1867.01.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

Τῆς 17 Ἰανουαρίου 1867.

(Τρίτη).

Ὥρα 12½.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἷς, Κύριοι, Παυλίδης ζαχαροπλάστης, ἐξαιτεῖται τὴν ἐπιβολὴν ἑνὸς φόρου ἐπὶ τῶν ἔξωθεν ἐρχομένων ζαχαρωτῶν, κακάου καὶ τσοκολάτας· ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν;

§4ΤΙΝΕΣ. Κατὰ τὴ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς τὴν στείλωμεν τώρα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ μᾶς φέρῃ τὴν γνώμην της. Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Λαζαρέτου, δίδετε τὴν γνώμην σας νὰ τυπωθῇ;

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ν. Στρατηγόπουλος ζητεῖ, ἵνα αἱ δοκιμαὶ τῆς ἀνακαμινεύσεως τῶν σκωριῶν Λαυρίου γένωνται ἐνταῦθα. Νὰ μείνῃ λοιπὸν ἕως οὗ φέρῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν γνώμην της;

§8ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§9ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ποία ἐπιτροπή;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀποσταλεῖσα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον, ἀπὸ τοὺς ἐπιστήμονας καὶ ἐμπειροτέχνας.

§11ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ κάμῃ μίαν διάκρισιν. Εἰς τὴν Βουλὴν εἰμποροῦν ν’ ἀναφέρωνται οἱ ἰδιῶται διὰ παράπονα ἢ ἀδικίας τῶν ἀρχῶν, ἢ ἀντικείμενα ἀποβλέποντα τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, ἀλλ’ ὅταν προτείνουν τροπολογίας ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων καὶ ἄλλα μέτρα, ἅτινα εἶναι καθήκοντα τῶν βουλευτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως, φρονῶ ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς περιορίσωμεν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ τοὺς λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν ἀπ’ εὐθείας, καὶ πρέπει νὰ στέλλωνται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ φέρῃ τὴν γνώμην της, διότι ἴσως ἐκτείνονται πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα διαγράφει ὁ κανονισμός, καὶ τότε νὰ μὴ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν· ὥστε καλὸν εἶναι νὰ σταλῇ καὶ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ. Παραδέχεσθε νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν;

§13ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὸ ἐπὶ τῆς ληστείας νομοσχέδιον.

§15ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χρεωστοῦμεν νὰ τὴν ἀναγνώσωμεν, καὶ μετὰ ταῦτα, ὅ,τι ἀποφασίσετε, αὐτὸς εἶναι ὁ τύπος. «Ἡ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας νομοσχέδιον καὶ τὰς ἐπ’ αὐτοῦ δοθείσας τροπολογίας, μετὰ ὥριμον σκέψιν καὶ συζήτησιν γνωμοδοτεῖ τὰ ἑξῆς. ἀ.) Θεωρεῖ ἀπαλειπτέον τὸ 1. ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ μὲν, διότι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ βραβεύσῃ τοὺς διαπρέποντας ἐπὶ τῇ ἐξαφανίσει τῆς ληστείας δημάρχους κλπ., τὸ δὲ, διότι καθίσταται ἐπιβλαβὲς ἐν τῇ πολιτείᾳ τὸ νὰ ὁρίζηται διὰ νόμου, ὅτι τὰ περιβεβλημένα ἐξουσίαν τινὰ ἢ ἀξίωμα πρόσωπα θέλουσι βραβεύεσθαι διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὡς ἐκ τῆς ἐξουσίας ἢ τοῦ ἀξιώματος ἀνατιθειμένων αὐτοῖς καθηκόντων· ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου οἱ δήμαρχοι, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ μνημονευόμενα πρόσωπα, ἔχουσιν ὡς ἐκ τοῦ ἀξιώματος ἢ ἐκ τῆς ἐξουσίας αὑτῶν καθῆκον τοῦ νὰ καταδιώκωσι καὶ ἐξαλείφωσι τὴν ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ δήμου αὑτῶν ὑπάρχουσαν ἢ ἀναφαινομένην ληστείαν. βʹ. Ἐγκρίνει ὡς ὀρθῶς ἐχούσας τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ Νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα θέλουσι λάβει θέσιν 1 καὶ 2 μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὴν πεντηκοντάδραχμον σύνταξιν, τὴν ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ Νομοσχεδίου ὁριζομένην θεωρεῖ ὑπέρογκον καὶ κατὰ συνέπειαν περιοριστέαν εἰς δραχ. 40. γʹ.) Φρονεῖ δίκαιον νὰ ληφθῇ πρόνοια ἐν τῷ παρόντι Νόμῳ καὶ διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς, ὅσοι ἀτυχῶς ἤθελον πάθει ἐκ τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας, καὶ κατὰ συνέπειαν προτείνει νὰ προστεθῇ ὡς 3 ἄρθρον (ἂν ἀπαλειφθῇ τὸ πρῶτον) τὸ ἑξῆς. Ἄρθρον 3. Στρατιωτικοὶ ἐν ὁμοίαις περιπτώσεσι πληγονόμενοι καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀνίκανοι καθιστάμενοι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν λαμβάνουσι, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων Νόμου, τὴν σύνταξιν τοῦ ἀμέσως ἀνωτέρου οὗ κατέχουσι βαθμοῦ, ἡ ὁποία μεταβαίνει, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ μνησθέντος Νόμου, εἴς τε τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν. Ὁμοία δὲ ταύτῃ σύνταξις μεταβαίνει, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ αὐτοῦ περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων Νόμου, εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανὰ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν οὗτος ἤθελε φονευθῆ ἐν συμπλοκῇ μετὰ λῃστῶν, ἢ ἤθελεν ἀποθάνει ἐκ πληγῆς ἐν τοιαύτῃ συμπλοκῇ ἐπενεχθείσης. δʹ.) Παραδέχεται ὡς λίαν συντελεστικὰς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου τὰς ἐν τοῖς ἄρθροις 4 καὶ 5 διατάξεις μὲ τὴν ἑξῆς τροποποίησιν τῆς φρασεολογίας τοῦ ἄρθρου 5, ὡς μὴ συντεταγμένου ὀρθῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἄρθρ. 5. Ἡ τε προσωρινὴ καὶ ἡ ὁριστικὴ παῦσις ἀποφασίζεται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου πλημμελειοδικείου δι’ ἀπευθείας κλήσεως, ἡ μὲν πρώτη ἀνεκκλήτως, ἡ δὲ ὁριστικὴ ὑπὸ τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως. έ.) Τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7 τοῦ νομοσχεδίου φρονεῖ, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῶσι καὶ ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν ἑξῆς διατάξεων, αἱ ὁποῖαι συνᾴδουσι μᾶλλον μὲ τὸ πνεῦμα τῆς νομοθεσίας ἡμῶν καὶ τοῦ παρόντος αἰῶνος. Ἄρθρον 6. Πᾶς ὁ διεγείρων βαρείας ὑπονοίας περὶ λῃσταποδοχῆς τίθεται διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως τοῦ ἁρμοδίου Πλημμελειοδικείου, ὅπερ καλεῖται πρὸς τοῦτο παρά τε τῆς διοικητικῆς καὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς διὰ πρωτοκόλλου, ὁρίζοντος ἀκριβῶς τοὺς λόγους τῶν ὑπονοιῶν, εἰς ἰδιαιτέραν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν ἀπὸ ἓξ μέχρι δώδεκα μηνῶν. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς Δημάρχους, Δημαρχικοὺς καὶ Εἰδικοὺς Παρέδρους καὶ Ἀστυνόμους διὰ τῆς καταγινωσκούσης τὴν ὁριστικὴν παῦσιν ἀποφάσεως. Ἡ ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις δύναται ν’ ἀνακληθῇ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου κατ’ αἴτησιν τοῦ καταδικασθέντος, ἂν ἐκλείψωσιν οἱ λόγοι τῆς ἐπιβολῆς. ϛʹ.) Τὰ ἄρθρα 8, 9, 10, 11 καὶ 12 τοῦ Νομοσχεδίου παραδέχεται ὁλοσχερῶς μὲ τὴν προσθήκην τῆς λέξεως «ἑκουσίως» πρὸ τῆς λέξεως «τροφοδοτῶν» εἰς τὸ ἄρθρον 8 καὶ ζʹ) Τέλος νομίζει, ὅτι τὰ μάλιστα θέλουσι συντελέσει πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ προκειμένου Νόμου τὰ τελευταῖα τρία ἄρθρα τὰ πρόσθετα, τῆς τροπολογίας τοῦ βουλευτοῦ Πυλίας Κ. Δαρειώτου, συμπεριλαμβανόμενα εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, μεταβαλλομένης τῆς λέξεως «ἀποστρατείαν» εἰς ἀπόταξιν». Ἐν Ἀθήναις, 17 Ἰανουαρίου 1867. Ἡ Ἐπιτροπὴ Γ. Γεροθανάσης, Α. Ἄννινος, Κ. Δαρειώτης, Σ. Καραϊσκάκης. Ὁ Εἰσηγητὴς Κ. Δ. Εὐθυμιόπουλος.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§18ΓΡΙΒΑΣ. (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.) Οἱ λόγοι, κύριοι, οἵτινες ἐξετέθησαν ἐν τῇ χθεσινῇ συνεδριάσει ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, προὐκάλεσαν καὶ τὴν αὔξησιν τῆς θαλασσίου δυνάμεως· ἡ δύναμις αὕτη παντοῦ σπουδαία, ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἐπικρατείᾳ σπουδαιοτέρα ἀποβαίνει, καθόσον εἴμεθα περικυκλωμένοι πανταχόθεν ἀπὸ θάλασσαν· ἡ φημιζομένη ἐπιδεξιότης καὶ τὸ ῥιψοκίνδυνον τῶν ναυτῶν μας, εἰς οὐδὲν δύναται νὰ μᾶς χρησιμεύσῃ ἄνευ πλοίων· δότε εἰς τοὺς ναύτας μας πλοῖα καὶ ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι καὶ αὐτοὶ εἶναι γνήσια τέκνα τῶν ναυτῶν τῆς Σάμου, τῆς Ἐῤῥισοῦ, καὶ τῆς Ἀλεξανδρείας (χειροκροτήματα.) Ἀναγινώσκει τὸ νομοσχέδιον. Ἄρθρον 1. Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ ἔτος 1867 εἰς δύω χιλιάδας, ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικούς, μηχανικούς, θερμαστὰς καὶ ναύτας, καὶ διαιρεῖται εἰς τακτικὴν καὶ ἔκτακτον. Καὶ ἡ μὲν τακτικὴ θέλει ἀποτελεῖται ἐξ ὀκτακοσίων ἀνδρῶν, ἡ δ’ ἔκτακτος ἐκ χιλίων διακοσίων. Ἄρθρον 2. Ἡ στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς χιλίους ἑξακοσίους ἄνδρας, ἤτοι εἰς τετρακοσίους διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν καὶ εἰς χιλίους διακοσίους διὰ τὴν ἔκτακτον. Ἄρθρον 3. Αἱ κεναὶ τάξεις τῆς τε τακτικῆς καὶ τῆς ἐκτάκτου δυνάμεως θέλουσι πληρωθῆ κατὰ τῆς ὑπηρεσίας τὰς ἀνάγκας ἐξ ἐθελοντῶν καὶ ἐκ τῶν τῆς ναυτικῆς ἀπογραφῆς. Ἄρθρον 4. Οἱ ἐκ τῆς τακτικῆς ἀπογραφῆς λαμβάνονται κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μερίδος ἑκάστου ναυτικοῦ δήμου ἐκ τῶν λαχόντων τοὺς μικροτέρους ὑποχρεωτικοὺς ἀριθμούς. Καλοῦνται δὲ ἐπὶ τὰ ὅπλα οἱ ἐπιλαχόντες, ἂν οἱ τὸν στρατεύσιμον κλῆρον λαβόντες ἀποδημῶσιν. Ἄρθρον 5. Νόμος εἰδικὸς θέλει κανονίσει τὰ τῆς ναυτικῆς ἀπογραφῆς. Οἱ Ὑπουργοὶ

Ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ,

Ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν

Δ. ΓΡΙΒΑΣ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ τυπωθῇ;

§20ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ διὰ πρώτην φοράν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομίζετε κατεπεῖγον ὡς τὸ χθεσινόν;

§22ΠΟΛΛΟΙ. Ναί.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ ἀρχή του;

§24ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται λοιπὸν διὰ πρώτην φορὰν κατ’ ἄρθρον. Ἄρθρον Αʹ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παραδεκτὸν τὸ 1. ὡς ἀνεγνώσθη;

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἄρθρον Βʹ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 2) εἶναι παραδεκτὸν ὡς ἀνεγνώσθη;

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἄρθρον Γʹ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 3) ὡς ἀνεγνώσθη εἶναι παραδεκτόν;

§31ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἄρθρον Δʹ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 4) ὡς ἀνεγνώσθη εἶναι παραδεκτόν;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις· θὰ τυπωθῇ. Ἔχομεν τώρα τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ στρατοῦ διὰ τὸ 1867 νομοσχεδίου· εἶναι δευτέρα συζήτησις. Πρῶτον ἡ ἀρχὴ εἶναι παραδεκτή;

§35ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ὡς ἀνεγνώσθη εἶναι παραδεκτόν;

§38ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§39ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριε, πρόεδρε, πρὶν ἀναβῶ τὸ βῆμα θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ πόθεν καὶ ποία ἡ ἀντιμισθία των καὶ ποῖον τὸ ἔνδυμά των· εἶναι αὐτοὶ οἱ ἐθελονταί;

§40ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ἐξ Ἑλλήνων.

§41ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἂν καὶ ἀσπάζομαι καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον τοῦ ἐντίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, οὐχ ἧττον ἐπιτρέψατέ μοι διὰ νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἐθελοντάς· καὶ ταῦτα δὲν προέρχονται ἐκ τῆς διανοίας μου, ἀλλὰ τὰ διυλίζει καὶ τὰ ἐξετάζει ἡ ἱστορία, ὁ ἀληθὴς μάρτυς ὅλων ἐν γένει τῶν καλῶν καὶ κακῶν ἐν πάσῃ κοινωνίᾳ. Ἐθελονταὶ λέγονται, Κύριοι, οἱ μισθοφόροι τοῦ 19 αἰῶνος, ἐθελονταὶ λέγονται, ἵνα μὴ εἴπω τόπους καὶ πρόσωπα, ἐκεῖνοι, οἵτινες διετάραξαν τὰς κοινωνίας, καὶ ὤθησαν καὶ ἐκρήμνισαν βασιλεῖς. Τὸ ἑλλ. ἔθνος δὲν ἔχει ἀνάγκην σήμερον μισθοφόρων, ἀλλὰ στρατοῦ ἑλληνικοῦ, καὶ τοιοῦτον ἂς καταρτίσῃ ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργός· δὲν ἀντιλέγει οὐδεὶς εἰς τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον ἔταξεν, ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα μὲ εὐχαρίστησίν μου παρετήρησα, ὅτι ὑπάρχει μία πρότασις ἑνὸς συναδέλφου, ὅστις ἀναβιβάζει τὸν στρατὸν οὐχὶ εἰς 31 χιλιάδας, ἀλλὰ εἰς 34· ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τοῦ ὑπουργοῦ ἤθελεν ἀναβιβάζει τὸν στρατὸν εἰς 50 χιλιάδας, ἤθελον τὸ ἀσπασθῆ, τὸ δὲ τῶν μισθοφόρων ἢ τῶν λεγομένων ἐθελοντῶν, ποτὲ δὲν θέλω τὸ ὑποστηρίξει, διότι ἠξεύρετε ποῖοι θέλουσιν εἶσθαι αὐτοὶ οἱ ἐθελονταί; (θόρυβος). Μὴ μὲ ἀναγκάζετε, παρακαλῶ, οἱ ἐθελονταὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ θέλουσιν εἶσθαι καὶ ὀθωμανοί, ἐθελονταὶ θέλουσι περιῤῥεύσει ἀπὸ τὰ ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, καὶ τοιουτοτρόπως ἀντὶ νὰ ἀνυψώσωμεν τὸν στρατὸν, ἀντὶ νὰ τὸν ἀναδείξωμεν ἄξιον τῆς ἀποστολῆς του, θέλομεν ἀπεναντίας τὸν καταβιβάσει. Ἀλλὰ τί θέλει εὐαρεστηθῆ νὰ ἀντιτάξῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν; διότι δὲν πιστεύω νὰ μὴ καταδεχθῇ ν’ ἀπαντήσῃ, ὡς ἔπραξε τοῦτο ἄλλος τις ὑπουργὸς χθές· βέβαια εἶναι υἱὸς τοῦ Βότζαρη καὶ αἰσθάνεται, ὅτι εὑρίσκεται ἐνώπιον ὁλοκλήρου τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους· τί θέλει μὲ ἀντιτάξει ὁ ὑπουργός; ὅτι θέλουσιν εἶναι πολῖται ἕλληνες, ὅτι θέλουσιν ἔχει τὰ αὐτὰ δικαιώματα, ἅτινα ἔχομεν καὶ ἡμεῖς· ἀντιλέγω εἰς τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον, δύσκολον εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις, νὰ ἀνεύρῃ ἡ ἐξουσία, ποῖοι οἱ γνήσιοι ἕλληνες· ποῖοι οἱ μὴ φέροντες δικαστικὰς ἀποφάσεις ἐπὶ κακουργήματι εἰς τὴν ῥάχιν των· εἶναι δύσκολον, καθόσον ἠξεύρομεν, ὅτι ἄνθρωποι, οἵτινες ἦλθον χθὲς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀποτελοῦν μέρος εἰς τὴν χωροφυλακὴν καὶ ἀλλαχοῦ, καὶ ἐντοσούτῳ ἡμεῖς ὑπὸ μανδραγόραν καθεύδομεν. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἤθελον παρακαλέσει καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸν, πρὶν ἢ ἔλθωμεν εἰς σπουδαιοτέραν διευκρίνησιν ἐπὶ τὰ καθέκαστα αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε τὸ μέρος τῶν ἐθελοντῶν ὅλως δι’ ὅλου νὰ τὸ ἀπαλείψῃ, νὰ τὸ συμπληρώσῃ δὲ εἰς τὴν τακτικὴν κλήρωσιν. Ὅσον διὰ ἐθελοντὰς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, ὅτι, ὅταν ἔλθῃ ἡ μεγάλη ἐκείνη στιγμὴ, τὴν ὁποίαν οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ προσδοκῶσι καὶ προσδοκῶμεν πάντες οἱ ἕλληνες, τότε οὐχὶ δισχίλιοι ἀλλὰ πεντηκοντακισχίλιοι καὶ ἑκατοντακισχίλιοι θέλουσιν ἐξεγερθῆ κατὰ τῆς τυραννίας, ὥστε δὲν ἔχομεν ἡμεῖς ἀνάγκην σήμερον νὰ διαγράψωμεν, ἢ μᾶλλον νὰ προγράψωμεν τὰς διαθέσεις τοῦ ἑλλ. λαοῦ, τοῦ Πανελληνίου· ἂς ἀφήσωμεν τὸν καιρὸν εἰς τὰ πράγματα καὶ τὰ πράγματα θέλουν ὑποστηρίξει τὰς ἐλπίδας μας. Τί θέλουν χρησιμεύσει οἱ κύριοι ἐθελονταί; διὰ τοὺς λόγους τοῦ ὑπουργοῦ; Ὄχι· καὶ δὲν θέλω ν’ ἀκολουθήσω αὐτὸν κατὰ βῆμα καὶ ν’ ἀποδείξω τὸν σκοπὸν ὑφ’ οὗ ἐμπνέεται· σήμερον λοιπὸν πάλιν ἐπαναλέγω, ὅτι μισθοφόρων ἀνάγκην δὲν ἔχομεν, ἀλλὰ στρατοῦ, καὶ στρατὸς εἶναι ἅπαν τὸ Πανελλήνιον· ἂν δὲ ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς θέλῃ νὰ συμπληρώσῃ τὸν ἀριθμὸν, ἂς τὸν κατατάξῃ εἰς τὴν κλήρωσιν, καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τὸ ἀποδεχθῶμεν. Παρατηρῶ δὲ εἰς τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸν καὶ εἰς ἅπαν τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ὀφείλει προηγουμένως νὰ μᾶς ὑποβάλλῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ κράτους, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖα τὰ ἀληθῆ εἰσοδήματα καὶ οἱ πόροι μας, καὶ τότε νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπιψήφισιν τοῦ σοβαροῦ τούτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπειδὴ εἶναι ἀναγκαῖον πάντες τὸ ἀποδεχόμεθα, καὶ ἐγὼ θέλω χύσει τὸ αἷμά μου διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος. Πλὴν ὀφείλω, κύριοι, νὰ καταστήσω προσεκτικὸν τὸ ὑπουργεῖον καὶ πάντας ὑμᾶς· ἂν λέγῃ ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς ὅτι ἀπαιτοῦνται 300 ἀξιωματικοί................

§42ΤΙΝΕΣ. Δὲν λέγει περὶ ἀξιωματικῶν· τὸ ὅλον λέγει.

§43ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καλὰ θέλετε νὰ κάμωμεν λεπτολογίας; ὅπως λέγει τὸ νομοσχέδιον, εἴτε 300, εἴτε 500, ἀπαιτοῦνται εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τοὺς παραδεχθῶμεν· ἡ ἀνάγκη τῆς πατρίδος εἶναι τοιαύτη. Ἀλλ’ εἰς ἓν μόνον ὀφείλω νὰ καταστήσω προσεκτικὸν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἅπαν τὸ ὑπουργεῖον, νὰ προσέχῃ καλῶς ἀπὸ τοὺς βαθμοφόρους, ἀπὸ τοὺς προβιβασμούς· διότι οἱ προβιβασμοὶ αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐνεταφίασαν τὸν στρατὸν σήμερον. Ἐνθυμηθῆτε, ὅτι μία Συνέλευσις κατεδίκασεν ἕνα ὑπουργὸν διὰ τὰς ὑπερβάσεις του, καὶ οἱ κατὰ καιροὺς κατόπιν ὑπουργοὶ δὲν εὐηρεστήθησαν νὰ τὸν ὑποχρεώσωσιν εἰς τὴν ἀπότισιν αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως, διότι δὲν ἔχομεν δυστυχῶς νόμον περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν· ἐὰν εἴχομεν νόμον, τότε ἡ φωνὴ παντὸς βουλευτοῦ ἤθελεν εἶσθαι ἰσχυρὰ, ἐνῷ τώρα εἶναι ἰσχυρὰ ἡ φωνὴ τῆς πλειονοψηφίας, καὶ αὐτὴν ἐπικαλοῦμαι σήμερον ν’ ἀποῤῥίψῃ τὸ περὶ βαθμοφόρων, καὶ καταστήσῃ καὶ τὸ ὑπουργεῖον προσεκτικὸν εἰς τοὺς προβιβασμούς.

§44ΒΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἔχει δυσπιστίαν καὶ ἀποστροφὴν πρὸς τοὺς ἐθελοντάς· ἓν εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων περὶ ἀπογραφῆς, προβλέπει τὴν πληγὴν αὐτὴν κατὰ τὸν Κ. Σακελλαριάδην. Ὁ ἐν ἐνεργείᾳ σήμερον Νόμος λέγει ὅτι ὁ στρατὸς σχηματίζεται ἐκ τῆς ἀπογραφῆς καὶ ἐξ ἐθελοντῶν· δὲν ἐξερχόμεθα λοιπὸν ἀπὸ τὸ κείμενον τοῦ ἤδη ἰσχύοντος νόμου. Ἐζητήθη εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ γίνῃ αὔξησις, ἂν πρέπῃ τὸ βάρος αὐτὸ νὰ πέσῃ εἰς τὸν κλῆρον μόνον, ἢ νὰ ἔλθωμεν καὶ εἰς ἐκεῖνα τῶν τέκνων τῶν πολιτῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἰδέαν κλίσεως καὶ ἀφοσιώσεως εἰς τὸ ἔργον τὸ στρατιωτικόν, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν διατρέχει οὔτε ἡ δημοσία τάξις, οὔτε αἱ ἐλευθερίαι, οὔτε κανὲν ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ προλαλήσας, τὸν ἐλάχιστον κίνδυνον. Φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὸν ἤδη ἰσχύοντα νόμον, ὅστις ἐπιτρέπει καὶ προβλέπει τὴν ἑκουσίαν κατάταξιν, δὲν θὰ εὕρῃ οὐδένα δισταγμὸν νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει.

§45ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδένα.

§46ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν κανεὶς ἐκ τῶν 2,000 δὲν παρουσιασθῇ;

§47ΒΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ ἔλθουν οἱ κληροῦχοι.

§48ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί! δὲν ἔρχομαι εἰς τὸ βῆμα νὰ καταδείξω εἰς τοὺς ἐντίμους κυρίους βουλευτὰς, οὔτε τὴν πολυπειρίαν, οὔτε τὰς πολλὰς θεωρητικὰς γνώσεις μου, οὔτε τὸ εὔγλωττον τὸ ὁποῖον στεροῦμαι, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ μὲ τὴν εὐγλωττίαν τῶν προλαλησάντων, περιτρέφομαι μόνον εἰς τὸ ζήτημα. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ κράτος καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀγνοεῖ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς καὶ φίλος μου, πρῶτος ἐγὼ τὸ ἐδέχθην πραγματικῶς κατὰ τὴν ἀρχὴν, καὶ πρῶτος ἐγὼ ἐχειροκρότησα τῳόντι τὴν ἐθνικωτάτην εὐχὴν καὶ ἀπαγγελίαν τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔκαμεν. Φρονῶ ὅτι ὁ ἀριθμὸς, τὸν ὁποῖον φέρει εἰς τὸ νομοσχέδιόν του ὁ Κ. ὑπουργὸς, ἐὰν τὰ μέσα τῷ ἐπέτρεπον, βεβαίως καὶ εἴκοσι χιλιάδας ἀκόμη, ἐὰν ἐπρόσθετεν, ἤθελον μὲ μεγαλειτέραν μου εὐχαρίστησιν τὸ ὑποστηρίξει. Δὲν ἀνήκω πλέον εἰς τὸν στρατὸν διὰ νὰ εἴπητε, ὅτι αἰσθάνομαι, ὅτι περιστρέφεται εἰς ἐμὲ κάτι τι, τὸ ὁποῖον μὲ ἀφορᾷ· ἐνδιαφέρομαι τὰ μέγιστα διὰ τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἔθνους, διὰ τὴν ὅσον τάχιον πλήρη τάξιν ἐντὸς, καὶ κατὰ πᾶσαν ἐνδεχομένην περίστασιν νὰ δυνηθῶμεν νὰ παρουσιασθῶμεν μετὰ θάῤῥους καὶ νὰ εἴπωμεν· ἐδῶ εἴμεθα, τί θέλετε; θὰ προβῆτε; δὲν σᾶς τὸ ἐπιτρέπομεν, θέλομεν ὑπερασπισθῆ τὴν γῆν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν οἱ προπάτορές μας μᾶς ἔδωκαν διὰ πολλῶν χειμάρων αἱμάτων, ἀλλὰ θὰ προβῶμεν ἡμεῖς ἂν μᾶς ἀναγκάσητε. Ἀλλὰ, κύριοι, θὰ μοῦ εἴπητε, αὐτὰ τὰ ὁποῖα μᾶς λέγεις ἀπὸ τοῦ βήματος εἶναι ἰδέαι ἰδανικαὶ, δὲν ψηλαφίζονται· ναὶ, κύριοι, ἔχετε δίκαιον· διότι εἰς μίαν ἀνάγκην ἐθνικὴν ἔχομεν καὶ καθῆκον ὅλοι νὰ συνεισφέρωμεν διὰ τὴν τιμὴν τὴν ἐθνικὴν, διὰ τὴν ἀκεραιότητα τῆς ἐπικρατείας, καὶ διὰ τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἔθνους· ἐὰν φειδώμεθα νὰ ἐξοδεύσωμεν σήμερον δι’ ἓν καρφὶ καὶ αὔριον ἀπολέσωμεν τὸ πέταλον, κατὰ τὴν ἐγχώριον παροιμίαν, ποία θὰ ᾖναι ἡ μεταμέλεια; Ὑπέβαλα εἰς τὸ Προεδρεῖον μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐν ὀλίγοις, οὐχὶ δηλαδὴ μὲ ἰδέας θεωρητικὰς, ἀλλ’ ἁπλουστάτας, καὶ μὲ τὴν ἁπλουστάτην πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ 43 ἔτη εἰς τὸ ἔθνος τοῦτο καὶ ἐγὼ ὡς ἐλάχιστος πολίτης Ἕλλην ἀπέκτησα, διελθὼν ὅλα τὰ ἀξιώματα, Θεοῦ θέλοντος, καὶ χωρὶς νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς οὐδένα νὰ μὲ μεμφθῇ τὸ παραμικρόν· ἐνδιαφέρομαι μόνον διὰ τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἔθνους· δύω καὶ δύω κάμνουν τέσσαρα. Ἔχομεν ἀνάγκην στρατοῦ διὰ τὴν ξηρὰν καὶ ναυτικῆς δυνάμεως διότι εἴμεθα παραθαλάσσιοι· τὰ δύω ταῦτα στοιχεῖα πρέπει νὰ τὰ ἐνισχύσωμεν καὶ ὑποστηρίξωμεν, καὶ δι’ αὐτῶν θέλομεν φέρει καρποὺς πλουσίους εἰς τὸ κράτος· ἄνευ αὐτῶν τίποτε δὲν γίνεται, οὔτε ἀσφάλειαν ἐσωτερικὴν θὰ ἔχωμεν, οὔτε ἐξωτερικὴν, οὔτε δυνάμεθα, νὰ ὑπερασπισθῶμεν κατὰ ἐχθρῶν· τὶ λέγει Κύριοι Βουλευταὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος; «ὁ φειδόμενος σπείρας οὐ θερίζει». Δὲν θέλω ἐθελοντὰς, ὅμως τὸ παιδὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τοῦ ὑπουργοῦ, τὸ παιδὶ τοῦ ἄλλου, καὶ καθεξῆς, ὅλων ἐν γένει τῶν κατοίκων τοῦ κράτους ὅταν παρουσιασθῶσιν ἐθελονταὶ, αὐτοὺς παραδέχομαι καὶ αὐτοὺς θέλω ἐθελοντάς. Τὸ ἔθνος εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συνεισφέρῃ 30,000 βραχίονας, νὰ ὑπερασπισθοῦν τὴν τιμὴν, τὴν ἐλευθερίαν, τὴν αὐτονομίαν, καὶ ἀκεραιότητα τοῦ κράτους. Ἓν μόνον παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἔλλειψις, οὔτε παρανομία, οὔτε πλαγία κακὴ θέλησις· μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει, ἦτο καλὸν νὰ μᾶς φέρῃ καὶ τὸν νόμον τὸν περὶ στρατολογίας τροπολογημένον διὰ μερικὰ χωρία, τὰ ὁποῖα φρονῶ, ὅτι φέρουν μεγάλην ζημίαν εἰς τὴν στρατολογίαν, καὶ εἶναι τὰ ἑξῆς· καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν ἀπομακρύνομαι τοῦ ὀρθοῦ λόγου, καὶ ὑμεῖς δὲν θέλετε μὲ καταδικάσει ὡς παρεκτρεπόμενον πέραν τῶν ὁρίων τῆς λογικῆς. Ἀπὸ τὸν στρατιωτικὸν νόμον δὲν πρέπει νὰ ἐξαιρῶνται παρὰ ὅσοι θέλουν νὰ διατρέξουν τὸ ἱερατικὸν στάδιον, οἱ ἱερεῖς· δεύτερον ὅσοι θέλουν νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν ἐπιστήμην τῆς νομικῆς, διότι καὶ αὐτὴ εἶναι μία ἄγκυρα· τρίτον ὅσοι θέλουν νὰ ἐξασκηθῶσιν εἰς τοὺς κλάδους τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης καὶ φαρμακευτικῆς καὶ εἰς ὅλην ἐν γένει τὴν παθολογίαν· ἀλλ’ αὐτὴ ἡ τρίτη τάξις, ἅμα ἀποπερατώσῃ τὰς σπουδάς της καὶ λάβῃ τὸ πτυχίον, ὀφείλει νὰ καταταχθῇ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, καὶ νὰ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ μίαν τριετίαν εἰς τὰ στρατιωτικὰ Νοσοκομεῖα· τέταρτον οἱ μονογενεῖς, καὶ τελευταῖον οἱ πρωτότοκοι τῆς οἰκογενείας ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀπώλεσε τὸν προστάτην της.

§49ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι μέσα εἰς τὸν Νόμον.

§50ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Τότε θέλομεν ἰδεῖ στρατὸν μόνιμον ἐξερχόμενον ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις τῶν ἐλευθέρων Ἑλλήνων, τότε θέλομεν ἔχει τὰ παιδιά σας καὶ ἐγγόνια σας εἰς τὰς τάξεις τῶν βαθμολόγων, καὶ θέλουν φέρει ἐπαξίως τὰς ἐπωμίδας, τὰς ὁποίας φέρουν πολλοὶ σήμερον καὶ εἶναι ἀντικαταστάται. Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον θέλω νὰ ἐκλείψῃ ἀπὸ τὸν νόμον καὶ ἡ ἀντικατάστασις. Εἴμεθα Ἕλληνες, ἔχομεν Κράτος, καὶ χρεωστοῦμεν ὅλοι νὰ συνεισφέρωμεν καὶ ὑπηρετήσωμεν τὴν πατρίδα μας, καὶ αὐτὰ τὰ προσόντα θὰ ἀπαιτήσω μὲ τὰς ὀλίγας γνώσεις μου ὡς πρῶτον προσὸν ἑκάστου ὑπαλλήλου ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγήρασαν ἤδη. Ἂν θέλωμεν λοιπὸν καὶ πράγματι νὰ φανῶμεν καὶ νὰ γίνωμεν μεγάλοι, διότι ἐγὼ δὲν θὰ τὸ ἴδω, καθόσον εἶμαι γέρων, ἀλλ’ οἱ νεώτεροι οἱ ὁποῖοι ἔχουν προορισμὸν μεγαλείτερον, πρέπει νὰ ὑπηρετήσουν καὶ τότε διὰ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ στρατοῦ καὶ τῶν πατρικῶν αὑτῶν μέσων, καὶ διὰ τοῦ ἐνστίκτου, τὸ ὁποῖον πάντες ἔχομεν, πρέπει νὰ παρουσιάσωμεν ὅλοι τοὺς βραχίονάς μας, καὶ νὰ μὴν ἀφίνωμεν εἰς τὰς στρατιωτικὰς τάξεις τὸν δυστυχῆ γεωργὸν, ὁ ὁποῖος μόνος μέχρι σήμερον προσφέρει τὸν φόρον τοῦ αἵματος. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν προσοχὴν μεγαλειτέραν εἰς τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νομοσχέδιον, ἐπίσης νὰ μελετήσωμεν ὅλοι οἱ συνάδελφοι καὶ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, καὶ κατόπιν, ἐξ ὅσων αἱ μικραί μου γνώσεις ἐπέτρεψαν νὰ εἴπω, νὰ ἐπιφέρωμεν μίαν στρατολογίαν διὰ τὸ μέλλον μεγαλεῖον τοῦ ἔθνους.

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐντὸς τῆς τροπολογίας σας ἐμπεριπλέκεται τὸ ζήτημα τῶν ἐξαιρέσεων;

§52ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἓν, τὸ ὁποῖον θὰ συνοδεύῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ εἶπον ἐν παρόδῳ· θὰ ἔλθῃ μεταταῦτα εἰς τὰ καθέκαστα.

§53ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προσθέσατέ το.

§54ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Ὅταν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, τότε θὰ προβῶμεν καὶ θὰ προτείνωμεν νὰ παρουσιασθῇ καὶ μία τροποποίησις ἐπὶ τοῦ περὶ στρατευσίμων νόμου, καὶ τότε θὰ ταυτισθῇ τὸ ἓν μὲ τὸ ἄλλο, καὶ θὰ γίνῃ τὸ ὅλον, τὸ ὁποῖον λέγω καὶ ἐν τῇ τροπολογίᾳ μου καὶ ἐν τῇ ἀγορεύσει μου.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία του, κ. Πρόεδρε. Ἀναγινώσκεται ὡς ἑξῆς. Τροπολογία ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου. Περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας διὰ τὸ ἔτος 1867. Ἄρθρον 1. Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς τριάκοντα τέσσαρας χιλιάδας καὶ πεντακοσίους τριάκοντα, ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς, μουσικοὺς καὶ στρατιώτας, καὶ διαιρεῖται εἰς τακτικὴν καὶ ἔκτακτον. Ἡ μὲν τακτικὴ θέλει εἶσθαι ἀπὸ εἴκοσι μίαν χιλιάδα πεντακοσίους τριάκοντα, ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς, μουσικοὺς καὶ στρατιώτας. Ἡ δὲ ἔκτακτος θέλει εἶσθαι ἐκ δεκατεσσάρων χιλιάδων ἀνδρῶν, ἤτοι, ἐκ κληρούχων τριῶν χιλιάδων, ἐκ τῶν καθυστερουμένων τοιούτων ἀπὸ τὰς παρελθούσας κληρώσεις, ἐκ τῶν τακτικῶν ἐφέδρων, καὶ ἐκ τῶν ἐξυπηρετησάντων ὑποχρεωτικὴν θητείαν, μὴ ὑπερβαινόντων κατὰ μέγιστον ὅρον τὸ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, καλουμένων εἰς τὰ ὅπλα ἐν περιπτώσει ἀπολύτου ἀνάγκης τοῦ Κράτους. Ἄρθρον 2. Ἡ στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς δώδεκα χιλιάδας ἄνδρας διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν. Οἱ κληροῦχοι διανεμηθήσονται ἐντὸς τεσσαράκοντα τὸ πολὺ ἡμερῶν κατ’ ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοτῶν, ὑπὸ μὲν τῶν Νομαρχῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὑπὸ δὲ τῶν Ἐπάρχων εἰς τοὺς δήμους τοῦ Κράτους. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐν τοῖς ἄρθροις 2 μέχρι τοῦ 11, συμπεριλαμβανομένου καὶ τούτου διατάξεις τοῦ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας τοῦ 1851 ἔτους ἰσχύουσι καὶ διὰ τὴν στρατολογίαν τοῦ 1867 καθόσον δὲν ἀντιβαίνουσιν εἰς τὸν περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας ΦϞΒʹ. Νόμον τῆς 19 Μαΐου 1860. Ἀθήνησι, τὴν 17 Ἰανουαρίου 1867.

Ὁ Βουλευτὴς Κέας

Τ. ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ.

§56ΒΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ λόγος περὶ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς καὶ στρατηγός· αὐτὴ θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ τὴν συζητήσωμεν. Θέλω εἰπεῖ μόνον δύω λόγους, καθόσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασε περὶ τροποποιήσεών τινων εἰς τὸν νόμον τὸν περὶ ἀπογραφῆς, καὶ ἰδίως περὶ τῶν ἐξαιρέσεων. Ἡ γνώμη του εἶναι ἀρίστη κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, τὴν συμμερίζομαι πληρέστατα, καὶ μετ’ ἐμοῦ τὴν συμμερίζονται καὶ ὅλοι οἱ ὑπουργοί· ἔγινε λόγος περὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος, ἀλλ’ ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τεθῇ μία τροποποίησις τοῦ περὶ ἀπογραφῆς νόμου εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει ἰσχὺν μόνον δι’ ἓν ἔτος, εἶναι ἐκ τῶν ἐκτάκτων νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων ἡ διάρκεια περιορίζεται· ἐπιφυλαττόμεθα λοιπὸν μετὰ ὥριμον σκέψιν, ὕστερον ἀπὸ σπουδαίαν ἐργασίαν, νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκείνας τὰς τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ νόμου τῆς ἀπογραφῆς, τὰς ὁποίας θεωροῦμεν ἀναγκαίας καὶ συντελεστικάς· μεταξὺ αὐτῶν κατέχει ἴσως τὴν πρώτην θέσιν ἡ πρότασις τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ.

§57Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ, κ. ὑπουργὲ, συμμερίζεσθε τὴν γνώμην τοῦ στρατηγοῦ, τὴν ὁποίαν συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ, νομίζω ἂν τὸ ὑπουργεῖον κρίνῃ ἀναγκαῖον νὰ μᾶς δώσῃ μίαν διαβεβαίωσιν, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν πρὸ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου.

§58ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Βέβαια.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀναγινώσκεται ἐκ δευτέρου τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ στρατοῦ διὰ τὸ 1867. Ἡ ἀρχὴ ἔγεινε παραδεκτή. Τὸ ἄρθρον Ά. σᾶς ἀνεγνώσθη· τὸ παραδέχεσθε;

§60ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ Βʹ. Ἄρθρον 2. Ἡ στρατολογία προσδιορίζεται διὰ τὸ 1867 ἔτος εἰς τέσσαρας χιλιάδας πεντακοσσίους ἄνδρας, ἤτοι 2,500 διὰ τὴν τακτικὴν δύναμιν καὶ 2,000 διὰ τὴν ἔκτακτον. Οἱ κληροῦχοι διανεμηθήσονται κατ’ ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοτῶν, ὑπὸ μὲν τῶν Νομαρχῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὑπὸ δὲ τῶν Ἐπάρχων εἰς τοὺς δήμους τοῦ Κράτους. Οἱ 2.500 τῆς τακτικῆς δυνάμεως λαμβάνονται κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μερίδος ἑκάστου δήμου ἐκ τῶν λαχόντων τῶν μετὰ τοὺς ἀνωτέρω ὑποχρεωτικῶν ἀριθμῶν ἀλλ’ ἐκ τούτων θέλουσι κληθῆ καὶ εἰς τὴν τακτικὴν δύναμιν, καθόσον δὲν ἤθελεν συμπληρωθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν δισχιλίων ἐθελοντῶν τῆς τακτικῆς δυνάμεως. Εἶναι δεκτόν;

§62ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ Γʹ. Ἄρθρον 3. Αἱ ἐν τοῖς ἄρθροις 2 μέχρι τοῦ 11 συμπεριλαμβανομένου καὶ τούτου διατάξεις τοῦ περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας νόμου τοῦ 1851 ἔτους ἰσχύουσι καὶ διὰ τὴν στρατολογίαν τοῦ 1867, καθόσον δὲν ἀντιβαίνουσιν εἰς τὸν περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας ΦϞΒʹ. Νόμον, τῆς 19 Μαΐου 1860. Εἶναι παραδεκτόν;

§64ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη. Κύριοι, θέμα ἄλλο διὰ συζήτησιν δὲν ἔχομεν· σᾶς παρακαλῶ ὅμως ὀλίγας στιγμὰς διὰ νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον. Κατὰ πρῶτον θὰ ᾖναι τὸ περὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, δεύτερον τὸ ναυτικὸν, καὶ τρίτον, ἐὰν τυπωθῇ, ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, περὶ ληστείας. Ἐγκρίνει ἡ Βουλή;

§66ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Διελύθη ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 1 25/60 Μ. Μ.)