε τὸ ζητήσει ἡ ἐπιτροπή· ἐζητήθη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ τὸ ζητήσῃ, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἠρνήθη. Δὲν ἐγγυῶμαι τὴν ἀλήθειαν τοῦ πράγματος, ἐκτὸς ἐὰν ᾖναι παρὼν ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ τὸ βεβαιώσῃ.
§17ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. Σαράβα, τί εἴπατε περὶ ἐμοῦ;
§18ΣΑΡΑΒΑΣ. Σᾶς ἔδοσαν ἀναφορὰν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ἀπήντησεν εἰς τὸ ἐνταῦθα φρουραρχεῖον τίνες ἐκ τῶν φαινομένων, ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἦσαν στρατιῶται διατελοῦντες εἰς τὰς τάξεις των, καὶ ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο, ἀπήντησε τὸ φρουραρχεῖον, ὅτι δὲν τὸ δίδει, ἐκτὸς ἐὰν τὸ ζητήσῃ ἡ ἐπιτροπή.
§19ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ τί συνέβη. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς εἰς μίαν τῶν συνεδριάσεών της εἶχεν ἀναθέσει εἰς ἐμὲ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως. Συνεπεία τούτου ἐδόθη εἰς ἐμὲ καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, περὶ τῆς ὁποίας ὁ λόγος, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κ. Καμπεροπούλου καὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Ἡ ἀναφορὰ ἐδόθη εἰς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος τὴν παρέδωκεν εἰς ἐμὲ, ὡς μέλλοντα νὰ συντάξω τὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα δὲν ἐκρίθη καλὸν, οὐδὲ εἶχον καιρὸν νὰ συντάξω ἐγὼ τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. Ἐπέστρεψα τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ παραδοθῇ εἰς τὸν μέλλοντα νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσιν εἰσηγητὴν κ. Κάγκαν. Δὲν ἠξεύρω, πῶς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἀπωλέσθη, διότι ἀληθῶς ἀνεζητήθη ἀπὸ τὸν κ. Δεληγιάννην καὶ Καμπερόπουλον καὶ δὲν εὑρέθη. Ἔλαβα περιέργειαν νὰ ἀναγνώσω τὸ περιεχόμενον τῆς ἀναφορᾶς ἐκείνης καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι περιέχει τὰ ἑξῆς περίπου. «Πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεώς μας, ἔλεγον οἱ ἀναφερόμενοι, περὶ τοῦ ὅτι ἐψηφοφόρησαν στρατιῶταί τινες διατελοῦντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, πληροφοροῦμεν τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰδοποίησε τὸ φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν, ὅτι οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα καὶ δεῖνα στρατιῶται, δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσοι εἶναι σημειωμένοι ὡς ψηφοφορήσαντες, διατελοῦσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὁ μὲν εἰς τὸ δεῖνα, ὁ δὲ εἰς τὸ ἕτερον τάγμα.» Αὐτὸ εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς ἀναφορᾶς, ἡ ὁποία δὲν εὑρέθη ἔπειτα. Κ. Ἰακωβάτε, παρακαλῶ, ἐὰν δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, νὰ μὲ ἐπανορθώσητε.
§20ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἀληθέστατα: αὐτὰ τὰ ἔγγραφα ἀναγινώσκονται καὶ διαβιβάζονται εἰς τὸν οἰκεῖον εἰσηγητήν· ὅλα τὰ ἔγγραφα τίθενται μεταξὺ τῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης· ἐγὼ πλέον δὲν γνωρίζω περὶ τῶν ἀναφορῶν, διότι οὐδεμιᾶς ἐκλογῆς εἶμαι εἰσηγητής.
§21ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ἐχάθη.
§22ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐνοήσατε ἀρκούντως τί ἤθελον νὰ εἴπω· ἠθέλησα νὰ ἐξηγήσω διὰ τίνας λόγους δὲν προσάγεται ἡ ὑπάρχουσα ἐπίσημος ἀπόδειξις, ὅτι στρατιῶται διατελοῦντες εἰς τὰς τάξεις των ἐψηφοφόρησαν. Ἐγὼ ἀρκοῦμαι εἰς τὴν βεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε· δὲν θέλω νὰ μεμφθῶ τὴν ἐπιτροπήν· ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων στρατιωτῶν δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε· δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ποίαν ἐπιῤῥοὴν ἔσχεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τὸ νὰ φαίνωνται ψηφοφορήσαντα πρόσωπα ἀνύπαρκτα, ὥστε νὰ ἐξαιρέσουν τὰς ψήφους ταύτας. Τὸ περιστατικὸν τοῦτο ἀναφέρεται ὡς μία πρόσθετος ἔνδειξις, ἡ ὁποία συνδυαζομένη πρὸς τὰς ἄλλας φέρει ἕκαστον νὰ συμπεράνῃ ἐὰν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ᾖναι εἰλικρινὲς ἢ μή. Λοιπὸν εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν ᾖναι 5, 6 ἢ 7 οἱ ψηφοφορήσαντες στρατιῶται, καί τοι διατελοῦντες εἰς τὰς τάξεις των· ἐπίσης φαίνεται ὡς ψηφοφορήσας εἷς Παναγιώτης Χαλκιᾶς, περὶ τοῦ ὁποίου προσάγεται πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου, ὅτι πρὸ δύω ἐτῶν εἶναι ἐγκαταστημένος εἰς ἄλλον δῆμον καὶ εἶναι πρὸ δύω ἐτῶν ἱερεύς.
§23ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἄλλος Παναγ. Χαλκιᾶς;
§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται διακοπή· μὴ διακόπτετε.
§25ΣΑΡΑΒΑΣ. Προσάγεται ἄλλο πιστοποιητικὸν, καὶ βλέπετε, ὅτι ἀναγκάζομαι νὰ κάμω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ μειοψηφία, προσάγεται ἄλλο πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου Σικυῶνος, ὅτι ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα φαίνονται ψηφοφορήσαντα εἰς τὸν δῆμον Τρικάλων, εἶναι πρὸ καιροῦ ἐγκαταστημένα εἰς ἄλλους δήμους καὶ ἐψηφοφόρησαν ἐκεῖ. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν ἐξάντλησιν τοῦ καταλόγου τοῦ βουλευτικοῦ, ἔχομεν τὴν μεγάλην, ἀνεξήγητον ὅλως καὶ ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ παρελθὸν, καὶ τὴν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ θέσιν τῶν ἀνταγωνιζομένων μερίδων, δυσαναλογίαν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς κατὰ τοὺς δύω τούτους δήμους, ἔχομεν τὴν βεβαιότητα, ἢ τοὐλάχιστον τὴν πιθανότητα, ὅτι πολλὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα φαίνονται ὅτι ἐψηφοφόρησαν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφοφορήσουν· ἔχομεν τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ συνδεθῇ μὲ ὅλα τὰ προεκτεθέντα τεκμήρια, ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Στυμφαλίας ἐξεδιώχθη τὴν πρώτην ἡμέραν ἐκ τοῦ καταστήματος τῆς ψηφοφορίας. Παρῃτήθη, μᾶς λέγουν, καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν· ἐγὼ σᾶς ἀναγινώσκω τὴν σημείωσιν, ἡ ὁποία φαίνεται καταχωρισμένη εἰς τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας, ἐπίσης καὶ τὴν ἀναφοράν του τῆς 27, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ συνδυάσητε μὲ ἓν ἄλλο γεγονὸς, τὸ ὁποῖον κατόπιν θὰ σᾶς ἀναφέρω, καὶ τότε νὰ κρίνητε ἐν τῇ εὐσυνειδησίᾳ σας, ἐὰν ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς παρῃτήθη ἢ ἐξεδιώχθη. Ἰδοὺ τί ἀναφέρει τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας. «Μετὰ τὴν ψηφοφορίαν τῶν πέντε ψηφοφόρων, παρέστη ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Στυμφαλίας κτλ.» (Ἀναγινώσκει τὸ πρωτόκολλον.) Ἂς ἀκούσωμεν τώρα, καὶ τί λέγει αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐκτὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαύρᾳ 27 Μαρτίου 1868. Ὁ μετὰ σεβασμοῦ ἀναφερόμενος ἤμην πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Στυμφαλίας, τῆς προενεργηθείσης βουλ. ἐκλογῆς τρεχούσης συνόδου, καὶ ἀφοῦ κατὰ τὴν 21 τρέχοντος μηνὸς μετέβην εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου μας, ἵν’ ἀναλάβω τὰ καθήκοντά μου, αἴφνης ἐφάνη ὁ δήμαρχος Ἰωάννης Νοταρᾶς μετ’ ἀναριθμήτων ὁπλοφόρων καὶ εἰσελθὼν ἐντὸς τῆς ἐκκλησίας, ὅπου ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ, μὲ συνέλαβε καὶ βιαίως μὲ ἠνάγκασε νὰ ὑπογράψω εἴς τινα πρᾶξιν ἐντὸς τοῦ πρωτοκόλλου ἐμφαίνουσαν, ὅτι δῆθεν ἐγὼ πάσχων δὲν ἠδυνάμην νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν ἀρξαμένην ἐκλογὴν, καὶ πραγματικῶς φοβηθεὶς τὴν ζωτικὴν ὕπαρξιν ὑπέγραψα, καὶ οὕτω μὲ ἀπέπεμψεν ἐκεῖθεν καὶ μετέβην εἰς τὸ χωρίον, ὅπου πλέον δὲν παρουσιάσθην οὔτε καὶ νὰ ψηφίσω ὄχι μόνον ἐγὼ, ἀλλὰ καὶ πλέον τῶν 100 συγχωριανῶν μου. Τὴν πρᾶξιν ταύτην φέρων εἰς γνῶσιν τῆς σ. βουλῆς κτλ.
ὑπογράφεται
ΙΩ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΠΛΟΣ.
Λοιπὸν ἔχομεν μίαν παρατήρησιν τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, καταχωρισμένην εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ μία ἀναφορὰν τοῦ ἰδίου, διαψεύδοντος τὴν παρατήρησιν ταύτην, καὶ ἀποδίδοντος αὐτὴν εἰς βίαν· ἕκαστος ἂς κρίνῃ εἰς ποῖον τῶν δύω τούτων ἐγγράφων πρέπει νὰ δώσῃ πίστιν, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν πρὸ πάντων, ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀνήκων εἰς τὴν ἀντίθετον μερίδα, καὶ μεταβὰς ἐκεῖ ἵνα ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἤθελε ν’ ἀπομακρυνθῇ μὲ τὴν θέλησίν του. Ἔχομεν λοιπὸν καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο, τὸ ὁποῖον, ὁμολογουμένως εἶναι ἓν ἰσχυρὸν τεκμήριον, ὅτι ἐθεωρήθη ἀναγκαία ἡ ἔξωσις τοῦ προέδρου, ὡς παρασκευαστικὴ πρᾶξις τῶν κατόπιν γενομένων. Ἔχομεν ἀκόμη, ἂν θέλετε, τὴν παντελῆ ἔλλειψιν τῆς συμπράξεως τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἀνταγωνιζομένης μερίδος, καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας εἰς τὸν δῆμον Στυμφαλίας, καὶ μόνον κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἐν τῷ δήμῳ Τρικάλων. Ὅταν συνδυάσητε ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα δὲν δύνασθε εἰμὴ νὰ τὰ θεωρήσητε ὡς ἓν ἰσχυρὸν τεκμήριον, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν δήμων Τρικάλων καὶ Στυμφαλίας ἀναμφισβητήτως εἶναι εἰκονικὸν, εἶναι νόθον. Θέλετε καὶ μίαν μαρτυρίαν ἀκόμη; δὲν ἀρκοῦν ὅλαι αὗται αἱ ἐνδείξεις; δὲν εἶναι ἱκαναί; Ἰδοὺ σᾶς φέρωμεν μαρτυρίαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται ν’ ἀποκρούσωσιν οὐδ’ αὐτοὶ οἱ ἐπιτυχόντες. Εἶναι, κύριοι, ἡ γνωστὴ ἐκείνη ἐπιστολὴ, ἥτις ἔλαβεν ἀρκετὴν δημοσιότητα καὶ διάδοσιν, ἑνὸς τῶν ἐπιτυχόντων· σᾶς ἀναγινώσκω δύω περικοπὰς αὐτῆς. Διὰ τὸ βέβαιον (γράφει εἷς τῶν ἐπιτυχόντων ὁ κ. Κούστας πρὸς τὸν Κ. Νοταρᾶν) ἂς θεωρηθῶσι καλπονοθευμένοι δύω δῆμοι.
§26Σ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Διαβάσατέ την ὅλην.
§27ΣΑΡΑΒΑΣ. Βαρύνομαι· ἂς τὴν ἀναγνώσῃ ὁ γραμματεὺς, ἐὰν νομίζητε ὅτι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως ὁλοκλήρου τῆς ἐπιστολῆς φωτίζεται περισσότερον ἡ Βουλή.
§28Σ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι οἱ ἀντίθετοι ἐπεχείρισαν καλπονόθευσιν· διαβασατέ την ὅλην.
§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ τὸν ὑποχρεώσητε νὰ τὴν ἀναγνώσῃ ὅλην.
§30ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐγὼ, κ. πρόεδρε, βαρύνομαι νὰ τὴν ἀναγνώσω ὅλην· ἀναγινώσκω μόνον, τὴν ἑπομένην περικοπὴν «Διὰ τὸ βέβαιον ἂς θεωρηθοῦν καλπονοθευμένοι οἱ δύω δῆμοι Νεμέας καὶ Κλεωνῶν κτλ.» Τώρα θέλετε νὰ σᾶς εἴπω τὰ συμπεράσματά μου; Τὸ κακὸν προῆλθεν ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν· πολὺ πιθανὸν ν’ ἀπατῶμαι, ἀλλ’ ἰδοὺ, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, πῶς ἐξηγεῖται τὸ πρᾶγμα· εἷς τῶν ἀποτελούντων μέρος τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ κ. Νοταρᾶ ἔλαβε τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἡ ἀντίθετος μερὶς ἐπρόκειτο νὰ καλπονοθεύσῃ καὶ τοὺς δύω δήμους Νεμέας καὶ Κλεωνῶν· ὤφειλε νὰ τὸ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ συνδυασμοῦ, τὸν κ. Νοταρᾶν, καὶ συνάμα νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τοῦτο, ὅπως δι’ ἑνὸς ἀντιθέτου ἀποτελέσματος ματαιωθῇ ἡ μελετωμένη καλπονόθευσις εἰς τοὺς δύω δήμους. Ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ λοιπὸν ὅτι οἱ ἀντίθετοί των ἐκαλπονόθευσαν τοὺς δύω δήμους, διὰ νὰ οὐδετερώσωσι τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν, ἠναγκάσθησαν νὰ πράξωσι τὸ αὐτὸ εἰς τοὺς δήμους Τρικάλων καὶ Στυμφαλίας.
§31ΚΟΥΣΤΑΣ. Ποίαν ἡμερομηνίαν φέρει ἡ ἐπιστολή;
§32ΣΑΡΑΒΑΣ. 23ην Μαρτίου.
§33ΚΟΥΣΤΑΣ. Ἠξεύρετε ἀπὸ τὴν Κόρινθον ἕως ἐκεῖ πόσαι ὧραι εἶναι; καὶ ἔπειτα αὐτὴ ἡ ἐπιστολὴ δὲν ὑπῆγεν εἰς χεῖρας τοῦ κ. Νοταρᾶ, ἀλλ’ εἰς χεῖρας τοῦ κ. Ἰωάννου· ἔπειτα οἱ κύριοι λέγουν, ὅτι ἡ καλπονόθευσις ἔγινε τὴν 23, ὥστε αὐτὸ ποῦ λέγετε πίπτει.
§34ΣΑΡΑΒΑΣ. Θέλετε ἓν ἄλλο; Τὸ κάτω κάτω τῆς γραφῆς τὸ ξεύρετε; ἠξεύρετε δὲ ὅτι κάτωθεν αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς ὑπάρχει ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Νοταρᾶ.
§35ΚΟΥΣΤΑΣ. Δὲν πιστεύω· εἶναι τοῦ κ. Ἰωάννου. Δὲν εἶναι τίποτε αὐτὰ ὅπου λέτε· αὐτὴ ἔφυγεν ἀπὸ τὰς χεῖράς μου τὴν 24.
§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τὸν ἀντικρούετε, μὴ διακόπτετε.
§37ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι τὸ σφάλμα εἶναι ἰδικόν μου, διότι δὲν παρετήρησα, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ δὲν ἀπευθύνεται εἰς τὸν κ. Νοταρᾶν, ἀλλὰ εἰς τὸν κ. Σωτήριον Ἰωάννου, καὶ διὰ τοῦτο εἶπα, ὅτι τὸ ὑστερόγραφον εἶναι τοῦ αὐτοῦ.
§38ΚΟΥΣΤΑΣ. Δὲν ὑπῆγε δι’ ὅλου εἰς χεῖρας τοῦ Νοταρᾶ.
§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.
§40ΚΟΥΣΤΑΣ. Μοῦ ἔδωκε τὴν ἄδειαν νὰ τὸν διακόψω.
§41ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὄχι, δὲν σᾶς τὴν ἔδωκα. Εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον λοιπὸν, ἂν ἡ ἐπιστολὴ διευθύνεται εἰς τὸν κ. Νοταρᾶν ἢ τὸν Ἰωάννου· ὡς πρὸς τὴν ἀντίῤῥησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Κούστας, λέγων πῶς ἦτο δυνατὸν, ἀφ’ οὗ δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν αὐτοῦ ἡ ἐπιστολὴ, νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὸ τὸ σχέδιον, ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδία ἐπιστολὴ περιέχει τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι περιῆλθεν εἰς χεῖρας τοῦ πρὸς ὃν διευθύνεται, καὶ ὅστις ὤφειλε νὰ κοινοποιήσῃ τὸ σχέδιον εἰς τὸν ἀρχηγόν. Ἐὰν μᾶς φέρητε ἀπόδειξιν ὅτι ὁ κύριος Ἰωάννου δὲν ἐξετέλεσε τὴν παραγγελίαν τοῦ κ. Κούστα, μάλιστα.
§42ΚΟΥΣΤΑΣ. Εἶναι ἡ ἡμερομηνία.
§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτητε, κατόπιν τὸν ἀντικρούετε.
§44ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἀποδεικνύουν αὐταὶ αἱ διακοπαὶ τὴν σύγχυσιν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ φέρῃ εἰς αὐτοὺς ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐπιστολῆς. Λοιπὸν, κύριοι, δύω λέξεις καὶ τελειόνω· αἱ ἐνδείξεις, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται κατὰ τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, καὶ τὰς ὁποίας θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω, συνδυαζόμεναι μάλιστα μὲ τὸ κείμενον τῆς ἐπιστολῆς ταύτης, δὲν ἀφίνουν τὸν ἐλάχιστον δισταγμὸν, ὅτι εἰς τοὺς δήμους Τρικάλων, Στυμφαλίας καὶ Σολυγείας, καὶ τοῦτο εἶναι αὐταπόδεικτον διὰ τὸν δῆμον τοῦτον, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς δὲν ὑπάρχει γνήσιον, σωστὸν, ἀλλὰ προέρχεται ἀπὸ καλπονόθευσιν.
§45ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κ. πρόεδρε.
§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος.
§47ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠκούσατε, κύριοι, τὴν ἐκτενῆ ἀγόρευσιν τοῦ κ. Σαράβα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δήμους Τρικάλων καὶ Στυμφαλίας, ἠκούσατε πρὸ τούτου τὸν κ. Νοταρᾶν, καὶ ἑπομένως δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἢ μὴ τῶν δύω τούτων δήμων· περιορίζομαι κατὰ συνέπειαν νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Σολυγείας. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη προσεβλήθη ὡς προϊὸν αἰσχρᾶς καλπονοθεύσεως, βίας καὶ παρανόμου ἐνεργείας τῶν ἐπιδιωκόντων τὴν ἐπιτυχίαν· δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐνστάσεων, αἵτινες ἐφέρθησαν κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς· ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι εἶναι τόσον εὐαπόδεικτος ἡ καλπονόθευσις τοῦ δήμου τούτου, ὥστε οὐδεὶς σεβόμενος τὸν ἑαυτόν του δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ, αἱ δὲ ἀποδείξεις εἶναι τοσοῦτον πρόχειροι, ὥστε πρέπει νὰ ἀρνηθῶμεν, ὅτι ὑπάρχει σήμερον ἡμέρα διὰ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι ἔγκυρος. Ἐψηφοφόρησαν, κύριοι, ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ 852 ψηφοφόροι καὶ ποῖος νομίζετε ὅτι ὑπῆρξεν ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν δύω ἀντιφερομένων μερίδων; Τὸ ἔκτατον καὶ ἴσως μοναδικὸν φαινόμενον εἰς ὅλας τὰς ἐκλογὰς τῆς Ἑλλάδος, ὅτι οἱ μὲν κύριοι Σπυρ. καὶ Ἀνδρ. Νοταρᾶς, Σωτ. Ἰωάννου καὶ Κούστας νὰ μὴ λάβουν οὐδεμίαν ψῆφον εἰς τὸ ναὶ, ἁπάσας δὲ καὶ πλέον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων εἰς τὸ ὄχι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ κύριος Μαρκέλλος τί νομίζετε ὅτι ἔλαβεν; ὅλας τὰς ψήφους τῶν ψηφοφορησάντων καὶ πλέον κατά τινας εἰς τὸ ναὶ, καὶ οὐδεμίαν εἰς τὸ ὄχι. Ἐρωτῶ πάντα, καὶ ὅλοι ἡμεῖς γνωρίζετε, διότι ἐνεργήσατε ἐκλογὰς, ἂν ἦτο δυνατὸν τοιοῦτο ἀποτέλεσμα νὰ ὑπάρξῃ ὅλως ἀποκλειστικὸν εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον; τοὐλάχιστον λάθη νὰ συμβῶσι καὶ εἶναι παράδειγμα ὅτι 10% συμβαίνουν λάθη ὑπὸ τῶν ἐκλογέων. Ὅταν λοιπὸν ἓν τοιοῦτον φαινόμενον σᾶς παρουσιάζετε ἀμφιβάλλετε περὶ τῆς καλπονοθεύσεως τοῦ δήμου ἐκείνου; δὲν ἀρκεῖ ὅμως τοῦτο, κύριοι· μεταξὺ τῶν συναγωνιζομένων, κύριοι, ὑπῆρχε καὶ Γεωρ. Πανοπριφτόπουλος, ὅστις καὶ ἄλλοτε ὑπῆρξε βουλευτὴς, ὅστις κατάγεται ἀπὸ τὸν δῆμον ἐκεῖνον, ὅστις κατοικεῖ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον καὶ ἔχει ἀπείρους φίλους, καὶ μολαταῦτα εἰς τὴν κάλπην αὐτοῦ οὔτε ἡ ψῆφός του εὑρίσκεται εἰς τὸ Ναί.
§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς οὔτε ἐτόλμησε νὰ ὑπάγῃ.
§49ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μόλα ταῦτα αὐτὸς, ὅστις λέγουν, ὅτι δὲν εἶχε μήτε τὴν ψῆφόν του εἰς τὸν δῆμόν του, ἀπὸ τὴν λοιπὴν ἐπαρχίαν ἔλαβε 2 χιλιάδας ψήφους. Λοιπὸν βλέπετε τὸ ἀποτρόπαιον γεγονὸς, ὅτι τινὲς τῶν συναγωνιζομένων δὲν ἔλαβον οὔτε μίαν λευκὴν ψῆφον, ἄλλοι δὲ οὔτε μίαν μέλαιναν· βλέπετε ὅτι ἄνθρωπος, ὅστις πολλάκις ἐξήσκησε τὴν ἐπιῤῥοὴν εἰς ἕνα δῆμον, δὲν ἔχει οὔτε τὴν ψῆφόν του· τί ἐγένετο; ἀφηρπάσθη; βεβαίως δὲν ἔγινε τίποτε ἄλλο παρὰ τὰ σφαιρίδια ἀφ’ ἑνὸς σάκκου μετεφέρθησαν εἰς τὸν ἄλλον. Δὲν σᾶς ἀρκοῦν αἱ ἀποδείξεις αὗται; ἔχετε τὴν ὁμολογίαν αὐτῶν τούτων τῶν ἐνεργησάντων τὴν καλπονόθευσιν. Ὅπως εἶπον ἀρξάμενος τοῦ λόγου μου δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ πολλοὶ μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι οἱ ἀποτυχόντες ὡμολόγησαν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι δὲν ἤθελον ν’ ἀναδειχθῶσι βουλευταὶ διὰ τῆς καλπονοθεύσεως, ὅτι οἱ ἄνθρωποί των μαθόντες τὴν λεγομένην καλπονόθευσιν ἄλλων δήμων πρὸς ἐκδίκησιν ἐκαλπονόθευσαν αὐτοὶ, ὅτι μετέφερον τὰ σφαιρίδια· ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κύριος Δεληγιάννης, παρὼν δὲν ἤμουν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, ἀλλὰ μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ἀπεκήρυξε τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ὡς νόθον, καὶ εἶπεν ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐν ἀγνοίᾳ του ἐνήργησαν τὴν καλπονόθευσιν.
§50Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μάλιστα.
§51ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνασθε λοιπὸν μὲ τοιαύτην ὁμολογίαν πάνδημον, καὶ ἀποδείξεις τρανὰς μέχρις οὐρανοῦ, νὰ παραδεχθῆτε ἐναντίον τῆς ἀληθείας καὶ τῶν γεγονότων τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ὡς ἔγκυρον; φρονῶ, κύριοι, ὅτι μεγαλειτέρα βλασφημία καὶ καταπάτησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ, παρὰ ἐὰν εἴπητε ναὶ εἰς τοιαύτην περίστασιν. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαντῶσα ὄχι εἰς ὅλας τὰς ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀνέφερα, ἀλλ’ εἰς μίαν καὶ μόνην, δηλαδὴ τὸ ἀπόλυτον ἐκεῖνο, ὅτι ὑπῆρξε καλπονόθευσις, αὐτὴ λέγει.... (θόρυβος) Καὶ, κύριοι, τίς δύναται ἐξ ἡμῶν νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ἕνας τῶν ἀντιπροσώπων ὅστις παρεκλήθη νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν διεξαγωγὴν μιᾶς ἐκλογῆς, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀφαρπάσῃ τοῦ ψηφοφορημένου τὸ δικαίωμα καὶ νὰ εἰπῇ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος, καὶ σεῖς νὰ τὸ γνωρίζετε; εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δύναται ὁ ἀντιπρόσωπος νὰ μεταφέρῃ, κατὰ βούλησιν αὑτοῦ; εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὸ δικαίωμα εἶναι ἐκ τῶν ἀπολύτως προσωπικῶν, ἀδιαμεταβίβαστον· οὐδεὶς δύναται νὰ παραδεχθῇ, ὅταν παρουσιάζουν ἀποδείξεις τόσον πασιδήλους, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ εἶπε τὴν ἀλήθειαν· ἀλλὰ ὡς εἶπον αἱ ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀνέφερα ἀριδήλως καταῤῥίπτουν τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔχω ὅμως καὶ δύω ἀποδείξεις νὰ σᾶς ἀναφέρω, ἐκ τῶν πρακτικῶν αὐτῶν προκυπτούσας· ἐν τῷ καταλόγῳ τοῦ δήμου Σολυγείας σημειοῦνται ὡς ψηφοφορήσαντες 60 Ἑξαμιλιῶται· οἱ γνωρίζοντες τοπικῶς τὴν Κόρινθον, καὶ οὗτοι εἶναι οἱ κύριοι βουλευταί της, γνωρίζουσιν ὅτι αὐτοὶ μένουσι πάντοτε εἰς τὸν δῆμον τῆς Κορίνθου, καὶ μόλα ταῦτα φαίνονται ψηφοφορήσαντες εἰς τὸν δῆμον τῆς Σολυγείας· θέλετε τὰ ὀνόματά των; μοὶ εἶναι προχειρότατα.
§52ΤΙΝΕΣ. Τὸ γνωρίζομεν.
§53ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ πλέον ὅμως, κύριοι, ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἢ ἐν τοῖς ἐγγράφοις τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Λόρη, ὅστις ἀπεστάλη ἐκεῖ ὡς ἀποσπασματάρχης πρὸς ὑποστήριξιν τῆς τάξεως· ὁ ἔντιμος οὗτος στρατιώτης ἰδὼν ἀσυστόλως καταπατούμενον τὸ ἐκλογικὸν δικαίωμα τοῦ πολίτου, βλέπων ἀναιδῶς κατανοθευμένην τὴν ἐκλογὴν, δὲν ὑπέφερε καὶ δι’ ἀναφορᾶς του, τὴν ὁποίαν διεβίβασεν, ἀπεκάλει τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην ὡς προϊὸν δόλου καὶ καλπονοθεύσεως. Ἐὰν λοιπὸν, κύριοι, μὲ τοιαύτας ἀποδείξεις προδήλους δὲν πεισθεῖτε περὶ τῆς καλπονοθεύσεως αὐτῆς, τότε βεβαίως ν’ ἀπελπισθῶμεν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐλευθέρας ἐκλογὰς ἐὰν δὲν δύναται ὁ πολίτης νὰ θέσῃ ἐλευθέρως τὴν ψῆφον του.
§54ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κ. πρόεδρε. Ὁ κ. βουλευτὴς Μαντινείας εἶπεν, ὅτι ὁ κ. δεληγιάννης ὡμολόγησεν, ὅτι ἔγινε καλπονόθευσις, καὶ ὅτι ἔγινεν ὑπὲρ τῆς μερίδος του, τοῦτο βεβαιῶ καὶ ἐγώ. Ἀλλὰ κατὰ τί ὠφελήθησαν οἱ ἐπιτυχόντες αὐτοί; ἀφοῦ δὲν ἐπῆραν τίποτε καὶ δὲν ἔχει ἀποτέλεσμα εἰς τὴν ἐκλογήν των; λοιπὸν θέλομεν νὰ καταδικάσωμεν αὐτοὺς, διότι ἐπῆραν τὰς ψήφους οἱ ἀντίθετοί των. Ὡς πρὸς τοὺς ἑξαμιλιώτας δὲν ἀντελήφθη καλῶς ὁ κ. προλαλήσας· οἱ Ἑξαμιλιῶται 60 εἶναι ὅλοι ὅλοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸν δῆμον Κορίνθου· ἐκεῖνοι δὲ, περὶ ὧν γίνεται ἐνταῦθα λόγος, εἶναι παραχειμάζοντες τῆς Σολυγείας εἰς Ἑξαμίλλια, οἵτινες καὶ ἐψηφοφόρησαν εἰς Σολυγείαν, διότι πόσον ἀπέχουν τὰ Ἑξαμίλλια ἀπὸ τὸ Σωφικό; κατά τινας 8 κατ’ ἄλλους ἓξ ὥρας, ἀλλ’ ὅπως δήποτε ἐπρόφθασαν νὰ ψηφοφορήσουν, δὲν ἦσαν δὲ δημόται τοῦ δήμου Κορίνθου· ἕπεται λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. προλαλήσας δὲν ἀντελήφθη καλῶς τὸ περὶ Ἑξαμιλιωτῶν. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀδικήσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, διότι ἐπῆραν τὰς ψήφους οἱ ἄλλοι. Ὁ κ. Δημητριάδης ἀνῆκεν εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν ἐπιτυχόντων, ἀλλ’ ἐκεῖ δὲν εἶχε κανένα φόβον, καθόσον ὁ συνάδελφός του κ. Μάρκελλος, ὅστις ὑπεκίνησεν ὅλην αὐτὴν τὴν ταραχὴν αὐτοῦ τοῦ δήμου διὰ τὸν συνάδελφόν του, δὲν ἔκαμε καμμίαν ἐναντίωσιν, καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Δημητριάδου ὑπέγραψε τὰ πρακτικά. Λοιπὸν ὁ κ. Δημητριάδης δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀπαίτησιν, διότι ἐπῆρε τόσας ψήφους, ὅσους τῷ ἔδωκαν οἱ σύντροφοί του, ὄντες ἀρχαιότεροι καὶ βουλευταὶ καὶ πληρεξούσιοι, ἐπῆραν περισσοτέρας ψήφους εἰς τοὺς ἄλλους δήμους, καὶ διὰ τοῦτο ἐμειονοψήφισε καὶ ἔμεινεν ὁ 6 καὶ περιττὸς ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ Νοταρᾶ κλπ.
§55ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑξήκοντα Ἑξαμιλιῶται ἐψηφοφόρησαν καὶ δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω κατ’ ὄνομα τοὺς ψηφοφόρους εἰς τὸν δῆμον τῆς Σολυγείας. Ἠξεύρετε ποία διαφορὰ εἶναι μεταξὺ Δημητριάδου καὶ Οἰκονομοπούλου; 50 ψήφων. Ἂν δὲ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁλόκληρος ὁ δῆμος εἶναι νόθος, εἶναι 800 ψῆφοι.
§56ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὁ προλαλήσας κ. Δημητρακάκης, ὅτι καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Σολυγείας εἶναι εἰκονικὴ, ὅτι δὲν μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα· μεταβάλλεται· ὁ κύριος Δημητριάδης ἔχει 1824 ψήφους ἐν συνόλῳ καὶ ὁ κύριος Κούστας ἔχει 5055, βλέπετε ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι μεταξὺ 200 ψήφων. Ὁ δῆμος τῆς Σολυγείας ἔχει 903 ψηφοφόρους. Βλέπετε ὅτι, ἀφοῦ καὶ ὁ κ. Δημητριάδης παρεδέχθη, ὅτι εἰς τὸν δῆμον τῆς Σολυγείας ἔγινε καλπονόθευσις, ἀλλὰ μόνον εἰς τὸν ἄλλον συνδυασμόν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἀπὸ ποῖον συνδυασμὸν ἔγινε· πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ἐγένετο καλπονόθευσις, πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν αἱ ψῆφοι αἵτιναις ὑπῆρχον εἰς τὸν δῆμον Σολυγείας ᾖναι, τόσαι ὥστε νὰ μεταβάλωσι τὸ ἀποτέλεσμα. Τὰ δύω ἀποτελέσματα ἀποδικνύει αὐτὴ ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Δημητρακάκη· εἶναι περιτὸν νὰ κρίνω, ὅτι τὰ ἴδια συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς εἰς τὸν δῆμον Σολυγείας, ἐξάγονται καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δύω ἑτέρων δήμων, διότι ἀρκετὰ ἀνεπτύχθη τὸ ζήτημα. Προτείνω λοιπὸν τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων, ἄν θέλετε ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ ὑποστηρίξητε τὴν νομιμότητα.
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἕτερος δὲν ἐζήτησε νὰ ὁμιλήσῃ, ἡ συζήτησις θεωρεῖται περαιωμένη. Δύω ζητήματα παρουσιάζονται· ἡ ἀκύρωσις τῶν τριῶν δήμων Τρικάλων, Στυμφαλίας καὶ Σολυγείας.
§58ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν παραδεχθῇ ἡ βουλὴ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ κηρυχθῇ ἡ ἐκλογὴ ἔγκυρος καθολοκληρίαν, δὲν θὰ κάμωμεν δύω ψηφοφορίας.
§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι, ἄν καθολοκληρίαν ἡ ἐκλογὴ ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος.
§60ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κανεὶς δὲν ἰσχυρίσθη, ὅτι εἶναι καθολοκληρίαν ἄκυρος, εἶναι μόνον ἐν μέρει (θόρυβος).
§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι καθολοκληρίαν ἔγκυρος, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Ἀνδρέαν Νοταρᾶν, Σπυρίδωνα Νοταρᾶν, Σωτήριον Ἰωάννου, Γεώργιον Κούσταν καὶ Εὐστάθιον Οἰκονομόπουλον. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν· τὸ διατακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει ὡς ἑξῆς. «Διὰ ταῦτα γνωμοδοτεῖ νὰ ἀποφανθῇ ἡ βουλή, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν εἶναι ἔγκυρος καὶ νὰ κηρυχθῶσι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κ.κ. Σ. Μήλιος, Ἰωάννης Κλίμακας καὶ Γεώργιος Διαμάντης, ὡς ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα».
§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.
§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν τοὺς κυρίους Σ. Μήλιον, Ἰωάννην Κλίμακαν καὶ Γεώργιον Διαμάντην. Ἔχομεν ἤδη τὴν ἐκλογὴν Χαλκίδος· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει. «Σύμφωνα δὲ μὲ τὰς προεκτεθείσας σκέψεις καὶ παρατηρήσεις της, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει εἰς τὴν βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος καὶ τὴν παραδοχὴν τῶν σχετικῶς πλειοψηφησάντων κ.κ. Α. Ἀβέρωφ, Β. Βουδούρη, Κ. Πετσάλη καὶ Γ. Θωμᾶ, ὡς νομίμων αὐτῆς βουλευτῶν, ἐχόντων καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα».
§64ΘΕΟΔ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ παρετήρησα εἰς ἓν φυλλάδιον κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἓν πιστοποιητικὸν ὑπογεγραμμένον ἀπὸ ἕνα ἐνωμοτάρχην, ἀπὸ ἕνα λοχίαν· δὲν ἠξεύρω ἂν τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ παρακατετέθη εἰς τὰ ἔγγραφα, ἐνόμισα καθῆκόν μου, ἐπειδὴ μέχρι χθὲς ἤμην στρατιώτης καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἦμαι μέχρις οὗ μοὶ δοθῇ ἡ παραίτησίς μου, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ πρέπει νὰ γνωρίζωσιν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ πιστοποιήσωσι.
§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολὺ καλά, αὐτοὶ θὰ τιμωρηθῶσι.
§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τους κυρίους, Α. Ἀβέρωφ, Β. Βουδούρην, Κ. Πετσάλην καὶ Γ. Θωμᾶ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Αἰγιαλείας ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει· «νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας καὶ νὰ κηρυχθῶσι νόμιμοι αὐτῆς βουλευταὶ οἱ κύριοι Κωστ. Θεοδώρου καὶ Ἀνδρ. Κ. Μιχαλόπουλος».
§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Αἰγιαλείας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Κωσταντῖνον Θεοδώρου καὶ Ἀνδρέαν Μιχαλόπουλον. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Καλαμῶν· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαμῶν καὶ τὴν παραδοχὴν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν Π. Α. Μαυρομιχάλη, Ἰωάννου Φλέσα καὶ Κωνσταντίνου Δαγρέ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν τοὺς κυρίους Π. Α. Μαυρομιχάλην, Ἰωάννην Φλέσαν καὶ Κωσταντῖνον Δαγρέ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος· ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ· «νὰ θεωρηθῇ ὡς νομίμως διεξαχθεῖσα ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος καὶ κυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὡς τοιαύτη, νὰ θεωρηθῶσι δὲ οἱ Κ. Δυοβουνιώτης, Θεμ. Παπακώστας, Ἀλεξ. Βαλατζὸς καὶ Γεώργιος Βελέντζας ὡς νομίμως ἐκλεχθέντες καὶ ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα».
§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Κ. Δυοβουνιώτην, Θεμιστοκλῆ Παπακώσταν, Ἀλέξανδρον Βαλατζὸν καὶ Γεώργιον Βελέντζαν. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἰθάκης· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει· «διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης καὶ θεωρεῖ ὡς νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Π. Κοκκίνην καὶ Μάρκον Φωκᾶ Παΐζην ἔχοντας ὅλα τὰ προσόντα».
§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν Ἰθάκης καὶ ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Π. Κοκκίνην καὶ Μάρκον Φωκᾶ Παΐζην. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν νέων Ψαρῶν· ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ· «νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἀνωτέρω περιφερείας τῶν Νέων Ψαρῶν, καὶ νὰ κηρυχθῶσιν ὡς ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα οἱ ἐπιτυχόντες Νικόλαος Κ. Κανάρης καὶ Νικόλαος Ἀγγελικάρας νόμιμοι βουλευταί».
§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Νέων Ψαρῶν καὶ ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Νικόλαον Κ. Κανάρην καὶ Νικόλαον Ἀγγελικάραν. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Μήλου· ἡ ἐπιτροπή, διὰ ταῦτα· «Γνωμοδοτεῖ ἵνα κηρυχθῇ ὡς κῦρος ἔχουσα ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Μήλου καὶ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κύριοι Λάμπρος Ἀπέργης καὶ Ἰωάννης Προβελέγιος, πλειονοψηφήσαντες καὶ ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα».
§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ταύτης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Λάμπρον Ἀπέργην καὶ Ἰωάννην Προβελέγιον. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος ἡ ἐπιτροπὴ «γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος οἱ πλειονοψηφήσαντες κκ. Σπυρίδων Βαλαωρίτης, Ἀριστοτέλης Βαλαωρίτης καὶ Γεράσιμος Σέρβος». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ταύτης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος τοὺς κυρίους Σπυρίδωνα Βαλαωρίτην, Ἀριστοτέλην Βαλαωρίτην καὶ Γεράσιμον Σέρβον. Ἔρχεται κατόπιν ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Σπετσῶν· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει· «διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν καὶ ὑπὲρ τῆς ἀναγνωρίσεως ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν κ. Ἀνδρ. Ἀναρ. Χ. Ἀναργύρου καὶ Ν. Γουδῆ, ἐχόντων τὰ νόμιμα προσόντα».
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ταύτης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Ἀνδρέαν Ἀναρ. Χ. Ἀναργύρου καὶ Ν. Γουδῆ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Ὕδρας. Τὸ διατακτικὸν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει ὡς ἑξῆς «Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς λοιπὸν σκεφθεῖσα ἡ ἐπιτροπὴ, ἐπειδὴ οὐδεμία ἔνστασις παρ’ οὐδενὸς ἐγένετο κατ’ αὐτῆς, ἐπειδὴ ἅπασαι αἱ προκαταρκτικαὶ καὶ λοιπαὶ ἐργασίαι αὐτῆς ἐνηργήθησαν καθ’ ὅλας τὰς νομίμους διατυπώσεις, ὡς τοῦτο βεβαιοῦται καὶ ἐκ τῆς ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχωρισθείσης διομολογίας τοῦ ἀποτυχόντος ὑποψηφίου Ἀχιλλέως Πρωτόπαπα, ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς καὶ θεωρεῖ ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς Δ. Γ. Βούλγαρην, Ι. Καλογιάννην καὶ Θ. Ν. Γκίκαν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Δ. Γ. Βούλγαρην, Ι. Καλογιάννην καὶ Θ. Ν. Γκίκαν. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Γυθείου· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει. «Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ. Νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ βουλευτικὴ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Γυθείου ὡς πρὸς τὸν ἕνα βουλευτὴν, τὸν Λ. Πετροπουλάκην καὶ νὰ ἀκυρωθῇ ὡς πρὸς τὸν Κ. Κοσονάκον, τοῦ ὁποίου ἡ ἀναπλήρωσις νὰ γίνῃ δι’ ἐπαναλήψεως τῆς ἐκλογῆς κατὰ τὸν νόμον».
§73ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. (Ἀναβαίνει τὸ βῆμα).
§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ τοὺς δύω, καὶ τοὺς δύω.
§75Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὄχι.
§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις εἶναι διὰ τὸν ἕνα· ἐρωτᾶ τὸ προεδρεῖον τὴν Βουλὴν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς;
§77Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν παραδοχὴν τοῦ ἑνὸς βουλευτοῦ· πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις ἅμα ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.
§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡμεῖς θὰ ψηφοφορήσωμεν τὸ ἔγκυρον καὶ διὰ τοὺς δύω.
§79ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις.
§80ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὅταν ὁμιλήσω θὰ ἀναπτύξω ἐν γένει τὸ ζήτημα· (θόρυβος).
§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μόνον ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν.
§82ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἀνεπτυγμένως (θόρυβος).
§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φρονῶ ἵνα κάμωμεν ἁπλούστερον τὸ ζήτημα· νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ πρότερον περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς καὶ νὰ ἐπιφυλαχθῇ καθόσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τοῦ ἑνός.
§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.
§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καθόσον ἀφορᾷ μόνον τὴν νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς, ἐπιφυλαττομένης τῆς Βουλῆς νὰ ἀποφανθῇ κατόπιν περὶ τοῦ ἑτέρου ζητήματος, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς.
§86ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριοι, αἰσθάνομαι τὸ παράτολμον τοῦ κινήματός μου ἀναβαίνων τὸ βῆμα τοῦτο, εἰς τὴν θεωρίαν τοῦ ὁποίου δὲν ἠδυνάμην νὰ μὴ ἀποθαῤῥύνωμαι, δὲν ἠδυνάμην νὰ μὴ ἀποδειλιῶ, διότι τὸ ἀνεπαρκὲς τῶν δυνάμεών μου καὶ ἡ ἐντεῦθεν ἔποψις ὅλης τῆς ἐπισημότητος ταύτης, εἰκονίζουσιν εἰς τὴν φαντασίαν μου τὴν μικρὰν ταύτην καὶ χαμηλὴν βαθμίδα, ὡς τὴν μεγάλην κορυφὴν ὑψηλοτάτου ὄρους· ἀλλ’ ὤφειλον, προκειμένου νὰ ὑπερασπίσω ἐμαυτὸν, ἄνω ποταμῶν φερόμενον καὶ κινδυνεύοντα κίνδυνον ἄδικον, νὰ ὁπλισθῶ μὲ θάῤῥος τῷ ὄντι ἡράκλειον, καὶ νὰ ὑπερπηδήσω ἁπάσας ταύτας τὰς ἐπικινδύνους δυσκολίας, ἵνα μὴ ἡ σιωπή μου ἐξηγηθῇ ὡς ἐνοχή. Ἴσως τις ἐξ ὑμῶν, κύριοι, ὑπολάβῃ, ὅτι ἔρχομαι παρεσκευασμένος ἐνώπιόν σας, εἰς ἐπιδείξεις, εἰς λόγους διεξωδίκους καὶ μακροὺς, ὅπως διὰ τοῦ μέσου τούτου κερδίσω τὰς ψήφους σας προκειμένου περὶ τῆς ἡλικίας μου· ἀλλ’ ὄχι, ἀπέστην τῆς ἰδέας ταύτης, καθόσον ἤθελον λογισθῆ μωρὸς, ἂν ἐπίστευον, ὅτι ἠδυνάμην νὰ τρέψω ὑπὲρ ἐμαυτοῦ τὰς σοβαρὰς ἡμῶν γνώμας διὰ τῆς βραχείας μου γλώσσης, διὰ τοῦ ἀσθενοῦς λόγου μου. Δὲν θέλω θίξει τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ὑπὸ τὸ γράμμα τῆς ὁποίας ὑπεμφαίνεται ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου, δὲν θέλω σᾶς ἀναφέρει τί περὶ τούτου παρεδέχθησαν τὰ πεπολιτισμένα ἔθνη, δὲν θέλω ἐπικαλεσθῆ τὸ μέχρι τοῦδε ἐπικρατῆσαν κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον ἐν Ἑλλάδι, ὅπου κατὰ διαφόρους ἐποχὰς εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν νέοι νεώτεροι ἐμοῦ, ὁ κύριος Δεληγεώργης παραδείγματος χάριν, ὁ κύριος Στάϊκος καὶ πολλοὶ ἕτεροι τῶν κυρίων βουλευτῶν, οἵτινες καὶ σήμερον κοσμοῦσι τὴν βουλὴν, καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οὓς τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν ἐνθυμοῦμαι, εἰσῆλθον εἰς τὰς Βουλὰς νεώτεροι ἐμοῦ· θέλω περιορισθῆ εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, εἰς αὐτὸ τὸ πραγματικὸν τοῦ ζητήματος μέρος καὶ δὲν ἐκτείνομαι πέραν αὐτοῦ ἢ ἐν παρόδῳ. Σέβομαι τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀποφανθείσης ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἡλικίας μου, ὅτι οὔπω συνεπλήρωσα τὸ 30 ἔτος· ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὅμως ἡ πλειοψηφία αὕτη νὰ διαφωνήσω πρὸς αὐτὴν καὶ νὰ συνταχθῶ πρὸς τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, οὐχὶ βεβαίως ἵνα προσθέσω τὸ βάρος τῆς γνώμης μου εἰς τὴν δευτέραν ταύτην γνώμην, διότι ἡ ἐμὴ γνώμη οὖσα καθ’ αὑτὴν ἀνίσχυρος ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔστι καὶ ἀβαρὴς, ἀλλ’ ἵνα ὡς πρόσωπον ἀμέσως ἐνδιαφερόμενον παραστήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ζωηρότερον τὴν ἀδικίαν, εἰς ἣν ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς λεληθότος πως περιέπεσεν ἐναντίον μου εἰς ἀδικίαν, ἥτις εἶναι τοσοῦτον μᾶλλον μεγάλη, ὅσον μέγα καὶ ὑψηλὸν εἶναι τὸ δικαίωμα τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τοῦ λαοῦ. Ἠπόρησα, κύριοι, ὅταν εἶδον τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρεται τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο, ἐφ’ οὗ στηριχθεῖσα ἡ πλειοψηφία ἐγνωμάτευσε περὶ τῆς ἀποπομπῆς μου, καὶ ἠπόρησα τόσῳ περισσότερον ὅταν εἶδον, ὅτι ἀφωριστικῶς προσδιορίζεται ἡ ἡλικία μου εἰς ἔτη 25. Ἂν τοῦτο ἦτο ἀληθὲς ἤθελον ὑπὸ μίαν ἔποψιν, μὰ τὴν ἀλήθειαν, εὐαρεστεῖ· ἀλλ’ ἂν δὲν ἦναι ἀληθὲς ὡς ἐπὶ τῶν προκειμένων βέβαια, τότε ἤθελε προκύψει ἐξ αὐτοῦ μία μεγάλη ἀδικία χωρὶς νὰ μεταβληθῇ, χωρὶς νὰ συσταλῇ εἷς νόμος τῆς φύσεως. Ἂν παραδεχθῆτε τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, οὐ μόνον σήμερον θέλετε μὲ ἀποβάλλει τοῦ βουλευτηρίου, ἀλλὰ θέλετε μὲ ἀπαγορεύσει καὶ κατὰ τὴν ἑπομένην βουλευτικὴν περίοδον νὰ ἐκτεθῶ εἰς τὸν βουλευτ. ἀγῶνα. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐκ πρώτης ὄψεως ἠδύνατο νὰ παρασταθῇ ὡς ὕποπτον, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀποτελέσῃ τὸ τῆς πεποιθήσεως στοιχεῖον τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διὰ τοῦτο θέλω τὸ ἐγκαταλίψει πρὸς στιγμὴν χωρὶς νὰ τὸ πληγώσω καιρίως μὲ τὰ ἐπίσημα ὅπλα ἅτινα φέρω εἰς χεῖρας μου ἵνα γνωστοποιήσω ὑμῖν πρῶτον τὰ διάφορα ἄλλα ἔγγραφα, ἅτινα προσήχθησαν. Ἐκ τούτων πάντων θέλετε πεισθῆ ἀφεύκτως περὶ τῆς ἀναξιοπρεπείας τῶν ἀντιθέτων μου, οἵτινες διὰ μέσων δολερῶν καὶ ἀπατηλῶν, διὰ μιᾶς μακρᾶς σειρᾶς ἐγκληματικῶν καὶ ἀξιοποίνων πράξεων ἀναμένουν μετὰ ἀνυπομονησίας τὴν ἐκ τῆς Βουλῆς ἀποπομπήν μου, ἐν τῷ μέσῳ χαιρεκάκου καὶ σαρδονίου γέλωτος.
§87ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν οὐσίαν.
§88ΠΟΛΛΟΙ. Τὰ χαρτιά, τὰ χαρτιά!
§89ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Μία ἀναφορὰ ὑπεβλήθη ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὁποίας ὁ συντάκτης διατείνεται, ὅτι ἐγὼ εἰμὶ ἀνῆλιξ. Ἤθελον τὸν παρακαλέσει διὰ τὰς μεγάλας του γνώσεις ν’ ἀναδεχθῇ καὶ τὴν κηδεμονίαν μου· ἐκ τριῶν παραγόντων ἀρύεται τὸ ζητούμενον, πρῶτον ἐκ τοῦ μητρώου τοῦ πανεπιστημίου, δεύτερον ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ὁρκωμοσίας μου ἐνώπιον τῶν ἐν Σπάρτῃ Πρωτοδικῶν καὶ τρίτον ἐκ τῆς φυσιογνωμίας μου. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἡ ἐπιτροπὴ ἀποταθεῖσα εἰς τὸ πανεπιστήμιον ἔλαβεν ἀπάντησιν ἐναντίαν· ὡς πρὸς δὲ τὸ δεύτερον, ἀγνοῶ· εἰς τὴν Κίναν οἱ ὑπάλληλοι ὁρκιζόμενοι ἀναφέρουν τί περὶ τῆς ἡλικίας των· ὡς πρὸς τὸ τρίτον ὅμως ἐπέτυχεν ὁ συντάκτης τῆς ἀναφορᾶς, διότι ἕνας ἐν αὐτῇ ὁμολογεῖ ὅτι εἶναι ὁμῆλιξ μὲ ἐμὲ καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἐτόλμησε νὰ ἀποδυθῇ ματαίως εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα· ἂν παρασταθῇ πλησίον μου ἐνώπιόν σας σήμερον, θέλετε τὸν θεωρήσει βεβαίως κατὰ δέκα τοὐλάχιστον ἔτη ἀνώτερόν μου κατὰ τὴν ἡλικίαν.
§90ΠΟΛΛΟΙ. Τὰ ἔγγραφα!
§91ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Αὐτὰ εἶναι, ἓν πιστοποιητικὸν τοῦ ἱερέως, ὅστις μὲ ἐβάπτισεν· λέγει ὅτι κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1838 αὐτὸς καὶ ἕτερος ἱερεὺς, ὅστις ἔλαβε μέρος εἰς τὸ μυστήριον (θόρυβος).
§92ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά, ἀρκετά, ἀρκετά!
§93ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Εἶναι καὶ ἓν ὁρκωτικὸν μαρτυρικὸν, ὅπου ἐπίσης βεβαιοῦται, ὅτι παρὰ τῶν αὐτῶν ἱερέων ἐγὼ ἐβαπτίσθην εἰς τὸ ἴδιον μέρος κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὰ διάφορα ἔγγραφα, ἅτινα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀποδεικνύουν, ὅτι ἔχω τὴν νόμιμον ἡλικίαν.
§94ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά!
§95ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι! δὲν ἔρχομαι ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ ῥητορεύσω, καθόσον οὔτε ῥήτωρ εἶμαι, οὔτε ἡ ἡλικία μου τὸ ἐπιτρέπει, ὡς βλέπετε· ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὰ πράγματα. Ὅλα τὰ ἔγγραφα βεβαιοῦν, ὅτι ὁ βουλευτὴς Κοσονάκος διατρέχει τὸ 28 ἔτος τῆς ἡλικίας του. Δὲν φέρει κανένα ἰσχυρισμὸν ὑπὲρ τῆς ἐνηλικιότητός του, παρὰ ὅτι ὡμολόγησεν ὁρκιζόμενος· αὐτὸ δὲν φέρει ἐπίσημον ἀπόδειξιν, καθόσον δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὸν πιστεύσῃ· ἐγὼ ἄλλοτε, ἐν ᾧ ὡρκιζόμην εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἤμην 23 ἐτῶν, εἶπον ὅτι εἶμαι 24. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἶναι ἄδικον καὶ ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα νὰ παραδεχθῶμεν ἕνα νέον ὡς βουλευτὴν, ὅστις δὲν συνεπλήρωσε τὴν νόμιμον ἡλικίαν, διότι θὰ καθιερώσωμεν μίαν ἀρχὴν λίαν ὀλεθρίαν. Θὰ ἰδῆτε εἰς τὴν ἑπομένην βουλευτικὴν περίοδον νὰ ἐκτεθοῦν ὅλοι οἱ σπουδασταὶ καὶ νέοι εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα. Ὁ ἱερεὺς, κύριοι, τὸν ὁποῖον ἀνέφερε, φέρει τόσα βάρη, ὥστε ἠμπορεῖ νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι ὁ Χριστὸς ἐγεννήθη χθές. Ὑπάρχουν ἔγγραφα ἐπίσημα τὰ ὁποῖα λέγουν καθαρὰ, ὅτι ὁ Κοσονάκος ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1841 τὸν Αὔγουστον· ὑπάρχει ἄλλο ἔγγραφον, εἰς ὃ μνημονεύεται ἡ ἡλικία του 28 ἐτῶν. Ὥστε αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνέφερε δὲν ἠμποροῦν νὰ πείσουν τὴν Βουλὴν διὰ νὰ πιστεύσῃ ὅτι συνεπλήρωσε τὴν νόμιμον ἡλικίαν· διότι, ἂν παραδεχθῇ τὸ ἓν πιστοποιητικὸν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποῤῥίψῃ καὶ τὸ ἄλλο, διότι τὸ ἓν λέγει ὅτι ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν καὶ τὸ ἄλλο λέγει τὸ ἐναντίον.
§96ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατέ τα.
§97ΠΟΛΛΟΙ. Τὰ εἴδαμεν (θόρυβος).
§98ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ δὲν εἶναι συζήτησις, κ. πρόεδρε, ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ, ἀλλὰ δὲν θέλω κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἁρπάζωνται τὰ ζητήματα.
§99ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρὸς, ἡ ψηφοφορία, κ. πρόεδρε.
§100Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θὰ εἴπω τέσσαρας λέξεις. Ὡς ἐκ τῆς συγγενείας γνωρίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ νέος ἔχει τὸ 30 ἔτος καὶ εἶναι καὶ 3 μῆνας ἐμπρός.
§101ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Βεβαίως ὁ κ. Λυκοῦργος, καθ’ ὃ συγγενὴς, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ τὸν βγάλῃ 40 ἐτῶν.
§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Λυκοῦργον, ἂν ὁ κ. Κοσονάκος ᾖναι σήμερον 3 μῆνας ἐμπρὸς, ἢ ἦτο κατὰ τὴν ἐκλογήν. (θόρυβος). Τίθεται τὸ ζήτημα. Τὸ ἔγκυρον ἐξεδικάσθη· εἴπομεν ὅτι μένει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή· ἔχει τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα τῆς ἡλικίας ὁ κ. Κοσονάκος ναὶ ἢ ὄχι;
§103Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§104ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.
§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἐγερθοῦν 15 (ἐγείρονται ὀλιγώτεροι τῶν 15). Λοιπὸν δι’ ἀναστάσεως· οἱ παραδεχόμενοι....
§106Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ.
§107ΤΙΝΕΣ. Τί παρακαλεῖς! (θόρυβος).
§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ βουλευτὴς Κοσονάκος ἔχει τὴν ἔννομον ἡλικίαν....
§109ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι προσωπικὸν ζήτημα καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος).
§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἐκλογικὰ ὅλα προσωπικὰ εἶναι· μόλα ταῦτα ἂν ἐπιθυμῆτε ἂς γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.
§111ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐπιθυμοῦμεν.
§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ βουλευτὴς Κοσονάκος ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν διὰ νὰ παραδεχθῇ ὡς νόμιμος βουλευτὴς ἂς ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὅτι ὁ βουλευτὴς Κοσονάκος ἔχει τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα καὶ τὸν ἀνεγνώρισεν ὡς βουλευτήν.
§113ΠΟΛΛΟΙ. Παρακάτω. Ἀναγινώσκεται τὸ διατακτικὸν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἐκλογῆς Κρανίων (Κεφαλληνίας), ἔχον ὡς ἑξῆς. «Ἡ ἐπιτροπὴ παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κρανίων, παραδεχομένη ὡς νομίμως ἐκλεχθέντας βουλευτὰς τοὺς κυρίους Δ. Ν. Καροῦσον, Ἰωσὴφ Ν. Μομφεράτον, Ἀγαμ. Κ. Μεταξᾶν καὶ Δ. Π. Δαβήν.
§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ διατακτικὸν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἐκλογῆς Ὀλυμπίας, ἔχον ὡς ἑξῆς. «Διὰ ταῦτα γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας καὶ ὑπὲρ τῆς ἀναγνωρίσεως ὡς βουλευτῶν τῶν κυρίων Ζαρείφη Ζαρειφοπούλου, Χαραλ. Κανελλοπούλου καὶ Κωνστ. Οἰκονομοπούλου».
§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Παρεδέχθη.
§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῶσιν ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐκλογῶν διὰ νὰ τυπωθῶσι.
§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον, κύριοι, ἐπιφυλάττεται νὰ εἰδοποιήσῃ ἰδιαιτέρως τοὺς κυρίους βουλευτὰς διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν πρὸς ἀνάγνωσιν τῶν ἐκθέσεων. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 6 παρὰ 25.)