1865.12.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 98

Τῆς 30 Δεκεμβρίου 1865.

(Πέμπτη).

Ὥρα 12 τῆς Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις.

Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Στεφανόπουλος. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὰ πρακτικά;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴ ἐργασθεῖσα ἔφερεν ἓν ἀποτέλεσμα. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ σάββατον εἶναι προσδιωρισμένον διὰ τὰς ἀναφοράς· ἐπειδὴ τὸ σάββατον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῶμεν, νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν πρὸ παντὸς ἄλλου ν’ ἀναγνώσωμεν αὐτὰς τὰς ἀναφοράς.

§4ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, τώρα.

§5ΕΤΕΡΟΙ. Μετὰ τὸν φορολογικὸν νόμον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§7ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Συμφωνῶ μετὰ τὸν φορολογικὸν νόμον.

§8ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μετὰ τὸν φορολογικὸν νόμον πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ περὶ συντάξεων, διότι ὑπάρχουν 400 αἰτήσεις Ἑπτανησίων καὶ δὲν δύναται εἰς αὐτοὺς ν’ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιόν των, διότι δὲν ὑπάρχει συγκεκροτημένη ἐπιτροπή.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται νὰ προταχθῇ καὶ δεύτερον τὸ νομοσχέδιον τῆς συντάξεως τῆς χήρας τοῦ Κριεζῆ.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν φορολογικὸν νόμον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται ἡ διὰ δευτέραν φορὰν ἐπιψήφισις τῆς χθεσινῆς προτάσεως, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν πρότασιν. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§14ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη διὰ δευτέραν φοράν. Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§16ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριοι, ἠκούσατε χθὲς πολλὰ περὶ τοῦ καπνοῦ· οἱ μὲν θέλουσι τὴν φορολογίαν οὕτως, οἱ δὲ ἄλλως· ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ὤφειλε νὰ σκεφθῇ καλλίτερον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· νομίζω, ὅτι ἠδυνάμεθα ν’ ἀπαλλαχθῶμεν αὐτῆς τῆς δυσκολίας, ἐὰν εἰσπράττωμεν ὅ,τι εἰσπράττουσιν ὅλα τὰ ἔθνη σήμερον, τοὐτέστι νὰ κάμωμεν τὸν καπνὸν μονοπώλιον· ὁ καπνὸς, ὡς γνωρίζετε, δὲν εἶναι μία πρώτη ἀνάγκη εἰς τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ μία πολυτέλεια, μία ἀφῃρημένη ἰδέα. Ἐὰν λοιπὸν προστρέξωμεν εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ὅλος ὁ κόσμος, θ’ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ αὐτὰς τὰς δυσκολίας καὶ θὰ ἔχωμεν συνεπείας σπουδαίας καὶ μεγάλας πρὸς ὠφέλειαν τοῦ δημοσίου καὶ προσώπων πολλῶν· ἀφ’ ἑνὸς θὰ ἔχῃ τουλάχιστον τὸ δημόσιον πλέον τῶν 3 ἑκατομμυρίων εἰσόδημα περισσότερον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δύναται διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ν’ ἀπασχολήσῃ πολλὰς χεῖρας ὑπαλλήλων ἢ ἀξιωματικῶν μὴ λαβόντων τὸ πλεονέκτημα τῆς συντάξεως, ὅπως γίνεται καὶ ἐν Γαλλίᾳ· ὅταν θὰ γίνῃ τὸ μονοπώλιον, ἡ κυβέρνησις δὲν θὰ δύναται νὰ δίδῃ εἰς οὐδένα ἄλλον νὰ πωλῇ τὸν καπνὸν, παρὰ εἰς ἐκεῖνα τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε ἀπήλαυσαν ἓν δικαίωμα ἐπὶ τῶν δημοσίων πραγμάτων ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας των. Ἀφ’ ἑτέρου ἔχουσα τὸ μονοπώλιον ἡ κυβέρνησις θὰ σχηματίσῃ κατάστημα διὰ νὰ κατασκευάζῃ τὸν καπνὸν, καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ μεταχειρισθῇ πολλὰς χεῖρας διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν καὶ τὸν καπνὸν θ’ ἀγοράζωμεν ἀντὶ 4 μὲ 12 δραχμάς· εἶναι ἓν προϊόν, τὸ ὁποῖον δὲν σὲ ἀναγκάζει ἡ φύσις νὰ τὸ μεταχειρισθῇς, καὶ ἐπειδὴ ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι κανεὶς ὅπου νὰ μὴ καπνίζῃ, ὡς ἐκ τούτου θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ὑπουργὸς χθὲς, ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος καταναλίσκεται ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. Διὰ τοῦτο νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν φορολογίαν ν’ ἀγοράζωμεν τὸν καπνὸν πρὸς 12 δραχμάς. Ἀντὶ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προστρέχῃ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ νὰ εὑρίσκῃ πόρους γλίσχρους, ἰδοὺ εἶναι πρόχειρος καὶ ὠφέλιμος. Ἀλλὰ βλέπω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραχθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, διότι ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ ἔλθῃ νόμος, ὅστις νὰ ὁρίζῃ ὅλα τὰ καθέκαστα αὐτῆς τῆς προτάσεως. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ κυβέρνησις ὀφείλει νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ τὸ ὄφελος τοῦ δημοσίου θὰ ἦναι πολὺ μεγάλον· διὰ τοῦτο λέγω νὰ μείνωμεν εἰς τὴν φορολογίαν, ὅπως εἶναι μέχρι τοῦδε, δι’ ἓν ἔτος ἀκόμη καὶ δὲν θὰ καταστραφῶμεν, διὰ νὰ μὴ φέρωμεν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Προτείνω λοιπὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν φορολογίαν, ὅπως ἡ κυβέρνησις τὴν προτείνει διὰ τὸ ἔτος τοῦτο, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ κυβέρνησις ἤθελε πράξει ἔργον πατριωτικώτατον, νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἑπομένην σύνοδον ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ν’ ἀποκαταστήσῃ τὸν καπνὸν μονοπώλιον.

§17Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν, κύριοι, χθὲς ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, τινὲς εἶπον, ὅτι αὐτὸ ἐψηφοφορήθη, ἀλλ’ ἐγὼ διϊσχυρίσθην, ὅτι δὲν ἐγένετο ψηφοφορία. Καὶ εἶπε μὲν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν εὑρίσκει ἀναλογίαν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς 1 καὶ 20/00, διὸ καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὴν εἰς 1 καὶ 50/00, ὅτε ἐφώναξάν τινες, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, ἀλλ’ οὔτε συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, οὔτε ψηφοφορία ἐγένετο· ἐγὼ εἶπον ὡρισμένως, ὅτι θέλω τὸν λόγον διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀναλογία δικαία, οὔτε εἰς τὴν τιμὴν τῆς 1 καὶ ½, καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ εὗρον αὐτὴν τὴν φορολογίαν οἱ προτείναντες· ἔρχομαι λοιπὸν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Κατὰ τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, εἰς τὸ ὁποῖον στηρίζεται ὁ νῦν συζητούμενος φορολογικὸς νόμος καὶ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μπούτου καὶ λοιπῶν, ὁ ἔγγειος φόρος καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν σύκων προσδιορίζεται κατὰ τὰς διαφόρους ποιότητας τῶν δένδρων καὶ κατὰ δένδρον, π. χ. τῶν δένδρων ἐκείνων τὰ ὁποῖα φέρουν εἰσόδημα ἐτήσιον μέχρι τῶν 3 δραχμῶν ὁ φόρος συνίσταται εἰς λεπ. 25.

§18ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ ἐτελείωσε.

§19Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσε· τῆς δευτέρας ποιότητος ἧς τὸ εἰσόδημα φθάνει μέχρι τῶν 6 δραχ. κατὰ δένδρον, εἰς λεπτὰ 45, ὁ τῆς ἀνωτέρας ποιότητος εἰς 75. Ἐρωτῶ τώρα τὸν Κ. ὑπουργὸν, ὅστις προσδιώρισε δραχ. 1,50 ἀπολύτως κατὰ καντάριον ὁρμαθῶν σύκων, καὶ ὑμᾶς τοὺς προτείναντας τὴν 1,20, ποῦ ἐστηρίξατε τὴν φορολογίαν αὐτὴν, ἀφοῦ ὁ νόμος προσδιορίζει τὴν κατὰ δένδρον φορολογίαν;

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καταργεῖται.

§21ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ ἴσα, ἴσα ἤθελα νὰ μάθω ἀπὸ σᾶς, διότι θὰ τὸ μεταχειρισθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν τροπολογίαν μου, καὶ ἐπιμένω διϊσχυριζόμενος, ὅτι ψηφοφορία δὲν ἐγένετο, καὶ ὅτι ἡ τροπολογία καθ’ ἣν κατὰ τὸ δοκοῦν ὑμεῖς προσδιωρίσατε εἰς δραχ. 1 καὶ 20/00 ἢ 1 καὶ 50/00 εἶναι ἀδικωτάτη, διότι κατὰ τὸ σύστημα τῆς κατὰ δένδρον φορολογίας, ὀλιγώτερον θὰ πληρώσῃ ἐκεῖνος, ὅστις ἔχει δένδρα κακῆς ποιότητος παρὰ καλῆς, ἐνῷ κατὰ τὸ προτεινόμενον σύστημα θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἀδίκως· μένει τώρα εἰς σᾶς νὰ ἀποφασίσητε, ἐὰν θέλητε τὴν ἄδικον αὐτὴν καὶ ἄνισον φορολογίαν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν ἐδικήν μου. Κατὰ τὸν ἐν ἰσχύϊ φορολογικὸν νόμον ἤτοι τὸν πάγιον τοῦ 1855 καὶ τοὺς ἐφεξῆς, μόνον τὰ προϊόντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παράγονται ἀπὸ κτήματα ἐθνικὰ ἢ ἐθνικοϊδιόκτητα ὑποβάλλονται εἰς βαρυτέρας τινὰς διατυπώσεις ἕνεκα τῶν λαβουσῶν χώραν καταχρήσεων περὶ τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων τὰ ἰδιόκτητα τὰ ἄφησεν ὁ νόμος ἐλεύθερα διὰ νὰ φορολογῶνται μόνον κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Κατὰ τὸ σύστημα τὸ σημερινὸν, ἠξεύρετε τί κάμνετε; ἀπαλλάττετε ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὑποχρεώσεις τὰ ἐθνικὰ καὶ ἐθνικοϊδιόκτητα καὶ ἐπιβαρύνετε τὰ ἰδιόκτητα, διότι ὁ φόρος λ. χ. τῶν σύκων εἰσπράττεται εἰς τὰ τελωνεῖα, τὸ δὲ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας βεβαιοῦται, ὅπου ὁ νόμος ὁρίζει. Τώρα ἀπαλλάττετε ἀπὸ τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας τὰ ἐθνικὰ καὶ ἐθνικοϊδιόκτητα καὶ ὑποβάλλετε εἰς ἐκτίμησιν ὅλα τὰ ἰδιόκτητα, ὥστε τὰς καταθλίψεις ἐκείνας, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀπηλλάγησαν οἱ φορολογούμενοι ἀπὸ τοῦ 1843 καὶ ἐφεξῆς, τοῦ νὰ μὴ ἐκτιμῶνται δηλ. τὰ σῦκα καὶ ἕτερά τινα προϊόντα εἰς τὸν τόπον των, θέλετε σήμερον νὰ τὰς ἐπαναφέρητε· εἰς τοῦτο ἐπιστήσατε τὴν προσοχήν σας καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ὅλος ὁ κόσμος θέλει ἐγερθῆ καθ’ ἡμῶν· εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον κατεδίκασε μία ἐποχὴ ὁλόκληρος. Θέλετε μὲ ἄλλας λέξεις νὰ ἐλαφρύνητε τοὺς κατέχοντας ξένην ἰδιοκτησίαν, τὴν τοῦ δημοσίου, καὶ νὰ ἐπιβαρύνητε τοὺς ἰδιοκτήτας! Αὐτὸ τὸ καλὸν θέλει φέρει, κύριοι, ἡ τροπολογία σας. Ἀλλ’ ἀφοῦ τὸ θέλετε, διὰ τί νὰ μὴ τὸ ἐπεκτείνωμεν εἰς ὅλα τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα; διότι εἶναι καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν κατὰ στρέμμα φορολογίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον φέρω τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, καὶ τὴν ἀναγινώσκω ἐκ νέου διὰ νὰ τὴν λάβητε ὑπ’ ὄψιν. «Ἡ ἀνωτέρω περὶ φορολογίας τῶν σύκων διάταξις ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὰ ἀκόλουθα......

§22ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐξακριβοῦται ἡ ἐπικαρπία δι’ ἐκτιμήσεως ἐπὶ τῶν δένδρων ἢ ὁ ἔγγειος φόρος;

§23ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἐπικαρπία.

§24ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τότε τί χρειάζονται τὰ ἀποδεικτικά; εἰς τὰ τελωνεῖα θὰ πληρόνηται ὁ ἔγγειος φόρος, ἡ δὲ ἐπικαρπία θὰ εἰσπράττεται παρὰ τῶν ταμιῶν. Κατὰ τὰ χθὲς ἀποφασισθέντα περὶ σύκων θὰ πληρόνωνται εἰς τὸ τελωνεῖον καὶ οἱ δύω φόροι· εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἐκτιμᾶται τὸ προϊὸν τῶν ἰδιοκτήτων διὰ νὰ ἀπαλλάττεται ἀπὸ τὸν νέον φόρον.

§25ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς ἔμπορος ἀγοράζει κρόμμυα 1000 καντάρια ἀπὸ ἰδιόκτητα κτήματα καὶ ἄλλα τόσα ἐξ ἐθνικῶν κτημάτων, καὶ ἀναμεμιγμένα οὕτω παρουσιάζονται εἰς τὸ τελωνεῖον· τί θέλει γίνει;

§26ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ πληρώσῃ μόνον ἔγγειον φόρον δι’ ὅλα.

§27ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν ὁ τελώνης εἴπῃ, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐξ ἐθνικῶν κτημάτων;

§28ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι σεῖς παραδέχεσθε νὰ πληρώνηται εἰς τὸ τελωνεῖον ὁ εἷς μόνον φόρος· αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ, ὅταν εἰς τὰ τελωνεῖα πρόκειται νὰ εἰσπραχθοῦν καὶ οἱ δύω φόροι.

§29ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε ἐγὼ προτείνω καὶ διὰ τὰ δύω εἰς τὸ τελωνεῖον· πιθανὸν νὰ ἦμαι ἠπατημένος· καθαρίσατέ το ἐδῶ. Ἀγοράζω χίλια καντάρια κρομμύδια, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 500 εἶναι ἰδιόκτητα καὶ τὰ ἄλλα ἐθνικά· παρουσιάζομαι εἰς τὸ τελωνεῖον, ὁ φόρος τῶν ἰδιοκτήτων πληρόνεται εἰς τὸ τελωνεῖον, καὶ ὁ τελώνης μοὶ λέγει, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ θεωρεῖ ἐθνικὰ, πῶς θὰ γίνῃ ἡ διάκρισις;

§30ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται ὁ τελώνης νὰ εἰσπράξῃ φόρον ἐπικαρπίας κατὰ τὸ σύστημά σας, ἑπομένως θὰ γίνεται δι’ αὐτὰ τὰ προϊόντα ὅ,τι γίνεται τώρα διὰ τὴν σταφίδα· ὅλη ἡ σταφὶς πληρόνει εἰς τὰ τελωνεῖα τὸν αὐτὸν φόρον ἀδιακρίτως ἐὰν παράγεται ἀπὸ ἰδιόκτητα ἢ ἐθνικοϊδιόκτητα κτήματα· τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται ἐπὶ τῶν ἁλωνίων· τὸ αὐτὸ γίνεται διὰ τὰ βαμβάκια.

§31ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ, ὅστις καθ’ ὑμᾶς ἔχω λάθος, ἐπικαλοῦμαι αὐτὸν τὸν ἴδιον νόμον· τί σᾶς λέγει διὰ τὰ βαμβάκια; «Τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας προσδιορίζεται κλπ. Ἐπὶ δὲ τῶν βαμβακίων ὁ ἔγγειος φόρος πληρόνεται ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς.» Παραπέμπει λοιπὸν διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ φόρου νὰ γίνεται αὕτη ἐπιτοπίως κατὰ στρέμμα· δὲν ἐννοεῖ ὅτι τὸ ἐξ ἐθνικῶν καὶ ἐξ ἐθνικοϊδιοκτήτων παραγόμενον προϊὸν τῶν κρομμύων κτλ. θέλει βεβαιοῦσθαι ἐπὶ τῶν κτημάτων;

§32ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Τότε εἶναι περιττὸν νὰ παρουσιάζουν ἀποδεικτικὰ εἰς τὰ τελωνεῖα.

§33Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τόσον καλλίτερα, κύριοι βουλευταὶ, δὲν εἶναι πρώτη οὔτε τελευταία φορὰ, καθ’ ἣν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς γίνονται παράπονα κατὰ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ ὁποῖον κατεδικάσθη ὡς σύστημα βάρβαρον καὶ ἀνάξιον τῆς ἐποχῆς. Τὸ σύστημα τοῦτο τῆς ἀποδεκατώσεως γνωρίζετε, ὅτι εἶναι σύστημα τῶν Ἰουδαίων· ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους τὸ παρέλαβον οἱ Τοῦρκοι, καὶ οἱ Τοῦρκοι τὸ κατήργησαν, καὶ πρὸς αἶσχος ἡ Ἑλλὰς τὸ ἔχει εἰσέτι — ἡ ἐλευθέρα Ἑλλὰς, ἥτις ἔχει τόσα δικαιώματα καὶ ἔκαμε τόσην πρόοδον. Τὸ σύστημα τοῦτο εὐχῆς ἦτο ἔργον νὰ καταργηθῇ, καὶ ὑπάρχει γενικὴ πεποίθησις, ὅτι θέλει καταστραφῇ. Τὸ παρεδέχθημεν δὲ ἐφέτος, διότι δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος καιρὸς καὶ τόπος, ἵνα συζητήσωμεν διαφόρους προτάσεις καὶ τροπολογίας, ἐπειδὴ δὲν μένει καιρὸς νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔφερον οἱ βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης δὲν εἶναι παράλογος, εἶναι λογικὴ, διότι, αὐτῆς τῆς προτάσεως παραδεχομένης, θὰ ἐπέλθῃ κλονισμὸς εἰς ὅλον αὐτὸ τὸ σύστημα· εὐτυχῶς διὰ τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτὴ, καθόσον ἀφορᾷ τὰ σῦκα· ἑπομένως ἡ φορολογία τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν δὲν πληρόνεται εἰμὴ ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς· ἑπομένως εἶναι ἔμμεσος, διότι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καταναλίσκονται σῦκα ὀλίγα. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τοῦτο διὰ τὴν Μεσσήνην, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δειχθῇ μητρυιὰ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ καὶ ἄλλας ἐπαρχίας ὡς πρός τινα τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ὑποκύψωσιν εἰς τὸ σύστημα τῆς δηλώσεως, τὸ ὁποῖον θέλει ὠφελήσει καὶ τοὺς φορολογουμένους καὶ τὸ δημόσιον. Νομίζω, ὅτι τὰ καπνὰ, ὡς ἀνεπτύχθη χθὲς, ἠμποροῦν νὰ ὑποκύψουν εἰς τὸ σύστημα τῆς δηλώσεως τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων γαιῶν, καὶ μάλιστα ἐκεῖνα τὰ καπνὰ, τὰ ὁποῖα κατὰ γενικὸν κανόνα δὲν καταναλίσκονται ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, καθὼς εἶναι ὁ καπνὸς τῆς Ἀργολιδοκορινθίας, ὅστις δὲν χρησιμεύει εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, ἀλλὰ μεταβαίνει εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὴν Μάλταν, εἰς τὴν Αἴγυπτον, καὶ ἐκεῖθεν μᾶς τὸν ἐπιστρέφουσι κατεσκευασμένοι εἰς ποῦρα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὡς πρὸς τὰ καπνὰ νὰ τροπολογηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὥστε τὰ ἄλλα ἄθικτα νὰ πληρώνωνται εἰς τὸ τελωνεῖον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰς σταφίδας, ἐὰν εἰς τὸν καπνὸν ὑπάρχῃ δυσκολία τις, ἐνταῦθα δὲν ὑπάρχει οὐδεμία δυσκολία· τὸ νὰ θέλω δὲ νὰ σᾶς θέσω ὑπ’ ὄψιν τὰ δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνουν τὸν καλλιεργητὴν θὰ σᾶς ἀδικήσω, διότι ὅλοι τὰ γνωρίζετε· ἐὰν παραδεχθῶμεν αὐτὸ τὸ σύστημα οἱ καλλιεργηταὶ τῶν ἐθνικῶν ἀμπέλων, οἵτινες δὲν εἶναι, καθὼς εἶπον, ταμιευτικοῦ πνεύματος, διότι ἁδροὺς ἀγῶνας καὶ δαπάνας καὶ κόπους κατέβαλον, ἵνα καταστήσωσι γονίμους αὐτὰς τὰς γαίας, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνωσι τρεῖς φόρους, καὶ ἕνα εἰς τὸ τελωνεῖον τέσσαρας, ἐκτὸς τοῦ δημοτικοῦ· καὶ ἰδοὺ πῶς· ὀφείλει κατὰ πρῶτον ἐκ τῶν 1000 νὰ δίδῃ ἑκατὸν εἰς τοὺς ἐνοικιαστάς· τώρα πῶς ὁ ἐνοικιαστὴς μετρᾷ, ζυγίζει, ὅλοι τὸ γνωρίζουν· ἀλλὰ τί λέγω; πρέπει νὰ πληρωθῇ καὶ ὁ φόρος τοῦ φόρου, διότι ὁ ἐνοικιαστὴς κάμνει αὐτὴν τὴν σκέψιν, τὰ 1000 δίδουν 100, τὰ ἑκατὸν θὰ δώσουν 10· ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο, θὰ δώσῃ καὶ τὸ ὑποδέκατον· λοιπὸν θὰ ὑπάρχῃ δόσις, ἐπίδοσις καὶ ἀντίδοσις, τρεῖς φόροι καὶ ὁ τελωνιακὸς τέταρτος· ὥστε ὁ καλλιεργητὴς αὐτὸς ὑποχρεοῦται εἰς ἀπείρους καταπιέσεις ὑπὸ μιᾶς τάξεως Σπαΐδων, οἵτινες λυμαίνονται ὅλας τὰς ἐπαρχίας· εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω μὲ λεπτομέρειαν τὰ δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα ὑποφέρουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Νομίζω ὅτι, ὅταν καθιερώσητε εἰς τὰ εἴδη ἐκεῖνα τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ φορολογικὸν, τὸ ὁποῖον μεταχειριζόμεθα εἰς τὰς ἀμπέλους, τότε θέλομεν ὠφελήσει τὸν τόπον· καὶ νομίζω, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ὡς ἐκ τῆς πείρας γνωρίζει τὰς λεπτομερείας, θὰ παραδεχθῇ αὐτὴν τὴν πρότασιν ἑνὸς συστήματος τὸ ὁποῖον πρὸ πολλοῦ ἔχει ἑτοιμασμένον καὶ τὸ ὁποῖον ἤθελεν ὑποστηρίξει· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ σύστημα αὐτὸ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ λείψουν οἱ Σπαΐδες, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ὑπηρετήσῃ τὴν δικαιοσύνην, ἐὰν παραδεχθῇ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον. Ἡμεῖς, κύριοι, ἔχομεν σύστημα φορολογικὸν μικτὸν, ἔχομεν καὶ τὴν ἄμεσον φορολογίαν καὶ τὸ διανεμητικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ Τοῦρκοι, καὶ τὸ σύστημα τῆς δηλώσεως εἰς τὰς ἀμπέλους καὶ τὰ ζῶα, καὶ τὸ σύστημα τῆς ἐνοικιάσεως. Νομίζω, ὅτι δὲν πράττομεν κανὲν κακὸν, ἐὰν ὑπηρετοῦντες τὴν κοινωνίαν παραδεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἐπρότεινα.

§34ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Προεθέμην, κύριοι, νὰ λαλήσω περὶ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, ἀλλὰ μὲ πρόλαβεν ὁ ἀξιότιμος Κύριος Δημητριάδης, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἔχω εἰμὴ νὰ προσθέσω ὀλίγα. Ὁμολογητέον, ὅτι τὸ φορολογικὸν ἡμῶν σύστημα εἶναι καὶ καταπιεστικὸν καὶ πολυδάπανον καὶ ἐπιζήμιον καὶ εἰς τὸ δημόσιον καὶ εἰς τοὺς πολίτας ἐν γένει· τὸ σμῆνος τῶν εἰσπρακτόρων, τῶν ἐφόρων, τῶν ταμιῶν καὶ ἄλλων τοιούτων ἀποῤῥοφᾷ ἓν μέγα μέρος τοῦ εἰσοδήματός μας· εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι, ἂν οἱ μεγάθυμοι οἰκονομολόγοι, οἵτινες παρευρίσκονται ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ μᾶς ὑποβάλουν ἄλλο σύστημα καὶ ἐπιεικέστερον καὶ συνοπτικώτερον καὶ ἐναργέστερον· ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν τέχνην τοῦ οἰκονομεῖν δὲν τὴν ἔμαθον οἱ κύριοι αὐτοὶ εἰς τὸ πανεπιστήμιον, ἐδιδάχθησαν τὰ μαθήματα τῆς πείρας· ἀλλ’ ἡ πεῖρα ἣν ἐδιδάχθησαν εἶναι ὅλως ἀθλία, καταπιεστικὴ καὶ ὅπως ἔλεγεν ὁ Κ. Δημητριάδης βάρβαρος, διότι βάρβαρον φορολογικὸν σύστημα παρεδέχθημεν· εἶναι ὁμολογούμενον, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ὑπουργεῖον ἀπέφυγε τοῦ νὰ προτάξῃ προηγουμένως τὸν φορολογικὸν νόμον κατὰ τύπους καὶ τάξιν, καὶ ἐντεῦθεν νὰ ἀνοιχθῇ ἡ συζήτησις, ἐντεῦθεν νὰ ἀποφανθῶμεν τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά· ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν ἤδη, ἀφήρπασε τὸν προϋπολογισμὸν, ἡμεῖς δὲ ἐρχόμεθα κατόπιν ἑορτῆς νὰ συζητήσωμεν τὸν φορολογικὸν νόμον, καὶ ἕκαστος, κύριοι, φιλοτιμεῖται πῶς νὰ ἀφήσῃ τὴν ἐπαρχίαν αὑτοῦ ἀσύδοτον, καὶ δικαίως. Ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος Κ. Κουμουνδοῦρος, ἀπαντῶν πρὸς τὸν ἐπίσης ἀξιότιμον Κ. Χατζίσκον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Γερουσίας εἶπεν, «εἶναι εὐτυχὴς ἡ ἐπαρχία ἐκείνη, ἥτις ἔχει ὑπουργὸν τῆς οἰκονομίας»· εὐτυχὴς λέγω καὶ ἐγὼ, ἡ ἐπαρχία ἐκείνη, ἥτις εἶχε καὶ ἔχει ἕνα ὑπουργὸν τῆς οἰκονομίας, καὶ εὐτυχεστέρα ἡ ἐπαρχία ἐκείνη, ἥτις δύναται νὰ ἐπηρεάζῃ διὰ τῶν φίλων της τὴν ἐξουσίαν ἢ μᾶλλον τὸ ὑπουργεῖον, ὅπως χθὲς ἐπηρεάσθητε, κύριοι, διότι πραγματικῶς ἀπέτυχεν εἰς ἓν ζήτημα τὸ ὑπουργεῖον, καὶ μὅλα ταῦτα οἱ κύριοι ὑπουργοὶ μένουν εἰσέτι.

§35ΤΣΟΚΡΗΣ. Τὰ ἴδια πρόσωπα εἴμεθα.

§36ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἔχασεν, ἢ δὲν ἔχασε;

§37ΤΣΟΚΡΗΣ. Μὲ τὸ κεφάλι σου ἔχασε.

§38ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, ἰδοὺ τὰ πρακτικὰ, ἰδοὺ τὰ πάντα· ἐγὼ ἐσυνείθισα νὰ λέγω τὴν σκάφην σκάφην καὶ τὰ σῦκα σῦκα.

§39Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν ἀλήθειαν λέγετε.

§40ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι, κύριοι, δὲν θὰ κάμετε τὸ σύνταγμα κωμῳδίαν· ἢ πρέπει νὰ κρατηθῇ τὸ σύνταγμα καὶ νὰ τηρηθῇ ἀναλλοιώτως ἢ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀπέλθωμεν. Ἕκαστος τῶν ἐντίμων βουλευτῶν ἀντιφιλοτιμεῖται πῶς νὰ καταστήσῃ τὴν ἐπαρχίαν του ἀσύδοτον· ὅταν ἔλθῃ ὁ περὶ ποιμνίων φόρος, καὶ ἐγὼ θὰ ἐξεγερθῶ καὶ θὰ κάμω τὰς αὐτὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον οἱ ἄλλοι. Ἀλλά, κύριοι, λάβετε ὑπ’ ὄψιν, μία ἀφομοίωσις τῆς Ἑπτανήσου περιέπλεξε τῆς Συνελεύσεως τὰς συζητήσεις ἐπὶ πολὺν χρόνον, ἐπίσης τὰς τῆς Βουλῆς, καὶ ὅστις θέλει νὰ μάθῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν λεγομένων, ἂς λάβῃ τὰ πρακτικὰ καὶ θέλει ἰδεῖ ὅτι τὰ ⅔ τῆς Συνόδου τῆς Βουλῆς ἐδαπανήθησαν εἰς συζητήσεις ἐπὶ τῆς Ἑπτανήσου. Ἐνῷ λοιπὸν, κύριοι, καταγινόμεθα νὰ λύσωμεν τὸν γόρδιον αὐτὸν δεσμόν, ἀπ’ ἐναντίας παρουσιάζονται μὲ προνόμια δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν, καὶ τοιουτοτρόπως ἀπομονοῦνται ἐπαρχίαι τινὲς καὶ τὰς καθιστῶμεν δουλοπαροίκους, διότι, ὅτε δὲν ὑπάρχει πλήρης ἀφομοίωσις εἰς τὴν Ἑπτάνησον, καθόσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν, ὅτε δίδεται προνόμιον εἰς τὴν μίαν εἰς τὴν ἄλλην ἐπαρχίαν, αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, ἠξεύρετε τί λέγουν;... Τότε τί θὰ γίνῃ, κύριοι; τότε θὰ καθιερώσετε ἐπαρχίαι τινὲς νὰ μένουν ὑπὸ τὸ βάρος τῆς καταπιέσεως. Λοιπὸν τοῦτο εἶναι ἡ ἰσότης, ἡ νομιμότης, ἡ δικαιοσύνη, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἀποδώσωμεν; Ἔρχομαι ἐπὶ τῆς προτάσεως. Δὲν ἐξετάζω, κύριοι, εἴτε ἐσυζητήθη, εἴτε θὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι, ἀλλ’ ἂν παραδεχθῇ, διϊσχυρίζεται ἡ μία μερίς, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου δὲν παρεδέχθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§41ΤΣΟΚΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος. Τί ἔχεις νὰ κάμῃς μὲ τὸ πρόσωπον τοῦ Κουμουνδούρου;

§42ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ — πῶς νὰ μὴ ἔλθω εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα περὶ σύκων; ἐρωτῶ, κύριοι, ἂν ἐψηφίσθη; ποῖος νόμος προηγήθη; διὰ νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἔπρεπε νὰ προηγῆται ἕτερος νόμος· δὲν δυνάμεθα δὲ ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ μεταβάλωμεν νόμους· αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις; Ἐπεθύμουν ἡ πρότασις αὐτὴ νὰ μὴ εἶχεν ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπεθύμουν ἐπίσης οἱ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι νὰ μὴ ὑπέβαλον ἄλλας προτάσεις ἐξαιροῦντες κρόμμυα καὶ φασόλια καὶ ἄλλα τοιαῦτα. Δὲν ἐπεθύμουν νὰ ὑπεβάλετο ἡ ἐν λόγῳ πρότασις οὐχὶ δι’ ἄλλον λόγον παρὰ διότι φέρει τὴν διάστασιν καὶ τὴν διαίρεσιν. Βλέπετε ποίας διακλαδώσεις ἔλαβεν ἡ συζήτησις καὶ ποίας ἀκόμη μέλλει νὰ λάβῃ; ἀλλὰ ἴσως ἡ δικαιοσύνη ἀπήτει νὰ ἤρχετο καὶ τὸ σύστημα ἐκεῖνο τῶν σύκων· τοῦτο εἶναι δι’ ἓν ἔτος, τὸ ἔτος παρέρχεται, κατόπιν ἡ Βουλὴ θέλει συνέλθει τότε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δὲ, καὶ πιστεύσατε ὅτι θέλομεν φθάσει εἰς ἓν εὐεργετικὸν σύστημα φορολογικὸν καὶ τοιουτοτρόπως ὑπάγονται ὅλα εἰς ἕν. Ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης καὶ παρακαλῶ τὸν Κύριον Δημητριάδην καὶ τοὺς λοιποὺς κυρίους νὰ ἀνακαλέσουν τὰς προτάσεις των καὶ νὰ περιορισθῶσιν εἰς μόνα τὰ ἀποφασισθέντα, διότι ἂν ἐξακολουθήσωμεν ἐξαιροῦντες οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ, ζητοῦντες οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ προνόμια, τότε δὲν ἔπρεπε νὰ ψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμόν. Δὲν ἔπρεπε, λέγω, νὰ ψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν, ἔπρεπε νὰ συζητήσωμεν προηγουμένως τὸν φορολογικὸν νόμον ὅστις θὰ ἦτο ὁ σταθμὸς καὶ ὁ ὁδηγὸς τῶν κατόπιν πράξεών μας· τώρα, ἀφοῦ ἐδώκαμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἕνα προϋπολογισμὸν 26,000,000, ἐρχόμεθα καὶ τοῦ δίδομεν φορολογικὸν νόμον μὲ 20,000,000· ποία κυβέρνησις δύναταί ποτε νὰ κυβερνήσῃ μὲ 20,000,000, ἀφοῦ ἔχει 30,000,000 ἔξοδα;

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν προέρχεται ἐλάττωσις ἐκ τούτου.

§44ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, προέρχεται ἐλάττωσις.

§45ΤΣΟΚΡΗΣ. Κύριοι, ἡμεῖς δὲν ἐρχόμεθα, καθὼς εἶπεν ὁ προλαλήσας νὰ καταργήσωμεν τὴν φορολογίαν διὰ νὰ ὠφεληθῶμεν μόνον καὶ μόνον· σᾶς λέγω ὅτι τὰ κρόμμυα τῶν Ἀργείων εἶναι τὰ μόνα ποῦ δὲν τὰ πιάνει ὁ τόπος, μάλιστα εἰς τὸ ἐξωτερικόν· καὶ διὰ νὰ βελτιωθῇ αὐτὸ τὸ προϊὸν, πρέπει νὰ φορολογῆται εἰς τὰ τελωνεῖα. Δὲν φοβοῦμαι τίποτε, ἀπεδείχθη καὶ θέλει ἀποδειχθῆ, ὅταν καθιερωθῇ τοῦτο, ὅτι δὲν θέλετε πέσει ἀπὸ τὴν φορολογίαν κάτω· ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει, (τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω,) ἐγὼ μόνος, ἂν θέλετε, ἀναδέχομαι νὰ ἀποζημιώσω τὸ ταμεῖον κατὰ τοῦτο. Θέλετε ὅμως δι’ ὅλα τὰ κρόμμυα τοῦ κράτους; (θόρυβος). Ἠξεύρετε δὲ ἐκ τούτου τί ἄλλο θέλει προέλθει; θὰ προέλθουν δύω καλά· διότι ὅταν λείψῃ ὁ σπαῆς ὁ γεωργὸς, θὰ ἀνοίξῃ καὶ ἄλλα μέρη καὶ ἂς πάρῃ ὀλιγώτερα· καὶ τοῦτο θὰ ᾖναι ὠφέλεια καὶ εἰς τὸν γεωργὸν καὶ εἰς τὸ δημόσιον· ὥστε ἂν θέλετε κάμετέ το.

§46ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εὐχαριστοῦμαι, κύριοι, τὰ μάλιστα δι’ ὅσα ἐῤῥέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τοῦ ἰσχύοντος παρ’ ἡμῖν φορολογικοῦ συστήματος καὶ διὰ τὴν πικρίαν μὲ τὴν ὁποίαν πολλοὶ τῶν Κυρίων βουλευτῶν κατεφέρθησαν κατ’ αὐτοῦ· διότι καὶ ἐγὼ εἶμαι εἷς ἐκ τῶν πρώτων, οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν φωνὴν κατὰ τοῦ ἀθλίου τῳόντι καὶ βαρβάρου αὐτοῦ φορολογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον καταπιέζει τὴν γεωργίαν, ἐμποδίζει τὴν παραγωγὴν καὶ καθίσταται πρόξενον μεγάλων καταπιέσεων καὶ πολλῶν ἀδικημάτων εἰς τὸν τόπον. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον συνεζητήθη τὸ ἀντικείμενον τοῦτο εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον, ἀποδεικνύει, ὅτι ὡρίμασε τέλος πάντων εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτὴ ἡ ἰδέα, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο πρέπει νὰ ἐκλείψῃ· καὶ δύναμαι ἀπὸ τοῦδε νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐσήμανεν ἡ τελευταία ὥρα αὐτοῦ, καθόσον ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐντὸς τῆς ἐρχομένης συνόδου θέλει παρουσιασθῆ σύστημα νέας φορολογίας καταλληλότερον καὶ στηριζόμενον εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἰσότητος.

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἴδιον ὑπεσχέθητε καὶ πέρυσι.

§48ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι ὡς βουλευτὴς θέλω παρουσιάσει φορολογικὸν νομοσχέδιον, ἐὰν δὲν μὲ προλάβῃ ἡ κυβέρνησις. Ἀλλὰ, κύριοι, ὅσον πρέπει νὰ σκεπτώμεθα καὶ νὰ φροντίζωμεν διὰ τὴν ἐν γένει μεταβολὴν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, ἄλλο τόσον νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον συζητοῦντες εἰς τὴν παροῦσαν ὥραν τὸν φορολογικὸν νόμον διὰ μόνον τὸ ἔτος 1866 νὰ ζητῶμεν νὰ μεταβάλωμεν τὰ κείμενα καὶ νὰ εἰσαγάγωμεν νέους τρόπους φορολογίας· διότι ὅ,τι καὶ ἂν κάμωμεν δὲν εἶναι ἄλλο εἰμὴ ἐπανάληψις συστημάτων, τὰ ὁποῖα πολλάκις ἐδοκιμάσθησαν καὶ πάντοτε ἀπέτυχον. Ἔρχεται ὁ βουλευτὴς Κορινθίας, ὁ ἀξιότιμος φίλος μου Κύριος Δημητριάδης, καὶ σᾶς προτείνει νὰ καταργήσητε τὸ σήμερον ἰσχύον σύστημα τῆς εἰσπράξεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων σταφιδαμπέλων, καὶ νὰ παραδεχθῆτε ἄλλο κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ ἔχοντες ἐθνικοϊδιοκτήτους σταφιδαμπέλους νὰ πληρόνουν ὡρισμένον φόρον εἰς χρήματα κατὰ στρέμμα. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀπαράλλακτον μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος ἐπρότεινε διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν σύκων, καὶ τὸ ὁποῖον ὑμεῖς κατεδικάσατε χθὲς, θεωρήσαντες αὐτὸ ὡς πλημμελές, καταπιεστικὸν καὶ ἄδικον, διὰ τοῦτο δὲ καὶ τὸ ἀπεῤῥίψατε παραδεχθέντες ἄλλον τρόπον φορολογίας. Ὅ,τι σήμερον γίνεται διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν σταφίδων, ἐγένετο ἄλλοτε διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν σύκων. Ἐνοικιάζετο δηλ. τὸ δικαίωμα τοῦτο, καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ ἐλάμβανον τὸ δικαίωμά των εἰς εἶδος, εἴτε ἐκτιμῶντες τὸ προϊὸν τῶν τοιούτων δένδρων, εἴτε ζυγίζοντες τοὺς ὁρμαθοὺς, ἐὰν δὲν συνεφώνουν εἰς τὴν ἐκτίμησιν μὲ τὸν φορολογούμενον. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τοῦτο ἀπεδείχθη πολὺ καταθλιπτικὸν διὰ τοὺς φορολογουμένους, καὶ ἡ κυβέρνησις ἐνδίδουσα εἰς τὰ παράπονα τῶν φορολογουμένων τὸ ἐγκατέλιπε καὶ παρεδέχθη ἄλλο, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ φορολογούμενοι ὑπεχρεοῦντο νὰ πληρόνουν πάγιον καὶ ὡρισμένον φόρον κατὰ δένδρον· ἀλλ’ εἴδετε χθὲς, τί σᾶς εἶπον διὰ τὸ σύστημα τοῦτο· σᾶς ἀπέδειξαν, καὶ πρέπει νὰ τὸ θεωρήσω ὡς ἀποδεδειγμένον, ἀφοῦ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς τὸ παρεδέχθη ὡς τοιοῦτον, σᾶς ἀπέδειξαν, ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τούτου καὶ οἱ φορολογούμενοι καταπιέζονται καὶ τὸ δημόσιον ζημιοῦται, διότι ἐγίνοντο μεγάλαι καθυστερήσεις. Τὸ αὐτὸ θέλει συμβῆ, ἐὰν ἀφήσωμεν τὸ σύστημα τῆς φορολογίας, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον ὡς πρὸς τὰς ἐθνικοϊδιοκτήτους σταφιδαμπέλους, καὶ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Δημητριάδου· βεβαίως θὰ συμβοῦν καθυστερήσεις καὶ ἀδικήματα, καὶ οἱ φορολογούμενοι ὕστερον ἀπὸ ἓν ἢ δύω ἔτη θὰ ζητήσουν ἄλλον τρόπον φορολογίας ἐπιεικέστερον καὶ συμφερώτερον· πιθανὸν δὲ νὰ ζητήσουν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν σημερινόν. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καρυστίας σᾶς προέτεινε νὰ παραδεχθῆτε σύστημα φορολογίας εἰς τὰ τελωνεῖα δι’ ὅλα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα σήμερον φορολογοῦνται κατὰ στρέμμα.

§49Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι ὅλα· καπνοὺς, κρόμμυα καὶ κοκκάρια.

§50ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν παραδεχθῆτε νὰ φορολογῶνται εἰς τὰ τελωνεῖα τὰ κρόμμυα, δὲν θὰ φορολογήσετε τίποτε, καὶ εἶναι καλλίτερον τὰ εἴπητε ἀπὸ τοῦδε, ὅτι τὰ κρόμμυα καὶ τὰ κοκκάρια μένουν ἐντελῶς ἀφορολόγητα.

§51Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐρωτήσατε εἰς τὸ τελωνεῖον νὰ ἰδῆτε πόσα κρόμμυα μεταφέρονται.

§52ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. 3½ δρ. τὸν μῆνα.

§53ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἀφοῦ ἀπὸ ὅλα τὰ κρόμμυα καὶ τὰ σκόροδα καὶ τὰ κοκκάρια, φορολογοῦντες αὐτὰ κατὰ στρέμμα ἐπὶ τῶν ἀγρῶν, δὲν ἀπολαμβάνομεν παρὰ 5, 10, 15 χιλιάδας δρ. τί ἐλπίζετε, ὅτι θὰ πάρωμεν, ἐὰν φορολογήσωμεν αὐτὰ εἰς τὰ τελωνεῖα, ἐὰν δηλαδὴ ἀφήσωμεν ἀφορολόγητον τὴν ἐπιτόπιον κατανάλωσιν;

§54Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν διὰ 10,000 δρ. θέλετε νὰ βασανίζετε τὸν λαόν;

§55ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς λέγει ὁ Κ. Δημητριάδης, διατὶ νὰ βασανίσετε τὸν λαὸν προκειμένου περὶ 5 ἢ 10 χιλιάδων δραχ· ἀλλὰ μήπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σπείρουν δημητριακοὺς καρποὺς, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν ἀμπέλους δὲν βασανίζονται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον; καὶ μάλιστα ἐὰν ἀναγνώσητε τὰς διατριβὰς καὶ τὰς ἐκθέσεις ὅσαι ἐγράφησαν περὶ τοῦ ἐπικρατοῦντος παρ’ ἡμῖν συστήματος τῆς φορολογίας, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ὅλοι ὅσοι ἔγραψαν περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, ἀφοῦ περιγράφουν τὰ δεινὰ καὶ τὰς καταπιέσεις, τὰς ὁποίας ὑποφέρουν οἱ καλλιεργοῦντες προϊόντα φορολογούμενα κατὰ στρέμμα, ἐπιφέρουν ἐπὶ τέλους· «ἀλλ’ ὅλα ταῦτα οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὰ δεινὰ καὶ τὰς καταπιέσεις, τὰς ὁποίας ὑποφέρουν οἱ καλλιεργοῦντες τοὺς δημητριακοὺς καρπούς.» Λοιπὸν ἐὰν λόγῳ τῶν καταπιέσεων καὶ τῶν καταθλίψεων, Κύριε Δημητριάδη, ἀποφασίσωμεν νὰ ἀφήσωμεν ἀφορολόγητα τὰ κρόμμυα καὶ τὰ κοκκάρια, πρέπει κατὰ πολὺ περισσότερον λόγον νὰ μὴ φορολογήσωμεν καὶ ὅλα τὰ ἄλλα· διότι αἱ καταθλίψεις καὶ αἱ καταπιέσεις εἶναι κοιναὶ εἰς τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν εἴσπραξιν ὅλων ἐν γένει τῶν φόρων, καὶ μάλιστα εἰς τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν δημητριακῶν καρπῶν εἶναι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ μεγαλείτεραι· ὥστε ὁ λόγος τῆς καταθλίψεως δὲν εἶναι ἱκανὸς διὰ νὰ μᾶς πείσῃ, ἐνόσῳ δὲν παρουσιάζεται ἄλλο σύστημα φορολογίας ἀπηλλαγμένον τῶν καταθλίψεων αὐτῶν, νὰ παραιτήσωμεν τὴν φορολογίαν ἑνὸς ἢ πλειοτέρων εἰδῶν. Τί ἄλλο ἔχετε; τὰ γρασίδια;

§56ΤΙΝΕΣ. Τὰ καπνά.

§57ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων ζητοῦν, Κύριοι, νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τῆς διὰ τῶν τελωνείων φορολογίας καὶ ἐπὶ τῶν καπνῶν, καὶ σᾶς λέγουν, ὅτι οἱ καπνοὶ εἶναι προϊὸν πολύτιμον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅτι γίνεται μεγάλη παραγωγὴ τοῦ προϊόντος τούτου, ὅτι τὸ προϊὸν τοῦτο ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ δὲν καταναλίσκεται, εἰμὴ ἐν μικροτάτῃ ποσότητι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐὰν ἀποφασίσωμεν νὰ τὸ φορολογῶμεν εἰς τὰ τελωνεῖα, τὸ δημόσιον δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τίποτε· Ἀλλ’ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς θέτουν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, ἀφ’ ἑτέρου ἔρχονται καὶ ἐκφράζουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μυρία παράπονα ἐναντίον ἑνὸς διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἠλαττώθη τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τοῦ καπνοῦ εἰς 30 λεπτὰ ἀντὶ τῶν 60, εἰς τὰ ὁποῖα εἶχε προσδιορισθῆ διὰ τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου. Δὲν ἐννοῶ πῶς οἱ οὕτω λαλοῦντες δὲν καταλαμβάνουν, ὅτι περιπίπτουν εἰς ἀντίφασιν φανεράν· διότι ἓν ἀπὸ τὰ δύω, ἢ ὁ καπνὸς καταναλίσκεται ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, καὶ τότε βεβαίως, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν φορολογίαν εἰς τὰ τελωνεῖα, δὲν θὰ εἰσπράττωμεν τίποτε, διότι καπνὸς δὲν ἐξάγεται, ἢ εἶναι ἀληθὲς τὸ δεύτερον, ὅτι ὁ καπνὸς δὲν ἐξοδεύεται ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, εἶναι προωρισμένος νὰ ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τότε ἐὰν εἰσάγεται καπνὸς ἄλλος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ παραγωγὴ αὐτοῦ δὲν βλάπτεται. Διὰ τὴν σταφίδα π. χ. ἡ ὁποία παράγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἶναι προωρισμένη διὰ νὰ ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν εἰσάγεται καὶ ἄλλοθεν σταφὶς, διότι ὅση ποσότης ξένης καὶ ἂν εἰσαχθῇ, δὲν ἔχει νὰ ἐπιδράσῃ διόλου τὴν τιμὴν τῆς ἐγχωρίου· ὅταν προϊὸν τι καταναλίσκεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, τὴν τιμὴν αὐτοῦ ἀκολουθοῦν αἱ ἐπικρατοῦσαι εἰς τὰς γενικὰς ἀγορὰς τοῦ κόσμου τιμαί. Τότε μόνον ἡ εἰσαγωγὴ ξένων προϊόντων φέρει ζημίαν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἐγχωρίων, ὅταν τὰ ἐγχώρια αὐτα καταναλίσκωνται εἰς τὸν τόπον. Ἀλλ’ οἱ κύριοι διατείνονται, ὅτι ὁ καπνὸς ὁ παραγόμενος εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐξοδεύεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἶναι προωρισμένος διὰ τὸ ἐξωτερικόν· ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ προορισμός του εἶναι τοιοῦτος, δὲν ἐννοῶ ποίαν ζημίαν ἠδύνατο νὰ προξενήσῃ εἰς αὐτὸν ἡ ἐλάττωσις τοῦ τέλους τοῦ ἐξωτερικοῦ καπνοῦ ἢ καὶ αὐτὴ ἡ ἀτέλεια Ἐπειδὴ ἐγένετο πολὺς λόγος περὶ τοῦ διατάγματος ἐκείνου, καὶ ἐπειδὴ κατὰ δυστυχίαν βλέπω, ὅτι δὲν θέλομεν προφθάσει νὰ τὸ συζητήσωμεν, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τοὺς λόγους, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν ἔκδοσίν του, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἐν πρώτοις θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι τὸ διάταγμα τοῦτο, καίτοι νομοθετικῆς φύσεως, δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν διαταγμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσεν ἡ ἀνάγκη, καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο τοσοῦτος λόγος ἐν ἀρχῇ τῆς παρούσης συνόδου, διότι ἡ ἔκδοσις αὐτοῦ στηρίζεται εἰς τὸν νόμον περὶ τελωνιακοῦ δασμολογίου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα ἐν ἀπουσίᾳ τῶν Βουλῶν ν’ αὐξάνῃ, νὰ ἐλαττόνῃ ἢ καὶ νὰ καταργῇ τοὺς τελωνιακοὺς δασμούς. Εἶναι, Κύριοι, σήμερον ἀρχὴ παραδεδεγμένη ἀπὸ πολλοὺς τῶν ἐπισημοτέρων οἰκονομολόγων, ὅτι οἱ τελωνιακοὶ δασμοὶ εἶναι ἐπιβλαβεῖς εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δογματίζουσιν, ὅτι, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ καταργηθοῦν τὰ τελωνεῖα, οἱ λαοὶ ἤθελον εὐημερήσει, ἤθελον εὐδαιμονήσει, καὶ ἤθελον κατασταθῆ πλουσιώτατοι· ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν τὸ δόγμα τῶν διασήμων τούτων οἰκονομολόγων οὐδεμία τῶν κυβερνήσεων ἠθέλησε μέχρι τοῦδε νὰ ἀσπασθῇ, καὶ καθόσον γνωρίζω, εἰς ὅλα τὰ κράτη ὑπάρχουν δασμοὶ τελωνιακοί, καὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἀπὸ ἄλλας ἐπικρατείας εἰς αὐτά. Ἐν ἀρχῇ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν τελωνιακῶν δασμῶν ἐλαμβάνοντο οὗτοι κατ’ ἐκτίμησιν ἀναλόγως τῆς ἀξίας των, καὶ τὸ τελωνιακὸν δικαίωμα συνίστατο εἰς ἓν ποσοστὸν αὐτῆς 5, 10, 15 ἢ 20%. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τοῦτο ἀπεδείχθη ἐπιζήμιον διὰ τὸ δημόσιον καὶ καταθλιπτικὸν διὰ τὸ ἐμπόριον· διὰ τοῦτο δὲ ὅλα τὰ εὐνομούμενα ἔθνη τὸ παρῄτησαν καὶ παρεδέχθησαν τὸ λεγόμενον δασμολόγιον, κατὰ τὸ ὁποῖον προσδιορίζονται σταθερὰ καὶ ἀμετάβλητα τέλη ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἐμπορεύματος. Τὴν ἀρχὴν ταύτην εἰσήγαγε καὶ ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὸ 1857 ὁ ἔντιμος φίλος μου Κύριος Κουμουνδοῦρος, ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Μεταξὺ ἄλλων βελτιώσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν, εἰσήγαγε καὶ τὸ τελωνιακὸν δασμολόγιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐθεράπευσε τῳόντι μίαν μεγάλην ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐξεπλήρωσε τὰς εὐχὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου. Κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, μὲ τὴν ὁποίαν συνώδευσε τὸ δασμολόγιον ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος, παρεδέχθη ὡς βάσιν εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τὸ 10% ἐπὶ τῆς ἀξίας. Ἀλλὰ τοῦ γενικοῦ τούτου κανόνος ἔκαμεν, ὡς εἶπεν εἰς τὴν ἔκθεσίν του, δύω ἐξαιρέσεις, μίαν διὰ τὰ ἀντικείμενα τῆς πρώτης ἀνάγκης, διὰ τὰ ὁποῖα κατεβίβασε τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος εἰς 5%, καὶ ἄλλην ἔκαμε διὰ τὰ ἀντικείμενα τῆς πολυτελείας, διὰ τὰ ὁποῖα ἀνεβίβασεν αὐτὸ εἰς 15%. Αὗται εἶναι αἱ βάσεις, τὰς ὁποίας κατὰ τὴν ἔκθεσίν του παρεδέχθη εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου. Ἀλλὰ καί τοι ὑποσχόμενος, ὅτι εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἀνώτατον ὅρον εἶχε τὸ 15%, μολαταῦτα δὲν ἠξεύρω πῶς μερικὰ εἴδη ἐπεβαρύνθησαν μὲ τέλος πολὺ ἀνώτερον τοῦ ὅρου τούτου· μεταξὺ δὲ τῶν εἰδῶν αὐτῶν εἶναι καὶ ὁ καπνός, διότι ἐπέβαλεν εἰς αὐτὸν δασμὸν 60 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἐνῷ, καθὼς γνωρίζετε ὅλοι, ὁ καπνὸς ἔχει ἀξίαν 1½ δραχ. 2 δραχ. καὶ ἑπομένως τὸ εἰσαγωγικὸν αὐτοῦ τέλος δὲν ἠδύνατο νὰ ᾖναι ἀνώτερον τῶν 30 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν· ἐπιβάλλοντες δὲ εἰσαγωγικὸν δασμὸν 60 λεπτῶν φορολογεῖτε αὐτὸν οὐχὶ πλέον πρὸς 15%, ὅπως εἶπεν ὁ ὑπουργὸς, ὅτι σκοπεύει νὰ φορολογήσῃ τὰ ἀντικείμενα τῆς πολυτελείας, ἀλλὰ πρὸς 30%.

§58ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Φαίνεται, ὅτι ἔκαμεν ἰδίαν κατηγορίαν τῶν ἐπιβλαβῶν.

§59ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ὅσοι, κύριοι, ἐξ ὑμῶν ἐμελέτησαν τοὺς κανόνας ἀπὸ τοὺς ὁποίους διέπεται ἡ τελωνιακὴ νομοθεσία καὶ ἐσπούδασαν τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἐξασκοῦν οἱ τελωνιακοὶ δασμοὶ ἐπὶ τῶν διαφόρων κλάδων τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, γνωρίζουσι κάλλιστα, ὅτι τ’ ἀντικείμενα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι συγκεχωρημένον νὰ ἐπιβάλλωνται βαρεῖς δασμοί, ὑπάγονται εἰς δύω κατηγορίας. Ἡ πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τῶν ὁποίων γίνεται μεγάλη χρῆσις καὶ κατανάλωσις εἰς τὸν τόπον, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου εἶναι ταμιευτικὸς, μὴ ἀποβλέπων εἰς ἄλλο εἰμὴ εἰς τὸ νὰ εἰσπράξῃ πολλὰ χρήματα. Τοιοῦτος εἶναι ἐν Ἀγγλίᾳ ὁ δασμὸς ὁ ἐπιβαλλόμενος εἰς τὴν ζάκχαριν, διότι γίνεται ἐκεῖ μεγάλη εἰσαγωγὴ ζακχάρεως καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον τῆς Ἀγγλίας εἰσπράττει 120 ἑκατομμύρια σελίνια. Τοιοῦτος εἶναι ἐπίσης ὁ δασμὸς ὁ ἐπιβαλλόμενος εἰς τὸ τέϊ, τὸ ὁποῖον τελωνίζεται πρὸς ἓν σελίνιον τὴν λίτραν καὶ ἡ κυβέρνησις εἰσπράττει ἀπὸ αὐτὸ ἑκατὸν ἑκατομμύρια σελίνια. Παρ’ ἡμῖν ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τοιούτῳ σκοπῷ βαρὺς δασμὸς εἰς τὴν ζάκχαριν, διότι εἰσάγονται εἰς τὴν Ἑλλάδα 2½ ἑκατομμύρια ὀκάδες. Ἐπιβάλλοντες λοιπὸν δασμὸν μεγάλον εἰς τὸ εἶδος τοῦτο ἠμπορούσαμεν τῳόντι νὰ ἔχωμεν ἓν μέγα εἰσόδημα. Ἡ δευτέρα κατηγορία, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι συγκεχωρημένον νὰ ἐπιβάλλωμεν μεγάλους δασμούς, περιλαμβάνει προϊόντα ἢ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα παράγονται εἰς τὸν τόπον καὶ τῶν ὁποίων ὁ νομοθέτης εὑρίσκει ἀναγκαῖον νὰ ἐμψυχώσῃ καὶ νὰ προστατεύσῃ τὴν παραγωγήν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ σκοπός του εἶναι προστατευτικὸς, διότι διὰ τοῦ βαρέως δασμοῦ δὲν σκοπεῖ ἄλλο εἰμὴ ν’ ἀπαγορεύσῃ τρόπον τινὰ τὴν εἰσαγωγὴν ὁμοειδῶν ἀντικειμένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ ἑπομένως νὰ ἐμψυχώσῃ καὶ νὰ πολλαπλασιάσῃ τὴν παραγωγὴν τῶν προϊόντων αὐτῶν εἰς τὴν ἐπικράτειαν ὑπὲρ τῆς ὁποίας νομοθετεῖ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν συνέβη ἐκ προθέσεως τὸ νὰ ὑποβληθῇ ὁ καπνὸς εἰς τέλος τόσον βαρὺ· ἐπίσης ἀγνοῶ, ἐὰν ἔγεινε τοῦτο μὲ σκοπὸν ταμιευτικὸν ἢ μὲ σκοπὸν προστατευτικόν. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου ἦτο ταμιευτικὸς, ἐὰν δηλαδὴ ἠθέλησε νὰ βάλῃ βαρὺν φόρον ἐπὶ τοῦ δασμοῦ διὰ νὰ εἰσπράττῃ πολλὰ χρήματα ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι εἰσάγεται μεγάλη ποσότης καπνοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἠπατήθη, διότι κατὰ τοὺς ἐπισήμους πίνακας τοὺς ὁποίους δημοσιεύει πάντοτε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν δὲν εἰσάγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰμὴ ἀσήμαντος ποσότης καπνοῦ 10–12 χιλιάδων ὀκάδων κατ’ ἔτος, καὶ διὰ μίαν τοιαύτην ποσότητα δὲν ἦτο, νομίζω, πολὺ ὀρθὸν νὰ παραβιάσῃ ὁ νομοθέτης τὸν γενικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ἔθετο τοῦ νὰ μὴ φορολογῆται κανὲν ἀντικείμενον πλέον τῶν 15%. Δὲν πιστεύω ὁ νομοθέτης νὰ εἶχε σκοπὸν προστατευτικὸν, διότι πρῶτον γνωρίζω, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ δασμολογίου, ὁ ἔντιμος φίλος μου κ. Κουμουνδοῦρος, ἀποκρούει κατ’ ἀρχὴν τὸ προστατευτικὸν σύστημα, καὶ δεύτερον, διότι ὁ καπνὸς δὲν εἶναι ἐκ τῶν προϊόντων ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὴν παραγωγὴν δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ προστατεύσῃ ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅσον ἡ προστασία ὁποιουδήποτε προϊόντος ἔχει ὡς ἄμεσον συνέπειαν τὴν ἐπέκτασιν καὶ πολλαπλασίασιν τῆς παραγωγῆς αὐτοῦ. Εἶναι δὲ πασίδηλον καὶ ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι ὅσον αὐξάνει ἡ παραγωγὴ προϊόντος τινὸς εἰς ἕνα τόπον, τοσοῦτον αὐξάνει καὶ ἡ κατανάλωσις αὐτοῦ· ἑπομένως προστατεύοντες τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν τοῦ καπνοῦ δὲν κάμνομεν ἄλλο, εἰμὴ ν’ αὐξάνωμεν τὴν παραγωγὴν αὐτοῦ, καὶ αὐξάνοντες τὴν παραγωγὴν τοῦ καπνοῦ θέλομεν ἔχει ὡς ἄμεσον συνέπειαν τὴν αὔξησιν τῆς χρήσεως καὶ τῆς καταναλώσεως, ὁ δὲ καπνὸς βεβαίως δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἀντικειμένων ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐνισχύῃ τὴν χρῆσιν καὶ κατανάλωσίν του. Διὰ νὰ μὲ ἐννοήσετε καλλίτερα, συλλογισθῆτε τί ἐγίνετο πρό τινων ἐτῶν ὡς πρὸς τὰ γεώμηλα. Ὅταν ἡ Ἑλλὰς δὲν παρῆγε διόλου γεώμηλα καὶ ἤρχοντο ταῦτα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι πολλὰ ὀλίγοι ἔτρωγον γεώμηλα καὶ μόνον εἰς τὰ παράλια μέρη, ὅσα ἦσαν εἰς ἄμεσον συγκοινωνίαν μὲ τὸ ἐξωτερικὸν, ἐγίνετο χρῆσις αὐτῶν, οἱ δὲ κάτοικοι τῶν μεσογείων μερῶν οὐδὲ κἂν τὰ ἐγνώριζον· ἀφοῦ ὅμως ἡ καλλιέργεια τῶν γεωμήλων εἰσήχθη εἰς τὸν τόπον, καὶ ἀφοῦ ἐπολλαπλασιάσθη ἡ παραγωγή των, πανταχοῦ σχεδὸν τοῦ Κράτους τρώγουν γεώμηλα καὶ γίνεται σήμερον μεγάλη αὐτῶν κατανάλωσις.

§60Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὴν σταφίδα μήπως τὴν τρώγουν;

§61ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι παράγουν σταφίδα, βεβαιωθῆτε ὅτι τρώγουν περισσοτέραν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν παράγουν. Ἀλλ’ ἀφίνων κατὰ μέρος τὴν οἰκονομολογικὴν ταύτην ἐξέτασιν περὶ τοῦ, ἐὰν ὁ καπνὸς ἦναι ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπεν ἢ ὄχι νὰ προστατευθῇ, ἐρωτῶ, διὰ τῆς ἐπιβολῆς βαρέως δασμοῦ ἐπετεύχθη τοὐλάχιστον ὁ σκοπὸς τῆς προστασίας, ἐὰν εἶχε τοιοῦτον σκοπὸν ὁ νομοθέτης; Εἰς τοῦτο ἀποκρίνομαι ἀδιστάκτως, ὄχι· καὶ διατί; διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀπροφύλακτος, διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι σχεδὸν ὅλη παράλιος, καὶ ἑπομένως, ὅταν ἐπιβάλλωμεν βαρέα τέλη, γίνονται μεγάλα λαθρεμπόρια. Ἀπόδειξις, κύριοι, εἶναι, ὅτι, ὅταν ἔγινε τὸ δασμολόγιον, ἐπεβλήθη λόγῳ προστασίας τέλος 4 δραχ. τὴν ὀκᾶν εἰς τὰ παιγνιόχαρτα, διότι κατεσκευάζοντο τοιαῦτα καὶ ἐν Σύρῳ, ἀλλὰ δὲν παρῆλθον 4 μῆνες, καὶ ἦλθον οἱ ἴδιοι, ἐνθυμοῦμαι, (διότι ἤμην διευθυντὴς τοῦ τελωνειακοῦ κλάδου, καὶ παρεκάλεσαν καὶ ἐμὲ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ βαρὺ τέλος, λέγοντες ὅτι ἕνεκα τούτου ὅλα τὰ παιγνιόχαρτα εἰσάγονται λαθραίως εἰς τὴν ἐπικράτειαν. Τὸ αὐτό, κύριοι, ἐγένετο εἰς ὅλα τὰ πολύτιμα ἀντικείμενα, τὰ ποτὲ πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ δασμολογίου ἐφορολογοῦντο μὲ 10% κατ’ ἐκτίμησιν· οὐδέποτε ἔβλεπέ τις π. χ. εἰς τὸ τελωνεῖον χρυσᾶ ἢ ἀργυρᾶ κοσμήματα· ἀλλ’ ἀφότου εἰσήχθη τὸ δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον ἄλλα ἀφίνει ἐντελῶς ἀφορολόγητα, εἰς ἄλλα δὲ ἐπιβάλλει μικρὸν φόρον, ἅπαντα διέρχονται διὰ τῶν τελωνείων, ἐν ᾧ πρότερον ἐφαίνοντο εἰς τὴν ἀγορὰν, ἀλλ’ οὐχὶ εἰς τὰ τελωνεῖα· ὡσαύτως τὰ ὡρολόγια, ἐν ᾧ ἐφορολογοῦντο κατὰ τὴν ἀξίαν των, οὐδέποτε παρουσιάζοντο εἰς τὸ τελωνεῖον, ἀλλ’ ἀφότου ἔγεινε τὸ δασμολόγιον καὶ ὥρισε τὸ εἰσαγωγικὸν αὐτῶν τέλος πρὸς 2 δραχμὰς ἐπὶ τῶν ἀργυρῶν καὶ 6 ἐπὶ τῶν χρυσῶν, ὅλα τὰ ὡρολόγια παρουσιάζονται εἰς τὰ τελωνεῖα καὶ πληρώνουν τὸν φόρον· καὶ μὴ νομίσητε, κύριοι, ὅτι μόνον ἐδῶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κατάστασις· τὸ αὐτὸ συμβαίνει εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Οἱ ἔμποροι, κύριοι, εἶναι οἱ ἐπιτηδειότεροι καὶ ἱκανώτεροι ἄνθρωποι, καὶ ὅπου αἱ Κυβερνήσεις ἠθέλησαν νὰ ἐπιβάλλουν βαρέα τέλη, ἐπινοοῦν διάφορα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων ὑπεκφεύγουν τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν καὶ διαπράττουν λαθρεμπόρια. Ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου πραγματείαν ἀνωτέρου τινὸς ὑπαλλήλου τοῦ τελωνειακοῦ τμήματος τῆς Γαλλίας, καὶ εἶδον μετ’ ἀπορίας μου ὅτι ἂν καὶ ἡ Γαλλία εἶχε καὶ ἔχῃ 27,000 τελωνοφύλακας διωργανισμένους στρατιωτικῶς, μολαταῦτα συνέβαινεν ἐκεῖ, κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου, νὰ εἰσάγωνται λαθραίως 300 ἑκατομμυρίων φράγκων ἐμπορεύματα κατ’ ἔτος. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὁ καπνός, ἐπειδὴ ὑπεβλήθη εἰς βαρὺν δασμόν, λαθρεμπορεύεται, καὶ τοῦτο δύνασθε νὰ τὸ ἐννοήσητε, ὅταν ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ὡς προεῖπον ξένος καπνὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν φαίνεται εἰσαγόμενος διὰ τῶν τελωνείων εἰμὴ 10,000 περίπου ὀκάδες, ἐνῷ ὅλοι ἠξεύρετε, ὅτι εἰσέρχεται πολὺ μεγαλειτέρα ποσότης· ἀλλ’ εἰσάγεται λαθραίως εἰς τὴν ἐπικράτειαν, διότι ὁ ἐπιβαλλόμενος δασμὸς εἶναι βαρύς καὶ οἱ ἔμποροι εὑρίσκουν συμφέρον νὰ κάμουν λαθρεμπόριον. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ἐὰν εἶχε προστατευτικὸν σκοπὸν ὁ νομοθέτης, ὁ σκοπός του δὲν ἐπραγματοποιήθη ἕνεκα τῶν λαθρεμπορίων, τὰ ὁποῖα διαπράττονται. Μ’ ὅλα ταῦτα, ἀφοῦ παρῆλθον οὕτω πολλὰ ἔτη, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε βεβαίως ἐνθυμηθῆ νὰ ἐλαττώσῃ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τοῦ καπνοῦ ἐν ἀπουσίᾳ μάλιστα τῶν Βουλῶν, ἂν δὲν συνέβαινε περιστατικόν τι, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἐπείσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ περαιτέρω διατήρησις τοῦ δασμοῦ ἀπέβαινε λίαν βλαπτικὴ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἰδοὺ τί συνέβη. Ἡ ὅμορος ἐπικράτεια τῆς Τουρκίας ἐπέβαλε βαρὺν φόρον καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ καπνοῦ· εἰς τὸν φόρον δὲ τοῦτον ὑποβάλλεται καὶ ὁ καπνός, ὁ ὁποῖος ἐπιβιβάζεται εἰς ὁποιονδήποτε παράλιον τῆς Τουρκίας, ἵνα μεταφερθῇ εἰς ἕτερον μέρος τῆς Τουρκίας. Μεταξὺ δὲ τῶν μερῶν τῆς ἐπικρατείας περιλαμβάνονται καὶ οἱ τόποι ἐκεῖνοι, οἵτινες διοικοῦνται μὲν ἀνεξαρτήτως ἀλλ’ ὑπόκεινται εἰς τὴν κυριαρχίαν τοῦ Σουλτάνου, ἤτοι αἱ Ἡγεμονίαι, ἡ Αἴγυπτος κτλ. Ὁ φορτούμενος λοιπὸν καπνός ἀπὸ ὁποιονδήποτε μέρος τῆς Τουρκίας, ἵνα μεταφερθῇ εἰς τὰς Ἡγεμονίας ἢ τὴν Αἴγυπτον ὑπόκειται εἰς αὐτὸν τὸν βαρὺν φόρον τῆς καταναλώσεως. Ἡ Αἴγυπτος ὅμως, αἱ Ἡγεμονίαι ἔχουν χωριστὴν νομοθεσίαν, καὶ ἐπειδὴ αἱ κυβερνήσεις αὐτῶν δὲν ἔλαβον τὸ ἴδιον μέτρον ἐσύμφερε νὰ εἰσάγωνται ἐκεῖ καπνοὶ ἀπὸ ἄλλας ἐπικρατείας.

§62ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ καπνός, ὁ ὁποῖος εἰσάγεται εἰς τὰς Ἡγεμονίας, ποῦ πληρώνει τὸν φόρον;

§63ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Τουρκίαν, ὅπου φορτόνεται.

§64ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ ἐνταῦθα φορτονόμενος;

§65ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Περνᾷ ἐλεύθερος. Τώρα θὰ σᾶς τὰ ἐξηγήσω ὅλα. Ἡ Τουρκία λοιπόν, ὡς εἶπον, ἐπέβαλε βαρὺν φόρον ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, καὶ εἰς τὸν φόρον αὐτὸν ὑπόκειται ὁ καπνὸς ὁ φορτονόμενος ἀπὸ παραλίαν τινὰ τῆς Τουρκίας ἵνα μεταφερθῇ εἰς τὰς Ἡγεμονίας, τὴν Αἴγυπτον, τὴν Σάμον κτλ. Εἰς τὰ μέρη ὅμως ταῦτα ὁ καπνὸς ὁ εἰσαγόμενος εἰς ἑτέρας ἐπικρατείας ὑπεβάλλετο εἰς μόνον τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, τὸ ὁποῖον ἦτο πολὺ μικρότερον ἀπὸ τὸν δασμὸν τῆς καταναλώσεως, ὡς ἐκ τούτου οἱ ἔμποροι εὕρισκον συμφέρον νὰ εἰσάγωσιν εἰς τὰς Ἡγεμονίας οὐχὶ καπνὰ τουρκικά, ἀλλὰ καπνὰ ἄλλων ἐπικρατειῶν, καὶ ἐπειδὴ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα προτιμοῦν τὸν τουρκικὸν καπνόν, εἰσήγετο λαθραίως εἰς τὴν Ἑλλάδα μεγάλη ποσότης καπνοῦ τουρκικοῦ καὶ ἐφορτόνετο ἔπειτα διὰ τὰς Ἡγεμονίας καὶ τὴν Αἴγυπτον ὡς ἑλληνικός. Ὥστε ἐὰν πρότερον ἐγίνετο λαθρεμπόριον καπνοῦ πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τῆς ἀποφυγῆς τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους, μετὰ τὰ ἀνωτέρω εὕρισκον οἱ ἔμποροι συμφέρον νὰ εἰσάγωσιν ἐκ τῆς Τουρκίας καπνόν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τοῦ νὰ φορτώσωσιν αὐτὸν διὰ τὰς Ἡγεμονίας καὶ τὴν Αἴγυπτον. Οὕτω δὲ τὰ λαθρεμπόρια ὑπερεπλεόνασαν· διότι ὅσον καπνὸν ἠδύναντο νὰ ἐξαγάγωσι λαθραίως ἐκ τῆς Τουρκίας ἐπροσπάθουν νὰ τὸν εἰσάγωσι λαθραίως εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ τὸν ἐξάγωσιν ἔπειτα ὡς ἑλληνικόν.

§66ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν τοιαῦτα παραδείγματα;

§67ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄπειρα· ἄπειρα καπνὰ ἐθνικοποιήθησαν καὶ τοῦτο ἀφοῦ ἠλαττώθη ὁ δασμός. Δὲν φθάνει δέ, ὅτι εἰσήρχετο λαθραίως εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἵνα ἐξελληνίζεται καὶ μεταφέρεται ἐκτὸς τοῦ κράτους, ἀλλὰ συνέβη καὶ ἕτερον· ὅσην καπνὸν δὲν ἠδύναντο οἱ ἔμποροι νὰ ἐξαγάγωσι λαθραίως ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, τὸν ἐφόρτοναν ἵνα τὸν μεταφέρουν εἰς ἑτέραν ἐπικράτειαν φανερὰ καὶ ἔδιδον κατὰ τὸν νόμον ἐγγύησιν εἰς τὰς τουρκικὰς ἀρχάς, ἡ ὁποία δὲν ἠδύνατο νὰ λυθῇ εἰμὴ ἐπὶ τῇ προσαγωγῇ ἀποδείξεως τελωνιακῆς ἀρχῆς περὶ τοῦ ὅτι μετεφέρθη ὄντως ὁ καπνὸς εἰς ἕτερον Κράτος. Οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἔδιδον αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις μὲ τὸν σκοπὸν νὰ φορτώσωσι τὸν καπνὸν κατὰ τὸ φαινόμενον διὰ τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ πράγματι διὰ νὰ τὸν εἰσαγάγωσιν εἰς τὰς Ἡγεμονίας ἢ τὴν Αἴγυπτον καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀνάγκην νὰ τὸν ἀποβιβάσωσιν εἴς τινα ἐπικράτειαν ἵνα δώσωσιν εἰς αὐτὸν ξένην ἰθαγένειαν, ἔστρεψαν τὴν προσοχήν των κατὰ πρῶτον εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς τὸ μᾶλλον γειτνιᾶζον μέρος. Ἀλλ’ ὅταν ἔφερον τοὺς καπνοὺς ἐδῶ εἶδον, ὅτι ὡς ἐκ τοῦ βαρέως εἰσαγωγικοῦ τέλους, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται κατὰ τὸ δασμολόγιόν μας εἰς τὸν καπνὸν, δὲν τοὺς ἐσύμφερε, διότι ἐρχόμενος εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ ἔμπορος ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ τὸν ναῦλον, τὰ ἔξοδα τῆς ἐκφορτώσεως τοῦ καπνοῦ, τοῦ δασμοῦ τῶν 60 λεπτῶν τὴν ὀκᾶν, ἔτι δὲ τοὺς δημοτικοὺς φόρους καὶ τὸ φόρον τῆς προκυμαίας, οἱ ὁποῖοι καθὼς γνωρίζετε εἶναι ἀνάλογοι μὲ τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη· ὅτε δὲ ἔμελλε νὰ τὸν ἐξαγάγῃ, ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ καὶ ἐξαγωγικὸν τέλος, διότι ὁ καπνὸς εἶναι ἐκ τῶν ὑποκειμένων εἰς τέλος ἐξαγωγῆς. Ἕνεκα λοιπὸν ὅλων αὐτῶν τῶν ἐξόδων οἱ ἔμποροι εἶδον, ὅτι δὲν ἐσύμφερε νὰ φέρουν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸν καπνὸν διὰ νὰ τὸν περιβάλλουν μὲ τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, καὶ ἑπομένως ἔστρεφον ἀλλαχοῦ τὴν προσοχήν των. Ἔδωκαν ἐν τούτοις εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι ἂν ἠλαττοῦτο ὁ δασμὸς ἀντὶ νὰ τρέχουν εἰς ἄλλα ἀπώτερα μέρη ἤθελον προτιμᾷ τὴν Ἑλλάδα ὡς ἐκ τῆς γειτνιαζούσης θέσεώς της. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ὅσα σᾶς ἐξέθεσα, ὅτι τὸ τέλος τῶν 60 λεπτῶν ὑπερέβαινε τὸ ἀνώτατον ὅριον, τὸ ὁποῖον τὸ δασμολόγιον παραδέχεται, ὅτι ὁ καπνὸς δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προστατεύωνται, ὅτι λαθρεμπόρια μεγάλα ἐγίνοντο πανταχόθεν, καὶ θέλουσα ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ὠφεληθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ δοθῇ εὐκολία εἰς τὸ ἐμπόριόν μας, δὲν ἐδίστασε νὰ ἐλαττώσῃ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος ἀπὸ 60 λεπτὰ εἰς 30. Τὸ μέτρον τοῦτο ὠφέλησε σπουδαίως καὶ τὴν ναυτιλίαν καὶ τὸ δημόσιον, διότι μεγάλη ποσότης καπνοῦ ἤρχετο εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐτελωνίζετο, τὴν αὐτὴν δὲ ἢ τὴν ἑτέραν ἡμέραν ἐφορτώνετο ὡς καπνὸς ἑλληνικὸς καὶ ἐλάμβανε τὸν προορισμόν του. Ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν αὐτὴ ἡ ὠφέλεια δὲν διήρκεσεν ἐπὶ πολὺ, διότι μετ’ ὀλίγους μῆνας εἰσήγαγον τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς Ἡγεμονίας καὶ εἰς τὴν Αἴγυπτον, καὶ ἑπομένως οἱ ἔμποροι δὲν εὕρισκον πλέον συμφέρον νὰ φέρουν ἐνταῦθα τὸν καπνὸν διὰ νὰ τὸν ἐξελληνίσωσι μετὰ ταῦτα, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰ κατάστιχα τοῦ τελωνείου, ξένος καπνὸς, ἂν καὶ ἠλαττώθη τὸ τέλος, δὲν ἔρχεται εἰμὴ ἐν μικρᾷ ποσότητι, διότι καὶ τὰ 30 λεπτὰ εἶναι φόρος ἀρκετὰ βαρὺς, εἶναι φόρος ὑπερβαίνων τὴν ἀναλογίαν τῶν 15%, καὶ ὅταν ἐπὶ ἑνὸς ἐμπορεύματος ἐπιθέτετε φόρον ἀνώτερον τῶν 15%, τὸ ξένον ἐμπόρευμα δυσκόλως δύναται νὰ συναγωνισθῇ μὲ τὸ ἐγχώριον. Μολαταῦτα ἐπειδὴ ὁ κύριος λόγος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προέλθῃ εἰς τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, ἐξέλιπεν, εἶναι ἀδιάφορον σήμερον, ἂν θέλετε νὰ ἐπαναφέρητέ τον φόρον εἰς τὰ 60 λεπτά. Αὐτοί, Κύριοι ἦσαν οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ κυβέρνησις ἔκαμε τὴν ἐλάττωσιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους. Ἀπορῶ δὲ πῶς εἰς τὸ διάταγμα αὐτὸ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς τῆς φθιώτιδος κύριος Τσιριμῶκος ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ οὐχὶ τὴν ὑποτίμησιν, ἀλλὰ τὴν ἀζητησίαν, ὡς λέγει, τῶν καπνῶν τῆς ἐπαρχίας του· ἡ ἐλάττωσις τοῦ τέλους δὲν εἶναι λόγος ἀποχρῶν ἵνα περιπέσῃ εἰς ἀζητησίαν προϊόν τι, ἀλλὰ δύναται μόνον νὰ ἐπιφέρῃ ἀνάλογον ἔκπτωσιν εἰς τὴν τιμήν του, ὥστε ἐὰν πρότερον ἐπωλεῖτο πρὸς 2 δραχ. π. χ. τὴν ὀκᾶν, νὰ πωλῆται ἀκολούθως πρὸς 1 καὶ 75· ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον περιέπεσεν ὁ καπνὸς τῆς φθιώτιδος εἰς ἀζητησίαν, καὶ πιστεύω, ὅτι ὅλοι οἱ καπνοὶ τῆς Ἑλλάδος θέλουν κατασταθῆ ἀζήτητοι, εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μονοπωλίου εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ μέρη τοῦ κόσμου. Ὅταν ὑπάρχῃ μονοπώλιον εἰς τὰς διαφόρους ἐπικρατείας ἢ ἐπιβάλλωνται βαρεῖς δασμοὶ ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, δὲν μένει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ κατανάλωσις περιορίζεται. Ἑπομένως οἱ καπνοί, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑλλὰς παράγει, δὲν ἔχουν ἕτερον προορισμὸν ἢ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ἀφοῦ δὲ ὁ προορισμὸς τῶν καπνῶν εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις, ἀφοῦ τὸ εἶδος τοῦτο δὲν εἶναι ἐκ τῶν δικαιουμένων νὰ προστατεύωνται, δὲν πρέπει οὔτε τὸ σύστημα τῆς φορολογίας νὰ μεταβάλωμεν, οὔτε τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη τῶν καπνῶν, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, νὰ αὐξήσωμεν, διότι πᾶσα προστασία, τὴν ὁποίαν θελήσωμεν νὰ κάμωμεν εἰς τὸ εἶδος αὐτὸ, δὲν θέλει ἔχει ἕτερον σκοπὸν παρὰ νὰ πολλαπλασιάσῃ τὴν παραγωγὴν, καὶ πολαπλασιαζομένης τῆς παραγωγῆς θέλει ἐπεκταθῆ καὶ θέλει γενικευθῆ ἡ κατανάλωσις, ἡ ὁποία κατὰ δυστυχίαν ἀρκετὰ ἐγενικεύθη. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἀποκρούω ἐν ἀρχῇ τὴν πρότασιν περὶ φορολογίας τῶν καπνῶν εἰς τὰ τελωνεῖα.

§68ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Χθὲς, κύριοι βουλευταὶ, διὰ μακρῶν ἀνέπτυξα καὶ ὑπεστήριξα τὸ δίκαιον καὶ τὸ συμφέρον τῆς προτάσεώς μου, τοῦ ν’ ἀποδίδεται ὁ ἔγγειος φόρος εἰς τὰ τελωνεῖα· ἤδη δὲ δὲν θέλω ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολύ· θέλω περιορισθῆ μόνον ν’ ἀνασκευάσω λόγους τινὰς λεχθέντας ἀπὸ μέρους τῶν κυρίων βουλευτῶν, οἵτινες εἶναι ἐναντίοι εἰς τὸ σύστημα τοῦτο τῆς μεταῤῥυθμίσεως τῆς φορολογίας· καὶ πρῶτον ὁ βουλευτὴς Σπετσῶν κ. Μπούμπουλης διὰ νὰ παρεμβάλλῃ πρόσκομμα εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν, καθόσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τῶν καπνῶν, σᾶς ἐπρότεινεν ἓν μέτρον μονοπωλίου· εἰς ἑτέραν περίστασιν ἠδυνάμην νὰ συμφωνήσω μαζί του, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, κύριοι βουλευταὶ, δὲν πρόκειται περὶ τοῦ μονοπωλίου, πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου τοῦ νεωτέρου καὶ συμφερωτέρου τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Ἡ πρότασις περὶ μονοπωλίου ἀπαιτεῖ πολλὰ προηγούμενα καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν παντάπασι. Τοῦ κυρίου δὲ Σακελλαριάδου τὸ σύνολον τῆς ὁμιλίας του δὲν ἦτο ἄλλο τι παρὰ νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι, κύριοι, δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν τίποτε, καμμίαν μεταῤῥύθμισιν τοῦ φορολογικοῦ μεσαιωνικοῦ συστήματος, διότι δὲν θὰ πάρωμεν τίποτε, θὰ ἐλαττώσωμεν τὸν προϋπολογισμόν. Ἀπορῶ πῶς παραδέχονται τὸ πρᾶγμα ὡς βέβαιον, ὡς ἄμεσον συνέπειαν, ἐνῷ ἐγὼ ἀπέδειξα τὸ ἐναντίον· ἴσα ἴσα, ἐπειδὴ πολλὰ ἔσοδα δύνανται νὰ ᾖναι καθ’ ὑπολογισμὸν ὑποθετικὸν, διὰ τοῦτο λέγω, ἔχω πεποίθησιν καὶ μὲ πλήρη συνείδησιν τὸ ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ πρότασίς μου μακρὰν τοῦ νὰ ἀποβλέπῃ νὰ ἐλαττώσῃ τὰς προσόδους τοῦ δημοσίου τείνει νὰ τὰς αὐξήσῃ· τοῦτο τὸ ἀπέδειξα χθὲς μὲ αὐτὰ τὰ βιβλία τοῦ δημοσίου, μὲ τὰ βιβλία τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, τοῦ ταμείου, τοῦ τελωνείου. Ἀφοῦ σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι ἓν ἑκατομμύριον καὶ τρεῖς χιλιάδες ὀκάδες ἐξήχθησαν ἀπὸ τὰς ῥηθείσας ἐπαρχίας, καὶ ὅτι κατὰ τὸ προτεινόμενον μέτρον ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας αὐτὰς, ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς γεωργοὺς τοῦ νὰ πληρόνουν 6 λεπτὰ τὴν ὀκὰν, τὸ δημόσιον ἤθελε λάβει 60,200 τόσας δραχμάς, ἐρωτῶ πόσα ἔλαβε κατὰ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἔφερον; 42,000. Λοιπὸν ἡ ἰδέα τοῦ Κ. Σακελλαριάδου τοῦ νὰ μὴ κάμετε καμμίαν μεταῤῥύθμισιν εἶναι ἐσφαλμένη. Ὁ Κ. ὑπουργὸς πολεμῶν τὴν πρότασιν περὶ τῆς μεταβολῆς τῆς φορολογίας τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων σταφιδαμπέλων, διότι λέγει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρεδέχθημεν χθὲς εἶναι εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸ προτεινόμενον μέτρον, δὲν ἔχει δίκαιον· ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ προσδιορίσωμεν πάγιον φορολογίαν κατὰ στρέμμα καὶ ν’ ἀποφύγωμεν τοὺς ἐνοικιαστάς, ὅπως συμβαίνει καὶ διὰ τὰς ἀμπέλους· τότε προσδιορίζεται ἅπαξ διὰ παντὸς ὁ φόρος αὐτῶν, δεῖνος ποιότητος θὰ πληρώνῃ τόσον, δεῖνος τόσον, οὔτε ἐνοικιαστὴς οὔτε εἰσπράκτωρ ἔχει χώραν, τὸν δὲ ἔγγειον φόρον ὁ ἰδιοκτήτης πληρόνει εἰς τὰ τελωνεῖα καὶ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ ὅλας τὰς ἐνοχλήσεις τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Ἠξεύρετε τί γίνεται εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ σταφιδοκαρποῦ; πλεῖσται ὅσαι καταπιέσεις· ὁ ἐνοικιαστὴς ἐνίοτε ἀντὶ νὰ λαμβάνῃ 10% λαμβάνει 20%. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ παραδεχθῶμεν τὸ μέτρον τῆς κατὰ στρέμμα φορολογίας τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων σταφιδαμπέλων.

§69ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἢ πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα τὸ βαρὺ, τὸ τυραννικὸν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐτυράννησε μέχρι τοῦδε, ἢ πρέπει ἐντελῶς νὰ τὸ καταστρέψωμεν καὶ νὰ φέρωμεν ἓν νέον σύστημα φορολογίας. Βλέπω ὅτι πολλοὶ βουλευταὶ ὑπέβαλον προτάσεις πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἰδίας αὑτῶν πατρίδος· ἔρχομαι λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ φέρω πρότασίν τινα ἵνα ὑποστηρίξω δικαιώματα τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Παρνασσίδας, ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου, τῶν ἐλαιῶν, τοῦ ὀρυζίου κλπ.

§70ΤΙΝΕΣ. Ὅλα, ὅλα.

§71ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ὑπάρχουν καὶ τελωνεῖα μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ ἐπαρχίας, μεταξὺ νήσου καὶ νήσου.

§72ΖΩΤΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λαλῶν περὶ καπνῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν εὑρίσκει αὐτὸ κατάλληλον καὶ συμφέρον, διότι εἶναι τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης· εἰς τοῦτο συμφωνοῦμεν· ἀλλ’ ὁ Κ. ὑπουργὸς δὲν ἐνθυμεῖται, ὅτι, ὅταν συνετάχθη τὸ τιμολόγιον, δὲν ἦτο ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου, καὶ συνεζητήθη μετὰ σπουδαιότητος καὶ σπουδαῖα πρόσωπα εἰργάσθησαν καὶ ἰδίως ὁ μακαρίτης Ἀργυρόπουλος, καὶ εἶχε σκοπὸν νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τῆς βαρείας φορολογίας εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ, καὶ διὰ τοῦτο πέντε ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος, ὅπου οἱ γεωργοὶ ἔχουν μέγιστον συμφέρον εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν καπνῶν, ἕνεκεν τῆς ἐπιβαρύνσεως καὶ τῶν προσφορῶν, ὅπου ἐγίνοντο ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστὰς, παρέλειψαν ὁλοτελῶς τὴν καλλιέργειαν. Προτήτερα πρὶν τοῦ 1854 οἱ καπνοὶ ἐφορολογοῦντο ἐπὶ ἐκτιμήσει καὶ ὁ ἐπιδιαιτητὴς ἀπεφάσιζεν, ὅστις πολλάκις ἐτραβοῦσεν ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστὰς μὲ τόσην αὐθαιρεσίαν, ὥστε οἱ φορολογούμενοι ἐγκατέλιπον τὰ χωράφιά των καὶ τὴν καπνοφυτείαν. Ἐζημιώθη σημαντικὰ ἡ Φθιῶτις, διότι ἐκεῖ παράγονται τὰ καλλίτερα καπνὰ, τὸ Ἀγρίνιον, ἡ Ἀταλάντη καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος. Τότε λοιπὸν κατὰ τὸ 1855 ὁ μακαρίτης Ἀργυρόπουλος καὶ μετὰ ταῦτα ὁ Κ. Βούλγαρης ὑπεστήριξαν τὸν πάγιον Νόμον καὶ συγχρόνως ἔγεινε καὶ τὸ τιμολόγιον. Ὁ νόμος ἦτο προστατευτικὸς, συνεδυάσθη ἡ κατὰ στρέμμα φορολογία μὲ τὴν βαρεῖαν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ, καὶ καμμία ζημία δὲν γίνεται εἰς τὸ δημόσιον ἢ τὸ ἔθνος, ἐὰν ὁ καπνὸς γίνεται πολὺς, καὶ ἂν οἱ καταναλωταὶ πίνουν πολὺν καπνόν· ἑπομένως δὲν πρέπει ἡ κυβέρνησις διευκολύνουσα τὴν ἔξωθεν ἔλευσιν τοῦ καπνοῦ νὰ καταστρέψῃ τοὺς γεωργοὺς, οἱ ὁποῖοι μετέρχονται τὴν καπνοφυτείαν. Λέγει ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὅτι γίνονται πολλὰ λαθρεμπόρια εἰς τὸν καπνόν. Ἐγὼ, ὅστις δύναμαι νὰ γνωρίζω, δὲν ἠξεύρω λαθρεμπόρια τοῦ καπνοῦ· τζοβαϊρίων λαθρεμπόρια μάλιστα γίνονται. Ἠξεύρετε τὸ διάταγμά σας τί ἀποτέλεσμα φέρει; νὰ καταστρέψῃ τὴν καπνοφυτείαν, ὄχι διότι τὰ καπνὰ ἔμειναν ἀζήτητα ὅλως διόλου, ἀλλὰ διότι κατεβιβάσθη ἡ τιμή των. Ἔχω πληροφορίας, ὅτι πέρυσι πρὶν ὁ Κ. ὑπουργὸς ἐκδώσῃ τὸ διάταγμα αὐτὸ, εἰς Σύρον εἶχον ἔλθει δώδεκα πλοῖα μὲ καπνὸν ἐκ Τουρκίας· οἱ ἔμποροι διὰ τὸ συμφέρον των μετεχειρίσθησαν πᾶν μέσον διὰ νὰ ἐλαττώσουν τὸν φόρον των· ἤθελον νὰ μεταφέρουν τὰ καπνὰ εἰς τὰς Ἡγεμονίας καὶ ὠφελοῦντο τὸ ἥμισυ· παρέστησαν λοιπὸν, ὅτι εἶναι συμφέρον εἰς τὸ δημόσιον νὰ ἔρχωνται ἐξωτερικῶς τὰ καπνὰ ἐδῶ καὶ μὲ ὀλιγώτερον φόρον νὰ μεταφέρωνται εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν καὶ τὰς Ἡγεμονίας. Ἐὰν οἱ καπνοὶ προστατευθοῦν ἢ ἦναι ἀκριβοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τί τὸν μέλλει τὸν ὑπουργόν, ὅστις δὲν πίνει μήτε ταμβάκον; Ἐγὼ ὅλως πίνω πολύ. Ἠμπορεῖ νὰ συναγωνισθῇ ὁ καπνοπώλης τῆς Ἑλλάδος μὲ τὸν τῆς Θεσσαλίας καὶ Μακεδονίας; ὄχι. Ὅ,τι, κύριε ὑπουργὲ, συνέβη, ὅτι ἡ φορολογία ἐγίνετο κατ’ ἐκτίμησιν, τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ καὶ διὰ τοῦ διατάγματος τῆς ἐλαττώσεως τῶν 30 λεπτῶν.

§73ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καλὸν ἦτο νὰ ἐγίνετο συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ παρεμπίπτοντος.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσδιορίσατε μίαν ἄλλην ἡμέραν.

§75ΖΩΤΟΣ. Ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω ἐν μέρει τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Τσιριμώκου νὰ φορολογῆται εἰς τὰ τελωνεῖα, διότι, κύριε ὑπουργὲ, γίνεται κατάχρησις πολλὴ· ἐγὼ συμφωνῶ μαζί σας, ὅτι καπνὸς Ἑλληνικὸς ὀλίγος ἐξέρχεται δι’ ἄλλην ἐπικράτειαν, τὸ ὅλον δὲ καταναλίσκεται ἐν Ἑλλάδι, εἰς τὴν Σύρον, τὴν Πελοπόννησον καὶ ἄλλα μέρη· ἄρα δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ἀφορολόγητος ὁ καπνὸς καὶ νὰ καταναλωθῇ ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς του. Ἡ Φθιῶτις παράγει 600,000 ὀκάδ. καπνοῦ, καὶ τὰ 3,000,000 παράγονται ἀπὸ αὐτὰς τὰς τρεῖς, τέσσαρας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι παράγουν καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ πίουν ὅλον τὸν καπνόν· ἄρα θὰ φορολογηθῇ· ἀλλ’ ἠμποροῦν νὰ πίωσι καὶ ἓν σιγάρον· ἔξεστιν αὐτοῖς νὰ πίωσιν ἓν σιγάρον. Διὰ τοῦτο ἐγὼ, Κύριοι Βουλευταὶ, σᾶς παρακαλῶ θερμῶς νὰ ἀπαλλάξητε αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν ἀνθρώπων, οἵτινες ζῶσιν ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὰ καπνὰ, καὶ βάλλετε ὅσον φόρον θέλετε, ὄχι ὅμως νὰ γίνωνται αἱ ἐκτιμήσεις καὶ τὰ χατήρια, καὶ ὁ Ζῶτος, ἂν ᾖναι φίλος των, τῆς πρώτης τάξεως γαίας νὰ τὰ βάλλουν τρίτης καὶ τὰ λοιπά. Κάμνω λοιπὸν αὐτὴν τὴν πρότασιν. Ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν δὲ τοῦ διατάγματος βεβαίως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἂν ᾖναι εὐδιάθετος, νὰ τὸ συζητήσῃ.

§76ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀφοῦ εὑρίσκετε δίκαιον ὅσοι παράγουν καπνὸν νὰ τὸν πίνουν ἀφορολόγητον, διατὶ νὰ μὴ γενῇ τὸ αὐτὸ καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παράγουν σῖτον, κριθὴν, ἔλαιον κτλ.;

§77ΖΩΤΟΣ. Τὰ σῦκα τρώγονται πλειότερον ἀπὸ τὸν καπνόν.

§78ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἀκροασθῇ, διότι πρόκειται νὰ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου, ὄχι διότι τὴν εὑρίσκω ἄδικον καὶ ἀσύμφορον εἰς τὸ ἔθνος, ἀλλὰ διότι βλέπω τὴν τύχην, ἥτις τὴν προσμένει· διὰ νὰ δυσχεράνω περισσότερον τὴν κατάστασιν τῆς Πατρίδος μου ἐγὼ, διὰ νὰ θέσω ὁλόκληρον τὸν φορολογικὸν νόμον εἰς θέσιν προβληματικὴν, δὲν τὸ κάμνω. Δὲν εἶμαι κατὰ δυστυχίαν ὁ ἰσχυρὸς τῆς Βουλῆς, ὅστις ἐδυνάμην νὰ φέρω τὴν πρότασίν μου εἰς τέλος διὰ μιᾶς ψηφοφορίας· εἶμαι μία μονάς. Τώρα, κύριοι, δύναμαι νὰ εἴπω πολλὰ εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις διὰ μακρῶν ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ μίαν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν κατεδίκασεν ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, καὶ ὅστις ἰδιαιτέρως λέγει, ὅτι συναινεῖ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ διατάγματος.

§79ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ εἶπα καὶ δημοσίᾳ.

§80ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος μὲ τὸν ὁποῖον ἔκαμα χθὲς λόγον περὶ αὐτοῦ τοῦ διατάγματος, οὐδεμίαν ὄχι μόνον ἀντίῤῥησιν δὲν ἔχει, ἀλλὰ καὶ λέγει ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ· συναισθάνεται λοιπὸν τὴν ἐνοχὴν καὶ ὁ ὑπουργὸς καὶ ἐκεῖνος.

§81ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ Διάταγμα εἶναι ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς καὶ δύναται νὰ τὸ καταστρέψῃ.

§82ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐγὼ σὲ ἤκουσα μὲ τὴν μεγαλειτέραν ἀπάθειαν, ὅταν μὲ ἐλέγετε ὅτι δὲν δύναται· συλλογισθῆτε τοῦτο τὸ ἁπλούστατον πρᾶγμα, ὅτι ἡ ζήτησις τῶν καπνῶν τῆς ἐπαρχίας προέρχεται ὄχι ἐκ τῆς ἐλεύσεως τῶν καπνῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀχρηματίας! Σᾶς ἤκουσα ὅτι εἶσθε ἐναντίος αὐτοῦ τοῦ προϊόντος καὶ σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι πλάνη δι’ ἕνα ἄνθρωπον, ὅστις διοικεῖ τὰ τῆς πολιτείας, νὰ λέγῃ ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ προστατεύηται τὸ προϊὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ ἥμισυ τῆς ζωῆς τοῦ χωρικοῦ. Λοιπὸν, κύριοι, ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου ὄχι διότι τὴν εὑρίσκω ἄδικον, ἀλλὰ διότι δὲν θέλω νὰ θέσω εἰς προβληματικὴν θέσιν τὴν ὕπαρξιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§83ΛΑΠΑΣ. Ἀποσύρομεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἰδικάς μας.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· λοιπὸν ἡ συζήτησις θεωρεῖται περαιωμένη. Κατετέθησαν διάφοροι προτάσεις· ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ Κ. Σακελλαριάδου, λέγουσα «προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον ὅλων τῶν τροπολογιῶν ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ νόμου».

§85ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μετὰ μίαν συζήτησιν ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας νὰ παρουσιάζεται κατόπιν πρότασις ἀπαραδέκτου!

§86ΤΙΝΕΣ. Τὴν ἀπέσυρε.

§87Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλαι αἱ τροπολογίαι θὰ ψηφοφορηθῶσι μία πρὸς μίαν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν παραδεχθεῖσαν τροπολογίαν χθὲς ἐπὶ τοῦ ά. ἄρθρου περὶ τῶν σύκων τῶν Καλαμῶν ὑπεβλήθη τροπολογία παρὰ τοῦ Κ. Δημητριάδου, ἥτις συμπεριλαμβάνει διάφορα εἴδη καὶ εἶναι ἡ ἑξῆς. «Ἡ ἀνωτέρω περὶ φορολογίας τῶν σύκων διάταξις ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὰ ἀκόλουθα κατὰ στρέμμα φορολογούμενα προϊόντα, οἷον καπνὰ, κρόμμυα καὶ κοκκάρια· ἑπομένως εἰς τὸ ἑξῆς ὁ ἔγγειος φόρος εἰσπράττεται ἐν τοῖς τελωνείοις κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τὴν διὰ θαλάσσης μεταφορὰν αὐτῶν, ὑπολογιζομένου τοῦ φόρου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀκολούθων τιμῶν ἤτοι ά. τοῦ καπνοῦ εἰς μίαν καὶ ἡμίσειαν δραχ. κατ’ ὀκάν· βʹ. τῶν κρομμύων εἰς μίαν δραχμὴν καὶ ἡμίσειαν κατὰ καντάριον· καὶ γʹ. τῶν κοκκαρίων εἴκοσι πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκάν. Τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν ἐξ ἐθνικῶν καὶ ἐξ ἐθνικοϊδιοκτήτων παραγομένων τοιούτων προϊόντων θέλει ἐξακριβοῦται, προσδιορίζεται καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὰς οἰκείας διατάξεις τοῦ ΣΟΖʹ Νόμου.»

§89ΛΑΠΠΑΣ, ΚΕΧΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Διὰ κάθε ζήτημα σύνθετον ζητοῦμεν τὴν διαίρεσιν· κάθε εἶδος χωριστά.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν κατὰ τὸν κανονισμὸν θὰ τὰ διαιρέσω. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δημητριάδου ὡς πρὸς τὰ καπνὰ νὰ φορολογῶνται μὲ 1,50 δραχμ. τὴν ὀκᾶν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. «Κρόμμυα πρὸς 1,50 δραχμ. τὸ καντάρι». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι.) Ἀπεῤῥίφθη. «Κοκκάρια, πρὸς λεπτὰ 25 τὴν ὀκάν». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Λαμπρυνίδου, ἔχουσαν οὕτω. «Ἄρθρον 1. Ὁ ἔγγειος φόρος τῶν καπνῶν καὶ κιμίνων τῶν Ἐπαρχιῶν Ἄργους καὶ Ναυπλίας ὁρίζεται εἰς λεπτὰ ἓξ κατ’ ὀκᾶν καὶ θέλει εἰσπράττεσθαι εἰς τὰ τελωνεῖα τοῦ Κράτους κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν αὐτοῦ εἴτε διὰ τὸ ἐξωτερικὸν, εἴτε διὰ τὸ ἐσωτερικόν». «Ἄρθρον 2. Καταργεῖται ἡ κατὰ στρέμμα φορολογία ὡς πρὸς τὰς ἀνωτέρω ἐπαρχίας καὶ πᾶσα ἄλλη διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα νόμον.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Ἔπεται ἡ τροπολογία Α. Δημητριάδου. «Περὶ φορολογίας τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων σταφιδαμπέλων. Ἀντὶ τοῦ ὁρισθέντος διὰ τοῦ Νόμου περὶ φορολογίας τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων σταφιδαμπέλων δεκάτου, ἕκαστος καλλιεργητὴς ἐθνικοϊδιοκτήτων σταφιδαμπέλων ὑποχρεοῦται νὰ πληρόνῃ εἰς τὸ δημόσιον δι’ ἐπικαρπίαν δραχμὰς μὲν τρεῖς δι’ ἕκαστον στρέμμα Βασιλικὸν πρώτης ποιότητος καρποφόρου σταφιδαμπέλου, δραχμὰς δὲ δύω δι’ ἕκαστον ὅμοιον δευτέρας ποιότητος καὶ δραχμὴν μίαν δι’ ἕκαστον τρίτης ποιότητος.» «Ἡ βεβαίωσις τῶν στρεμμάτων καὶ ἡ κατάταξις τῆς ποιότητος θέλει γίνεσθαι κατὰ τὰς περὶ φορολογίας τῶν ἀμπέλων σχετικὰς διατάξεις τοῦ Νόμου.» Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως.

§91ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ὅμως ἄτοπον προκειμένου περὶ τροπολογίας νὰ συζητῶμεν τὴν ἀρχήν· εἷς ἄλλος παραδέχεται τὴν ἰδίαν τροπολογίαν καὶ ἐλαττόνει τὸν φόρον ἢ τὸν αὐξάνει· ἐκείνη λέγεται ὑποτροπολογία.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀρχὴν συνεζητήθη καὶ χθὲς, διότι ἄλλο σύστημα ἔχει ὁ φορολογικὸς νόμος καὶ ἄλλο καθιεροῖ ἡ τροπολογία. Οἱ παραδεχόμενοι κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δ. Δημητριάδου νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ κύριοι Λεονταράκης καὶ λοιποὶ ἀποσύρουν τὴν τροπολογίαν των καθὼς καὶ ὁ Κ. Φλέσσας. — Ἀναγινώσκεται τὸ 2 ἄρθρον τῆς τροπολογίας τοῦ Κ. Μπούτου.

§93Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, βλέπω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ὑπομονὴν νὰ ἀκούσῃ πολλὰ, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξωμεν πολὺ μήπως ὑπάρχῃ κανὲν λάθος εἰς τὸ γράμμα αὐτῆς τῆς τροπολογίας καὶ συμβοῦν ἀτοπήματα πολλὰ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ τῆς φορολογίας τῶν σύκων, καθὼς καὶ ἡ τοῦ 10 ἄρθρου, μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι γενικὴ, καὶ δὲν ἀποβλέπουν μόνον τὴ Μεσσήνην καὶ τὰς Καλάμας Θέλω λοιπὸν νὰ μάθω εἶναι νόμος γενικὸς αὐτὴ ἡ διάταξις ἢ ἀφορᾷ μόνον τὴν ἐπαρχίαν τῆς Μεσσήνης;

§94ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. Δημητριάδης ἐπανέρχεται εἰς ἓν πρᾶγμα ἀποφασισμένον. Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μπούτου δὲν ἔχει καμμίαν ἐξαίρεσιν διὰ καμμίαν ἐπαρχίαν· λοιπὸν εἶναι ἀπαράδεκτος πᾶσα ἄλλη συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§95ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κ. Ὑπουργὲ, αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον μὴ βιάζεσθε· ἐγὼ εὑρίσκω μίαν διάταξιν εἰς τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως τοῦ ἄρθρου 3, ἥτις ὁμιλεῖ περὶ τῶ κατὰ δένδρον φορολογουμένων σύκων, καὶ δὲν κάνει καμμίαν διάκρισιν, ἐπίσης καὶ ἡ τοῦ 10 ἄρθρου περὶ τῶν ξηρῶν σύκων Τώρα ἔρχεται μία τροπολογία· ἀφοῦ παρεδέχθημεν κατὰ γενικὸν κανόνα, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν σύκων εἰσπράττεται εἰς τὰ τελωνεῖα, ἔρχεται ἡ δευτέρα διάταξις, ἥτις λέγει· «ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουλίου ἑκάστου ἔτους ἐπιτροπὴ συγκειμένη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ἐφόρου, τοῦ εἰρηνοδίκου, δημάρχου, προέδρου τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν παρέδρων, θέλει ἐκτιμᾷ κατὰ πλειονοψηφίαν τὸ ἐξ ἰδιοκτήτων συκοδένδρων παρουσιαζόμενον ποσὸν κτλ.» Λοιπὸν κατὰ τὴν πρότασιν ταύτην θέλομεν ὑποβάλει εἰς ἐκτίμησιν ὅλα τὰ συκόδενδρα τοῦ Κράτους· ἄρα μεταβάλλομεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ψηφίσματος, καὶ καταστρέφομεν τοὺς δυστυχεῖς ἰδιοκτήτας φορολογουμένους.

§96ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον.

§97ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μὴ ἐνοχλῆσθε.

§98ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δυστυχῶς τὸ ζήτημα τοῦτο ἐλύθη, καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἔγεινε μονομερῶς διὰ μόνην τὴν Μεσσήνην.

§99ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν ἐνόησα νὰ κάμω ἐξαίρεσιν.

§100ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως θὰ γίνεται ἡ ἐκτίμησις εἰς τὴν Μεσσήνην, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ γίνεται καὶ εἰς τὴν Κάρυστον καὶ τὴν Ἐπίδαυρον Λιμηρᾶν.

§101Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἂν τὸ ἐννοῆτε οὕτω πως, θέλω ἔλθει εἰς αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν.

§102ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι ἔχει ἐφαρμογὴν ἐκεῖ ὅπου εἶναι συκόδενδρα ἰδιόκτητα καὶ ἐθνικοϊδιόκτητα.

§103ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν τὸ λέγει.

§104ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη (θόρυβος).

§105Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ὁ Κ. Μποῦτος, τὰ σῦκα τὰ ξηρὰ εἰς τὸ ἑξῆς δὲν θέλουν φορολογεῖσθαι κατὰ τὴν ἐξαγωγήν των. Κ. ὑπουργὲ, νὰ μᾶς τὸ διασαφήσετε ἐνῷ κατὰ τὸ ψήφισμα φορολογοῦνται εἰς τὴν ἐξαγωγήν.

§106ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πάλιν περιπίπτετε εἰς λάθος, καὶ μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς βοηθήσω. Ὁ ἔγγειος φόρος διαφέρει ἀπὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας, ὁ ἔγγειος φόρος τῶν σύκων ὅλου τοῦ Κράτους βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται εἰς τὰ τελωνεῖα, καὶ τὸ μέρος αὐτὸ τοῦ φορολογικοῦ νόμου ἔμεινεν ἀμετάβλητον· ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἔγγειου φόρου, τὰ σῦκα, τὰ ὁποῖα παράγονται ἀπὸ ἐθνικοϊδιόκτητα δένδρα, πρέπει νὰ πληρόνουν καὶ δικαίωμα ἐπικαρπίας· παρεδέχθη δὲ ἡ Βουλὴ ὥστε καὶ τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ συμπληρόνεται μετὰ τοῦ ἐγγείου φόρου εἰς τά τελωνεῖα· καὶ ἐπειδὴ εἰς τὰ τελωνεῖα παρουσιάζονται ὅλα τὰ σῦκα, διὰ νὰ μὴ πληρόνουν καὶ τὰ ἰδιόκτητα τὸν διπλοῦν φόρον, θὰ γίνεται ἐκ τῶν προτέρων ἡ ἐκτίμησις διὰ νὰ ἀπαλλάττωνται τοῦ φόρου.

§107Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὰ καθαρῶς ἰδιόκτητα, ὅταν θέλουν νὰ ἐξαχθῶσι, τί θὰ γίνεται;

§108ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ πληρόνουν ἕνα μόνον φόρον εἰς τὰ τελωνεῖα, διότι ἀπὸ τοῦ ἄλλου θὰ ἀπαλλάττωνται δυνάμει τῶν ἀποδεικτικῶν τῆς ἐκτιμήσεως.

§109Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐδῶ δὲν γίνεται καμμία διάκρισις «ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουλίου ἐπιτροπὴ συγκειμένη κλπ.»

§110ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πρὸς ποῖον σκοπόν; διὰ νὰ ἀπαλλάττωνται ἀπὸ τὸν φόρον τῆς ἐπικαρπίας.

§111ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλος νόμος, ὅστις κανονίζει τὸν φόρον τὸν ἔγγειον· ἐδῶ πρόκειται περὶ ἐπικαρπίας.

§112Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Παραιτοῦμαι πάσης περαιτέρω ἐξηγήσεως ἀφοῦ δὲν θέλετε νὰ ἀκούσετε· ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι μεθαύριον οἱ ἔφοροί σας θὰ διατάξουν γενικὴν ἐκτίμησιν (θόρυβος).

§113Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κατὰ τὰ χθὲς ψηφισθέντα πρέπει νὰ ἐκτιμῶνται τὰ ἰδιόκτητα· λοιπὸν μὲ ἓν νέον ἐδάφιον νὰ οἰκονομήσωμεν αὐτὴν τὴν δυσχέρειαν.

§114Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἀνατρέξητε εἰς τὸν πάγιον νόμον (θόρυβος) παραιτοῦμαι πάσης ὁμιλίας, ὅ,τι θέλετε, κάμετε.

§115ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Μὲ ἓν νέον ἐδάφιον νὰ διακριθῇ, ἀκόμη ὁ νόμος δὲν ἐτελείωσε.

§116Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Λέγω, ὅτι ὑποχωρεῖ τὸ δίκαιον καὶ νόμιμον ἐνώπιον τοῦ προνομίου, τὸ ὁποῖον θέλουν νὰ καθιερώσωσι τινὲς ὑπὲρ τῆς Μεσσήνης· ἐὰν δὲν ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὕτη τὸ ἄδικον θὰ ὑπάρχῃ (θόρυβος)· δὲν ἀφίνετε οὔτε συζήτησις νὰ γίνῃ!

§117ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, πᾶς πολίτης εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρόνῃ φόρον εἰς τὸ δημόσιον, εἰς δὲ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι συγχωρημένον νὰ ὑποβάλῃ ἐνίοτε τὸν πολίτην εἰς μερικὰς ἐνοχλήσεις, αἵτινες θεωροῦνται ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖαι· δὲν εἶναι ὅμως συγχωρημένον νὰ ἐνοχλῇ καὶ τὸν πολίτην ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ φόρον, καὶ πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἀπαλλαχθῇ ἑνὸς φόρου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἰς τὴν Μεσσήνην ὑπάρχουν περισσότερα ἐθνικοϊδιόκτητα συκόδενδρα, παρεδέχθη χθὲς ἡ Βουλή, ὅτι θὰ ὑποβάλλωνται εἰς ἐνοχλήσεις καὶ διατυπώσεις οἱ κάτοικοι, οἵτινες ἔχουν τὰ ἰδιόκτητα συκόδενδρα, πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἀπαλλάτωνται τοῦ δευτέρου φόρου, ὅστις θέλει εἰσπραχθῆ ὁμοῦ μὲ τὸν ἔγγειον.

§118ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἀπεφασίσαμεν αὐτό.

§119ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω εἰς τὴν Μεσσήνην, διότι μόνον περὶ Μεσσήνης ἔγεινε λόγος χθές· ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἤκουσα νὰ γίνῃ λόγος καὶ δι’ ἄλλο μέρος. Ἐπειδὴ εἶδα νὰ φέρουν αὐτὴν τὴν πρότασιν οἱ βουλευταὶ τῆς Μεσσήνης, ἐπειδὴ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα ἠρύοντο ἀπὸ τὴν Μεσσήνην, ὑπέθεσα, ὅτι πρόκειται μόνον περὶ τῆς Μεσσήνης· καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω σᾶς λέγω ὅτι τὰ ἰδιόκτητα εἶναι ὀλιγώτερα, ἑπομένως ἀντὶ νὰ ἐνοχλῆτε ἕνα κόσμον ὁλόκληρον, ἐνοχλήσατε ὀλίγους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ ἰδιόκτητα αὐτά. Ἀλλὰ σήμερον, κύριοι, ἀκούω, ὅτι τὴν διάταξιν αὐτὴν θέλετε νὰ τὴν καταστήσητε γενικὴν δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἂν καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι ὑπόκεινται εἰς ὅ,τι καὶ ἡ Μεσσήνη, ἐὰν ἡ σχέσις τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἐθνικοϊδιοκτήτων ἦναι ἡ αὐτή· διότι ἐὰν συμβαίνῃ τὸ ἐναντίον, τότε θὰ παραβιάσωμεν τοὺς γενικοὺς κανόνας, θὰ ἐνοχλήσωμεν τοὺς περισσοτέρους χάριν τῶν ὀλίγων.

§120ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐνόχλησιν ἐννοεῖτε;

§121ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ μεταβῶ ἢ νὰ στείλω κανένα εἰς τὸ κτῆμά μου χωρὶς λόγον, καὶ σὺ θὰ μὲ ὑποχρεώσῃς νὰ παρευρεθῶ νὰ δείξω τὰ ὅρια λ. χ. Ἀλλὰ νὰ ἐνοχλῇς τοὺς πολλοὺς χάριν τῶν ὀλίγων δὲν εἶναι διόλου ὀρθόν. Πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποῖαι ἐπαρχίαι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, εἰς ἣν καὶ ἡ Μεσσήνη, καὶ ἂν πεισθῶ, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι, τότε ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν· (θόρυβος).

§122ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καμμία ἐξαίρεσις· ὅλων ἐν γένει τῶν ἐπαρχιῶν οἱ φόροι πρέπει νὰ ἦναι ἴσοι· ἐὰν ὁ φόρος αὐτὸς ἦναι ἐπαχθὴς διὰ τὴν Μεσσήνην, ὅπως ὑπάρχει, εἶναι ἐπίσης ἐπαχθὴς καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς· διότι καὶ αὕτη ἡ ἐπαρχία διατελεῖ εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θέλῃ νὰ κάμῃ γενικὸν αὐτὸν τὸν νόμον, τότε θέλω νὰ ὑπαχθῇ καὶ ἡ ἐπαρχία τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς εἰς αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν. Ἀλλὰ λέγετε, ὅτι ἀπεφασίσθη αὐτό· ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ἐπανέλθῃ, τότε ἐπιθυμῶ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Ἐπίδαυρον Λιμηρᾶν.

§123ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁ ἀγὼν εἶναι μάταιος· ἡ συζήτησις χθὲς κατέπαυσε μόνον διὰ τὴν Μεσσήνην· ἑπομένως εἰς τὴν κατηγορίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάγεται ἡ ἐπαρχία αὕτη, δὲν ὑπάγεται καμμία ἄλλη τοῦ Κράτους, καὶ προκαλῶ τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας διὰ ποῖον λόγον νὰ ἐπιβαρύνῃ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας· εἶναι ἄδικον, κύριοι.

§124Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως τοῦ δευτέρου ἄρθρου καὶ ζητῶ νὰ τὴν ἀναπτύξω (θόρυβος).

§125ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Νὰ προστεθῇ ἓν ἐδάφιον. «Ὁ τρόπος οὗτος ἐφαρμόζεται εἰς τὰς ἐπαρχίας Μεσσήνης, Καλαμῶν καὶ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς.»

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δημητριάδη, ἐπιμένετε;

§127Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θέλω νὰ τὴν ἀναπτύξω.

§128ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ τροπολογία ἰδοὺ τί λέγει (ἀναγινώσκει αὐτήν) δὲν κάμει ἐξαίρεσιν τῆς Μεσσήνης· τί λέγουσι τὰ πρακτικά, κύριοι, ἀναγκάζομαι νὰ φέρω τὰ πρακτικά, διότι ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἶναι εἰδικὸν τὸ πρᾶγμα (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος τῶν πρακτικῶν) δὲν ἔχουν ἐδῶ καμμίαν ἐξαίρεσιν· ὑποστηρίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ περιστραφῇ γενικῶς αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§129ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Χθὲς διατὶ ἐψηφίσαμεν τὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος; Διὰ τὸ καλὸν τῶν κατοίκων ἐκείνων, πρόκειται περὶ δύω τάξεων σύκων, περὶ ἐθνικοϊδιοκτήτων καὶ ἰδιοκτήτων· εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἐκτὸς τῆς Μεσσήνης, δὲν ὑπάρχουν ἐθνικοϊδιόκτητα δένδρα;

§130ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν.

§131ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἰδοὺ κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ οὗτος ὁ νόμος.

§132ΤΙΝΕΣ. Ἐψηφίσθη· ἐτελείωσεν.

§133ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν ἐτελείωσε· προτείνω ἐδῶ, διὰ νὰ συμφωνήσουν πάντες οἱ κάτοικοι τοῦ Βασιλείου, τὸ ἑξῆς πρᾶγμα, ἐπειδὴ ὑπάρχουν ὀλίγαι ἐθνικαὶ συκαῖ, ἐκτὸς τῆς Μεσσήνης καὶ τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, προτείνω αὐταὶ νὰ μένουν ἀφορολόγητοι.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία· «τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον παρεδέχθημεν ἐπὶ τῶν ἐθνοϊδιοκτήτων συκοδένδρων ἐφαρμόζεται εἰς τὰς ἐπαρχίας Καλαμῶν, Μεσσήνης καὶ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς».

§135ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπρότεινα ὅσα εὑρίσκονται εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας νὰ μένουν ἀφορολόγητα.

§136ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Δηλαδὴ τοῦ φόρου τῆς ἐπικαρπίας;

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν προσθήκην, τοὐτέστιν «ἡ μεταβολὴ τῆς φορολογίας ἐφαρμόζεται εἰς τὰς ἐπαρχίας Καλαμῶν, Μεσσήνης καὶ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§138ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὑπάρχει· τέσσαρα, πέντε μέλη δὲν θὰ συμφωνήσουν ποτέ.

§139ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅλα ὅσα ἐῤῥέθησαν χθὲς ἐπιθυμῶ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὴν φορολογίαν θέλουν συμβῆ, καὶ τὰς ὑποψίας αὐτὰς τὰς στηρίζω εἰς προηγουμένην πεῖραν πολλῶν μερῶν· σύστημα τοιοῦτον φορολογίας ὑπάρχει εἰς τὴν Ἠλείαν καὶ Ὀλυμπίαν διὰ τὰς σταφιδαμπέλους· εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτὰς ἔχουν πωληθῆ πολλαὶ γαῖαι ἐπὶ συμφωνία νὰ πληρώνουν τὸν ἔγγειον φόρον εἰς τὸ τελωνεῖον· διὰ νὰ μὴ πληρώνωσι τὸν ἔγγειον φόρον εἰς τὸ τελωνεῖον, ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐκτίμησις τοῦ καρποῦ ὅσος παράγεται ἀπὸ τὰς σταφίδας αὐτὰς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ ν’ ἀπαλλαχθῶσιν· ἐγίνετο ἡ ἐκτίμησις καὶ κατὰ δυστυχίαν ὑπάρχει βέβαιον, ὅτι εἰς τὰς ἐκτιμήσεις αὐτὰς ἐλάμβανον χώραν μεγάλαι καταχρήσεις· ἕνεκα δὲ τῶν πολλῶν καταχρήσεων εὑρέθη ἠναγκασμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τοὺς σταφιδοκτήμονας αὐτῶν εἰς ἐξαιρετικὸν μέτρον. Αἱ σταφίδες τῶν ἐπαρχιῶν τούτων ὑπεβάλλοντο εἰς δύω φόρους, αἱ μὲν ἐπλήρονον φόρον τρεῖς τοῖς ἑκατὸν κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ περὶ προικοδοτήσεως νόμου, αἱ δὲ δέκα τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϊόντος, καὶ ὁ μὲν νὰ πληρόνεται ἀπ’ εὐθείας, ὁ δὲ εἰς τὸ τελωνεῖον· συνέβη δὲ πολλάκις μὲ ἐπαισθητὴν ζημίαν τοῦ δημοσίου μέγα μέρος ἐκ τῆς σταφίδος τῆς ὑποκειμένης εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ 10%, νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἰδιότητα τῆς ὑποκειμένης εἰς τὸν φόρον τοῦ 3%, καὶ τοιουτοτρόπως μεγάλη ποσότης ἔμεινεν ἀφορολόγητος. Αὐτὰ εἶναι τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν ὅπως τεθῇ ἐξαιρετικὸς φόρος διὰ τὰς σταφίδας τῆς Ἠλείας. Αὐτά, κύριοι, σᾶς λέγω ὄχι διὰ νὰ μεμφθῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειονοψηφίας, ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε ὀλίγον, καθόσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὴν βεβαίωσιν τῶν σύκων, τοῦ καρποῦ, ὁ ὁποῖος παράγεται ἀπὸ τὰ συκόδενδρα τὰ ἰδιόκτητα. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι καλὸν νὰ παραδεχθῶμεν διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας σύστημα ἐνοικιάσεως· νὰ ἐνοικιάσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ νὰ εἰσπράττῃ ὁ ἐνοικιαστὴς τὸ δικαίωμά του εἰς τὸ τελωνεῖον, αὐτὸς δὲ ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος τῇ συμπράξει τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ δηλοποιήσῃ τὸν καρπὸν τῶν ἰδιοκτήτων συκοδένδρων διὰ νὰ μὴ λάβῃ ἀπὸ αὐτοὺς φόρον. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία μου. «Ὁ φόρος τῆς ἐπικαρπίας δίδεται δι’ ἐνοικιάσεως κτλ.»

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὸ δεύτερον ἄρθρον.

§141ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἶναι πολλὰ καὶ δὲν θὰ συμφωνήσουν καὶ θὰ ἔχωμεν σκοτούρας, ἢ ὁ ἔφορος πρέπει νὰ ᾖναι ἢ ὁ δήμαρχος ἢ ὁ εἰρηνοδίκης.

§142ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τρεῖς ἀρκοῦν· ὁ ἔφορος, ὁ δήμαρχος καὶ εἷς τρίτος, τὸν ὁποῖον αὐτοὶ οἱ δύω ἐκλέξουν· ἐν περιπτώσει δὲ διαφωνίας νὰ διορίζεται οὗτος ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, ἢ τοῦ ἰδιοκτήτου.

§143ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν παραδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος· διὰ νὰ ἐξασφαλισθῶσι περισσότερον τὰ συμφέροντα πρέπει ὁ ἔφορος νὰ ἀπευθύνεται εἰς τὸ δικαστήριον τῶν πρωτοδικῶν καὶ αὐτὸ νὰ διορίζῃ τὸν τρίτον.

§144ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐγένετο δι’ ἄλλον λόγον παρὰ διὰ νὰ ἐξασφαλισθῶσι τὰ συμφέροντα, καὶ νομίζομεν, ὅτι κατορθοῦται τοῦτο, ὅταν ὑπάγῃ ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ ἔφορος· τὸν πρόεδρον δὲ τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸν πάρεδρον δὲν τοὺς ἐθέσαμεν εἰμὴ διότι θέλουσι χρησιμεύσει ὡς ὁροδεῖκται ὡς πρὸς τὰ ὅρια (Θόρυβος)

§145ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἂς ἐξετάσωμεν, Κύριοι, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχωμεν δίκαιον· πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐκτίμησις καὶ ἑπομένως ὁ φορολογούμενος ἔχει τὸ συμφέρον νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ κάμῃ πολλὰ σῦκα Διατί; διότι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος διενοήθη νὰ πάρῃ ἀποδεικτικὸν διὰ πολλὰ σῦκα, καὶ αὐτὸ τὸ ἀποδεικτικὸν ἤθελε νὰ τὸ ἐμπορευθῇ, νὰ τὸ πωλήσῃ εἰς ἕνα, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐθνικοϊδιόκτητα σῦκα, καὶ ἐκεῖνος νὰ ὠφεληθῇ τὸν φόρον τῆς ἐπικαρπίας. Παρουσιάζεται λοιπὸν αὐτὸς ὁ φορολογούμενος ἐνώπιον τοῦ ἐφόρου καὶ ἐνώπιον τοῦ δημάρχου, παρουσιάζονται οἱ τρεῖς, καὶ ὁ μὲν δήμαρχος καὶ ὁ ἔφορος λέγουν· Κύριε, θὰ κάμῃς 1,000 ὁρμαθοὺς σύκων· αὐτὸς λέγει· θὰ κάμω 5,000 ἢ 2,000· οἱ ἄλλοι πρέπει ἀμέσως καὶ αὐτοὶ νὰ ἔμβουν εἰς αὐτὴν τὴν ἰδέαν, νὰ πάρῃ μερδικὸ ἀπὸ τὸ μέλλον κέρδος καὶ ὁ ἔφορος καὶ ὁ δήμαρχος διὰ νὰ παραδεχθοῦν τὴν ψευδῆ παράστασιν τοῦ φορολογουμένου. Εἶναι πιθανὸν νὰ τὰ πιστεύσητε αὐτά; Σᾶς λέγω, ὅτι ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν διὰ νὰ ἴδωμεν τὰς ἐνδεχομένας καταχρήσεις. Ὅταν πρόκηται νὰ γίνῃ ἡ ἐκτίμησις, τότε ὁ μὲν φορολογούμενος θὰ ἔχῃ τὸ συμφέρον νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ κάμῃ πολλὰ σῦκα, διὰ νὰ ἔχῃ ἓν ἀποδεικτικόν, τὸ ὁποῖον νὰ πωλήσῃ εἰς ἕνα καλλιεργοῦντα ἐθνικὰ ἢ ἐθνικοϊδιόκτητα σῦκα, ὁ δὲ ἔφορος καὶ ὁ δήμαρχος τί συμφέρον ἔχουν; ἔχουν τὸ συμφέρον νὰ εἴπουν, ὅτι τὰ ἰδιόκτητα σῦκα θὰ ᾖναι ὀλίγα διὰ νὰ βλάψουν αὐτὸν τὸν φορολογούμενον; τόσον φοβερὸς ζῆλος ὑπὲρ τοῦ δημοσίου συμφέροντος δὲν παρουσιάζεται· σεῖς φοβεῖσθε μήπως οἱ ὑπάλληλοι ἐπηρεασθοῦν καὶ ζημιώσουν τὸ δημόσιον· ὄχι ὅμως μήπως ἐπηρεασθοῦν ἀπὸ ζῆλον ὑπέρμετρον ὑπὲρ τοῦ δημοσίου διὰ νὰ καταθλίψουν καὶ ζημιώσουν τὸν πολίτην. Λοιπὸν λέγετε, ὅτι ὁ φορολογούμενος ἂν ἔχῃ 1.000 ὁρμαθοὺς σύκων θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει 3,000, καὶ θὰ εἴπῃ νὰ 10 τάλληρα σὺ ἔφορε, νὰ 10 τάλληρα σὺ δήμαρχε, συμφωνήσετε μαζύ μας ὅτι εἶναι 3,000. Μὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιοῦτο ἐμπόριον τόσον ἀπροκαλύπτως, ὥστε νὰ φοβώμεθα ὅτι περὶ τὴν ἐκτίμησιν θὰ συμβῇ αὐτὴ ἡ ζημία καὶ αὐτὸ τὸ δυστύχημα, τὸ ὁποῖον προοιωνιζόμεθα; Ἐννοῶ ὅταν τὸ συμφέρον τοῦ φορολογουμένου ᾖναι ἄμεσον, ὅταν πρόκηται διὰ μιᾶς ἐκτιμήσεως ἀμέσως νὰ πληρώσῃ ὀλιγώτερον φόρον κἄτι ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ· ἐδῶ ὅμως εἶναι τὸ συμφέρον πόῤῥωθεν, θέλει μόνον νὰ λάβῃ ἓν ἀποδεικτικὸν διὰ νὰ τὸ πωλήσῃ εἰς ἕνα ἄλλον, ὅστις δυνάμει αὐτοῦ νὰ περάσῃ τὰ ἐθνικοϊδιόκτητα σῦκα ὡς ἰδιόκτητα. Καὶ πόσον θὰ ᾖναι αὐτὸ τὸ μέγα κέρδος νὰ τὸ διανείμουν αὐτοὶ οἱ τρεῖς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρξῃ διάθεσις, ὅτι αὐτοὶ θὰ καταχρασθοῦν τὸ δημόσιον; καὶ τέλος πάντων μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπελπισθῶμεν ἀπὸ τοῦ νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ τίμιοι· ὅταν ἔχετε ἕνα ἔφορον εἰλικρινῆ καὶ τίμιον, ἠμπορεῖ πολὺ καλὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἀληθῆ ἀξίαν τῶν σύκων, τὸ ἀληθὲς ποσὸν, καὶ μόνον ἡ πλάνη νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὄχι ὁ δόλος· ὥστε ἐὰν ἡ ἐκτίμησις γίνῃ ἀπὸ τὸν ἔφορον καὶ τὸν δήμαρχον, παρόντος καὶ τοῦ φορολογουμένου, τότε μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάχρησις.

§146ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι συναινοῦν, ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ νὰ σύγκηται κυρίως ἀπὸ τὸν ἔφορον, τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον, τὰ δὲ ἄλλα μέλη νὰ ἔχουν συμβουλευτικὴν ψῆφον.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ σύγκηται ἀπὸ τὸν ἔφορον, ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην καὶ ἀπὸ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ δεύτερον ἄρθρον. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 3. Ἐδῶ ὑπάρχει μία τροπολογία. «Ὁ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου ἔγγειος φόρος τῶν οἰκοδομῶν καταργεῖται.»

§150ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ὥρα τώρα νὰ καταργήσωμεν νόμον.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κυριακὸς ἔχει τὸν λόγον.

§152Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶμαι ὀπαδὸς τῆς ἀσιδοσίας· ἀπεναντίας πρεσβεύω, ὅτι τὸ βαλάντιον τοῦ πολίτου εἶναι τὸ ταμεῖον, ἐξ οὗ ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τὰ πρὸς συντήρησιν καὶ προαγωγὴν τοῦ Κράτους μέσα· ἀλλ’ ὅσον θεωρῶ θετικὴν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ πολίτου τοῦ νὰ συνεισφέρῃ εἰς τὰ δημόσια βάρη, κατὰ τοσοῦτον ἐπίσης θεωρῶ θετικὴν καὶ ἀπαράβατον τὴν ὑποχρέωσιν τῶν ἐπιτετραμμένων νὰ ἐπιβάλωσιν εἰς τὸν πολίτην τὰ δημόσια βάρη, τοῦ ν’ ἀπέχωσι νὰ ἐπιβάλωσιν εἰς αὐτὸν φόρους ἐπαχθεῖς καὶ θίγοντας τὴν ἀπρόσοδον περιουσίαν αὐτοῦ.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κυριακέ! Προτείνετε νόμον διὰ τοῦ ὁποίου καταργεῖτε νόμον ὑπάρχοντα;

§154ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἐχαρακτηρίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς ὡς τροπολογία τοῦ φορολογικοῦ νόμου ἡ πρότασίς μου. Ὁ ἐπὶ τῶν κατοικουμένων οἰκιῶν ὑπὸ τῶν ἰδίων ἰδιοκτητῶν φόρος ἀποβαίνει ἐπαχθὴς, κύριοι, καὶ ἄδικος, διότι φορολογεῖ κεφάλαια ὄχι μόνον οὐδεμίαν παράγοντα πρόσοδον, ἀλλὰ καταστρεφόμενα ἐντὸς ὀλίγου χρόνου, διότι πάντες γνωρίζομεν, ὅτι αἱ οἰκοδομαὶ καταστρέφονται ἐν διαστήματι 30 ἢ τὸ πολὺ τεσσαράκοντα ἐτῶν, καὶ μετ’ αὐτῶν τὸ χρηματικὸν κεφάλαιον τῆς ἀνεγέρσεώς των. Αἱ πόλεις καὶ τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος προσεφέρθησαν βορὰ εἰς τὸ ἐχθρικὸν πῦρ κατὰ τὴν ἐθνοσωτήριον ἐπανάστασιν τοῦ 1821, καὶ ὅταν ὁ ἀγὼν ἔπαυσε καὶ οἱ πολεμισταὶ κατέθεσαν τὰ νικηφόρα ὅπλα των, ἐπὶ τῶν καιομένων εἰσέτι ἐρειπίων τῶν πόλεων ἀνήγειραν καλύβας πρὸς κατοικίαν· ἡ Ἑλλὰς ἐβασιλεύθη, καὶ αἱ πόλεις αὐτῆς ἤρξαντο ν’ ἀνεγείρωνται, ἀλλὰ μὲ ξένα δυστυχῶς κεφάλαια, ἅτινα οἱ οἰκοδομοῦντες ἐδανείζοντο μὲ ὑπερόγκους τόκους, καὶ ἐκτὸς ὀλίγων ἐξαιρέσεων αἱ οἰκοδομαὶ αὗται εἶναι εἰσέτι ἐπιβεβαρυμέναι μὲ δάνεια. Τὰ ¾ π. χ. τῶν ἐν Ἀθήναις οἰκοδομῶν εἶναι ὑποθηκευμέναι, κύριοι, καὶ τοῦτο βεβαίως δὲν ἀγνοεῖ ὁ πατὴρ τῆς προκειμένης φορολογίας· πολλαὶ μάλιστα τῶν οἰκοδομῶν τούτων ἐν διαστήματι 20 ἐτῶν ἤλλαξαν 20 κυρίους, διότι οἱ τόκοι τοῦ τιμήματος αὐτῶν ἀποκαθίστουν ἐπιβλαβῆ τὴν ἰδιοκτησίαν ταύτην. Πολλοὶ, κύριοι, εὐκατάστατοι καὶ ἀποκαταστημένοι ἐνταῦθα δὲν ἀπετόλμησαν οὔτε νὰ οἰκοδομήσωσιν, οὔτε ν’ ἀγοράσωσιν οἰκίαν, ἀλλὰ κατοικοῦσιν εἰς οἰκίας ἐπὶ ἐνοικίῳ, οἱ δὲ πρακτικοὶ οὗτοι ἄνθρωποι, οἱ θεωρητικοὶ καὶ πρακτικοὶ οὗτοι οἰκονομολόγοι, προκειμένου νὰ θεσπίσωσι τὰ τοῦ λαοῦ ἀναπτύσσουν ὅλας τὰς οἰκον. θεωρίας των, ἀλλὰ προκειμένου νὰ διαθέσωσι τὰ ἑαυτῶν, προτιμῶσι νὰ δανείζωσι τὰ χρήματά των παρὰ νὰ οἰκοδομῶσιν οἰκίας ἀπροσόδους ὑποκειμένας εἰς ἐπισκευὰς, εἰς πληρωμὴν πολυδαπάνων πεζοδρομείων, πολυδαπάνων ὑπονόμων καὶ τέλος εἰς καταστροφήν. Ἀλλ’ οἱ ὑποστηρίζοντες τὸν προκείμενον φόρον μᾶς λέγουσιν, ὅτι οὗτος ἐπιβαρύνει τοὺς πλουσίους· πόσον ὅμως ἀπατῶνται, διότι ἐὰν ἐξαιρέσητε 50–60 ἰδιοκτήτας μεγάλων οἰκοδομῶν ἑκάστης πόλεως καὶ ἰδίως τῶν Ἀθηνῶν, κατοικοῦντας αὐτὰς, ὅλοι οἱ ἄλλοι κάτοικοι καὶ ἰδιοκτῆται ἐνοικιαζομένων οἰκιῶν εἶναι τῆς τάξεως ἐκείνης, ἥτις εἰς ἀένναον εὑρίσκεται συνάφειαν ἢ μὲ τὴν ἐθνικὴν Τράπεζαν ἢ μὲ τοὺς κεφαλαιούχους ἕνεκα τῶν οἰκοδομῶν, ἃς ἀνήγειρον ἢ διὰ νὰ ἐνοικιάσωσιν ἢ διὰ νὰ κατοικήσωσιν εἰς αὐτὰς, ὥστε διὰ νὰ φορολογήσητε 30–40 πλουσίους φορολογεῖτε μετ’ αὐτῶν καὶ τὴν εὐτελῆ οἰκίαν τοῦ πτωχοῦ. Θέλετε νὰ φορολογήσητε τοὺς πλουσίους; Θέλετε νὰ φορολογήσητε τὴν πολυτέλειαν; ἐπιβάλλετε φόρους ἐπὶ τῶν ὑφασμάτων ἐκείνων τῆς πολυτελείας, ἅτινα δεσπόζουσι τὴν Ἑλλάδα, καὶ τὰ ὁποῖα καὶ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς των, τὴν Εὐρώπην, προκαλοῦσι τὴν προσοχὴν τῶν κυβερνώντων· καθόσον καὶ ἐκεῖ ὡς καὶ ἐδῶ ἀποβαίνουσι τὰ καταστρεπτικώτερα μέσα πρὸς τὴν κοινωνικὴν ἐξαχρείωσιν, πρὸς τὴν οἰκογενειακὴν διαφθοράν. Καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, ὅτι ἐπιβάλλοντες φόρους βαρεῖς ἐπὶ τῆς πολυτελείας, ἡ Εὐρώπη θέλει ἀποπέμψει τὰ ἡμετέρα προϊόντα, ἢ θέλει ἐπιβάλλει ἐπ’ αὐτῶν φόρους βαρεῖς. Ἡ σταφὶς τῆς Ἑλλάδος, ἡ μέταξα, τὰ σῦκα καὶ τὰ ἄλλα ἐξαγώγιμα προϊόντα μας εἶναι ἀνάγκη διὰ τὴν Εὐρώπην, ἐνῷ ἡ πολυτέλεια τῆς Εὐρώπης δι’ ἡμᾶς εἶναι δηλητήριον, εἶναι καταστροφή. Ἄλλως τε αὐτὴ ἡ Εὐρώπη μᾶς συμβουλεύει καθ’ ἑκάστην νὰ βελτιώσωμεν τὰ οἰκονομικά μας ἅτινα βεβαίως δὲν βελτιοῦνται εἰμὴ διὰ τῆς οἰκονομίας τοῦ ἀτόμου καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Διατὶ θέλετε νὰ φορολογήσητε τὰς μὴ ἐνοικιαζομένας οἰκοδομάς; ἀγνοεῖτε τάχα, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἡ οἰκοδομικὴ εἶναι δυστυχῶς ἡ μόνη βιομηχανία, ἥτις παρέχει ἐργασίαν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν; Διὰ τῆς ἀνοικοδομήσεως οἰκοδομῶν ὄχι μόνον ἀπολαμβάνει το δημόσιον, φορολογοῦν ὅλον τὸ πρὸς ἀνέγερσιν τῆς οἰκοδομῆς ὑλικὸν κατὰ την εἰσαγωγήν του, ἀλλὰ εὑρίσκει ἐργασίαν ὁ λιθοξόος, ὁ κτίστης, ὁ ἀσβεστοποιὸς, ὁ λεπτουργὸς, ὁ χρωματιστής, ὁ σιδηρουργὸς, ὁ ἁμαξᾶς, ὁ κεραμοποιὸς καὶ τόσοι ἄλλοι ἐργάται· ἢ μὴ τυχὸν νομίζετε, ὅτι αἱ οἰκοδομαὶ παρέχουσι κέρδη; ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ ἐναντίον δύω μόνον παραδείγματα σᾶς φέρω. Ἡ οἰκία τοῦ Χρηστομάνου κατέφαγε 400 χιλιάδας δραχμὰς, πρὸς ἀνέγερσίν της, καὶ μολαταῦτα ἡ μηνιαία πρόσοδός της εἶναι δραχ. 200, ἃς πληρώνει ὁ ἐκεῖ κατοικῶν κ. Κουμουνδοῦρος, καὶ ἥτις ἀποξενοῦται ἐντὸς ὀλίγου διὰ τοῦ ἡμίσεως ἴσως της ἀξίας της. Ὁ ἰατρὸς κ. Πρινάρης κατεστράφη, διότι ἠθέλησε νὰ ἀνεγείρῃ τὴν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἑρμοῦ νέαν οἰκοδομήν του, ἥτις ἐντὸς δύω ἐτῶν ἀπὸ τῆς οἰκοδομήσεώς της ἤλλαξε κύριον, διότι ἡ πρόσοδός της δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τοὺς τόκους ὄχι ὁλοκλήρου τοῦ κεφαλαίου, ἀλλὰ οὔτε τοῦ ἡμίσεως. Αἱ μᾶλλον προσοδοφόροι οἰκοδομαὶ τῶν ὁδῶν Ἑρμοῦ καὶ Αἰόλου δὲν ἠδύναντο ν’ ἀνθέξωσι, καί τοι ἐνοικιαζόμεναι, εἰς τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων τῆς ἀνεγέρσεώς των, καὶ διὰ τοῦτο ἐκτὸς ὀλίγων ὅλαι αἱ ἄλλαι ἤλλαξαν κυρίους ἐντὸς ὀλίγου χρόνου. Ἡ Σεπτεμβριανὴ μεταπολίτευσις ὄχι μόνον δὲν ἐπέβαλε φόρον ἐπὶ τῶν κατοικουμένων οἰκοδομῶν παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνον ἐπὶ τῶν ἐνοικιαζομένων ἠλάττωσεν ἀπὸ 8 εἰς 4%. Μὴ ἐπιθυμῶν, κύριοι, νὰ ἐπασχολήσω ἐπὶ πλέον τὴν Βουλὴν περαίνω τὸν λόγον μου καὶ ἐξαιτοῦμαι τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεώς μου.

§155ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅταν, κύριοι, κατὰ πρῶτον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς κατέθεσεν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς τὴν πρότασιν αὐτοῦ ἐνόμισα, ὅτι τὸ ἔπραξε χάριν παιδιᾶς, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι σπουδαίως ὑποστηρίζει τὴν πρότασίν του. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι βλέπω ὅτι βουλευτὴς τῆς πρωτευούσης ὁ Κ. Κυριακός, ἀνὴρ νοήμων, ἀνὴρ ὁ ὁποῖος ἐνδιαφέρεται ὄχι διὰ τὴν πρωτεύουσαν μόνον, ἀλλ’ ἐν γένει διὰ τὰ τῆς πολιτείας, ἐνῷ βλέπει ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον εὑρίσκεται εἰς τοσαύτας χρηματικὰς ἀνάγκας, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων ἀναγκαζόμεθα νὰ κάμνωμεν οἰκονομίας αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐξευτέλισαν, αἱ ὁποῖαι μᾶς προσέβαλον, ἐνῷ τὸ δημόσιον ταμεῖον πολλοὶ εὐχαριστοῦνται νὰ λέγουν, ὅτι εἶναι κεκλεισμένον, ὅτι δὲν πληρώνει, ἀπορῶ πῶς ἔρχεται νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν φόρου, ἐλάττωσιν φόρου, ἐλάττωσιν εἰσοδημάτων, καὶ ἐλάττωσιν τίνος φόρου, τοῦ πλέον δικαιοτέρου καὶ τοῦ πλέον μετριωτέρου, διότι εἶναι 5% ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα κτήματα εἶναι 7%, τοῦ πλέον δικαιοτέρου, διότι στηρίζεται εἰς τὸ σύνταγμα αὐτὸ, καθ’ ὃ ἕκαστος ἀναλόγως τῆς περιουσίας του ὀφείλει νὰ συνεισφέρῃ εἰς τὰ δημόσια βάρη. Δὲν ἐξέτασεν ἡ συνέλευσις ποίου εἴδους θὰ ἦναι ἡ περιουσία καὶ οὐδεμίαν παρεδέχθη ἐξαίρεσιν πολὺ περισσότερον, ὅταν αὐτὴ ἡ περιουσία εἶναι ἀκίνητος καὶ στερεά. Δὲν εἶναι λέγουν προσοδοφόρος, διότι κατοικεῖ ὁ ἴδιος ὁ ἰδιοκτήτης καὶ μήπως ὁ γεωργός, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλον τὸν χρόνον καλλιεργεῖ τὸν ἀγρόν του ἢ τὴν ἄμπελόν του δὲν μεταχειρίζεται αὐτὸ τὸ προϊὸν ἵνα ζήσῃ; π. χ. ἐὰν ἕνας ἰδιοκτήτης ἔχων τὰ μέσα κτίζῃ οἰκίαν καὶ κάθηται, καὶ δὲν πληρώνει ἐνοίκιον, αὐτὸ δὲν λέγεται πρόσοδος; ὁ ἴδιος κάμνει χρῆσιν τῆς περιουσίας του· εἶναι πρωτοφανὲς ν’ ἀκούῃ τις, ὅτι αἱ ἐνοικιαζόμεναι οἰκίαι εἶναι προσοδοφόροι, αἱ δὲ κατοικούμεναι ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας εἶναι νεκρὰ κεφάλαια· εἰς τὴν φορολογίαν τούτων πληρώνεται μὲν ὁ φόρος ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην ἀλλ’ ἐπιβαρύνει τὸν ἐνοικιαστὴν, ὡς ὁ ἔμπορος πληρώνει τὸν φόρον εἰς τὸ τελωνεῖον ἀλλ’ ἐπιβαρύνει τὸν καταναλωτήν. Ἠξεύρετε ἤδη τί λέγετε; ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ οἰκοδομήσουν ἐκεῖνοι νὰ ἐπιφορτίζωνται μὲ φόρον, οἱ ἔχοντες δὲ τὸν τρόπον νὰ μὴ φορολογῶνται, ἐνῷ ἔχουσι μεγάλας οἰκίας, ὁ Χατζόπουλος, ὁ Νοταρᾶς καὶ τόσοι ἄλλοι εὐκατάστατοι ἔντιμοι πολῖται, ἔχοντες τὸν τρόπον νὰ οἰκοδομήσουν δὲν πρέπει νὰ φορολογῶνται, ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ φορολογῆται. Τί ὡραία δικαιοσύνη! Ἀλλὰ, κύριοι θέλετε νὰ μείνουν οἱ κάτοικοι ἀφορολόγητοι, τὸ ἐννοῶ, οὐχὶ ὅμως νὰ κάμετε τὴν διάκρισιν αὐτήν, ὅτι αἱ ἐνοικιαζόμεναι νὰ φορολογῶνται καὶ αἱ κατοικούμεναι νὰ μὴ φορολογῶνται, διότι θὰ πράξητε τὸ μεγαλείτερον ἀδίκημα· θέλετε φορολογεῖ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀφίνει τοὺς πλουσίους. Τὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν, ὅτι τινὲς ἔχουν τὸν τρόπον των καὶ δὲν κτίζουν ἀλλὰ κατοικοῦν μὲ ἐνοίκιον δὲν εἶναι ἰσχυρὰ ἀπόδειξις, διότι δὲν γνωρίζει τὴν κατάστασιν τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου· εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχουν κτήματα εἰς μίαν πόλιν, νὰ ἔχουν ὅμως εἰς ἄλλην, ἐγὼ κατοικῶ ἐν Ἀθήναις δὲν ἔχω ἐνταῦθα οἰκίαν ἔχω ὅμως εἰς τὴν πατρίδα μου, ὥστε τὸ ἐπιχείρημα, ὃ ἔφερεν, εἶναι ἀσθενέστατον. Ἐννοῶ, Κύριοι, ἂν ἐλέγετε, ὡς ἐν τῇ συνελεύσει διετείνοντο τινὲς, ὅτι τὴν καλύβην τοῦ πτωχοῦ, τοῦ ποιμένος θὰ φορολογήσητε; ἀλλ’ ἰδοὺ ἡ Συνέλευσις αὐτὴ ἔκαμε τὴν ἐξαίρεσιν, αἱ κατοικίαι, αἱ ὁποῖαι δίδουν πρόσοδον ἀντὶ τῶν 20 δραχ. κατὰ μῆνα μένουν ἀφορολόγητοι. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ ἐξαίρεσις. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ πρόσοδος δὲν ἦτο σημαντικὴ 300,000 μόνον, ἐξ ὧν 130,000 δραχμὰς δίδει μόνον ἡ πρωτεύουσα. «Ἀττικὴ» εἰς τὰ 1862, 119,000, εἰς τὰ 1863 131,600, εἰς τὰ 1864 διότι ἐφηρμόσθη ὁ νόμος αὐτὸς τὸ ποσὸν ἦτο μεγαλείτερον, 226,000 δραχμάς.

§156ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τί εἰσεπράξαμεν;

§157ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν λάβητε τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τὰ ποσὰ εἶναι ἀσήμαντα. Ἡ πρωτεύουσα ὠφελεῖται περισσότερον καὶ πρέπει νὰ πληρώνῃ περισσότερα. Ἡ πρωτεύουσα ἔχει ὅλα τὰ κεφάλαια, τὸ Πανεπιστήμιον, τὰ δικαστήρια. Ὑπάρχουν οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε εἶχον ἀξίαν μικρὰν, καὶ τὴν σήμερον ἔχουν 30 καὶ 50 δραχμὰς τὸν πήχυν· καὶ διότι ἐπεβλήθη ἕνας φόρος ἐλαφρότατος, παραπονεῖσθε καὶ θέλετε νὰ καταργηθῇ, διότι ἐπεβλήθη μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τί ἐστὶ φόρος καὶ δὲν γνωρίζουν τί ἐστὶ δημόσιος εἰσπράκτωρ, καὶ πρώτην φορὰν τὸν εἶδον καὶ φωνάζουν. Ἂν ἐξετάσετε τὰς ἐπαρχίας, θὰ εὕρετε τὰς Πάτρας, κατὰ δεύτερον λόγον τὴν Σύρον· αἱ μεγάλαι αὐταὶ πόλεις πρέπει νὰ συνεισφέρουν, διότι ἔχουν ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν αἱ ἄλλαι Ἑλληνικαὶ πόλεις. Εἶναι, λέγει, πολλαὶ οἰκοδομαὶ ἐπιφορτισμέναι μὲ δάνεια· καὶ μήπως ἀκίνητα κτήματα δὲν εἶναι καὶ αἱ οἰκοδομαὶ πρὸς ἐνοίκιον, μήπως δὲν εἶναι ἐπιχείρησις βεβαία, ἐν ᾧ αἱ ἕτεραι γεωργικαὶ ἐπιχειρήσεις εἰσιν ἐνίοτε ἐπισφαλεῖς. Ἂν ἕνας ἔμπορος χρεωκοπήσῃ, πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸν φόρον τῶν ἐπιτηδευμάτων διότι ἐζημιώθη; ἐὰν ἐζημιώθη ὁ Πρινάρης 20,000 δρ. καὶ ὁ Χρηστομάνος, δὲν εἶναι λόγος ἀποχρῶν· διατὶ νὰ κάμουν ἐνῷ δὲν εἶχον χρήματα τὰς πολυτελεῖς οἰκοδομάς; ὅτε ἐφηρμόσθη εἰς τὰ 1864 ὁ νέος νόμος ἡ πρόσοδος ἦτο 592,000.

§158ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἓν ἑκατομμύριον τὸ ὁποῖον ἐλέγατε.

§159ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν ᾖναι πολλὰ, σᾶς λέγουν πιέζεται ὁ λαὸς, ἂν ᾖναι ὀλίγα σᾶς λέγουν δὲν τὰ θέλομεν· παρακαλῶ τὸν κύριον Κυριακὸν καὶ πάντα ἄλλον ἔχοντα γνώσεις νὰ μοὶ φέρῃ ἓν παράδειγμα μιᾶς ἄλλης ἐπικρατείας εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει ὁ φόρος αὐτός· εἰς τὰ ἄλλα μέρη φορολογεῖται τὸ οἰκόπεδον, ἡ οἰκοδομὴ, τὰ ἔπιπλα, αἱ θύραι, τὰ παράθυρα καὶ ἐδῶ δὲν ἔχομεν εἰμὴ ἕνα φόρον μικρὸν, τῆς οἰκοδομῆς, ὁ ὁποῖος ἐπιπίπτει εἰς βάρος τῆς πολυτελείας. Διότι ὅστις θέλει νὰ ᾖναι πολυτελὴς δὲν δύναται νὰ κατοικήσῃ εἰς μικρὰν οἰκίαν. Ἐγὼ Κύριοι, εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κυριακοῦ, λέγω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ τὴν οὐσίαν, διότι ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἕκαστος συνεισφέρει ἀναλόγως τῆς περιουσίας του εἰς τὰ δημόσια βάρη. Αἱ οἰκοδομαὶ εἶναι περιουσία καὶ ἑπομένως ἐπειδὴ ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ πρότασις, προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον.

§160ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ αὔριον.

§161Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὅταν ἐλάλησα περὶ τοῦ προκειμένου φόρου, δὲν εἶχον μόνον ὑπ’ ὄψιν μου τὴν Πρωτεύουσαν, ἀλλ’ ἅπαν τὸ Κράτος. Καὶ ἀπορῶ πῶς εἰς ποῖον μέρος τοῦ λόγου μου ὁ εὐφυὴς προλαλήσας εὗρεν, ὅτι ὅ,τι ἐξέθεσα τὸ εἶπον χάριν τῆς Πρωτευούσης. Ὁ κ. Κεχαγιᾶς πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης του φέρει τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ τοὺς ἐν Εὐρώπῃ ἐπιβαλλομένους φόρους, προσθέτων, ὅτι ἰδίως εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ εἰς τὰς λοιπὰς μεγαλοπόλεις τῆς Ἑλλάδος ὁ προκείμενος φόρος εἶναι δικαιότατος. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὅμως νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι τὰ χρηματικὰ κεφάλαια, τὰ χρησιμεύοντα πρὸς τὰς οἰκοδομὰς πολυειδῶς, καὶ πολυτρόπως ἐφορολογήθησαν, διότι ὅλον τὸ ὑλικὸν μιᾶς οἰκοδομῆς, ὑπόκειται εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ Νόμου ὁριζομένας φορολογίας καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ ἐργαζόμενοι πρὸς τὴν οἰκοδομὴν φορολογοῦνται διὰ τὸ ἐπιτήδευμά των. Δὲν δύναται δὲ τις νὰ μοὶ ἀρνηθῇ, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα μάλιστα, ἡ πρώτη βάσις τῆς ἀποκαταστάσεως εἶναι ἡ οἰκία, εἶναι μὲ ἄλλας λέξεις ἡ πρώτη ἀνάγκη καὶ ἰσοδύναμος μὲ τὴν τροφὴν καὶ τὴν ἐνδυμασίαν· ὑπόκειται δὲ καὶ αὕτη εἰς τὴν διὰ τοῦ χρόνου ἐπερχομένην καταστροφὴν, ὅπως καὶ ἡ ἐνδυμασία· ὥστε ἐὰν ἐπεκτείνωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ, ὀφείλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον καὶ ἐπὶ τῶν ἐνδυμάτων τοῦ πολίτου, ὥστε καὶ ἂν τὸ ὕφασμα ἐφορολογήθη μετὰ τὴν εἰσαγωγήν του εἰς τὸν τόπον, πρέπει ἐκ νέου νὰ φορολογηθῇ. Ἔπειτα ὁ κύριος Κεχαγιᾶς καὶ πάντες γινώσκουσιν, ὅτι αἱ οἰκοδομαὶ ἀπεδείχθη, ὅτι οὐδὲν παράγουσι, καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Πρωτευούσῃ, ἀπεναντίας μάλιστα πολλοὺς πολίτας κατέστρεψαν, ἐνῷ οὗτοι ἠδύναντο μεταχειριζόμενοι τὰ κεφάλαιά των εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις καὶ ἰδίως μάλιστα εἰς τὴν τοκογλυφίαν ἠδύναντο νὰ ἔχωσι κέρδη ἀνυπολόγιστα. Θέλετε λοιπὸν νὰ ἐπιβάλλετε τὰ βάρη εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν οἰκοδομῶν, οἵτινες διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν ἐμόρφωσαν τὰς πόλεις, ἐπὶ τῶν ἐρειπίων τῆς ἐπελθούσης κατὰ τὸν μεγάλον ἀγῶνα καταστροφῆς, καὶ ἰδίως τῆς Πρωτευούσης, τὴν ὁποίαν ὁ ξένος ἐπισκεπτόμενος βλέπει μετ’ εὐχαριστήσεως διὰ τὸ φιλόκαλον καὶ τὴν ταχίστην ἀποκατάστασιν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος; Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν Εὐρώπῃ ἐπιβάλλονται φόροι ἐφ’ ὅλων τῶν οἰκοδομῶν καὶ εἰς αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἔπιπλα αὐτῶν ἀλλὰ δύναταί τις νὰ εὕρῃ σύγκρισιν μεταξὺ τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς μικρᾶς Ἑλλάδος; Ἐν Εὐρώπῃ τὰ πάντα παράγονται, ἀλλ’ ἐν Ἑλλάδι δυστυχῶς τὰ πάντα ἐλλείπουσι καὶ ἐκτὸς τῆς ἀσβέστου καὶ τῶν λίθων, ὅλα τὰ ἄλλα ἐκ τῆς Εὐρώπης προμηθευόμεθα, καὶ ἐννοεῖται ὅτι προμηθευόμεθα μὲ ἀξίαν δεκαπλασίαν πολλάκις τῆς ἐν τῷ τόπῳ παραγωγῆς των. Ἐκτὸς δὲ τούτου καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν εἰς τὸν τόπον εἰσαγωγήν των ὑποχρεούμεθα εἰς ὑπέρογκα τελωνειακὰ τέλη καὶ δημοτικοὺς δασμούς. Ἔπειτα βεβαίως ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς δὲν θὰ μοὶ ἀρνηθῇ, ὅτι ὁ ἐν Εὐρώπῃ τόκος τῶν χρημάτων εἶναι ἐλάχιστος ἀπέναντι τοῦ ἐν Ἑλλάδι πληρονομένου τόκου, ὥστε πολλάκις αἱ οἰκοδομαὶ (καὶ δυστυχῶς διὰ δανείων τὸ ἓν πέμπτον τούτων ἀνεγείρεται) ἐνῷ δίδουσι πρόσοδον 2 ἢ 3% μόνον τὰ κεφάλαια δι’ ὧν ᾠκοδομήθησαν, αὗται πληρόνουσιν εἰς τοὺς τοκιστὰς κατὰ μέσον ὅρον 12%.

§162ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν εἴπατε διὰ τοὺς Ἀθηναίους τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης.

§163Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Πρὸς τοῖς ἄλλοις ὁ Κ. Κεχαγιᾶς λέγει, ὅτι ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν ἐπεβλήθη χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, οὗ τινος ἡ σημερινὴ οἰκονομικὴ κατάστασις δὲν εἶναι εὐτυχῶς ἀνθηρά. Ναὶ, ἀπαντῶ εἰς τὸν Κ. Κεχαγιᾶν, χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους ἐπεβλήθη ὁ φόρος οὗτος, ἀλλὰ δὲν μοὶ λέγει τι εἰσεπράχθη ἐκ τοῦ φόρου τούτου; δι’ ὅλους 300,000 δραχμ., καὶ ἠξεύρει διατί; διότι ἀφ’ ἑνὸς οἱ ἰδιοκτῆται τῶν οἰκοδομῶν κατὰ τὰ 9/10 δὲν ἦσαν εἰς κατάστασιν νὰ πληρώσωσι καὶ διότι δὲν ἐφηρμόσθη καθ’ ὁλοκληρίαν ὁ νόμος οὗτος καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, καθ’ ὅσον αἱ διατάξεις του εἶναι τόσον ἐλαστικαὶ, ὥστε οἱ δήμαρχοι εὗρον ἰσχυρὸν ὅπλον πρὸς ὑποστήριξιν τῶν φατριαστικῶν διαθέσεών των, καὶ μόλις οἱ φορολογικοὶ πίνακες τοῦ παρελθόντος ἔτους φέρουσι ⅒ τῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τούτου φορολογητέων οἰκοδομῶν.

§164ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν οἰκοδομῶν ἀπολαμβάνουσι, διότι ἡ οἰκία τοῦ Κ. Ἀναργύρου ὅταν ἐκτίσθη ἐκόστιζεν 94,000 δραχμὰς, σήμερον δὲ τῷ δίδωσι 250,000. Τὸ κεφάλαιον τοῦτο εἶναι μικρόν;

§165ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν ἀπαντῶ εἰς τὸν Κ. Θεοχάρην, διότι αὐτὸ τό ὁποῖον λέγει δὲν εἶναι ἀληθές· ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω νὰ βεβαιώσω, εἶναι ὅτι ὁ ἐπὶ τῶν ἐνοικιαζομένων οἰκοδομῶν φόρος ἀπεδείχθη ἐπαχθέστατος καὶ ἀπρεπὴς εἰς τὸ ἔθνος, καὶ ἂν σήμερον ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ κατορθώσῃ νὰ τὸν ὑποστηρίζῃ, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἀργὰ, ἢ γρήγορα, καὶ αὐτὸς ὁ Κ. Κεχαγιᾶς, θέλει πεισθῆ καὶ θέλει συμφωνήσει εἰς τὴν κατάργησίν του.

§166ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν θὰ ὁμιλήσω οὔτε ὑπὲρ οὔτε κατὰ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν· θὰ ὑπομνήσω μόνον εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν φόρον τοῦτον διὰ νὰ ἐξισόσῃ τὸν ἔγγειον ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν· εἶχε δὲ τὴν ἰδέαν ἡ Συνέλευσις ὅτι αὐτὴ ἡ ἐλάττωσις ἤθελεν ἀναπληρωθῆ ἀπὸ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Δυστυχῶς τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ὡς τώρα παρουσιάσθησαν δὲν εἶναι πολὺ μεγάλα καὶ δὲν ἀρκοῦν νὰ ἀναπληρώσωσι τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ ἐλάττωσις τῶν ἐγγείων φόρων καὶ τὸ ὁποῖον ἀναβαίνει εἰς τρία περίπου ἑκατομμύρια· ὑπάρχει ὅμως ἐλπὶς μὲ τὴν πρόοδον τοῦ καιροῦ ν’ αὐξήσῃ ἡ πρόσοδος καὶ οὕτω ν’ ἀναπληρωθῇ τὸ ἔλλειμμα. Ἀλλὰ σεῖς, κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἶσθε οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους ἂν νομίζετε, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τοῦ φόρου τούτου ἔκαμε κακὴν ἐντύπωσιν καὶ οἱ ἐντολεῖς σας σᾶς ἔδωκαν παραγγελίαν, ἵνα ἐρχόμενοι ἐνταῦθα καταργήσητε τὸν φόρον αὐτὸν, δύνασθε νὰ τὸ κάμητε, ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, σᾶς λέγω μόνον, ὅτι ἂν καταργήσητε τὸν φόρον αὐτὸν πρέπει νὰ αὐξήσετε τοὺς ἄλλους.

§167ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι ὄχι.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κυριακοῦ.

§169ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ζητοῦμεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε δεκαπέντε.

§171ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ὑπὲρ τοὺς δεκαπέντε ἐγειρόμενοι). Εἴμεθα, εἴμεθα.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κυριακοῦ λέγουν ναὶ οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν πρότασιν λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ ψήφων 63 κατὰ 27 ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κυριακοῦ.

§175ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον ἐξακολουθοῦμεν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε νὰ τελειώσωμεν τὸν φορολογικὸν νόμον (θόρυβος.)

§177ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀντίῤῥησιν κατὰ τοῦ 1 ἄρθρου.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται ἡ παρατήρησις ὅτι πρέπει νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις τοῦ 1 ἄρθρου διὰ νὰ προταχθῇ ἡ ψηφοφορία τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς συντάξεως τῆς χήρας τοῦ Κριεζῆ.

§179ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα καὶ τοῦ Λεωτσάκου.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὰ δύο νομοσχέδια ταῦτα θὰ ψηφοφορηθοῦν διὰ βʹ. φοράν.

§181ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὰ ἀκούσωμεν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τοῦ Κριεζῆ. «Ἄρθρον 1. Εἰς τὴν Κυριακούλαν, χήραν τοῦ Ἀντιναυάρχου Κριεζῆ καὶ τὰς ἀγάμους αὐτοῦ θυγατέρας Ἀγγελικὴν καὶ Ζωΐτσαν χορηγεῖται μηνιαία σύνταξις δραχμῶν 600. Ἄρθρον 2. Ἐν περιπτώσει θανάτου τῆς χήρας ἢ ἀποκαταστάσεως ἢ θανάτου τῶν θυγατέρων ἡ σύνταξις ἐλαττοῦται κατὰ τὸ τρίτον δι’ ἕκαστον ἄτομον.

§183ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἄλλο τοῦ Λεωτσάκου τὸ γνωρίζομεν. Τεθεισῶν τῶν δύο καλπῶν, ἐγένετο ἡ διὰ σφαιριδίων μυστικὴ ψηφοφορία. Τῆς δὲ διαλογῆς περαιωθείσης, ὁ πρόεδρος ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα ὡς ἑξῆς.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ ψήφων 54 πρὸς 61 ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη διὰ βʹ. φορὰν τὴν σύνταξιν διὰ τὴν χήραν τοῦ Κριεζῆ. Διὰ ψήφων δὲ 65 κατὰ 50 ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψεν ὡσαύτως τὸ νομοσχέδιον διὰ βʹ. φορὰν τῆς συντάξεως τῆς χήρας τοῦ Λεωτσάκου. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρᾳ 6. Μ. Μ.)