1864.10.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 340.

Τῆς 12 Ὀκτωβρίου 1864.

(Δευτέρα).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΖΕΡΒΑΣ. Ὅταν ἐσυζητεῖτο προχθὲς ἡ κατάργησις τοῦ ψηφίσματος, ἤμουν καὶ ἐγὼ εἷς ἐξ ἐκείνων, ὅστις ἐπεθύμει νὰ συζητηθῇ παραχρῆμα, καὶ ἤκουσα μίαν ἔνστασιν ἑτέρωθεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ· ἀντέστην λοιπὸν εἰς τὴν ἔνστασιν καὶ εἶπα ὅτι θέλομεν νὰ συζητηθῇ παραχρῆμα καὶ νὰ ἀθωώσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καθότι τὸ ἔγκλημα αὐτῶν ἦτο πολὺ μικρότερον ἐκείνου, ὅπερ ἡμεῖς θεωροῦμεν ἐνεργούμενον σήμερον ὑπὸ τῆς σημερινῆς ἐξουσίας, καὶ ἐννοοῦμεν τὸ ἐξυβριστικὸν καὶ ἀπειλητικὸν κατὰ τοῦ ἔθνους καὶ τῆς Συνελεύσεως Διάγγελμα.

§3ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν τὰ εἴπατε αὐτὰ προχθές.

§4ΖΕΡΒΑΣ. Στεντορίᾳ τῇ φωνῇ τὰ εἴπομεν, ἐντοσούτῳ τὰ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, διὰ νὰ ᾖναι εἰς γνῶσιν ἡ ἀφορμὴ καὶ οἱ λόγοι, δι’ οὓς ἡμεῖς ἐζητήσαμεν τὴν κατάργησιν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἴπατε τίποτε ἀπὸ αὐτὰ προχθές.

§6Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δύναται, Κ. Πρόεδρε, νὰ κατηγορήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς, νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§8ΒΑΣΣΟΣ. Ἐρωτῶ, Κύριοι, τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι εἰς τὴν Ἀνατολικὴν στερεὰν 150 λῃσταὶ ἐν σώματι, ἰδίως εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, διέρχονται τὴν ἐπαρχίαν πολὺν καιρὸν καταστρέφοντες κωμοπόλεις ὁλοκλήρους καὶ χωρία, ὅτι πρό τινος καιροῦ εἰσῆλθον εἰς χωρίον τι τῆς ἀνατολικῆς Φθιώτιδος ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ καὶ ἐλεηλάτησαν αὐτὸ, καὶ ὅτι παρευρεθεῖσα ἀκόμη ἡ ἐξουσία ἀπεχώρησεν ἀδυνατοῦσα νὰ ἀντιτάξῃ εἰς τοὺς λῃστάς· ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιτετραμμένοι τὴν ἀσφάλειαν τὴν δημοσίαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, εἶναι λῃσταὶ, ὅτι οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας εἰσέρχονται εἰς τὰ χωρία καὶ διαπράττουσι λῃστείας· περιμένω, Κύριοι, νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτῶν, καὶ θέλω σας ἀναφέρει γεγονότα. Ἐὰν ἀκόμη ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι πρό τινος καιροῦ 50 Ἀλβανοὶ ὑπάλληλοι τῆς Ὀθωμανικῆς Κυβερνήσεως, εἰσῆλθον ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, εἰς θέσιν λεγομένην Τρία Ποτάμια τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος τοῦ δήμου, εἰς ὃν ἀνήκω, εἰσῆλθε δὲ μετ’ αὐτοῦ καὶ τακτικὸς στρατὸς τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας εἰς δύο ὡρῶν διάστημα ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἐὰν συνέλαβον ἕνα χωρικὸν ὀνόματι Τζότζιραν, ἐὰν τὸν ἀπεκεφάλισαν ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἐὰν ἐπῆραν τὴν κεφαλὴν του καὶ ἐξῆλθον τοῦ Κράτους, ἐὰν τοῦτο ἐγίνετο γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὶ ἔπραξε. Ἐπὶ τούτῳ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καθόσον ἐνδιαφέρομαι, καὶ ὅλοι σεῖς ἐξ ἴσου, πρὸ πάντων ὅμως ἐγὼ, διότι ταῦτα διεπράττοντο κατὰ τῶν συμπολιτῶν μου, τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύω Ἀκολούθως μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω.

§9Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ (ὑπουργὸς Παιδείας καὶ Δικαιοσύνης). Δύο λέξεις ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸ σεβαστὸν Σῶμα· ἁρμόδιος κυρίως εἶναι νὰ ἀπαντήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὀφείλω, χωρὶς νὰ παρέλθῃ ἡ ἐλαχίστη στιγμὴ νὰ εἴπω, εἶναι, ὅτι ἐν ὀνόματι ἐμοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως διαμαρτύρομαι κατὰ τῶν λεχθέντων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει λῃστὰς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνθρώπους ἐργαζομένους ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τοῦ ἔθνους καὶ καταδιώκοντας τὴν λῃστείαν, ἥτις σποραδικῶς ἀνεφάνη εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ εἶναι σήμερον ὁποία καὶ πρὸ δύο καὶ πρὸ τριῶν καὶ ἐπέκεινα μηνῶν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις πρὸς συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως;

§11ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸ Σύνταγμα.

§12ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω, Κύριοι, νὰ ἀναφέρω παρὰ ὅτι πρὸ 3, 4 ἡμερῶν νέοι τινὲς φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἄλλοι πολῖται ἀναχωροῦντες ἀπὸ τὰ συνήθη καφφενεῖα, καὶ ἐπανερχόμενοι οἴκαδε, ἐπειδὴ ἐτραγῴδουν καθ’ ὁδὸν, ἐπυροβολήθησαν ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν· θέλομεν νὰ μάθωμεν πρὸς ποῖον σκοπὸν ἐπυροβόλησεν ἡ ἀστυνομία, καὶ ἂν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ πυροβολῇ κατὰ πολιτῶν, τοὺς ὁποίους ἀκόμη ὁ Νόμος δὲν ἐκήρυξε καταδικασμένους εἰς θάνατον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις καὶ διὰ ταύτην;

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸ Σύνταγμα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις πιστεύω, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησιν τοῦ Συντάγματος.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§17ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν, Κ. Πρόεδρε, νὰ ὑποστηρίξω μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρέδωκα.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς σήμερον.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον, σήμερον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς «Ἡ Συνέλευσις ἀνακαλεῖ τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν τὴν ἐκδοθεῖσαν κατὰ τοῦ λοχαγοῦ Δημητρίου Τζίρου».

§22ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ τὴν περὶ Σταθοπούλου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Θεοχάρη καὶ Α. Βάστα. «Ἡ Συνέλευσις ἀνακαλεῖ τὴν κατὰ τοῦ πληρεξουσίου Κέας Δημητρίου Σταθοπούλου ἀπόφασίν της» (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι λέγοντες τὴν παραδεχόμεθα ἄνευ συζητήσεως). Τὸ περὶ Τζίρου καὶ Σταθοπούλου;

§24ΠΟΛΛΟΙ (ἱστάμενοι ὄρθιοι εἰσέτι). Μάλιστα, μάλιστα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἰάλεμος ἐζήτησε τὸν λόγον, διὰ νὰ ἐνθυμίσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν μίαν ἀπόφασίν της διὰ μερικὰς οἰκογενείας ἐχούσας μεγάλας ἐκδουλεύσεις.

§26ΙΑΛΕΜΟΣ. Σᾶς ἀφίνω, Κύριοι, εἰς τὰς εὐγενεῖς ὁρμάς σας· δὲν εἶμαι ἱκανὸς νὰ τὰς παρακολουθήσω, ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω τὴν αὐτὴν ἰδέαν καὶ περὶ τῶν προσώπων καὶ περὶ τῶν πραγμάτων, τὴν ὁποίαν εἶχον πάντοτε. Εὔχομαι μόνον αἱ τελευταῖαι ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως, ὅλαι αἱ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε κατὰ τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα, νὰ μὴ ἀποβῶσι πρὸς βλάβην τῆς πατρίδος καὶ τοῦ καθεστῶτος. Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ ἐκπληρώσω ἄλλο ἱερώτερον καθῆκον παρ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξεπληρώσατε σεῖς πρὸ ὀλίγου. Δὲν δύναμαι νὰ λησμονήσω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, καὶ τὸ βῆμα τοῦτο ἠγέρθησαν ἄνωθεν αἵματος χυθέντος ὑπὸ μαρτύρων, τῶν ὁποίων τὸ ὄνομα θέλει διαιωνισθῆ ἕως ὅτου ὑπάρχει Ἑλλάς, ἕως ὅτου ὑπάρχει ἀνθρωπότης. Ἡ ἐπανάστασις, Κύριοι, ἅμα ἀποπερατωθεῖσα, ἔλαβε πρόνοιαν περὶ τῶν 5 οἰκογενειῶν, αἵτινες ἐστερήθησαν τέκνων, καὶ πατέρων καὶ ἀδελφῶν εἰς τὴν Ἀργολίδα καὶ τὴν Κύθνον· ἀλλ’ ἡ πρόνοια ἐκείνη δὲν ὑπάρχει δυστυχῶς πλήρης· ἡ Συνέλευσις ἅμα συνελθοῦσα συνέστησεν ἐπιτροπὴν νὰ προνοήσῃ περὶ ὅλων τῶν ἀγωνιστῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ παραλείψῃ καὶ τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος. Καὶ ἄλλοτε σᾶ ὑπεμνήσθη ἡ ἀπόφασις καὶ ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης· ἡ Συνέλευσις εἶπε τότε νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλ’ ἡ περαιτέρω ἀναβολὴ αὐτοῦ εἶναι ἀδικαιολόγητος. Ἡ οἰκονομικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Συνελεύσεως δι’ ἐκθέσεώς της συνιστᾷ σύνταξιν μὲν εἰς τὰς χήρας, ὑποτροφίαν δὲ εἰς τὰ ὀρφανὰ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς τῶν τελευτησάντων εἰς τὴν Ἀργολίδα καὶ Κύθνον. Δὲν θέλω νὰ ἀναγνώσω ὁλόκληρον τὴν ἔκθεσιν ταύτην, τόσον λαμπρὸν καὶ ὡραῖον ἀποκύημα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καθ’ ἣν συνετάχθη, ἐπιτρέψατέ μοι μόνον νὰ ἀναγνώσω τὴν γνωμοδότησίν της, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ συστήσῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ταχέως ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς εὐχὰς τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ Ἔθνους. Ἐνταῦθα ἀνέγνω τὸ συμπέρασμα τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς. (Ὅρα Τόμον Βʹ. σελ. 298).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ ἐκλείψῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§28ΠΟΛΛΟΙ. Ἀφήσατε, Κύριε Πρόεδρε.

§29ΙΑΛΕΜΟΣ. Μίαν παρατήρησιν σᾶς κάμνω τελευτῶν· ὁ Κύριος Μωραϊτίνης ἀπεποιήθη, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, πᾶσαν ἀμοιβὴν προταθεῖσαν δι’ αὐτὸν, παρεκάλεσε μόνον νὰ διατηρηθῇ ὁ υἱός του μεταξὺ τῶν ἀνθυπασπιστῶν τῶν διορισθέντων ὑπὸ τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως· ἡ Κυβέρνησις τῷ ἔδωκε ἀπόλυτον ἄδειαν ἀπουσίας. Νομίζω, ὅτι ἡ παράκλησις τοῦ πατρὸς πρέπει νὰ εἰσακουσθῇ, διότι ἦτο ἡ μόνη· ἐπιφυλάττομαι ἄλλοτε νὰ προτείνω ἄλλην ἀμοιβὴν ἀξίαν εἰς τὸν ἄνδρα τοῦτον, τὴν ἰσοβιότητα εἰς τὴν προεδρείαν τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§30ΤΙΝΕΣ. Τὴν ἔχει.

§31ΙΑΛΕΜΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν Σκαρβέλην, σᾶς ὑπομιμνήσκω, ὅτι τὸ ὄνομα τοῦτο συνδέεται μὲ τρεῖς ἀγῶνας, τὸν τοῦ 1821, τὸν τοῦ 1843, καὶ τὸν τοῦ 1862, καὶ ὅμως ἡ χήρα τοῦ Σκαρβέλη λαμβάνει μόνον 83 δραχ. σύνταξιν. Λοιπὸν, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ θερμότατα, καὶ πιστεύω, ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὰ αἰσθήματα τῆς Συνελεύσεως, νὰ ψηφίσετε τὴν ἰδιαιτέραν σύστασιν τῆς γνωμοδοτήσεως ταύτης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις νὰ πραγματοποιήσῃ τάχιστα τὴν ἀπόφασίν σας.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τὴν προταθεῖσαν σύστασιν;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ἂς ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. — Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἀντικείμενο τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν ἀφορωσῶν τὴν σύστασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ κ. Διονύσιος Μεταξᾶς ζητεῖ ἑνὸς μηνὸς ἄδειαν ἀπουσίας. Νὰ δοθῇ;

§35ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῶν ψηφοφοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ἀπεῤῥίφθησαν ὅλαι αἱ τροπολογίαι αἱ ἀφορῶσαι τὸ πρῶτον μέρος τῆς ά. παραγράφου τοῦ ἄρθρου 83, ἀπολείπεται ἤδη ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ τελευταίου μέρους της παραγράφου ταύτης, τὸ ὁποῖον λέγει· «ὡσαύτως ἡ Βουλὴ, ἂν ἐγκρίνῃ, δύναται νὰ παραπέμπῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ πάντα τὰ ὑπ’ αὐτῆς τροπολογηθέντα νομοσχέδια». Θὰ θέσω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι τὸ μέρος τοῦτο τὸ ἀναγνωσθὲν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.—Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τελευταίαν § τοῦ ἄρθρου τούτου. «Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, λαβὸν τὰ ὡς εἴρηται διαβιβασθέντα εἰς αὐτὸ ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοσχέδια, θέλει μελετᾷ τὰς διατάξεις αὐτῶν καὶ θέλει ἐκφέρει γνώμην ἐφ’ ἑκάστης τῶν διατάξεών των, τὴν ὁποίαν θέλει διαβιβάζει εἰς τὴν Βουλὴν διὰ λεπτομεροῦς ἐκθέσεως ἐντὸς δέκα ἡμερῶν.»

§37ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κάθε ἄρθρον 10 ἡμέρας;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάθε πρότασιν.

§39ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ «δι’ ἐκθέσεως» πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ, διότι κανεὶς μὴ ὢν Βουλευτὴς οὔτε ἐγγράφως οὔτε προφορικῶς δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα νὰ διακοινώσῃ τὰς ἰδέας του· ἑπομένως ἀποκρούω τὴν ἔκθεσιν, μόνον πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον τροπολογημένο. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς λόγους τῆς ἐκθέσεως δύναται νὰ τοὺς οἰκειοποιηθῇ, καὶ νὰ τοὺς ἐκφράσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, ποτὲ ὅμως καὶ ἐπ’ οὐδεμιᾷ περιπτώσει δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν νὰ ἔλθωσιν οἱ ἄνθρωποι οἱ μὴ ἔχοντες τὸ δικαίωμα οὔτε καμμίαν ἀπὸ τὸ ἔθνος ἐντολὴν νὰ ἐκθέσωσι τὴν γνώμην των ἀπὸ τὸ βῆμα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Ζέρβα ζητοῦντος ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις «δι’ ἐκθέσεως» νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη.

§41ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐννοεῖτε λοιπὸν ὑμεῖς, Κ. Πρόεδρε ὅτι θὰ ἔλθουν οἱ Σύμβουλοι;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.— Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τρίτην §. «Ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν παράτασιν τῆς ταχθείσης προθεσμίας, δύναται νὰ ζητήσῃ τοιαύτην παρὰ τῆς Βουλῆς, ἥτις δύναται νὰ παρατείνῃ αὐτὴν ἐπὶ δέκα καὶ πέντε ἔτι ἡμέρας.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§43ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τελευταίαν §. «Ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπὶ τῶν διατάξεων νομοσχεδίου τινὸς γνώμην του ἐντὸς τῆς εἰρημένης προθεσμίας, ἡ Βουλὴ προβαίνει καὶ ἄνευ ταύτης εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§45ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἀναγνώσω τὰ 2 ἄρθρα, καὶ θὰ ζητήσω τὴν ψῆφόν σας ἐπὶ τοῦ συνόλου αὐτῶν.

§47ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὸ ἦλθεν ὡς ξένον πρᾶγμα ξεχωριστόν· θὰ συζητηθοῦν ὅλα τὰ ἄρθρα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον πρὸς ἄρθρον ψηφοφοροῦνται. Λοιπόν, Κύριοι. «Ἄρθρον 82. Καθίσταται πρὸς παρασκευὴν καὶ βάσανον τῶν νομοσχεδίων σῶμα συμβουλευτικόν, ὀνομαζόμενον Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἑδρεῦον ἐν Ἀθήναις.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. «Ἄρθρον 83. Πάντα τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθέντα εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, τὰ μὴ συνταχθέντα ἢ προβασανισθέντα ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Ἐπικρατείας, καὶ πάντα τὰ ὑπὸ βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν προταθέντα, μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς αὐτῶν, θέλουσι παραπέμπεσθαι ὑπὸ ταύτης εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ὡσαύτως ἡ Βουλὴ δύναται, ἂν ἐγκρίνῃ, νὰ παραπέμπῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ πάντα τὰ ὑπ’ αὐτῆς τροπολογηθέντα νομοσχέδια. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, λαβὸν τὰ ὡς εἴρηται διαβιβασθέντα εἰς αὐτὸ ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοσχέδια, θέλει μελετᾷ τὰς διατάξεις αὐτῶν καὶ θέλει ἐκφέρει γνώμην ἐφ’ ἑκάστης τῶν διατάξεών των, τὴν ὁποίαν θέλει διαβιβάζει εἰς τὴν Βουλὴν διὰ λεπτομεροῦς ἐκθέσεως ἐντὸς δέκα ἡμερῶν. Ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν παράτασιν τῆς ταχθείσης προθεσμίας, δύναται νὰ ζητήσῃ τοιαύτην παρὰ τῆς Βουλῆς, ἥτις δύναται νὰ παρατείνῃ αὐτὴν ἐπὶ δέκα καὶ πέντε ἔτι ἡμέρας. Ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπὶ τῶν διατάξεων νομοσχεδίου τινὸς γνώμην του ἐντὸς τῆς εἰρημένης προθεσμίας, ἡ Βουλὴ προβαίνει καὶ ἄνευ ταύτης εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ ἐγερθῶσι (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ πρακτικὰ εἶναι σημειωμένον, ὅτι τὰ ἀποστελλόμενα εἰς τὴν Βουλὴν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καθὼς καὶ τὰ ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν προτεινόμενα δύνανται νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§51ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀναγνώσατε τὰ σημερινὰ πρακτικά.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἀνεγνώσθη, νὰ ἐγερθῶσι· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§53ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι ἓν ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται ὅλος ὁ κόσμος· διὰ τί τὸ ἁρπάζετε τοιουτοτρόπως;

§54ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐρωτήσατε διὰ τὸ σύνολον, Κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καθέκαστα, τὰ ὁποῖα ἐψηφοφορήθησαν χθές.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἐψηφοφορήθησαν αἱ τροπολογίαι σας.

§56ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικά· δὲν ἠμπορεῖ ἡ Συνέλευσις σήμερον νὰ ψηφίζῃ ἄλλα, καὶ ἄλλα προχθές.

§57ΚΑΛΟΣ. Ἡ πρότασίς μας ἦτο καθαρὰ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραπέμπωνται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὰ νομοσχέδια τῶν Βουλευτῶν, καὶ ὅμως ἡ Συνέλευσις διὰ ψηφοφορίας 100 τόσων εἶπε, θέλω τὸ κείμενον τοῦ συντάγματος ὅπως ἔχει.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, Κ. Καλὲ, διότι μὲ συντρέχετε. Ἄρθρον 84. «Ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἐλάσσων τῶν δέκα καὶ πέντε, οὐδὲ μείζων τῶν εἴκοσι καὶ πέντε, ὁ δὲ μισθὸς ἑκάστου αὐτῶν προσδιορίζεται εἰς δραχμὰς 7000 κατ’ ἔτος.» Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Ζέρβας.

§59Α. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, ἔχω νὰ κάμω ἀντίῤῥησιν καὶ ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν καὶ ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν· ἤμην ἀπολύτως ἐναντίος τῆς συστάσεως αὐτοῦ τοῦ σώματος· δὲν δύναμαι δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος, καίτοι ἀλλόδοξος, παρὰ νὰ ὑποκύψω τὸν αὐχένα εἰς τὴν ἀπόφασιν μιᾶς πλειοψηφίας, περὶ ἧς εἰς ἄλλον ἀπόκειται νὰ ἀποφασίσῃ, ἂν δικαίως ἢ ἀδίκως ἔπραξε· καθῆκόν μου δὲ ἔχω μόνον καὶ μόνον νὰ φέρω παρατηρήσεις εἰς τὰ καθέκαστα αὐτῆς τῆς παραδοχῆς. Ἂν καὶ ἐκ προκαταβολῆς γνωρίζω, ὅτι οἱ λόγοι μου οὐδόλως θὰ ἐπηρεάσωσι τὴν πλειονοψηφίαν, μόλα ταῦτα ὡς πληρεξούσιος, καὶ ὡς ἐντολὴν λαβὼν ἀπὸ τὴν πατρίδα μου, ὀφείλω νὰ ἐκπληρώσω ἀπαραίτητον καθῆκον εἰς τὰ καθέκαστα, καὶ νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν ταύτην, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 25 αὐτῶν ἀμεριμνομερίμνων ἀνδρῶν εἶναι ὅλως διόλου μέγας. Ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὰς προλαβούσας συνεδριάσεις, καὶ ἀπὸ τοὺς λόγους, οὓς μᾶς ἐξέθεσαν οἱ ὑπουργοὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅλοι, Κύριοι, παρετηρήσατε, ὅτι τὸ Σῶμα αὐτὸ δὲν εἶναι, παρὰ σῶμα νεκρὸν, δὲν εἶναι, παρὰ σῶμα μιᾶς ὁμάδος κηφήνων. (γέλως).

§60ΠΟΛΛΟΙ. Κηφήνων.

§61ΖΕΡΒΑΣ. Ἀπὸ τὰ ἐκτεθέντα, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἴδατε ποῖα εἶναι τὰ ἔργα τοῦ Σώματος ἐκείνου· ἡμεῖς, καίτοι ἀντιδοξοῦντες εἰς τὴν σύστασιν τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ σώματος, οὐχ ἧττον, ἀφοῦ ἡμεῖς ὑπεστηρίζομεν νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένοι οἱ ὑπουργοὶ νὰ μὴ φέρωσι νομοσχέδιον ἂν δὲν παρασκευασθῇ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου, καὶ ἂν δὲν φέρουν καὶ αὐτοὶ τὰς γνώμας των οἱ ἄνθρωποι τῆς πείρας καὶ τῶν φώτων, οἱ ὑπουργοὶ μᾶς εἶπον, τί, θέλετε νὰ μᾶς δέσητε τὰς χεῖρας ἀπέναντι τῶν παληανθρώπων; (αὐτὸ ἐννοοῦσεν ὁ λόγος των) (γέλως) καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μᾶς εἶπε, τὸ θέλομεν ἡμεῖς εἰς πολὺ ταπεινοτέραν θέσιν, τὸ θέλομεν, ὡς νὰ ἔλεγεν, ὡς ἓν μηδενικόν. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι καὶ ὡς πρὸς τὰς ἐργασίας του, καὶ ὡς πρὸς τὰς ὑπηρεσίας του, σᾶς λέγω κατὰ πεποίθησιν, ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ κατηρτίσθη, ἵνα θεραπευθῶσιν μερικοὶ ἄνθρωποι, ἀλλὰ δὲν εἶναι πολλοὶ οἱ τοιοῦτοι. Ἀναγνωρίζω ἕως δέκα τὸ πολὺ ἄτομα εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὰ ὁποῖα διὰ τὰς ἐκδουλεύσεις των πρὸς τὴν πατρίδα δὲν πρέπει νὰ μένωσιν ἔξω τῶν πολιτικῶν πραγμάτων, πρέπει νὰ οἰκονομηθοῦν αὐτὰ τὰ πρόσωπα, ὡς ὅταν κάμνουν πολλοὶ ἱερεῖς συλλείτουργον καὶ ὁ ἕνας πέρνει τὸ δισκοπότηρον, ἄλλος πέρνει, ὅταν ἐξέρχωνται, ἕνα σταυρὸν, ὁ ἕνας τὸ ἕνα, ὁ ἄλλος τὸ ἄλλο, εἰς τὸν τελευταῖον δὲν δίδουν τὸ πετραχήλιον τοῦ δεσπότου (ἀποδοκιμασίαι). Βλέπετε, ὅτι τὸ σῶμα τοῦτο εἶναι σῶμα ἀργὸν, καὶ ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ νομοθετήσωμεν τοῦ λοιποῦ πολλὰ, διότι ἔχομεν τοιούτους καὶ τοσούτους νόμους, ὥστε καὶ ὁ νοῦς μας δὲν τοὺς χωρεῖ. Τὰ νομοθετήματα δὲν θὰ εἶναι παρὰ πολλὰ ὀλίγα, διότι ἔχομεν καὶ καλοὺς νόμους, μολονότι ἐνομοθετήθησαν καὶ εἰσήχθησαν ἐν καιρῷ ἀπολύτου μοναρχίας τοῦ Ὄθωνος, οὐχ ἧττον, καὶ τὸ λέγω μετὰ πεποιθήσεως, ὅλοι οἱ νόμοι βασίζονται ἐπὶ τῆς ἰσότητος, καὶ οὐδεὶς νόμος ἡμῶν εἶναι ἄδικος. Τί ἐγένετο ὅμως κατόπιν; τὰ κομματικὰ καὶ ἀτομικὰ συμφέροντα διαφόρων ὑπουργῶν πρὸς ἄλλους σκοποὺς παρεμόρφωνον τοὺς νόμους, καὶ διὰ τοῦτο πάντοτε, Κύριοι, φέρω πρὸς μαρτυρίαν τὰ πρακτικὰ τῶν Βουλῶν, ἤμην πάντοτε ἀντιπολιτευόμενος, ἤμην πάντοτε ἐναντίος τῆς εἰσαγωγῆς νέων νόμων πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν ὑπαρχόντων, ὑπεστήριζα δὲ, ὅτι ὅλοι οἱ νόμοι ἦσαν καλοὶ, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ ἦτο κακή· καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ πάντες ἔλεγον, ὅτι ὅλοι οἱ νόμοι ἦσαν ἄριστοι καὶ πολλοὶ, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν ἦτο χειρίστη, διότι ἐπίορκος ἐξουσία τοὺς διέστρεφε. Λοιπὸν, Κύριοι, σᾶς λέγω, ὅτι οἱ νόμοι εἶναι ἄριστοι, μόνον ὁ πολιτικὸς κώδηξ ἦτο ἀτελὴς ἐν μέρει, ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους διώρισαν, δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους λόγους ἀνέστειλαν τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς τελειοποιήσεως αὐτοῦ, καὶ οὕτω πῶς ἔμεινεν ἀτελής. Βλέπετε λοιπὸν πραγματικῶς, ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ δὲν ἔχει κἀμμίαν ἐργασίαν, καθότον μάλιστα οἱ ὑπουργοὶ δὲν ἐδέχθησαν ὑποχρεωτικῶς νὰ προϋποβάλλωσι τὰ νομοσχέδιά των. Ἐὰν ἐδέχετο ἡ Συνέλευσις νὰ προϋποβάλλωνται πρῶτον τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν μελέτην τοῦ σώματος αὐτοῦ, βεβαίως θὰ ὑπῆρχε τότε μία κἄποια ἐργασία, ὥστε νὰ μὴ τρώγουν ἀδίκως τὸ ψωμὶ τοῦ ἔθνους. Νόμων, Κύριοι, πολλῶν ἀνάγκην δὲν ἔχομεν· ἤμην ἓξ ἔτη Βουλευτὴς, καὶ εἰς δύω περιόδους δὲν εἶδον πρότασιν νὰ ἔλθῃ ἐκ μέρους Βουλευτοῦ διὰ νόμον, καὶ οἱ ὑπουργοὶ σπανίως εἰς τὸ τέλος μᾶς ἔφερον ὄχι νόμους, ἀλλὰ τροποποιήσεις τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε βλέπετε, ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ θὰ ᾖναι εἰς ἀργίαν· ἂν παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἡ Βουλὴ, θὰ τὸ στέλῃ, τὸ δὲ τροποποιούμενον ἂν θέλῃ δὲν τὸ στέλλει, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θέλει ποτὲ τὸ στείλει· καὶ ἂν ἔλθῃ κἀμμία Βουλὴ ὡς πρέπει, δὲν πιστεύω ποτὲ νὰ στείλῃ νομοσχέδιον, καὶ νὰ μοῦ τὸ ἐνθυμηθῆτε. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἐργασίαν αὐτὸ τὸ σῶμα. Τί τοὺς θέλετε 25 ἀνθρώπους; θέλετε νὰ σχηματίσητε ἀριστοκράτας; ὄχι, μὴ τὸ κάμνετε. Πολλοὺς, Κύριοι, ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἐσεβάσθην καὶ τοὺς σέβομαι, ἂν καὶ τοὺς εἶχον ἐχθροὺς πολιτικούς· εἶμαι ἐχθρὸς πολιτικὸς τοῦ Κ. Χρηστίδου, τὸν σέβομαι ὅμως ὡς Χρηστίδην, ἀλλὰ δὲν βλέπω τίποτε ὄφελος ἀπὸ τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ, εἶναι μόνον μία φιλοτιμία. Ἀδιαφορῶ λοιπὸν ἀφ’ ὅτου καὶ ἂν τοὺς λάβητε, εἴτε ἀπὸ τοὺς Νομοὺς τοῦ κράτους, ὅπως ὑπάρχει μία πρότασις, εἴτε μόνον ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀποκλειστικὴν ἰδέαν, καθόσον γνωρίζετε, ὅτι καὶ ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ τῆς γενικῆς πολιτογραφήσεως, διότι δὲν ἐγκρίνω νὰ εἴμεθα ὡς ῥετσίνι κολλημένοι εἰς τὰς ἐπαρχίας μας. Δὲν εἶμαι λοιπὸν τῆς ἰδέας, ὅτι ἀπὸ κάθε νομὸν νὰ λαμβάνωνται· λέγω, Κύριοι, μόνον νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, νὰ ᾖναι ἴσος μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν Νομῶν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὰ προηγούμενα ἄρθρα τοῦ Συντάγματος εἴπομεν ὅτι οἱ τίτλοι εἰς τὴν Ἑλλάδα καταργοῦνται, ἤδη ὅμως καθιερώσαμεν τοιούτους μὲ μόνην τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ὀνόματος· οἱ τιτλοφόροι ἄλλοι ὠνομάζοντο Κόμητες, ἄλλοι Κόντηδες, ἄλλοι Βαρόνοι κτλ· οἱ δὲ σήμερον παρ’ ἡμῶν θεσμοθετηθέντες θὰ ὀνομάζωνται Σύμβουλοι τῆς ἐπικρατείας, θὰ ἔχουν λοιπὸν τίτλους διακρίσεως, διὰ νὰ εἰσέρχωνται ἐλευθέρως εἰς τοὺς χοροὺς καὶ εἰς τὰς διαφόρους διασκεδάσεις τῆς Αὐλῆς μετὰ τῶν συζύγων καὶ θυγατέρων αὐτῶν, θὰ ἔχουν πολλὰ μέσα· ἐπειδὴ λοιπὸν Κόμητες καὶ Δοῦκες δὲν ὑπάρχουν, ἠθέλησαν νὰ φέρουν μερικοὺς τίτλους οἱ περὶ τὴν Αὐλὴν, ἂς ᾖναι καὶ ψωραλέοι. Λέγω λοιπὸν, ὅτι οἱ Σύμβουλοι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ἀνώτεροι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Νομῶν τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἴσως αὐξηθῶσιν, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ δὲν θὰ διορισθῶσι διὰ μιᾶς, ἀλλὰ σήμερον 5, αὔριον 10 κτλ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα τῆς μισθοδοσίας. Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι αὐτὸ τὸ Σῶμα, ὅπως τὸ κατηρτίσατε, δὲν θὰ κάμῃ μεγάλην ἐντύπωσιν εἰς τὸ κοινὸν τῆς Ἑλλάδος, διότι εἶναι σῶμα μᾶλλον διασκεδαστικὸν, παρὰ ἐργατικὸν, ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις τὸ παρεδέχθη, τί νὰ κάμωμεν; ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω εἰς τὰ καθέκαστα. Κύριοι, πρὸ ὀλίγου παρεδέχθημεν διὰ τὴν ἀντιμισθίαν τοῦ Βουλευτοῦ μόνον δύω χιλιάδας δραχμὰς, καὶ πολλοὶ ἔντιμοι πληρεξούσιοι παρουσίασαν πρότασιν περὶ τοῦ ἀμίσθου· ἐγὼ δὲν ἤμην ὑπὲρ τοῦ ἀμίσθου, ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ τῆς ἀνωτέρας μισθοδοσίας, διότι δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς περιόδου ἢ περὶ πολλῶν, ὅτε θὰ ἔλθω Βουλευτὴς, ὥστε νὰ ὁρμηθῶ ἐκ συμφέροντος, πρόκειται περὶ ἐθνικοῦ ζητήματος, καὶ θὰ ἦναι προδότης, ὅστις ἀποβλέπει εἰς τὸ ἴδιον συμφέρον· ἀλλ’ ἐγὼ, καθὼς καὶ ἄλλοι, γνωρίζοντες τὰς ἀνάγκας τῶν Βουλευτῶν, καὶ κατὰ πόσον ἡ ὑλικὴ ἔλλειψις ἐπηρεάζει τὰ ἄτομα, ἠθέλομεν ὥστε ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔρχεται μὲ μίαν ἐντολὴν ἀπὸ τὴν πατρίδα του νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του τὸ ἱερὸν, πρέπει νὰ ἔχῃ τὰ μέσα τοῦ ζῇν, καὶ νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πωλῇ τὴν συνείδησίν του. Αἱ ἐλευθερίαι, Κύριοι, εἶναι πολύτιμοι καὶ διὰ νὰ ὑπάρξουν, καθὼς πρέπει, ἀπαιτοῦν ἔξοδα μεγάλα· αὐτὴ ἦτον ἡ ἰδέα μου καὶ ἡ πεποίθησίς μου καὶ ὑπεστήριξα τὸ ἀνώτατον ποσὸν τοῦ ἐπιδόματος τοῦ Βουλευτοῦ· διότι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ἐρχόμενοι εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, δὲν ἔχουν νὰ δώσουν λόγον εἰς κανένα, παρὰ εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τὴν συνείδησίν των, πρέπει νὰ ἦναι ἀνεπηρέαστοι, διότι δὲν ἔχουν καμμίαν εὐθύνην. Τὸ Σῶμα ὅμως αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐφέρατε ἔχει τὴν ἰδιότητα αὐτήν; Ποίαν ἰδιότητα ἔχει τὸ Σῶμα, ποῖον λόγον θὰ δώσουν εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τὴν συνείδησίν των; (θόρυβος) Τὸ Σῶμα αὐτὸ εἶναι μία γνώμη ἁπλῆ· ἂν θέλουν, τὴν δέχωνται αἱ Βουλαὶ, καὶ ἂν θέλουν τὴν ἀποῤῥίπτουν. Ἐπειδὴ λοιπὸν τὸ σῶμα αὐτὸ, δὲν ἔχει καμμίαν εὐθύνην οὔτε ἀπέναντι τοῦ νόμου, οὔτε ἀπέναντι τῆς πατρίδος, οὔτε εἰς τὴν συνείδησίν του, δὲν ἔχει οὔτε λόγον νὰ δώσῃ εἰς τὸν Θεὸν, διότι σοὶ λέγει, ὅτι τὴν γνώμην μου τὴν θέτω εἰς τὴν κρίσιν σου, ἡ γνώμη μου εἶναι ὑπὸ τὴν βάσανον τοῦ ἔθνους, ὥστε αὐτὸ εἶναι πάντη ἀνεύθυνον, διὰ τοῦτο σᾶς λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσωμεν πολλὰ χρήματα ἀναλόγως τῆς ἀξίας. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, καὶ μὴ νομίζητε, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ὑπάρχουν ἄνθρωποι καλλίτεροι, ἀπὸ αὐτοὺς, τοὺς ὁποίους θὰ κάμωμεν συμβούλους, διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα αὐτὸ τὸ καλὸν ἔχομεν, ὅτι ἀριστοκρατία δὲν ἀνεγνωρίσθη ποτὲ, οὔτε δύναται νὰ ὑπάρξῃ, διότι ὅλοι εἴμεθα ἴσοι, καὶ σκεφθῆτε, Κύριοι, ὅτι εἷς ἐκλεγόμενος Βουλευτὴς ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν του ἔχει 2,000 δραχμὰς μόνον εἰς τοὺς ἓξ μῆνας, καθ’ οὓς θὰ ἐργάζεται, καὶ ἐρχόμενος ἐδῶ, ἐγκαταλείπει τὴν οἰκογένειάν του, ἐγκατέλειψε τὰ κτήματά του, ὑποφέρει ἔξοδα προσελεύσεως καὶ ἐπανόδου, ὑποβάλλεται εἰς πολλὰς κακουχίας, καὶ μόλα ταῦτα τοῦ προσδιωρίσατε 2,000 δραχμάς· εἰς ἀνθρώπους δὲ, οἱ ὁποῖοι συνήθως θὰ κάθωνται εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ἂν ἦναι καὶ δικηγόροι, θὰ κάμνουν τὸν δικηγόρον, καὶ ἂν ἦναι ἔμποροι, θὰ κάμνουν τὸν ἔμπορον, καὶ κανεὶς δὲν θὰ τοὺς ἐμποδίσῃ, καὶ δὲν θὰ ἐργάζωνται τίποτε, λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ, ἀρκεῖ, ὅτι τοὺς ἐδώσαμεν ἕνα τίτλον, ἂς εὐχαριστηθῶσιν εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν, καὶ ἂν ἦναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀξίζουν τῆς τιμῆς αὐτῆς, καλῶς ἐπράξαμεν, ἄλλως δὲ, ἂν ἦναι ἄνθρωποι ψωραλέοι, ἐπράξαμεν ἀνοησίαν καὶ ἀδικίαν νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν τιμὴν αὐτήν· τοὺς ἐδώκαμεν τὸ ὄνομα, ἂς εὐχαριστηθῶσιν εἰς ἐκεῖνο, ἂς ἔχουν καὶ τὰς συνεπείας αὐτοῦ, ἂς μὴν θελήσουν ὅμως νὰ μᾶς γυμνώνουν καὶ τὸ ταμεῖον. Προτείνω λοιπὸν τὸ ἄμισθον, καὶ δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ πληρεξούσιος, ὅστις νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ἔμμισθον χωρὶς νὰ προδίδῃ τὴν πατρίδα του.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καλός.

§63ΚΑΛΟΣ. Ἀποδεχθέντες τὴν σύστασιν Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, βεβαίως εἴχατε καὶ ἔχετε τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλει συντελεῖ εἰς τὴν καλλιτέραν κατάρτισιν τῆς πολιτείας διὰ καταλληλοτέρων νόμων. Ἀλλ’ ἵνα ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς οὗτος ἀνάγκη καὶ ὁ ἀριθμὸς νὰ ἦναι ὡρισμένος καὶ τὰ καθήκοντα αὐτοῦ γνωστά· διότι ἀναλόγως τῆς ὑπηρεσίας των, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκπληρῶσι, πρέπει νὰ προσδιορίσωμεν τὸν μισθόν. Παρ’ ἡμῖν, μικρὸν Κράτος, αἱ ὑποθέσεις, αἵτινες χρήζουσι σκέψεως καὶ μελέτης δὲν εἶναι πολλαὶ, ἄριστα ὅθεν ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπός, ἂν περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν Συμβούλων εἰς 18· λέγω 18, διότι τρεῖς οὐσιώδεις ὑπάρχουν κλάδοι, ὁ τῆς διοικητικῆς, ὁ τῆς οἰκονομικῆς καὶ ὁ τῆς δικαστικῆς, ἔρχονται ἔπειτα οἱ δύω ἄλλοι, τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ναυτικῶν· διὰ τοὺς τρεῖς πρώτους ἀρκοῦσι δεκαπέντε πρόσωπα, ἤτοι ἀνὰ πέντε εἰς ἕκαστον, καὶ τρεῖς διὰ τοὺς δύω ἄλλους κλάδους, τὸ ὅλον δεκαοκτὼ, καὶ τόσος ἀριθμὸς ἀρκεῖ. Πρέπει νὰ ᾖναι οὗτος ὡρισμένος καὶ ὄχι ἀπροσδιόριστος, μὲ συστολὴν καὶ διαστολὴν· ἂν δὲν ἀρκῇ, ἂς ὁρισθῇ εἰς 20, 22 ἢ καὶ 25· ἀλλ’ ὁριστικὸς καὶ οὐχὶ κατὰ τὸ σχέδιον. Ἔρχεται κατόπιν τὸ ζήτημα τῆς μισθοδοσίας. Κύριοι, ἀφοῦ οἱ ὑπουργοὶ δὲν ἐδέχθησαν τὴν γνώμην τῆς ἀντιπολιτεύσεως, δηλαδὴ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας νὰ δικαιοῦνται ν’ ἀσχολῶνται εἰς τὸ οὐσιωδέστερον μέρος τῆς διοικήσεως, εἰς τὴν σύνταξιν τῶν διαταγμάτων πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, τότε ἡ ἐργασία αὐτῶν θέλει εἶσθαι ὅλως διόλου μηδαμινή. Συγκρινομένη αὕτη μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκπληροῦν οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, εἶναι σχεδὸν κατὰ τὸ ἥμισυ ἐλαφροτέρα. Ἐὰν λοιπὸν δέχεσθε οἱ ἀνώτεροι διοικητικοὶ ὑπάλληλοι τῶν γραφείων, οἱ τμηματάρχαι, οἵτινες ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας ἐργάζονται, καὶ ἐν νυκτὶ πολλάκις, νὰ λαμβάνωσιν ὡς ἀντιμισθίαν δρ. 350 κατὰ μῆνα, ὁρίσατε δρ. 400, διὰ τὸν Σύμβουλον.

§64ΤΙΝΕΣ. Εἶναι πολύ.

§65ΚΑΛΟΣ. Ὄχι δὲν εἶναι πολύ· ἐὰν πραγματικῶς θὰ ἐργάζωνται, δὲν εἶναι οὔτ’ ὀλίγον, οὔτε πολύ. Δὲν ἀποδέχομαι, Κύριοι, τὸ ἄμισθον· ὅταν φωνάζητε πάντες, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ἄμισθος ὁ πληρεξούσιος καὶ ὁ βουλευτὴς, πῶς θέλετε νὰ ᾖναι ὁ Σύμβουλος; Ὁ Σύμβουλος εἶναι ὑπάλληλος καὶ πρέπει νὰ μισθοδοτῆται, διότι δὲν δύναται νὰ καταλίπῃ τὰ ἔργα του ἄνευ ἀμοιβῆς, καὶ ἄνευ ἀμοιβῆς δὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπός. Λοιπὸν ἐπιμένω, ὁ μὲν ἀριθμὸς νὰ ὁρισθῇ εἰς 18, ἡ δὲ μισθοδοσία νὰ περιορισθῇ εἰς 400 δραχμὰς κατὰ μῆνα.

§66ΣΕΡΒΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ἀπὸ τοὺς δύω προαγορεύσαντας, ὀλίγα μὲ ἀπομένουν νὰ προσθέσω πρὸς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεώς μου. Εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅτι ἡ ὑπουργικὴ μερὶς, ἡ ὑποστηρίξασα τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας, τὸ ὑπεστήριξε κυρίως ἐρειδομένη ἐπὶ τῆς ἰδέας, ὅτι εἶναι σῶμα ἁπλῶς συμβουλευτικὸν καὶ ὡς ἐκ τούτου οὐδένα φόβον δύναται νὰ ἔχῃ καὶ οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν δύναται νὰ ὑποστῇ ἡ Βουλὴ ἐκ τοῦ σώματος τούτου. Ἀναχωρῶν ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ παραδεχθῶ μέ τινα δυσπιστίαν, καταντῶ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν πρέπει ἡμεῖς νὰ παραδεχθῶμεν τοιοῦτο σύστημα, τὸ ὁποῖον, ἂν οὐχὶ ἀμέσως, τοὐλάχιστον ἐμμέσως θέλει ἐπενεργεῖ καὶ ἐπιῤῥεάζει τὴν Βουλήν. Ἐξηγοῦμαι ἐν ὀλίγοις. Ἂν ὑποθέσῃ τις, ὡς εἶπον οἱ ὑποστηρικταὶ τοῦ συστήματος, ὅτι τὸ σῶμα τοῦτο θέλει περιέχει τὰ στοιχεῖα τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς πείρας, εἶναι ἑπόμενον ὅτι θέλει ἐξασκεῖ ἐκ προοιμίων τινὰ βαρύτητα ἐπὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινωνίας. Ἀλλ’ ἂν τὸ σῶμα τοῦτο τὸ καταστήσετε καὶ πολυάριθμον, εἰς τὴν ἠθικὴν δύναμιν, θέλετε προσθέσει καὶ τὴν ὑλικὴν τοῦ ἀριθμοῦ. Ποῖον δὲ ὡς ἐκ τούτου θέλει εἶσθαι τὸ ἀποτέλεσμα; Ἡ καταστροφὴ τῆς βουλευτικῆς ἰσχύος· διότι καταρτιζομένης τῆς Βουλῆς λ. χ. ἐξ 160 μελῶν, ἂν τὸ νομοσχέδιον παραδεχθῇ ἐν τῇ Βουλῇ ἐκ τῶν 100 μελῶν, δηλαδὴ διὰ τῆς πλειονοψηφίας 60 μελῶν, ἐπερχομένου τοῦ σώματος τοῦ συμβουλίου δι’ 100 λ. χ., θέλει καταστήσῃ μίαν πλειονοψηφίαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἠθικὴν 160 γνωμῶν, καὶ τοῦτο ἴσως θέλει δικαιολογήσῃ τοὺς ὑπουργοὺς νὰ ὑποστηρίξωσιν ἐνώπιον τῆς Βασιλείας τὴν ἀκύρωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἄμεσος αὕτη ἐπιῤῥοὴ θέλει ἀποβῆ πραγματικὴ πίεσις ἐπὶ τοῦ βουλευτικοῦ σώματος. Προσέξατε καλῶς, Κύριοι, κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, διότι φρονῶ ὅτι ἐπεκτείνοντες τὸν ἀριθμὸν τοῦ σώματος θέλετε τὸ καταστήσῃ τυραννικὸν κατὰ τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς. Ἡ ἰδέα αὕτη ἐπισκιάζει πολὺ τὸν νοῦν μου· καὶ μολονότι ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ συχνάκις ἐνώπιον τῆς ἐμβριθοῦς ταύτης ὁμηγύρεως, διότι πολλοὶ κάλλιον ἐμοῦ καὶ σκέπτονται καὶ ἀγορεύουσιν, ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως αἰσθάνομαι ἔλεγχον συνειδότος, ἂν δὲν ἐκφράσω τὰς ἰδέας μου, διότι βλέπω, ὅτι τὸ μέλλον παρίσταται ζοφερὸν ἐνώπιόν μου, καὶ φοβοῦμαι μήπως τὸ σῶμα τοῦτο καταστρέψῃ πᾶσαν βουλευτικὴν ἀξιοπρέπειαν.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§68ΣΕΡΒΟΣ. Συνέπεια τῶν σκέψεων τούτων εἶναι, ὅτι αὐτὸ τὸ σῶμα πρέπει νὰ τὸ καταστήσωμεν ὅσον ἔνεστι ὀλιγάριθμον καὶ ἐντὸς τῶν στενῶν ὁρίων τῆς ἀνάγκης. Ἐπιθυμήσας νὰ μὴν ὑπῆρχεν ὁλοτελῶς τὸ αὐτὸ σῶμα ἔφερον κατ’ αὐτοῦ ἀρνητικὴν ψῆφον, δυστυχῶς ὅμως παρεδέχθη, καὶ εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ σεβασθῶμεν τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας· οὐχ ἧττον ὅμως ἐρχόμενοι εἰς τὰ καθέκαστα πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸ κακὸν εἰς τὰ στενώτερα αὐτοῦ ὅρια. Ἔχομεν ἑπτὰ ὑπουργοὺς, οἵτινες ὑποβάλλουν τὰ νομοσχέδιά των· ὑπάρχουσι λοιπὸν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αἱ ἐμβριθεῖς σκέψεις τῶν ὑπουργῶν· ἂς ὑπάρξωσι προσέτι καὶ ἐκεῖναι ὀλιγαρίθμων τινῶν συμβούλων. Ἂν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς πολιτείας, ἥτις κατὰ πρώτην φορὰν ὤφειλε νὰ καταρτισθῇ, ἀναγκαίως ἔπρεπε νὰ σχηματίσωμεν πολλοὺς νόμους καὶ διοικητικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς, καὶ δικαστικοὺς, καὶ τῆς ἐκκλησίας, ἀλλὰ σήμερον, θείᾳ χάριτι, ἔχομεν πολιτείαν πρὸ πολλοῦ μορφωθεῖσαν, ἔχομεν νομοθεσίαν πλήρη, χρῄζουσαν μὲν τινὸς μεταῤῥυθμίσεως, ἀλλὰ μικρᾶς· ἔχομεν χρείαν συμπληρωτικῶν τινῶν νόμων, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι ὑπάρχουν. Καὶ διὰ τοὺς νόμους τῆς μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως, ἡ ἐργασία θέλει εἶσθαι ὀλίγη. Ἄλλως τε, Κύριοι, ποίαν ἐνασχόλησιν ὑποτίθεται ὅτι θέλουν ἔχει οἱ σύμβουλοι οὗτοι; Νὰ ἑτοιμάζωσι καὶ νὰ βασανίζωσι ἀνὰ ἑκάστην σύνοδον οὐχὶ βεβαίως 50 ἢ 100 νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἤθελον τοὺς ἐπασχολεῖ διηνεκῶς, ἀλλὰ 3, 4 ἢ 5 τὸ πολύ. Αὐτοὶ ἔχουσι τὸ διάστημα τοὐλάχιστον μιᾶς ἑξαμηνίας, καθ’ ἣν δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν ἀνέτως. Ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ παραδεχθὲν σύστημα ἑδρεύει ἐνταῦθα ἐπὶ 3 μέχρις 6 μηνῶν, ἐκτὸς τῶν περιστάσεων, καθ’ ἃς δύναται νὰ βραχυνθῇ ἡ διάρκεια αὕτη ἕνεκα ἀναβολῆς. Ἐντὸς τοῦ ὑπολοίπου διαστήματος ἑκάστου ἔτους δὲν δύνανται οἱ σύμβουλοι νὰ παρασκευάσωσι τὰ ὀλίγα ἐκεῖνα νομοσχέδια; Εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ σώματος πρέπει νὰ προσθέσωμεν καὶ ἐκείνην τῶν ὑπουργῶν. Καὶ λοιπὸν κατὰ τὸν ὑπολογισμόν μου θέλομεν ἔχει 19 ἄνδρας ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐνασχολουμένους. Μέχρι τοῦδε τί ἐγένετο; Ἠκούσατε, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον διὰ τὴν προπαρασκευήν τινων νομοσχεδίων προσελάμβανεν ἐπιτροπὴν συγκειμένην ἐκ τριῶν ἢ τεσσάρων ἀτόμων. Ἂν λοιπὸν ἀντὶ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης διορισθῇ σῶμα ἐκ δώδεκα ἀτόμων, ἐμβριθῶν, ἐπιστημόνων καὶ ἐμπείρων (ὡς εἶπον οἱ ὑποστηρικταὶ), βεβαίως θέλομεν ἔχει πολὺ περισσότερον ἀφ’ ὅ,τι εἴχομεν. Πρὸς ἐλάττωσιν ὅθεν τῶν κακῶν, τὰ ὁποῖα φοβοῦμαι, προτείνω ἵνα ὁ ἀριθμὸς περιορισθῇ εἰς δώδεκα μόνον. Τοιουτοτρόπως δὲ πέπεισμαι ὅτι θέλομεν ἀποφύγει ἐν μέρει ἐκείνας τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς θέλουν ἐπέλθη. Ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν νομίζω, ὅτι καὶ αὕτη πρέπει νὰ ᾖναι σχετικὴ τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ἐπειδὴ φρονῶ, ὅτι ἡ ἐργασία τῶν συμβούλων δὲν θέλει εἶσθαι μακρὰ, διὰ τοῦτο ἐπεριόρισα τὰς δραχμὰς 7,000 εἰς δραχ. 5,000. Εἰς τρόπον ὥστε, κατὰ τὸ μέρος τοῦτο ἡ πρότασίς μου ἐπὶ ὀλίγον διαφέρει ἐκείνης τοῦ Κυρίου Καλοῦ, ὁρίζοντος τὸν μισθὸν εἰς δραχ. 4,800. Ἑπομένως ὑποστηρίζω τὴν πρότασίν μου παραδοθεῖσαν τῷ Κυρίῳ Προέδρῳ. Ὡς πρὸς τὸ μέρος δὲ τὸ ἀφορῶν τὸν τρόπον τῆς ὀνοματίσεως τῶν συμβούλων ἔχω καὶ περὶ τούτου τροπολογίαν ἣν θέλω ὑποστηρίξῃ προσεχῶς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἔρχεται ἀκολούθως. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Ἄννινος.

§70ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§71Ι. Σ. ΑΝΝΙΝΟΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, κατήντησε σχεδὸν προσωπικὸν δι’ ἐμὲ, διότι ἐγὼ, κατὰ δυστυχίαν ἢ εὐτυχίαν δὲν τὸ γνωρίζω, ἡ Συνέλευσις ἔχει ν’ ἀποφανθῇ, ἐγὼ ἤμην ὁ πρῶτος ὅστις ἔλαβε τὴν πρώτην ἰδέαν καὶ ὅστις ἐπρότεινεν αὐτὴν τὴν ἀποκατάστασιν. Ἀναδέχομαι, ὅλην τὴν εὐθύνην· (θόρυβος ἀριστερὰ). Εἴμεθα, Κύριοι, ἐδῶ 3 καὶ ἐπέκεινα μῆνας· δὲν σᾶς παρηνώχλησα· ἀνεχθῆτε με δι’ ὀλίγον.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Ὁρίστε.

§73Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Ἐγὼ ποσῶς δὲν ἐπιμένω καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν, ἀλλ’ ἀντιπροσωπεύω ἕνα λαὸν, τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ὑπερασπισθῶ τὰ συμφέροντα. Μετὰ τὴν ἐκγύμνωσιν, Κύριοι, τοῦ συντάγματος περὶ τῆς Γερουσίας, καὶ παρακαλῶ, ἀνεχθῆτε με, δὲν εἶναι ὅτι ἐγὼ ἐπιδοκιμάζω τὴν Γερουσίαν εἰς τὸ Σύνταγμα, ἤμην ἀπὸ τοὺς πρώτους, ὅστις καὶ ἀπὸ τὰ 44 ἔλεγον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχε τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται ἄλλοι λαοὶ νὰ ἔχουν, καὶ ἐξαιρέτως ἡ Ἀγγλία, διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ αὐτὸ τὸ στοιχεῖον εἰς τὸ σύνταγμα. Ἤμην ἀπὸ τοὺς πρώτους, ὅστις καὶ ἐπρότεινα τὴν κατάργησιν τῆς Γερουσίας καὶ ἐψήφισα κατ’ αὐτῆς. Ὅμως εἶδα, Κύριοι, ὅτι μὲ τὴν κατάργησιν τῆς Γερουσίας ἀπὸ τὸ σύνταγμα ἐτίθετο ἓν χάσμα καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ γείνῃ μία θεραπεία. Ἐγὼ σᾶς παρέστησα, ὅτι ὀλίγην ἐργασίαν εἶχεν αὐτὸ τὸ συμβούλιον· δὲν λέγω συμβούλιον, διότι ἐγὼ ὑπέκυψα εἰς αὐτὸ τὸ λάθος, ὡς σᾶς εἶπα καὶ προχθὲς, ἀπὸ τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπροξένησεν αὐτὴ ἡ ὀνομασία Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἕως ἐκείνην τὴν στιγμὴν δὲν ἐγνώριζα ποσῶς ποίαν ἐντύπωσιν ἐδύνατο νὰ κάμῃ. Αὐτὸ κατ’ ἐμὲ ἔπρεπε νὰ ᾖναι καὶ πρέπει νὰ ᾖναι μία γνωματευτικὴ ἐπιτροπή.

§74ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ἐπέρασε πλέον.

§75Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Λάβετε ὑπομονήν. Ὄχι, Κύριοι, διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς ἐργασίας, ἀλλὰ δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χρεωστεῖ τὸ κράτος καὶ ἡ πολιτεία διὰ τὴν ἀφομοίωσιν τῆς νομοθεσίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἰονίου πολιτείας. Ἔβλεπα, ὅτι ἠσχολοῦντο δι’ αὐτὴν τὴν ἀφομοίωσιν, ἀλλ’ ὅτι εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἔφθανον. Ἡ ἐργασία πρέπει νὰ ᾖναι πολὺ πλέον μεγάλη καὶ ἐκτεταμένη ἀφ’ ὅτι ἐπιπολαίως ἔγεινεν· ἦτο λοιπὸν ἀναγκαία τοιαύτη ἐπιτροπὴ ἐργατικὴ, οὐχὶ πλέον Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας· ἐγὼ ἀποσύρομαι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ὀνομασίαν.

§76ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ἀνεχόμεθα νὰ συγκρίνεται τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας μὲ ἐπιτροπήν.

§77Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ἐγὼ τὸ λέγω. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ δικαιολογήσω τὸν ἑαυτόν μου. Λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἐργατικὴ ἐπιτροπὴ ἔμελλε νὰ ἔχῃ καθῆκον διὰ τὴν ἐργασίαν, ἥτις ὀφείλεται πρὸς τὴν ἀφομοίωσιν. Δεύτερον, Κύριοι, παρετήρησα, ὅτι, μὴ ὑπαρχούσης τῆς Γερουσίας, ἠθέλομεν εὑρεθῆ εἰς ἀμηχανίαν· διότι, ὡς γνωρίζετε κάλλιστα πάντες, βασιλεύει τὸ ἄστατον εἰς Κυβέρνησιν, δηλ. ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν ὁριστικὴν, ἥτις ἠδύνατο κάλλιστα ἐν καιρῷ ἀκόμη τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων νὰ στέλλῃ πρὸς τὴν Α. Μ. διὰ τὴν ἐπικύρωσιν χωρὶς νὰ τὰ κρατῇ νὰ γνωμοδοτῇ· ὥστε χρειάζεται ἓν σῶμα, τὸ ὁποῖον νὰ καταγίνεται διὰ τὴν προετοιμασίαν καὶ ἀκόμη διὰ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ θέλει κάμει. Καὶ διὰ τὸν δεύτερον τοῦτον λόγον ἐνόμισα, ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον ἓν γνωμοδοτικὸν συμβούλιον. Ἐὰν θεωρήσετε, Κύριοι, τὴν συναρμολογίαν, ἥτις ἦτο εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν....

§78ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πόσον μισθὸν θέλετε; περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§79Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Ἐγὼ ἐνόμιζα, Κύριοι, ὅτι τὸ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον ἔπρεπε νὰ δεχθῶμεν καὶ αὐτὸ τὸ προσδιώρισα μόνον εἰς πρόσωπα ἑπτά. Διὰ δὲ τὴν μισθοδοσίαν, αὐτὴ πρέπει νὰ ᾖναι μία ἐπιτροπὴ ἐργατική· καὶ πρέπει νὰ ἐργάζηται καὶ διὰ τὴν ἀφομοίωσιν· ἂν θέλετε, διορίσατέ την μὲ ἓν ψήφισμα· (θόρυβος). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν καθὼς προτείνεται εἶναι ὑπέρογκον, ἀλλ’ ἂν περιωρίζετο εἰς 5 χιλιάδας, μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ ἦτο ἓν ποσὸν ἀρκετόν.

§80ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ἐπολεμεῖτο ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτὴν (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) ὡς μέλλον ν’ ἀποῤῥοφήσῃ τὴν βουλὴν, σήμερον πολεμεῖται ἀπὸ τὸν Κ. Ζέρβαν ὡς μὴ σημαῖνον τίποτε, καὶ διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ Κ. Ζέρβας δὲν πρέπει νὰ τοῦ δώσωμεν τίποτε, διότι δὲν θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τίποτε. Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν λογικότητα τῶν σκέψεών σας. Κύριοι, ὁ Κ. Ζέρβας ὁ σπουδαιότερος τῶν πολεμίων ἐπολέμησε αὐτὸ τὸ συμβούλιον, ἠξεύρετε διατί; διότι, ἡ γνώμη του, λέγει, ἐὰν ᾖναι προϊὸν ἐπιστήμης, πείρας καὶ λογικῆς, θὰ ἐπηρεάζῃ, καὶ τότε θὰ ἐξασθενήσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, πρέπει λοιπὸν νὰ μηδενισθῇ· αὐτὴν τὴν λογικὴν ἐγὼ δὲν τὴν ἐννοῶ. Καὶ θέλετε, λέγει ὁ Κ. Ζέρβας......

§81Α. ΖΕΡΒΑΣ. Εἰπέτε ὁ Κ. Σέρβος, καὶ ὄχι Ζέρβας.

§82ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα, ἐννοῶ τὸν πληρεξούσιον Λευκάδος. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ συμβούλιον, λέγει, θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν νόμων συμπράττον μὲ τὸ ὑπουργεῖον, καὶ διὰ τοῦτο 12 μέλη εἰσὶν ἀρκετὰ, διότι καὶ 7 οἱ ὑπουργοὶ, γίνονται 19, εἶναι πολλοί· συγχρόνως ὅμως ἐπαναλαμβάνει «μηδενίσατε αὐτὸ τὸ συμβούλιον, διότι τὸ συμπράττειν μὲ τὸ ὑπουργεῖον θὰ χρησιμεύσῃ ὡς μία ἰσχὺς, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηριζόμενον θὰ πολεμῇ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα μ’ ὅλα ταῦτα εἰσὶ τοῦ ὑπουργείου». Αὐταὶ εἶναι ἀντιφάσεις, αἱ ὁποῖαι προέρχονται, διότι ἡ ἀλήθεια δὲν ἐζητήθη, εἰλικρινῶς δὲν ἐξέτασαν περὶ τίνος πρόκειται. Τὸ Συμβούλιον, Κύριοι, δὲν θὰ ἔχῃ κανένα ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ διαφωτίζῃ, νὰ συζητῇ καὶ νὰ γνωμοδοτῇ. Καὶ ἀναντιῤῥήτως, Κύριοι, ὅταν ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου ἤτοι τὸ προϊὸν τῆς ἐπιστήμης, τῆς πείρας καὶ τῆς ἀληθείας, παρουσιασθῇ, βεβαίως θέλει ἔχει μίαν ἐπιῤῥοὴν, καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ δὲν εἶναι ἐπικίνδυνος αὐτὴ ἡ ἐπιῤῥοὴ, διότι ἡ ἐπικίνδυνος ἐπιῤῥοὴ, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θέλει τυχὸν νὰ ἐξουδετερώσῃ καὶ τὴν ὁποίαν φοβεῖται, εἶναι ἡ ἐπιῤῥοὴ καὶ ἡ σημασία ἡ πολιτικὴ τῆς βουλῆς· αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον καὶ σπουδαῖον καθῆκον τῶν βουλευτῶν, τοῦ νὰ ἐξελέγχουν, καὶ καθοδηγοῦν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν πολιτικὴν ἐνέργειαν ἡ βουλὴ μένει ἐλευθέρα καὶ ἀνεξάρτητος, δὲν ἀκούει οὐδεμίαν γνώμην, εἰς τὴν νομοθεσίαν δὲν ζητεῖται ποῦ εἶναι ἡ ἐπιῤῥοὴ, ἀλλὰ ποῦ ἡ ἀλήθεια, πῶς νὰ ἀποφύγωμεν τὴν πλάνην, καὶ νὰ εὕρωμεν τὸ ὀρθὸν, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηριζομένη ἡ κοινωνία νὰ βαδίσῃ καὶ νὰ προαχθῇ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀφήσωμεν ἐντελῶς ἀνεξάρτητον, ἰσχυρὰν καὶ παντοδύναμον τὴν βουλὴν, ὅταν ἐξελέγχῃ τὴν πορείαν τοῦ ὑπουργείου, ὅταν ζητῇ λόγον τῶν πράξεών του, ὅταν τέλος πάντων τὸ ἀναγκάζῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τοὺς νόμους καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἀληθὲς καθῆκόν του, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ἡ βουλὴ κανένα δὲν ἔχει ν’ ἀκούσῃ, ὡς εἴρηται. Κύριοι, προτείνοντες σύστασιν συμβουλίου σκοπὸν εἴχομεν νὰ προτείνωμεν ἓν σῶμα σπουδαῖον, σοβαρὸν, δυνάμενον νὰ χρησιμεύσῃ πραγματικῶς εἰς τὴν διοίκησιν, νὰ φωτίζῃ καὶ τὴν κυβέρνησιν καὶ τὴν βουλὴν, νομίζομεν δὲ ὅτι δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς αὐτὸν τὸν σπουδαῖον σκοπὸν, ἐὰν τὸ σῶμα αὐτὸ δυνηθῇ νὰ καταρτισθῇ ἀπὸ ἀνθρώπους σπουδαίους, καὶ ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ λάβωσι τὰ μέσα καὶ τὸν καιρὸν νὰ ἀφοσιωθῶσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των καὶ εἰς αὐτὸ νὰ ἐνασχοληθῶσιν ἀποκλειστικῶς· πρὸ πάντων λοιπὸν νὰ μισθωθῇ ὅπως πρέπει. Διὰ νὰ ᾖναι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς πείρας πάντοτε ἀφωσιωμένοι εἰς τὸ καθῆκόν των, πρέπει νὰ τοὺς ἀνταμείβητε, καὶ ἂν δὲν πράξετε αὐτὸ, ἰδοὺ τί θέλει συμβῆ· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπαρκέσουν διὰ τοῦ ὀλίγου μισθοῦ των, θέλουν ἀμελεῖ τὸ καθῆκόν των· ἰδέτε τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, τῶν ὁποίων ὁ μισθὸς εἶναι ὀλίγος, ἀμελοῦν τὸ κύριον καθῆκόν των καὶ τὸν περισσότερον καιρὸν τὸν ἐξοδεύουν εἰς ἄλλα ἔργα, ἵνα προσπορίζωνται τὰ πρὸς τὸ ζῆν, διότι μὲ 200, μὲ 300 δραχμὰς δὲν δύναταί τις νὰ ζήσῃ. Λοιπὸν Κύριοι, ἂν θέλετε τῳόντι, ἀφοῦ παρεδέχθημεν τὸ συμβούλιον αὐτὸ, νὰ γίνεται κάτι τι σπουδαῖον, καὶ μὴ ἐξοδεύωνται καὶ τὰ χρήματα εἰς μάτην, πρέπει νὰ τὸ κάμετε σπουδαῖον, πρέπει νὰ δώσετε τὰ μέσα ἵνα ἔλθουν ἄνθρωποι ἱκανοὶ καὶ δυνάμενοι νὰ ἐργασθῶσι, καὶ νομίζω, κύριοι, ὅτι θέλει ἔχει παρὰ πολλὰς ἐργασίας, καὶ ὡς παράδειγμα φέρω τὰς ὑπαρχούσας ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ἀπείρους ἐκκρεμεῖς προτάσεις. Αἱ προτάσεις αὗται ἐκπορεύονται ἀπὸ τοὺς κυρίους πληρεξουσίους καὶ ἀνταποκρίνονται βεβαίως εἰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, αἵτινες πρέπει νὰ θεραπευθῶσι, καλῶς ἢ κακῶς, κομματικῶς ἢ μὴ, δὲν θέλω νὰ τὸ ἐξετάσω, λέγω μόνον, ὅτι ἕκαστος πληρεξούσιος δὲν ἔφερε μίαν πρότασιν, παρὰ καθόσον ᾐσθάνετο μίαν ἔλλειψιν, μίαν ἀνάγκην εἰς τὴν ἐπαρχίαν του· τοιαῦται λοιπὸν προτάσεις γνωρίζετε, ὅτι χρήζουσι χρόνου μακροῦ καὶ μελέτης μεγάλης νὰ ἐξετασθῶσιν· ἄλλως τε, Κύριοι, εἶναι καὶ μία ἄλλη ἐργασία πολὺ σπουδαία, πολὺ ἐπίπονος, μ’ ὅλον ὅτι ἐδῶ πολλοὶ τὴν ἐκλαμβάνομεν ὡς τυχαίαν, εἶναι ἡ ἐργασία τῆς ἀφομοιώσεως, δὲν ἄρχισεν εἰσέτι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, νὰ μελετηθῶσιν οἱ νόμοι καὶ αἱ ἀνάγκαι πᾶσαι, τὰ ἤθη, ἡ ἀνατροφὴ κλπ.

§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ μὴ γίνῃ ποτὲ ἀφομοίωσις.

§84ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ἔλθῃ, ὅπως πρέπει νὰ ἔλθῃ. Ἡ ἐργασία εἶναι μεγάλη, καὶ ἡμεῖς ἔχομεν γενικοὺς νόμους, ἀλλ’ ἔχομεν τόσας κατὰ μέρος ἐλλείψεις, τόσας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας πρέπει ὅλας νὰ θεραπεύσωμεν, καὶ εἰς πολλὰ μέρη οἱ νόμοι πρέπει νὰ διορθωθῶσι, νὰ μεταῤῥυθμισθῶσι, διότι εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον ἀνεφάρμοστοι καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις χαλαρόνονται κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν Ἑλλάδα καθιερώθη ἡ πλήρης ἀσέβεια πρὸς τοὺς νόμους, διότι οἱ νόμοι μας εἰς πολλὰ εἰσὶν ἀνεφάρμοστοι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρώτη ἀνάγκη εἶναι τὸ σῶμα τοῦτο νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας, διὰ τὰς ὁποίας συνεστήθη, πρέπει νὰ μισθοδοτῆται καλῶς, νομίζω δὲ, κύριοι, ὅτι ἀπὸ ὀλιγώτερον τῶν 20 μελῶν δὲν δύναται νὰ συγκροτηθῇ, διότι δὲν θέλει ἀνταποκριθῆ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Ἐπροτάθησαν, Κύριοι, αἱ ἑξῆς τροπολογίαι, καὶ πρῶτον δύω εἶναι τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει τὸ συζητούμενον ἄρθρον· α) τὸ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμβούλων τῆς Ἐπικρατείας· β) τὸ τῆς μισθοδοσίας. Καθόσον ἀποβλέπει τὸ πρῶτον ὑπεβλήθησαν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι· ὁ Κ. Καλὸς ἐζήτησε νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς εἰς 18, ὁ Κ. Σέρβος εἰς 22, ὁ Κ. Ἄννινος εἰς 7, ὁ δὲ Κ. ὑπουργὸς τὰ περιώρισεν ἐπὶ τέλους εἰς 20, τὸ σχέδιον λέγει 25, ὁ Κ. Ὑπουργὸς τὸ ἔκαμεν ἀπὸ 15–20. Κατὰ τὸν κανονισμὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἀπωτέρα πρότασις· ὡς βάσις τῆς συζητήσεως εἶναι τὸ σχέδιον, ἡ ἀπωτέρα λοιπὸν εἶναι ἡ πρότασις περὶ 7 μελῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβούλων εἰς 7, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη· ἔρχεται ἡ πρότασις τοῦ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς εἰς 12.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§87ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Εἰς 15, Κ. Πρόεδρε.

§88ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οἱ Κύριοι θέλουν 15 καὶ μόνον ἡμεῖς θέλομεν 15–20...

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω τὸ ζήτημα λοιπὸν, τὸ ζήτημα τοῦ νὰ ᾖναι δώδεκα δυνάμεθα νὰ τὸ λύσωμεν δι’ ἀναστάσεως, τὸ δὲ διὰ τὰς 15 δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, καθήσατε νὰ σᾶς ἐρωτήσω· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβούλων 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι ἤδη τοὺς 15 λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 247, 161 εἶπον ὄχι, 75 ναί, 11 ἠρνήθησαν ψῆφον· ἄρα ἡ ψηφοφορηθεῖσα πρότασις ἀπεῤῥίφθη. Καθήσατε, Κύριοι, νὰ σᾶς ἐρωτήσω δι’ ἀναστάσεως· ἀπολείπεται ὡς πρὸς τὴν πρότασιν περὶ ἀριθμοῦ τῶν Συμβούλων ἡ τελευταία πρότασις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου, ὁ ὁποῖος περιορίζει τὸν ἀριθμὸν ἀπὸ 15–20· οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ νὰ ᾖναι οἱ σύμβουλοι ἀπὸ 15–20 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα περὶ μισθοδοσίας· Ὁ Κ. Ζέρβας προτείνει τὸ ἄμισθον· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχεται μετὰ ταῦτα ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σέρβου προτείναντος 400 δραχμὰς κατὰ μῆνα, τὴν αὐτὴν πρότασιν κάμνει καὶ ὁ Κ. Καλός. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἔρχεται τὸ κείμενον· οἱ παραδεχόμενοι τὸν μισθὸν τῶν 7,000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται πολλοὶ ἐκ δεξιῶν).

§91ΠΟΛΛΟΙ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ. Δὲν παρεδέχθη.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε· θὰ ἐρωτήσω πάλιν καταφατικῶς.

§93ΡΟΥΚΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί τὴν θέλετε τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν; διὰ νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας; οἱ παραδεχόμενοι τὴν μισθοδοσίαν τῶν 7,000 δραχμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται πολλοὶ ἐκ δεξιῶν).

§95ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§96ΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Παρεδέχθη Κ. Πρόεδρε.

§97ΕΤΕΡΟΙ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ. Δὲν παρεδέχθη, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§98ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλομεν νὰ φαίνωνται σημειωμένα τὰ ὀνόματά μας.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὀνόματά σας ἐσημειώθησαν εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα (θόρυβος).

§100ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐννοῶ τὴν τακτικὴν τῶν Κυρίων, ζητοῦν ἐκ παντὸς τρόπου νὰ ἀναβάλουν...... (θόρυβος).

§101ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ζητῶ νὰ κηρύξητε τὴν συνεδρίασιν ἕως τὰ μεσάνυκτα διὰ νὰ ἐργασθῶμεν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία δύναται νὰ γίνῃ εἰς πᾶσαν περίστασιν, ἀρκεῖ νὰ ζητηθῇ.

§103ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ποία εἶναι ἡ ἄλλη πρότασις;

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὰς 7,000 λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 246, 158 εἶπον ναὶ, 85 ὄχι, 3 ἠρνήθησαν ψῆφον, τὸ ἄρθρον λοιπὸν ἔχει ὡς ἑξῆς· Ἄρθρον 84. «Ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἐλάσσων τῶν δέκα καὶ πέντε, οὐδὲ μείζων τῶν εἴκοσιν, ὁ δὲ μισθὸς ἑκάστου αὐτῶν προσδιορίζεται εἰς δραχμὰς ἑπτὰ χιλιάδας κατ’ ἔτος.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. «Ἄρθρον 85. Τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας διορίζονται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, προτάσει τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον προσυπογράφει τὸ Διάταγμα τοῦ διορισμοῦ των. Ἡ ὑπηρεσία ἑκάστου αὐτῶν εἶναι δεκαετής· ἐκεῖνοι δὲ, τῶν ὁποίων ἡ διάρκεια τῆς ὑπηρεσίας ἔληξε, δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐκ νέου. Εἰδικὸς νόμος θέλει κανονίσει τὰ περὶ ἀποχωρήσεως τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἕνεκα γήρως ἢ ἀνικανότητος πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των». Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καλός.

§106ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ἀποκρούω πρῶτον τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας εἰσήγαγον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου δύω τῶν Κ. πληρεξουσίων, τοῦ νὰ λαμβάνωνται οἱ σύμβουλοι παρὰ τῶν Νομῶν ἢ καὶ νὰ διορίζωνται ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀποδέχομαι δὲ πληρέστατα τὴν ἀρχὴν τοῦ σχεδίου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν, ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ συμφέρον καὶ τοῦ Κράτους καὶ τῆς Βασιλείας εἶναι νὰ μὴν ᾖναι τόσον μακρόβιος ἡ ὑπηρεσία τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας· εἰς τὸν Βασιλέα ἀνήκει καὶ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ, πρὸς τὶ λοιπὸν νὰ δοθῇ αὐτὸς ὁ χρόνος καθ’ ἣν περίπτωσιν καὶ ὁ διορισμὸς ἐνδέχεται νὰ μὴν ἐπιτύχῃ; Καὶ δὲν εἶναι δύσκολον, Κύριοι, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ πρόληψις κοινὴ, ὅτι ὁ δεῖνα ἄνθρωπος ἔχει ὅλα τὰ προσόντα τοῦ συμβούλου, καὶ ὅμως ἡ ἐνεργητικὴ ὑπηρεσία ν’ ἀποδείξῃ αὐτὸν ἀνίκανον· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλετε νὰ μείνῃ δεσμευμένη ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ 10 ἔτη; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνω ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ, καὶ παρακαλῶ καὶ τοὺς Κυρίους ὑπουργοὺς νὰ δεχθῶσιν, ὥστε νὰ ᾖναι τετραετὴς ἡ διάρκεια, ἢ πενταετὴς τὸ πολὺ, καθ’ ὅσον τοσαύτη ὡρίσθη καὶ ἡ διάρκεια τῆς βουλῆς. Συγχρόνως, Κύριοι, τὸ καθῆκον τοῦ συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας πρέπει νὰ ᾖναι ἀσυμβίβαστον μὲ πᾶσαν ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἐκτὸς τῆς τοῦ Καθηγητοῦ ἐν τῷ Πανεπιστημείῳ, διότι οὗτοι διὰ τῶν φώτων των δύνανται νὰ συντρέχωσι.

§107ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Καὶ μὲ τὴν θέσιν τοῦ δικηγόρου.

§108ΚΑΛΟΣ. Μάλιστα. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἑξῆς· «ἡ ὑπηρεσία τοῦ συμβούλου εἶναι τετραετὴς καὶ ἀσυμβίβαστος πρὸς πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν ἐκτὸς ἐκείνης τοῦ καθηγητοῦ ἐν τῷ Πανεπιστημείῳ.» Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχει «εἰδικὸς νόμος κτλ.» Τὸ ἐδάφιον τοῦτο ἀντεγράφη κατὰ γράμμα σχεδὸν ἀπὸ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει περὶ καταστάσεως τῶν Γερουσιαστῶν, καὶ μαρτυρεῖ τοῦτο, ὅτι ὑπουργοὶ ἐδέχθησαν ἀνεξετάστως ὅ,τι ξένος τοῖς ἔδωκε. Διάταξις τοιαύτη ὅλως διόλου καθίσταται περιττή. Οἱ Σύμβουλοι τῆς ἐπικρατείας εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὡς τοιοῦτοι πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸν γενικὸν νόμον τῶν συντάξεων, καὶ τοιοῦτος ὑπάρχει. Διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ τελευταῖον τοῦτο μέρος καὶ νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὅπως τὸ ἐτροπολόγησα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Σαρίπολος.

§110ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὑπέβαλον, Κύριοι, πρότασιν ἵνα προστεθῇ εἰς τὸ 83 ἄρθρον, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας πρέπει νὰ καταρτίζηται ἐξ εἰδικῶν νομομαθῶν (θόρυβος). Ἐκ τῆς χορείας τῶν ἄκρων νομομαθῶν δέον νὰ λαμβάνωνται οἱ Σύμβουλοι ὡς καὶ εἰς τὰ ἄλλα κράτη ὅπου ὑπάρχει τὸ Συμβούλιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου, (θόρυβος).

§111ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον σὲ ὑπεσχέθη θέσιν Συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας.

§112ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι οἱ ἀληθεῖς νομομαθεῖς εὐκόλως δὲν θέλουσι δεχθῆ, διότι δὲν τοῖς συμφέρει· ὁ μισθὸς εἶναι πολὺ εὐτελὴς διὰ δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι κερδίζουσι τριπλάσια καὶ τετραπλάσια τοῦ διὰ τοὺς συμβούλους ὡρισμένου ποσοῦ (θόρυβος). Μὴ ἀνησυχῆτε, σᾶς τὸ διαβεβαιῶ ἀπὸ τοῦδε, ὅτι, καὶ ἂν μὲ κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς τοῦτο ἱκανὸν, θέλει ἀκούσει παρ’ ἐμοῦ ἓν μέγα ὄχι· ἡ τιμὴ μὲν μεγάλη, ἀλλ’ ὁ μισθὸς λίαν εὐτελὴς δι’ ἐμὲ τὸν ὑπερτριπλάσια τοῦ μισθοῦ τούτου ὡς δικηγόρος κερδίζοντα. Σᾶς ἱκανοποιεῖ τοῦτο; Ἡσυχάσατε λοιπόν. Ἐπαναλέγω, ὅτι πρέπει πάντως νὰ ὦσι νομομαθεῖς καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν κοινῶν, ἀλλὰ ἐκ τῶν εἰδικωτάτων διὰ τὴν τοιαύτην ὑψηλὴν λειτουργίαν. Δεύτερον, ὑπεδείχθησαν φόβοι, ὅτι αὐτὸ τὸ σῶμα θέλει χρησιμεύει ὡς ἀπομαχεῖον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν· θέλω καὶ τοῦτο νὰ προλάβω· δὲν θέλω νὰ συνέλθωσιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ἄνθρωποι ἀργοὶ καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ ἐργασθῶσι πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν συσταίνεται. Ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἐπίσης πολεμῶ τὴν πρότασιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ λαμβάνηται ἐκ τῶν Νομῶν.

§113ΤΙΝΕΣ. Ἀπεσύρθη.

§114ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἶναι πρότασις τοῦ Κ. Μίληση.

§115ΜΙΛΗΣΗΣ. Πολεμήσατέ την, Κύριε Σαρίπολε, διότι ἐκεῖνοι συνηθίζουν ν’ ἀνακαλοῦν.

§116ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι σῶμα ἀντιπροσωπευτικὸν, τὸ δὲ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ὄχι. Δὲν ἐννοῶ πῶς δύνανται νὰ φυτρόνωσιν ὡς οἱ μύκητες καθ’ ὡρισμένας περιόδους ἀνὰ εἷς ἢ δύο Σύμβουλοι ἐξ ἑκάστου τῶν Νομῶν καὶ νὰ εὑρίσκηται ἐν ἑκάστῳ νομῷ ὁ adhoc μέλλων ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν ἀποβιώσαντα (θόρυβος).

§117ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁρίσατε, Κύριε Σαρίπολε, νὰ σᾶς ἀκούσω ἐγώ.

§118ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ, φίλε μου Κ. Μίληση, δι’ ὑμᾶς μόνον, διότι γνώμην βεβαίως δὲν θέλετε μεταβάλει, λαλῶ δι’ ἐκείνους, οὓς φοβοῦμαι μὴ πλανήσῃ ἡ λίαν περιποιητικὴ διὰ τοὺς Νομοὺς γνώμη σας. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στρατολογῶνται, ὡς θέλει ὁ Κ. Μίλησης, κατὰ Νομὸν εἷς σύμβουλος, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον δύο ὡς θέλει ὁ ἕτερος ἔντιμος φίλος μου Κ. Πύρλας· πρέπει ἄρα νὰ μένῃ τὸ ἐλεύθερον τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸν Βασιλέα. Μεταβαίνω εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸν περιορισμὸν δηλονότι τοῦ χρόνου τῆς λειτουργίας. Οἱ σύμβουλοι, Κύριοι, κατ’ ἐμὲ, ἔπρεπε μᾶλλον νὰ ὦσι διαρκεῖς, ἤτοι ἰσόβιοι· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ πρότασις φέρει τὸ δεκαετὲς, ἀποδέχομαι αὐτὴν, καθόσον ἐν Ἑλλάδι κακῶς ἠχεῖ τὸ ἰσόβιον, μὴ συντάμητε ὅμως ἐπὶ πλέον τὸν χρόνον. Σημειώσατε προσέτι καὶ τοῦτο, ὅτι διακεκριμένοι ἄνθρωποι νομομαθεῖς, ἔχοντες ἄλλον πόρον, δυσκόλως θέλουσιν ἀφήσει ἐκεῖνον ὅπως εἰσέλθωσιν εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ἐρχόμενοι δὲ ἐκεῖ, πρέπει νὰ ἔχωσι τοὐλάχιστον τὴν βεβαιότητα, ὅτι θέλουσι μείνει ἀμετακίνητοι ἐφ’ ἱκανὸν χρόνον, ἵνα δώσωσι δείγματα τῆς ἱκανότητός των περὶ τὴν ὑπηρεσίαν· τὸ δ’ ὅτι δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ αὖθις παρὰ τοῦ Βασιλέως, τοῦτο δὲν εἶναι ἱκανὴ ἐγγύησις· πρέπει λοιπὸν νὰ μείνῃ δεκαετὴς χρόνος. Ἔχω δὲ καὶ τελευταίαν ἄλλην τροπολογίαν, καθ’ ἣν τὸ Συμβούλιον τοῦτο τάττεται οὐ μόνον εἰς προπαρασκευὴν νόμων, ἀλλὰ συνάμα καὶ ὡς ἀνώτατον διοικητικὸν δικαστήριον δι’ ἐκείνας τὰς ὑποθέσεις, τὰς ὁποίας ἐξῄρεσε τὸ ἕκτον ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 Σεπτεμβρίου, οἷαι αἱ περὶ φόρου οἰκοδομῶν, λαθρεμπορίων, κτλ. περὶ ὧν καὶ προχθὲς ἐλάλησα. Θεωρῶ δ’ ὅλως ἀπαλειπτέαν τὴν περὶ συντάξεως τῶν Συμβούλων τῆς Ἐπικρατείας διάταξιν, τὸ μὲν, διότι δὲν εἶναι ἰσόβιοι, τὸ δὲ διότι ὡς δημόσιοι καὶ οὗτοι λειτουργοὶ ὑπαχθήσονται εἰς τὸν γενικὸν περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμον.

§119ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ ἐπέρασαν πλέον.

§120ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Αὐταί εἰσιν αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ φέρω. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ἀπαραβίαστον ἐννοεῖται, ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ Συμβούλου δέον νὰ ᾖ ἀσυμβίβαστος πρὸς πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν, μηδ’ αὐτῆς τῆς τοῦ Δικηγόρου ἐξαιρουμένης, εἰδικὴ δὲ καὶ μόνη ἐξαίρεσις ἔστω, ὡς εἶπεν ὁ Κ. Καλὸς, τὸ συμβιβαστὸν τῶν ἔργων τοῦ Συμβούλου τῆς ἐπικρατείας μετὰ τῶν τοῦ καθηγητοῦ ἐν τῷ ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Σέρβος.

§122ΣΕΡΒΟΣ. Ὀλίγα θέλω εἰπεῖ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, ἵνα ὑποστηρίξω μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν φέρω ἐπ’ αὐτοῦ· ἡ πρώτη εἶναι ὡς πρὸς τὸν χρόνον, ἡ δευτέρα ὡς πρὸς τὴν ὀνομάτισιν. Καὶ ὡς πρὸς τὸν χρόνον μὲν πρεσβεύω ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ Κ. Σαριπόλου, ὅτι ἡ προθεσμία πρέπει νὰ ᾖναι βραχεῖα, καὶ τοῦτο, διότι νομίζω, ὅτι ὅλοι, ὅσοι νομίζονται ἱκανοὶ, πεπαιδευμένοι καὶ ἔμπειροι, δύνανται ἐμπράκτως νὰ ἀποδείξωσι τὴν ἱκανότητά των ἐρχόμενοι εἰς τὰ πράγματα, καὶ ἑπομένως δύναται νὰ συμβῇ, ὥστε εἷς νομιζόμενος ἱκανὸς ἐν τῷ γραφείῳ αὑτοῦ, ν’ ἀποδειχθῇ ἀκατάλληλος, καὶ ὡς ἐκ τούτου θέλω νὰ δώσω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐφοδιασθῇ νέου ἀτόμου. Ἑπομένως προτείνω νὰ προσδιορισθῇ ἡ διάρκεια εἰς 4 χρόνους μὲ μίαν προσθήκην· ἐπειδὴ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ προπαρασκευάζουν τὰ νομοσχέδια, εἶναι ἀνάγκη νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανὲν κενὸν εἰς τὸ διάστημα τοῦτο, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ εὑρίσκωνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ των, διαρκούσης ὅλης τῆς βουλευτικῆς περιόδου τῶν 4 ἐτῶν, καὶ ἔτι πλέον εἰς ἐκεῖνο τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον μένει κενὸν, δηλ. μέχρι τῆς ὀνοματίσεως του νέου συμβούλου. Ὡς πρὸς τὴν ὀνομάτισιν, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σημαντικώτερον, ὑπάρχουν ὑπόνοιαι, καὶ ἴσως σοβαραὶ, ὅτι ἴσως θέλουν εἰσέλθει εἰς αὐτὸ ὄχι οἱ ἱκανώτεροι καὶ ἐπιτηδειότεροι· ἑπομένως ἐγὼ νομίζω, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διορίζονται ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας νὰ ἔλθουν ἐδῶ μέσα μὲ ἕνα τρόπον, ὁποῖον ψηφίσει ἡ Συνέλευσις αὐτὴ, δηλ. ἄνευ τῆς ῥᾳδιουργίας καὶ διαφθορᾶς. Θέλει ἐκλεχθῶσιν 150, 180 βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄνθρωποι τῆς ἐκλογῆς τοῦ λαοῦ· ἐξ αὐτῶν δύνανται βεβαίως νὰ ληφθῶσιν 20, οὓς νὰ ἐκλέγῃ ὁ Βασιλεὺς προτάσει τῶν ὑπουργῶν. Ἑπομένως προτείνω ὥστε ἡ ἐκλογὴ νὰ γίνεται ἀπὸ τὸν Βασιλέα· ἐνοητέον δὲ, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, λαμβανόμενοι ἀπὸ τὴν Βουλὴν, θέλουν καταλίπει τὰς ἕδρας των. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου.

§123ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερ.). Δὲν ἐννοῶ πῶς ὁ Κ. Σέρβος, ὅστις πρὸ ὀλίγου ἤθελεν, ὥστε τὸ Συμβούλιον νὰ μὴ ᾖναι τυφλὸν ὄργανον τῆς ἐξουσίας, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ οὐδετερώσῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, τώρα διὰ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον προτείνει, τὸ Συμβούλιον δὲν θὰ ᾖναι παρὰ ὑποχείριον τῇ ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Αὐτὸ σημαίνει νὰ διορίζωνται κατὰ τετραετίαν οἱ σύμβουλοι. Ὅταν ὁ σύμβουλος κατὰ τετραετίαν παύεται καὶ διορίζεται, δὲν ἔχει καμμίαν ἀνεξαρτησίαν, ἑπομένως ἡ γνώμη του δὲν θὰ ἀντιπροσωπεύῃ παρὰ τὴν τοῦ ὑπουργοῦ. Εἴμεθα κατ’ αὐτῆς τῆς ἰδέας, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ Σώματος αὐτοῦ, ὥστε νὰ ἔχῃ ἓν εἶδος ἀνεξαρτησίας καὶ ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, νὰ γνωμοδοτῇ καὶ ἐναντίον τῶν γνωμῶν τῆς Κυβερνήσεως· καὶ τοῦτο κατορθοῦται, ὅταν ἡ ζωὴ του ᾖναι μεμακρυσμένη, καὶ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλὴν ἢ κακὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Τοιουτοτρόπως ἡ γνώμη αὐτοῦ τοῦ Συμβουλίου θὰ ᾖναι ἀκουστὴ καὶ σεβαστὴ καὶ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἰς τὰς Βουλὰς θὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν. Ἂν λοιπὸν παραδεχθῆτε τὴν γνώμην τῶν Κυρίων, νὰ ἐλαττώσητε τὸν χρόνον εἰς 4 ἔτη, δὲν θὰ κάμητε τίποτε ἄλλο, παρ’ ἓν Σῶμα ὑπάλληλον τοῦ ὑπουργείου, μὴ ἐκφράζον παρὰ θέλησίν του.

§124ΤΙΝΕΣ. Τί ἄλλο εἶναι;

§125ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸ ἐθεωρήσαμεν ἡμεῖς ὑπάλληλον. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ νὰ λαμβάνηται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, μοὶ φαίνεται, ὅτι οὔτε ἄξιον συζητήσεως εἶναι τοῦτο. Πρῶτον σᾶς λέγω, ποῖος σπουδαῖος ἄνθρωπος ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἀφ’ οὗ κοπιάσῃ καὶ ἐπιτύχῃ νὰ ἐκλεχθῇ, θὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ ἕνα ἐνεργὸν βίον, ὅπως εἰσέλθῃ εἰς τὸ Συμβούλιον; Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐκλέγονται διὰ νὰ ἔρχωνται Βουλευταὶ, καὶ ἡμεῖς νὰ τοὺς κάμνωμεν ὑπαλλήλους; Αὐτὸ δὲν εἶναι διόλου σπουδαῖον. Ἄλλο χειρότερον. Ὑποθέσατε ὅτι ὑπάρχουν ἐντὸς τῆς Βουλῆς μερικοὶ ἄνθρωποι ἀνεξάρτητοι, τότε τοὺς λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι αἱ τοιαῦται γνῶμαι δὲν θὰ ληφθῶσι διόλου ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Ἐλπίζω, ὅτι θέλει παραδεχθῆ ὅπως ἔχει ἡ πρότασις. Ὡς πρὸς τὸ ἀσυμβίβαστον δὲν ἐπιμένω, ἀλλὰ νὰ κηρύξητε τὴν θέσιν ἀσυμβίβαστον, οὐχὶ τὴν σύγχρονον ἐξάσκησιν τῶν καθηκόντων, διότι εἷς ὑπουργὸς δὲν θὰ ᾖναι καὶ Σύμβουλος· ἂν εἴπητε ὅμως, ὅτι ὁ Σύμβουλος δὲν δύναται νὰ διορισθῇ ὑπουργὸς, τί θὰ κάμητε; θὰ ἀποκλείσητε ἀπ’ αὐτὸ πᾶσαν ἱκανότητα· διότι ὅσοι μεταβῶσιν εἰς τὸ Συμβούλιον, ποῖος ἐξ αὐτῶν ἐπαλάβωσεν ὥστε νὰ φύγῃ ἀπ’ ἐκεῖ, καὶ νὰ ὑποφέρῃ ὅλας τὰς βασάνους τοῦ ὑπουργείου; Λοιπὸν, Κύριοι, ἂν ἀποκλείσητε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοὺς Συμβούλους, θέλετε ἔχει ἄλλο ἄτοπον· ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπαρχίας οἱ ἄνθρωποι θέλουν ἀποκλεισθῆ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν· θέλετε στερήσει τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὰς ἱκανότητας καὶ δεύτερον δὲν θέλετε θέσει ἐντὸς τῶν κόλπων της καὶ ἀνθρώπους τῶν ἐπαρχιῶν ὅπως πρέπει. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἀσυμβίβαστος ἡ σύγχρονος ἐξάσκησις τῶν καθηκόντων τοῦ Συμβούλου μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ (θόρυβος ἀριστερόθεν). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ Σύμβουλος ἠμπορεῖ πολὺ καλὰ νὰ διορισθῇ ὑπουργὸς, καὶ ἐν ὅσῳ εἶναι ὑπουργὸς νὰ μὴν ἐξασκῇ τὰ καθήκοντά του, ἀλλὰ παυόμενος ἀπὸ ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ τὴν θέσιν του.

§126ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ πρότασίς μου, Κ. Πρόεδρε.

§127ΣΠΥΡ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη, θεωρεῖ τὸ Συμβούλιον μόνον ὡς συμβουλευτικὸν σῶμα, καθόσον ἀφορᾷ τὴν νομοθεσίαν.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ὁ Κ. Βαλτινὸς λέγει τὰ ἑξῆς εἰς τὴν πρότασίν του. «Τὰ σύγχρονα καθήκοντα τοῦ Συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας εἶναι ἀσυμβίβαστα μὲ τὰ τοῦ ὑπουργοῦ.»

§129ΣΠΥΡ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἐν γένει, Κύριοι, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει κυρίως διοικητικὰ καθήκοντα καὶ δικαστικὰ, ἐδῶ παρεβλέφθη ὅλως διόλου τὸ διοικητικὸν καθῆκον. Διὰ τοῦτο ἐθεώρησα ἀναγκαῖον διὰ μιᾶς τροπολογίας ν’ ἀνατεθῶσι τὰ διοικητικὰ καθήκοντα.... (θόρυβος).

§130ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Ἀντωνιάδη, εἶναι κρῖμα, ὅτι δὲν ἀνεγνώσατε τὴν πρότασίν σας, ὅταν ὡρίζοντο τὰ καθήκοντα τῶν Συμβούλων (ἱλαρότης).

§131ΣΠΥΡ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Τὴν εἶχα ὑποβάλλει καὶ ὁ Κύριος Πρόεδρος μοὶ εἶπεν, ὅτι μετὰ τὸ τέλος ν’ ἀναπτύξω τὴν πρότασίν μου. Ἅμα, Κύριοι, δὲν γίνῃ λόγος εἰς τὸ Σύνταγμα, δὲν ἠμπορεῖ ἕνας νόμος ν’ ἀναθέσῃ εἰς τὸ Συμβούλιον καθήκοντα.

§132ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Αὐτὰ δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ, ἄλλα δύναται ν’ ἀναθέσῃ.

§133ΣΠΥΡ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Τοῦτο θέλω νὰ εἴπω. Ὅταν δύναται νὰ γίνῃ διὰ νόμου, τὸ θεωρῶ περιττόν.

§134ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§135ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς μεγάλης τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις εἶπεν, ὅτι ἐπιθυμεῖ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ ᾖναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητον ἀπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τοῦτο δὲν συμμερίζεται τὴν πρότασιν τοῦ νὰ ᾖναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας τετραετής. Ἡμεῖς οἱ προτείναντες ἐνομίσαμεν, ὅτι ἡ ἰδέα τῆς συστάσεως Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὅπως τὴν προτείνουσι καὶ ἐπιμένουσιν οἱ ΚΚ. ὑπουργοὶ, εἶναι ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἓν σῶμα συμβουλευτικὸν, εἰς τὸ ὁποῖον κατὰ τὰ διάφορα χρονικὰ διαστήματα, νὰ εἰσέρχωνται ἡ νοημοσύνη καὶ ἡ πεῖρα καὶ ἡ ἱκανότης. Κατὰ συνέπειαν τὸ διάστημα τῶν τεσσάρων ἐτῶν εἶναι βεβαίως τὸ καταλληλότερον διὰ τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν εἶπον, ὅτι θέλουν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἤδη, ἐπειδὴ ὁ Κ. Ὑπουργὸς ἀποφεύγει τοῦτο καὶ θέλει τὴν ἀνεξαρτησίαν, νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ δώσῃ ὅ,τι ἐπιθυμεῖ ὁ Κ. Ὑπουργὸς, νὰ καταστήσῃ δηλ. τοὺς Κ. Κ. Συμβούλους ἐντελῶς ἀνεξαρτήτους, καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἰσοβίους τότε.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§137ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὅταν συνεζητεῖτο εἰς τὰ διάφορα Συντάγματα ὁ χρόνος τῆς διαρκείας τοῦ Γερουσιαστοῦ τὸ μεγαλείτερον ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας αὐτοῦ εἶναι βεβαίως ἡ ἰσοβιότης. Δεύτερον διὰ τῆς προτάσεώς μου, λέγω, ὅτι εἶναι ἀσυμβίβαστα τὰ καθήκοντα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας πρὸς πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν, ὅπερ βεβαίως ἐπρόβλεψε τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ τὸ ἔθεσα δι’ ἐπίτασιν, μάλιστα διὰ τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ. Πῶς θέλετε, Κύριοι, ἀφ’ ἑνὸς νὰ λέγωμεν, ὅτι θέλομεν ἄνδρας πεφωτισμένους καὶ ἱκανοὺς, τοὺς ὁποίους ὀνομάζομεν Συμβούλους τῆς Ἐπικρατείας, καὶ ἀφ’ ἑτέρου αὐτοὺς τοὺς ἰδίους νὰ τοὺς ἔχωμεν μὲ δύω κατηγορίας, μίαν νὰ ἐργάζωνται ὡς ὑπουργοὶ, καὶ ὅταν παύουν νὰ ἐπιστρέφουν νὰ ἐργάζωνται ὡς Σύμβουλοι τῆς Ἐπικρατείας; Ὁ Σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας, ὅστις δέχεται τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ, νὰ παύηται τῶν καθηκόντων του· μένει μετὰ ταῦτα εἰς τὸν Βασιλέα, ἐὰν τὸν κρίνῃ ἱκανὸν νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ.

§138ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§139ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§141Α. ΖΕΡΒΑΣ. Εἶχον πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγον, ὅτι σύμβουλος τῆς ἐπικρατείας δὲν δύναται νὰ διορισθῇ πρὸ τῆς ἀφίξεως τῆς πρώτης Βουλῆς, καὶ προτείνω νὰ ψηφοφορηθῇ.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθησαν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι. Ὁ Κ. Καλὸς ἐπρότεινεν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία νὰ ᾖναι μὲν τετραετὴς, ἀλλ’ ἀσυμβίβαστος πρὸς πᾶσαν ὑπηρεσίαν ἐκτὸς τῆς τοῦ Καθηγητοῦ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ. Ὁ Κύριος Σαρίπολος προτείνει νὰ συγκροτῆται τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ἐξ εἰδικῶν νομομαθῶν. Ὁ Κύριος Σέρβος προτείνει ἐκ τῆς Βουλῆς νὰ λαμβάνεται τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας· ὁ Κύριος Μίλησης, καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι καὶ ὁ Κύριος Κ. Πετσάλης, προτείνουσι νὰ ἐκλέγωνται μὲν ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, ἀλλ’ ἀναλόγως ἀπὸ τοὺς Νομούς· ὁ Κύριος Σέρβος καθόσον ἀποβλέπει τὴν διάρκειαν συμφωνεῖ μετὰ τοῦ Κυρίου Καλοῦ.

§143ΚΩΝΣΤ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ἀπὸ τὴν Βουλὴν διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Βαλτινὸς προτείνει νὰ ᾖναι ἀσυμβίβαστα τὰ σύγχρονα καθήκοντα τοῦ συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ. Τοῦ Κυρίου Καλοῦ εἶναι, ὅτι τὰ θεωρεῖ ἀσυμβίβαστα πρὸς πᾶσαν ὑπηρεσίαν ἐκτὸς τῆς τοῦ Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Ὁ δὲ Κύριος Ζέρβας προτείνει τὰ καθήκοντα τοῦ συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας νὰ ᾖναι ἀσυμβίβαστα μὲ πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν, ἐκτὸς τούτου ζητεῖ νὰ προστεθῇ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου «οὐδὲν μέλος τοῦ συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας δύναται νὰ διορισθῇ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς ά. συνόδου τῆς Α. Βουλευτικῆς περιόδου, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Συντάγματος. Αἱ ὑποβληθεῖσαι λοιπὸν προτάσεις ἀφορῶσι τρία ἀντικείμενα, πρῶτον τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας, δεύτερον τὸ ἀσυμβίβαστον τῶν καθηκόντων τοῦ συμβουλίου τῆς ἐπικρατείας καὶ τρίτον τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ· θὰ ἐρωτήσω πρῶτον περὶ τοῦ τελευταίου. Ἔχομεν τὰς ἑξῆς προτάσεις· αἱ μὲν προτείνουν νὰ λαμβάνωνται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, οἱ ἄλλοι ἀπὸ τοὺς Νομοὺς ἀναλόγως, τὸ δὲ σχέδιον προτείνει νὰ διορίζωνται ἀπὸ τὸν Βασιλέα· οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν πρῶτον τοῦ νὰ λαμβάνωνται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦ νὰ λαμβάνωνται ἀπὸ τοὺς Νομοὺς ἀναλόγως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦ νὰ διορίζωνται ἀπὸ τὸν Βασιλέα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ πρότασις τοῦ Κ. Σαριπόλου τοῦ νὰ διορίζωνται μὲν ἀπὸ τὸν Βασιλέα, ἀλλὰ νὰ ἐκλέγωνται μεταξὺ εἰδικῶν νομομαθῶν· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσι, (ἐγείρονται μόνον τρεῖς), ἀπεῤῥίφθη.

§145ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τότε θὰ ἦναι ἓν ἀπομαχεῖον καὶ μετανοῶ, ὅτι τὸ ὑπεστήριξα (γέλως).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν διάρκειαν ἔχομεν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ τοῦ νὰ ἦναι ἰσόβιοι· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι, τὴν τετραετίαν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δεκαετίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἀσυμβίβαστον· ἔχομεν τὰς ἑξῆς τροπολογίας· πρῶτον τοῦ Κ. Ζέρβα, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας εἶναι ἀσυμβίβαστος πρὸς πᾶσαν οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν· τὴν τοῦ Κ. Καλοῦ, ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ συμβούλου τῆς ἐπικρατείας εἶναι ἀσυμβίβαστα πρὸς πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν ἐκτὸς τῆς τοῦ Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου.

§147ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι καὶ ἡ ἐδική μου, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ Ὑπουργός, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχῃ καὶ τὴν θέσιν τοῦ Συμβούλου.

§148ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡμεῖς προτείνομεν, ὅτι εἶναι ἀσυμβίβαστος ἡ σύγχρονος ἐξάσκησις τῶν δύω ὑπηρεσιῶν, ὅταν ὅμως γίνῃ ὑπουργὸς, ἡ θέσις του μένει κενὴ καὶ ὅταν παύσῃ ἐπανέρχεται.

§149Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁ Σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας δύναται νὰ ἦναι συγχρόνως καὶ Βουλευτής;

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§151Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπωτέρω εἶναι ἡ τοῦ Κ. Ζέρβα. «Τὰ καθήκοντα τοῦ Συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας εἶναι ἀσυμβίβαστα μὲ πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Ζέρβα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα)

§153ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐννοήσαμεν.

§154ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ μόνον ἐξαιρῶ τοὺς ὑπουργούς.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω πάλιν· οἱ παραδεχόμενοι ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ Συμβούλου τῆς ἐπικρατείας εἶναι ἀσυμβίβαστα πρὸς πᾶσαν ἄλλην ὑπηρεσίαν καὶ τὴν τοῦ ὑπουργοῦ (θόρυβος ἐκ δεξιῶν). Ἐγείρονται φιλονεικίαι μεταξὺ πολλῶν πληρεξουσίων τῆς δεξιᾶς καὶ ἀριστερᾶς πτέρυγος.

§156ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ προκαλέσητε ψηφοφορίαν, πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ, μὴν ἀφίνετε συζητήσεις (ἐγείρονται πολλοὶ ἐξ ἀριστερῶν λέγοντες «δὲν εἶναι κατάστασις αὐτὴ» θόρυβος παρατεταμένος.)

§157ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Κάμνετε, ματαίας ἀναβολὰς, Κύριε Πρόεδρε, καὶ διὰ τοῦτο φεύγουν οἱ πληρεξούσιοι καὶ ἐγὼ φεύγω καὶ διαμαρτύρομαι.

§158Σ. ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§159ΖΕΡΒΑΣ. Ἀνεχώρησαν οἱ περισσότεροι, Κύριε Πρόεδρε, ἀφήσατέ το δι’ αὔριον, δὲν μένει παρὰ μία ψηφοφορία.

§160Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχουν δίκαιον οἱ ἀναχωρήσαντες, Κ. Πρόεδρε, διότι ἐνῷ ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία ἀφίνετε νὰ γίνωνται συζητήσεις (θόρυβος).

§161ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Τώρα, Κ. Πρόεδρε, παρῆλθεν πλέον ἡ ὥρα, αὔριον δι’ ἀναστάσεως τὸ λύομεν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐπιμένετε εἰς τὸ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος;

§163ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Μάλιστα.

§164ΕΤΕΡΟΙ (ἀριστερόθεν). Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κάμωμεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§166ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Αὔριον, αὔριον (ἐγείρονται καὶ ἀναχωροῦν.) Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 5 καὶ 10 μ. μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Σ. Λογιωτατίδης.