1865.10.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 60.

Τῆς 27 Ὀκτωβρίου 1865.

(Τετάρτη).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Κατέχει τὴν ἕδραν τοῦ Κ. Προέδρου ὁ Κ. Στεφανόπουλος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Προχθές, συζητουμένου τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου, ὁ Κ. ὑπουργὸς ἐζήτησε νὰ προστεθῇ τὸ ποσὸν 150,000 διὰ νὰ τὸ μεταχειρισθῇ εἰς ἀγορὰν καλπῶν καὶ σφαιριδίων, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσουν διὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Εἰς τὴν ἀπαίτησιν ταύτην ἐπέφερα τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ ζητουμένη πίστωσις δὲν πρέπει νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, διότι δὲν ἀποβλέπει δαπάνην τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ἁπλῶς προκαταβολὴν χρημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ δαπανήσῃ τὸ δημόσιον καὶ τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξῃ κατόπιν ἀπὸ τοὺς ὑποψηφίους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτεθῶσιν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἐπειδὴ ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, δὲν εὗρεν ὑποδοχὴν ἐκ μέρους τῶν Κ. Κ. Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ἐβιάσθην νὰ σιωπήσω προχθὲς, διότι ἔβλεπον ὅτι, ἂν ἐπέμενον, ἠδύνατο νὰ μοὶ ζητηθῇ νὰ παρουσιάσω τὸν σχετικὸν Νόμον καὶ δὲν τὸν εἶχον πρόχειρον. Ἔρχομαι λοιπὸν σήμερον μὲ τὸν λογιστικὸν νόμον ἀνὰ χεῖρας ἵνα σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ παρατήρησίς μου ἦτον ὀρθὴ καὶ παρακαλέσω τὸν Κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συναινέσῃ ὅπως ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ χορηγηθεῖσα πίστωσις. Ἰδοὺ τὶ διαλαμβάνουν περὶ τῶν δανείων καὶ τῶν προκαταβολῶν τὰ ἄρθρα 133, 134 καὶ 135 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. Δάνεια καὶ προκαταβολαί. «133. Ὅλα τὰ διδόμενα ἀπὸ τὸ δημόσιον δάνεια μὲ τόκον ἢ χωρὶς τόκον, καθὼς καὶ αἱ παντὸς εἴδους προκαταβολαὶ ἐγγράφονται εἰς ἕνα κοινὸν λογαριασμὸν, τοῦ ὁποίου ἡ ἀνάπτυξις γίνεται εἰς ἰδιαίτερον βιβλίον, κρατούμενον παρὰ τῷ γενικῷ λογιστηρίῳ τῶν οἰκονομικῶν. 134. Τὰ εἰδικὰ διατάγματα διὰ τῶν ὁποίων ἐγκρίνεται νὰ δοθῇ τὸ δάνειον ἢ ἡ προκαταβολὴ, προκαλούμενα καὶ προσυπογραφόμενα ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν κοινοποιοῦνται πάντοτε εἰς τὸν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν, ὅστις μόνος ζητεῖ ἑκάστοτε ἔκτακτον πίστωσιν καὶ ἐντέλλεται τὴν πληρωμήν. 135. Κατ’ ἔτος ὑποβάλλεται εἰς τὰς Βουλὰς καὶ πέμπεται εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον κτλ.» Βλέπετε λοιπὸν ὅτι διὰ νὰ δοθῇ οἱαδήποτε προκαταβολὴ ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὸν διάταγμα, διατάττον τὴν πληρωμὴν αὐτῆς· τὸ διάταγμα στέλλεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις μόνος εἶναι ἁρμόδιος νὰ προκαλέσῃ ἔκτακτον πίστωσιν καὶ νὰ ἐντείλῃ τὴν πληρωμήν. Αἱ προκαταβολαὶ, ὡς καὶ τὰ δάνεια, δὲν συγχωνεύονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, οὔτε εἰς τὸν ἀπολογισμὸν, ἀλλὰ γράφονται εἰς χωριστὸν βιβλίον καὶ δίδεται δι’ αὐτὰ χωριστὸς λογαριασμός. Ἑπομένως δυνάμει τῶν διατάξεων αὐτῶν ὅλα τὰ δάνεια καὶ αἱ προκαταβολαὶ, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ καιροὺς, οὐδέποτε ἐγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἢ τὸν ἀπολογισμὸν, ἀλλὰ σημειοῦνται εἰς χωριστὸν λογαριασμόν· καὶ ὅσοι ἀνέγνωσαν ποτὲ οἰκονομικὸν λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, εἶδον ὅτι εἰς τὴν μερίδα τὴν ἐπιγραφομένην «ἀνάλυσις τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἀπολογισμῶν» σημειοῦται εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ Κράτους ποσὸν ἀρκετὰ μεγάλον, ἐπιγραφόμενον δάνεια καὶ προκαταβολαὶ, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, τὰ διδόμενα εἰς δάνεια καὶ προκαταβολὰς δὲν συγχωνεύονται εἰς τὰ ἔξοδα, ἀλλὰ μένουν ὑπὸ ἐκκρεμότητα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους παρακαλῶ ν’ ἀναγνωρισθῇ ὡς ὀρθὴ ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα προχθὲς, καὶ νὰ συναινέσουν οἱ Κ. Ὑπουργοὶ ν’ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τὸ ποσὸν τῶν 150,000 δραχμῶν, νὰ εὐαρεστηθῶσι δὲ ὁ μὲν Κ. Ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν νὰ προκαλέσῃ διάταγμα περὶ τούτου, ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει, ὁ δὲ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ζητήσῃ ἔκτακτον πίστωσιν, διότι ἄλλως παραβιάζεται ὁ νόμος καὶ περιπλέκεται τὸ λογιστικὸν τοῦ Κράτους.

§4ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ ἁπλοῦ τύπου, ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὸν Κ. Σωτηρόπουλον. Ἐπέμενον προχθὲς νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, προκειμένου λόγου περὶ πιστώσεως ὁμοίας φύσεως, παρετήρησα ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔδωκε μεγίστην σημασίαν εἰς τυπικὰ ζητήματα. Ἐπρόκειτο περὶ πιστώσεως 40,000 δραχ. δι’ ἀγορὰν κουκουλοσπόρου· ἡ πίστωσις αὕτη ἦτο καθαρῶς ἔκτακτος πίστωσις, καθὼς δύναται νὰ ὁμολογήσῃ ὁ Κ. Σωτηρόπουλος, τόσον δόκιμος καὶ ἔμπειρος περὶ τὰ λογιστικὰ· ἡ πίστωσις ἦτο καθαρῶς ἔκτακτος πίστωσις, μολαταῦτα ἡ Βουλὴ ἐδέχθη τὴν πίστωσιν ταύτην ὡς ἀναπληρωτικήν. Εἶδον τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν ἔδιδε περὶ τοὺς τύπους σημασίαν καὶ εἶπον νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Δὲν ἔχω ὅμως οὐδεμίαν δυσκολίαν εἰς τὸ νὰ ἀποδεχθῶ τὴν γνώμην τοῦ Κ. Σωτηροπούλου, διότι ὀρθῶς ἡ γνώμη αὕτη εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον προεγνώριζον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ μέρος αὐτὸ τῶν πρακτικῶν, τὸ ὁποῖον λέγει ἀναγνωσθέντος τοῦ κεφαλαίου δευτέρου κλπ;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ λοιπὸν ἐγκρίνονται. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ζωοκλοπῆς κλπ. θέλει τυπωθῆ· ὡσαύτως ὑπεβλήθη τροπολογία ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμων περὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐγγραφῶν τῶν δανείων ἐν Ἑπτανήσῳ· ὡσαύτως ἑτέρα τροπολογία περὶ προτάσεως νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ἐν τοῖς ἀγροῖς Κερκύρας· θέλουσι τυπωθῆ. Ὑπεβλήθη μία ἀναφορὰ τῶν ἀδελφῶν Ἰωάννου, Ἀνδρέου Στυλιανοῦ, κατοίκων Λευκάδος, ὡς κληρονόμων τοῦ θείου αὐτῶν, περὶ ἀποδόσεως τῶν εἰσοδημάτων τῆς δημευθείσης περιουσίας των κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως· θέλει σταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 13 τρέχοντος ὑπεβλήθη ἔκθεσις τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς, δι’ ἧς ἐζητεῖτο πίστωσις 9,000 δραχ. διὰ ἀποζημίωσιν βουλευτῶν, διότι δὲν συμπεριελήφθη ὁλόκληρος ἡ ἀποζημίωσίς των εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς, διὰ προμήθειαν χάρτου, δι’ ἐκτύπωσιν τῶν προτάσεων καὶ τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν, διὰ τοποθέτησιν καὶ ἐπισκευὴν θερμαστρῶν καὶ ἀγορὰν καυσοξύλων. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς πιστώσεως, ἀναβαινούσης εἰς δραχ. 10,160.

§8Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ὑπάρχει τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συμπεριελήφθησαν πολλοὶ τῶν βουλευτῶν στρατιωτικοὶ καὶ ναυτικοί, διότι ὑπῆρχεν ἡ ἰδέα, ὅτι λαμβάνουσι μισθὸν διαθεσιμότητος. Ὑπεβλήθη μάλιστα ἔγγραφον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν, πληροφοροῦντος τὸ προεδρεῖον περὶ τῶν ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν ὡς ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ πληρονομένων βουλευτῶν.

§10Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θέλω νὰ κάμω ἁπλῆν παρατήρησιν εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ Σύνταγμα ἐνομοθέτησεν ἰδίαν θέσιν διὰ τοὺς ναυτικοὺς καὶ στρατιωτικούς. Ὅσοι βουλευταὶ ἐξελεγχθῶσι καὶ τύχωσι νὰ ᾖναι μέλη τῆς Βουλῆς ὑπόκεινται εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ τελευταῖος νόμος ὅλων τῶν πράξεων τῆς Συνελεύσεως, καὶ καμμία ἀπόφασις προγενεστέρα τῆς Συνελεύσεως δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ ἀπέναντι τοῦ Συντάγματος. Ἐνταῦθα βλέπετε ἕν τι τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν περίεργον· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐκλεχθέντες ὡς βουλευταί, εἴτε στρατιωτικοὶ εἴτε ναυτικοί, ὑπάγονται εἰς τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος· τὸ ὑπουργεῖον ὅμως ἔθεσε τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἀργίας. Αἱ λέξεις διαθεσιμότης καὶ ἀργία εἶναι ὅλως ἐναντίαι· εἶναι, νομίζω, κατάλληλος ὥρα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ οἱ κύριοι ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν ὑπουργοὶ νὰ παρουσιάσουν τὴν ἰδέαν των εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἵνα κανονισθῇ ἡ θέσις αὐτῶν, ἡ ὁποία ὡς εἶπον, εἶναι ἐντελῶς κανονισμένη δυνάμει τοῦ Συντάγματος, ἵνα μὴ ἀκολουθῶσιν αὐτὰ τὰ παρατράγωδα ὡς ἠκολούθησαν ἤδη εἰς τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν· διότι ὁποιοιδήποτε καὶ ἂν ὦσιν οἱ ἐκλεχθέντες βουλευταὶ στρατιωτικοί, πίπτουν εἰς τὴν διαθεσιμότητα.

§11ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουρ. ναυτικῶν). Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὸ πρῶτον ὑπελήφθη ἐν τῇ Συνελεύσει, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς, μὲ αὐτὴν τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ μὲν διαθεσιμότης διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς περιορίζεται μόνον εἰς τὸ σῶμα τῶν γενικῶν ἐπιτελῶν καὶ εἰς τοὺς βαθμοὺς ἀπὸ τοῦ συνταγματάρχου καὶ ἄνω, εἰς δὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ ἐφ’ ὅλων τῶν βαθμῶν ἀδιακρίτως. Ἡ κατάστασις αὕτη θεωρεῖται ἐνεργητικῆς ὑπηρεσίας τόσον εἰς τὸ ναυτικόν, ὅσον καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς. Ἡ ἀργία, κύριοι, εἶναι μία δευτέρα κατάστασις, ἀλλὰ διαιρεῖται εἰς ἀργίαν προερχομένην ἀπὸ λόγους οἰκονομικοὺς ἢ ἀπὸ λόγους πειθαρχικούς, ἀπὸ καθαρὰ δηλαδὴ πειθαρχικὰ παραπτώματα· εἰς μὲν τὴν πρώτην περίπτωσιν λέγεται ἀργία ἕνεκα καταργήσεως θέσεως, ἡ δὲ ἄλλη εἶναι ἕνεκα πειθαρχικῶν λόγων, ἡ ὁποία ἔχει καὶ μισθοδοσίαν μικροτέραν. Ἡ Συνέλευσις διὰ λόγους οἰκονομίας παρεδέχθη, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος ὑφίσταται τόσον εἰς τὸ ναυτικὸν ὡς καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ μισθὸς πρέπει νὰ ᾖναι μισθὸς διαθεσιμότητος. Ἐπὶ τῇ ἀποφάσει ταύτῃ τῆς Συνελεύσεως ὁ προϋπολογισμὸς ὑπεβλήθη. Φρονῶ ὡς ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὅτι, ἐπειδὴ αἱ οἰκονομικαὶ δυσχέρειαι δὲν παρῆλθον καὶ ἴσως μάλιστα ηὐξήθησαν, ὅτι ὠφέλιμον εἶναι χάριν οἰκονομίας νὰ διατηρήσωμεν, ὅπως μέχρι τοῦδε διετηρήθη, τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ δαπάνη θὰ ᾖναι μισθὸς ἀργίας ἕνεκα καταργήσεως θέσεως, καὶ οὕτως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ἕνεκα τῆς διαφορᾶς ταύτης θὰ ἔλθῃ ἡ οἰκονομία πλέον τῶν 120,000. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν ναυτικῶν δὲν ἔχει εἰμὴ καθαρὰν διαθεσιμότητα. Γνωρίζετε δὲ, κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετοὶ βαθμολόγοι ἀνώτεροι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποφέρουν δαπάνας, αἵτινες ἂν ὑπολογισθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθοδοσίας τῆς διαθεσιμότητος, θὰ ᾖναι πολὺ περισσότεραι, ἢ ἂν ὑπολογισθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καταστάσεως τῆς ἀργίας. Τὸ ὅλον τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ναυτικοῦ προσεγγίζει περὶ τοὺς 200, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι ἀνώτεροι ἀξιωματικοί. Ἂν παραδεχθῶμεν τὸν μισθὸν τῆς διαθεσιμότητος, ὁ προϋπολογισμὸς, ὅστις ὑπεβλήθη κατὰ τὰ 65 καὶ βασίζεται ἐπ’ αὐτῆς τῆς μισθοδοσίας, θὰ αὐξήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ναυτικῶν.

§12Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κατάστασις ἀργίας δὲν εἶναι νενομοθετημένη διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν ναυτικῶν;

§13ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑπάρχει εἰς τὰς δύω περιστάσεις, εἰς τὴν κατάστασιν διὰ πειθαρχικοὺς λόγους, καὶ εἰς τὴν ἕνεκα διαλύσεως πλοίου. Ἐγὼ ὑποβάλλω τὰς ἰδέας αὐτὰς εἰς τὴν Βουλήν.

§14Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως εἶναι περιωρισμένη ἢ ἀπεριόριστος;

§15Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 65 ὑπεβλήθη ὑπὸ τὰς αὐτὰς διατάξεις, ὅπως καὶ τοῦ 64.

§16ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ἀντικείμενον, ὃ συζητεῖται, δὲν εἶναι τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§17Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Παρουσιάσθη ἓν ἔγγραφον τοῦ ὑπουργείου καὶ πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§18ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πετμεζᾶς ἀπορεῖ πῶς οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκλεχθῶσιν ὡς βουλευταί, δὲν λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῆς διαθεσιμότητος, ἀλλὰ τὸν τῆς ἀργίας, φρονεῖ δὲ ὅτι πεπερασμένως ἡ Συνέλευσις, δηλαδὴ διὰ μόνον τὸ ἔτος 1864, ἀπεφάσισεν οὐχὶ τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως, ἀλλὰ τὴν κατάργησιν τῆς πιστώσεως τῆς θέσεως τῆς διαθεσιμότητος. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ τοῦ κράτους δυσχέρειαι ἠνάγκασαν τότε τὴν Συνέλευσιν νὰ καταργήσῃ τὴν πίστωσιν τῆς θέσεως τῆς διαθεσιμότητος, νὰ ἀφήσῃ δὲ τὸν νόμον τὸν περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, ὅπως ἔχει. Μολονότι πλεῖσται ἀναφοραὶ διαφόρων ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν, δι’ ὧν ἐζητοῦντο οὗτοι τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, συνεπεία τοῦ ὁποίου ἀδίκως ἐτάχθησαν εἰς τὴν ἀποστρατείαν, καί τοι ἔχοντες ἀδιαφιλονείκητα δικαιώματα καὶ κατὰ τὸν ἀγῶνα καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐνθυμεῖσθε ὅμως, ὅτι ὅτε συνεζητήθη ἐν τῇ Συνελεύσει ἡ κατάργησις τῆς πιστώσεως τῆς θέσεως τῆς διαθεσιμότητος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, ἐῤῥέθησαν πολλά, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον ὁ ὁποῖος διϊσχυριζόμην τότε, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ πίστωσις, ἔλεγον ὅτι εἰς μόνα τὰ κράτη ἐκεῖνα δικαιοῦται νὰ ὑπάρχῃ θέσις διαθεσιμότητος, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν μοῖραι διαθέσιμοι, καὶ τὰς ὁποίας, ὅταν ἡ κυβέρνησις θέλῃ, θέτει μίαν ἡμέραν εἰς ἐνέργειαν καὶ λαμβάνει εἰς τὴν ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν τοὺς διαθεσίμους. Ἐνταῦθα ὅμως, ὅπου οὔτε μοῖραι ὑπάρχουν διαθέσιμοι παρὰ μόνον 6 ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα καὶ ταῦτα ἕνεκεν τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν ἀφοπλίζονται, τί μᾶς χρειάζεται ἡ θέσις τῆς διαθεσιμότητος; Εἶπον, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀδικηθῇ κἀνεὶς τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἕνεκεν τῆς πολυχρονίου ὑπηρεσίας των προῆλθον εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἂς λάβῃ ἓν ὁποιονδήποτε μέτρον περὶ αὐτῶν· οὐχ ἧττον ὅμως ἐπέμενον, ὅτι οὐδέποτε μεχρισότου τὸ ναυτικὸν εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν ἐλεεινὴν κατάστασιν πρέπει νὰ ὑπόκηται εἰς τὰ ἔξοδα τῆς θέσεως τῆς διαθεσιμότητος, διότι ἡ διαθεσιμότης ἀποῤῥοφᾷ τὰ ⅔ τῆς μισθοδοσίας· ἐπρότεινα δὲ νὰ καταργηθῇ ἡ θέσις αὕτη, ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις μὴ ἔχουσα καιρὸν νὰ συζητῇ τοιούτους νόμους, ἐφρόντισεν ἁπλῶς νὰ οἰκονομήσῃ τὰς περιστάσεις, καταργοῦσα τὴν πίστωσιν· ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 65 συνετάχθη, ὡς βλέπετε, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ 1864, ὅταν δὲ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866, δυνάμεθα πάλιν νὰ μεταχειρισθῶμεν τὸ αὐτὸ μέτρον καταργοῦντες τὴν πίστωσιν, διότι, ὡς καὶ παρὰ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἠκούσατε, εἶναι μία δαπάνη ἀπὸ τὰς μεγάλας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία, ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκονομικήν μας κατάστασιν, νὰ τροποποιήσῃ τὸν περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ νόμον τοιουτοτρόπως, ὥστε χωρὶς νὰ προσβάλῃ δικαιώματα κεκτημένα νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὰ δικαιώματα.

§19ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἐπεθύμουν νὰ προκαλέσω μίαν συζήτησιν σπουδαιοτάτην ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ· δὲν εἶναι εὔκολον, οὔτε πρέπον ἴσως εἰς ἕκαστον ἐξ ἡμῶν, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἰδέαν, νὰ λαλῇ ὅπως βούλεται, οὔτε πρέπει νὰ ἀντιταχθῇ ἀπέναντι τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν οἱ αἰῶνες ἀπέδειξαν, καὶ τῆς φρονήσεως, τὴν ὁποίαν μακρὰ σειρὰ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὰ Κράτη καθιέρωσεν. Ἐπειδὴ ἐῤῥέθησαν λόγοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι πικροὶ διὰ τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικὸν, ὀφείλω νὰ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιόν σας. Κύριοι Βουλευταὶ, τρεῖς εἶναι αἱ καταστάσεις τοῦ στρατοῦ, τρεῖς εἶναι αἱ καταστάσεις τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον καὶ διὰ τὸ ἐλάχιστον παράπτωμα θέλετε ζητήσει, καὶ πρέπει νὰ ἀποθάνῃ. Εἶναι ἡ τῆς ἐνεργείας, τῆς ἀργίας καὶ τῆς διαθεσιμότητος. Πρέπει εἷς ἕκαστος νὰ μάθῃ, ποία εἶναι ἡ ἀξία τῶν καταστάσεων αὐτῶν εἰς τὸν στρατόν. Θέλετε νὰ ἔχητε στρατὸν, ἢ δὲν θέλετε νὰ ἔχητε; πρέπει νὰ τὸ εἴπητε εἰλικρινῶς· δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὑβρίζητε ἀνθρώπους εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεβάλετε ὑποχρεώσεις, χωρὶς νὰ θέλετε νὰ δώσητε καὶ δικαιώματα. Λέγω, ὅτι ἢ πρέπει νὰ ἔχητε στρατὸν κατὰ τοὺς νόμους καὶ τύπους, τοὺς ὁποίους ἡ πεῖρα καὶ ἡ φρόνησις ἀπέδειξε καὶ παρεδέχθη, ἢ πρέπει νὰ εἴπητε, δὲν θέλομεν νὰ ἔχωμεν στρατὸν, καὶ ἕκαστος ἂς φροντίσῃ πῶς νὰ ζήσῃ. Ἐννοῶ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν ἥτις εἶναι ἀνδρικὴ καὶ γενναία· ἀφοῦ ὅμως ἀπεφασίσατε νὰ ἔχητε στρατὸν, καὶ νὰ τὸν διατηρῆτε διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, πρέπει νὰ τὸν περιβάλλητε μὲ τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ πεῖρα ἀπέδειξε. Ποία διαφορὰ ὑπάρχει, θέλετε παρατηρήσει, μεταξὺ τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου, ὅστις ἤθελεν ἐπιθέσει χεῖρα κατὰ τοῦ Αὐτοκράτορος τῶν Γάλλων, καὶ μεταξὺ ἐκείνου τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἤθελε προσβάλει τὸν ἀνώτερόν του. Καὶ εἰς ἐκεῖνον καὶ εἰς τοῦτον ποινὴ εἶναι ὁ θάνατος. Πόσον σκληρὰ εἶναι ἐκείνη ἡ ὑποχρέωσις, τὸ νὰ ὑποχρεόνωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ διὰ τὸ ἐλάχιστον παράπτωμα νὰ τοὺς τιμωρῶμεν μὲ θάνατον! Εἶναι ὑποχρέωσις σκληρὰ, ἀπάνθρωπος, παραβαλλομένη πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τῶν πολιτῶν, ἀλλ’ ἀναγκαία. Ὅταν λοιπὸν ἐπιβάλλετε τοιαύτας ὑποχρεώσεις, δὲν πρέπει νὰ χορηγήσητε κανὲν δικαίωμα εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους; ποῖος ἐξ ὑμῶν, ἢ τίς ἐκ τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων, ἐὰν ἤθελεν ἐξυβρίσει τὸν ὅμοιόν του ὅπως δήποτε, ἢ ἀνώτερον ὑπάλληλον τῆς πολιτείας, ἤθελε τιμωρηθῆ εἰς δέκα ἐτῶν δεσμά; Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, Κύριοι, ὁ ἀξιωματικὸς, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἤθελε διαφύγει ἀπροσέκτως μία λέξις, ἤθελεν ἀφορισθῆ ἀπὸ τὴν κοινωνίαν καὶ καταδικασθῆ εἰς εἱρκτήν· ποῖος λαμβάνει τοιαύτας ὑποχρεώσεις, τοσαύτας εὐθύνας, χωρὶς νὰ ἔχῃ καὶ δικαίωμά τι; Νομίζετε, ὅτι ὑπηρετεῖτε τὴν πατρίδα, ὅταν ἐξευτελίζηται μία τάξις ἀνθρώπων, ἥτις ὑπηρετεῖ τὴν πατρίδα εἰς τὰς πλέον κρισίμους περιστάσεις καὶ ἀνάγκας αὐτῆς; Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ὅπου ὑπάρχουν ὑποχρεώσεις, πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ δικαιώματα. Πρώτη κατάστασις εἶναι αὐτὴ, τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν πρέπει νὰ προσβάλλῃ. Δευτέρα κατάστασις εἶναι ἡ τῆς ἀργίας· πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν διὰ νὰ μάθωμεν, ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ποία εἶναι ἡ ἰδέα τῆς Γαλλικῆς ἐπαναστάσεως, ποία εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ Ναπολέοντος, ὁ ὁποῖος καθιέρωσεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Νομίζετε, ὅτι ἐθεσμοθετήθη ἀπὸ κανὲν Συμβούλιον τῆς Περαχώρας; εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς σοφίας καὶ πείρας τῶν αἰώνων. Εἰς δύω τάξεις διαιρεῖται ἡ κατάστασις αὕτη τῆς ἀργίας, εἰς τὴν τάξιν, ἡ ὁποία εἶναι ποινή.... Πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν· δὲν ἀρκοῦν οἱ νόμοι; καὶ ποῖος σᾶς ἐμποδίζει νὰ φέρητε νόμους; Νομίζετε, ὅτι οἱ νόμοι εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις; καὶ ὅταν ἔχητε τὴν Βουλὴν, παρουσιάσατε νόμους· διατὶ δὲν πράττετε τοῦτο, ἀλλὰ ἔρχεσθε ἐδὼ νὰ εἰπῆτε ὅ,τι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰπῆτε; Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἐρχόμενοι ἐνταῦθα νὰ λαλήσωμεν περὶ τῶν δικαιωμάτων, ὅσα χορηγοῦσιν οἱ νόμοι, πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτικοὶ, νὰ διατηρήσωμεν τὴ ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου λαλοῦμεν· ὁρμώμενος ἀπὸ τὰς ἀρχὰς αὐτὰς, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἤλπιζον νὰ εὕρω ἀντίστασιν, ἔρχομαι νὰ ἀναπτύξω ὅσα σᾶς εἶπον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, Κύριοι, ἀπεφάσισε περὶ τῆς πιστώσεως μόνον, καὶ ὄχι περὶ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως τῆς διαθεσιμότητος, διότι, ἐὰν πρόκηται νὰ ὑπάρχῃ στρατὸς, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ θέσις αὕτη. Ἡ Συνέλευσις, λέγω, δὲν ἐνόησε νὰ κάμῃ τὴν διάκρισιν ταύτην ὡς πρὸς τοὺς βουλευτὰς τοὺς εἰς διαθεσιμότητα ὄντας, διότι ἡ Συνέλευσις εἶχεν ἄλλα σπουδαιότερα καθήκοντα νὰ ἐκτελέσῃ, τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος, καὶ διὰ τοῦτο οὐδεμίαν λέξιν δὲν θέλετε εὕρει ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου οὔτε εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, οὔτε εἰς τὰ στενογραφημένα, οὔτε ἀλλοῦ που. Μὴ στοχασθῆτε, ὅτι ἔχω συμφέρον λέγων ταῦτα. Θέλω σᾶς ἀποδείξει, ὅτι μάλιστα ζημιοῦνται οἱ τοιοῦτοι, καὶ μόνον ἠδύναντο νὰ εἶχον ὠφέλειαν ἄνθρωποι γεγηρακότες καὶ ἀγωνισθέντες, ὁποῖοι εἶναι ὁ ναύαρχος Κανάρης, ὁ Μιαούλης, ὁ Βότσαρης· ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συντάξεις, καὶ δι’ αὐτοὺς μόνον τοὺς ἀνθρώπους πρέπει νὰ γείνῃ αὐτὸς ὁ λόγος; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς, ἄδικον καὶ παράνομον τὸ τοιοῦτον· ἔχει τὴν δύναμιν ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ αὐτὸ, δὲν πρέπει ὅμως ποτὲ νὰ τὸ πράξῃ. Ἔρχομαι νὰ σᾶς θέσω ὑπὸ τὴν ἄλλην ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο· τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις, ὅσαι χορηγοῦνται διὰ τοῦ νόμου, εἶναι συνδεδεμένα· νομίζετε, ὅτι δύνασθε νὰ καταστρέψητε τὰ δικαιώματα, καὶ δὲν νομίζετε, ὅτι ἔχω καὶ ἐγὼ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω, δὲν ἀναδέχομαι τὰς ὑποχρεώσεις; Πῶς θέλετε νὰ εἴπητε εἰς ἐμὲ, Κύριε λοχαγὲ, σᾶς διατάττω νὰ λάβετε μέρος εἰς τὸ ἐπιτελεῖον, καὶ ἐγὼ νὰ μὴ ἔχω δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω, «δὲν θέλω ἢ δὲν δύναμαι νὰ λάβω μέρος, διότι, ὅταν ἐπιστρέψω, ὁ ὑπουργὸς δύναται νὰ μὲ εἴπῃ, «τώρα θὰ σὲ τιμωρήσω;» καὶ διατί; «διότι ἡ θέσις τὴν ὁποίαν θὰ ἀφήσῃς, θὰ τὴν εὕρῃς κατειλημμένην»· θὰ λάβῃ ἐδῶ τοὺς ἱκανωτέρους ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν θέλῃ νὰ σχηματίσῃ ἐπιτελεῖον καθὼς πρέπει. Εἶναι δίκαιον, ἐρωτῶ τοὺς βουλευτὰς τοὺς ἐναντιουμένους, εἶναι συμφέρον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, εἶναι συμφέρον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἀφῃρημένην αὐτὴν ἰδέαν, εἰς τὴν ὁποίαν αὔριον θὰ περιέλθῃ ὁ Γιάννης ἢ ὁ Κώστας, νὰ ῥίψῃ εἰς τὸν δρόμον αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, διότι αἱ θέσεις των κατελήφθησαν; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς ἓν βῆμα ἀναξιοπρεπὲς, ἄδικον, καὶ τὸ ὁποῖον παραβλάπτει τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν. Δὲν πρέπει δὲ νὰ πιστεύσῃ τις, ὅτι δὲν θέλω νὰ γίνωσι καὶ εἰς τὸν στρατὸν, καὶ εἰς τὸ ναυτικὸν αἱ δυναταὶ οἰκονομίαι, ἀλλὰ νὰ μὴ παραβλάπτηται ἡ ὑπηρεσία· δύνανται νὰ γίνωσι, πρέπει ὅμως νὰ γίνωσι κατὰ τρόπον νόμιμον καὶ δίκαιον, καὶ μὴ στοχασθῆτε, ὅτι πρέπει διὰ τῆς ἀδικίας νὰ γίνωσι ταῦτα. Θέλω σᾶς ἐξηγήσει τί γίνεται εἰς ἐκεῖνον τὸν κόσμον τῆς πείρας καὶ τῆς φρονήσεως. Ὑποθέσατε, ὅτι κηρύττετε τὸν πόλεμον καὶ θέτετε εἰς τοὺς πόδας ἓν ἑκατομμύριον στρατοῦ· ἐννοεῖται, ὅτι εἰς αὐτὸν γίνονται ἄπειροι μεταβολαὶ, διότι ἄλλως δὲν δύναται νὰ σταθῇ εἰς τοὺς πόδας του· εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν παραχωροῦνται ὅλα τὰ δικαιώματα ἐκτὸς τῆς μισθοδοσίας, καὶ τίθενται εἰς ἀργίαν καὶ ἀποχωροῦν εἰς τὰς ἑστίας των. Εἶναι ἀνάγκη ἀκαταμάχητος, τοῦτο εἶναι καὶ ἐκ τῶν προγενεστέρων γνωστὸν, διότι ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ἤθελον ὑποκύψει εἰς ἐκείνας τὰς συνεπείας. Δευτέρα κατάστασις εἶναι ἡ τῆς ποινῆς, δηλαδὴ ἐπιβάλλεται εἰς ἐκεῖνον, ὅστις παραλείψει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του, εἶναι τιμωρία δι’ ὡρισμένον χρόνον, δι’ ἓν ἔτος· αὕτη εἶναι ποινὴ, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ὑποκύψῃ διὰ νὰ μάθῃ νὰ σέβηται τὰς διατάξεις τὰς ὁποίας ὥρισεν ὁ νόμος. «Ἔχομεν ἀνάγκην χρημάτων» λέγετε· νὰ προσφέρωμεν ὅλοι τὸν μισθόν μας, νὰ προσφέρῃ εἷς ἕκαστος ὅ,τι ἀνήκει, καὶ νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, καὶ ὄχι νὰ ληστεύσωμεν αὐτὴν τὴν τάξιν· τότε θὰ σᾶς προτείνω καὶ ἐγὼ ἓν οἰκονομικὸν μέτρον· ἐκλέξατε ἑκατὸν ἀνθρώπους, σφάξατέ τους καὶ δημεύσατε τὰ ὑπάρχοντά τους, καὶ ἰδοὺ τὸ κενὸν ὅπου συμπληροῦται· αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν κάμνουν τρομερὰν ἐντύπωσιν; ἀλλ’ ἐὰν εἰς τὸ μέγα εἶναι ἀνήθικον, εἰς τὸ μικρὸν εἶναι ἠθικόν; Ἐὰν ᾖναι ἀνήθικον νὰ φονεύωμεν, δὲν εἶναι ἀνήθικον ἐπίσης καὶ νὰ ῥαπίζωμεν; Νομίζετε πῶς ἔχετε δίκαιον νὰ καταστρέφητε τὰ συναλλάγματα, διὰ τῶν ὁποίων ἔρχεταί τις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος; ὄχι· δὲν εἶναι δίκαιον, εἶναι ἀντιπολιτευτικόν, εἶναι καταστροφὴ τοῦ στρατοῦ. Αὐταὶ εἶναι αἱ τρεῖς καταστάσεις, καὶ εἰς τὴν τελευταίαν θέλουν νὰ σᾶς παρασύρωσιν εἰς μίαν ἀδικίαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ὀνομάσω μὲ τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὴν ὀνομάσω. Τί εἶναι ἡ τάξις τῆς διαθεσιμότητος; διαθεσιμότητα λέγουσιν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἐννοοῦσι· διαθεσιμότης, λέγω, εἰς τοὺς στρατοὺς δὲν δύναται νὰ λείψῃ μὲ τὴν τάξιν τῶν ἐπιτελῶν. Τὰ ἐπιτελεῖα σχηματίζονται ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, τὰ ἐπιτελεῖα δὲν εἶναι πάντοτε ἀναγκαῖα εἰς τὴν πολιτείαν, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅταν σχηματίζωνται, σχηματίζονται ἀπὸ τοὺς ἐκλεκτοτέρους ὅλων τῶν σωμάτων· καὶ τί θέλετε νὰ τοὺς κάμετε αὐτοὺς τοὺς ἐκλεκτούς; ἀντὶ νὰ τοὺς εὐχαριστήσητε, τοὺς λέγετε σᾶς ῥίπτομεν εἰς τὸν δρόμον. Νομίζω, ὅτι ποτὲ τὸ ἔθνος δὲν θέλει κατέλθει εἰς μίαν πρᾶξιν, ἥτις δὲν εἶναι ἀξιοπρεπής· διότι, ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην, εἶναι μέσα, εἰς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ καταφύγῃ, καὶ ὄχι νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ ἄλλο μέσον νὰ εἴπῃ, καταδικάζω σὲ νὰ πληρώσῃς τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἔχω. Κύριοι, ἐὰν ὑπάρχουν πολλοὶ ἢ ὀλίγοι, ἐὰν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἢ ὄχι, εἶναι ἕτερον ζήτημα· εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὴν κυβέρνησιν· αὐτὴ πρέπει νὰ σκεφθῇ περὶ αὐτοῦ. Ἂν ᾖναι πολλοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, πρέπει νὰ φέρῃ νόμον καὶ νὰ μᾶς ζητήσῃ τὴν ἄδειαν νὰ τοὺς μεταφέρῃ εἰς τὴν κατάστασιν ἐκείνην, μολονότι σᾶς εἶπον, ὅτι ἄνευ αὐτῆς τῆς καταστάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ στρατός, οὔτε ἐξουσία, οὔτε τίποτε. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους λέγω, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ ἔλλειμμα, πρέπει νὰ τὸ ζητήσητε, καὶ ἂν δὲν τὸ εὕρητε, τότε νὰ ἐπιβαρύνετε ὅλας τὰς τάξεις· φροντίσατε νὰ εὕρητε ποῦ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ὁ πέλεκυς τῆς οἰκονομίας· καὶ ἂν δὲν σᾶς ἐπαρκοῦν οἱ νόμοι, κύριοι ὑπουργοί, νὰ φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα νόμον, διότι πᾶσα πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ πηγάζῃ ἐκ τοῦ δικαίου.

§20ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουρ.). Δὲν ἐννοῶ τῇ ἀληθείᾳ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τολμήσῃ βουλευτὴς νὰ κατηγορήσῃ τοὺς ἀντιπάλους αὑτοῦ ὡς ἀναξιοπρεπεῖς δι’ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸ μεγαλείτερον τῶν Σωμάτων, ἅτινα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσιν εἰς κοινοβουλευτικὴν πολιτείαν, ἡ Συνέλευσις· καὶ ἀπορῶ μὲ τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη, καὶ τὴν πικρίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπετέθη κατὰ τῶν ἐχόντων ἐναντίαν τῆς ἰδικῆς του γνώμην. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων ἀπορῶ πόθεν ἔλαβεν ἀφορμὴν εἰς τοῦτο, διότι οὔτε περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους ἐπρόκειτο, οὔτε τὸ ζήτημα τοῦτο προεκλήθη ἡ Βουλὴ νὰ λύσῃ, καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι, οὐδὲν ἄλλο ἀπέδειξεν εἰμὴ, ὅτι θέλει νὰ φαίνεται ἀντιπρόσωπος καὶ προστάτης τῶν ἰδεῶν τοῦ στρατοῦ, καὶ οὐχὶ ἀντιπρόσωπος τῶν ἐν τῇ Βουλῇ συναδέλφων του ἀντιπροσώπων, περὶ ὧν ἔκαμε τόσον λόγον· καὶ ἂν τοὐλάχιστον ἐσυζητοῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 66, ὑπομονὴ, ἀλλὰ συζητοῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν δύω μηνῶν, καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν τῶν δύω μηνῶν ἤξιζε νὰ συγχύσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τοσοῦτον πικρὰν χολὴν νὰ χύσῃ; Μὲ ἄκραν δὲ πεποίθησιν τὸ λέγω, ὅτι ἐν τῇ ὁμιλίᾳ του οὐδεμιᾶς τάξεως ἀξιωματικοῦ, ἀντιπροσωπεύοντος τὰς ἰδέας τοῦ στρατοῦ, ὁ κύριος Σωτήριος Πετιμεζᾶς δὲν ἐγένετο διερμηνεύς· διότι δὲν πιστεύω ποτὲ οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, γνωρίζοντες τὴν κατάστασιν εἰς ἣν οἰκονομικῶς περιῆλθεν ἡ πατρὶς, νὰ ἀδημονῶσι, διότι θέλει ἐξακολουθήσει καὶ δύω μῆνας ἔτι μία πρᾶξις, ἥτις ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὸ Ἔθνος ἐν τῇ Συνελεύσει. Περὶ τῶν διαθεσίμων, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 64 σκεφθεῖσα, ἀπεφάσισεν ὅ,τι ἀπεφάσισεν. Ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς, ὅπως γνωρίζετε, ἔχει ὀλιγίστους διαθεσίμους, διότι τὸ σῶμα τῶν ἐπιτελῶν περιέχει ὀλιγίστους ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς, ὁ δὲ στρατὸς τῆς θαλάσσης εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις ἔχει τοὺς πολλούς. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τὴν Συνέλευσιν ἀπησχόλησε τὸ ζήτημα τοῦτο ἰδίως διὰ τὸ ναυτικόν· ἡ Συνέλευσις τότε εἶχε δυσχερείας οἰκονομικὰς καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο καθῆκον αὐτῆς νὰ ἐλαττώσῃ τὴν πίστωσιν τῶν διαθεσίμων ἀξιωματικῶν· ἐὰν ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἀντεπροσώπευε πληρέστερον τὸ ἔθνος, διότι εἶχε δικαιώματα μεγαλείτερα ὡς Συντακτικὴ, ἐνδίδουσα εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάγκην ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐλάττωσιν, δὲν ἔχομεν ἡμεῖς σήμερον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐκεῖνο τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Συνέλευσις, εὑρισκομένη εἰς οἰκονομικὴν ἀνάγκην, θέλει ἐξακολουθήσει, ἐνῶ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν; Ἡ χειροτέρευσις ἐξακολουθεῖ μὲ τὴν ἡμέραν· εἶναι ἡ αὐτὴ κατάστασις σήμερον, οἵα ἦτον ἐὰν ἐψηφίζετο ὁ προϋπολογισμὸς ἐν ἀρχῇ τοῦ ἔτους; Εἴμεθα εἰς κατάστασιν χειροτέραν καὶ δικαιούμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸν ἴδιον δρόμον, καὶ περιπλέον δὲν εἴμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1865 καὶ πρόκειται περὶ δύω μόνον μηνῶν αὐτοῦ. Ἐξετάζω ἤδη τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τοὺς κυρίους βουλευτάς· οἱ κύριοι ἀξιωματικοὶ, οἵτινες εἶναι βουλευταὶ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἔδωκαν πληρεξουσιότητα πρὸς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰς ἰδέας των.

§21Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ὁμιλῶ ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματικῶν ἀλλ’ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους.

§22ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὡς πρὸς τοὺς Βουλευτὰς ἀξιωματικοὺς παρατηρῶ, ὅτι, οἱανδήποτε λύσιν καὶ ἂν δώσωμεν εἰς τὸ ζήτημα, ὡς κανόνα θέλομεν θέσει τὸν ἑξῆς· «ἡ θέσις τοῦ Βουλευτοῦ δὲν ἐπιφέρει στρατιωτικῶς καμμίαν μεταβολήν.» Εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσητε λύσιν δικαίαν, χωρὶς νὰ σταθῆτε ἐπὶ τῆς βάσεως ταύτης. Ἡ θέσις τοῦ βουλευτοῦ περιποιεῖ πολλὰ δικαιώματα καὶ τιμὰς, ἀλλὰ τὴν στρατιωτικὴν κατάστασιν δὲν τὴν μεταβάλλει· ὁ ἀξιωματικὸς, ὅστις εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ, ἐὰν γίνῃ Βουλευτὴς, εἶπε τὸ Σύνταγμα, πρέπει νὰ διατελῇ ἐν διαθεσιμότητι, διότι εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν ἡ ἐνέργεια ἡ στρατιωτική, ἥτις ἀπαιτεῖ ὑπακοὴν, μὲ τὴν ἐνέργειαν τοῦ βουλευτοῦ, ἥτις ἀπαιτεῖ ἀνεξαρτησίαν πλήρη· περιπλέον ὅμως δὲν ἐνδιεφέρετο οὔτε ἡ Συνέλευσις, οὔτε τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα δὲν ἐνόησε, παρὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ αὐτὴν τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ βουλευτοῦ, καὶ τίποτε περισσότερον. Δὲν ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἡ λύσις ἄλλου ζητήματος. Ἑπομένως ἡ κατάστασις τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὅστις δὲν διατελεῖ ἐν ἐνεργείᾳ, ἐξακολουθεῖ νὰ διέπηται ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους. Ἑπομένως εἶναί τις στρατιωτικὸς ἐν ἀργίᾳ διὰ κατάργησιν θέσεως, ἢ διὰ διάλυσιν Σώματος; Εἶναι παράλογον νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, διότι ἐγένετο βουλευτής, θὰ περάσῃ διὰ τοῦτο εἰς τοὺς διαθεσίμους· ποῖος λόγος ὑπῆρχε, ἢ ποῖος ἐδύνατο νὰ ὑπαγορεύσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν ἰδέαν ἢ τὴν μεταβολὴν ταύτην, ἀφοῦ διατελεῖ ἐκτὸς ὑπηρεσίας; Οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχεν ὅπως ἡ Συνέλευσις σκεφθῇ περὶ τῆς ἀνεξαρτησίας του, διότι ἡ ἀνεξαρτησία του εἶναι πλήρης. Νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ λογικωτέρα λύσις, διότι τὸ Σύνταγμα μόνον τὸ πολιτικὸν ζήτημα ἠθέλησε νὰ λύσῃ καὶ τίποτε περισσότερον. — Δὲν ἐννοῶ, ὅτι ἡ θέσις τοῦ βουλευτοῦ δύναται ν’ ἀφαιρέσῃ καὶ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὡς στρατιωτικὸς κατὰ τοὺς νόμους ἔχει· ἑπομένως, ἂν κατὰ τὸν νόμον ἐκενώθησαν δύω θέσεις ἐνεργείας, ὁ εἰς ἀργίαν τεθείς, ἕνεκα διαλύσεως Σώματος, ἔχει δικαίωμα νὰ καταλάβῃ τὴν μίαν, ὅπως ὁ νόμος διατάσσει, ἀλλὰ τότε, ὡς βουλευτής, δὲν θὰ μένῃ εἰς ἐνέργειαν, ἀλλὰ θὰ τεθῇ εἰς διαθεσιμότητα. Αὐτὴ εἶναι ἡ λογικὴ ἐξήγησις τοῦ νόμου, καὶ πόσον παράλογον εἶναι τὸ ἐναντίον, συλλογισθῆτε ὡς ἑξῆς. Ὑποθέσατε ὅτι καταργεῖται ἓν Σῶμα, 5 ἀξιωματικοὶ τίθενται εἰς ἀργίαν ὡς ἐκ τούτου, καὶ ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ἐκλέγεται βουλευτής· οἱ μὲν 4 δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ γίνουν ποτὲ εἰς ἐνέργειαν καὶ διαθεσιμότητα, πλὴν ἂν κενωθῶσι 10 θέσεις ἐνεργείας τοῦ βαθμοῦ των, ὁ δὲ βουλευτὴς μόνον, διότι ἐξελέχθη βουλευτής, γίνεται συγχρόνως καὶ διαθέσιμος, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος. Δι’ αὐτὸ, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ μὲν Βουλὴ δύναται βεβαίως νὰ ἐπιφυλαχθῇ νὰ κάμῃ ἐκτενεστέραν τινὰ συζήτησιν, ὅταν ἔλθῃ ὁ οἰκεῖος χρόνος καὶ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός· πρέπει ὅμως, νομίζω, ἡ Βουλὴ, προκειμένου περὶ προϋπολογισμοῦ 2 μηνῶν, νὰ μείνῃ εἰς τὰ παραδεδεγμένα, πεποιθυῖα, ὅτι δὲν θέλει πράξει ἀδικίαν. — Εὐχαριστῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Καλαβρύτων, διότι ἐφρόντισε νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ποῖος εἶναι ὁ δρόμος, τὸν ὁποῖον πρέπει ν’ ἀκολουθήσῃ· τὴν συνεβούλευσεν, ἂν σκοπῇ νὰ κάμῃ οἰκονομίας, νὰ τὰς κάμῃ μετὰ περισκέψεως καὶ οὐχὶ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ διὰ νόμου, καὶ τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν πρεσβεύομεν, εἶναι ἡ αὐτή· θέλομεν δὲ καταβάλει πᾶσαν προσπάθειαν νὰ φέρωμεν τὰς δυνατὰς οἰκονομίας, χωρὶς νὰ βλάψωμεν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους. Ἄλλως δὲν πρόκειται, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις σήμερον νὰ συζητήσῃ μετὰ τῆς Βουλῆς, ποῖον μέτρον θέλει λάβει ὡς πρὸς τοὺς διαθεσίμους ὁριστικῶς· ἐὰν νομίσῃ ἀναγκαῖον ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων νὰ καταργηθῇ, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, θέλει ἐκθέσει τὴν γνώμην της.

§23Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἐνόησα παντάπασι, Κύριοι, ὅτι εἶμαι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ τοῦ ἔθνους, καθὼς εἶναι καὶ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν, καὶ μίαν τοιαύτην, δὲν θέλω νὰ τὴν ὀνομάσω, ἰδέαν δὲν ἔπρεπεν ὁ Κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιφέρῃ. Ὁμιλῶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους, καὶ ἐνόησα, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λαλῇ περὶ τῶν νόμων, εἴτε στρατιωτικῶν, εἴτε πολιτικῶν, εἴτε ἐκκλησιαστικῶν. Ἤθελεν εἶναι πολὺ περίεργον, ἐὰν αὔριον ἤθελεν ὁμιλήσει ἕνας διοικητικὸς ὑπάλληλος περὶ διοικητικῶν νόμων, νὰ εἴπῃ μία Κυβέρνισις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαλῇ περὶ τούτου, διότι λαλεῖ ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων· ἐπίσης καὶ ἂν ἤθελε λαλήσει ἕνας οἰκονομικὸς ὑπάλληλος. Τουλάχιστον αὐτὴ ἡ μομφὴ μοὶ φαίνεται, ἂν οὐχὶ τίποτε ἄλλο, πολὺ περίεργος. Ἐλάλησα λοιπὸν, Κύριοι, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους καὶ περὶ ἑνὸς νόμου, ὅστις ὀνομάζεται νόμος τοῦ Κράτους, ἐλάλησα περὶ ἑνὸς ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι νόμος τοῦ Κράτους, ἑπομένως δὲν ἔχει ἰσχὺν σήμερον, παρὰ μόνον διότι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις δὲν ἐτόλμησε νὰ τὸν ἐγγίξῃ. Ἀλλ’ ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις πολὺ ἐνωρὶς ἐταράχθη, διότι ἠθέλησα νὰ λαλήσω περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποβλέπουν τὴν Κυβέρνησίν του, διότι ἀναφέρονται εἰς ἄλλας Κυβερνήσεις προηγουμένας, ὑπέπεσεν εἰς τὸ ἴδιον σφάλμα, διότι ἦλθε καὶ σᾶς ἐλάλησεν ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Συνελεύσεως. Ἡ ἰδέα μου, Κύριοι, δὲν ἦτο διόλου νὰ λαλήσω περὶ πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν· ἐὰν δὲ εἶπα εἰς αὐτὴν, πῶς νομίζω νὰ πράξῃ, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δυσαρεστηθῇ, διότι οἱ Βουλευταὶ ἔρχονται ἵνα προσφέρῃ ἕκαστος τὴν εἰδικότητά του, καὶ νὰ προσφέρῃ ἕκαστος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν συνδρομήν του. Πῶς λοιπὸν ζητεῖτε τὴν συνδρομὴν τῶν σωμάτων, ἀφοῦ δὲν θέλετε νὰ εἴπωμεν τίποτε; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἐὰν ἕκαστος, συμπεραίνων τὸν λόγον του, ἔλεγεν, ἐγὼ νομίζω, περὶ τοῦ πράγματος τούτου, νὰ κάμητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον· καὶ, ἂν μὲν εἴπῃ τίποτε καλὸν, τότε ἔκαμε γενικὸν καλὸν, ἄλλως δὲν ἔβλαψε κανένα, παρὰ ἴσως ἴσως μόνον τὸν ἑαυτόν του. Κύριοι, πρέπει νὰ μάθητε, ὅτι καὶ ἐγὼ τὸ ἐνόησα, ὅτι ἤθελαν μοὶ ἀποδώσει τὴν ἰδέαν, ὅτι ἔρχομαι νὰ ὑπερασπισθῶ ἀξιωματικοὺς διαθεσίμους· ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι κανεὶς δὲν ὑπάρχει διαθέσιμος· ὅλοι ὅσοι ἦσαν εἰς ἀργίαν ἔλαβον τὴν ἀποστρατείαν, οἱ δὲ ἄλλοι εἶναι ὑπὸ κατάστασιν ἐκ τῆς ὁποίας ποτὲ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔλθουν εἰς διαθεσιμότητα, ὥστε οὐδὲ λεπτοῦ δὲν δύναται νὰ γίνῃ οἰκονομία. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τῆς ἀρχῆς, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο ἦλθεν ἐδῶ· ἐὰν δὲ εἰς τὸ οἰκονομικὸν, τὸ ναυτικὸν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν ἐμελέτησα ἀκόμη, ὑπάρχῃ τι ἀνεπαρκὲς, εἶπα ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιφέρῃ ἓν μέτρον· ὥστε νομίζω, ὅτι ἀδίκως ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ φέρῃ εἰς ἄλλην ἀτμοσφαῖραν τὸ ζήτημα, ἐνῷ ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἐννοίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ νόμος ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὸ ζήτημα....

§25Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 66.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§27ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ πίστωσις ἀφορᾷ τὸ 65 (θόρυβος).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία πίστωσις, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ἡ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπὴ διὰ συμπλήρωσιν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀξιωματικῶν ναυτικῶν ὡς Βουλευτῶν, καὶ διὰ μερικὰ ἄλλα ἔξοδα τοῦ γραφείου. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, ἂν παραδέχεται τὴν ὑποβληθεῖσαν πίστωσιν.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις.

§30ΤΙΝΕΣ. Πόσον ποσὸν ἔχει;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι διὰ 9,560 δραχμάς. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πίστωσιν αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοὶ).

§32ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, ποῖος ἔφερεν αὐτὸ τὸ ζήτημα;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς.

§34ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Περὶ τῶν δαπανῶν τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς ὑπῆρχε προηγουμένως τοιαύτη πίστωσις· ἐὰν ὑπῆρχε, θέλομεν νὰ ἴδωμεν πῶς ἐξηντλήθη.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρὸν κανὲν μέλος τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς; Τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι διὰ προμήθειαν χάρτου διὰ τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον.

§36ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἔχει δοθῆ καμμία δαπάνη;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ποῦ εἶναι ὁ εἰσηγητὴς κύριος Βροντίσης; λαμβάνω αὐτὴν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπῆρχε μία πίστωσις 200 δραχμῶν, ἥτις ἐξηντλήθη, καὶ ζητεῖται ἀκόμη 300 δραχμῶν πίστωσις.

§38ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πῶς ἐξηντλήθη αὐτὴ ἡ πίστωσις ἡ προϋπάρχουσα; πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν· ἄλλως ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν αὔριον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§40ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν περιῆλθεν εἰς γνῶσίν του ὑπόθεσίς τις ἀφορῶσα τὸν ἐν Τριπόλει εἰσαγγελέα, ὅστις ἐναντίον ῥητῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος ἐκράτησεν εἰς τὰς φυλακὰς πολίτην ἄνευ ἐντάλματος φυλακίσεως ἐπὶ 5 ἡμέρας. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη κατηγγέλθη ἐνώπιον τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ περὶ τούτου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε;

§42ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Αὔριον.

§43ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀφ’ ἧς ἤνοιξεν ἡ Βουλὴ παρουσιάσθη μία ἀναφορὰ τοῦ Σεβαστοῦ Ἱεράρχου Ζακύνθου καὶ πολλάκις ἐζήτησεν ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθῃ εἰς φῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐντίμου ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας εἰσηγητὴς εἶναι ὁ Κ. Μανουσάκης, ὅστις ἐλθὼν εἰς τὸ βῆμα ἐβεβαίωσεν, ὅτι αὔριον καὶ αὔριον θέλει ὑποβάλει τὸ ἀποτέλεσμα· ἐδῶ φαίνεται προφανὲς δὲν ἠξεύρω τί. Ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη δὲν θέλει νὰ ἐργασθῇ, νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἄλλην, ἥτις νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα, καθόσον ἡ ὑπόθεσις εἶναι σπουδαία.

§44ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ ἀναφορὰ τοῦ Μητροπολίτου Ζακύνθου ἐστάλη εἰς τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τὴν προτεραίαν τῆς παραιτήσεως τοῦ ὑπουργείου. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι παρῆλθον 6, 7 ἡμέραι καὶ ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίασεν, ἑπομένως τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν συνεδρίασαν. Μόλις πρὸ τριῶν ἡμερῶν συνῆλθε, καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος ἔλαβε τὰ ἔγγραφα καὶ ὥρισε τὴν αὔριον, ὅτε ἡ ἐπιτροπὴ θέλει συνέλθει καὶ συντάξει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν λοιπὸν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸ τμῆμα τῆς Ἑπτανήσου τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§46ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε ὥστε νὰ τυπωθοῦν αἱ ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁμοῦ μὲ τὴν πίστωσιν τῶν 1,750,000 δραμῶν, αἱ ὁποῖαι, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, διότι δὲν εἶχον τυπωθῆ, ἔκαμαν, ὥστε ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς πιστώσεως ἐκείνης. Παρῆλθον ἀπὸ τότε ἀρκεταὶ ἡμέραι καὶ μολαταῦτα δὲν εἶδον νὰ τυπωθῶσι αἱ ἐκθέσεις αὗται. Ἅμα τελειώσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865 τὸ πρῶτον ἀντικείμενον πρέπει νὰ ᾖναι ἡ συζήτησις τῶν πιστώσεων, τὴν ὁποίαν διεκόψαμεν διότι δὲν ὑπῆρχον τυπωμένα τὰ ἔγγραφα.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὸ τμῆμα τῆς Ἑπτανήσου. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὸ κεφάλαιον δεύτερον ὡς ἔχει. Διοίκησις ἐπαρχιῶν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλ. τρίτον, δημόσιος ἀσφάλεια, ἄρθρ. 2. «Προσωπικὸν Διοικητικῆς ἀστυνομίας 344,700 δραχμάς.»

§49Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ἓν νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς ἀστυνομίας, καὶ τότε θὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτοῦ· ἀλλὰ μίαν παρατήρησιν κάμνω, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸ ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις, οἱ ὑπάλληλοι οἱ στρατιωτικοὶ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐν Ἑπτανήσῳ ἀπολύονται καὶ τίθενται ὑπὸ σύνταξιν, ἐνῷ ἔχουν τὸ δικαίωμα κατὰ τοὺς νόμους. Νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι δικαιότερον, ἐὰν οἱ στρατιωτικοὶ οὗτοι ὑπάλληλοι ἀληθῶς ἔχουν στρατιωτικὸν ὀργανισμόν, νὰ κατετάσσοντο εἰς τὴν χωροφυλακὴν, διότι δὲν εἶναι δίκαιον οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ν’ ἀπολυθοῦν. Τί ἔπραξαν, ὅταν διαλύθησαν τὰ ἄτακτα στρατεύματα κατὰ τὸ 1833; ἐστρατολόγησαν ἀπὸ τὰ σώματα ἐκεῖνα τοὺς σπουδαιοτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ καλλιτέρους, καὶ τοὺς κατέταξαν εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§50ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μίαν ἀντιπαρατήρησιν ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν· αὐτὰ τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα ἀκούονται, μοίραρχοι κλπ. εἶναι ξηρὰ ὀνόματα· πρὸ ὀλίγου ἕνας καφεπώλης ἐγένετο μοίραρχος.

§51Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε δὲν ἐπιμένω.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὸ ποσόν;

§53ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρ. 3. Ἔξοδα ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομίας 56,000 δραχ.» Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5. «Προσωπικὸν δεσμοφυλάκων 46,504.» Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6. «διατήρησις καταδίκων 110,000.» Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 4. Ἐθνοφυλακή.

§56ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε! ἐπειδὴ τοῦ κεφαλαίου τούτου οὐδεμία ἐγένετο χρῆσις οὔτε εἶναι ἐλπὶς νὰ γείνῃ ἐντὸς τῶν δύω μηνῶν, διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἐντελῶς.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις ὑπάρχει;

§58ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «Κεφάλαιον 5. Προσωπικὸν δημοσίων ἰατρῶν 7508.»

§60ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον οἱ δημόσιοι ἰατροὶ δὲν ἀναγκαιοῦν διόλου. Τελευταῖον ἐγένετο Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαλλάττονται οἱ ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη, ὅπου ὑπάρχουν τοὐλάχιστον τρεῖς ἰδιωτικοὶ ἰατροί. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὑπάρχουν ἰδιωτικοὶ ἰατροὶ πολλότατοι, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς δύω μῆνας ἀκόμη νὰ παύσουν οἱ δημόσιοι ἰατροί.

§61ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ φέρῃ σημείωσιν τῶν ἐξοδευθέντων διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτῶν τῶν ἰατρῶν, διότι ἀπ’ αὐτὴν θέλετε ἰδεῖ, ὅτι περισσότερα ἐξοδεύομεν καταργήσαντες αὐτούς.

§62ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει κατὰ μέγα μέρος δίκαιον· ἰδίως ἐφέτος, ὅτε διάφοροι ἐπιδημικαὶ νόσοι ἐφάνησαν κατὰ τὸ κράτος, ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν ἠναγκάσθη νὰ ὑποστῇ τὸ δημόσιον διὰ ἰατροὺς ἐκτάκτους, ὑπερέβη κατὰ πολὺ τὴν δαπάνην τῶν ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν· ὥστε ὡς πρὸς τοῦτο ἡ παρατήρησις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου εἶναι ὀρθοτάτη. Ἐπειδὴ πρόκειται μόνον περὶ δύω μηνῶν, θέλω παρακαλέσει τὸν Κ. Ἰακωβάτον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν παρατήρησίν του, καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866 θέλομεν ἰδεῖ, τί μέτρον πρέπει νὰ λάβωμεν.

§63ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ Κ. βουλευτὴς Μεσσήνης ὡς καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἰσχύουσιν ἐν Ἑπτανήσῳ, διότι ἐκεῖ δὲν εἴχομεν οὔτε αὐτὰς τὰς ἀσθενείας, περὶ ὧν ἔκαμε λόγον, οὔτε φόβος εἶναι νὰ τὰς ἔχωμεν κατὰ τοὺς δύω αὐτοὺς μῆνας, ἐπειδὴ εἶναι χειμών. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν αὐτῷ καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα σκανδαλῶδες. Τί θὰ εἰπῇ ἡ Βουλὴ, ὅταν ἐγὼ καθυποβάλω εἰς αὐτὴν, ὅτι ἐπαρχιακὸς ἰατρὸς διωρίσθη ἐν Κεφαλληνίᾳ ὁ δημοτικὸς καὶ ἐπαρχιακὸς σύμβουλος, ὅστις εἶναι ἀκόμη ἔμμισθος ἐν Ἑπτανήσῳ; Ἐγένετο ἀναφορὰ εἰς τὸν Κ. Νομάρχην Κεφαλληνίας ἐναντίον τῶν τοιούτων παρανομιῶν καὶ ὁ Κ. Νομάρχης οὔτε κἂν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔλαβεν. Ἐν Ἑπτανήσῳ, ὅπου αἱ πόλεις βρίθουσιν ἰατρῶν, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τοιούτων ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν· ἔπειτα ἔγειναν χατήρια καὶ ἐδόθησαν διπλαῖ καὶ τριπλαῖ αἱ θέσεις καὶ οἱ μισθοὶ εἰς τοιαῦτα πρόσωπα. Ἐπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διαγράψῃ αὐτὸν τὸν μισθόν.

§64ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἀνεξαρτήτως, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δύω μηνῶν, ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν δύω τινά. Ὁ ἐπαρχιακὸς ἰατρὸς, κατὰ τὴν ἰσχύουσαν εἰσέτι ἐν Ἑπτανήσῳ εἴτε ποινικὴν εἴτε ἀστικὴν νομοθεσίαν, ἔχει πολλὰ καθήκοντα νὰ ἐκτελέσῃ καὶ ἑπομένως θὰ ᾖναι πολὺ δύσκολον νὰ εὕρωμεν τὸν τυχόντα, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἐναποθέσωμεν τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῶν τῶν διαφόρων καθηκόντων. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς ὑγειονομικοὺς ἰατροὺς, θὰ ἦτο ὄχι μόνον δύσκολον, ἀλλ’ ἴσως καὶ ἀδύνατον νὰ ἐναποθέσωμεν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των εἰς τὸν τυχόντα. Π. χ. φθάνει τὸ ἀτμόπλοιον τὴν νύκτα εἰς τὰς 12 καὶ πρέπει ὁ ὑγειονομικὸς ἰατρὸς νὰ πορευθῇ ἐντὸς τοῦ ἀτμοπλοίου διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ᾖναι εἰς ὑγείαν ἢ ὄχι· ἐπίσης, ὅταν φθάνῃ τὴν αὐγὴν πρὶν ἀνατείλῃ ὁ ἥλιος. Μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία ἡ θέσις τόσον τοῦ ὑγειονομικοῦ, ὅσον τοῦ ἐπαρχιακοῦ ἰατροῦ. Δὲν ἀποβλέπω διόλου εἰς πρόσωπα· ἠδυνάμην ἴσως νὰ εἴπω ἐν παρενθέσει, ὅτι ἀπεβλήθη τῆς θέσεως εἷς τῶν ἀξιολογωτέρων ἰατρῶν ὄχι μόνον τῆς Κερκύρας, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ἀνετέθη εἰς ἄλλον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπίσης ἴσως ἀξιότιμος, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει σύγκρισις μετὰ τοῦ ἄλλου. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ, ἀποβλέπουσα εἰς αὐτὴν τὴν δίμηνον προθεσμίαν θέλει ἐπιτρέψει ὥστε νὰ μείνουν αὐταὶ αἱ θέσεις.

§65ΑΝΤΥΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, Κ. Ἰακωβάτε, ἀφορᾷ μόνον τὸν ἰατρὸν, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ σύμβουλος· ἀλλ’ εἰς τὸ Ἀργοστόλι ὁ ἰατρὸς ἔχει καὶ ἄλλα καθήκοντα ἐκτὸς τῶν συνήθων· ἔχει τὰς φυλακὰς, ἔχει τὸ κατάστημα τῶν δημοσίων γυναικῶν.

§66ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἅμα κατηργήθησαν αὐταὶ αἱ θέσεις ἐν τῇ Ἠπειρωτικῇ Ἑλλάδι, πρέπει νὰ καταργηθῶσι καὶ ἐν τῇ Ἑπτανήσῳ, ὅπου εἰς ἕκαστον δῆμον ὑπάρχουν 33 ἰατροὶ καὶ ὄχι 3.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ἰακωβάτου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν διὰ τοὺς δύω μῆνας παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν παραδέχεσθε τὸ ποσὸν τῶν 7,508. «2. Ἔξοδα ἰατρικῆς ὑπηρεσίας 1,400.»

§68ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν δὲν ἀρκεῖ, Κύριοι, ὅτι μισθοδοτοῦμεν ἑπτὰ ἰατροὺς, οἵτινες δὲν χρησιμεύουν εἰμὴ νὰ καταῤῥαδιουργοῦν τοὺς πολίτας, ἀλλὰ νὰ πληρώνωμεν καὶ ἐπιμίσθια διὰ νὰ περιφέρωνται μὲ τὰς ἁμάξας ἀπὸ ἐξοχῆς εἰς ἐξοχὴν νὰ συλλέγωσι ψήφους! Εἰς τὴν Ἑπτάνησον, καθὼς ἠξεύρομεν, ἐν γένει εἰς ὅλας τὰς κώμας καὶ εἰς τὰ χωρία ἀκόμη ὑπάρχουν καὶ 3 καὶ 4 καὶ 10 καὶ 33 ἰατροὶ, καθὼς εἶπεν ὁ Κ. Ἰακωβάτος, ὥστε ὁ διορισμὸς αὐτῶν ἀπᾴδει εἰς τὸν νόμον καὶ ἑπομένως καθίσταται σκανδαλώδης. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ αὐτὰ τὰ ἔξοδα, αὐτὰ εἶναι ἰδανικὰ, εἶναι ψευδῆ.

§69ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Εἶναι κλοπή.

§70ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι, ὅπως λέγει ὁ Κ. Ἰακωβάτος, κλοπὴ καὶ ληστεία· ἑπομένως γνωμοδοτῶ ὑπὲρ τῆς ἀπαλείψεως.

§71ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὰ εἶναι ἔξοδα περιοδείας, διδόμενα δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ ὑπάρχοντος περὶ ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν, κατὰ τὸν ὁποῖον χορηγοῦνται κατ’ ἔτος 200 δραχμῶν ἔξοδα περιοδείας. Αὐτὰ παρεδέχθη ἡ Βουλὴ διὰ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἑπομένως πρέπει νὰ ᾖναι συνεπὴς καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὴν πρότασίν σας, Κ. Σακκελλαριάδη;

§73ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ συνιστῶ διὰ τὸ 66. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἀναστάσεως τὰ ἐφεξῆς ἄρθρα.

«11 Ἔξοδα ὑγειονομικὰ ἐν γένει 2750.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§74ΠΑΔΟΒΑΣ. Κ. Πρόεδρε, καθὼς ἠξεύρετε, ἡ Κυβέρνησις ἐτήρησε τὸ λοιμοκαθαρτήριον Κερκύρας καὶ ἐκεῖ ἔδραμον πλεῖστοι ἀφ’ ὅλα τὰ μέρη· ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν εἶναι τόσο καλή. Ἀκόμη δυστυχῶς ὑπάρχει ἡ χολέρα εἰς Τεργέστην καὶ ἄλλα μέρη καὶ ἔρχονται καθ’ ἑκάστην ἐκεῖ πλοῖα ἵνα καθαρισθῶσιν. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν διὰ νὰ γείνουν διάφοροι ἐπισκευαὶ εἰς τὸ λοιμοκαθαρτήριον, ἀφοῦ μάλιστα ἐξοικονομήθη ἓν ποσὸν 70 τόσων χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὴν ἐθνοφυλακήν.

§75ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κ. Πρόεδρε, μικροτάτη ἐπισκευὴ ἐγένετο ἐσχάτως, ἀλλ’ ἀπαιτοῦνται μεγαλείτεραι· διὰ τοῦτο εἶχον σκοπὸν εἰς τὸ 9 Κεφ. ἄρθρον 4. «ἐπισκευὴ δημοσίων οἰκοδομῶν,» τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει 40,000, νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μεταθέσῃ ἐκ τοῦ 5 ἐδαφίου «κατασκευὴ δημοσίων οἰκοδομῶν» τοῦ ὁποίου οὐδεμία ἐγένετο χρῆσις οὐδὲ εἶναι πιθανὸν νὰ γείνῃ ἐντὸς τῶν δύω μηνῶν, νὰ μεταθέσῃ 5 χιλιάδας δραχμὰς εἰς τὸ ἄρθρον 4, διὰ νὰ χρησιμεύσουν εἰς τὸ λοιμοκαθαρτήριον αὐτό.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, νὰ ἐπιφυλαχθῇ ἐκεῖ. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὸ Κεφάλαιον αὐτὸ «ἔξοδα ὑγειονομικὰ ἐν γένει;»

§77ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιῤῥήσεως, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἀναστάσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα. Γεωργία, Βιομηχανία κλπ.

Ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία.

«7. Μετακομιδὴ γραμμάτων 3,822.»

§78Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τί εἶναι αὐτὴ ἡ μετακομιδὴ γραμμάτων;

§79ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι διὰ τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ τῶν νήσων. Ἰδέτε τὸ φύλλον λεπτομερείας.

§80ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐκεῖ βλέπω ἓν ἐδάφιον «μετακομιδὴ γραμμάτων μεταξὺ Ἀργοστολίου καὶ Ληξουρίου 480 δραχμαί.» αὐτὸ εἶναι κλοπὴ καθαρὰ, διότι τὰ γράμματα τὰ παραδίδουν εἰς τὰς κοινὰς λέμβους ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀνταμοιβῆς, καὶ μάλιστα κινδυνεύουν οἱ πορθμεῖς νὰ πάθουν, ἐὰν δὲν ὑπακούσουν εἰς τοὺς χωροφύλακας.

§81Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω, Κ. Πρόεδρε, ἀπὸ αἴσθημα δικαιοσύνης νὰ ὑπερασπισθῶ τὴν ὑπόληψιν τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων. Τὰ ταχυδρομεῖα ὅλου τοῦ Κράτους διευθύνονται ἀπὸ τὴν γενικὴν διεύθυνσιν τοῦ ταχυδρομείου Ἀθηνῶν· ἑπομένως ἡ ἐπιτήρησις, εἶμαι πεπεισμένος, εἶναι τοσοῦτον αὐστηρὰ, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὅτι γίνεται κλοπὴ ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον ἢ ὅτι γίνεται ἡ μεταφορὰ διὰ τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων ἢ τῶν χωροφυλάκων· διότι ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία πρέπει νὰ ᾖναι καθαρὰ καὶ ἄσχετος πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς κοινῆς ἀσφαλείας, καὶ μάλιστα ἀφοῦ ἡ διεύθυνσις ἔπεμψεν ὑπαλλήλους εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, τὴν Ἰθάκην καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τῆς Ἑπτανήσου, ὅπου ὑπάρχουσι δημόσια ταχυδρομεῖα. Ἑπομένως ὑποστηρίζω τὴν ὕπαρξιν τοῦ ποσοῦ τούτου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὴν ἀπάλειψιν, Κ. Ἰακωβάτε;

§83ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὄχι, τὸ συνιστῶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «Κεφαλ. 9. Δημόσια ἔργα, 3 προσωπικὸν ἀρχιτεκτόνων 295» ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. «4. Ἐπισκευὴ δημοσίων οἰκοδομῶν 40,000.»

§85ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀντὶ 40 νὰ γείνουν 15. Ν’ ἀπαλειφθῇ δὲ τὸ ἄρθρον 5. «κατασκευὴ δημοσίων οἰκοδομῶν 10,000.»

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις ὑπάρχει;

§87ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ 5 ἐδάφιον ἀπαλείφεται.

§89ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, νομίζω πῶς εἶναι ἀποφασισμένον νὰ γείνῃ εἷς φάρος εἰς Κέρκυραν.

§90ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐντὸς τῶν δύω μηνῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 10. Λιμένες 30,000.» ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. «Κεφάλαιον 10. Βοήθειαι.» «Ἄρθρον 2 Βοήθειαι ἰδιαίτεραι 45,072.»

§92ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὗται εἶναι αἱ λεγόμεναι συντάξεις μεγαλοδωρίας, αἱ ὁποῖαι ἐψηφίζοντο ὑπὸ τοῦ Ἰονίου Κοινοβουλίου κατὰ διετίαν· ἐγίνετο τουτέστι τὸ γενικὸν μισθολόγιον, τὸ ὁποῖον ἐπεκύρονεν αὐτὰς τὰς συντάξεις· νομίζω δὲ ὅτι μεχρισοῦ ὁρισθοῦν ὁριστικῶς τὰ τῆς Ἑπτανήσου πρέπει νὰ πληρώνωνται.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κατασκευὴ σφαιριδίων καὶ λοιπὰ ἔξοδα 3,000.

§96ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐπιγραφὴ αὕτη διετηρήθη, ἵνα ἀνταποκριθῇ πρὸς τὸ σχετικὸν κεφάλαιον τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους· ἄλλως τὰ ἔξοδα αὐτὰ δὲν εἶναι διὰ κατασκευὴν σφαιριδίων, ἀλλὰ διὰ μεταφορὰν τῶν ἐκλογικῶν εἰδῶν εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας, αἱ 3,000 εἶναι πολλαὶ, διότι μέχρι τοῦδε ἐξωδεύθησαν 900 περίπου, ὥστε ἀντὶ τῶν 3,000 δύνανται νὰ μείνουν 100.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχεται ἡ Βουλή. «Καθυστεροῦντα ἔξοδα Ἑπτανήσου. 80,000.»

§98ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις διὰ διαφόρων διαταγμάτων ἐξωμοίωσε διαφόρους θέσεις τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας καὶ τὰς ὑπήγαγεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ διαταγμάτων, τῶν ὁποίων ἡ ἰσχὺς ἤρξατο ἀπὸ τῆς 1 Φεβρουαρίου 1865 Τὸ ποσὸν λοιπὸν τοῦτο ἐτέθη ἐδῶ, ἵνα πληρωθῶσιν ὅλα τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἦσαν καθυστεροῦντα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας ἐκ τῶν 80,000 δραχμῶν διετέθησαν μόνον 60,000 περίπου, ἐλπίζω δὲ ὅτι μὲ 10,000 δύνανται νὰ πληρωθῶσι τὰ λοιπὰ καθυστεροῦντα, ὥστε ἀντὶ 80,000 νὰ μείνωσιν 70,000.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ;

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. «Προσωπικὸν ὑπουργείου 43,170.»

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔξοδα. 13,150.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 2ον. «Κλῆρος.» «Ἐπιμίσθια συνοδικῶν 29,169.» Ἡ ἐπιτροπὴ ἀφαιρεῖ τὰ ἐπιμίσθια.

§106ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Τὰ ἐπιμίσθια τῶν συνοδικῶν εἶχον καταργηθῆ ἐπὶ τῆς Συνελεύσεως, μετὰ ταῦτα ὅμως συμπεριελήφθησαν καὶ ἐπληρώθησαν· τώρα νὰ ἀφαιρεθῶσι διὰ τοὺς δύω μῆνας, εἶναι ἄτοπον· ἂς ἀφήσωμεν διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 66 νὰ σκεφθῶμεν καλλίτερον.

§107ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ὡς πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶπε ν’ ἀφαιρεθῶσιν, ὡς ὑπουργὸς δὲ ἤδη λέγει νὰ μείνουν.

§108ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ κάμωμεν λόγον παντάπασι περὶ τούτου, ἀφοῦ ὅλα τὰ κονδύλια παρῆλθον· παρεδέχθημεν καὶ ὑπερβάσεις, τὰς ὁποίας ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι δὲν ἐδαπανήθησαν. Τώρα ἐρχόμενοι εἰς τὸ περὶ ἱερέων, νὰ ῥίψωμεν τὰ ἐπιμίσθια διὰ τοὺς δύω μῆνας, δὲν συνᾴδει μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ τὸ παραδεχθῶμεν, ὅπως ἔχει.

§109ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν αἴτησιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν πρότασιν αὐτῆς;

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μένει τὸ ποσὸν ὅπως ἔχει. «Ἔξοδα Συνόδου 3,450.»

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἐπίδομα Ἐπισκόπων. 93,600.»

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Μισθοὶ ἱεροκηρύκων 22,200.»

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. «Ἐκκλησιαστικαὶ ἐξωτερικαὶ δαπάναι 18,000.»

§118ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. (ὑπουργὸς Ἐκκληστικῶν) Προτείνω τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ ἐλαττωθῇ εἰς 15,000. Τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι προωρισμένον διὰ τὰς δαπάνας, ἃς ἀπαιτοῦν ἐκκλησίαι τινὲς ἐκτὸς τοῦ Κράτους. Εἰς τὴν Βαυαρίαν ὑπάρχει μία ὀρθόδοξος Ἐκκλησία, ἡ δαπάνη τῆς συντηρήσεως αὐτῆς ἐγένετο μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν τῆς Βαυαρίας· μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν ὅμως ἔπαυσε τοῦ νὰ χορηγῇ ποσὸν πρὸς συντήρησιν τῆς ἐκκλησίας. Διατηροῦμεν προσέτι καὶ μίαν ἄλλην ἐκκλησίαν εἰς τὴν Μεσσήνην τῆς Σικελίας καὶ ἑτέραν εἰς τὴν Μελίτην. Εἰς τὴν Μεσσήνην εἶναι ἐνοικιασμένον ἓν οἴκημα. Ἡ τῆς Νεαπόλεως ἐκκλησία ἔχει περιουσίαν. Νομίζω, ὅτι ἀρκοῦν 13,000 ἵνα πληρώσωμεν καὶ τὰς καθυστερήσεις ἀκόμη.

§119ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Χρεωστοῦμεν πολλὰ καὶ πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὸ ποσὸν αὐτὸ ὡς ἔχει.

§120Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκκλησιαστικαὶ ἐξωτερικαὶ δαπάναι δὲν ὑπῆρχον, Κύριοι, πρὶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐκκλησιαστικῶν. Πρῶτος, ὅστις ἔθετο τὸ ἔξοδον τοῦτο, ἤμην ἐγώ, καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος. Ὅτε αἱ ἐκκλησίαι αἱ ἐν Νεαπόλει καὶ Μεσσήνῃ ἀφῃρέθησαν ὑπὸ τῆς πεσούσης δυναστείας τῶν Βουρβώνων, οἱ ἐν τῇ Μεσσήνῃ Ἕλληνες ἔμειναν ἄνευ ἐκκλησίας. Ἐκεῖ, ὅσοι ὁμογενεῖς εἶχον μείνει, ἀπεφάσισαν ν’ ἀνακαινίσουν μικρόν τι παρεκκλήσιον. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς τὴν Ἀγκῶνα, ὅπου ἐπίσης ἀφῃρέθη ἡ ἐκκλησία τῶν ὁμογενῶν. Εἶχεν ὡσαύτως παρουσιασθῆ ἑτέρα ἀνάγκη εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, ὅπου ἐκτίσθη μία ἐκκλησία ἀπὸ Ἕλληνας καταφυγόντας ἐκεῖ, κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς δουλείας καὶ ἥτις εἶχε περιέλθει εἰς τοιαύτην πενίαν, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν πόρων, ὥστε ἔμελλε νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῆς Ῥωσσικῆς πρεσβείας. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἕνεκα τῶν περιστατικῶν τοῦ 1854, εἶχε πυρποληθῆ μία ἐκκλησία εἰς τὸ χωρίον Πλάτανον πλησίον τοῦ Ἁλμυροῦ. Μία ἐπιτροπὴ εἶχεν ἔλθει τότε καὶ ἐπροκάλεσε τὴν βοήθειαν τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως πρὸς ἀνέγερσιν τῆς ἐκκλησίας αὐτῆς. Ἐκτὸς δὲ τούτου πολλαὶ ἄλλαι αἰτήσεις ἐγένοντο ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπὴν περὶ προμηθεύσεως διαφόρων ἀμφίων εἰς τὰς ἐκκλησίας αὐτάς, καὶ ἡ προμήθεια τῶν ἱερῶν ἀμφίων καὶ σκευῶν πρὸ πάντων εἰς τὰς ἐκτὸς τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς ἐκκλησίας, εἶναι ἀντικείμενον λίαν σπουδαῖον. Γνωρίζετε, ὅτι μία πολιτικὴ ὁμοθρήσκου δυνάμεως ἐξασκεῖ μεγίστην ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν χριστιανῶν τῆς Ἀνατολῆς, ἐπιστατοῦσα καὶ ἐφορεύουσα τῶν ἐκκλησιῶν. Ἡ Ἑλληνικὴ κυβέρνησις, τὸ Ἑλληνικὸν κράτος, ἡ μικρὰ αὕτη κιβωτὸς τῆς μεγάλης Ἑλλάδος καθῆκον ἔχει οὐ μόνον νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς ἐσωτερικῆς αὑτῆς προόδου, ἀλλὰ καὶ νὰ τηρῇ ἀδιασπάστους τὰς σχέσεις της μετὰ τῆς ἐν τῇ Ἀνατολῇ χριστιανικῆς ἀδελφότητος, διότι τοιαύτην ἀνελάβετο ὑποχρέωσιν πᾶσα μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ γένους, ὅτε τὸν τελευταῖον ἀσπασμὸν ἐτέλεσαν τὴν τελευταίαν ἡμέραν, καθ’ ἣν ὑπεδουλώθη ἡ ἀνατολικὴ χριστιανικὴ κοινότης ἐντὸς τοῦ ναοῦ τῆς ἁγίας σοφίας. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι τὸ μικρὸν τοῦτο ποσόν, τὸ ὁποῖον σημειοῦται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐκκλησιαστικῶν εἶναι μεγίστης σημασίας, καὶ ἑπομένως ἡ χρῆσις αὐτοῦ, ὄχι μόνον πρέπει νὰ γίνηται πρὸς τὰς ἐκκλησίας, αἵτινες ἔχουν ἀνάγκην, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς ἐκκλησίας αἵτινές ποτε δὲν μᾶς ἐζήτησαν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν οὐ μόνον νὰ μὴ ἀφαιρέσῃ τίποτε ἀπὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν, ἀλλὰ καὶ ἂν παρουσιασθῇ ἀνάγκη τοιαύτης δαπάνης νὰ ἔλθῃ ἀνενδοιάστως καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν πίστωσιν, καὶ ἡ Βουλὴ προθύμως θέλει τὴν ἐγκρίνει.

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μείνῃ τὸ ποσόν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ποσόν, ὅπως ἔχει. «Τύπωσις βιβλίων διὰ τὰ ἱερατικὰ σχολεῖα 500 δρ.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκκλησιαστικαὶ ἐσωτερικαὶ δαπάναι 2,000 δρ.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις· προσωπικὸν Πανεπιστημίου δραχ. 216,825.

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔξοδα 17,000.

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικὸν βιβλιοθήκης 15,583.

§131ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρὸ πολλοῦ ἤθελον νὰ φέρω τὸν λόγον περὶ τῆς καταστάσεως τῆς βιβλιοθήκης· νομίζω ὅτι ἤδη εἶναι ἡ κατάλληλος ὥρα. Ἡ Βιβλιοθήκη αὕτη, ἥτις συνεστήθη ἀπὸ τὰ πρῶτα βήματα τῆς ἑλληνικῆς ἐγκαταστάσεως, ἐπλουτίσθη μὲ διάφορα καὶ πολύτιμα βιβλία. Περὶ τῆς λαμπρᾶς ταύτης βιβλιοθήκης τὸ ὑπουργεῖον ποτὲ δὲν ἔλαβε πρόνοιαν, ὥστε νὰ φροντίσῃ διὰ νὰ γείνῃ ἡ ἐγγραφὴ τῶν βιβλίων, ἡ τοποθέτησις καὶ διευθέτησις αὐτῶν, καὶ ἕνεκα τούτου, κύριοι, κακὴν κακῶς κεῖνται, καὶ ὡς πληροφοροῦμαι, γίνεται καὶ μία ἀσώτευσις τῶν βιβλίων, ὁ μὲν καὶ ὁ δὲ λαμβάνουν βιβλία, χωρὶς νὰ τὰ ἐπιστρέφουν, καὶ ἕνεκα τούτου πολλοὶ συγγραφεῖς κατεστάθησαν ἐλλειπεῖς, καὶ τοὺς ὁποίους, ἂν ζητήσῃ σήμερον ἡ κυβέρνησις νὰ ἀναπληρώσῃ, εἶναι ἠναγκασμένη διὰ νὰ πληρώσῃ μεγάλα ποσά. Τὸ πρώτιστον, τὸ ὁποῖον ἤθελε φροντίσει τὸ ὑπουργεῖον, εἶναι νὰ καταγράψῃ τὰ βιβλία αὐτὰ καὶ νὰ τὰ τοποθετήσῃ κατὰ τάξιν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἐπιβλέψῃ εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς βιβλιοθήκης αὐτῆς, διότι πολλοὶ πληρόνονται χωρὶς ποσῶς νὰ παρουσιάζωνται εἰς τὴν βιβλιοθήκην, χωρὶς ποσῶς νὰ ἐργάζωνται, καὶ εἶναι ἄδικον. Ἀναγνωρίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι πρόσωπα τινὰ εἰς τὰ ὁποῖα τῳόντι τὸ ἔθνος ὀφείλει νὰ ἀπονείμῃ μισθὸν ἢ νὰ τὰ περιποιηθῇ, ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν πρέπει καὶ τὰ πρόσωπα ταῦτα νὰ γίνωνται παραίτια τοιούτων καὶ τηλικούτων ἐθνικῶν ζημιῶν. Ἐπικαλοῦμαι λοιπὸν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ συνιστῶ εἰς τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὑπουργὸν τὸ ἀντικείμενον τῆς βιβλιοθήκης, ἐλπίζω δὲ ὅτι συντόμως θέλει τὸ λάβει ὑπὸ ὥριμον σκέψιν. Καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ πολὺ ἐντὸς τῶν 10 ἡμερῶν θὰ ἴδωμεν τὴν βιβλιοθήκην εἰς λίαν εὐχάριστον κατάστασιν, ἄλλως θέλω φέρει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ καὶ θέλω καταδείξει παντοῦ τὰς πληγὰς καὶ τὰ τραύματα, καὶ θέλω σᾶς ἀποδείξει ὅτι ἀντὶ νὰ μελετήσωμεν περὶ τῶν κοινῶν κατασπαταλεύομεν τὸ δημόσιον.

§132ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον εἶναι ἀκριβῆ ὅσα εἶπεν ὁ κ. βουλευτής. Εἰς τὴν ἀποκατάστασιν ὅμως τῆς βιβλιοθήκης θέλει χρειασθῆ καὶ ἰδιαίτερον ἔξοδον, διότι κατάλογος τῶν βιβλίων ὑπάρχει, χρειάζεται ὅμως μία ἐπιστημονικὴ κατάταξις. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866 δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν καλλίτερον περὶ αὐτοῦ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν δὲν ἐγένετο ἀντίῤῥησις, ἡ Βουλὴ νομίζω τὸ παραδέχεται.

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἑξῆς ἄρθρα ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§135Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐνταῦθα πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τί γίνεται μία ὑπόθεσις πολυθρύλλητος, περὶ τῆς ὁποίας ἐξεδόθησαν καὶ ἐγράφησαν διάφορα φυλλάδια, δηλαδὴ περὶ τοῦ ἀρχαιολογικοῦ μουσείου. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν Κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί ἐγένετο ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην περὶ ἧς τοσαῦτα διεδόθησαν, ὅτι δῆθεν ἐγένοντο καταχρήσεις, σπατάλαι, κτλ.

§136ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Θέλω καὶ περὶ τούτου ἐξετάσει.

§137ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ νὰ σᾶς εἴπω περὶ τούτου δύω λέξεις. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶχεν ἀρχίσει πρὸ ἑνὸς ἔτους. Ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εὗρον τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐκκρεμῆ· ἐδόθησαν δὲ καί τινες ἄλλαι αἰτίαι, αἱ ὁποῖαι μὲ ὑπεχρέωσαν νὰ ὠθήσω τὴν ὑπόθεσιν. Ἔπειτα ἀπὸ ἐπανειλημμένα ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἔστειλα, ἐπῆλθε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα. Ἐγένετο μία ἔκθεσις, ἡ ὁποία ἀντὶ νὰ καθαρίζῃ ἐσκότιζε μᾶλλον τὸ ζήτημα· τότε ἐστοχάσθην, ὅτι ἀντὶ νὰ προχωρήσω διοικητικῶς νὰ προχωρήσω δικαστικῶς, ἑπομένως ἔστειλα τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ἵνα προχωρήσῃ εἰς αὐστηρὰν ἀνάκρισιν. Δὲν ἠξεύρω δὲ ἕως τώρα τί ἐγένετο.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 8 ἄρθρον «ἔξοδα 2960».

§139ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προσωπικὸν Ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας 6330».

§141ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§142Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κ. Ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν ὁδὸν τὴν ἀναβαίνουσαν εἰς τὴν ἀκρόπολιν καθὼς καὶ διὰ τὰ πεφυτευμένα ἐκεῖ δένδρα. Μετὰ ταῦτα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ ἑξῆς ἄρθρα.

ΚΕΦΑΛ. Δʹ.

Δημοτικὴ ἐκπαίδευσις.

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί ὑποτροφίαι εἶναι αὗται;

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνήκουν εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν.

§145ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Αἱ ὑποτροφίαι αἱ ἐσωτερικαὶ κατηργήθησαν μέχρι τέλους Μαΐου, τώρα αὐταὶ ἀνήκουν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἢ εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§146ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶναι αἱ ὑποτροφίαι τοῦ δημοσίου.

§147ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Νὰ ἐξαλειφθῇ.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο;

§149Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἰδέα μου εἶναι, Κ. πρόεδρε, ὅτι τὰ κληροδοτήματα ἀρκοῦν νὰ οἰκονομήσωσι πολλὰς δεκάδας μαθητῶν· διὰ τοῦτο ἤθελα παρακαλέσει τὸν ὑπουργὸν τῆς παιδείας νὰ ἀφαιρέσῃ αὐτὸ τὸ ποσόν· θέλω παρακαλέσει πρὸς τούτοις τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως νὰ μᾶς φέρῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 66, σημείωσιν, λέγουσαν πόσοι ἐμαθήτευσαν εἰς τὴν Ῥιζάριον σχολὴν, πόσοι ἐξῆλθον, ποῖοι ἐξ αὐτῶν ἔγειναν ἱερεῖς, διότι σκοπεύω κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ πραγματευθῶ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο διὰ μακρῶν.

§150ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ ὅτι αἱ ὑποτροφίαι πρέπει νὰ περιορισθοῦν καὶ περιωρίσθησαν εἰς τὰ κληροδοτήματα· αὐταὶ αἱ 10,000 εἶναι ἔκτακτοι.

§151ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διὰ ὑποτροφίας δὲν ἔδωκα οὐδεμίαν δραχμήν.

§152ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ζητήσατε τὴν συγκατάθεσιν τοῦ πρῴην ὑπουργοῦ, ἂν θέλῃ, νὰ τὸ ἐξαλείψωμεν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Χρηστίδης λέγει, ἐὰν συγκατατίθεσθε, νὰ ἐξαλειφθῇ.

§154ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Λέγω ἐγὼ, ὅτι δὲν ἐξώδευσα αὐτὸ τὸ ποσόν.

§155ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρομεν τί τρέχει· ἐδῶ εἶναι «γέλα με νὰ σὲ γελῶ νὰ περνοῦμε τὸν καιρὸ», θὰ πιστεύσωμεν ὅτι λέγει ἀλήθεια ὁ κύριος Λομβάρδος, ὅτι δὲν τὰ ἐδαπάνησε; καὶ ὅμως τὰ χρήματα ἐδαπανήθησαν· ποῖος λοιπὸν τὰ ἐδαπάνησε;

§156ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εὗρον ὑποτροφίας ἀποφασισμένας, τὰς ὁποίας ἐπλήρωσα, ὅταν δὲ ἔληξεν ἡ προθεσμία, ἐγὼ δὲν ἔκαμον τίποτε.

§157ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἕκαστος, ὅταν λάβῃ τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον καὶ οὐχὶ τὴν θέλησιν αὐτοῦ. Τὰ περὶ ὑποτροφίας ἦσαν καλῶς κανονισμένα καὶ ἀποφασισμένα, ἀλλὰ ὁ πρώην ὑπουργὸς — τὸν λέγω, ὅτι εἶναι ὁ κύριος Λόντος, δὲν φοβοῦμαι νὰ τὸν εἴπω — ἐνόμισεν ὁ ἔντιμος κ. Λόντος, ὅτι εἰσερχόμενος εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἠδύνατο νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει, διότι καὶ τὴν παιδείαν τὴν ἔφερεν εἰς παραλυσίαν καὶ τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς καὶ ὅλα ἐν γένει· αὐτὸς ὁ ὑπουργὸς δὲν ἐσεβάσθη τὸν νόμον ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ ἐδαπάνησε τὰ χρήματα τὰ ἀποφασισθέντα διὰ τὰς ὑποτροφίας. Καὶ τί, κύριοι, ἀκόμη; μήτε τὰ τέκνα ἐκεῖνα τῶν ἀγωνιστῶν, μήτε τὸν υἱὸν τοῦ Λεωτσάκου δὲν ἐσεβάσθη, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνον τὸν ἀπέβαλε καὶ ἔκαμεν ὑποτρόφους τὸν δεῖνα ἢ δεῖνα, βρέφη θηλάζοντα ἢ ἀνθρώπους οἵτινες δὲν εἶδον τὸ σχολεῖον μὲ τὰ μάτια τους. Ὑμεῖς, κύριοι, θὰ τὸ συγχωρήσητε αὐτό; δίκαιον νὰ παραδεχθῆτε τοιοῦτον ποσόν; Θὰ τὸν στιγματίσω, διότι ἔπρεπε νὰ σεβασθῇ τὸν στρατιωτικὸν καὶ τὸν πολιτικὸν καὶ νὰ μὴ σφετερισθῇ ἐξουσίαν τὴν ὁποίαν δὲν τῷ παρεχώρησεν ὁ νόμος, διὰ νὰ μὴν ἐπανέλθῃ καὶ αὔριον καὶ πράξῃ τὰ ἴδια. Λέγεται ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐδαπανήθη κακῶς, καθόσον ὁ κύριος Λομβάρδος λέγει ὅτι δὲν ἐδαπάνησε λεπτὸν· καὶ ἐπειδὴ δὲν ἐδαπάνησε λεπτὸν καὶ ἐπιβεβαιοῖ τοῦτο, αὐτὰ πρέπει νὰ λογισθῶσιν εἰς βάρος τοῦ πρώην ὑπουργοῦ.

§158ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καὶ δυνάμεθα νὰ τὰ πάρωμεν;

§159ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, διότι εἶναι καὶ σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας, κύριε Μαυρομιχάλη.

§160ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Διὰ τοὺς Σπινθῆρας πόσα ἐλάβετε;

§161ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Διὰ τοὺς Σπινθῆρας. Ἐγὼ, κύριοι, ἐξεπλήρωσα πάντοτε τὸ καθῆκόν μου ὡς στρατιώτης, καὶ διὰ τοὺς Σπινθῆρας ἔλαβον 500, ἢ 1000 δραχμ., δὲν ἐνθυμοῦμαι, καὶ τὰς ἐπῆρα διὰ συνδρομήν. Τί ἔχει νὰ κάμῃ ἡ ὑποτροφία μὲ αὐτό; αὐτὸ εἶναι κεφάλαιον δι’ ὑποτροφίας, δὲν εἶναι διὰ τὰ βιβλία, κύριοι, διότι ἐκ τοῦ ἱδρῶτός μου ἐγὼ ἐπῆρα διὰ τὸ σύγγραμμά μου 500 ἢ 1000 δραχμάς. Κύριε Δαρειώτη, σὺ δὲν μοῦ ἐζήτησες νὰ καταδιώξω ἀθώους πολίτας, καὶ διότι δὲν τὸ ἔκαμα ἐπρότεινες τὴν παῦσίν μου;

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ προσωπικὰ νὰ λείψουν· καὶ λοιπὸν διὰ τὸ ποσὸν τῶν 10,000 δραχμῶν, τελείωσε, κύριε Σακελλαριάδη.

§163ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καὶ αὔριον θὰ φέρω φάκελλον ἐπιστολῶν.

§164ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Μάλιστα, ὅ,τι ἔχεις.

§165ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἐπειδὴ κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ὑπουργοῦ τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἐδαπανήθη διὰ ὑποτροφίας, διὰ τὸν λόγον τοῦτον ζητῶ νὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ.

§166ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἓν πρᾶγμα θέλω νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι ἡ ὑπέρβασις δὲν ἤρχισεν ἀπὸ τὸν κύριον Λόντον, ἀλλὰ πολὺ πρότερον, καὶ ἐπὶ Λόντου ἡ ὑπέρβασις αὕτη περιωρίσθη.

§167Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν νὰ κάμω· ἡ Συνέλευσις κατήργησε τὰς ὑποτροφίας;

§168ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μάλιστα ὅλας, μέχρι τέλους Αὐγούστου.

§169Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε ὁ κύριος ὑπουργὸς αὐτογνωμόνως ἔκαμε μίαν δαπάνην.

§170ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πολλάκις βεβαίως ὑπάρχουσι νόμοι διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ὁποίων ἀπαιτεῖται εἰδικὴ πίστωσις· ἡ Συνέλευσις δὲν κατήργησε τὸν νόμον, ἀλλὰ τὴν πίστωσιν, ἀλλ’ ἦλθεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 65 ὅστις περιέχει τὴν πίστωσιν, ἑπομένως ἠδύνατο ἡ κυβέρνησις νὰ ἐνεργήσῃ τὸν νόμον.

§171ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Αἱ ὑποτροφίαι, λέγω, στηρίζονται εἰς Βασιλικὰ διατάγματα, ἔχοντα ἰσχὺν νόμου, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ δαπάνη, ἡ Συνέλευσις περὶ τὰ τέλη εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐκλείψῃ, καὶ περιωρίσθη εἰς τὰ κληροδοτήματα μόνον· διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865 ἀφῃρέθησαν· εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1864 εἶναι 41,000, εἰς δὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865 ἄφησαν 10,000, διότι τὰ εὗρον δαπανημένα ἀπὸ τὸν προκάτοχον. Ἴσως τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἤθελε βάλει καθόλου εὗρεν αὐτὴν τὴν δαπάνην κατηναλωμένην, καὶ διὰ τοῦτο ἔβαλε τὸ ποσὸν τῶν 10,000 δραχμῶν.

§172ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αὐτὴ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν δαπάνην αὐτὴν ὅτε παρεδέχθη, ὅτι ἰσχύει μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου.

§173ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὁ Κύριος Λομβάρδος εἶπεν, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε νόμος, δὲν ἐθεώρησεν οὔτε πρέπον οὔτε νόμιμον νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ὑποτροφίας· τί ἐξάγετε ἐκ τούτου; ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος χωρὶς νὰ ἔχῃ νόμον ἔκαμεν αὐτὴν τὴν δαπάνην. Μὰ τὴν ἀλήθειαν πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν μέτρον, αὐτὰ δὲν θὰ τελειώσωσί ποτε, καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν ἓν μέτρον· δὲν ἠξεύρω ἂν ἦναι ὥρα.

§174ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Συγχύζονται αἱ ὑποτροφίαι τῶν κληροδοτημάτων μὲ τὰς ὑποτροφίας τοῦ δημοσίου· αὐτὰς ἔπαυσεν ἡ Συνέλευσις μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου.

§175ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κύριος Δημητριάδης διατείνεται, ὅτι ἡ δαπάνη τῶν ὑποτροφιῶν ἐγένετο χωρὶς νὰ ἦναι σημειωμένη εἰς τὸν προϋπολογισμόν· ἐλησμόνησε, φαίνεται, ὅτι ὅλαι αἱ δαπάναι τοῦ 1865 ἐγένοντο χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ προϋπολογισμὸς ἐπεψηφισμένος παρὰ τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς διὰ τὸ 1865 ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀφοῦ δὲ ἐκείνη δὲν ἔφθασε νὰ τὸν ψηφίσῃ, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ ὅλας τὰς δαπάνας ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ, ἡ δὲ Βουλὴ ἐνέκρινε τὸ μέτρον τοῦτο τῆς Κυβερνήσεως. Λοιπὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐκεῖνον εἶναι σημειωμένον ἐκεῖνο τὸ ποσὸν, καὶ εἶχε δικαίωμα ὁ ὑπουργὸς νὰ τὸ δαπανήσῃ, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα.

§176ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν διὰ νὰ δώσωμεν ἓν μάθημα δικαιοσύνης, καὶ ἱκανοποιήσωμεν τὸν λαὸν καὶ τὴν κοινωνίαν καὶ τὸν νόμον, καὶ τέλος πάντων νὰ μὴ θυσιάσωμεν τὴν συνείδησίν μας· ἄλλως εἴπατε, ὅτι τὰ χαρίζομεν· αὐτὰ δὲν ἐδαπανήθησαν· πρέπει λοιπὸν νὰ ἀποῤῥίψωμεν ὅλον αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, καὶ νὰ ἐξέλθωμεν ἀσπροπρόσωποι εἰς τὴν κοινωνίαν.

§177ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔχεις δίκαιον, Κ. Σακελλαριάδη, ἀλλὰ τὸ ἔχεις προδικάσει πρὸ 15 ἡμερῶν.

§178ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὰ συνταγματικὰ ἔθιμα ὅλων τῶν ἐθνῶν, τὰς πιστώσεις δὲν τὰς λεπτολογεῖ ποτε ἡ Βουλὴ, ἀλλὰ μόνον τὸν προϋπολογισμόν.

§179Π. ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἐχορηγήσαμεν τὴν πίστωσιν, ἐπικυροῦντες τὸ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου 1865 Β. Διάταγμα, ἀλλ’ ἐννοοῦμεν ὅλας τὰς πληρωμὰς τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ποσὸν τῶν 10,000 δραχμῶν;

§181ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. — «Ἄρθρον 2. Περιθάλψεις, 8,000 δρ.». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις; Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη. — Μεταβαίνομεν εἰς τὸ τμῆμα τῆς Ἑπτανήσου, σελὶς 63. «Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν Πανεπιστημείου.»

§183ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ ὑπελογίσθη τὸ ἔξοδον ὅλου τοῦ ἔτους, ἐνῷ ἡ πληρωμὴ θὰ γείνῃ μέχρι τοῦ 7βρίου, διότι οἱ καθηγηταὶ ἐπαύθησαν.

§184ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. (ὑπουργ. παιδ.) Ἠμποροῦν νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ μὲν τοῦ Πανεπιστημείου 20,000, ἀπὸ δὲ τὰ γυμνάσια 15,000, ἀπὸ δὲ τὸ προσωπικὸν τῶν ἑλληνικῶν σχολείων 1500 δραχμαί.

§185ΠΑΔΟΒΑΣ. Δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις σοβαρὰ καὶ σπουδαία, διότι, ἐν ᾧ ὑπεβλήθη νέος νόμος παρὰ τῆς πρώην κυβερνήσεως διὰ νὰ καταδειχθῇ ὁ τρόπος, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐπρολήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, καὶ κατηργήθησαν καὶ πανεπιστήμια καὶ γυμνάσια καὶ δημοτικὰ σχολεῖα εἰς ὅλην τὴν Ἑπτάνησον· εἶναι τοῦτο μία μεγάλη βία, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνεχθῶμεν, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ὅλη θέλει συμμερισθῆ τὰ δίκαια παράπονά μας. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ κυβέρνησις δὲν ἐδύνατο νὰ καταργήσῃ τοὺς καθηγητὰς καὶ διδασκάλους, καὶ ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν αὔριον νὰ συζητήσῃ ἐκτεταμένως αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§187ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἐπὶ τέλους, κύριοι, διὰ τὴν ἐξοικονόμισιν 36,000 ψωραλέων δραχμῶν δὲν πρέπει νὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ ἀδικία εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἐνῷ ἡμεῖς ἀφήσαμεν 76,000 δραχμὰς διὰ τὴν ἐθνοφυλακὴν καὶ ἄλλας 25 δι’ οἰκοδομάς· ἂν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ αὐτὸν τὸν ψόγον, ἂς τὸν παραδεχθῇ. Προτείνω νὰ παραδεχθῇ ἡ πίστωσις ὡς ἔχει.

§188ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ συζήτησις νὰ μείνῃ δι’ αὔριον καὶ παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῆς παιδείας νὰ προτείνῃ τὸν νόμον ἐκεῖνον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κατάργησις τῆς ἀκαδημίας.

§189ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ καταστρέψῃ καὶ Πανεπιστήμια καὶ ὅλα, ἀλλὰ πρὸ τούτου δὲν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ καταστρέψῃ καὶ σχολεῖα καὶ διδασκάλους, καὶ νὰ κάμῃ ἔρημον τὴν Ἑπτάνησον.

§190ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐν παρόδῳ κάμνω μίαν σημείωσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἔντιμον Κ. Παδοβᾶν, τὸν ὁποῖον ἀτομικῶς ἀγαπῶ.

§191ΠΑΔΟΒΑΣ. Πολιτικῶς ὄχι; Μοὶ κακοφαίνεται ὅμως ὅτι ἐν Ἑπτανήσῳ συνειργάσθημεν 10 ἔτη, καὶ ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἴμεθα πολέμιοι.

§192ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀτομικῶς, εἶπα· χαίρομαι ὅτι μοὶ εἶναι πολέμιος εἰς τὰ τοιαῦτα ὁ Κ. Παδοβᾶς, διότι οὐχὶ πάντοτε συνειργάσθημεν ἐντὸς τῆς Ἰονίου Βουλῆς, ἐσχάτως μόνον εἰς τὴν ἀρχὴν ἤμεθα πολέμιοι καὶ πάλιν εἴμεθα τώρα. Κάμνω ὅμως τὴν παρατήρησιν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι οὐχὶ διὰ νὰ καταστρέψῃ τὴν παιδείαν εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν ὠφελήσῃ (καὶ θέλει τὸ ἀποδείξομεν) ἐκάμαμεν τὸ βῆμα τοῦτο, ὄχι διὰ νὰ ἐξοικονομήσωμεν 36,000, πόσας εἶπε; δραχμὰς, ἀλλὰ 200,000, καὶ ἐπαύσαμεν τοὺς καθηγητὰς, διότι δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ θεωρήσωμεν κατηργημένον τὸν νόμον, ἀλλ’ ἦτο δικαίωμά μας νὰ παύσωμεν τοὺς καθηγητὰς καὶ διατί; διότι δὲν ἠθέλαμεν νὰ ἐξακολουθήσουν ἐπὶ καλῇ τῇ πίστει οἱ νέοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἠπατῶντο ὅτι ὑπάρχει Πανεπιστήμιον ἐν Κερκύρᾳ, καὶ ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ καὶ διὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος, καὶ νὰ ὑπάγουν ἐκεῖ διὰ νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς σπουδάς των, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ τὸ καταργήσῃ ἡ Βουλή· δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ ἔχωμεν ἀκαδημίαν νὰ ἔχῃ νομικὴν σχολὴν μὲ 3 μαθητὰς, καὶ ἰατρικὴν μὲ τέσσαρας, καὶ νὰ ἐξοδεύωμεν τόσα.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§194ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον (ἐγείρονται καὶ ἀναχωροῦν).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 4 Μ. Μ.)