1867.02.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 37.

Τῆς 4 Φεβρουαρίου 1867.

(Σάββατον).

Ὥρα 1 παρὰ 5.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ ὑπεβλήθη τῆς λιμενικῆς ἀρχῆς Κυλλήνης, διὰ τῆς ὁποίας ἀποκρούει τὴν πρότασιν τοῦ νὰ μὴ δοθοῦν εἰς τὴν κοινότητα Τσελεπῆ αἱ 15,000 δραχμῶν. Θὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅπου διευθύνθη ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Οἱ βουλευταὶ τῆς Κεφαλληνίας ὑπέβαλον πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας διακόπτονται ἐν τῇ νήσῳ Κεφαλληνίᾳ.......... αἱ δικαστικαὶ ἐργασίαι καὶ αἱ παραγραφαὶ ἕνεκα τοῦ συμβάντος δυστυχήματος ὡς ἐκ τοῦ σεισμοῦ.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι κατεπεῖγον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται διὰ πρώτην φοράν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον ἔχομεν τὸ ἀντικείμενον τῶν ἀναφορῶν, ἰδοὺ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰς παραπεμφθείσας αὐτῇ ἀναφορὰς φέρει τὴν ἐπ’ αὐτῶν γνώμην της. 1. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 18 κατοίκων τινῶν Τοπολίων τοῦ Δήμου Παρνασσίων, δι’ ἧς ἐξαιτοῦνται νὰ θεωρηθῶσιν αἱ ὑπ’ αὐτῶν ἐμφυτευθεῖσαι γαῖαι ὡς ἐθνικοϊδιόκτητοι καὶ παύσῃ πᾶσα διαφορὰ τοῦ δημοσίου κατ’ αὐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τῶν ἀναφερομένων καὶ ἐνεργήσῃ ὅ,τι καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἐμφυτευτῶν εἰς ἐθνικὰς γαίας, ἐὰν ὑπάγωνται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν καὶ ἔχωσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα.

§8ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας.

§9ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν ἐξετάσω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα ἀναφορά. 2. Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 12 ἀναφορῶν τῶν πρώην χωροφυλάκων τῶν Ἰονίων Νήσων, ἐξαιτουμένων νὰ ἀπονεμηθῇ αὐτοῖς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως σύμφωνα μὲ τοὺς ἐν ἰσχύϊ ἐν Ἑπτανήσῳ νόμους· Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἀποσταλῶσιν αἱ ἀναφοραὶ αὗται εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ὅπως λάβῃ ταύτας ὑπ’ ὄψιν καὶ ἀποδώσῃ πρὸς αὐτοὺς τὸ δίκαιον σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ περὶ ἀστυνομικῆς ἀφομοιώσεως τῆς Ἑπτανήσου Νόμου. Ἐνταῦθα ὅμως δύο μέλη διεφώνησαν καὶ ὑποβάλλουσιν ἰδίαν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔκθεσιν, τὴν ἑξῆς. «Περὶ τῆς ἀποστρατείας καὶ συντάξεως τῶν κλητήρων τῆς διαλυθείσης ἐκτελεστικῆς ἀστυνομίας τῆς πρώην Ἰονίου Πολιτείας εἶχε προνοήσει ἐπανειλημμένως, σχολαζούσης τῆς Βουλῆς, ἡ Ἰονικὴ Κυβέρνησις διὰ διαταγμάτων αὐτῆς ἐκδεδομένων κατὰ τρεῖς διαφόρους ἐποχὰς, τὰς ἑξῆς, 3 Δεκεμβρίου 1852, 20 Μαρτίου 1854 καὶ 9 Ἰουλίου 1859, κατόπιν δὲ ὁλόκληρος ἡ πολιτεία ἐκείνη διὰ νόμου ἐκδοθέντος ὑπὸ τοῦ 11 Κοινοβουλίου τὴν 31 Δεκεμβρίου 1859 ἐκύρωσε ῥητῶς τὰς περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πράξεις τῆς Ἰονικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐκανόνισε τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰς διὰ συντάξεως ἀμοιβὰς τῶν κλητήρων ἐκείνων· τὸ χρῆμα δὲ τὸ εἰσπραττόμενον ἀπὸ τῶν μηνιαίων κρατήσεων τοῦ μισθοῦ αὐτῶν δὲν ἀπετέλει ταμεῖον ἴδιον, ἀλλὰ τὸ δημόσιον Ταμεῖον τῆς Ἰονίου Πολιτείας ἐχορήγει καὶ τῶν κλητήρων αὐτῆς τὰς συντάξεις, καθὼς ἐχορήγει καὶ τὰς τῶν λοιπῶν συνταξιούχων καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐν ἐνεργείᾳ τοὺς μισθούς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, προσαρτηθείσης τῆς Ἑπτανήσου, ἀνέλαβεν οὐχὶ μόνον τὰ δικαιώματα, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς πολιτείας τῆς Ἰονίου. Εἰς τὰς ὑποχρεώσεις δὲ αὐτὰς περιλαμβάνεται καὶ ἡ πρὸς τοὺς δυστυχεῖς κλητῆρας τῆς ἐκτελεστικῆς ἀστυνομίας τοῦ τόπου ἐκείνου· τοῦτο δὲ βεβαιοῦται καὶ ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ νόμου τοῦ διατάξαντος τὴν κατάργησιν τῆς ἀστυνομίας αὐτῆς, ὅστις καταργεῖ μὲν τὴν ἀστυνομίαν, λέγει ὅμως αὐταῖς λέξεσι τάδε· «διατηρουμένων τῶν τυχὸν κεκτημένων δικαιωμάτων συντάξεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐν ἰσχύϊ νόμων.» Ἡ ῥήτρα αὕτη εἶναι σαφεστάτη καὶ δὲν ἐπιδέχεται σχόλια. Καὶ τῷ ὄντι ἢ εἶχον δικαιώματα εἰς σύνταξιν οἱ κλητῆρες, περὶ ὧν πρόκειται, καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο ἐν τῷ ἑλληνικῷ νόμῳ τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν μνεία, ἢ δὲν εἶχον, καὶ τότε ἀργὸς καὶ περιττὸς ἦτο πᾶς περὶ αὐτῶν λόγος. Ἀλλ’ ὁ ἕλλην νομοθέτης δὲν ἦτο τόσον ἀπάνθρωπος, ὥστε δι’ ἑνὸς μόνου λόγου νὰ ῥίψῃ εἰς τοὺς πέντε δρόμους ὁλόκληρον σύστημα ἀνθρώπων ὑπηρετησάντων μετὰ κινδύνου καὶ τῆς ἰδίας αὐτῶν ζωῆς τὴν πατρίδα των, τοὺς νόμους, τὴν τάξιν. Καθ’ ἡμᾶς, ἡ Ἑλληνικὴ πολιτεία διὰ τοῦ νόμου, ὃν ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὴν 10 Δεκεμβρίου τοῦ 1865 ἔτους ἀνεγνώρισε τὰ πρὸς σύνταξιν δικαιώματα τῶν κλητήρων τῆς καταργηθείσης ἐκτελεστικῆς ἀστυνομίας τῆς πρώην Ἰονίου πολιτείας· εἶναι δὲ ὄχι μόνον παράνομον ἀλλὰ καὶ ἀντιπολιτικὸν καὶ ἀπάνθρωπον τὸ νὰ ἀρνῆται ἢ καὶ νὰ διαφιλονεικῇ τις σήμερον τὰ δικαιώματα ταῦτα. Διότι ποίαν ἰδέαν, τοὐλάχιστον ἐν Ἑπτανήσῳ, θέλουσιν οἱ ἄνθρωποι σχηματίσει περὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅταν αὕτη, ἀρνουμένη τὰς ἐπισήμους ὑποσχέσεις τῆς ἑλληνικῆς πολιτείας, κωφεύῃ εἰς τὰς δικαίας κατακραυγὰς τῶν ὀρφανῶν καὶ τῶν χηρῶν καὶ τὰ οὐχ ἧττον δίκαια παράπονα τοῦ καταπεπονημένου καὶ ἐν τῇ δημοσίᾳ τῆς πατρίδος του ὑπηρεσίᾳ γηράσαντος; Αὕτη εἶναι ἡ περὶ τῶν κλητήρων τῆς καταργηθείσης ἀστυνομίας τῆς πρώην Ἰονίου Πολιτείας γνώμη μας.

Θ. ΡΩΜΑΙΟΣ.

Δ. Ι. ΠΑΤΕΛΛΗΣ.»

§11ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πρέπει νὰ μᾶς φωτίσῃ ὁ Κύριος ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι παρών. Οἱ κλητῆρες, περὶ ὧν ὁ λόγος, ὑπηρέτουν τὴν Ἰόνιον Πολιτείαν καὶ ἄφινον ἐκ τοῦ μισθοῦ των ποσοστόν τι εἰς τὸ Ταμεῖον, ὅπως συμβαίνει καὶ ἐνταῦθα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Ἡ Ἑπτάνησος προσηρτήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀναλαβοῦσαν τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Ἰονίου πολιτείας· ἑπομένως ὑποχρεούμεθα νὰ πληρώσωμεν τὰς συντάξεις ταύτας. Τοῦτο βεβαίως σήμερον θὰ φαίνεται δύσκολον εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, διότι ἐνταῦθα οἱ δημόσιοι ὑπηρέται δὲν ἔχουν δίπλωμα συντάξεως, διότι δὲν ἀφίνουν τίποτε ἐκ τοῦ μισθοῦ των· ἐκεῖνοι ὅμως ἄφινον κἄτι τι, ἑπομένως ἢ πρέπει νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνουν τὴν σύνταξίν των, ἢ πρέπει νὰ τοῖς ἐπιστραφῶσι τὰ χρήματα.

§12ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (ὑπουρ. οἰκονομικῶν.) Τὴν ὑπόθεσιν ταύτην εὗρον ἐκκρεμῆ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ἐγένετο ἀδίκημα εἰς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν σύνταξίν των. Ἐνόσῳ ὑπῆρχε τὸ σῶμα, ἐκ τῶν κρατήσεων ἐδίδετο αὐτοῖς ἡ σύνταξις, μετὰ τὴν ἕνωσιν ὅμως κατηργήθη τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ἑπομένως ἔπαυσαν αἱ πρόσοδοι τοῦ Ταμείου, διότι ἐκ τῶν προσόδων τοῦ Ταμείου ἐλάμβανον τὴν σύνταξίν των, ἐκ τῶν κρατήσεων τῶν ἄλλων χωροφυλάκων οἱ συνταξιοῦχοι ἐπληρόνοντο. Ὁ προκάτοχός μου δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, πλὴν ὅ,τι ἔγραφεν ἡ συνθήκη, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας καὶ τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου, ὡς πρὸς τοὺς συνταξιούχους οἱ ὁποῖοι ἐν αὐτῇ περιλαμβάνονται. Ἀπέναντι λοιπὸν τοιαύτης συνθήκης τὸ δημόσιον Ταμεῖον δὲν δύναται ν’ ἀναλάβῃ τὴν πληρωμὴν ἄλλων. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν, εἶναι ἄλλη σκέψις· ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμόρφωσεν εἰσέτι πεποίθησιν. Ὡς πρὸς τοὺς συνταξιούχους, τοὺς ὁποίους περιλαμβάνει ἡ συνθήκη, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τοὺς πληρόνῃ.

§13ΛΕΙΒΑΔΑΣ. Ἡ συνθήκη ἀποβλέπει μόνον τὰς συντάξεις τῶν Ἄγγλων.

§14Γ. ΦΩΣΚΑΡΔΗΣ. Ὡς πρὸς τοὺς χωροφύλακας ὑπῆρχε τῳόντι ἓν ταμεῖον προωρισμένον διὰ τὴν σύνταξιν αὐτῶν. Ὅταν διελύθη ἡ Ἀστυνομία, ἐξηκολούθουν αὐτοὶ οἱ ἀπόστρατοι, οὕτως εἰπεῖν, χωροφύλακες νὰ πληρόνωνται, ἀπολαμβάνοντες ἕκαστος μίαν εὐτελῆ σύνταξιν 20 δραχμῶν ἢ 25. Εἰς τὴν Ζάκυνθον ὑπῆρχον ὀκτὼ τοιοῦτοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ ἐξηκολούθουν ν’ ἀπολαμβάνουν τὴν σύνταξίν των μέχρι τοῦ Αὐγούστου. Κατὰ τὸν Αὔγουστον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔστειλε διάταγμα καὶ εἶπε νὰ παύσῃ ἡ χορήγησις αὕτη, ἕως οὗ ἐξετάσῃ νομοθετικῶς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. (Θόρυβος).

§15ΣΕΡΒΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κύριοι, νὰ σᾶς δώσω μικράν τινα πληροφορίαν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον γνωρίζω τόσον περισσότερον, καθόσον πολλάκις τὸ ἐξέτασα ἐν τῇ Ἰονίῳ Βουλῇ καὶ πολλάκις ἔλαβα ἀφορμὴν νὰ τὸ μελετήσω. Ἡ σύνταξις τῶν χωροφυλάκων ἐκανονίζετο παρά τινος ἀποφάσεως τῆς Γερουσίας τῆς Ἑπτανήσου, μετὰ ταῦτα ὅμως ἐπῆλθεν ἕνας ἰδιαίτερος νόμος, ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὰ δικαιώματα καὶ τὰ καθήκοντά των. Καθήκοντα μὲν, νὰ κάμνωσι τακτικῶς τὰς καταβολάς, δικαιώματα δὲ, ν’ ἀπολαμβάνωσι σύνταξιν μετὰ παρέλευσιν χρονικοῦ τινος διαστήματος. Ἐν τούτοις πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου ὡρίσθη τινῶν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀτόμων ἡ σύνταξις, τινὲς ἄλλοι ἔτρεχον τὸ στάδιόν των πρὸς σύνταξιν καὶ πάντες κατέβαλλον εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτό. Ἐπελθούσης τῆς ἀφομοιώσεως, ὡρίσθη ἐκτὸς τῶν Ἄγγλων, οἱ ὁποῖοι συμπεριελαμβάνοντο εἰς τὴν συνθήκην, ὅτι εἷς ἰδιαίτερος κατάλογος ἤθελε γίνει διὰ τοὺς συνταξιούχους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πληρονόμενοι πρότερον, ὤφειλον νὰ πληρωθῶσι καὶ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὁ κατάλογος οὗτος ἐδόθη καὶ ἀντηλλάγησαν αἱ περὶ τούτου διαπραγματεύσεις. Πολὺ εὐστόχως ἀπήντησεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ κατάλογος αὐτὸς ὑπάρχει, καὶ περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφισβήτησις, διότι κανονίζεται ὑπὸ τῆς συνθήκης. Ἡ παῦσις τῆς πληρωμῆς τῶν χωροφυλάκων αὐτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων τινὲς ἐγένοντο ἀνάπηροι καὶ ἔπαθον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, εἶναι ὅλως παράνομος, καὶ οἱ δυστυχεῖς οὗτοι λιμοκτονοῦν, ἔχουν ἀνάγκην τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου· ἄλλως τε δὲ οὗτος κατέθεσεν τὴν καταβολήν των καὶ ἐξέθεσαν εἰς κίνδυνον τὴν ζωήν των. Ἑπομένως ὡς πρὸς αὐτοὺς δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δισταγμὸς περὶ τῆς πληρωμῆς, ὅστις ἐπῆλθεν φαίνεται ἐκ τοῦ ὅτι ἅμα ἔλειψαν αἱ καταβολαὶ ἐξηντλήθησαν οἱ πόροι τοῦ Ταμείου. Ἡ κυβέρνησις ὅμως ὡς πρὸς αὐτοὺς ἔκαμεν ἓν συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ. Ὡς πρὸς ἐκείνους δὲ οἱ ὁποῖοι ἐξηκολούθουν νὰ ὑπηρετῶσι καὶ εἶχον δικαίωμα συντάξεως κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἀφομοιώσεως, καὶ τὸ δικαίωμα αὐτῶν εἶναι τελεσιδίκως ὡρισμένον ἕνεκεν τῶν καταβολῶν καὶ τῆς παρελεύσεως χρονικοῦ διαστήματος, καὶ αὐτοὶ δυνάμει τοῦ νόμου ἔκαμον ἕνα συνάλλαγμα μὲ τὴν κυβέρνησιν, ἐτέλεσαν τὴν καταβολήν των, καὶ ἕνεκα τῆς παρελεύσεως τοῦ χρονικοῦ διαστήματος κατὰ τὴν τέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας των ἐκτήσαντο τὸ δικαίωμα ὑπὲρ ἑαυτῶν. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζων τοῦτο εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νομοθετικὴ, ἀλλ’ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν τὸ ζήτημα καθίσταται ὅλως τυπικόν. Εἶναι ἀνάγκη προνοίας νομοθετικῆς, ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα; ὄχι βεβαίως κατ’ ἐμὴν γνώμην, διότι τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον δυνάμει αὐτοῦ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὴν κατάργησιν τῆς διοικητικῆς Ἀστυνομίας. Ὁ νόμος λέγει ῥητοῖς ῥήμασιν· διαλύεται ἡ Ἀστυνομία τῆς Ἑπτανήσου ἐπιφυλαττομένων τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων. Ὡς ἐκ τούτου δύο κατηγορίαι ἀτόμων παρίστανται, οἱ μὲν κτησάμενοι τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, καίτοι μὴ ἀποβαλόντες αὐτὸ εἰσέτι, οἱ δὲ μὴ κτησάμενοι αὐτὸ. Ἐγὼ παρετήρησα, ὅτε ἐσυζητεῖτο ὁ Νόμος οὗτος, ὅτι ἦτο πολὺ σκληρὸς ὡς πρὸς τοὺς δευτέρους, ὅτι ἀφοῦ ἔλαβον ἓν στάδιον ὑπηρεσίας ἐπ’ ἐλπίδι, ἔπρεπε νὰ τύχωσι μίαν σύνταξιν· ὑπηρέτησαν ἐπὶ πέντε, ἕξ, ἐννέα ἔτη καὶ κατέβαλον ἱκανά· νὰ ῥιφθῶσιν ἤδη εἰς τὰς ἀγυιὰς, καὶ νὰ μὴν ἔχωσι τὸν ἐπιούσιον ἄρτον; ὡς πρὸς αὐτοὺς ὑποβάλλομεν μίαν πρότασιν, ἵνα ἡ κυβέρνησις, μεχρισοῦ ληφθῇ πρόνοιά τις περὶ αὐτῶν, τοῖς δώσῃ ἕναν μικρότατον μισθὸν, ἢ νὰ τοὺς διορίσῃ τελωνοφύλακας, ἢ νὰ τοὺς θέσῃ εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐσπευσμένως ὅμως ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασίν μου ταύτην. Ὁ ὑπουργὸς ὅμως τότε καὶ νῦν πρωθυπουργὸς Κύριος Κουμουνδοῦρος τὴν ἑπομένην ἡμέραν πεισθεὶς περὶ τῆς βαρύτητος τῆς προτάσεώς μου, ὑπέβαλε πρότασιν νόμου εἰς τὴν Βουλὴν δυνάμει τῆς ὁποίας τοὺς ἔθεσεν εἰς τὴν Βασιλικὴν χωροφυλακὴν καὶ θὰ ἦναι οἱ τιμιώτεροι καὶ καταλληλότεροι καὶ ζηλωτότεροι ἄνθρωποι τῆς ὑπηρεσίας· ἀλλὰ ἡ πρότασις αὕτη ὡς καὶ ἄλλαι πολλαὶ ἔμειναν ἀσυζήτητοι. Ὡς πρὸς τοὺς πρώτους δὲ, Κύριοι, ὡς εἶπον δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νόμου, διότι ῥητὸς νόμος τοῖς ἐπεφύλαξε τὰ κεκτημένα δικαιώματα· ἑπομένως, ἀφοῦ ὑπάρχει κεκτημένον δικαίωμα δυνάμει προηγουμένου νόμου καὶ τὸ δικαίωμα ἐξησφαλίσθη διὰ νέου νόμου, δὲν εἶναι ἀνάγκη νέου, καὶ πρέπει ν’ ἀποδοθῇ. Τολμῶ δὲ εἰπεῖν καὶ κάτι τι περισσότερον, ὅτι ἂν αὐτοὶ ἤθελον παρουσιασθῆ εἰς τὰ δικαστήρια, ἤθελον ἀπολαύσει τὴν πληρωμήν των δικαστικῶς, ἀλλὰ δὲν τὸ κάμνουν, διότι δὲν ἔχουν τὰ μέσα, ἢ διότι τηροῦσιν ἁβρότητα τινὰ ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ὀφείλει νὰ τὴν ἐκτιμήσῃ ὡς ἐκ τούτου φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ φέρῃ μίαν μικροτάτην πίστωσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅπως ἀποτίσῃ αὐτὴν τὴν μικρὰν ἀπαίτησιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τῶν ἀποκτησάντων τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, καὶ προνοήσῃ ἐπιεικῶς περὶ τῶν ἑτέρων.

§16ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὸν ἰονικὸν νόμον τὸν κανονίζοντα τὰς συντάξεις αὐτῶν τῶν χωροφυλάκων, ἀπὸ ποῖον ταμεῖον ἐπληρόνοντο;

§17ΣΕΡΒΟΣ. Περὶ τούτου δὲν ἔχει προνοηθῆ οὐδαμῶς. Εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἐπληρόνοντο ἀπὸ τὸ γενικὸν ταμεῖον, ὅ ἐστὶ τὸ δημόσιον, ὡς λέγετε ἐνταῦθα· διότι ἤρχισαν νὰ δίδωνται συντάξεις εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς πρὶν ἀρχίσῃ νὰ γίνεται ἡ ἐλαχίστη καταβολή. Ἡ ἀνάγκη αὐτῶν τῶν συντάξεων προῆλθεν ἐκ τοῦ ὅτι εἷς δυστυχὴς προσκληθεὶς μετ’ ἄλλων νὰ δώσῃ συνδρομὴν εἰς ἕνα κινδυνεύοντα ἐν μιᾷ συμπλοκῇ, ἐτραυματίσθη καὶ ἐκινδύνευσε ν’ ἀποθάνῃ· τοιοῦτοι δὲ πάσχοντες ἐκ διαφόρων τραυμάτων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἦσαν πέντε ἕως ἕξ. Ἡ κυβέρνησις μὴ θεωροῦσα πρέπον ν’ ἀφήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ λιμοκτονοῦν ἐκ τοῦ ὅτι ἐφάνησαν ζηλωταὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν των, ἔλαβε πρόνοιαν καὶ κατήρτησε νόμον ὅπως πληρόνωνται ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον μέχρις οὗ ἐπέλθῃ ἕτερος εἰδικός. Βλέπετε, ὅτι τὸ δημόσιον πράγματι ὑπῆρξεν ὁ ἐγγυητὴς, ὁ ὀφειλέτης τοῦ Ταμείου, καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ τοιαῦτα ταμεῖα δὲν δύνανται νὰ διατηρηθῶσι μόνον καὶ μόνον ἐκ τῶν καταβολῶν, διότι, καθὼς ἠξεύρετε, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία εἶναι πολὺ περισσότερον ἐπίπονος καὶ ἐπίμοχθος τῆς τῶν πολιτῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ πολιτικὴ ὑπηρεσία δίδει δικαίωμα πρὸς σύνταξιν μετὰ 20 ἔτη, ἐνῷ ἡ στρατιωτικὴ μετὰ 5, μετὰ 10, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἰς τὰ ταμεῖα τὰ στρατιωτικὰ ἔρχεται εἰς ἐπικουρίαν ἡ Κυβέρνησις.

§18ΣΤΑΜΑΤΑΡΑΣ. Εἰς πόσον θὰ ἀναβῇ τὸ ποσὸν αὐτό;

§19ΣΕΡΒΟΣ. Ἀσήμαντον, ὡς μοὶ φαίνεται.

§20ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἓν ἑκατομμύριον· τὸ χρεωστοῦμεν, πρέπει νὰ τὸ πληρώσωμεν.

§21ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, διὰ νὰ κρίνῃ τις περὶ τοῦ προκειμένου τούτου ζητήματος πρέπει βέβαια νὰ μελετήσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς νόμους, οὓς ὑπέμνησεν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁρισμῶν αὐτῶν τῶν νόμων νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, διότι, ἂν πρόκειται περὶ συντάξεως στρατιωτικῶν, τότε, ἐπειδὴ καὶ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἐνταῦθα καὶ κατὰ τοὺς Ἰονίους, αὐτὴν τὴν σύνταξιν τὴν πληρόνει τὸ δημόσιον, ἡ σύνταξις αὕτη πρέπει νὰ πληρόνηται καὶ σήμερον ἀπὸ τὸ δημόσιον· ἂν ὅμως πρόκειται περὶ συντάξεων σωματείου τινὸς ὅπως εἶναι αἱ πολιτικαὶ συντάξεις ἢ μιᾶς ἄλλης κατηγορίας στρατιωτικῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἰδιαίτερον ταμεῖον, τότε χρειάζεται προσοχὴ μήπως ἐπιβάλωμεν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου συντάξεις ἃς ἐννόμως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἰονίου Κράτους δὲν ἀνεγνώρισεν εἰς βάρος της. Εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐνασχοληθῇ καὶ θέλει ἀνεύρει τὴν φύσιν τοῦ πράγματος· ἐὰν ᾖναι βάρος τοῦ δημοσίου, ἐπειδὴ τὸ δημόσιον τῆς Ἑλλάδος διεδέχθη τὸ τῆς Ἑπτανήσου, ἐννοεῖτε ὅτι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὰ κεκτημένα δικαιώματα τὸ ὑποχρεοῖ νὰ τὰς πληρώσῃ· ἂν ὅμως, Κύριοι, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, καθὼς δύναται νὰ ἐξαχθῇ ἐκ τῶν λεχθέντων ἐν παρόδῳ, ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλλωσιν εἰς ἓν ἰδιαίτερον ταμεῖον ἐκ τοῦ μηνιαίου μισθοῦ των ποσόν τι κατὰ τὴν συμπλήρωσιν ἑνὸς χρονικοῦ διαστήματος διὰ νὰ λάβουν τὴν σύνταξιν, τότε τὸ ταμεῖον αὐτὸ ἐξομοιοῦται μὲ τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων· οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, καθὼς γνωρίζετε, δὲν δύνανται ν’ ἀπαιτήσωσι νὰ πληρωθῶσι τὴν σύνταξιν ἀπὸ τὸ δημόσιον, ἀλλ’ ὀφείλουσι νὰ πληρόνωνται ἀπὸ τὸ ἰδιέτερον ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, ὅπερ καταρτίζεται ἀπὸ μίαν βοήθειαν ἣν δίδει ἡ Κυβέρνησις ἐτησίως ἐξ 100,000 δραχμῶν καὶ ἐκ τῶν μηνιαίων κρατήσεων ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ θὰ εἴπῃ τις, ὡς ὁ προαγορεύσας, ἂν τὸ ταμεῖον ᾖναι ὑπόχρεων καὶ δὲν ὑπάρχουν χρήματα διὰ νὰ πληρωθοῦν αὗται αἱ συντάξεις, πρέπει αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ λιμοκτονήσουν; Αὐτὸ εἶναι ἓν ζήτημα πολλὰ γενικὸν, ζήτημα ὅπερ καὶ ἐγὼ τὸ αἰσθάνομαι καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐξετασθῇ· εἶναι ἓν ζήτημα ὅπερ ἀφορᾷ ἓν μέγα μέρος τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, καὶ οὐχὶ τοὺς ἐν Ἑπτανήσῳ μόνον, διότι ὅλοι σχεδὸν οἱ πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι ἀφοῦ ὑπηρέτησαν ἐπὶ 25 καὶ 30 ἔτη, ἀφοῦ κατέβαλον τὰ ποσὰ, ἅτινα ὁ νόμος τοὺς ὑποχρεόνει, σήμερον ὑπάγουν νὰ λάβουν τὴν σύνταξίν των καὶ τοὺς λέγουν, ὅτι δὲν ἔχει τὸ ταμεῖον. Ποῦ προβαίνομεν ὅμως, Κύριοι; αὐτὰ εἶναι συμβάντα ἅτινα ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει καὶ εἰμπορεῖ νὰ τὰ διασαφηνίσῃ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι καθῆκόν μας εἶναι νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ δίκαιον αὐτῶν τῶν παραπόνων· ἔδωκαν αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι πίστιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀπεσύρθησαν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν διὰ νὰ λαμβάνουν σύνταξιν καὶ ἐπῆραν μὲν ὀλίγον μηνῶν σύνταξιν, τώρα ὅμως ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς εἰς μάτην κρούουν τὸ ταμεῖον. Αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον τὸ μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, καὶ θέλει φέρει τὴν θεραπείαν.

§22ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὴν ἔφερε, χρημάτων ἔχει ἀνάγκην.

§23ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἔρχομαι λοιπὸν εἰς τοῦτο διὰ νὰ τὸ σχετίσω μὲ τὴν περίπτωσιν τῶν χωροφυλάκων τῆς Ἑπτανήσου. Ὑποθέσατε, ὅτι τὸ ταμεῖον αὐτὸ τῆς Ἑπτανήσου ἐχρεωκόπησε καὶ δὲν πληρόνει τοὺς μισθούς· τὰ συμπαθῆ λόγια ἅτινα ὁ κύριος Σέρβος ἐξέθεσε, τὰ συμμερίζομαι, ἀλλ’ ὅταν τὸ ταμεῖον δὲν ἔχῃ, τί ποιητέον; Καθὼς λοιπὸν ἐπιθυμεῖ ὁ Κ. Σέρβος νὰ ἀναλάβῃ τὴν πληρωμὴν τὸ δημόσιον, τοιουτοτρόπως ἔρχεται γενικὸν ζήτημα καὶ πρέπει αὐτὸ τὸ μέτρον νὰ ληφθῇ καὶ ὡς πρὸς τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐδῶ. Ἀλλ’ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβωμεν αὐτὸ τὸ βάρος; Βέβαια εἶναι πολὺ πολύπλοκον τὸ ζήτημα. Ἂν, τὸ ἐπαναλαμβάνω, αἱ συντάξεις αὐταὶ ὑπήγοντο καὶ ἐπληρόνοντο ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, τότε πρέπει νὰ πληρωθῶσι καὶ ἤδη αὐταὶ αἱ συντάξεις ἀπὸ τὸ δημόσιον· ἂν ὅμως ἐπληρόνοντο ἀπὸ ἰδιαίτερον ταμεῖον, καὶ τὸ ταμεῖον αὐτὸ ἐξηράνθη, τότε δὲν εἶναι καλὸν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναλάβῃ αὐτὴ ἡ ἴδια τὴν πληρωμήν, διότι ἄλλως πρέπει νὰ πληρόνῃ καὶ τὰς συντάξεις τῶν ἐν Ἑλλάδι πολιτικῶν ὑπαλλήλων, ὧν τὸ ταμεῖον ἀπορεῖ. Ἑπομένως σήμερον δὲν ἔχομεν νὰ πράξωμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ παραπέμψωμεν τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ νὰ διευθυνθῇ λοιπόν;

§25ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τρίτην ἀναφοράν. (ἀναγινώσκεται). 3) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17 ἀναφορᾶς τῶν δικηγόρων τῶν εἰρηνοδικείων καὶ πταισματοδικείων Κεφαλληνίας, ἐξαιτουμένων τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν καὶ ἐνώπιον τῶν πρωτοδικείων. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν. Ποῦ θέλει ἡ Βουλὴ νὰ διευθυνθῇ;

§27ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ τῆς δικαιοσύνης.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τετάρτην (ἀναγινώσκεται) 4) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16 ἀναφορᾶς τοῦ Π. Κοσκινᾶ, παραπονουμένου, ὅτι δὲν τῷ ἐδόθη ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ μηχανικοῦ μετὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις του, ἀλλὰ μετὰ καιρὸν ἐδόθη αὐτῷ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὸ πεζικὸν σῶμα, καὶ ἐξαιτουμένου νὰ συστηθῇ ἡ αἴτησίς του εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν ἁπλῶς ἄνευ συστάσεως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν πέμπτην (ἀναγινώσκεται). 5) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 21 τοῦ Δ. Καταπόδη, ζητοῦντος νὰ τῷ πληρωθῶσιν ὅσα κατέβαλεν ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον ἵνα ἐνεργήσῃ ὅ,τι περὶ τῶν ἄλλων τῆς ὁμοίας φύσεως ὑποθέσεων.

§31ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἀγωνιστῶν καὶ πρὸ τῆς ἐλεύσεως τῆς Βασιλείας καὶ κατόπιν δὲν εἶναι ἀπαιτήσεις χαμέναι. Τώρα δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ Καταπόδης, ἂν ἔχῃ ἀπαιτήσεις· ἂς σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὅπερ, ἂν ἐγκρίνῃ, νὰ προκαλέσῃ διάταγμα. Λοιπὸν νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἕκτην (ἀναγινώσκεται). 6) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11 τοῦ Κ. Παπασλιώτη, πρώην ὑφηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ζητοῦντος σύνταξιν ὡς παθόντος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ὅπως ἐξετάσῃ ἐὰν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἔπαθε, διὰ νὰ τὸν δικαιώσῃ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς παιδείας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἑβδόμην (ἀναγινώσκεται). 7) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 27 τῶν ἀποστράτων Γκέκα, Σίτα κλπ. ἐξαιτουμένων ὅπως ὑπαχθῶσι καὶ οὗτοι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ περὶ συντάξεως τοῦ μονίμου στρατοῦ Νόμου σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τῶν ἀναφερομένων.

§35ΚΑΪΡΗΣ. Αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν ἡ ἐπιτροπὴ τὴν παρέλαβε χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα· ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ἡ Βουλὴ ἔχει ἀποφανθῆ πέρυσι καὶ τὴν ἐσύστησε στενώτατα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν· ὁμοίας φύσεως εἶναι καὶ ἡ προκειμένη. Νὰ παραπεμφθῇ λοιπὸν εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ διατί δὲν ἐξετελέσθη τίποτε.

§36ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ παρῆλθεν ἓν ἔτος καὶ τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἐξέδωκεν οὐδεμίαν ἀπόφασιν, τοὐλάχιστον νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου διὰ νὰ μὴ ἀποδίδωνται τὰ βάρη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§37ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ ὑπουργεῖον ἐκτελεῖ τοὺς νόμους· ἂν πρόκειται περὶ ἐκτελέσεως νόμων, ἂς ὑπάγῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. — Ἔχομεν τώρα ὀγδόην (ἀναγινώσκεται). 8) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11 ἀναφορᾶς τοῦ Α. Μαυροκεφάλου ζητοῦντος νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ αὐτοῦ ὡς ἀγωνιστοῦ καὶ ἐπισπεύσῃ ἡ ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος ἐπιτροπὴ τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων του. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου.

§39Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἁπλοῦν τοῦτο περιστατικόν, Κύριε, μὲ ἀναγκάζει νὰ παρακαλέσω τὸ ὑπουργεῖον, τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἰδίως τὴν Κυβέρνησιν καὶ μάλιστα τὸν κύριον ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπουργόν, ὅστις καὶ κατ’ εὐτυχίαν εἶναι παρών. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ ἀναφορὰ τοῦ Μαυροκεφάλου μ’ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω, καθὼς εἶπον ἰδίως τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ σπουδαίου τούτου ἀντικειμένου τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἀγῶνος, ἥτις ἔφθασε μὲν εἰς λίαν εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, καὶ πιστεύω, ὅτι κατὰ τὰ τρία τέταρτα τὸ μέγα τοῦτο ἔργον εἶναι περαιωμένον, ἀλλ’ ἐσχάτως ἔλειπον τὰ μέσα τῆς ἐξακολουθήσεως τοῦ ἔργου, καὶ μάλιστα μικρὰ χρηματικὰ μέσα, διότι, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, πέρυσιν εἶχε ψηφισθῆ μία πίστωσις 6,000 δραχμῶν, νομίζω, εἰς τὸ νὰ πληρώνωνται οἱ ὑπάλληλοι, τὸ ἐνοίκιον καὶ τὰ λοιπά· ἡ πίστωσις αὐτὴ εἶχεν ἐξαντληθῆ καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις, ἐπειδὴ δὲν εἶχε πίστωσιν, ἠνάγκασε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ σταματήσῃ τὸ ἔργον της. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι οὔτε πολιτικόν, οὔτε συνετόν, οὔτε ὑπὸ καμμίαν ἔποψιν δίκαιον νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή. Βλέπετε αὐτὴν τὴν ἀναφοράν· εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ αὐτοῦ τοῦ δυστυχοῦς ὃν τὸ αἴσθημα τῆς πατρίδος ἀπέσπασεν ἀπὸ μεμακρυσμένα μέρη καὶ τὸν ἔφερεν εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τὸ 21. Ὑπῆρξε γραμματεὺς στρατηγοῦ· οἱ χρηματίσαντες γραμματεῖς τοῦ Νοταρᾶ καὶ τοῦ στρατηγοῦ Γιατράκου, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἵτινες προσέφερον τοιαύτας ὑπηρεσίας σχεδὸν ἀντεμείφθησαν, καὶ πρεπόντως· εἶναι ὅμως καί τινες ὀλίγοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἷς εἶναι καὶ αὐτός, ὅστις εἶναι ἀρχηγὸς μιᾶς πολυμελεστάτης οἰκογενείας καὶ κἀνένα πόρον δὲν ἔχει· εἶναι δὲ πενέστατος. Οὗτος εἶχε κάμει μίαν ἀναφορὰν εἰς τὴν Συνέλευσιν· ὅσοι εἶσθε τότε πληρεξούσιοι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐγένετο πολὺς λόγος καὶ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν οὐχὶ νὰ παραπέμψῃ τὴν ἀναφορὰν, ἀλλὰ νὰ τὴν συστήσῃ· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λέγω ά. νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ τὰ μέσα καὶ νὰ ἐπισπευσθῇ ἓν ἔργον ὅπερ συνδέεται μὲ τὴν τύχην τόσων πολλῶν οἰκογενειῶν καὶ δοθῇ πέρας ὅπως κλείσῃ εἷς λογαριασμὸς ἀτελεύτητος· καὶ βʹ. νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἂν εὐαρεστῆται, ἂν ὅλα τὰ προηγούμενα αὐτοῦ τοῦ δυστυχοῦς Μαυροκεφάλου τὴν πείθωσι, νὰ κάμῃ μίαν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ τί, θέλουσι μοὶ εἴπει, θὰ γίνῃ μὲ τοῦτο; τίποτε ἄλλο παρὰ θὰ κινήσῃ τὸν ζῆλον τῆς Κυβερνήσεως τὸν ὁποῖον δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἔχει. Λαμβάνω ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν περίστασιν ταύτην νὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα, δευτέραν, τρίτην, τετάρτην, ὁποιανδήποτε ἐγκρίνει ὁ ἴδιος καὶ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, νὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ τετελεσμένον τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις εἶχε σχηματισθῇ ἐπὶ τῆς παρελθούσης Βασιλείας καὶ κατέταξε κατὰ βαθμολογικὴν τάξιν 143 ὀνόματα ἱερὰ καὶ μεγάλα· ἠξεύρετε ποίων ὀνόματα; αὐτῶν τῶν 143 ἐπισήμων ὁπλαρχηγῶν, οἵτινες ἐφονεύθησαν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, τῶν Καραϊσκάκη, Μπότσαρη, Τζαβέλλα, Πλαπούτα καὶ καθεξῆς. Περὶ αὐτῶν τῶν 143 ἐπισήμων ἀρχηγῶν ἡ Συνέλευσις τοῦ 43 καὶ αἱ διάφοροι κυβερνήσεις ἐμερίμνησαν σπουδαίως· κατὰ συνέπειαν ἐξαιρετικῶς ἐσχηματίσθη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν σημαντικωτέρων ἀγωνιστῶν οἵτινες τότε ἔζων καὶ τώρα ἀπέθανον κατὰ δυστυχίαν, καὶ συνέταξεν αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον, ὅπερ ἔλαβεν ὅλους τοὺς τύπους· δὲν λείπει λοιπὸν παρὰ μόνον ἡ Βουλευτικὴ κύρωσις. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ ἐργασία αὕτη εἶναι τετελεσμένη, ἀφοῦ ἡ οἰκογένεια τοῦ Ὀδυσσέως λιμώττει, εἶναι ὀρθὸν, νομίζω, καὶ δίκαιον νὰ φέρῃ ἡ κυβέρνησις τὸν κατάλογον τοῦτον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἵνα λάβῃ τὴν νομοθετικὴν κύρωσιν καὶ γίνῃ νόμος τοῦ κράτους. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν δὲν θὰ λησμονήσει ὅτι εἶναι υἱὸς τοῦ Βότσαρη, διότι τόσον ὁ πατήρ του, καθὼς καὶ οἱ ἰδικοί μας συγγενεῖς οἵτινες ἀπέθανον, δὲν ἀνήκουν εἰς αὐτὸν, ἀλλ’ εἰς τὸ ἔθνος. Πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει παραδεχθῆ μίαν αἴτησιν τόσον ἱερὰν καὶ δικαίαν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα.

§41ΒΟΤΣΑΡΗΣ. (ὑπουρ. Στρατιωτικῶν.) Τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα, κύριε πρόεδρε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ποῦ νὰ τὴν διευθύνωμεν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν;

§43ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ συστηθῇ θερμῶς εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§44ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀναφορᾶς τοῦ κυρίου Μαυροκεφάλου· ἀναγνωρίζω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐχρημάτισεν ἀγωνιστὴς καὶ ὅτι ἔχει ἐκδουλεύσεις εἰς τὸ ἔθνος· ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι μόνον ὁ Μαυροκέφαλος εἶναι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅστις ὑπηρέτησε τὸ ἔθνος καὶ δὲν ἀντεμείφθη;

§45ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι τρόπος καθ’ ὃν θὰ ματαιωθῇ κάθε τι.

§46ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς· λέγω μόνον ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ πρέπει νὰ περαιώσῃ τὸ ἔργον της. Ὁ κύριος Μαυροκέφαλος ὁμολογουμένως, ὅπως πληροφοροῦμαι, εἶναι εἷς τῶν ἀγωνιστῶν, καὶ ἂν πρόκειται ὅλοι οἱ ἀναφερθέντες ζῶντες ἀγωνισταὶ, οἱ ὑπηρετήσαντες τὸ ἔθνος, ἂν πρόκειται, λέγω, αὐτοὶ νὰ ἀποθάνωσι τῆς πείνης, τότε περιτταὶ καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ καὶ αἱ ἀναφοραὶ καὶ τὰ ὡραῖα λόγια καὶ οἱ ἐπ’ αὐτῶν ἔπαινοι, ὥστε δὲν ἔχω οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ συστήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἀναφοράν του.

§47ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος παραπονεῖται σήμερον καὶ παραπονεῖται εὐλόγως, διότι πλησιάζει τὸ τέρμα τοῦ βίου του, ἂν πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἀφοῦ τὸν ἐγκαταλείψῃ ὁ βίος. Προκειμένου λοιπὸν περὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτοῦ τοῦ ἀγωνιστοῦ, ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ νὰ συστηθῇ θερμῶς εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐσυστήθη καὶ διευθύνθη.

§49ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κύριος Πετιμεζᾶς ὅστις εἶναι ἐν γνώσει τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπαιτεῖται ἀκόμη δύω μηνῶν ἐργασία· ἂν πρόκειται περὶ τούτου, νὰ μᾶς φωτίσῃ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς διὰ νὰ δώσωμεν τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν, διότι θὰ ἐξακολουθοῦμεν καὶ ἡμεῖς καὶ αἱ ἐπερχόμεναι γενεαὶ νὰ ἀκούουν ἀγωνιστὰς ἀδικημένους. Ἂς ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ πίστωσιν.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§51Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἡ σύστασις νὰ γίνῃ.

§52ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς περὶ τῆς γνώμης ἣν ἐξέφρασα· καὶ ἂν εὐχαριστηθῇ εἰς τὸ νὰ δοθῇ πίστωσις, νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἀπόφασίς της καὶ νὰ σταλῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν ἵνα λάβῃ γνῶσιν.

§53ΤΣΟΚΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἀγῶνος, κύριοι, ἐπροχώρησεν εἰς τὰς ἐργασίας της καὶ δὲν ἔμεινε παρὰ τὸ ⅕ τῶν ἀναφορῶν. Τὸ παρελθὸν ὑπουργεῖον, ὁ κύριος Χρηστίδης, προὐκάλεσε διάταγμα καὶ μᾶς κατέστρεψεν ὅλον τὸν σκελετόν· ἐγὼ εἶχον φύγει τότε, καὶ ὅτε ἦλθον ἐπῆγα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ δὲν εὗρον τίποτε. Ἂν θέλῃ ἡ κυβέρνησις νὰ προχωρήσωμεν, νὰ μᾶς δώσῃ τὰ μέσα καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ἕτοιμοι. Οὔτε μελάνην, οὔτε ἐνοίκια μᾶς ἐπλήρωσαν. Λοιπὸν νὰ μᾶς παραχωρήσετε τὴν ὕλην.

§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σημειοῦται εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι τοιαύτη· μεθαύριον στέλλομεν ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν ἐπικυρωμένον εἰς τὸν ὑπουργὸν, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ὅσας ἄλλας ἀναφορὰς ἔχει νὰ τὰς διέλθῃ καὶ συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ἔχομεν τὴν 3 συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου· Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχ. 10,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1867. Ἄρθρον 1. «Ἐπὶ τῆς χρήσεως 1867 καὶ εἰς βάρος τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δέκα χιλιάδων δραχμῶν, ἀριθ. 10,000, καταλογιζομένη ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «ὑπηρεσίαι ἔκτακτοι.»

§56ΠΟΛΛΟΙ. Δεκτὸν, δεκτόν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι καὶ τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ὁ Βουλευτὴς Κ. Σακελλαριάδης μᾶς ἔφερεν ἕνα χάρτην τοῦ Λαυρίου ἐκ μέρους τοῦ Κ. Παντολέοντος. Ἔχομεν τὸ περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμου διὰ δευτέραν συζήτησιν· ὁ κύριος Κουμουνδουράκης παρακαλεῖται νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν τροπολογίαν του καθὼς καὶ ὁ κύριος Στράτος.

§58ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἐδῶ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν.

§60ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὰ δωμάτια οἱ Βουλευταί. «Ἄρθρον 1. Ἡ ἐνεργὸς ἐθνοφυλακὴ ἀποτελεῖται ἐκ τῶν ἀγόντων ἡλικίαν 21 μέχρι 40 ἐτῶν συμπεπληρωμένων»· ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ ὡς ἑξῆς.

§62ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ἀναγνώσωμεν τὸ νομοσχέδιον, αἱ δὲ τροπολογίαι νὰ ἀναγνωσθῶσιν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν οἱ τροπολογοῦντες εἴπωσιν ὅτι ἐπιφυλάσσονται διὰ τὴν τρίτην συζήτησιν, τότε μάλιστα.

§64ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ ἐννοῶ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ά. ἄρθρον ὡς ἀνεγνώσθη;

§66ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ἀναγινωσκόμενα διὰ δευτέραν φορὰν ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ 19 ἄρθρον ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κυρίου Μιχαλοπούλου ὡς ἑξῆς. «Πᾶσαι αἱ γενόμεναι μέχρι τοῦδε ἐκλογαὶ ἀξιωματικῶν καὶ βαθμολόγων τῆς ἐθνοφυλακῆς καταργοῦνται, ἐπαναληφθησόμεναι μετὰ διετίαν. «Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο θέλουν ἐκγυμνάζει καὶ διευθύνει τὴν κατὰ τόπους ἐθνοφυλακὴν ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ μέχρι λοχίου τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ». Ὁ κύριος Κουμουνδουράκης προτείνει μίαν τροπολογίαν διαλαμβάνουσαν περὶ γυμνασίου, ταμείου καὶ ὁπλισμοῦ· θὰ τυπωθῇ καὶ αὐτή. Χθὲς ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐστάλησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια. Τί θέλει ἡ Βουλὴ περὶ τῶν προτάσεων τῆς διανομῆς τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ περὶ φυτειῶν;

§68ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῶσι καὶ αὐταὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν κατόπιν τὴν πρότασιν περὶ καταμετρήσεως τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων κατὰ τὸν Ἀγγλικὸν τρόπον.

§70ΠΛΑΤΥΣ. Ἐπειδὴ λείπουν μερικὰ ἔγγραφα, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Χατζίσκου περὶ συστάσεως ἐθνικοῦ ταμείου διὰ δευτέραν συζήτησιν· ἡ ἐπιτροπὴ γνωρίζει τὴν ἀρχήν. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως;

§72ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἄρθρον κατ’ ἄρθρον διὰ δευτέραν φοράν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν κατόπιν τὴν δευτέραν συζήτησιν τῆς προτάσεως περὶ χορηγίας 15,000 δραχμῶν εἰς τὴν πρωτεύουσαν Λεχαινὰ τοῦ δήμου Μυρτουντίων εἰς μεταφορὰν ὕδατος. (ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον ἄρθρον.)

§74ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διὰ τοῦ νόμου ΦΜΑʹ. ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ λιμὴν εἰς τὴν Κυλλήνην καὶ ἐπεβλήθη δασμὸς εἰς τέσσαρας δήμους οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸν λιμένα αὐτόν. Ἡ κατασκευὴ τοῦ ὅρμου τῆς Κυλλήνης ἤρξατο, ἀλλὰ δὲν ἐπεραιώθη. Τώρα δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου ζητοῦν ν’ ἀποσπάσουν ἓν μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν διὰ νὰ κατορθωθῇ ἡ μεταφορὰ ποσίμου ὕδατος ἐκ τῆς θέσεως ἅγιος Θεόδωρος εἰς Λεχαινά. Παρακαλῶ τὸν προτείναντα κύριον Στεριόπουλον νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν ὑπάρχῃ πρᾶξις τῶν δημοτικῶν συμβουλίων τῶν τεσσάρων δήμων, ἢ μόνον εἷς δῆμος ζητεῖ ν’ ἀποσπάσῃ ἓν μέρος τοῦ εἰρημένου ποσοῦ· διότι τοιουτοτρόπως δύναται ἄλλος Βουλευτὴς αὔριον νὰ φέρῃ νόμον νὰ ἀποσπάσῃ ἄλλο ποσὸν τῶν χρημάτων τοῦ μέρους τούτου καὶ ὁ νόμος περὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ ὅρμου νὰ μένῃ ἄχρηστος.

§75ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, διὰ τοῦ νόμου ΦΜΑʹ. ἐπεβλήθη εἰδικὸς φόρος εἰς τοὺς τέσσαρας δήμους τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ ἥμισυ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, διὰ τὴν κατασκευὴν προκυμαίας εἰς Κυλλήνην, καὶ κατ’ ἔτος εἰσπράττονται περίπου 25,000 δραχ· ἡ εἴπραξις αὕτη ἤρξατο ἀπὸ τοῦ 1860. Τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς προκυμαίας προέβη μέχρις 150 πήχεων, ἐδαπανήθησαν δραχ. 66,000, ὑπάρχει ἀπόθημα ἕως τώρα 44,000 δραχ. ἐκτὸς τοῦ ἀπὸ ά. Αὐγούστου π. ε. μέχρι τέλους Ἰουλίου ε. ε. ἐκ δραχ. 28,000 ἐνοικίου, ἐξακολουθούσης τῆς εἰσπράξεως. Ὁ δῆμος τῶν Μυρτουντίων εἶναι δευτερεύων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Ἀνὰ πᾶσαν Κυριακὴν συγκεντροῦνται ἐκ τῶν τεσσάρων δήμων πολῖται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου, διότι εἶναι τόπος ἐμπορικὸς κατοικούμενος ἀπὸ 500 περίπου οἰκογενείας. Δυστυχῶς ὅμως ἡ κωμόπολις αὕτη τῶν Λεχαινῶν δὲν ἔχει παρ’ ἓν καὶ μόνον φρέαρ ποσίμου ὕδατος τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ καλοκαιρίου στειρεύει. Ἐκ τούτου δύνασθε νὰ ἐννοήσετε ὅτι ὄχι μόνον ὁ τόπος αὐτὸς πάσχει καὶ ὑποφέρει δεινῶς, ἀλλὰ καὶ οἱ προσερχόμενοι χάριν ἐμπορίου ἐκ τῶν τριῶν ἄλλων δήμων. Ὁ δῆμος τῶν Μυρτουντίων συνεισφέρει τὸ ἥμισυ σχεδὸν εἰς τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἤτοι 14,000 σχεδὸν δραχ. ἐτησίως, ὥστε ἀπὸ τὸ 1860 μέχρι τοῦδε ἔχει ἀποδώσει 70,000 δραχ. ἤτοι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε ἔχει γίνει εἰς τὴν Κυλλήνην, εἶναι τὸ ἥμισυ διὰ χρημάτων τοῦ δήμου Μυρτουντίων· διότι οἱ ἄλλοι δύο δῆμοι τῶν Πηνείων καὶ Βουπρασίων δὲν ἔχουν προσόδους, δηλαδὴ δὲν δίδουν πρόσοδον, διότι δὲν ἐξάγουν καρπούς. Οἱ ἄλλοι δύο δῆμοι εἶναι ὀρεινοὶ, κάμνουν σιτηρὰ τα ὁποῖα ἐξοδεύονται ἐντὸς τοῦ τόπου των καὶ δὲν ἐξάγονται ἀπὸ τὸν λιμένα ἐκεῖνον, ὥστε οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι δὲν βλάπτονται ἐὰν παραχωρηθῇ αὐτὸ τὸ ζητούμενον ποσὸν ἐξακολουθοῦντος ἄλλως τοῦ φόρου αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸν λοιπὸν τὸν λόγον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ὁ δῆμος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ συνεισφέρῃ, διότι πρόεδρος ὢν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ δήμου ἐκείνου εἶναι παθητική. Ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τὰ ὁποῖα συνίστανται εἰς 16,000 δραχ. δαπανῶνται αἱ 9,000 εἰς ἐκπαίδευσιν, ὥστε δὲν περισσεύει τίποτε, διὰ τὸ τοσοῦτον πολυδάπανον ἔργον. Διὰ τὴν ἐργολαβίαν αὐτοῦ ἔχει δοθῇ προϋπολογισμὸς μηχανικῶν καὶ φθάνει ἡ δαπάνη μέχρι 30,000 δραχ. Ἔχουν γίνει διάφορα ἀφιερώματα τὰ ὁποῖα ἐξεποιήθησαν συμφώνως μὲ τοὺς ὅρους τῶν διαθετῶν. Ἡ ἀξία τῶν κτημάτων αὐτῶν δὲν δύναται νὰ ᾖναι πλέον τῶν 12,000 δραχ. ἀλλὰ δυστυχῶς ἔχουν τοιούτους ὅρους εἰς τὰ συμβόλαια δυνάμει τῶν ὁποίων ἐξεποιήθησαν αὐτὰ τὰ κτήματα, ὅτι νὰ μὴ δοθῶσι τὰ χρήματα πρὶν ἢ γίνῃ ἔναρξις τῶν ἔργων τῆς μεταφορᾶς δι’ ἄλλων χρημάτων· ζητοῦμεν λοιπὸν ἀπὸ τὰ ἴδια χρήματά μας ἓν ποσὸν νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἔναρξιν τοῦ ἔργου καὶ ἐπικαλούμεθα τὴν ἐπιψήφισιν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, διότι θὰ πράξῃ ἓν ἔργον δικαιοσύνης καὶ ἔργον δημωφελέστατον.

§76Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὰ γνωμοδοτικὰ συμβούλια ἐγνωμοδότησαν;

§77ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπροκαλέσαμεν τοιαύτην πρᾶξιν, διότι εἶναι ὅλως περιττή.

§78ΖΩΤΟΣ. Κ. βουλευτὰ, ἐντὸς τοῦ νόμου αὐτοῦ περὶ τοῦ λιμένος Κυλλήνης προσδιορίζεται ποσόν τι καὶ διὰ δημωφελῆ ἔργα;

§79ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον διὰ τὸν λιμένα, ἀλλὰ χθὲς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ δοθοῦν εἰς ἕνα τμῆμα τοῦ δήμου τῆς Ἤλιδος 15,000 δραχ. διὰ τὴν ἀνέγερσιν ναοῦ. Λοιπὸν τοῦτο ζητεῖ καὶ ὁ δῆμος τῶν Μυρτουντίων διὰ τὴν μεταφορὰν ποσίμου ὕδατος, ὁμοίως 15,000.

§80ΖΩΤΟΣ. Διὰ τὸν λιμένα Κυλλήνης ἐπεβλήθησαν αὐτοὶ οἱ φόροι διὰ νόμου, ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἔχει τὸν ὅρον ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ νόμος τοῦ 1850, διότι ἐκεῖ ἀφίεται τὸ ἓν τέταρτον διὰ δημωφελῆ ἔργα, ἤτοι διὰ νερὰ, στρατῶνας, διὰ δημοτικὰ καταστήματα κτλ. Τώρα ζητοῦν μίαν μεταβολὴν ἐκτὸς τῆς χρήσεως, ζητοῦν διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι διὰ τὸν ὅρμον τῆς Κυλλήνης, νὰ κάμουν ὑδραγωγεῖα. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῶν ὑδραγωγείων, διότι οὐδὲν πολιτιμότερον τοῦ ὕδατος· ἀλλὰ προκειμένου λόγου περὶ τοπικῶν ἔργων, νομίζω ὅτι ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ δὲν δυνάμεθα ἀπ’ εὐθείας νὰ ἀνατρέψωμεν ἕνα νόμον, καὶ νὰ προσδιορίσωμεν ἓν ποσὸν ὡρισμένον διὰ μίαν δαπάνην, δι’ ἄλλην. Οἱ νόμοι οἱ ἀποβλέποντες συμφέροντα τοπικὰ, οἱ λεγόμενοι τοπικοὶ, ἐγχώριοι (locales), καὶ ὁ Κ. Σπηλιωτάκης καὶ ἄλλοι εἰδήμονες δύνανται νὰ μᾶς ἐξηγήσουν τοῦτο, νομίζω ὅτι προκαλοῦνται δυνάμει πράξεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ διὰ τῆς Κυβερνήσεως· διότι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ γνωρίζει τὰς ἀνάγκας του, δύναται νὰ γνωρίσῃ κάλλιον παντὸς ἄλλου καὶ εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος νὰ γνωμοδοτήσῃ, ἐὰν μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν ἐπείγῃ νὰ δαπανηθῇ διὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τοῦ δήμου αὐτοῦ περὶ οὗ πρόκειται. Ἐὰν χθὲς δὲν παρετηρήσαμεν τὸ αὐτὸ διὰ τὰς 15,000 δραχ. διὰ τὸν ναὸν, τοῦτο δὲν θὰ εἰπῇ ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν σήμερον νὰ τὸ ἀποφασίσωμεν. Λοιπὸν ἐπιμένω λέγων ὅτι ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν ἄνευ πράξεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ὅ,τι ἐγένετο. Τὰ δημοτικὰ συμβούλια τῶν 4 δήμων ἂς παραστήσουν τὴν ἀνάγκην καὶ ἡμεῖς τότε τὴν παραδεχόμεθα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, τί λέγετε;

§82ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω ἀναντιῤῥήτως καὶ ἐγὼ, ἀλλ’ ὅ,τι θέλῃ ἂς κάμῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα εἶναι ἐναντίον τῶν οὐσιωδεστέρων κανόνων τῆς τοπικῆς διοικήσεως. Ὁ λαὸς ἀνεδέχθη νὰ πληρώσῃ κἄτι τι δι’ ἓν ἔργον, ἡ Βουλὴ ἂν θέλῃ τὸ ἀλλάσσει, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι κατὰ κανόνα.

§83ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἔλθῃ μία πρᾶξις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.

§84ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ὁ ὑλικὸς καιρὸς, διότι τὸ ἔργον πρέπει νὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ Μαρτίου.

§85ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὰ εἰς 5, εἰς 10 ἡμέρας ἔρχεται ἡ πρᾶξις.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀναβληθῇ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει, διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ πρᾶξις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Μυρτουντίων. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλῶ νὰ συνέλθουν αὔριον καὶ τὴν δευτέραν ἀπὸ τὰς 10–12 νὰ ἐργασθοῦν.

§88ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ ἦμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν οἰκονομικῶν, χρεωστῶ νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ Βουλὴ χθὲς εἶπεν, ὅτι ἐὰν δὲν ἔλθῃ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητήσῃ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, ὥστε οὔτε ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπὸν διὰ τὴν δευτέραν καὶ τότε πάλιν ὁμιλοῦμεν.

§90ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὴν δευτέραν ἔχομεν τὴν τηλεγραφικὴν σύμβασιν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡμερησία διάταξις τῆς δευτέρας εἶναι ἡ τηλεγραφικὴ σύμβασις καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐθνοφυλακῆς. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 3 παρὰ ¼.