1867.12.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51.

Τῆς 13 Δεκεμβρίου 1867.

(Τετάρτη).

Ὥρα 12.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγκρίνονται. Οἱ πρώην ἀστυνομικοὶ χωροφύλακες τῆς Κερκύρας αἰτοῦσιν ὅπως ἡ Βουλὴ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεώς των δυνάμει τῶν κειμένων νόμων καὶ ἀπονείμῃ αὐτοῖς ὅ,τι δίκαιον καὶ νόμιμον.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§5ΖΕΡΒΟΣ. Αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θέλει νὰ συνέλθῃ.

§6ΛΕΩΝΤΑΡΑΚΗΣ. Καὶ πέρυσι περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου ἐγένετο πολὺς λόγος, ἐκάμαμεν μάλιστα καὶ ἀναφορὰν πρὸς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον πολλοὶ βουλευταὶ τῆς Ἑπτανήσου. Λοιπὸν εἶναι καλὸν νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον.

§7ΣΕΡΒΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν... Πρόκειται περὶ ἐκτελέσεως ὑπάρχοντος νόμου.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀναφορῶν σήμερον συνῆλθεν, ἐξελέξατο τὸν πρόεδρον καὶ τὸν γραμματέα καὶ εἰργάσθη καὶ ἔχομεν τὴν ἔκθεσίν της. Λοιπὸν θὰ συνέλθῃ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της καὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου τῆς νομικῆς σχολῆς ἐξαιτοῦνται τὴν κατάργησιν τοῦ τετάρτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὡς μὴ συνᾴδοντος εἰς τὴν παρὰ τοῖς πεπολιτισμένοις ἔθνεσιν ἐπικρατοῦσαν ἐλευθερίαν τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των.

§11ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δικαιοσύνης.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Πετιμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§13ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς παιδείας νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν αἱ Σχολαὶ τοῦ Πανεπιστημίου ἔχουν παρατηρήσεις εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ διοργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ, ἂν ᾖναι, νὰ σταλοῦν εἰς μίαν ἐπιτροπήν.

§14ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκόμη, κύριοι, ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως δὲν ἦλθε· χρεωστῶ ὅμως νὰ σᾶς παρατηρήσω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ σύγκλητος τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἔχει κανὲν καθῆκον νὰ ἐπιφέρῃ παρατηρήσεις ἐπὶ νομοσχεδίου· τὰ καθήκοντα τῆς συγκλήτου εἶναι διαγεγραμμένα καθὼς καὶ πάσης ἄλλης διοικητικῆς ἀρχῆς. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιόν σας, ἔρχεται ἴσια, ἴσια νὰ κανονίσῃ τὸ Πανεπιστήμιον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν οἱ καθηγηταί. Ἕπεται λοιπὸν ἐκ τούτου, ὅτι αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἡ σύγκλητος δύναται νὰ φέρῃ ἐκτὸς τῶν καθηκόντων της, δὲν εἶναι ἐκεῖναι, αἵτινες πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν κυρίως. Μολοντοῦτο λέγω, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῶν συζητήσεων, ἐάν τις ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν θέλῃ νὰ μάθῃ, τί εἶπεν εἷς ἐκ τῶν καθηγητῶν, ἢ πολλοὶ καθηγηταὶ ὁμοῦ περὶ ἄρθρων τινῶν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, καὶ τότε δύναται ἢ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς παρατηρήσεις ἐκείνων, ἢ νὰ ἐπιφέρῃ ἄλλας, ἢ νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον.

§15ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρατηρῶ τὸ ἐναντίον, ἀφ’ ὅ,τι λέγει ὁ κ. ὑπουργός. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰδικότητα, δίδουν γνώμας· ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν, τί λέγει ὁ κ. ὑπουργός, ἀλλὰ πρέπει νὰ φωτισθῶμεν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰδικότητα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἴδωμεν τὰς γνώμας αὐτῶν, διὰ νὰ κάμωμεν ἓν σύνολον, τὸ ὁποῖον ἁρμόζει καὶ εἰς τὸ ἔθνος, καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔχει δίκαιον, διότι αὐτοὶ εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ δώσουν μίαν γνώμην εἰλικρινῆ, διὰ ν’ ἀποφασίσωμεν τί νὰ γίνῃ. Καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ μᾶς δώσουν τὴν γνώμην των, διότι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ τὸ διαβάσῃ κανεὶς θέλει δύο ὥρας. Εἶναι πρᾶγμα σπουδαῖον, ἐπιστημονικὸν, καὶ εἶναι δίκαιον νὰ ἔλθουν ἐδῶ αἱ γνῶμαι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ μᾶς φωτίσουν, καὶ νὰ σταλοῦν εἰς μίαν ἐπιτροπήν.

§16ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἀντὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπόντος κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσω ἓν νομοσχέδιόν του, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν μεταβίβασιν εἰς τὸ δημόσιον τῆς οἰκίας τοῦ Παπαδοπούλου διὰ χρῆσιν τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας.

§17ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§18ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, παρετήρησα, ὅτι ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη ἀναφορὰ ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 2500 ὑπογραφῶν τῆς Κεφαλληνίας. Τὸ τοιοῦτον ἡ Βουλὴ δὲν τὸ ἀπεφάσισεν. Εἶναι λοιπὸν ἓν ἄτοπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ συμβῇ, καθόσον διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς ὑποστηρίζονται ἀρχαὶ ἀνατρεπτικαὶ πάσης δικαιοσύνης. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγένετο τὸ ἄτοπον τοῦτο, ἔχω καθῆκον νὰ διακηρύξω, ὅτι οὐδεὶς τῶν συμπολιτῶν μου ἔχει εἰς τὴν ἰδέαν νὰ ὑποστηριχθοῦν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀνατρέπουν πᾶσαν ἀρχὴν δικαιοσύνης.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον προσήγαγεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ἀναφορὰν τοῦ κ. Λειβαδᾶ ὡς δικαιολογητικὴν ἐπὶ διαφόρων νομοσχεδίων. Τὸ προεδρεῖον παρημέλησε νὰ τυπώσῃ τὴν ἀναφορὰν, καὶ ὁ κ. Λειβαδᾶς ἔλαβε τὴν καλωσύνην νὰ τὴν τυπώσῃ καὶ νὰ τὴν διανείμῃ.

§20ΛΕΙΒΑΔΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ εἶναι δικαιοτάτη, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄλλως, παρ’ ὅπως λέγει ἡ ἀναφορά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι αἱ πιστώσεις. Πίστωσις δρ. 160,000 διὰ τὰς δαπάνας τῆς Βουλῆς. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Πίστωσις 700,000 δραχμῶν δι’ ἀπόδοσιν κεφαλαίων τῆς ὁδοποιίας. Ἄρθρον 1. «Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1867 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν 700,000, καταλογιζομένη ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «Ἀπόδοσις κεφαλαίων ὁδοποιίας». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§22ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τὰ καθέκαστα καὶ τὸ σύνολον. Πίστωσις 433,500 δραχ. διὰ τὸν τόκον καὶ τὸ χρεωλύτιον τοῦ ἐθνικοῦ δανείου. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν εἰς τρίτην συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ὡς ἑξῆς. Ἄρθρον 1. «Χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ 1867 ὑπὸ τὸ κεφ. 2 ἄρθρον 5 «χρεωλυτικὰ δάνεια» ἐκ δραχ. 433,500 διὰ χρεώλυτρον καὶ τόκους τοῦ μέχρι τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1867 πραγματοποιηθέντος δανείου τῶν 25,000,000 φράγκων, κατὰ τὸν ἀπὸ 12 Ἀπριλίου 1867 νόμον. Ἄρθρον 2. Χορηγεῖται πρὸς τούτοις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον πίστωσις δραχμῶν 63,000 δι’ ἔξοδα τοῦ δανείου καθ’ ὅλον τὸ 1867, πρὸς τὰ ὁποῖα θέλουσι συμψηφισθῆ δραχμαὶ 30,000, προερχόμεναι ἀπὸ ἔσοδα τοῦ αὐτοῦ δανείου ἐκ τῆς διαπραγματεύσεως τῶν συναλλαγμάτων.» Μεταβαίνομεν ἐπὶ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται παραδεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς δευτέραν συζήτησιν. Ὁ βουλευτὴς Σπετσῶν κ. Θεοχάρης ἔχει ὑποβάλει πρότασιν παραπλησίαν. Λοιπὸν νομίζω νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτὴ εἰς δευτέραν συζήτησιν.

§24ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Θεοχάρη τὴν ἀπεδέχθη ὁ κ. ὑπουργός;

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχθὲς ὁ ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν θὰ ὁμιλήσῃ περὶ αὐτῆς.

§26ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ᾖναι τροπολογία θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρουσιάζεται ὡς πρότασις ἀνεξάρτητος καὶ ἀνεγνώσθη κατὰ πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις καὶ γίνεται δεκτὴ εἰς δευτέραν συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τῆς προτάσεως περὶ συντάξεως τοῦ κ. Χρυσοβέργη. Παρατηρῶ εἰς τήν Βουλὴν, ὅτι πέρυσιν εἶχε παραδεχθῆ αὐτὴν τὴν πρότασιν εἰς δευτέραν συζήτησιν, ἀλλ’ ἐφέτος ἤρχισε προχθὲς ἡ πρώτη κανονικὴ συζήτησις, ὥστε σήμερον εἶναι δευτέρα.

§28ΤΙΝΕΣ. Τὰς κάλπας.

§29ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, χθὲς ἦσαν τὰ γενέθλια τῆς Α. Μ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν ὁ κ. ἀντιπρόεδρος, ὅστις τοσοῦτον αὐστηρὸς φαίνεται εἰς τὰ ἐλάχιστα, δὲν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ διὰ νὰ συγχαρῇ τὴν Α. Μ. Τὸ σφάλμα τοῦτο ἀφορᾷ κατὰ πρόσωπον τὸν κ. πρόεδρον, καὶ οὐδέποτε τὴν Βουλήν. Τοῦτο ἤθελον διὰ νὰ παρατηρήσω.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, νὰ ὑποβάλλω τὰς παρατηρήσεις τοῦ προεδρείου ἐπὶ τῆς γενομένης ἐπερωτήσεως. Ὁ κ. ἀντιπρόεδρος εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον ἐφάνη πολὺ αὐστηρός. Ἠρώτησα λοιπὸν, τί γίνεται εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι ἔρχομαι ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον, ὅπου δὲν ἔχουν τοιαύτας ἑορτὰς, καὶ μοὶ εἶπον, ὁ Βασιλεὺς δὲν κάμνει ἐπίσημον ἑορτὴν κατὰ τὰ γενέθλιά του, καὶ ἑπομένως, ἐὰν δὲν προσκληθῆτε ἀπὸ τὸ αὐλαρχεῖον, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε τοιοῦτόν τι. Ἐντεῦθεν λοιπὸν ἐσυμπέραναι, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ τοιοῦτόν τι.

§31ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§32ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Οὕτω πως ἀπαλλάσσεται ἡ Βουλὴ, διότι πολλὰ διεδόθησαν. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία περὶ τῆς προτάσεως τῆς συντάξεως τοῦ κ. Χρυσοβέργη διὰ μυστικῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 100, καὶ παρεδέχθη ἡ πρότασις διὰ ψήφων 88 κατὰ 12. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου.

§34ΙΩ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Ἀποδεχόμενος τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Λυκούργου παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν, πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν γʹ. συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Πανεπιστημίου, νὰ κατατεθῇ ἡ γνωμοδότησις τῆς συγκλήτου, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς, χωρὶς νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν· διότι, ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ἔφερε τὴν κρίσιν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της τὰ ἔγγραφα τῆς συγκλήτου.

§35ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ δὲν εἶπε τίποτε;

§36ΙΩΑΝΝΟΥ. Δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ εἰπῇ, διότι ἡμεῖς ἐγνωμοδοτήσαμεν ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν.

§37ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας.

§39ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁ θεὸς ἐνέπνευσεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην οὔτε νὰ ἀκούσῃ, οὔτε νὰ ἀκροασθῇ, ἀλλὰ ψηφίζει ἀσυζητητὶ πᾶν ὅ,τι παρουσιασθῇ, τοὐλάχιστον ἂς μᾶς δώσῃ ἡσυχίαν, καὶ ἂν καὶ δὲν ᾖναι πλήρης ἡ Βουλὴ, ἀλλ’ οὐχ ἧττον θὰ λαλήσω.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πλήρης, ἀλλ’ εἶναι ἐντὸς τῶν δωματίων.

§41ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται, δὲν εἶναι οὔτε πολιτικὸν, οὔτε ὑπουργικὸν, ἀλλὰ μήτε πιστώσεις ἀφορᾷ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι, ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἔθνους, ἀποβλέπει τὴν ἑλληνικὴν φυλὴν πᾶσαν. Ἐὰν καλῶς καταρτισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τὴν Βουλὴν· ἐὰν δὲ κακῶς, πιστεύω, ὅτι τὰς συνεπείας θὰ τὰς συναισθανθῶμεν ἅπαντες, καὶ πρῶτος, ὅστις θὰ εὑρεθῇ μεταμελημένος, θὰ ᾖναι ὁ κ. ἐπὶ τῆς παιδείας ὑπουργός. Τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ἃ διατείνεται ὁ ὅμιλος τῶν καθηγητῶν, οὕτως εἰπεῖν, ἀνθρώπων, οἵτινες εἶναι ἀπομεμακρυσμένοι τῶν πολιτικῶν, εἶναι πολὺ ἐπιβλαβὲς καὶ πολὺ ἐπιζήμιον. Ἐπὶ τῶν καθέκαστα οὔτε μεμελετημένος εἶμαι, οὔτε, καὶ ἂν γίνῃ, δύναμαι σήμερον νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ὡς γνωρίζετε καὶ ὡς ἐβεβαιώθητε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν καὶ ἡ σύγκλητος καὶ καθηγηταὶ καὶ ἄλλοι πολλοὶ ὑπέβαλον τὰς ἀντιῤῥήσεις των εὐσχήμως καὶ λογικῶς· αἱ ἀντιῤῥήσεις αὗται εἶναι ἡ ψυχὴ καὶ τὰ νεῦρα, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ νομοσχεδίου, περὶ οὗ πρόκειται. Ἐνδεχόμενον νὰ μὴ στηρίζωνται εἰς τὰς ἀρχὰς ἐκείνας, ἐφ’ ὧν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς στηρίζει τὸ νομοσχέδιόν του· περὶ τούτου δὲν ἀντιλέγω. Ἀλλ’ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς συγκλήτου ἀπαιτεῖ καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Βουλῆς συγχρόνως, ὥστε νὰ λάβῃ αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τῆς συγκλήτου ὑπ’ ὄψιν, νὰ τὰ διέλθῃ καὶ συσκεφθῇ καὶ ποτὲ δὲν θέλομεν ὑποχωρήσει εἰς τοὺς κυρίους καθηγητὰς, ἂν οἱ ἀξιότιμοι συγκλητικοὶ θέλουν νὰ παραχορδίσουν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ θέλομεν ἀποκρούσει πᾶσαν κακὴν ἀρχήν· πρέπει λοιπὸν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα τῆς συγκλήτου τοῦ Πανεπιστημίου, διότι ἄλλως πράττομεν ἔγκλημα καὶ ἔγκλημα ἀσυγχώρητον. Εὔχομαι νὰ ἴδω τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅσον οὔπω ἐψηφισμένον, διότι τὸ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι μία ἔλλειψις· δὲν πρέπει λοιπὸν ὁ ὑπουργὸς νὰ ἀρνῆται νὰ ὑποβάλῃ τὰ ἔγγραφα.

§42ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθοῦν, εἶμαι σύμφωνος.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§44ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπεν εἰς μίαν καλλιτέραν ὥραν νὰ συζητήσωμεν.

§45ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§46ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν πρέπει σήμερον νὰ συζητήσωμεν (θόρυβος). Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου.

§47ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πῶς προχωρεῖται;

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς δευτέρας συζητήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παραιτεῖται ὁ κ. Σακελλαριάδης.

§50ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὅπως θέλετε τὰ κάνετε. Ἐξακολουθεῖ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. Κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ ἐγένοντο αἱ ἑξῆς παρατηρήσεις εἰς τὸ ἄρθρον 11.

§51ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποῦ βασιζόμενος περιώρισε τὰς ἕδρας τῆς φιλοσοφίας εἰς δύω· θέλομεν νὰ μάθωμεν ἀπὸ τοῦδε τοῦτο, ὅπως κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν φέρωμεν τὰς παρατηρήσεις μας.

§52ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς ἐκπαιδεύσεως). Κατὰ τὴν συζήτησιν πρέπει σεῖς νὰ ἐκθέσητε τοὺς λόγους σας διατὶ τὰς θέλετε τρεῖς, ὅπως σᾶς εἴπω τὴν ἰδέαν μου. Κατὰ τὰς ἰδέας τῶν συνταξάντων τὸ νομοσχέδιον δύο καθηγηταὶ ἀρκοῦσι διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς φιλοσοφίας. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ἂν ἀπαιτῆται περισσοτέρα ἀνάπτυξις, θέλω σᾶς εἴπει πλειότερα.

§53ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦδε ὑπῆρχον τρεῖς ἕδραι τῆς φιλοσοφίας καὶ ὤφειλε νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι τὸν ἔπεισαν νὰ ἐκθέσῃ τὸ ἐναντίον. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἀνήκει μᾶλλον εἰς αὐτὸν, ὡς ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 28.

§54ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἕκαστος τῶν καθηγητῶν ὀφείλει οὐχὶ 5 ὥρας ἀλλὰ πεντάκις τῆς ἑβδομάδος νὰ παραδίδῃ, διότι ἄλλως δύναται νὰ ὑπάγῃ νὰ διδάξῃ 5 ὥρας καὶ ν’ ἀποκόπτῃ τοὺς μαθητὰς ἀπὸ τὰ ἄλλα μαθήματά των.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖ καὶ τὸ νομοσχέδιον. Ἐξακολουθεῖ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἄρθρον ὡς καὶ τὸ σύνολον διὰ δευτέραν φοράν.

§56ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς ἐκκλησιαστικῶν). Καταθέτω τὴν ἔκθεσιν τῆς συγκλήτου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἔχομεν τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ περὶ στρατολογίας.

§58ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ὁ ὑπουργὸς παρών.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμήνυσα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, θέλω μηνύσει καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§60ΠΟΛΛΟΙ (ἐγειρόμενοι). Αὔριον.

§61ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Οἱ κύριοι ὑπουργοὶ νὰ φέρωσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησεν ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ἐγώ. Προσέρχεται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ὁ κ. ὑπουργὸς, καθήσατε νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§63Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, καθόσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπάρχουν διατάξεις σπουδαῖαι, καὶ ἓν λάθος ἂν κάμωμεν εἶναι κάτι τι, δὲν εἶναι μικρὸν πρᾶγμα. Πρέπει νὰ ᾖναι παρὼν ὁ κ. πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§64ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ δι’ αὔριον. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 2 καὶ ½ μ. μ.