1865.07.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35.

Τῆς 28 Ἰουλίου 1865.

(Τετάρτη).

Ὥρα 11 Π. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Καλαμῶν, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς, ὅπως ἡ Δικαιοσύνη προβῇ εἰς τὴν νόμιμον ἐνέργειάν της ἐπὶ τῶν ἀποδιδομένων εἰς τὸν βουλευτὴν Καλαμῶν Κύριον φλέσαν καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς Τριφυλλίας ΚΚ. Γρηγοριάδην καὶ Μαυροειδῆν ἀξιοποίνων πράξεων. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀπόμαχος Πίσσας παραπονεῖται δι’ ἀναφορᾶς του διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ βαθμοῦ του ὡς ἐπιλοχίου τοῦ σώματος τῶν ἀπομάχων. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος παραπονοῦνται, διότι καταδιώκονται διὰ τόκους ὑπερημερίας, ἐνῷ ἐπλήρωσαν ἐμπροθέσμως τὴν ὀφειλήν των. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Διάφοροι μένοντες εἰς τὴν κάθαρσιν παραπονοῦνται, ὅτι ὑπεβλήθησαν εἰς κάθαρσιν καί τοι προελθόντες ἐκ Μασσαλίας.

§6ΤΙΝΕΣ. Μὰ ἴσα, ἴσα δι’ αὐτό.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μπαλάνος ἀνακαλεῖ τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν καταλόγων, διότι βλέπει, ὅτι θ’ ἀπαιτεῖται πολὺς καιρὸς πρὸς ἐπιθεώρησιν· δὲν ἠξεύρω, ἐὰν καὶ ὁ Κ. Σωτηρόπουλος τὴν ἀνακαλῇ.

§8ΤΙΝΕΣ. Εἶναι σύμφωνος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πετροπουλάκης ὑπέβαλε πρότασιν νόμου περὶ κατασκευῆς προκυμαίας τοῦ λιμένος Γυθείου, ἀνεγέρσεως φάρου καὶ κατασκευῆς γεφύρας. Ὁ Κ. Στράτος ὑπέβαλε πρότασιν πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ μέτρων τῶν ἐντόκων γραμματίων. Νομίζω μᾶλλον κατὰ τὴν συζήτησιν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι δὲν προτείνει νόμον, ἀλλὰ διάφορα μέτρα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προμηθευθῇ ἐκ τῆς ἐκδόσεως τῶν ἐντόκων γραμματίων.

§10ΣΤΡΑΤΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, διότι θὰ προτείνω τὸ κατεπεῖγον

Ἀναγινώσκεται·

«ΠΡΟΤΑΣΙΣ

Περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐπὶ τῶν ἐντόκων γραμματίων μέτρου. Ἕνεκα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, εἰς ἣν περιέστη τὸ ἔθνος, καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ παραδοχὴ τοῦ τῶν ἐντόκων γραμματίων νομοσχεδίου, οὐχὶ μόνον τὰ χρέη τοῦ δημοσίου ἐπαυξάνει, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐντός τε καὶ ἐκτὸς τοῦ Κράτους πίστιν αὐτοῦ ζημιοῖ, προτείνω ὡς μέτρα τῆς προσωρινῆς δυσχεροῦς αὐτοῦ θέσεως θεραπευτικὰ, τὰ ἑξῆς. 1. Ἐλάττωσις τῆς μισθοδοσίας παντὸς ὑπαλλήλου πρὸς μὲν 10% μέχρι τῶν δραχμῶν διακοσίων, πρὸς 20% μέχρι τῶν δραχμῶν τετρακοσίων, πρὸς 30% πέραν τῶν τετρακοσίων δραχμῶν, μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1865. 2. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ἡμιτάγματος τῶν εὐζώνων ἀποστέλλονται εἰς ἄδειαν ἀπεριόριστον. 3. Ἐκτὸς τριάκοντα ἀνθυπασπιστῶν, τῶν ἀρχαιοτέρων ἤδη, ἅπαντες οἱ ἐπίλοιποι ἀποστέλλονται εἰς ἄδειαν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου. 4. Ἅπαντες οἱ ὑπεράριθμοι ἀξιωματικοὶ τοῦ τε στρατοῦ, τῆς Χωροφυλακῆς, ὑπουργείων, μετ’ ἀκριβῆ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργείων ἐξέλεγξιν ἀποστέλλονται εἰς κανονικὴν ἄδειαν πεντάμηνον ἀπὸ ά. Αὐγούστου. 5. Ἐξίσωσις τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ μισθῶν τῶν τε στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ πολιτικῶν μὲ τοὺς τῆς πρώην ἐλευθέρας Ἑλλάδος. Θεωροῦντες τὰ μέτρα ταῦτα ἀναγκαιότατα κηρύσσομεν κατεπείγουσαν τὴν συζήτησιν αὐτῶν. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 28 Ἰουλίου 1865.

Ὁ Βουλευτὴς Βάλτου

ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΤΡΑΤΟΣ.»

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ περιλαμβάνει πολλὰς διατάξεις, δι’ αὐτὸ τὸ τυπόνομεν ὅλον, διότι μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶναι καὶ μέτρα οἰκονομικὰ καὶ νομοθετικά. Ὁ Κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§12ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι! Πρῶτον ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον περὶ φυτειῶν, δεύτερον ὑποβάλλω, καὶ διὰ τοῦτο ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα, πίστωσιν ἐξ 60,000 δραχμῶν διὰ τὴν ὑγείαν κατὰ τῆς χολέρας. Παρακαλῶ μόνον τὴν Βουλὴν, ἐὰν εὐαρεστῆται, νὰ ψηφοφορήσῃ ἀμέσως τὴν ἀρχὴν κατὰ τὸ Σύνταγμα, διὰ νὰ τὴν στείλω ἀμέσως εἰς τὸ Συμβούλιον.

§13ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§14ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ὑπουργ. Δικαιοσ.). «Περὶ ἐξομοιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ δικαστικῶν ὑπαλλήλων ........» Πολλοὶ, Κύριοι, ὑπηρετοῦν ἐκεῖ, οἱ ὁποῖοι ἐὰν παραιτηθοῦν, θὰ ἔχουν κατὰ τοὺς ἐκεῖ Νόμους περισσοτέραν σύνταξιν παρὰ τώρα μισθόν. Τὸ ἑπόμενον εἶναι περὶ τῶν 4 ἡμερῶν τῶν ἐκλογῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἐπείσθη τὸ ὑπουργεῖον νὰ κάμῃ ἀναβολὴν δικαστικὴν, διὰ νὰ μὴ χάσουν οἱ ἔχοντες δικαίωμα τὰ δικαιώματά των. «Ἡ σύγχρονος ἐνασχόλησις..........»

§15ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργ. Παιδείας). Καθυποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ὑποτρόφων, καὶ θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις πρὸς πληροφορίαν τῆς Βουλῆς. Γινώσκει ἡ Βουλὴ, ὅτι ἓν κεφάλαιον ὑπάρχει κατατεθειμένον ἀπὸ κληροδοτήματα, ὅπως ἐκ τῶν τόκων αὐτοῦ συντηροῦνται οἱ ὑπότροφοι. Ἐνῶ τοῦ κεφαλαίου τούτου, τὸ ὁποῖον ἀναβαίνει περίπου εἰς 1,300,000 δρ., κατηναλώθησαν ὅλοι οἱ τόκοι, ἐγένετο καὶ ὑπέρβασις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ κεφαλαίου περίπου 200,000 δραχ. Εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν εὕρηκα τὸ ἀντικείμενον τῶν ὑποτροφιῶν εἰσελθὼν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Τὴν 31 Μαΐου ἔληγεν ἡ ὑποτροφία 450 ὑποτρόφων. Δὲν ἐνόμιζα, ὅτι μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀνανεώσω τὴν ὑποτροφίαν οὐδενὸς, δὲν ἐνόμιζα νὰ ἐγγίξω οὐδὲ μίαν δραχμὴν ἀπὸ αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, πρὶν ἢ καθυποβληθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ γείνῃ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ δέσῃ τὰς χεῖρας καὶ τοῦ παρόντος καὶ τῶν ἐπερχομένων ὑπουργείων, ἵνα ἐξασφαλισθῇ τὸ κεφάλαιον καὶ ἀναπληρωθῇ καὶ ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸ μέλλον ἀπὸ οἱανδήποτε κατάχρησιν καὶ παραβίασιν. Λέγω τοῦτο, ἵνα παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Εἶναι 450 ὑπότροφοι, πρέπει νὰ ὑποθέσητε, ὅτι εἶναι τουλάχιστον 450 ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ὑποτροφίαν. Ὁ ὑπουργὸς εὑρίσκεται εἰς δεινὴν θέσιν πολιορκούμενος ἀπὸ αὐτούς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν κάμνω τίποτε, πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ, ἀλλὰ παρακαλῶ ἐκ νέου τὴν Βουλὴν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μίαν ὥραν προτήτερα. Καθυποβάλλω τὸ νομοσχέδιον, καθὼς τὸ συνέταξε τὸ ὑπουργεῖον· καθυποβάλλω τὴν ἔκθεσιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, καὶ ἓν ἄλλο σχέδιον τοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον προτείνει τροπολογίας τινάς.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κ. Δαρειώτης ὑπέβαλε τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐντόκων γραμματίων διὰ μιᾶς προσθήκης. «Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν δυνηθῇ νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ κατὰ τὸ 1 ἄρθρον δάνειον, ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν νὰ συνομολογήσῃ δάνειον μέχρι 4,000,000 δραχ. ἐξοφλητέον χρεωλυτικῶς ὑπὸ ὅρους οὐχὶ βαρυτέρους ἐκείνων ὑφ’ οὓς συνομολογήθη τὸ ἐθνικὸν δάνειον τῶν 6,000,000». «Ἡ συνομολόγησις ὁλοκλήρου ἢ μέρους τοῦ δανείου ἀπαιτεῖται νὰ στηρίζεται ἐπὶ Βασιλικοῦ διατάγματος, ἐν ᾧ θέλουν διαγράφεσθαι καὶ αἱ βάσεις τῶν ἀμοιβαίων ὑποχρεώσεων τῆς τε Κυβερνήσεως καὶ τῶν δανειστῶν. «Εἰς τὸ ἀνωτέρω ποσὸν ὑπολογίζεται καὶ τὸ δάνειον, ὅπερ δι’ ἐντόκων γραμματίων ἤθελε πραγματοποιηθῇ». Καὶ αὐτὴ ἐπίσης θέλει τυπωθῆ, ἵνα συζητηθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ ἐντόκων γραμματίων νομοσχεδίου. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἠκούσατε, ἐπρότεινε τὸ κατεπεῖγον τῆς ζητουμένης πιστώσεως ἐκ δρ. 60,000. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§18ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως προβαίνομεν εἰς τὴν ἀρχήν. Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§20ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρὸ αὐτοῦ σᾶς εἶπον, ὅτι ἔχω ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία εἰς δύο λέξεις τελειώνει.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε!

§22ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἐναντίον τῆς διαβεβαιώσεως, τὴν ὁποίαν διωμολόγησεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν θέλει προβῇ εἰς παῦσίν τινα τοῦ δημάρχου Σπετσῶν, ἐκοινοποίησε παῦσιν διὰ Βασ. διατάγματος ἔχοντος προγενεστέραν χρονολογίαν τῆς διαβεβαιώσεως, τὴν ὁποίαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἔκαμε, καὶ δεύτερον, ἐὰν ὁ δήμαρχος, ἢ ὁ ἀναπληρωτής, τὸν ὁποῖον διὰ Βασ. διατάγματος διώρισεν, εἶναι ἁπλοῦς πολίτης, ναὶ ἢ ὄχι. Παρακαλῶ αὔριον νὰ ἔλθῃ, ὅπως ἀπαντήσῃ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει εἰδοποιηθῆ. Λοιπὸν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχήν.

§24ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς πιστώσεως, τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον ὑπέβαλε· μάλιστα ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, ὥστε νὰ τὴν παραδεχθῇ βεβαίως καὶ ταχέως, ἀλλὰ πάλιν ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν χθὲς ἐξέθεσα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ 60,000 δρ. καὶ μὲ τὰ ἐνόντα μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς χολέρας, ὅταν ἀντὶ ἑνὸς πολλὰ λοιμοκαθαρτήρια ἔχωμεν εἰς ἐνέργειαν. Ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία ἐκεῖ, οἱ ἐπιστάται, οἱ ὑγειονόμοι, οἱ φύλακες, τόσα ἄλλα ἔξοδα ἐπισωρεύονται εἰς αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, χωρὶς νὰ φέρουν τὴν ἀπαιτουμένην ὠφέλειαν. Ἠκούσατε χθὲς, καὶ ἐγὼ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως εἶμαι πληροφορημένος, ὅτι ἡ κάθαρσις δὲν ἐκτελεῖται αὐστηρῶς, δὲν φυλάττονται οἱ νόμοι. Εἰς τὸ λοιμοκαθαρτήριον Σαλαμῖνος πολλαὶ τοιαῦται καταχρήσεις ἔγειναν. Χθὲς μάλιστα ἐπληροφορήθην ἀπὸ ἕνα πατέρα ἑνὸς καθαριζομένου, ὅτι, ἐὰν ἤθελε, καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιον καθαριζόμενον τὸν ἐλάμβανε, διότι οἱ χωροφύλακες, οἱ ἐπιστάται, οἱ ὑγειονόμοι ἐῤῥογχάλιζον, ὅταν αὐτὸς εἰς τὸ μεσονύκτιον συνωμίλει καὶ ἦτο εἰς συνάφειαν μετὰ τοῦ υἱοῦ του. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐπαγρύπνησις αὐστηρὰ, ὅταν τὰ μέσα τῆς Κυβερνήσεως περισπῶνται εἰς πολλὰ μέρη. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι σύμφωνον μὲ τὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους μας εἶναι νὰ γείνῃ ἓν λοιμοκαθαρτήριον γενικὸν, ἂς γείνῃ ὅσον θέλει, ἀλλὰ νὰ ᾖναι ἓν, διότι διὰ τῶν πολλῶν ἀνοίγομεν πολλὰς θύρας εἰς τὴν χολέραν.

§25ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ποῦ προτείνετε νὰ γείνῃ.

§26ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Αἴγιναν, εἶπον χθές. Χθὲς μάλιστα ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἔφερε καὶ ἀρχαῖον παράδειγμα, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μιμηθῶμεν τοὺς Ἀθηναίους καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καταστρέψωμεν μίαν νῆσον· ἀλλ’ εἶναι ὀλιγώτεροι Ἕλληνες οἱ κάτοικοι τῆς νήσου Σκιάθου;

§27ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἔγεινεν ἐκεῖ.

§28ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ εἰς μίαν ἄκραν τῆς νήσου, ὄχι εἰς τὴν πόλιν. Ἐκεῖ ἠμπορεῖτε νὰ φυλάξετε μίαν γραμμὴν φυλακτικήν· ἔπειτα ἡ νῆσος Αἴγινα εἶναι πλησίον πολλῶν πόλεων, ὅπου ἠμποροῦν εὐκόλως νὰ προμηθεύωνται τὰ ἀναγκαῖα διὰ τοὺς καθαριζομένους.

§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι! Ἐννοεῖται, ὅτι ἡμεῖς ἠμποροῦμεν βεβαίως νὰ λύσωμεν ἐξ ἰδίας γνώσεως αὐτὸ τὸ σπουδαῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει πολλὰς καὶ ποικίλας ἐπόψεις. Τὴν γνώμην τοῦ Κ. Βαλασσοπούλου, τὴν ὁποίαν σέβομαι πολὺ, διότι εἶναι γνώμη ἰατροῦ ἐμπείρου, θέλομεν ὑποβάλει εἰς τὸ συνέδριον τῶν ἰατρῶν, καθὼς καὶ ἄλλας γνώμας, καὶ συνεπεία τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ θέλομεν ἐνεργήσει.

§30ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν μέρος, εἶναι καλλίτερον τὸ ἕν.

§31ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν μέρος — διότι εἰς αὐτὸ ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω —ἐὰν εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην τοῦ νὰ μὴ ἐπαρκῶμεν εἰς τὰς ἀνάγκας μας ὡς πρὸς αὐτὸ, ἐγὼ, ἐὰν ἦμαι ὑπουργὸς θὰ ἔχω τὴν τόλμην νὰ βαστάξω τὸν μισθὸν ὅλων ἡμῶν, διὰ νὰ χρησιμεύσουν πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, καὶ νομίζω, ὅτι οὐδεὶς θέλει ἀρνηθῇ νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν προσωρινὴν θυσίαν.

§32ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ὑπουρ. δικαιοσύνης). Θὰ μοὶ συγχωρήσῃ ὁ Κ. πρόεδρος νὰ προσθέσω κἄτι τι εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ Κ. Βαλασσοπούλου. — Ἐξηγοῦμαι, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἓν λοιμοκομεῖον, διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ ἐμπορίου. Ἔρχονται τὰ πλοῖα τὰ Ἀγγλικὰ ἀπὸ μέρη ἐπιχόλερα, ἀπεφασίσαμεν νὰ πηγαίνουν ἀπὸ τὰς Πάτρας εἰς τὴν Κέρκυραν, καὶ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔρχωνται ἀπὸ Μασσαλίαν καὶ νὰ πηγαίνουν εἰς Σκιάθον. Καὶ ἔπειτα δὲν εἶναι πρώτη φορά· καὶ εἰς τὰ 54 ἔτσι ἐκάμαμεν καὶ ἀσφαλίσθη ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἐκτὸς τοῦ Πειραιῶς, ὅπου τὴν ἔφερον οἱ Γάλλοι.

§33ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπειδὴ πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐδὼ ἡ κάθαρσις δὲν ἐκτελεῖται αὐστηρῶς, διότι ἔρχεται π. χ. ἓν πλοῖον εἰς τὴν Σαλαμῖνα καὶ συγκοινωνεῖ μὲ ἄλλο, τὸ ὁποῖον θέλει 5 ἡμέρας νὰ ἐξέλθῃ, δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι βεβαίως ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὅτι εἶναι 2 ἀναγκαῖα, 1 τῆς Ἀνατολῆς καὶ 1 τῆς Δύσεως, εἶναι ὀρθή· καὶ νομίζω, ὅτι διὰ τὴν Ἀνατολὴν ἡ Δῆλος εἶναι κατάλληλος.

§34ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ φροντίδα καὶ διὰ τὴν στερεὰν Ἑλλάδα, ἰδίως νὰ μεταφέρῃ τὸ λοιμοκαθαρτήριον τῆς Ταράτσας εἰς τὴν Βόνιτσαν.

§35ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἔγεινε.

§36ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα κατάλληλοι νὰ κρίνωμεν· ἑπομένως ἤθελον παρακαλέσει ὅλους τοὺς βουλευτὰς, ὅσοι ἔχουν ἰδέαν, νὰ ὑπάγουν θαῤῥαλέως εἰς τὸ ἰατροσυνέδριον καὶ τοὺς λοιποὺς καταλλήλους νὰ εἴπουν τὴν γνώμην των.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ διὰ τὴν χρῆσιν 1865 εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. ἑξήκοντα χιλιάδων 60,000, καταλογιζομένη εἰς τὸ κεφάλαιον 5 ἄρθρον 11 «ἔξοδα ὑγειονομικὰ ἐν γένει».

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Κατὰ τὸ ἄρθρον 84 τοῦ Συντάγματος θὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§38ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τὸ στείλετε σήμερον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα καὶ θὰ τὸ συστήσω ὡς κατεπεῖγον βεβαίως. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ὑποβάλλει διαφόρους προτάσεις διαταγμάτων. Θὰ τυπωθοῦν ἐπίσης.—Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (τὴν ἀναγινώσκει) «Ἐπερώτησις τοῦ Κ. Ζατουνίτου.» —Δὲν εἶναι παρών. «Ἐπερώτησις τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου.» — Δὲν εἶναι ἐδῶ. «Ἐπερώτησις τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ.»

§40Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν.

§41ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Πρότασις περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.» Αὐτὸ διαγράφεται. — «Ὁμοία περὶ συνοικισμοῦ εἰς τὸ παράλιον τῆς Κυπαρισσίας». Κ. Πρωθυπουργέ! Χθὲς ἐπροτείνατε τὸ κατεπεῖγον 3 νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλετε, τὸ περὶ ἐγγείου φόρου, τὸ περὶ πιστώσεως καὶ τὸ περὶ ἐντόκων γραμματίων. Λοιπὸν εἰπέτε τοὺς λόγους, ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῶσιν αὐτά.

§43ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Πρῶτον, Κύριοι, ἅμα συνεκροτήθη ἡ Βουλὴ, ἡ ἰσχὺς τοῦ διατάγματος, δυνάμει τοῦ ὁποίου εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξοδεύωμεν, ἔπαυσεν· ἑπομένως, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν σπεύσῃ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ διάταγμα αὐτὸ, εἰς τὸ ὁποῖον προσετέθη καὶ μία τροπολογία πιστώσεως, τότε ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ὀλιγώτερον δὲν ἠμπορῶ νὰ πληρώσω μισθὸν εἰς οὐδένα, οὔτε εἰς στρατιωτικὸν, οὔτε εἰς πολιτικὸν ὑπάλληλον· ἑπομένως ἐπειδὴ βεβαίως κἀνεὶς δὲν θέλει νὰ σταματήσῃ ἡ μηχανὴ τῆς πολιτείας, διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συζητηθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, τηρουμένων βεβαίως ὅλων τῶν διατυπώσεων τοῦ νόμου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δεληγιώργης ἔχει τὸν λόγον.

§45ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂν ἔχῃ ἕτερος τὸν λόγον νὰ συστήσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἂς τὸν λάβῃ, ἵνα φωτισθῶμεν, διότι ὁ λόγος, ὅστις ἐπροτάθη, δὲν εἶναι ἱκανὸς, διότι πλέον δὲν ἰσχύει τὸ διάταγμα ἀφ’ ὅτου ἡ Βουλὴ συνῆλθεν, ἑπομένως ἀναπόφευκτον νὰ παρουσιάσῃ ἕτερον νομοσχέδιον ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία κατὰ τὸ Σύνταγμα ἵνα τὸ συζητήσωμεν. Τὸ διάταγμα θὰ μείνῃ διὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὴν ἐπίκρισιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐξέλεγξιν. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς πρέπει νὰ παρουσιάσῃ νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως. Ἂν ἔχῃ ἑτέρους λόγους, ὅπως προτείνῃ τὸ κατεπεῖγον, ἂς τοὺς προτείνῃ, ὅσους ὅμως ἐπρότεινε πρὸς ὑποστήριξιν, δὲν ἦσαν τοιοῦτοι, ὥστε νὰ μᾶς πείσωσιν.

§46ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὸ διάταγμα αὐτὸ ἐγένετο μία τροπολογία. Ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ.

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι ἀνεξάρτητον πρᾶγμα.

§48ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θέλω προτείνει τροπολογίαν, ἡ ὁποία δίδει τὴν ἄδειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξοδεύῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ μέχρι τῆς δεῖνος ἐποχῆς.

§49ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ζητήσητε αὐτῆς τὸ κατεπεῖγον, τὸ ἐννοῶ, διότι θέλει θεωρηθῆ ὡς ὁλοκληρωτικὸν νομοσχέδιον. Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον. «Κυροῦται τὸ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου 1865 Β. Διάταγμα, δι’ οὗ ἐπετράπη ἡ πληρωμὴ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1865 μέχρι τῆς συγκροτήσεως τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰς τὴν Β. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ὑποβληθέντος καὶ μὴ παρ’ αὐτῆς ἐπιψηφισθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1865. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 26 Ἰουλίου 1865.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Σωτηροπούλου λέγει «καὶ ἐπιτρέπεται ἡ ἐπὶ τῇ αὐτῇ βάσει ἐξακολούθησις τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους μέχρι τέλους τοῦ προσεχοῦς Σεπτεμβρίου.» Ἀναγινώσκεται καὶ τὸ Διάταγμα οὗ ἀνωτέρω ἐζητήθη ἡ κύρωσις.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ πρὸς τὴν Βʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴν τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν ὑποβληθεὶς γενικὸς τοῦ Κράτους προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1865 δὲν ἔφθασε νὰ ψηφισθῇ ὡς ἐκ τῆς καταπαύσεως τῶν ἔργων αὐτῆς· Θεωροῦντες, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἀρξάμενον ἔτος μέχρι τῆς συγκροτήσεως τῆς προσεχοῦς Βουλῆς καὶ τῆς παρὰ ταύτης κυρώσεως τοῦ μνησθέντος προϋπολογισμοῦ ἄνευ σπουδαίας καὶ ἐπικινδύνου βλάβης τῶν τε δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἐπειγόμενοι νὰ προνοήσωμεν περὶ τῆς εὐρύθμου καὶ ἀπροσκόπτου κινήσεως τῆς κυβερνητικῆς μηχανῆς, ὡς καὶ περὶ διατηρήσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως ἐν γένει· Ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν. Ἄρθρον 1. Τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἀρξάμενον ἔτος 1865 θέλουν πληρόνεσθαι μέχρι τῆς συγκροτήσεως τῆς προσεχοῦς Βουλῆς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰς τὴν Βʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν ὡς πρὸς τὴν κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον διανομὴν τῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἑπτανήσου σημειουμένων πιστώσεων, τῶν περὶ ἀφομοιώσεως τῶν διαφόρων κλάδων ἐκδοθέντων καὶ ἐκδοθησομένων Διαταγμάτων. Ἄρθρον 2. Οἱ Ἡμέτεροι Ὑπουργοὶ θέλουσι καθυποβάλλει Ἡμῖν κατὰ μῆνα, συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ, τὰς χρηματικὰς αὐτῶν κατ’ ἄρθρον αἰτήσεις ἐντὸς τῶν ἀνωτέρω ὅρων. Ἄρθρον 3. Τὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μηνιαίων χρηματικῶν αἰτήσεων χορηγούμενα ποσὰ πιστώσεων θέλουσι λογισθῆ ἀπέναντι τοῦ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθησομένου προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1865, εἰς ἣν θέλει ὑποβληθῆ καὶ τὸ παρὸν Διάταγμα. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους Ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Ἰανουαρίου 1865.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ,

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ, Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ, Δ. ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΗΣ, Α.

ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΡ. ΚΑΡΝΑΛΗΣ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, ἂν τὸ θεωρῇ κατεπεῖγον.

§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω, εἰς τὴν στιγμὴν σᾶς παρουσιάζω πίστωσιν ἰδιαιτέραν. Ἂς συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογικῶν νόμων.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Ἄρθρον 1. Διά τε τὸν ἔγγειον καὶ ἐπικαρπίας φόρον ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν περὶ ὅσων δὲν ἀποβλέπει τὸ ἀπὸ 19 Μαρτίου ε. ε. Β. Διάταγμα ἰσχύουσι καὶ διὰ τὸ ἔτος 1865 αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ ἀπὸ 24 Μαΐου 1863 ψηφίσματος ΛΔʹ. τῆς Βʹ. ἐν Ἀθήναις ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ ἀπὸ 6 Φεβρουαρίου 1864 Νόμου ΛΒʹ. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐπὶ τῶν μελισσίων φόρος προσδιορίζεται διὰ τὸ 1865 ἔτος εἰς λεπτὰ 25 κατὰ κυψέλην (κοφφίνιον). Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ἰουλίου 1865,

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἂν τὸ νομοσχέδιον θεωρῆται κατεπεῖγον.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ........ Συνοδεύεται καὶ μὲ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ 84 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος.

§56ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ τύπος δὲν εἶναι τόσον καλός. Ἔπρεπε καὶ ἐδῶ πάλιν νὰ γείνῃ ὁ χωρισμὸς, νὰ ἀποφανθῇ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα, ὅτι ἐγκρίνει ὅ,τι ἐγένετο καὶ πάλιν διὰ νομοσχεδίου νὰ κανονισθῇ ἡ φορολογία τοῦ Κράτους. Τὸ ζήτημα τῆς ἐγκρίσεως εἶναι διαφορετικόν.

§57ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται διὰ τὸ μέλλον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θεωρεῖ ἡ Βουλὴ ὡς κατεπεῖγον;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὰ καθέκαστα. Τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει γνωμοδότησιν· ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ἀκούσῃ;

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Ὁ Γραμματεὺς ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 1. Διὰ τὸν ἔγγειον καὶ ἐπικαρπίας φόρον ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τὸν ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν περὶ ὅσων δὲν ἀποβλέπει τὸ ἀπὸ 19 Μαρτίου ε. ε. Βασ. Διάταγμα ἰσχύουσι καὶ διὰ τὸ 1865 αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ ἀπὸ 24 Μαΐου 1863 ψηφίσματος ΛΔ τῆς Βʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ ἀπὸ 6 Φεβρουαρίου 1864 Νόμου ΛΒʹ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§63ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ά. ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐπὶ τῶν μελισσίων φόρος προσδιορίζεται διὰ τὸ 1865 ἔτος εἰς λεπτὰ 25 κατὰ κυψέλην (κοφφίνιον).

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι λοιπὸν αὕτη ἡ πρώτη συζήτησις καὶ παραδοχὴ τοῦ νομοσχεδίου, μένουσιν εἰσέτι ἕτεραι δύω.

§67ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποβάλλω τὴν πίστωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπίσης παρακαλῶ νὰ κηρύξητε κατεπείγουσαν, καὶ νὰ συγχωρήσητε νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις. (Ἀναγινώσκεται.) Ἄρθρον μοναδικόν. «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληρόνῃ τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς συγκροτήσεως τῆς Βουλῆς μέχρι τέλους τοῦ προσεχοῦς Σεπτεμβρίου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1865.»

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς, θέλει σταλῆ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§69ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἰδική σας δουλιὰ· τί ἔχομεν νὰ κάμωμεν ἡμεῖς μὲ τὸ συμβούλιον; (γέλως)

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐντόκων γραμματίων; Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἐθεώρησε κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως, εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν εἶναι καὶ τὸ περὶ ἐντόκων γραμματίων, διότι ἄνευ χρηματικῶν μέσων εἶναι περιττὴ ἡ πίστωσις. (θόρυβος)

§71ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἔπρεπεν οὕτω πως νὰ συστήσητε τὸ νομοσχέδιον ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν· διότι καὶ πρώτην φορὰν πρόκειται νὰ κάμωμεν τοιοῦτόν τι χαρτί. Δὲν πρέπει ἐσπευσμένως ν’ ἀποφασίσωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ συνεπείας σπουδαίας ὡς πρὸς τὴν δημοσίαν πίστιν. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ οὔτε ἡ πλειονοψηφία, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ γείνῃ μὲ τόσην σπουδήν. Δὲν ἴδομεν εἰσέτι οὔτε τὴν οἰκονομικὴν ἔκθεσιν τοῦ Κυρίου πρωθυπουργοῦ δημοσιευομένην.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἔλαβον μέρος εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἐγκαταλείπω τὴν θέσιν καὶ παρακαλῶ τὸν ἀντιπρόεδρον νὰ ἔλθῃ νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ. Ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Στεφανόπουλος καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου.

§73ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν Κ. Δεληγιώργην λέγω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ χαρτίου τιθεμένου εἰς ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν· ἁπλῶς πρόκειται νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ αὐτὸ, ὃ καὶ ἐπὶ τῆς προεδρείας τοῦ κ. Βούλγαρη ἐγένετο μετὰ πάσης εὐκολίας καὶ ὀρθῶς ἐγένετο, διότι τὰ ἀποτελέσματα ἀπεδείχθησαν ὄχι κακά. Μόνον ἀναγκαστικῶς θέλει δίδεσθαι εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, εἰς τοὺς δημοσίους ὑπηρέτας, οἱ ὁποῖοι ἀπολαμβάνουν μισθὸν, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν κατατάσσονται εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν, εἰς ἣν τὸ κοινὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει περισσοτέραν ἐλευθερίαν καὶ περισσότερα δικαιώματα τοῦ νὰ δέχηται τὸ νόμισμα, τὸ ὁποῖον τῷ συμφέρει. Ὥστε πρὸς τὴν στέρησιν τοῦ μισθοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ δυστυχίαν δύναται νὰ λείψῃ καὶ ἐπὶ μῆνας, προτιμώτερον εἶναι τὸ τοκοφόρον ἔντοκον γραμμάτιον. Τὸ σύστημα τοῦτο ἀπεδείχθη ὠφέλιμον καὶ εἰς ἕτερα πολλὰ μέρη καὶ πολὺ πλούσια, ὡς καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν, ἥτις δὲν ἔχει ἴσον πατριωτισμὸν μὲ ἡμᾶς. Ἐνταῦθα, ὅτε πρῶτον εἰσήχθη, δὲν ἔκαμε κακὴν ἐντύπωσιν, οὔτε ἐδειλίασε τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν τὴν πατρίδα των καὶ τὴν Κυβέρνησίν των, ὥστε νὰ ὀπισθοδρομήσωσι, διότι ἔβλεπον, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰς ἀνάγκας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ οὐσιῶδες τοῦ νομοσχεδίου τοῦ περὶ γραμματίων, τὸ οὐσιῶδες εἶναι αὐτὴ ἡ ἄδεια, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ οἰκονομήσῃ χρήματα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας. Μὴ ἀρνούμεθα, κύριοι, ὅτι χρημάτων ἔχομεν ἀνάγκην, ὅτι αἱ ἀνάγκαι μας εἶναι πάμπολλοι, ὅτι εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τοὺς στείρους μῆνας, οἱ ὁποῖοι δὲν φέρουν χρήματα εἰς τὸ δημόσιον, ἀλλ’ ἀφαιροῦν. Ἑπομένως, ἵνα συντηρήσωμεν καλῶς τὴν τάξιν τῶν πραγμάτων, ἔχομεν ἀνάγκην ἑνὸς δανείου· καὶ ἂν παραδεχθῇ ἡ ἄδεια, τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσωμεν, νὰ δυνάμεθα νὰ δανεισθῶμεν, εἴτε δι’ ἐντόκων γραμματίων, εἴτε διὰ τοῦ συστήματος τοῦ χρεωλυτικοῦ, εἴτε ἁπλῶς μοὶ δοθῇ ἄδεια, συνεπεία τῆς ὁποίας θέλει εἶσθαι νὰ εὕρω χρήματα, ἐλπίζομεν κάτι τι νὰ πράξωμεν. Ἂν μοὶ δοθῇ ἡ ἄδεια, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας νὰ δανεισθῶμεν χρήματα, τότε, Κύριοι, θέλομεν ἔχει δύω καλά. Πρῶτον θέλομεν πληρώσει τὰς ἀνάγκας μας καὶ θέλομεν ἀποσύρει αὐτὰ τὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ἐνόσῳ εἶναι ἀναντιῤῥήτως εἰς κυκλοφορίαν γεννῶσι δυσχερείας οὐχὶ μικρὰς, ὄχι ὅμως εἰς τὸ ἐμπόριον, ὄχι εἰς τὴν συναλλαγὴν, διότι, ὅταν ταῦτα ἀπολαμβάνουν πίστιν, ὅπως ἀπολαμβάνουν, δὲν βλάπτεται τὸ ἐμπόριον, ἀλλ’ ἐμποδίζουσι τὰς ἐργασίας τοῦ ταμείου, διότι ἑκάστοτε θὰ παρουσιάζωνται εἰς τὸ ταμεῖον πρὸς ἐξαργύρωσιν καὶ πληρωμὴν τόκων· καὶ συμβαίνει ἐνίοτε νὰ μὴν ὑπάρχωσι χρήματα ἕτοιμα· διὰ τοῦτο, κύριοι, νομίζω, ὅτι, ὡς εἶπε καὶ ὁ Κύριος Πρόεδρος, εἶναι τῆς πρώτης ἀνάγκης τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, διότι τὶ μᾶς χρειάζεται ἡ πίστωσις, ὅταν δὲν ἔχωμεν χρήματα; Ἡμεῖς σᾶς ζητοῦμεν τὴν ἄδειαν, ὅπως οἰκονομήσωμεν χρήματα· ἡ συζήτησις πρέπει νὰ ᾖναι τὴν σήμερον ὅσον τὸ δυνατὸν εὐρεῖα, ἄλλως ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐν ἀρχῇ, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ συζήτησις θὰ ἐπαναληφθῇ δὶς καὶ τρὶς, αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζητήσατε, θέλουσιν ἔλθει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ θέλουσι χρησιμεύσει εἰς τὸ νὰ κάμωσι τὴν συζήτησιν νὰ προχωρήσῃ, καὶ, ἀρξαμένης ἀπὸ σήμερον τῆς συζητήσεως, θέλομεν ἔλθει μᾶλλον μελετημένοι καὶ ἕτοιμοι τὴν δευτέραν φορὰν καὶ τὴν τρίτην. Ὁ Κ. Δεληγιώργης, ὁ ὁποῖος ἀρκετὰ κατέγεινεν εἰς αὐτὰ καὶ τὰ ἐννοεῖ ἐξαίρετα, εἶναι ἤδη ἕτοιμος ἴσως, ἀλλὰ πολλοὶ τῶν Κ. Κ. βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμελέτησαν, δὲν γνωρίζουσιν εἰσέτι σαφῶς τὸ ἀντικείμενον, ὥστε νὰ δώσωσιν ἐν πλήρει γνώσει τὴν ψῆφόν των. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ἀπολύτως ἀναγκαίαν τὴν πρώτην συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ φωτίσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ δείξῃ, ἂν πρέπει νὰ σπεύσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἢ πρέπει νὰ τὸ ἀφήσωμεν. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε ν’ ἀρχίσῃ τὴν σήμερον ἡ συζήτησις.

§74ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Στράτου εἶναι σχετική· ἀφοῦ ἐκείνη ἀπεφασίσθη νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, πρέπει νὰ περιμείνωμεν.

§75ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι σχετικὴ, εἶναι παρατηρήσεις τὰς ὁποίας κάμνει ὁ Κ. Στράτος, καὶ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ ἰδικόν μου νομοσχέδιον. Ἐγὼ σᾶς προτείνω αὐτὰ τὰ μέτρα, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλὴ νὰ τὰ συζητήσῃ καὶ νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν· ἂν τὰ νομίζῃ ἐσφαλμένα, ἂς τὰ ἀποῤῥίψῃ· ἀφοῦ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἔχω ἀπόλυτον ἀνάγκην χρημάτων, πῶς δύνασθε σεῖς νὰ μοὶ εἴπητε αὔριον; Ἂν σήμερον παραδεχθῇ ἡ ἀρχὴ, αὔριον δύνασθε νὰ τὴν μεταβάλλητε· ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις δύναται ν’ ἀρχίσῃ σήμερον, ἐκτὸς ἂν θέλητε νὰ ἐπιμείνητε, διότι θέλετε νὰ ἐπιμείνητε, ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἔχῃ κακὰ ἀποτελέσματα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἔχει κανεὶς τὸν λόγον;

§77ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§80ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂς ἐγερθοῦν νὰ ἴδωμεν πόσοι εἶναι.

§81ΤΙΝΕΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐζητήσατε τὸν λόγον.

§82ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡμπορεῖτε νὰ ἔχετε τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν εἶναι καλὸν καὶ ὅμως νὰ ὁμιλῆτε.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη ἡ ἀρχή. Ποῖος ζητεῖ τὸν λόγον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§84ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κ. Πρόεδρε! Πῶς ἐννοεῖτε τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ὅτι τρὶς θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἢ μόνον ἐπὶ τῶν ἄρθρων;

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τρὶς γίνεται μόνον ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις κατὰ τὸν κανονισμόν· ἡ συζήτησις τῆς ἀρχῆς γίνεται μόνον ἅπαξ, ἐπίσης καὶ ἡ συζήτησις τοῦ συνόλου.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος λέγει, ὅτι οὐδὲν νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν, ἐὰν δὲν συζητηθῇ καὶ ψηφοφορηθῇ ἄρθρον κατ’ ἄρθρον τρὶς κτλ.

§87ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (ὑπουργ. Ναυτικῶν). Οὕτω γίνεται καὶ εἰς Ἀγγλίαν.

§88ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ κανονισμὸς δὲν ἠμπορεῖ βεβαίως νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ, ἐὰν ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν· διότι δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀκυρώσῃ αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιδέχεται, νομίζω, τοιαύτην ἐξήγησιν, τόσῳ περισσότερον, καθότι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μᾶς λέγει, ὅτι καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§89ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε! Δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ τοῦ κανονισμοῦ, πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. Ἀνέφερον τὸν κανονισμὸν, διὰ νὰ δείξω, ὅτι ψηφίζοντες τὸν κανονισμὸν ἐνοήσαμεν οὕτω τὸ Σύνταγμα. Δυνάμεθα βέβαια, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, νὰ τὸ ἐπαναλάβωμεν· ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη συζητήσεως, διότι τὸ ἄρθρον λέγει ῥητῶς, ὅτι τρὶς γίνεται ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις.

§90ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἀντίφασις εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ ἴδιον νὰ ὑποθέσητε, ὅτι κατ’ ἄρθρον θὰ γίνεται ἡ ψηφοφορία τρὶς καὶ κατ’ ἀρχὴν ἅπαξ.

§91ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργ.). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν εἰδικὴν περίστασιν, εἰς τὸ σημερινὸν ζήτημα, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα δὲν ἦτο λελυμένον, δὲν ἦτο γνωστὸν, ἐὰν τῳόντι ἔχῃ κανεὶς τὸν λόγον κατὰ τῆς ἀρχῆς, ὅτι πρέπει, νομίζω, σήμερον νὰ τον λάβῃ, διὰ νὰ μὴν ὑποτεθῇ, ὅτι ἀπεκλείσθη, διότι ἐννοοῦσιν ἄλλως τὸ ζήτημα. Ἐκτὸς αὐτῆς τῆς περιστάσεως, νομίζω, ὡς συμφερώτερον διὰ τὴν ταχύτητα τῆς ἐργασίας μας καὶ σύμφωνον μὲ τὸ Σύνταγμα, ἡ ἀρχὴ νὰ ψηφοφορῆται ἅπαξ, καὶ τρὶς τὰ ἄρθρα.

§92Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ Συντάγματος ἦτο, ἕκαστον νομοσχέδιον νὰ ψηφίζεται τρεῖς φοραῖς, διὰ νὰ δύναται ἕνας ἄνθρωπος εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα νὰ διορθώσῃ ἐν γένει τὰς ἰδέας του ὡς πρὸς τὸν νόμον. Ὁ νόμος δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ κομμάτια, νὰ ᾖναι ἄλλη ἡ ἀρχὴ καὶ ἄλλα τὰ μέρη· εἶναι μία ἰδέα ὁ νόμος ὁλόκληρος· ἑπομένως καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρα νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφοφορῆται τρίς· κατὰ συνέπειαν νομίζω, ὅτι τὸ σύνταγμα οὕτω πρέπει νὰ ἑρμηνευθῇ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κυπριάδης.

§94ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μὰ θέλει συζήτησιν αὐτό; Ὁ ὀρθὸς λόγος ὑπαγορεύει νὰ γίνεται τρίς.

§95ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἔχωμεν, Κύριοι, τὸ Σύνταγμα, τότε ἂς παραμερίσῃ ὀλίγον ὁ ὀρθὸς λόγος, καὶ ἂς ἀποβλέψωμεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Τὸ Σύνταγμα διακρίνει μεταξὺ ἀρχῆς καὶ μεταξὺ συζητήσεως καὶ ψηφοφορίας κατ’ ἄρθρον εἰς τὰ νομοσχέδια. Ἐὰν τὸ Σύνταγμα δὲν διέκρινε τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, τότε ἴσως ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ ἄρθρον 57 λέγει, ὅτι οὐδὲν νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν, ἐὰν δὲν συζητηθῇ καὶ ψηφοφορηθῇ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τρὶς κατ’ ἐπανάληψιν, κατὰ τρεῖς διαφόρους συζητήσεις· ἠδυνάμεθα λοιπὸν νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδιότης τοῦ ἄρθρου 57 ἐννοεῖ νὰ γείνῃ τρὶς συζήτησις καὶ ψηφοφορία τόσον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, καθὼς καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Ὅταν ὅμως ἔχωμεν εἰς τὸ Σύνταγμα διάταξιν περὶ ἀρχῆς, καὶ δὲν βλέπωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν περὶ ἀρχῆς νὰ τὴν ἐπαναλάβῃ τὸ Σύνταγμα εἰς τὸ ἄρθρον 57, τότε μοὶ φαίνεται, ὅτι θέλοντες νὰ ἑρμηνεύσωμεν αὐτὸ τὸ ἄρθρον 57 ἴσως τὸ παραβιάσωμεν, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ, διότι τὸ Σύνταγμα ἑρμηνείαν δὲν ἐπιδέχεται. Βλέπομεν εἰς τὸ ἄρθρον 84, ὅτι γίνεται λόγος περὶ ἀρχῆς τῶν νομοσχεδίων. Αὐτὸ τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι πάντα τὰ νομοσχέδια τὰ μὴ προβασανισθέντα ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν αὐτῶν, παραπέμπονται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας εἰς τρόπον, ὥστε τὸ Σύνταγμα τὴν ἀρχὴν τὴν ἐθεώρει συζητητέαν καὶ ἀναγκαίαν μόνον, διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὰ νομοσχέδια εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας. Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι συνετάξαμεν τὸν κανονισμὸν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν διάταξιν, εἴπομεν, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἀρχὴν νομοσχεδίων καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νομοσχεδίων. Ἐὰν λοιπὸν τὸ ἄρθρον 84 δὲν εἴχομεν, ἀνάγκη νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἀρχὴν νομοσχεδίων· ἐπειδὴ ὅμως τὸ ἔχομεν, εἴπομεν ὅτι πρέπει συμφώνως μὲ τὸ Σύνταγμα ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὴν ἀρχὴν, καὶ ἔπειτα παραπέμπονται εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἐδῶ τελειόνω τὸ περὶ ἀρχῆς. Ἔρχεται ὕστερον ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, καὶ ἐδῶ, ὅταν τὸ ἄρθρον 57, εἰς τὸ ὁποῖον ἦτο γνωστὴ ἡ ἀρχὴ τῶν νομοσχεδίων, δὲν ἀπαιτεῖ, ὥστε ἡ ἀρχὴ νὰ συζητῆται καὶ ἀποφασίζεται τρὶς, ἀλλ’ ἀπαιτεῖ τοῦτο μόνον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, τότε νομίζω, ὅτι νομοθετοῦντες τοιοῦτόν τι θέλομεν προσθέσει τι, τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα δὲν ἀπαιτεῖ. Ποία εἶναι, κατ’ ἐμὲ, ἡ ἰδέα τῆς συζητήσεως τῆς ἀρχῆς; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη ἔχει σκοπὸν νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἡ κοινωνία ἔχῃ ἀνάγκην, νὰ προβλέψῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, τότε δὲν ἐξετάζομεν διόλου αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον· ἅμα ἴδωμεν ὅμως, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη, τότε παραδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν, ἐξετάζει τὸ Συμβούλιον τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ παραδέχεται. Ἤθελεν εἶσθαι λοιπὸν ὁλωσδιόλου ἀντισυνταγματικὸν καὶ περιττὸν νὰ συζητήσωμεν τρὶς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος ἐκ τῆς παραλείψεως τῆς συζητήσεως αὐτῆς, διότι ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, μετὰ τὴν ὁποίαν ἕπεται ἡ συζήτησις τοῦ συνόλου, ἀφίνει ὅλην τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν σκέψιν τῆς Βουλῆς νὰ τροποποιήσῃ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ἢ διὰ τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου νὰ τὸ ἀποῤῥίψῃ. Διὰ ποῖον λόγον λοιπὸν αὐτὴ ἡ ματαιοπονία, τρὶς ἀρχὴ, τρὶς ἄρθρα, καὶ τρὶς σύνολον; Γνωρίζετε μάλιστα, ὅτι ὑπάρχει ἐπίκρισις ὀρθὴ ἢ μὴ ὀρθὴ περὶ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὅτι εἰσάγει μίαν ἀπέραντον ἐργασίαν, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα, καὶ ἐντοσούτῳ φέρει μεγάλας δυσκολίας, διότι τρὶς νὰ συζητηθῇ ἕν καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα εἶναι πολύ. Ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις εὗρεν, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει πλέον γερουσία, διὰ τοῦτο ἀπεφάσισεν αὐτὸ· καὶ λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ παραπονώμεθα, ὅτι χρειάζεται τριπλῆ συζήτησις. Ὅ,τι εἶπεν ὁ Κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ παραδέχομαι, ἴσως νὰ ἐνόμιζόν τινες, ὅτι ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις ἐπιτρέπεται τρὶς, καὶ διὰ τοῦτο σήμερον δὲν ἠθέλησαν νὰ συζητήσουν. Ὁ Κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δύναται νὰ συζητηθῇ τώρα ἡ παραδεχθεῖσα ἀρχή· ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον δὲν τὸ παραδέχομαι.

§96ΣΕΡΒΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι μικρὸν, ἀλλ’ ἐγὼ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἤμεθα σύμφωνοι μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπράξαμεν κατὰ τὴν καθιέρωσιν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, ἐν ἄλλοις λόγοις πρέπει νὰ ἤμεθα σύμφωνοι πρὸς τὸν σκοπὸν, εἰς ὃν ἀπεβλέψαμεν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν πραγματικὸν ἔλλογον ἐξαγόμενον. Ἐξηγοῦμαι· Κύριοι, ποῖος ὁ σκοπὸς τῆς καθιερώσεως αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου; Ὅπως ἡ μὴ ἐσπευσμένη συζήτησις φέρῃ τὴν καθιέρωσιν ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καλὸς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πολιτείας, καὶ ὅπως κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην βάσανον αὐτοῦ τοῦ νόμου, οὐ μόνον μὴ χρονοτριβῶμεν, ἀλλὰ καθιερώσωμεν καλὰς διατάξεις. Τώρα ἐγὼ νομίζω, ὅτι παραδεχόμενοι τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ὁ προλαλήσας, θὰ ἤμεθα ἐν μέρει παλινωδοῦντες καὶ ἐν μέρει χρονοτριβοῦντες ἐπὶ ματαίῳ. Ἐξηγοῦμαι. Ὑποθέσατε διὰ μίαν στιγμὴν, ὅτι εἷς νόμος παρεδέχθη εἰς τὴν ἀρχήν του καὶ εἰς τὰ καθέκαστα, καὶ ὑποθέσατε, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην συζήτησιν παρεδέχθη ὁμοφώνως ἡ Βουλὴ, ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι ἀκατάλληλος, εἶναι ἐπιζήμιος εἰς τὴν πολιτείαν. Τί θὰ ἔλθῃ κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ προλαλήσας; Θὰ προέλθῃ τοῦτο τὸ κακὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν ἑκάστου τῶν ἄρθρων, καὶ ὑποθέσατε ἓν νομοσχέδιον ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ 200 ἄρθρα, νὰ ψηφίσῃ τὸ πρῶτον ἄρθρον καὶ ἔπειτα νὰ τὸ καταψηφίσῃ, νὰ ψηφίσῃ τὸ δεύτερον ἄρθρον καὶ ἔπειτα νὰ τὸ καταψηφίσῃ, ἐν ἄλλοις λόγοις νὰ προβῇ εἰς μίαν ψηφοφορίαν 200 ἄρθρων καταψηφίζουσα ἓν ἕκαστον αὐτῶν. Εἶναι τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἠθέλαμεν φθάσει παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος; Εἶναι βεβαίως ἀναντιῤῥήτως αὐτό. Μάλιστα ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην συζήτησιν δύναται νὰ πεισθῇ περὶ τῆς ἀκαταλληλότητος ἤ τινων διατάξεων ἢ ὅλου τοῦ νόμου, καὶ τότε ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Νὰ καταψηφίσῃ ὅλα τὰ ἄρθρα. Καὶ διατί λοιπὸν, ὅταν ἡ Βουλὴ πεισθῇ, ὅτι ὁ νόμος εἶναι κακὸς, εἶναι ἐπιζήμιος εἰς τὴν πολιτείαν, διατί νὰ ἔλθῃ εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ συζητήσῃ ἄρθρον κατ’ ἄρθρον; Δὲν θέλει εἶσθαι ἔλλογον, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ δὲν παραδέχομαι τὸν νόμον;

§97ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Δὲν τὸ λέγει τὸ Σύνταγμα.

§98ΣΕΡΒΟΣ. Τὸ λέγει πολὺ καλά. Παρατηρῶ τὴν ἱστορίαν τῆς καθιερώσεως αὐτοῦ τοῦ νόμου· ἐνθυμοῦνται οἱ βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι ἀπήρτιζον μέρος τῆς Συνελεύσεως, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου ἐγένοντο διάφοροι προτάσεις, αἱ μὲν εἶχον σκοπὸν νὰ παρατείνωσι τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς πρώτης εἰς τὴν δευτέραν καὶ τὴν τρίτην συζήτησιν, ἀλλ’ ὅλαι εἶχον τὸν σκοπὸν, ὥστε ὁ νόμος νὰ ᾖναι ἀπόῤῥοια ὡρίμου ἐρεύνης, ὡρίμου παραδοχῆς. Αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ σκοπὸς, λοιπὸν δὲν καθιερώθη μέγα χρονικὸν διάστημα, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἤθελεν ὁ νομοθέτης νὰ καθιερώσῃ μίαν διάταξιν, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ὅ,τι ἤθελεν ἀποφασισθῆ νὰ ᾖναι παραδοχὴ ἐν πλήρει γνώσει. Καὶ λοιπὸν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τότε, ὅτι τὴν ἀρχὴν δὲν πρέπει νὰ συζητήσωμεν; Ὄχι· καὶ ἡ ἀρχὴ εἶναι μία διάταξις τοῦ νομοσχεδίου. Τί σημαίνει ἀρχὴ ἑνὸς νομοσχεδίου; ὁ νομοθέτης παραδέχεται, ὥστε νὰ ψηφισθῇ νόμος ἐπὶ τοῦ δεῖνος ἀντικειμένου. Ἐὰν λοιπὸν καὶ ἡ ἀρχὴ ἀπαρτίζῃ διάταξιν, πῶς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἀρχὴ δὲν πρέπει νὰ ᾖναι συζητήσιμος καὶ ψηφοφορητέα; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρωτίστη τῶν διατάξεων ἑνὸς νόμου εἶναι ἡ ἀρχή του· ἑπομένως ἐγὼ λέγω, ὅτι καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ψήφισιν καὶ κατὰ τὴν τρίτην πρέπει νὰ ψηφίζηται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἑπομένως δὲν συμμερίζομαι τὴν ἰδέαν ἐκείνων, οἵτινες θέλουν, ὥστε μόνα τὰ ἄρθρα πρέπει νὰ ψηφίζωνται καὶ ὄχι ἡ ἀρχὴ, διότι τοιουτοτρόπως θέλομεν ὑποπέσει εἰς τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἐξέθεσα.

§99ΜΑΡΚΟΡΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν. Πότε στέλλεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, μετὰ τὴν πρώτην παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς, ἢ μετὰ τὴν τρίτην, ἢ μετὰ τὴν δευτέραν;

§100ΣΕΡΒΟΣ. Παραδεχθέντος ἐν ἀρχῇ ἑνὸς νομοσχεδίου, ἡ παραδοχὴ αὕτη ὑποθέτει, ὅτι κατὰ τὰ 9/10 ἡ Βουλὴ θὰ τὸ παραδεχθῇ, ὄχι ὅμως κατ’ ἀνάγκην.

§101ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Πότε θὰ σταλῇ εἰς τὸ Συμβούλιον;

§102ΣΕΡΒΟΣ. Τὴν πρώτην φοράν.

§103ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὡρισμένον.

§104ΣΕΡΒΟΣ. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παραλληλίσῃ ὅλας τὰς διατάξεις; διάταξις εἶναι καὶ αὕτη, καὶ ἐὰν δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο καὶ τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν καὶ τὴν τρίτην φοράν, ἕπεται ἀναγκαίως, ὅτι ἡ ἀρχὴ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τρίς.

§105ΠΑΔΟΒΑΣ. Ἡ Βουλὴ πρέπει πρῶτον νὰ ψηφίσῃ τὴν ἀρχὴν, ἀφοῦ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Τώρα ἐὰν ἐγὼ ψηφίσω τὴν ἀρχὴν, θὰ εἴπῃ, ὅτι παραδέχομαι τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν παραδέχομαι ὁριστικῶς καὶ ἀπολύτως, διότι ἄλλως δὲν ἤθελον προκαλέσει μίαν ἐργασίαν πάντῃ μὴ ἀποτελεσματικὴν ἐκ μέρους τοῦ Συμβουλίου, καθότι ἐὰν ἡμεῖς ἠθέλομεν παραδεχθῆ, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσωμεν, νὰ συζητήσωμεν καὶ νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἅπαξ, δὶς καὶ τρὶς, εἵπετο, ὅτι μετὰ τὴν ἔρευναν τοῦ Συμβουλίου ἠθέλομεν ἐπιληφθῆ ἐκ νέου τῆς ἀρχῆς· ἐὰν ἀποῤῥίψωμεν τὴν ἀρχὴν τὴν δευτέραν φορὰν, δὲν εἶναι ματαία ἡ ἐνασχόλησις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας; ἢ πρέπει εἰς τρεῖς διακεκομμένας ἡμέρας νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἀρχὴν καὶ ἔπειτα νὰ τὴν μεταβιβάσωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον;

§106ΣΕΡΒΟΣ. Συμβιβάζεται πολὺ καλὰ καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο. Τὴν σήμερον παραδέχεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, παραπέμπεται εἰς τὸ Συμβούλιον, θὰ ἐξετασθῶσι τὰ καθέκαστα, καὶ ἑπομένως ἐπέρχεται ἡ πρώτη συζήτησις καὶ ἡ πρώτη ψηφοφορία· ἀκολούθως θὰ ἔλθῃ ἡ δευτέρα καὶ μετὰ ταῦτα ἡ τρίτη. Τώρα εἰς τὴν δευτέραν καὶ τὴν τρίτην ἠμπορεῖς νὰ καταστρέψῃς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προηγουμένως παρεδέχθης, ἠμπορεῖς ν’ ἀκυρώσῃς μίαν, δύω, τρεῖς ἢ καὶ ὅλας τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ τότε δύνασαι νὰ καταστρέψῃς καὶ τὴν ἀρχήν. Μάλιστα εἶναι λογικώτερον παρὰ νὰ εἴπῃς καταστρέφω τεσσαράκοντα διατάξεις εἰς τεσσαράκοντα χωριστὰς ψηφοφορίας νὰ εἴπῃς δὲν παραδέχομαι τὴν ἀρχήν.

§107ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ὄχι μόνον τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος δύναται νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ ὡς πρὸς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ λογική. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 57; «Οὐδὲν νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν, ἂν δὲν συζητηθῇ καὶ ψηφοφορηθῇ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τρὶς κατ’ ἐπανάληψιν κατὰ τρεῖς διαφόρους ἡμέρας.» Τὸ γράμμα εἶναι σαφέστατον. Ζητεῖ τρεῖς συζητήσεις ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου ἄρθρου. Τὸ δὲ 84 λέγει· «Πάντα τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθέντα εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, τὰ μὴ συνταχθέντα ἢ προβασανισθέντα ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Ἐπικρατείας καὶ πάντα τὰ ὑπὸ Βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν προταθέντα μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς αὐτῶν θέλουν παραπέμπεσθαι ὑπὸ ταύτης εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.» Τί δὲ ἀντιτάττουν οἱ κύριοι; Ὅτι τρὶς κατὰ συνέχειαν θὰ συζητηθῇ ἡ ἀρχή. Ἑπομένως ἀπαιτοῦν 3 συζητήσεις διὰ τὴν ἀρχὴν, ἀφοῦ δὲ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ ἐπιστραφῇ, ἔχομεν ἀνάγκην 3 ἄλλων, ἄρα κατὰ τὸν ἰσχυρισμόν των ἑξάκις θὰ συζητῆται ἕκαστον νομοσχέδιον, ὅπερ ἀντιβαίνει εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις τριπλῆν μόνον συζήτησιν ὥρισε.

§108ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ ὄχι!

§109ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μὰ βέβαια! Ἐὰν ἦσθε συνεπείς, αὐτὴ εἶναι ἡ συνέπεια.

§110ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τρὶς τὸ σύνολον.

§111ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀκόμη χειρότερον, ἐπειδὴ ἐὰν γείνῃ συζήτησις τριπλῆ καὶ διὰ τὸ σύνολον, ἄρα θὰ γείνουν ἐννέα συζητήσεις ἐπὶ ἑκάστου νομοσχεδίου. Βλέπετε λοιπὸν τὰ ἀτοπήματα, εἰς ἃ περιπίπτομεν. Ἀλλ’ ἐξητάσατε τί θὰ εἴπῃ ἀρχὴ καὶ καθέκαστα; νομίζετε, ὅτι εἰς τὰ καθέκαστα δὲν ἀπαντᾶτε εἰς πολλὰ ἄρθρα τὴν ἀρχήν; Ἐπὶ παραδείγματι ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου; Ἔκδοσις ἐντόκων γραμματίων 3,000,000. Ἀλλ’ ἐὰν θὰ ᾖναι δεκτὰ ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐὰν θὰ πληρόνωνται τὸ ἓν τρίτον οἱ ὑπάλληλοι δι’ αὐτῶν, εἶναι τὰ καθέκαστα, καὶ ὅμως τὴν ἀρχὴν ἀπαντᾶτε εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον. Λοιπὸν, κύριοι, συζητοῦντες τρὶς τὴν ἀρχὴν, κατὰ τὸν ἰσχυρισμόν σας, καὶ τρὶς τὰ καθέκαστα, ἐν οἷς περιλαμβάνεται, ὡς σᾶς εἶπον, ἡ ἀρχὴ, δὲν θέλομεν συζητήσει ἑξάκις τὴν ἀρχήν; Οὕτω δὲ πρὸς τούτοις ἀμφιβάλλω, ἂν εἰς διάστημα 6 μηνῶν δυνηθῶμεν ν’ ἀποπερατώσωμεν 5 ἢ 6 νομοσχέδια. Οἱ ἴδιοι θὰ μετανοήσητε, ἐὰν θελήσητε νὰ ἐφαρμόσητε τὴν τριπλῆν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς χωριστά. Ἡ Συνέλευσις τάξασα τριπλῆν συζήτησιν ἐπὶ τῶν καθέκαστα δι’ αὐτοῦ τοῦ περιορισμοῦ ἤθελε νὰ προλάβῃ τὴν ἐπίσπευσιν, ὅπως μὴ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεις νόμων καὶ διὰ μιᾶς γίνωνται παραδεκτοὶ, μετὰ τὴν κατάργησιν μάλιστα τῆς Γερουσίας, καθ’ ἣν θέλει ἐκλείψει ἡ διπλῆ συζήτησις. Ἄρα ἀρκεῖ μία συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὁποίας καὶ τὰ καθέκαστα ἐξετάζονται, διότι ἵνα ἀποδείξωμεν ἐπιζήμιον ἓν νομοσχέδιον θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ καθέκαστα.

§112ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ προλαλήσας ἠθέλησε νὰ στηρίξῃ τὰς σκέψεις του ἐπὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος· ἐγὼ δὲ λέγω, ὅτι ἐκ τοῦ γράμματος αὐτοῦ ἐξάγεται τὸ ἐναντίον. Ἡ γενικὴ ἀρχὴ τοῦ ἄρθρου εἶναι, ὅτι οὐδὲν νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν, ἂν δὲν συζητηθῇ καὶ ψηφοφορηθῇ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τρὶς κατ’ ἐπανάληψιν, κατὰ τρεῖς διαφόρους ἡμέρας. Ποῖος εἶναι ὁ ἀρχικὸς σκοπὸ, καὶ ποία ἡ ἀρχή του; εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον συζητεῖται καὶ ψηφοφορεῖται πλῆρες, οὐχὶ ἠκρωτηριασμένον, διότι ἂν τοῦ ἀφαιρέσωμεν τὴν ἀρχὴν δὲν εἶναι πλῆρες· ἄλλως, ἂν ψηφοφορήσητε τὴν ἀρχὴν καὶ μετὰ ταῦτα ἄρθρον πρὸς ἄρθρον κατακερματίζετε τὴν ἀρχήν. Τὸ νομοσχέδιον, οὔτε συζητεῖται, οὔτε ἀποφασίζεται, ἂν δὲν συζητηθῇ καὶ ἀποφασισθῇ κατὰ τὴν ἀρχὴν καὶ τὰ καθέκαστα. Ἑπομένως, ὡς βλέπετε, τὸ γράμμα τοῦ ἄρθρου εἶναι καθαρόν.

§113ΣΤΡΑΤΟΣ. Μεθ’ ὅσα οἱ κύριοι προαγορεύσαντες εἶπον, νομίζω περιττὸν νὰ προσθέσω τι. Φέρω μόνον λακωνικώτατα δύω λέξεις, ὅτι τὸ ἄρθρον 58 ἐσαφηνίσθη διὰ τοῦ ἄρθρου 42 τοῦ κανονισμοῦ, ὃν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἐπεψηφίσαμεν. Εἰς τὸν παράγραφον τρίτον λέγει· «Τὸ δὲ μετὰ τὴν τρίτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν συναρμολογηθὲν νομοσχέδιον, τυπούμενον κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου ψηφοφορίας.» Ἑπομένως καθαρώτατα ὁρίζει, ὅτι μόνον ἡ κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσις καὶ ψηφοφορία γίνεται τὴν τρίτην φοράν· τὴν ἀρχὴν δὲν τὴν ἀναφέρει, διότι ὁ νομοθέτης ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ ἀρχὴ δὲν δύναται παρὰ ἅπαξ νὰ ψηφοφορηθῇ, καὶ τοῦτο εἶναι συνεπὲς πρὸς τὴν φύσιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πᾶν νομοσχέδιον οὐδὲν ἄλλο ὑπονοεῖ παρὰ τὴν ὕπαρξιν ἀνάγκης ἐθνικῆς. Ἑπομένως ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐκφράζει αὐτὴν τὴν ἰδέαν, καὶ ἑπομένως, ἀφοῦ ἅπαξ γείνῃ παραδεκτὴ, δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐκ νέου νὰ καταστραφῇ. Σᾶς παραπέμπω λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο τοῦ κανονισμοῦ καὶ πιστεύω, ὅτι πάντες θέλετε πεισθῆ.

§114ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, παρατηρῶ, ὅτι ὁ κανονισμὸς δὲν ἔχει ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Συντάγματος, καὶ φρονῶ, ὅτι πάντες θὰ ἦσθε σύμφωνοι. Δὲν πιστεύω, ὅτι εἰς κανενὸς τὸν νοῦν θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἰδέα, ὅτι διὰ τοῦ κανονισμοῦ δύναται νὰ τροποποιηθῇ τὸ Σύνταγμα· τὸ ζήτημα ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, διότι ἂν πεισθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι τὸ Σύνταγμα διατάττει ἄλλα καὶ ὁ κανονισμὸς ἄλλα, κανεὶς δὲν θὰ ᾖναι ἐναντίος νὰ τροπολογηθῇ ὁ κανονισμὸς, ἐπίσης δὲν φρονῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον 84 τοῦ Συντάγματος δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 57, ἢ ἂν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ, χρησιμεύει πάντοτε ὑπὲρ τῆς ἰδέας, ἣν ἐπιστηρίζω καὶ ὄχι κατ’ αὐτῆς. Οἱ πάντες γνωρίζουσιν, ὅτι ἐπεψηφίσθη τὸ ἄρθρον 57, ὅτε ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ συστηθῇ ἓν νέον πολιτικὸν Σῶμα, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἦτο λελυμένον τὸ ζήτημα τίνι τρόπῳ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία συνετάχθη. Κατηργήθη ἡ Γερουσία καὶ ἀντ’ αὐτῆς οὐδὲν ἄλλο Σῶμα ἀντικατεστάθη. Ὡς νομοθετικὸν δὲ Σῶμα, ὡς νομοθετικαὶ δὲ ἐξουσίαι ἔμειναν ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Βασιλεὺς μὲ τὸ δικαίωμα τῆς κυρώσεως. Ἑπομένως θέλομεν ἐμπέσει εἰς πλάνην, ἂν θελήσωμεν τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος νὰ τὸ ἑρμηνεύσωμεν, ὑπ’ ὄψιν ἔχοντες τὸ ἄρθρον 84· καὶ ὅσοι ἐνθυμεῖσθε τὰ γενόμενα τότε, ἢ ὅσοι ἐπεστήσατε τὴν προσοχήν σας εἰς τὰ πρακτικὰ, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 84 δὲν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 57, οὔτε ἐτροπολόγησε προγενεστέρας διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ἑρμηνεύοντες τὸ ἄρθρον 57, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἐγνώριζεν ἡ Συνέλευσις. Τί διαλαμβάνει τὸ ἄρθρον 57; τοῦτο εἰσάγει ἓν νέον σύστημα εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὴ γνωστὸν τοῦ συζητεῖν τὰ νομοσχέδια καὶ τοῦτο ἐγένετο, διότι ἐνόμισεν ἡ Συνέλευσις, ὅτι ἡ τριπλὴ συζήτησις θέλει ἐπιφέρει ἐμβριθεστέραν ἀπόφασιν, διότι κατηργήθη τὸ Σῶμα τῆς Γερουσίας, ἡ ὁποία συνεζήτει πολλάκις ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας· δι’ αὐτὸν λοιπὸν τὸν λόγον καὶ διότι εἶναι τελειότερον καὶ παρουσιάζεται ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνῃ περισσότερον ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου, εἰσήχθη τὸ νέον σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Ἑλβετίαν καὶ εἰς τὸ Βέλγιον καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ἂν αὐτοὶ ᾖναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐνέπνευσαν εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ ἄρθρον 57, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ἀνεύρωμεν τὸν σκοπὸν τοῦ ἄρθρου, ἂν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ψηφοφορῆται τρὶς ναὶ ἢ ὄχι· ἀπ’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν πρέπει νὰ ὁρμηθῶσιν οἱ ἑρμηνεύοντες τὸ ἄρθρον 57. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἡ ἀρχὴ τοῦ Νομοσχεδίου εἶναι ἴσης ἀξίας, ὅσης καὶ τ’ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει; Πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς τῶν Κ. Βουλευτῶν δύναται ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ ἀρχὴ δὲν εἶναι πολὺ σπουδαιοτέρα παρὰ τὴν διάταξιν ἑνὸς ἄρθρου. Εἶπον ἐν ἀρχῇ ἂν τὸ ἄρθρον 84 ἐχρησίμευεν εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 57, ἤθελε χρησιμεύσει ὑπὲρ τῆς γνώμης, ἣν ὑποστηρίζω παρὰ κατ’ αὐτῆς, διότι τὸ ἄρθρον 84 θεωρεῖ πολὺ σπουδαίαν τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς, διαιρεῖ τὸ Νομοσχέδιον εἰς δύω, εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ εἰς τὰ ἄρθρα, θεωρεῖ δὲ σπουδαῖον τῷ ὄντι τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἡ τριπλῆ συζήτησις ἐθεωρήθη οὐσιώδης, ἵνα ἡ συζήτησις γίνεται ἐμβριθὴς καὶ μεμελετημένη, πρὸς δὲ ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη ἡ τριπλῆ κατὰ τὸ Σύνταγμα πρέπει νὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀρχήν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ὅτι ἡ ἀρχὴ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν αὐτὴν διάταξιν. Ἄλλως, κύριοι, ἀφοῦ ὁμολογούμενον εἶναι, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἀποτελεῖ μέρος τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἐξαιρέσωμεν τὴν ἀρχὴν, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἐξαίρεσιν εἰς τὸ ἄρθρον 57, καὶ ἀφοῦ τὸ 84 δὲν μᾶς χρησιμεύει ὡς ἐξαίρεσις, νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἐξαίρεσιν ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχει. Τὸ ἄρθρον 57, θέλει, ὥστε τὸ νομοσχέδιον νὰ συζητῆται καὶ ψηφοφορῆται τρὶς καὶ ἀφοῦ μετὰ τοῦ Νομοσχεδίου συσχετίζεται ἡ ἀρχὴ μετὰ τῶν ἄρθρων, θὰ σφάλωμεν ἀντὶ ν’ ἀφαιρέσωμεν.

§115ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ποίας ἰδέας εἶσθε; νὰ παραδέχηται καὶ ἡ ἀρχὴ τρὶς καὶ μετὰ ταῦτα νὰ στέλλεται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας; ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἤκουσα τὴν γνώμην Σας.

§116ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τί νὰ σᾶς εἴπω! Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μοὶ θέτετε, εἶναι δύσκολον, ἀλλὰ τὴν δυσκολίαν δὲν πιστεύω νὰ τὴν γεννᾷ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὸ ἄρθρον, τὴν γεννᾷ ὁ τρόπος, καθ’ ὃν συνετάχθη τὸ ἄρθρον 84. Τοῦτο ἐγένετο αἰφνιδίως καὶ οὐχὶ μὲ πολλὴν ἡσυχίαν καὶ τάξιν καὶ χωρὶς προσοχῆς πρὸς συναρμολογίαν μετὰ τῶν προηγουμένων. (θόρυβος). Γνωρίζετε πάντες, ὅτι ἡ ἱστορία ἑνὸς νομοθετήματος ἔχει μεγάλην σημασίαν, προκειμένου περὶ ἑρμηνείας αὐτοῦ· μὴ θέτετε τὸ ζήτημα, ἂν τρὶς πρέπῃ καὶ ἡ ἀρχὴ νὰ ψηφοφορηθῇ, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἰσήχθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας· τοῦτο εἶναι δύσκολον, διότι ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὸ ἄρθρον χωρὶς νὰ θελήσῃ νὰ τὸ συναρμολογήσῃ μὲ τὰ προηγούμενα· δὲν ἠμπορῶ λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω, ἀλλὰ δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἀνάγκη. Ἐγὼ προτιμῶ καλλίτερον νὰ συζητηθῇ τρὶς ἡ ἀρχὴ παρὰ νὰ παραβιασθῇ τὸ ἄρθρον 57, διότι παρουσιάζεται ἓν σύστημα νέον, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος δὲν παρουσιάζει καμμίαν ἐξαίρεσιν, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ τὸ ἔχωμεν ὁλόκληρον.

§117Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, προτείνω τὸ ἄωρον τῆς σημερινῆς συζητήσεως. Καθυπεβλήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ἓν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου συζητεῖται ἡ ἀρχή· κατὰ τὸ Σύνταγμα αὔριον ἢ εἰς ἄλλην ἡμέραν πρέπει ἐπίσης νὰ συζητηθῇ. Ἂν λοιπὸν κατ’ αὐτὴν τὴν ἀκόλουθον συζήτησιν θελήσῃ τις νὰ συζητήσῃ τὴν ἀρχὴν καὶ γεννηθῇ ἀντίῤῥησις, τότε δύναται νὰ λάβῃ χώραν ἡ σημερινὴ συζήτησις. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συμβαίνει τὴν σήμερον, εἶναι μία ἀνωμαλία ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, διότι δὲν ὑπάρχει πρότασις καὶ καμμία προτίμησις, δηλ. ἂν θὰ συζητήσωμεν αὐτὸ καὶ αὐτό. Τίς ἡ ἀνάγκη νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ; τὶ θὰ κάμωμεν αὔριον; τοῦτο εἶναι ἄτοπον νὰ θελήσωμεν ἀπὸ σήμερον ν’ ἀποφασίσωμεν τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι μέλλουν νὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς τὴν αὔριον. Δι’ αὐτὸν τὸν ἁπλούστατον λόγον πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὴν αὔριον, διότι νομίζω ὅτι εἶναι καὶ οὐσιῶδες. Περιορίζομαι ἕως ἐδὼ, δὲν φέρω τοὺς λόγους οὔτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς μερίδος, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἄλλης, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ὅ,τι μέλλει νὰ ἀποφασίσῃ σήμερον πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσῃ αὔριον ἐν γνώσει.

§118ΠΑΔΟΒΑΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ καὶ παραδέχομαι, ὅτι ἡ σημερινὴ συζήτησις εἶναι παράκαιρος.

§119ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἠξεύρετε τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον προεκλήθη ἡ συζήτησις· προεκλήθη, διότι πολλοὶ τῶν βουλευτῶν θέλουν νὰ γνωρίζουν, ὅτι, ἂν αὔριον δὲν ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, νὰ λάβουν τὸν λόγον σήμερον, καὶ πράττουν πολὺ καλὰ, διότι, ἂν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ αὔριον, ὅτι δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, φυσικῷ τῷ λόγῳ θέλουσι παραλειφθῆ αἱ ἰδέαι, τὰς ὁποίας ἠδύναντο νὰ ἐκθέσωσι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς πρώτης ἡμέρας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Διὰ τοῦτο ἡ συζήτησις δὲν εἶναι παράκαιρος, διότι ὑποθέσατε, ὅτι εἷς τῶν Κ. βουλευτῶν ἔχει νὰ φέρῃ ἀντίῤῥησιν καὶ νομίζει, ὅτι δύναται αὔριον νὰ τὴν φέρῃ, καὶ ἐν τούτοις ἡ Βουλὴ αὔριον λέγει, ἐψηφίσθη ἡ ἀρχή.

§120ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει ν’ ἀφήσωμεν αὔριον νὰ παρουσιασθῶσιν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα.

§121ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀλλὰ κλείεται ἡ συζήτησις.

§122ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ κλείσῃ. Ἐγὼ προτείνω τὸ ἄκυρον, διότι θέλω νὰ φέρω τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν ἡμέραν, ἥτις εἶναι ὡρισμένη διὰ νὰ λυθῇ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν πρώτη καὶ δευτέρα συζήτησις δὲν εἶναι παρὰ ἁπλῆ ἀνάγνωσις, ἥτις περιέχει καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τὰ καθέκαστα.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριε Ἰακωβάτε, ζητεῖτε ἀναβολὴν ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῆς ἀρχῆς;

§124ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ Κ. Ἰακωβάτος δὲν προτείνει ἀναβολὴν, ἐννοεῖ τὸ ἑξῆς, ὅτι σήμερον ἡ Βουλὴ συζητήσασα τὴν ἀρχὴν περὶ ἐκδόσεως γραμματίων διὰ πρώτην παραδοχὴν καὶ παραδεχθῆ αὔριον νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ συζητηθῇ ἡ ἀρχὴ καὶ διὰ πρώτην φοράν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τὰ καθέκαστα;

§126ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἂν αὔριον ἡ Βουλὴ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἀρχῆς, ἥτις σήμερον παρεδέχθη διὰ ψηφοφορίας, τί μέλλει γενέσθαι περὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ πολεμήσουν τὴν οὐσίαν τοῦ Νομοσχεδίου;

§127ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὴν ἐρώτησιν ταύτην ἀποτείνετε εἰς τὸν Κ. Ἰακωβάτον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ ἐξήγησις, διότι, ἂν αὔριον εἴπητε, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ ἐμποδισθῶσι πολλοὶ νὰ λάβωσι τὸν λόγον.

§129ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ τριπλῆ ἀνάγνωσις τῶν νομοσχεδίων ἐν τῷ ἀγγλικῷ κοινοβουλίῳ εἶναι κατ’ ἐμὴν γνώμην πάντη ἄσχετος πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ 57 ἄρθρου τοῦ ἡμετέρου συντάγματος ὁριζομένην δοκιμασίαν. Ἀφίνω κατὰ μέρος ὅτι ἡ ἰδέα τῆς διὰ τριῶν ἀναγνώσεων ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων οὐδ’ ἐν αὐτῇ τῇ Ἀγγλίᾳ εἶναι κατ’ οὐσίαν ὀρθή, ὑπάρχει ἡ ἔκφρασις ἱστορικῶς, διότι γίνονται κατὰ τύπους τρεῖς ἀναγνώσεις, ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν διέρχεται τὸ νομοσχέδιον καὶ ἄλλα στάδια δοκιμασίας. Πρὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως γίνεται ψηφοφορία, διὰ νὰ λάβῃ ὁ βουλευτὴς τὴν ἄδειαν νὰ εἰσάξῃ τὸ νομοσχέδιον· διότι ἄλλως δὲν τῷ ἐπιτρέπεται, καὶ ἀφοῦ τὴν λάβῃ, τότε γίνεται ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, καὶ τότε δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ γείνῃ λόγος καὶ περὶ τῶν καθέκαστα βεβαίως, διὰ νὰ ὁδηγηθῇ ἡ Βουλὴ, ἐὰν πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ συζητεῖται καὶ ἐπιψηφίζεται μόνον ἡ ἀρχή. Μεταβαίνουν κατόπιν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ πάλιν γίνεται ἡ αὐτὴ συζήτησις· μετὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἔρχεται ἡ συζήτησις καθ’ ἕκαστα ἐν ἐπιτροπῇ τῆς ὅλης Βουλῆς, ἤτοι καταβαίνει ὁ πρόεδρος ἀπὸ τὴν ἕδραν του καὶ γίνεται τὸ πρᾶγμα οἰκογενειακῶς· κατόπιν ὑφίσταται τὸ νομοσχέδιον πολλὰς ἄλλας βασάνους. Ἐδῶ λοιπὸν λέγω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν ἰδέαν τοῦ Κυρίου Ἰακωβάτου, ὅτι ἡ συζήτησις τῆς ἀρχῆς θὰ γίνεται ἑκάστοτε μετὰ τῆς συζητήσεως τῶν ἄρθρων, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ὅτι τὸ 84 ἄρθρον τοῦ συντάγματος λέγει, ὅτι γίνεται παραπομπή τις τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς· ἐννοεῖ δὲ βεβαίως τὴν πλήρη ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς· ἤτοι μετὰ τὴν τρίτην ἐπιψήφισιν αὐτῆς ἂν τρὶς ἐπιψηφίζηται. Ὥστε κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ Κυρίου Ἰακωβάτου ἡ παραπομπὴ θὰ γίνεται μόνον μετὰ τὴν τελευταίαν ἐπιψήφισιν τῶν καθέκαστα.

§130ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὸ ἀρνοῦμαι.

§131ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἀρνεῖσθε, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς προτάσεώς σας. Ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξε πρῶτον ὁ Βουλευτὴς Λευκάδος Κύριος Σέρβος, ἔχει τι ὀρθὸν καθ’ ἑαυτὴν, ἀλλὰ δὲν ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Ὁ Κύριος Σέρβος ἐπρόταξε τὴν ἰδέαν, ὅτι οἰκονομία χρόνου θὰ ᾖναι νὰ ἐπιψηφίζεται ἡ ἀρχὴ ἑκάστοτε μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν καθέκαστα, διότι τοιουτοτρόπως, ἐὰν ἡ Βουλὴ ὡς ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐπεψηφίσθησαν τὰ καθέκαστα εὑρίσκῃ, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ θεωρεῖ κολοβωμένον, παραμορφωμένον, τότε δύναται διὰ μιᾶς ψηφοφορίας νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ θέτει κατὰ μέρος· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι διάταξις τοῦ Συντάγματος, εἶναι μία ἰδέα, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἢ ν’ ἀποῤῥίψωμεν, καὶ ἐὰν τὴν παραδεχθῶμεν πρέπει νὰ προσέξωμεν, νὰ μὴ χαρακτηρίσωμεν τὴν ψηφοφορίαν ταύτην ὡς ψηφοφορίαν ἀρχῆς· διότι τότε ὑπάγεται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ 84 ἄρθρου καὶ δὲν δύναται ἡ παραπομπὴ νὰ γείνῃ παρὰ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν τὴν τρίτην. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ζήτημα ἀνεξάρτητον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπιφυλάττομαι νὰ ἐκφράσω γνώμην, ἐάν ποτε ἔλθῃ ἰδία περὶ τούτου πρότασις, διὰ νὰ μεταβληθῇ ὁ κανονισμός. Τώρα ὅμως πρόκειται περὶ τοῦ κανονισμοῦ, ὅπως ἔχει, καὶ περὶ τοῦ Συντάγματος. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, βουλευτὴς Μεσολογγίου, παρετήρησεν, ὅτι τὸ 84 ἄρθρον δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἑρμηνεία τοῦ 57 ἐπειδὴ, ὅτε συνετάττετο τὸ 57 ἄρθρον, οὐδεὶς τῶν πληρεξουσίων ὑπέθεσεν ὅτι θὰ γείνῃ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας, καὶ βεβαίως δὲν λαμβάνω τὸ 84 ἄρθρον ὡς ἑρμηνευτικὸν κανόνα διὰ τοῦτον τὸν λόγον, ἀλλὰ δι’ ἄλλον λόγον. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι τὸ ἄρθρον 84 οὕτω συνταχθὲν ἀποδεικνύει, ὅτι τοιουτοτρόπως οἱ πληρεξούσιοι ἐννόουν τὸ 57 ἄρθρον. Εἶπε πρὸς τούτοις, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τῆς ἀρχῆς εἶναι ἓν τῶν σπουδαίων σταδίων τῆς ἐπιψηφίσεως ἑνὸς νόμου, καὶ ὅτι δὲν εἶναι συνταγματικὸν ἐπαναλαμβάνοντες τρὶς τὸ ἕτερον στάδιον τὸ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως νὰ μὴ ἐπιψηφίζωμεν τρὶς τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ πρῶτον του στάδιον. Ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα δὲν λέγει, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφίζεται τρὶς εἰς ἕκαστον αὐτοῦ στάδιον, ἀλλὰ τρὶς ἄρθρον πρὸς ἄρθρον. Ὅταν λοιπὸν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐπιψηφισθῇ τρὶς, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος δὲν ἐφηρμόσθη. Καὶ ἐὰν ἡ ἀρχὴ εἶναι σπουδαῖον στάδιον, τόσον σπουδαιότερον εἶναι τὸ σύνολον· διότι διὰ τῆς ἀρχῆς λέγομεν, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συνόλου λέγομεν, ὅτι ἀποδεχόμεθα ἢ ἀποῤῥίπτομεν· ἑπομένως εἶναι ἀσυγκρίτως σπουδαιοτέρα ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς ἀποφάσεως ἢ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, καὶ ἐὰν ἀποφασίσωμεν, ὅτι ἡ ἐκτίμησις τῆς ἀρχῆς πρέπει νὰ γείνῃ τρὶς, πολλῷ μᾶλλον πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου τρὶς· τοιαύτη δε ἀπόφασις θὰ ἔχῃ τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον πρέπει νὰ ψηφοφορήσωμεν ἐπὶ 9 χωριστὰς ἡμέρας, διότι ἅμα παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν τοῦ ἄρθρου 57 ὡς πρὸς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς, εἶπον τοὺς λόγους, δι’ οὓς δὲν δυνάμεθα τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς ἑκάστοτε νὰ συνδέσωμεν μὲ τὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν καθέκαστα· τοῦ συνόλου πάλιν ἡ ἐπιψήφισις, πρέπει καὶ αὕτη νὰ γίνῃ διὰ τὸν αὐτὸν λόγον κατὰ τρεῖς διαφόρους ἡμέρας, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ παρὰ ἀφοῦ ψηφισθοῦν ὅλα τὰ ἄρθρα, ὥστε κατ’ ἐλάχιστον ὅρον θὰ ἔχωμεν 9 ἡμέρας, ἀλλὰ πολὺ πιθανὸν νὰ ἔχωμεν καὶ 15 καὶ 20 καὶ 25.

§132ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ᾖναι ἀρχὴ ἑνὸς νομοσχεδίου ἄλλο, τὰ καθέκαστα ἄλλο, καὶ τὸ σύνολον ἄλλο· ὅλα αὐτὰ δὲν ἀποτελοῦν παρὰ μίαν ἰδέαν, ἑπομένως τρὶς πρέπει νὰ ψηφισθῇ, δὲν πρέπει δὲ, νομίζω, νὰ συγχέωμεν τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ εἴπῃ· παραδέχομαι τὴν ἀρχήν· ἐπεξεργασθῆτε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα· διότι αὐτὸς, νομίζω, εἶναι ὁ σύνδεσμος, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει μεταξὺ Βουλῆς καὶ Συμβουλίου, καὶ τίποτε ἄλλο. Τί εἶναι ὁ νόμος, παρὰ μία ἀνάγκη; Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔρχεται τηλεγράφημα καὶ λέγει· καθ’ ὅλην τὴν ὁροθετικὴν γραμμὴν τὰ ὑγειονομεῖα προσεβλήθησαν ἀπὸ χολέραν. Θὰ ἔλθῃ νόμος καὶ θὰ εἴπῃ νὰ κάμουν δευτέραν γραμμὴν 5,000 μέτρα ὄπισθεν. Παρεδέχθημεν λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην καὶ ἐστείλαμεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας· μᾶς ἔστειλε τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ συζητοῦμεν καὶ τὸ παρεδέχθημεν· συζητοῦμεν καὶ τὴν δευτέραν ἡμέραν καὶ τὸ παρεδέχθημεν· τὴν τρίτην ἡμέραν παύει ἡ ἀνάγκη. Τότε λοιπὸν θὰ ψηφίσωμεν τὰ καθέκαστα, τὴν δὲ ἀρχὴν νὰ μὴ ψηφίσωμεν. Μὰ, ἀφοῦ ἔπαυσεν ἡ χολέρα, εἶναι περιττὸν νὰ συζητήσητε τὰ καθέκαστα.

§133ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀποσύρεται τότε· αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα ἦτο κατὰ τὴν ἰδέαν μου πολὺ ἀσθενές.

§134ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ σοῦ φαίνεται πολὺ ἀσθενές· ἐμὲ ἠμπορεῖ νὰ μοῦ φαίνεται πολὺ ἰσχυρόν· αὐτὸ δὲν θὰ εἴπῃ τίποτε· εἶναι μία ἄλλη κρίσις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμουν ἄλλοι· ἐγὼ χρεωστῶ νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία εἶναι μία ἰδέα τοῦ συνόλου, ἤθελεν εἶναι πολλὰ γελοῖον, συζητουμένου τρεῖς φοραῖς ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἄρθρων, νὰ μὴ συζητῆται ἡ ἰδέα ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐγέννησε τὴν ἀνάγκην τῶν ὅλων αὐτῶν ἄρθρων· διότι σήμερον ἠμπορῶ νὰ πεισθῶ περὶ τῆς ἀρχῆς, καὶ αὔριον ἄλλα πράγματα νὰ μὲ κάμουν νὰ εἴπω ὄχι. Τώρα τί λέγετε; Νὰ πεισθῇς σήμερον περὶ τῆς ἀρχῆς, νὰ ψηφίσῃς τὰ ἄρθρα καὶ αὔριον νὰ μὴ ἔχῃς τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ νὰ ἀκυρώσῃς ὅλα τὰ ἄρθρα. Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν μοὶ φαίνονται σωστά. Λοιπὸν, νομίζω, ὅτι παραπεμπομένου ἑνὸς νομοσχεδίου εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀφοῦ ἔλθῃ ἐνταῦθα, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ συζητήσῃ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τρεῖς φοραῖς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ συζήτησις θεωρεῖται περαιωμένη.

§136ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Θὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν μόνον, ὅτι παρατηρήσατε, ὅτι οἱ βουλευταὶ ἐρχόμενοι εἰς τὸ βῆμα ἔρχονται μὲ νέα ἐπιχειρήματα· διότι οἱ βουλευταὶ δὲν ἦσαν παρεσκευασμένοι· διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι πρέπει αὔριον νὰ συζητηθῇ.

§137ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Προκειμένου περὶ τοῦ Συντάγματος νομίζω, ὅτι πρέπει, διὰ νὰ μείνῃ ἡ συζήτησις ἀνοικτή.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ἰακωβάτου........

§139ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§140ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Παραδεχόμεθα τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ἰακωβάτου μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι οἱανδήποτε ἀπόφασιν παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ, νὰ ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ καθέκαστα. «Ἄρθρον 1. Τὸ κατὰ τὸν ΛΑ. ἀπὸ 3 Φεβρουαρίου 1864 Νόμον ποσὸν τῶν ἐντόκων γραμματίων τοῦ δημοσίου Ταμείου εἰς δραχ. 3,000,000, ὁρίζεται εἰς δρ. 6,000,000» Ποῖος ζητεῖ τὸν λόγον;

§142ΤΙΝΕΣ. Οὐδείς.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Παρεδέχθη. «Ἄρθρον 2. Ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ μνησθέντος νόμου ἐλαχίστη ἀξία τῶν γραμματίων τούτων ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν ὁρίζεται εἰς δρ. εἴκοσι πέντε.

§144ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ ᾖναι αὐτὸς ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ὅλου εἰς 30 κατ’ ἐμέ· διότι τὸ ἑπόμενον ἄρθρον ἀπῄτησε τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου· διότι ὑποθέσατε, ὅτι πρόκειται περὶ μισθοῦ 100 δρ. ἑπομένως τὸ ⅓ θὰ ᾖναι 30 περίπου. Λοιπὸν προτείνω τὸν ἐλάχιστον ἀριθμὸν τῶν γραμματίων εἰς 30 δρ.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 2 μ’ αὐτὴν τὴν διόρθωσιν;

§146ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται τὸ 3 ἄρθρον. Ἄρθρον 3. Τὰ γραμμάτια τοῦ ταμείου ὑπογράφονται ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργοῦ, τοῦ προέδρου τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου καὶ τοῦ κεντρικοῦ ταμίου.

§147ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ χρεωστῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅλας τὰς ἰδέας, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, παρὰ διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅλας τὰς ἰδέας καὶ αὔριον νὰ συζητήσῃ ἐν γνώσει. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι περιττὸν καὶ κατὰ λάθος ἐσημειώθη, διότι ὑπάρχει νόμος κανονίζων τοῦτο.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαλείφεται λοιπόν. Ἄρθρον 4ον, τὸ ὁποῖον γίνεται 3ον. Ἄρθρον 4. Τὰ γραμμάτια ταῦτα δύνανται νὰ πληρωθῶσι κατὰ τὴν λῆξίν των καὶ παρὰ τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων ἐπὶ ἐγγράφῳ αἰτήσει τοῦ κατόχου αὐτῶν γενομένῃ πρὸ δεκαπέντε τοὐλάχιστον ἡμερῶν πρὸς τὸ ταμεῖον, ἀφ’ οὗ αἰτεῖται ἡ πληρωμή. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§149ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔχετε διάταξιν προσδιορίζουσαν τὴν ἐλαχίστην διάρκειαν;

§150ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ 5 ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται τὸ 5ον ἄρθρον.

§151ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἄρθρον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνταχθῇ οὕτως. «Οἱ ἀπὸ πρώτης Αὐγούστου ἐνεστῶτος ἔτους καὶ ἐφεξῆς πληρονόμενοι παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου κτλ. πληρώνονται μὲ ἔντοκα γραμμάτια κατὰ τὸ ⅓, ὅπως διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος θέλει κανονισθῆ.» Δηλ. ἐπειδὴ οἱ μισθοὶ εἶναι διάφοροι—ὑποθέτω πάντοτε, πῶς αὐτὸ θὰ παραδεχθῇ—καὶ ἐπειδὴ τὸ τρίτον εἶναι πολλάκις κλάσματα δεκάδος, κλάσματα δραχμῶν, καὶ αὐτὸ ἤθελε γεννήσει μίαν μεγάλην δυσκολίαν καὶ διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν γραμματίων καὶ δι’ ἄλλα, διὰ τοῦτο τιθεμένης ὡς βάσεως, ὅτι ἡ ἀναλογία πρέπει νὰ ᾖναι κατὰ τὸ ⅓, ζητῶ νὰ δοθῇ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσδιορίσῃ διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος μίαν κλίμακα.

§152ΣΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς μισθοὺς γίνονται κατὰ νόμον κρατήσεις, ὥστε θὰ γίνωνται 5 κρατήσεις ἐκεῖ καὶ θὰ πληρωθοῦν ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ ἥμισυ.

§153ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ εἴπω τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον· τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν ἢ σήμερον ἢ αὔριον.

§154ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Νὰ τεθῇ ἄνωθεν τῶν 200 δραχμῶν καὶ ὄχι τῶν 100.

§155ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, χρεωστῶ νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν, διότι κατὰ λάθος δὲν ἐσημειώθη ἐδῶ, καὶ ἠμποροῦν νὰ παραπονεθῶσιν οἱ ΚΚ. σύμβουλοι. Παρατηρῶ, ὅτι τὸ συμβούλιον κατὰ πλειονοψηφίαν εἶναι κατὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, δηλ. δὲν συμφωνοῦν, ὥστε τὸ τρίτον νὰ πληρώνεται εἰς γραμμάτια.

§156ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Μᾶς εἶναι ἀδιάφορον.

§157ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὰ πρέπει νὰ τὸ μάθετε· ἐνόσῳ ὑπάρχει καθιερωμένον τὸ Σῶμα αὐτὸ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ ἐνόσῳ ὑπάρχει, πρέπει νὰ τὸ μάθετε.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις εἰς τὴν προσθήκην τοῦ Κ. ὑπουργοῦ;

§159ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Λεωτσάκος ἔχει τροπολογίαν, ἀντὶ 100 δραχμῶν, 200.

§161ΤΙΝΕΣ. Αὔριον. Ἀναγινώσκεται τὸ 6 ἄρθρον. Ἄρθρον 6. «Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 ἰσχύει μέχρι τέλους τοῦ 1865, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐν ἀνάγκῃ δύναται ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς νὰ παρατείνῃ τὴν ἰσχὺν αὐτῆς, καὶ κατὰ τὸ 1866 διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.»

§162ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Φέρω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. «Ἡ διάταξις ἰσχύει μέχρι τέλους Ἰουλίου τοῦ ἐπιόντος ἔτους, δύναται δὲ νὰ παύσῃ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς καὶ διὰ Β. διατάγματος.» Ὑπάρχει δὲ καὶ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κ. Δαρειώτης καὶ ἡ ὁποία δύναται νὰ καταστήσῃ περιττὸν τὸ παρὸν νομοσχέδιον· ἔχει ὡς ἑξῆς. Προσθήκη εἰς τὸ περὶ γραμματίων ἐντόκων νομοσχέδιον. Ἄρθρον 7. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν δυνηθῇ νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ κατὰ τὸ 1 ἄρθρον δάνειον, ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν νὰ συνομολογήσῃ δάνειον μέχρι τεσσάρων ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐξοφλητέον χρεωλυτικῶς ὑπὸ ὅρους οὐχὶ βαρυτέρους ἐκείνων, ὑφ’ οὓς συνωμολογήθη τὸ ἐθνικὸν δάνειον τῶν ἓξ ἑκατομμυρίων. Ἡ συνομολόγησις ὁλοκλήρου ἢ μέρους τοῦ δανείου ἀπαιτεῖται νὰ στηρίζηται ἐπὶ Βασ. διατάγματος, ἐν ᾧ θέλουν διαγράφεσθαι καὶ αἱ βάσεις τῶν ἀμοιβαίων ὑποχρεώσεων τῆς τε Κυβερνήσεως καὶ τῶν δανειστῶν. Εἰς τὸ ἀνωτέρω ποσὸν ὑπολογίζεται καὶ τὸ δάνειον, ὅπερ δι’ ἐντόκων γραμματίων ἤθελε πραγματοποιηθῆ. Ἀθῆναι, τῇ 20 Ἰουλίου 1865.

Ὁ βουλευτὴς Πυλίας

Κ. ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ.

§163ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας (θόρυβος). Ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπῆς Κ. Ζουμπουλάκης ἀναγινώσκει τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς.

§164ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπὴ συντάξασα τὸν λογαριασμὸν τῶν ἐξόδων διὰ τὴν ἐνεστῶσαν σύνοδον εἶδεν, ὅτι αἱ δαπάναι ἀνέρχονται εἰς τριακοσίας ἑβδομήκοντα δύο χιλιάδας δραχμῶν καὶ 906. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἐλήφθη τὸ μέτρον, ὅσοι βουλευταὶ λαμβάνουν ἰδιαιτέρους μισθοὺς νὰ δίδεται εἰς αὐτοὺς τὸ συμπλήρωμα· ἐκ τούτου δὲ ἐπῆλθεν ἐλάττωσις κατὰ 32,000 δραχμὰς, διότι εἶναι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν συντάξεις· αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἐλάβομεν.

§165ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τυπωθῇ ὁ προϋπολογισμός.

§166ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ τύπωσις, διότι τὰ κονδύλια ὡς πρὸς τὸ προσωπικὸν εἶναι ὡρισμένα, διὰ μὲν τοὺς βουλευτὰς, παρὰ τοῦ Συντάγματος, διὰ δὲ τοὺς ὑπαλλήλους διὰ τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ οὔτε ἐλάττωσις, οὔτε ὑπέρβασις. Ἐλάττωσιν μόνον δυνάμεθα νὰ ἐπιφέρωμεν εἰς τὰ ἀπρόβλεπτα ἔξοδα. Ἀκούσατε δὲ ποῖα εἶναι καὶ μὴ ζητεῖτε τὴν τύπωσιν.

§167ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀστυνομία ἡ Βουλὴ διὰ νὰ ἔχῃ ἀπρόβλεπτα ἔξοδα.

§168ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχετε γραφικὴν ὕλην, δετικὰ πρακτικῶν, βιβλίων κλπ. Ἔχετε προμήθειαν χάρτου διὰ προτάσεις νομοσχεδίων κλπ. Διὰ τὸ πρῶτον, Κύριοι, προμήθεια γραφικῆς ὕλης ἐπὶ πέντε μῆνας, σημειοῦται ποσὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 1000 δραχμῶν· μετὰ ταῦτα «δετικὰ πρακτικῶν» ἄλλαι 1000. «Προμήθεια χάρτου διὰ προτάσεις νομοσχεδίων» 500 δραχ. «Ἐπισκευαὶ ἐπίπλων καὶ σκευῶν 900.» Καὶ τί εἶναι αὐτὰ, Κύριοι; τὰ καθίσματά μας ἐπεσκευάσθησαν καὶ ἐπληρώθησαν· ἀνάγκη νέων ἐπίπλων ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ὑπάρχει, ἑκατὸν δραχμαὶ εἶναι ἀρκεταί.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχθὲς ἔδωσα 40 δραχμὰς διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν καναπέδων, διότι ἐξεσχίσθησαν καὶ εἶναι ἀνάγκη πιστώσεως διὰ τὰς ἐπισκευὰς τῶν ἐπίπλων.

§170ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. «Συνδρομὴ ἐγχωρίων τῶν ξένων ἐφημερίδων 800 δραχ.» Ἐξωτερικὰς, Κύριοι, ἐφημερίδας ἔχομεν τὴν Κλειὼ, ἀλλ’ ἐγὼ ὁσάκις τὴν ἐζήτησα, οὐδέποτε τὴν εὗρον· ὡς πρὸς τὰς ἐσωτερικὰς δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἀνταλλαγὴν μὲ τὴν ἐφημερίδα τῆς Βουλῆς. Οἱ ἐφημεριδογράφοι ἐπιθυμοῦν πολὺ ν’ ἀποκτήσουν τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς· διατί λοιπὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ δαπάνη τῶν 800 δραχμῶν; Ἔπειτα, Κύριοι ἔρχονται ἄλλα κονδύλια, «φωτισμὸς τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου, τῆς φρουρᾶς, ἀντιμισθία κηπουροῦ καὶ καθαριότης τοῦ Βουλευτηρίου.» Οἱ στενογράφοι, Κύριοι, ἐπειδὴ ἔχουν ἀνάγκην νὰ ἐργάζωνται καὶ τὴν νύκτα ἢ ν’ ἀντιγράφουν τὰ στενογραφήματα, δυνάμεθα νὰ τοὺς δώσωμεν τέσσαρα κηριὰ καθ’ ἑκάστην. Τὸ ἔξοδον λοιπὸν βλέπετε τοῦ φωτισμοῦ τούτου ἐπὶ 5 μῆνας εἶναι ἐλάχιστον. Ὑπάρχει καὶ ὁ φωτισμὸς τῆς φρουρᾶς. Τέλος πάντων, Κύριοι, διὰ τὸν φωτισμὸν ἀπὸ 20 δραχμὰς διὰ 5 μῆνας ἂς τεθῶσι 150. Ἔχομεν καὶ κηπουρόν, παρατηρήσατε, Κύριοι, τὸν κῆπον, δὲν ἔχει μέσα, παρὰ μερικαῖς κουρμαδιαῖς, ἀλλὰ ἐξοδεύονται καὶ δι’ αὐτὸν 50 δραχμαὶ καὶ τὸ κονδύλιον τοῦτο δυνάμεθα νὰ ἐξαλείψωμεν· εἷς κλητὴρ δύναται νὰ τὸν ποτίζῃ· αὐτὴ, Κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις καὶ ἐπιθυμῶ νὰ γείνῃ μία συζήτησις. Ἐγὼ, Κύριοι, τὰ ἐξήτασα καθ’ ὅλα τὰ μέρη. Ἔρχεται πρὸς τούτοις μία ἑτέρα δαπάνη διὰ πληρωμὴν τοῦ ἀεριόφωτος ἐπὶ 6 μῆνας· αὐτὸ, Κύριοι, εἶναι κανονικὸν καὶ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε· ὡσαύτως ὑπάρχουν καὶ ἔκτακτα ἔξοδα τοῦ προέδρου 2,000 δρ. Τὸ Σύνταγμα, Κύριοι, δὲν προβλέπει περὶ ἐπιχορηγήσεως τοῦ προέδρου· ἂν πρόκειται νὰ κάμῃ παρουσιάσεις ὁ κύριος πρόεδρος, δύναται εἰς τὸ τέλος νὰ μᾶς παρουσιάσῃ σημείωσιν τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἔκαμε, καὶ ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπὴ θὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ὁ Κ. πρόεδρος πρέπει νὰ μείνῃ ἐντελῶς ἐλεύθερος καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ κονδύλιον δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 500 δραχμάς. Ὡσαύτως κύριοι, λέγω, ὅτι, ἐπειδὴ ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς λαμβάνει σύνταξιν 160 δραχμῶν, δὲν πρέπει ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς Βουλῆς νὰ λαμβάνῃ παρὰ τὸ ὑπόλοιπον. Τὰ ἄλλα ποσὰ δὲ εἶναι κανονισμένα, καὶ ἑπομένως ταῦτα δὲν δύνασθε νὰ τὰ ἑρμηνεύσητε ἄλλως πως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ μεταβάλητε, διότι ἡ ἀποζημίωσις τῶν βουλευτῶν, ὡς εἶπον, καὶ οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων εἶναι κανονισμένοι· ἐὰν, κύριοι, τὰ κονδύλια αὐτὰ, ὡς εἶπον, τῶν ἀπροβλέπτων ἐξόδων θελήσητε νὰ τὰ μεταβάλητε, ἐπέρχεται μία μεγάλη ἐλάττωσις. Ἐγὼ, κύριοι, ὥρισα 100 δραχμὰς κατὰ μῆνα διὰ τὴν γραφικὴν ὕλην, δηλ. τὴν μελάνην, χαρτὶ, τινὰ μολυβδοκόνδυλα καὶ λοιπὰ ἀπαιτούμενα.

§171ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀνάγκην μόνον ἀπὸ κονδύλια καὶ μελάνην.

§172ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διὰ τὰ δετικὰ τῶν πρακτικῶν καὶ ἄλλων ἐγγράφων ὁρίζω 100 δραχμάς, εἴμεθα, κύριοι, 181 βουλευταὶ, ἔχομεν ἀνάγκην 181 σωμάτων πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα τιμῶνται πρὸς 25 λεπτὰ κατὰ δέσιμον.

§173ΤΙΝΕΣ. Εἶναι μικρὸν τὸ ποσόν.

§174ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἠρώτησα καὶ ἐπληροφορήθην, ἀλλ’ ἔστω ἐγὼ θέλω διὰ τὰ δετικὰ καὶ λοιπὰ 140 δραχμὰς, ἐγὼ κύριοι, ἠρώτησα καὶ ἐπληροφορήθην ἀπὸ βιβλιοδέτας, ἄλλως δὲν θὰ εἶχον τὴν τόλμην νὰ ἔλθω νὰ σᾶς προτείνω τοιαῦτα πράγματα. Ἔχομεν ἕτερον κονδύλιον «προμήθειαν χάρτου διὰ προτάσεις νομοσχεδίων καὶ τὰ λοιπά.» Ἐγὼ, κύριοι, τὸ ποσὸν τῶν 500 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς αὐτὸ τὸ κονδύλιον, τὸ καταβιβάζω εἰς 300 μόνον. Ἂν δὲ δὲν ἐπαρκέσῃ δύναται νὰ δοθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς νέα πίστωσις. Ἔχομεν μετὰ ταῦτα «ἐπισκευὰς ἐπίπλων καὶ σκευῶν, ἀγώγια ἁμαξῶν καὶ τὰ λοιπὰ 900 δραχμάς»· ἐγὼ, κύριοι, λέγω νὰ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς τὸ κονδύλιον τοῦτο, διότι τὸ βουλευτήριον εἶναι ἤδη ἐντελῶς κατηρτισμένον, ἂν δὲ γείνῃ ἀνάγκη, αὐτὸ θὰ ἦναι ὑπόθεσις ὀλίγων δραχμῶν. Ἐγὼ τὴν πληρόνω καὶ ὄχι νὰ θέσωμεν 900 δραχμὰς διὰ ταῦτα.

§175ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Περιττὸν μάλιστα, ἂς λείψῃ.

§176Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφήσατε 100 δραχμὰς μόνον.

§177ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πολὺ καλὰ, ἰδοὺ λοιπὸν προσθέτω 100 δραχμάς.

§178ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν διῃρέθητε εἰς πλειονοψηφίαν καὶ μειονοψηφίαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§179ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μάλιστα, ἐγὼ εἶμαι μειονοψηφῶν, ἂς ἔλθουν οἱ ἄλλοι νὰ μ’ ἀναιρέσουν. «Συνδρομὴ ἐγχωρίων καὶ ξένων ἐφημερίδων 800 δραχ.» καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, κύριοι, ὅτι πληρώνομεν διὰ νὰ ἔχωμεν ἐφημερίδας πάλιν δὲν φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ· ὑπάρχουν, νομίζω, 23 ἐφημερίδες, τῶν ὁποίων ἡ συνδρομὴ εἶναι ἀπὸ 36, ἢ 22 δραχμῶν, κατὰ μέσον ὅρον, λοιπὸν διὰ τοὺς 6 μῆνας μόλις θὰ ἔχωμεν 200 δραχμὰς, ἀλλ’ ἐγὼ προτείνω νὰ γίνηται ἀνταλλαγὴ μόνον, ἀλλ’ ἂν θέλετε, νὰ σημειώσω 300 δραχμὰς, διότι ὑπάρχουν 800 δραχμαί.

§180ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λείψῃ.

§181ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. «φωτισμὸς τοῦ στενογραφείου καὶ τῶν λοιπῶν 800 δραχ.»· ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ μέρους σᾶς φέρω μόνον 150 δραχμὰς, δυνάμεθα δὲ καὶ νὰ ὑποχρεώσωμεν ἕνα τῶν κλητήρων νὰ ποτίζῃ τὸν κῆπον, ἀλλ’ ἰδοὺ, κύριοι, ἐγὼ σᾶς σημειῶ 200 δραχμάς. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ μέρος τῆς ἐπιχορηγήσεως τοῦ προέδρου.

§182ΠΑΔΟΒΑΣ. Ὁ πρόεδρος νὰ ἐξοδεύῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζει ἱκανὸν, ὅπως τηρῇ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸ τέλος δύναται νὰ μᾶς φέρῃ σημείωσιν.

§183ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι· πρέπει νὰ προϋπολογισθῇ ἓν ποσόν.

§184ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἄλλο ἔξοδον ἐγὼ, κύριοι, δὲν ἐννοῶ παρὰ τὸ τῆς ἁμάξης.

§185Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τέλος πάντων, ὅ,τι θὰ κάμητε θὰ μᾶς χρησιμεύσῃ ὡς κανὼν καὶ διὰ τὸ μέλλον.

§186ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ.

§187ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ἀποζημίωσιν, κύριοι, τῶν βουλευτῶν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τὸ 76 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει «οἱ βουλευταὶ, οἱ λόγῳ πολιτικῆς ἢ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἢ ἄλλως πως μισθοδοτούμενοι, δὲν λαμβάνουν εἰμὴ τὸ τυχὸν ἐλλεῖπον μέχρι τῆς ἀνωτέρω ὁρισθείσης ἀποζημιώσεως»· περὶ τῆς μισθοδοσίας τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γραφείου ἐπειδὴ θὰ ἦναι διαρκὴς πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τὸ ποσὸν τῆς συντάξεώς του καὶ νὰ ἐξακολουθῇ νὰ λαμβάνῃ τὴν σύνταξίν του ἐκεῖ, ὅπου τὴν λαμβάνει, διότι τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων εἶναι χωριστόν.

§188ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, Κύριοι, καθὼς καί τινες ὑπάλληλοι τῶν βουλευτικῶν Σωμάτων, δυνάμει ἑνὸς νόμου ἐκδοθέντος πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως ἐθεωρήθησαν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὅταν δὲ εἷς πρὶν δημόσιος ὑπάλληλος λαμβάνῃ σύνταξιν, ὅταν ἐπανέλθῃ εἰς τὴν δημόσιον ὑπηρεσίαν, παραιτεῖ τὴν σύνταξίν του· τὸ αὐτὸ θέλει συμβῆ καὶ εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ γραφείου, θὰ λάβῃ δηλονότι τὸν μισθὸν τῆς θέσεώς του, ἐνόσω διατελεῖ εἰς αὐτήν.

§189ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, τὸ ἐπρότεινεν ὁ Διευθυντὴς Κ. Παρίσης, ὅστις ἐνδιαφέρεται παρὰ πάντα ἄλλον, ἡμεῖς ὅμως φρονοῦμεν, ὅτι δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ὁ νόμος ἀναφέρει, ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς εἶναι ἕν τι χωριστόν.

§190ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ φέρητε πρότασιν ἀνατρέπουσαν τὸν ὑφιστάμενον Νόμον.

§191ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ὁ νόμος προβλέπει, διότι τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς τὸ διέπει ἕνας κανονισμός· αὐτοὶ, κύριοι, εἶναι οἱ λόγοι, οὓς εἶχα νὰ ἐκθέσω.

§192ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι! Μοὶ φαίνεται, ὅτι τὰ πράγματα δὲν πρέπει νὰ τὰ διέλθωμεν τροχάδην. Μία ὁμιλία τοῦ Κυρίου Βουλευτοῦ, στηριζομένη εἰς οἰκονομίας βεβαίως, μᾶς ἔκαμεν ἐντυπώσεις, ἀλλ’ ἠμποροῦμεν νὰ ὑποπέσωμεν εἰς λάθη, διότι πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ, ὄχι περὶ ἀπολογισμοῦ. Ἐὰν ὁ Κ. Ζουμπουλάκης διδομένου ἑνὸς λογαριασμοῦ ἐκ μέρους τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς ἤθελε νὰ ἀπαλείψῃ, ὅ,τι ἔξοδον μὴ ἀναγκαῖον ἐπληρώθη ἢ ἔξοδόν τι πραγματικὸν ἐκ 10 δραχμῶν ηὐξήθη κατὰ 100, ἐὰν τοιαύτη ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ κατάχρησις, τότε, ἐννοῶ, ἠμπορούσαμεν ἄνευ μεγάλης ἐρεύνης νὰ ἐλέγξωμεν αὐτὴν τὴν κατάχρησιν· ἐδῶ ὅμως πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ, καὶ τὰ ποσὰ ἐδῶ δὲν εἶναι ποσὰ, τὰ ὁποῖα ὑποχρεωτικῶς πρέπει νὰ δαπανηθοῦν· αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν σταθμίζει καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος· καὶ ἑπομένως ἐὰν ἔχωμεν πίστιν εἰς τὸν Κ. Πρόεδρον, καὶ τὸν Ταμίαν, καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν, τότε δὲν πρέπει ἐξ ἀρχῆς νὰ μαντεύσωμεν, ὅτι ἐνδέχεται νὰ γείνωσι καταχρήσεις. Ἐδῶ ἐπροτάθη ἡ ἀναβολὴ, καὶ ἡ πρότασις αὕτη εἶναι πολλὰ λογικὴ, διὰ νὰ ἴδῃ ἕκαστος, ἐὰν αἱ σκέψεις τοῦ Κ. Ζουμπουλάκη εἶναι ἀκριβεῖς, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον εἶναι ἐπιτροπὴ 9 μελῶν καὶ τὰ 8 εἶναι ἐναντία, μόνον δὲ ὁ Κ. Ζουμπουλάκης λέγει αὐτά. Προτείνω λοιπὸν νὰ τυπωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς· ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ προβῇ εἰς τὰ καθέκαστα, τότε θὰ λάβω τὸν λόγον.

§193ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι! Δὲν ἐννοῶ, εἰς τὶ θὰ χρησιμεύσῃ αὐτὴ ἡ ἀναβολή. Σᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ὅτι νὰ δώσωμεν μίαν πίστωσιν καὶ ἐννοεῖται, ὅτι δὲν θὰ δαπανηθοῦν. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ βεβαιώσω τὸν Κ. Κυπριάδην, ὅτι ἐὰν ἀντὶ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ δοθῇ 50000 δρ. πίστωσις δύνανται νὰ παρουσιασθοῦν ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι νὰ δικαιολογήσουν ἀποχρώντως τὴν δαπάνην.

§194ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι λογικόν.

§195ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου προηγούμενα, διότι ἐδῶ εἶναι ἐργολάβος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησεν ἀπὸ ὑπάλληλον 2000 δραχ. καὶ τοῦ ἔδωκεν ἀπόδειξιν δι’ 8000· ἔχομεν ἀποδείξεις ἀπείρους.

§196ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πότε ἔλαβε χώραν αὐτό;

§197ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς τελευταίας Συνελεύσεως. — Μὴ λέγωμεν ἐξ ἑνὸς, ὅτι ὑποστηρίζομεν τὰ δίκαια καὶ νόμιμα καὶ ἐξ ἄλλου νὰ ὑποστηρίζωμεν τὴν σπατάλην εἰς τὴν Βουλήν.

§198ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Κύριε βουλευτὰ, περὶ τῆς ἀναβολῆς πρόκειται.

§199ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, αὐτὰ ἐν ὅλῳ εἶναι πέντε κονδύλια, ὥστε δὲν ἔχουν ἀνάγκην οὔτε σκέψεως, οὔτε βασάνου· δύνασθε ἀξιόλογα νὰ ἀποφασίσητε ἀπὸ τοῦδε. Εἶμαι λοιπὸν κατὰ τῆς ἀναβολῆς.

§200ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι, πολλάκις πολλὰ ἔντιμα μέλη τοῦ σεβαστοῦ τούτου Σώματος παρασυρόμενα ἐκλέγουσι πάντοτε τὰ ἄκρα. Τοῦτο ἔκαμε πολλάκις τὴν Βουλὴν νὰ ἀκολουθῇ τὴν αὐτὴν τροχιάν. Τοῦτο παρετήρησα, ὅτε ἐγένετο ὁ κανονισμὸς ἐπὶ τοῦ μέρους τοῦ ἀφορῶντος τὸ προσωπικόν. Εἶμαι καὶ ἐγὼ, Κύριοι, φίλος τῆς οἰκονομίας, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος· εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ὅπου εὑρίσκεται τὸ ἔθνος, πρέπει νὰ ἀγαπῶμεν τὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ τὴν οἰκονομίαν μετὰ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος. Ἔρχομαι εἰς τὸν Ζουμπουλάκην, ὁ ὁποῖος καὶ ἄλλοτε ὁμιλῶν περὶ τῶν προσώπων ἐφάνη ὁ θερμότερος ὀπαδὸς τῆς οἰκονομίας, καὶ ἴσως εἶναι ἀπὸ τὰς ἰσχυροτέρας αἰτίας, ὥστε πολλὰ μέλη τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς νὰ φύγουν. Σήμερον παρουσιάζεται μία πρότασις τοῦ Κ. Ζουμπουλάκη, ὁ ὁποῖος δὲν εὐχαριστεῖται μόνον εἰς τὰς διαφόρους αὐξήσεις, τὰς ὁποίας πολλὰ ἔντιμα μέλη προτείνουν, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἔχει πρότασιν περὶ λογιστοῦ μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 275. Ἰδοὺ εἰς ποῖον σημεῖον μᾶς φέρει πολλάκις ἡ θερμότης, ἐνῷ εἶναι ζητήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων μετὰ πλείστης ἀπαθείας πρέπει νὰ κρίνωμεν, καὶ τοσούτῳ περισσότερον, καθόσον πᾶσα ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστὴ εἰς ἡμᾶς, διὰ νὰ ᾖναι σεβαστὴ εἰς τὸν ἄλλον κόσμον. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην τοῦ Κ. Κυπριάδου νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ καὶ ἔπειτα νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός.

§201ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς ἀπάντησιν τῶν λόγων τοῦ προλαλήσαντος κάμνω μίαν παρατήρησιν· εἶπεν, ὅτι βλέπει ἓν πνεῦμα οἰκονομίας· ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τῷ εἴπω, ὅτι καὶ οἱ λοιποὶ τῶν συναδέλφων μου ὑποστηρίζουν αὐτὴν τὴν γνώμην.

§202ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ φυλάττωμεν τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς.

§203ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἑπομένως εἴπατε, ὅτι ἐγὼ ἔφερα καὶ μίαν πρότασιν ἀντικειμένην. Πλανᾶσθε· ἐγὼ ἔκαμα πρότασιν διὰ νὰ δείξω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ ἀποφασισμένα, ἐὰν ὅμως παραδεχθῆτε μίαν πρότασιν, ἥτις ἀφορᾷ τὸν ἔφορον, τότε προτείνω καὶ ἐγὼ δι’ ἓν ἄλλο πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔχει τὰς αὐτὰς ὑπηρεσίας.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τύπωσιν· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν (οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔγεινεν ἐπὶ τῶν καθέκαστα εἶναι ἀρκετὴ, ἢ θέλει καὶ ἄλλος τὸν λόγον;

§205ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετή.

§206ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα ὅτι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐννέα μέλη καὶ ἓν μόνον ὡμίλησε, τὰ ὀκτὼ δὲν παρουσιάζουν πῶς ἐσημείωσαν τοιαῦτα ἔξοδα· διὰ γραφικὴν ὕλην δὲν ἔχετε κανὲν ἔξοδον;

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γραφικὴν ὕλην ὁ Κύριος Ζουμπουλάκης τὴν ἀπαλείφει ὅλως διόλου.

§208ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς εὑρίσκεται εἰς ἀνταπόκρισιν μὲ πολλὰ γραφεῖα, μὲ πολλοὺς βουλευτὰς, μὲ πολλοὺς ἰδιώτας· πῶς θέλετε νὰ μὴ ὑπάρχῃ γραφικὴ ὕλη;

§209ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐξαλείφομεν διὰ τὴν ἀλληλογραφίαν τῶν βουλευτῶν· διὰ δὲ τὸν τυπογραφικὸν χάρτην ἔχομεν πρότασιν νὰ τεθῇ εἰς ἐργολαβίαν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§210ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ τί ἐννοεῖτε γραφικὴν ὕλην;

§211ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς εἴμεθα ἐννέα μέλη ὅπου συνετάξαμεν αὐτὸν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ὅσα ἐξοδευθοῦν ἀπ’ αὐτὰ θὰ γίνῃ κατόπιν ὁ ἀπολογισμός.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ μισθὸς τοῦ διευθυντοῦ ἐσημειώθη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν συμφώνως μὲ τὸν κανονισμόν.

§213ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιμένω, ἂς μείνῃ ὡς ἔχει.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα εἶναι ὡς πρὸς τὴν γραφικὴν ὕλην.

§215ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι 300 δραχμαὶ ἀρκοῦν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς αὐτό;

§217ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέσιμον πρακτικῶν τὸ περιορίζει εἰς δραχ. 240, χάρτης διὰ τύπωσιν τῶν προτάσεων δραχ. 300.

§219Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν χρειασθῇ, ζητεῖ ὁ Κύριος πρόεδρος πίστωσιν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπισκευὴ ἐπίπλων καὶ σκευῶν καὶ ἀγώγια ἁμαξῶν.

§221ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη.

§222ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν χρήματα δι’ αὐτό.

§223ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πίστωσις ἀπεριόριστος εἰς τὸν πρόεδρον δι’ ἔξοδα παραστάσεως.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὐτὸ ἀπαλείφεται. «Συνδρομὴ ἐφημερίδων» καὶ αὐτὸ ἀπαλείφεται.

§225Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μὰ δὲν θὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ἐφημερίδας;

§226ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Ὅπως ἐγίνετο ἀνταλλαγὴ πρὸς τὴν ἐφημερίδα τῆς Συνελεύσεως, τὸ αὐτὸ δυνάμεθα νὰ πράξωμεν καὶ ἤδη, νὰ γίνεται ἀνταλλαγὴ, καὶ ἂν θέλωσιν οἱ ἐφημεριδογράφοι ν’ ἀνταλλάσωσι, καλὰ, ἄλλως διακόπτεται τὸ φύλλον.

§227ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἂν στείλῃς τὴν ἐφημερίδα μετὰ ἓν ἔτος;

§228ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Στέλλεται τώρα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὁ Κύριος Δημητριάδης ὑποστηρίζει τὴν ὕπαρξιν τοῦ ποσοῦ τούτου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρεται εἷς)· ἀπεῤῥίφθη· ὥστε θὰ γίνεται διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς. Φωτισμὸς τῶν στενογράφων κλπ. 200 δραχ.

§230ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐτελείωσε· τὰ ἔξοδα τῆς παραστάσεως ἀφίνονται εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥραν 3 καὶ 20 λεπτά.