1864.09.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 313.

Τῆς 5 Σεπτεμβρίου 1864.

(Σάββατον).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει, Κύριοι πληρεξούσιοι;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται. Οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι Δυοβουνιώτης καὶ Ζητουνιάτης ἐζήτησαν καὶ ἔλαβον ὀκταήμερον ἀπουσίας ἄδειαν. Ὁ πληρεξούσιος Νικοκάβουρας ζητεῖ ἑνὸς μηνὸς ἀπουσίας ἄδειαν, ὡσαύτως καὶ ὁ πληρεξούσιος Φθιώτιδος Κύριος Αἰνιάν. Ἀναγινώσκεται ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀφορῶσα τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνεται, Κύριοι πληρεξούσιοι.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὰς δαπάνας τοῦ μηνὸς Αὐγούστου καὶ καθυστερήματα πληρεξουσίων ἔχω ἀνάγκην 82,800 δραχμῶν.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Ἐγκρίνεται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις τῶν πληρεξουσίων καὶ ὑπουργῶν Λόντου, Σωτηροπούλου καὶ Κουμουνδούρου καθ’ ἣν πρὸς ἐπέκτασιν τῆς πόλεως Γυθείου θέλει προσληφθῆ λόγῳ δημοσίας ἀνάγκης, ἐπὶ ἀποζημιώσει, ἐκ τοῦ προκειμένου ἰδιοκτήτου κτήματος τῆς διατηρουμένης μονῆς Ζερμπίσης ἔκτασις στρεμμάτων βασιλικῶν 66 καὶ 136 περίπου μέτρων. Οἱ προτείναντες ὑπουργοὶ εἶναι παρόντες;

§9ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Νὰ τυπωθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖτε ὡς κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον;

§11ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ μὴ διαιωνισθῇ, διότι εἶναι ἀνάγκη μεγάλη.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντίῤῥησις δὲν ὑπάρχει περὶ τοῦ κατεπείγοντος· θέλει τυπωθῆ ἡ πρότασις, διανεμηθῆ καὶ καταταχθῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ πληρεξουσίου καὶ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν Κουμουνδούρου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει· Μέχρι τῆς καταρτίσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ περὶ Ἐθνοφυλακῆς Νόμου Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐκλογῶν τῆς Ἐθνοφυλακῆς Ἀθηνῶν θέλει συγκροτηθῆ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον καὶ τὰ μέλη τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 5 Σεπτεμβρίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ

Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§13ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς τὴν ἐρχομένην Κυριακὴν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ διατάξω τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, διότι δὲν ὑπάρχει Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐδῶ. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ τὸ ἀναπτύξω τοὐλάχιστον τὴν δευτέραν.

§14ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ τί θὰ γίνουν αἱ πράξεις ἐκεῖναι τοῦ Δημάρχου, περὶ τῶν ὁποίων ὁ νόμος τῆς Ἐθνοφυλακῆς ἀπαιτεῖ πάντοτε τὴν παρουσίαν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου;

§15ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρω περὶ τίνων πράξεων.

§16ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ, τὴν ὁποίαν πολλοὶ ἀξιωματικοὶ τῆς Ἐθνοφυλακῆς ὑπέβαλον χθὲς, ἀναφέρει ῥητῶς περὶ αὐτῶν.

§17ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸν νόμον ὁρίζεται ἡ ἁρμοδιότης ἑκάστου· ἐὰν ὑπάγωνται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά μου καὶ ᾖναι ἐναντίον τοῦ νόμου, ἐγὼ βεβαίως θὰ τὰς ἀκυρώσω.

§18ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὸ ἓν εἶναι ἄσχετον τοῦ ἄλλου· πρόκειται περὶ ἐκλογῆς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς· κατὰ τὸν νόμον τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐνεργεῖται ἀπὸ τὸν δήμαρχον, τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἀπὸ ἕνα σύμβουλον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι........

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, ἡ πρότασις θεωρεῖται ὡς κατεπείγουσα καὶ δύναται νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν.

§20ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐθεώρησε καλὸν καὶ ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλῃ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως· περὶ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν μᾶς εἶπε τίποτε. Ἐπιθυμοῦσα νὰ μάθω ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸ θεωρῇ ὡς ἀναγκαῖον καὶ κυρώσιμον ἢ ὄχι.

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα, Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἀπαντῶ. Ὁ νόμος αὐτὸς ὑπεβλήθη ἐσχάτως εἰς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα συνωδευμένος μὲ γνωμοδότησιν διαφωνοῦσαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ πλειονοψηφία τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν κύρωσιν, ἄλλοι ζητοῦν τὴν μὴ κύρωσιν· εἶναι ἐνώπιον τῆς Αὐτοῦ Μεγαλειότητος.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Μεγάρων Μπούσκου· «Ἡ ἀπὸ Μεγάρων εἰς Παλαιοκούντουρα ὁδὸς χαρακτηρίζεται ὡς ἐθνική.»

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε ἡ ἀνάπτυξις; (θόρυβος) Ὑποβάλλεται πρότασις τῶν πληρεξουσίων Κυρίων Θεοχάρη, Κανάρη, Σαχτούρη, Μ. Κανάρη καὶ Ὀρλάνδου, καθ’ ἣν ἀποκτῶσι τοὺς βαθμούς των οἱ κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν βαθμολογηθέντες ὑπαξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἀγωνισταὶ τοῦ 1821 καὶ διαγραφέντες τῶν ἐλέγχων τοῦ Β. Ναυτικοῦ συνεπείᾳ τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΟΣΤʹ. Ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι σχετικὴ μὲ ἐκείνην τῶν ἀνθυπασπιστῶν.

§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ εἶναι σχετικὴ, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά της θὰ κάμω λόγον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἑτέρα πρότασις τῶν πληρεξουσίων καὶ ὑπουργῶν Κουμουνδούρου καὶ Σωτηροπούλου, καθ’ ἣν «Εἰς ἕκαστον οἰκογενειάρχην, κάτοικον Κυπαρισσίας, μετοικιζόμενον εἰς τὴν ἐπὶ τῆς αὐτόθι παραλίας ἐγερθησομένην πόλιν, παραχωρεῖται δωρεὰν καὶ διὰ κληρώσεως οἰκόπεδον ἐμβαδοῦ 500 στρεμμάτων τετραγωνικῶν Β. πήχεων, κατὰ τὸ ἐγκριθησόμενον τοπογραφικὸν σχέδιον.»

§26ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ἀκολουθήσῃ καὶ αὐτὴ τὸν ἴδιον δρόμον μὲ τὰς ἄλλας.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα;

§28ΤΙΝΕΣ, ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ τμήματα.

§29ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ὁ Κύριος Χρηστόπουλος ἔχει δίκαιον, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ ἐρωτήσῃ καὶ τοὺς κατοίκους τῆς Ἐπαρχίας αὐτῆς· καὶ τὸ Δημόσιον δὲν πρέπει νὰ χάσῃ, πρόκειται νὰ κερδίσῃ ἀπὸ τὴν πόλιν αὐτήν· οἱ κάτοικοι τῆς Κυπαρισσίας πάσχουν, ἔχουν ἀνάγκην ἀπόλυτον τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ.

§30ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Ποῦ θὰ γίνῃ;

§31ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Θὰ γίνῃ εἰς τὸ παράλιον τῆς Κυπαρισσίας. Εἶναι ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον τιμᾷ τὸν Κ. ὑπουργόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ λυθῇ ἡ διαφωνία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ὡς κατεπείγουσαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μοὶ ἐνεχειρίσθη, Κύριοι, ἀναφορὰ, φέρουσα ὑπογραφὰς πολλὰς τῶν κατοίκων τῆς Ναυπλίας, ζητούντων νὰ ἀπαλλαχθῶσιν ἀπὸ τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων, διότι καταστρέφονται. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§33ΤΙΝΕΣ. Καὶ εἰς ἄλλας Ὑπουργείας ἔγεινεν αὐτό.

§34ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ ἤμην Νομάρχης ἐκεῖ, ὅτε ἐνέσκηψεν ὁ Λίβυος ἄνεμος καὶ κατέστρεψε τὰ προϊόντα, ἰδίως τὰς ἀμπέλους καὶ τὰς σταφίδας τὰς Σουλτανίας, ὅλοι λοιπὸν μὲ παρεκάλεσαν θερμῶς νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν, καὶ θεωρῶ δίκαιον, δικαιότατον, πατριωτικὸν ἔργον τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ φόρου αὐτοῦ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διευθυνθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§36Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ Συνέλευσις ὅμως εἶναι δίκαιον νὰ τὴν συστήσῃ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα. Θὰ ἐρωτήσω πάλιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν σύστασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐπειδὴ ἡ διευκόλυνσις τῆς συγκοινωνίας εἶναι ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων μέσων, διὰ τῶν ὁποίων προάγεται τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία, ἐπειδὴ ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων μελημάτων τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς πολιτείας εἶναι νὰ διευκολυνθῇ ἡ συγκοινωνία μεταξὺ Ἑπτανήσου καὶ Ἑλλάδος, καὶ ἐπειδὴ τὰ μέλη τῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας μένουσιν εἰς Ἀθήνας, διὰ νὰ ἴδωσι τὴν τύχην τῶν προτάσεων τῶν σχετικῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐάν μοι τὸ ἐπιτρέπῃ ἡ Συνέλευσις, τὴν παρακαλῶ νὰ προτάξῃ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τὰ νομοσχέδια αὐτά.

§38ΙΑΛΕΜΟΣ. Νὰ προταχθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ, διότι αὐταὶ αἱ προτάσεις δὲν θέλουν συζήτησιν μεγάλην.

§40ΙΑΛΕΜΟΣ. Θὰ κάμω ἐπερώτησιν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§42ΙΑΛΕΜΟΣ. Καὶ ἄλλοτε, Κύριοι, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ μιᾶς σπουδαίας καταχρήσεως, ἥτις ἐγένετο, καὶ ἡ ὁποία δυστυχῶς ἔμεινε μέχρι τοῦδε ἀτιμώρητος. Εἷς ἐκ τῶν ὑπουργῶν τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1862 τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἐπαναστάσεως ἔλαβεν 8. χιλιάδας δραχμῶν ἐκ τῶν κατατεθειμένων εἰς τὴν τράπεζαν διὰ τὸ σχολεῖον τῆς Ἀνδριτσαίνης καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Παρισσίους. Ἐζητήθη πολλάκις τὸ ποσὸν τοῦτο, καὶ ὄχι μόνον δὲν τὸ ἐπέστρεψεν, ἀλλὰ καὶ περιφρονητικῶς ἀπήντησεν εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ σχολείου τούτου, ἡ ὁποία πολὺ εὐσεβάστως ἀνεφέρθη, καὶ μετὰ πολλῆς ἐπιεικείας τῷ προσηνέχθη. Μετὰ τούτου λέγεται, ὅτι εἶναι συνένοχος καὶ ἕτερός τις ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς· καὶ οὗτος δὲ, ἀφοῦ τῷ ἐζητήθησαν πολλάκις τὰ χρήματα ταῦτα, ἀπήντησε μὲ τὴν αὐτὴν περιφρόνησιν. Ἠρώτησα καὶ ἄλλοτε τὸν ὑπουργὸν τῆς παιδείας, τί ἀπέκαμεν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ ἡ ἀπάντησίς του ἦτον, ὅτι προσπαθεῖ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἀπόδοσιν τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων τούτων ἀπαιτήσεων τῆς σχολῆς. Μέχρι τοῦδε οὐδὲν ἐλήφθη μέτρον οὔτε ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν, οὔτε ἀπὸ τοὺς διαδόχους του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργείου ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, διότι εἶναι αἰσχρὸν, ὄχι μόνον νὰ ἀδικῆται ἓν σχολεῖον ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν πάντοτε ὑπὲρ τῆς παιδείας καὶ πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως καὶ μετ’ αὐτὴν, ἀλλὰ εἶναι αἰσχρὸν νὰ ἐμπαίζηται τοιουτοτρόπως τὸ καθεστὼς, διότι θεωρῶ τὴν οὕτω γενομένην ἄρνησιν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν ἐκεῖνον, ὡς προφανῆ ἐμπαιγμὸν κατὰ τοῦ καθεστῶτος, καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ προσδιορίσῃ ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς τῆς παιδείας νὰ δώσῃ λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πετσάλης, ἐπειδὴ ἦτον ὑπουργὸς, ὅτε ἔγεινε κατὰ πρώτην φορὰν ἡ ἐπερώτησις, θέλει νὰ δώσῃ μερικὰς ἐξηγήσεις.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν ἐρχομένην πέμπτην.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκω τὴν πρότασιν τὴν ἀφορῶσαν τὴν παραχώρησιν τῶν δύο ἀτμοπλοίων εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ δι’ ἐκτιμήσεως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν τὸ πολεμικὸν ἀτμόπλοιον «Αἱ Ἀθῆναι» καὶ τὸ ἕτερον «ὁ Ἅγιος Πέτρος», ὅπερ ἀνῆκεν εἰς τὸ πρώην Ἰόνιον Κράτος, κατὰ τὰς ἀπογραφὰς αὐτῶν. Ἄρθρον 2. Ἡ ἀξία ἑκάστου ἀτμοπλοίου θέλει ἐξακριβωθῆ ὑπὸ δύο πραγματογνωμόνων διορισθησομένων τοῦ μὲν παρὰ τῶν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν, τοῦ δὲ παρὰ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρίας· ἐν περιπτώσει δὲ διαφωνίας τῶν ἀνωτέρω δύο πραγματογνωμόνων, διορίζεται παρὰ τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν τρίτος, τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη εἶναι ὑποχρεωτικὴ δι’ ἀμφότερα τὰ μέρη. Ἐὰν ὁ διορισθεὶς τρίτος δὲν παρουσιάσῃ τὴν ἔκθεσίν του ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ διορισμοῦ του εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, ἀντικαθίσταται παρ’ αὐτοῦ δι’ ἄλλου προσώπου. Ἄρθρον 3. Ἡ ἐκτίμησις ἀμφοτέρων τῶν ἀτμοπλοίων θέλει ἐνεργηθῆ ἐν τῷ λιμένι Πειραιῶς, ἔνθα ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία ὑποχρεοῦται νὰ μεταφέρῃ ἰδίαις δαπάναις τὸ ἐν Κερκύρᾳ σταθμεῦον ἤδη ἀτμόπλοιον «ὁ Ἅγιος Πέτρος». Οἱ πληρεξούσιοι καὶ ὑπουργοὶ

Ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν,

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Θεοχάρης.

§46ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον.

§47ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐὰν ᾖναι κατὰ τῆς ἀρχῆς κἀνεὶς, διότι ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ, ἂς ὁμιλήσῃ.

§48ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εἶχον ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ὀφείλετε....

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὰς παρατηρήσεις σας.

§50ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὄχι, πρέπει νὰ σεβασθῆτε τὸν κανονισμόν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ περιορισθῆτε. Ἡ Συνέλευσις εἶπε πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰ νομοσχέδια αὐτά.

§52ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὀφείλετε νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον, διότι ἔχω ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως....

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐκτάκτως νὰ συζητηθῇ πρὸ πάσης ἄλλης ὑποθέσεως.

§54ΣΟΥΪΔΑΣ. Μὰ πρέπει νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἀνέχηται ἡ Συνέλευσις νὰ τὴν ἀπασχολῇ ἕνας πληρεξούσιος κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.

§56ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. (θόρυβος).

§57ΣΟΥΪΔΑΣ. Νὰ ἐρωτήσητε τὴν Συνέλευσιν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν Κ. Σουΐδαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται τρεῖς). Ἀπεῤῥίφθη.

§59ΣΟΥΪΔΑΣ. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς πιέσεως (θόρυβος).

§60ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἶναι καλὸν νὰ ἐξετάσωμεν δύω πράγματα ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος· ἂν ἡ Κυβέρνησις πρέπῃ ν’ ἀπαλλοτριώσῃ αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια καὶ ἂν ᾖναι ἀνάγκη· καὶ ἂν εὑρεθῇ ὅτι εἶναι ἀνάγκη, πρέπει νὰ ἐρευνήσωμεν πῶς πρέπει ν’ ἀποδοθῶσι. Τὰ ἀτμόπλοια τὰ παραχωρούμενα ἀνήκουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἤκουσα καὶ ἐπληροφορήθην, ὅτι 4 ἀτμόπλοια ἔχομεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τὴν ἀστυνομίαν τῶν λιμένων καὶ τῶν θαλασσῶν· διότι δυστυχῶς στόλον πολεμικὸν δὲν ἔχομεν. Αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια δὲν ἤρκουν μέχρι τοῦδε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Τώρα τί πρόκειται νὰ γίνῃ; Προσετέθη καὶ ἓν ἀτμόπλοιον ἐκ τῆς Ἑπτανήσου, καὶ αὐτὸ ἀπεφασίσθη νὰ τὸ ἀπαλλοτριώσωμεν· ἀπεσπάθη καὶ ἓν ἀτμόπλοιον, ἐκ τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι ἀνεξήγητον, Κύριοι, μετὰ τὴν προσθήκην τῆς Ἑπτανήσου νὰ γίνῃ τοιαύτη ἀπαλλοτρίωσις· ἔκτοτε, Κύριοι, πάντες γνωρίζετε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐδιπλασιάσθη· ἡ Ἑπτάνησος εἶναι χώρα νησιωτικὴ καὶ ἔπρεπε νὰ προστεθῶσιν ἀτμόπλοια καὶ οὐχὶ ν’ ἀφαιρεθῶσι· δὲν δύναμαι κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ ἐννοήσω τὸν λόγον πῶς ἡ ὑπηρεσία ἔκτοτε ἠλαττώθη μετὰ τὴν προσθήκην τῆς Ἑπτανήσου καὶ εἶναι περιττὰ δύω ἀτμόπλοια καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ τὰ δώσωμεν εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν, ἐνῷ μάλιστα χρειάζεται νὰ προστεθῶσιν ἀτμόπλοια, ἵνα φυλάττωσι τὰς γραμμὰς καὶ τὰς ὄχθας καὶ ἵνα ἐκτελῶσι τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν τῶν νήσων. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ ἐννοήσω διὰ ποῖον λόγον τὸ ὑπουργεῖον παραχωρεῖ ταῦτα. Ἀκούω τινὰς λέγοντας, ὅτι αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια σήπονται καὶ θὰ καταντήσουν ἄχρηστα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία γνωρίζει καλλίτερον τὸ συμφέρον της, ὡς καὶ πᾶς ἰδιώτης, παρὰ τὸ Δημόσιον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πωλεῖται καὶ ἀγοράζεται, δὲν δύναται παρὰ νὰ ᾖναι εὔχρηστον. Ἔχω πληροφορίας, Κύριοι, ἰδίως διὰ τὸν Ὄθωνα, ὅτι ἡ μηχανή του εἶναι δυνάμεως 120 ἵππων, εἶναι δὲ καὶ στερεωτάτη, εἶναι σπανίας στερεότητος καὶ κοστίζει 120,000 δραχμῶν· αὐτὸ τὸ ἀτμόπλοιον ἔχει τόσον ὀρείχαλκον, μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι περιβεβλημένον πρὸς τὰ κάτω, ὥστε κοστίζει μόνον ὁ χαλκὸς 50,000 δραχμάς· μὲ ὀλίγην ἐπισκευὴν δύναται νὰ κατασταθῇ ἓν ἀπὸ τὰ καλλίτερα ἀτμόπλοια, καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι, ἂν ἦτον ἄχρηστος, δὲν ἤθελε ζητεῖ νὰ τὸν ἀγοράσῃ ἡ ἑταιρία. Τὸ ἕτερον ἀτμόπλοιον εἶναι ὁ Ἅγιος Πέτρος.

§61ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΕΠΤΑΝ. Ὄχι Ἅγιος Πέτρος, Ἰονία.

§62ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ καλλίτερα ἀτμόπλοια καὶ δὲν ἔχει σπουδαῖα ἐλαττώματα, τὸ μόνον ἐλάττωμα εἶναι, ὅτι δὲν ἔχει λέβητας, καθ’ ὅλα δὲ τὰ ἄλλα εἶναι ἰσχυρώτατον καὶ ὑπερτερεῖ ὅλων τῶν παρ’ ἡμῖν ὑπαρχόντων ἀτμοπλοίων ἅμα λάβῃ λέβητας. Οἱ λέβητες δὲν θέλουν κοστίσει παρὰ 12,000 δραχμῶν. Ὅ,τι λοιπὸν, Κύριοι, θὰ κάμῃ ἡ ἑταιρία, δυνάμεθα νὰ τὸ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς, καὶ μάλιστα διότι μετά τινα καιρὸν τὰ ὑπάρχοντα ἀτμόπλοια διὰ τὴν ὑπηρεσίαν θὰ ἦναι ἄχρηστα ὡς ἐκ τῆς πολλῆς ἐργασίας. Ἐπληροφορήθην, Κύριοι, ἀπὸ ἀνθρώπους τεχνίτας καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους εἰδήμονας, πῶς ἤρχισεν ἡ ἐργασία· ἂν ἀποφασίζητε ν’ ἀπαλλοτριώσωμεν τὰ δύω ἀτμόπλοια, πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν νὰ ἀποφασισθῇ ἡ τιμὴ τῶν ἀτμοπλοίων ἀπὸ δύω ἀνθρώπους, ἕνα, τὸν ὁποῖον θὰ διορίσῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἕνα, τὸν ὁποῖον θὰ διορίσῃ ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θ’ ἀγοράσῃ. Τοῦτο, Κύριοι, μοῦ τὸ ἀνέφερον πολλοὶ, διότι ἐγὼ εἰς τοῦτο δὲν ἔχω ἰδίαν πεῖραν, καὶ διὰ τοῦτο ἔφερον τροπολογίαν. Εἶμαι ἐναντίος ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, ἀλλ’ ἂν ἀπαλλοτριωθῇ, πρέπει νὰ διορισθῶσιν 6 πραγματογνώμονες, 3 νὰ διορίσῃ ἡ ἑταιρία, καὶ τρεῖς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, καὶ ἐν διχογνωμίᾳ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου νὰ διορίσῃ ἕνα ἐπιδιαιτητήν. Ἐκτὸς δὲ τούτου νομίζω, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν ἡμεῖς νὰ προσδιορίσωμεν τὸν κατώτατον ὅρον, κατωτέρω τοῦ ὁποίου δὲν δύναται νὰ φθάσῃ ἡ τιμή. Ἐκ κοινῆς πείρας δὲ γνωρίζετε τὶ ἀξίζουν τὰ ἀτμόπλοια, σχεδὸν ὅλοι ἐσκέφθητε περὶ τούτου· ἠξεύρετε τί κοστίζουν αἱ μηχαναί; Αἱ μηχαναὶ κοστίζουν 1000 φράγκα ἕκαστος ἵππος· τὸ ἀτμόπλοιον «ὁ Ὄθων» ἔχει δύναμιν 120 ἵππων· ὑπολογίσατε λοιπόν. Ἐὰν κάμωμεν δὲ ἔκπτωσιν, δὲν δύναται νὰ καταβῇ περισσότερον τῶν 100,000 δραχμῶν. Τὸ ἀτμόπλοιον Ἰωνία ἔχει δύναμιν 120 ἵππων, ἑπομένως καὶ αὐτὸ ἔχει τὴν τιμὴν 100,000 δραχμῶν, ἰδίως δὲ μάλιστα διὰ τὸ ἀτμόπλοιον Ὄθων, γνωρίζω, ὅτι κοστίζει τὸ χάλκωμα μόνον 50,000 δραχμάς. Ὁ φόβος εἶναι, ὅτι τὰ δύω ἀτμόπλοια θὰ πωληθοῦν διὰ 87,000 δραχμῶν, 2½ χιλιάδες λίρας. Προτείνω λοιπὸν πρῶτον τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς ἀρχῆς, ἐν περιπτώσει δὲ παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς, προτείνω τὸν διορισμὸν 6 πραγματογνωμόνων, καὶ εἰ δυνατὸν μεταξὺ αὐτῶν νὰ μὴ λείπῃ ὁ Κουμελᾶς, ὅστις εἶναι διευθυντὴς τοῦ ναυστάθμου καὶ εἶναι εἰδικὸς περὶ τὰ τοιαῦτα· ἀλλὰ δὲν ἁρμόζει, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις νὰ ὑποδείξῃ πρόσωπον, ἐγὼ κατὰ τύχην τὸ εἶπον· καὶ πρὸ πάντων ἐπιθυμῶ νὰ ὁρισθῇ ὁ κατώτατος ὅρος καὶ διὰ τὰ δύω ἀτμόπλοια 300,000 δραχμαί.

§63ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, δὲν ἤλπιζον ν’ ἀκούσω οὐδένα ἐναντίον τῆς παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, πρῶτον διότι τὸ παρὸν ψήφισμα εἶναι μία σύμβασις μεταξὺ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑτέρου, σύμβασις ἐπωφελὴς, ἥτις τὴν μὲν Κυβέρνησιν ἀπαλλάσσει μιᾶς ὀφειλῆς πρὸς τὴν Ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν, ταύτην δὲ ἐκβάλλει μιᾶς δυσχεροῦς θέσεως. Πολλὰς δυσχερείας ὑπέστη ἡ διεύθυνσις τῆς ἑταιρίας διὰ τὴν σύμβασιν ταύτην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις αὕτη οὖσα ἐκκρεμὴς πρὸ μηνὸς, κατορθώθη νὰ περαιωθῇ ἐντοσούτῳ· διότι ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὀφειλέτου εὑρισκομένη, δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀποφύγῃ τὰς δικαίας ἀπαιτήσεις τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρίας. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐσκέφθη καὶ ἐσκέφθη ὡρίμως ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἐνέδωκε δὲ ἐπὶ τέλους, διότι δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον ὁ Ὄθων, τὸ μετονομασθὲν Ἀθῆναι, χρησιμεύει πλέον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο, Κύριοι, πρὸ πολλῶν ἐτῶν μὴ ἐπισκευασθὲν, μεγάλην δὲ δαπάνην πρὸς ἐντελῆ ἐπισκευὴν ἀπαιτοῦν, εἶχε καταντήσει διαθέσιμον, ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ Ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία, Κύριοι, ἀπὸ τῆς συστάσεώς της οὐχὶ μόνον παρέσχε πλείστας ὅσας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὑπηρετήσασα πάντοτε τὰς δυσχερεῖς αὐτῆς περιστάσεις, ἀλλὰ καὶ ἡμᾶς τοὺς ἰδιώτας ἀπήλλαξε τῶν δυσκολιῶν, εἰς ἃς εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ὑποκύπτωμεν ἕνεκα τῶν ἀτμοπλοίων τῆς Αὐστριακῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς ἑταιρίας. Ἡ Ἑλληνικὴ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία διὰ τοῦ δρομολογίου της διευκόλυνε τὴν συγκοινωνίαν ὅλης τῆς παραλίας γραμμῆς τοῦ Κράτους, οὐδ’ αὐτῆς τῆς συγκοινωνίας τῶν μικρῶν νήσων παραμεληθείσης μὲ ζημίαν αὐτῆς προφανῆ· πρὸς δὲ ἤνοιξε γραμμὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὠφέλησε διευκολύνασα μεγάλως τὸ Ἑλληνικὸν ἐμπόριον· ἐντὸς δὲ τοσοῦτον βραχυχρονίου διαστήματος εἵλκυσεν ἐπὶ τοσοῦτον τὴν συμπάθειαν ὅλου τοῦ ἀνατολικοῦ κόσμου, ὥστε οἱ Τοῦρκοι σήμερον προτιμῶσι τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν παραβάλλονται κατὰ τὸ μέγεθος μὲ τὰ ἀτμόπλοια τῶν ἄλλων ἑταιριῶν· ἀλλὰ τὰ προτιμῶσι καὶ διὰ τὴν εὐγενῆ καὶ ἀξιέπαινον συμπεριφορὰν τῶν πλοιάρχων, τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πληρωμάτων, ἀπολαμβάνοντες κατὰ τὰ ταξείδιά των πᾶσαν τὴν ἀπαιτουμένην περιποίησιν. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἡ ἀτμοπλοϊκὴ γραμμὴ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἡ διὰ τῶν παραλίων τῆς ἀνατολῆς ἀναβαίνουσα, καὶ καταβαίνουσα διερχομένη τὰ παράλια τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τουρκίας εἰσφέρει εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας τόσα, ὅσα ἀρκοῦσι νὰ καλύψωσι τὰς μεγάλας ζημίας τὰς προερχομένας ἐκ τῶν ἐσωτερικῶν ἀγόνων γραμμῶν. Ἂς δώσωμεν λοιπὸν Κύριοι, ὅλα τὰ μέσα εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρίαν, ἡ ὁποία εἶναι σχεδὸν ἡ ψυχὴ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου. Ἂς ἐνισχύσωμεν αὐτὴν, διότι δι’ αὐτῆς καὶ μόνης θέλομεν γίνει κύριοι μίαν ἡμέραν ὁλοκλήρου τοῦ ἐμπορίου τῆς Ἀνατολῆς καὶ διότι διὰ τῆς πολλαπλασιάσεως τῆς σημαίας της θέλομεν κατορθώσει, ὥστε ὁ Ἑλληνισμὸς νὰ διαδοθῇ εὐκολώτερον, καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν προξενείων καὶ πᾶσα ἄλλη ὑπηρεσία, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὰ παράλια τῆς Ἀνατολῆς, θέλει ἐκτελεῖται ταχύτερον. Κύριοι, διὰ τῆς πρὸς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρίαν ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἀτμοπλοίων τούτων, θέλει δυνηθῆ αὕτη νὰ ἀνοίξῃ νέας γραμμὰς καὶ νὰ καταστήσῃ εὐκολωτέραν τὴν συγκοινωνίαν τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ἑπτανήσου· θέλει δὲ ἐκτελεῖ συγχρόνως καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς τῶν συμπεφωνημένων μετ’ αὐτῆς ὅρων. Ἡ Ἑταιρία αὕτη, Κύριοι, ὅταν κατ’ ἐμὴν γνώμην κατορθώσῃ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου νὰ κατασκευάσῃ τέσσαρα εὐρύχωρα καὶ ταχέα ἀτμόπλοια καὶ ἀνοίξῃ δύο μεγάλας γραμμὰς, τὴν γραμμὴν τῆς Συρίας καὶ Αἰγύπτου, καὶ τὴν γραμμὴν τοῦ Δουνάβεως, μὴν ἀμφιβάλληται πλέον, ὅτι ἡ πρόοδος αὐτῆς ἔσεται βεβαία καὶ ὅτι μεγάλα θέλει ἀποδώσει κέρδη. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν της ἡ Ἑταιρία αὕτη ἀπήντησε πολλὰς δυσχερείας. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶχε φροντίσει νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν, νὰ σχηματίσῃ μίαν τοιαύτην ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρίαν, καὶ εἶχεν ἀποστείλει ἕνα ἀξιωματικόν της εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὁ ὁποῖος ἠγόρασε τρία μικρὰ ἀτμόπλοια, ἓν ἐκ τῶν ὁποίων ἦτο προωρισμένον νὰ ταξειδεύῃ ἐντὸς τοῦ ἑνὸς ποταμοῦ τῆς Ἀγγλίας, τοῦ Βαλτερφὸρ, νομίζω· τὰ τρία ταῦτα ἀξιόλογα ἀτμόπλοια μεταφερθέντα εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ μυρίας ὅσας δυσκολίας, τὰ παρέδωκε κατόπιν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξ ἐμπόρων σχηματισθεῖσαν Ἑταιρίαν, ἐκτιμήσασα αὐτὰ εἰς τὴν πραγματικήν των ἀξίαν, καί τοι καλῶς ἐξεταζόμενα τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα μᾶλλον ζημίαν ἐπροξένησαν εἰς τὴν Ἑταιρίαν ἢ ὄφελος. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρία, Κύριοι, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ ῥητὸν, ὅτι ἡ ἀρχὴ τὸ ἥμισυ τοῦ παντὸς, τὰ παρεδέχθη· ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἑταιρίας ἦτο δυσχερεστάτη, καὶ ἐν τούτοις, Κύριοι, ἡ φιλοπατρία τῶν ὁμογενῶν καὶ ὁ πόθος καὶ ἡ ἀνάγκη τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους Ἑλλήνων κατώρθωσαν νὰ ἀποτελεσθῇ τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον τῆς Ἑταιρίας, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε διὰ πασῶν τῶν δυνατῶν οἰκονομιῶν ἠδυνήθη ἂν οὐχὶ νὰ ὠφεληθῇ, ἀλλὰ νὰ ἵσταται. Οὐδεμία ὅθεν ἀμφιβολία, Κύριοι, ὅτι παραχωροῦντες τὰ δύο ἀτμόπλοια εἰς τὴν Ἑταιρίαν ταύτην, παραχωροῦμεν εὐκόλως εἰς αὐτὴν τὸ μέσον νὰ ἀνοίξῃ τὰς γραμμὰς, ἃς ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις, ἐξ ὧν ἐλπίζεται νὰ στερεωθῇ καλλίτερον, καὶ ἀντὶ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον φαίνεται κατ’ ἔτος εἰς τὸν προϋπολογισμόν της, νὰ μᾶς ἀποδείξῃ ἱκανὸν περίσσευμα. Εἶμαι λοιπὸν καθ’ ὁλοκληρίαν ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ ψηφίσματος, διότι οὐδεμία προτείνεται δικαιολόγησις κατὰ τῆς παραδοχῆς αὐτοῦ. Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ὁ προαγορεύσας Κύριος σᾶς ἔκαμε λόγον περὶ τῆς στερεότητος τοῦ παραχωρουμένου ἀτμοπλοίου «αἱ Ἀθῆναι». Ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι πᾶν πλοῖον ὑπερβαῖνον τὸ 25 ἔτος τῆς ἡλικίας του δὲν δύναται πλέον νὰ λογίζηται ὡς στερεὸν, πολὺ δὲ μᾶλλον, ὅταν ὑπερβαίνῃ τὰ 30, ἅπερ ἀριθμεῖ εἰς τὴν ῥάχην του τὸ ἀτμόπλοιον «αἱ Ἀθῆναι»· διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι κατεσκευάσθη κατὰ τὰ 1835, καὶ δὲν μένει πλέον εἰς τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐκτὸς τῆς μηχανῆς καὶ τῆς περιχαλκώσεως παρὰ μία ἐκτίμησις δικαία, δυναμένη νὰ γίνῃ παρ’ ἑνὸς ναυπηγοῦ, καὶ ἡ ὁποία θὰ ἦναι παραδεκτὴ καὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι 35 ἐτῶν πλοῖον ἀπαιτεῖ ἀναγκαίως κατ’ ἔτος ἐπισκευήν· ἡ Κυβέρνησις πολὺ καλὰ γνωρίζει τί ἐξώδευσεν εἰς τὴν ἐπισκευὴν, τὴν γενομένην εἰς τὸ Τουλὼν τῆς Γαλλίας, καὶ ἡ ὁποία μετ’ ὀλίγα ἔτη ἀπεδείχθη ματαία· ἐξωδεύθησαν, ἂν δὲν μὲ λανθάνῃ ἡ μνήμη, ὑπὲρ τὰς 120,000 δραχμάς. Δὲν ἐναπολείπεται ἤδη παρὰ νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ μηχανὴ τοῦ ἀτμοπλοίου τούτου καὶ ὁ χαλκὸς, τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ τοῦ παλαιοῦ καὶ νέου εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστή. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ξυλίαν του, Κύριοι, ἐπειδὴ ἀκούω καὶ γίνεται λόγος περὶ αὐτῆς, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν χρησιμεύει οὐδὲ διὰ τὸν φοῦρνον· ἡ κυρία καὶ σπουδαιοτέρα ἐκτίμησις εἶναι ἡ τῆς μηχανῆς του, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἀριθμεῖ τὰ αὐτὰ ἔτη, τὰ ὁποῖα ἀριθμεῖ καὶ τὸ σῶμα τοῦ πλοίου· ἀνάγκη ὅθεν νὰ ἐκτιμηθῇ παρ’ ἑνὸς μηχανικοῦ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, ὅπως ὁ προλαλήσας σᾶς ἐξέθεσεν, ὅτι μὲ μίαν μικρὰν ἐπισκευὴν ἀποκαθίσταται στερεὸν τὸ ἀτμόπλοιον, «αἱ Ἀθῆναι», διότι τὰ γεγηρακότα πλοῖα δὲν γίνονται παλίμπαιδες, ἀλλ’ ἡ καλλιτέρα των ἐπισκευὴ διὰ μίαν Κυβέρνησιν, ἀπαιτοῦσαν πολεμικὴν ὑπηρεσία παρ’ ἑνὸς τοιούτου πλοίου, ἤθελεν εἶσθαι ἡ διάλυσις αὐτοῦ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἀτμόπλοιον «ἡ Ἰωνία» δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τίποτε περὶ αὐτοῦ, διότι οὐδὲ τὸ εἶδον. Ἐπαναλαμβάνω μόνον νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῆς διατηρήσεως τοῦ ἀτμοπλοίου «αἱ Ἀθῆναι», οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν πρέπει νὰ ἐλπίζῃ, διότι τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο ἄνευ σπουδαίας ἐπισκευῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελέσῃ ὑπηρεσίαν, ἄλλως τε παραχωροῦντες τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο ἀντὶ χρημάτων ὀφειλομένων πρὸς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρίαν, χρημάτων, λέγω, τὰ ὁποῖα δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν σήμερον νὰ ἀποτίσωμεν, θέλομεν παράσχει εἰς τὴν Ἑταιρίαν σπουδαίαν εὐκολίαν συμφέρουσαν καὶ εἰς ἡμᾶς, καὶ θέλομεν ἐξέλθει ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ ὀφειλέτου 300,000 δραχμῶν. Πρὸς δὲ ἡ ὑπηρεσία τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ γίνῃ καὶ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τῆς Ἑταιρίας, διότι ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἔχῃ ἀνάγκην νὰ ἀποστείλῃ στρατιώτας, θὰ πληρώσῃ τὸν ἥμισυ ναῦλον, ἤτοι ποσὸν ἀσήμαντον, ἐνῷ, ἂν κρατήσῃ τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα, θέλει ἐξοδεύσει ὀκταπλάσια. Σᾶς προτείνω λοιπὸν τὴν πλήρη παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ψηφίσματος. Ἐπὶ δὲ τοῦ δευτέρου ἄρθρου σᾶς ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀκούσητε διὰ νὰ μὴν ἐπανέλθω εἰς τὸ βῆμα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Βουδούρης.

§65Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ Συνέλευσις ὀφείλει μεγάλην εὐγνωμοσύνην εἰς τὸν προλαλήσαντα· πρὸ πάντων πιστεύω οἱ ἔντιμοι πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου ὀφείλουσιν ἰδιάζουσαν εὐγνωμοσύνης, διότι καταγγέλλει, οὕτως εἰπεῖν, μίαν συνωμοσίαν κατὰ τῆς ἀσφαλείας αὐτῶν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐσυλλυπήθην τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἑπτανήσου διὰ τὰ παθήματά των, ἐλθόντας ἐκ τῆς Ἑπτανήσου διὰ τῶν ἀτμοπλοίων, ἃ ἐστάλησαν πρὸς μεταφοράν των. Τὴν σήμερον, Κύριοι, ἂν οἱ λόγοι τοῦ προαγορεύσαντος ἔχουν τὴν παραμικρὰν ἀλήθειαν, προσφέρεται διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς Ἑπτανήσου πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἐχαρακτήρισεν ὡς παλαιὸν καὶ ἐκ καυσοξύλων κατηρτισμένον.....

§66ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι θὰ ἐπισκευασθῇ.

§67ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ξυλικὴ (κατὰ τὴν φράσιν του) οὔτε διὰ τὸν φοῦρνον εἶναι ἀξία. Εἶσθε λοιπὸν, Κύριοι πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, λίαν ἀτυχεῖς ὡς πρὸς τὰ δι’ ὑμᾶς προσδιοριζόμενα πλοῖα. Δὲν ἐσκόπευον νὰ λάβω τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, ἂν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὑποστηρίζων τὴν πίστωσιν τὴν ζητουμένην διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ Ἀτμοδρόμονος, (ἀτυχῶς ἢ εὐτυχῶς, δὲν ἐξετάζω) δὲν εἶχον χαρακτηρίσει ὡς ἀπερίσκεπτον τὴν πρᾶξιν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁποίας προσωρινῶς ἐδόθη τὸ ἀτμόπλοιον αἱ «Ἀθῆναι» εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν· ἐννοεῖτε ἑπομένως, ὅτι τὴν πρᾶξιν τὴν ὁποίαν, προσωρινὴν ἔτι, ἐθεώρησα ὡς ἀπερίσκεπτον, δὲν δύναμαι, στερεὰν ἤδη καὶ μόνιμον γενομένην, νὰ τὴν χαρακτηρίσω ἄλλως ἢ ἐπιζήμιον. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ ὠφεληθῶ ἐκ τῶν λόγων τοῦ προαγορεύσαντος, διότι οἱ λόγοι του ἐκεῖνοι ἐμπεριεῖχον σπέρματα δυσπιστίας ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν συμμερίζομαι· θέλω μόνον πραγματευθῆ τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν γενικήν του ἔποψιν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐνόμισα καλὸν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Ἀτμόπλοια, Κύριοι, πολεμικὰ δὲν ἔχομεν ἄλλα παρὰ τὸν Ἀτμοδρόμονα καὶ τὰς Ἀθήνας. Αἱ «Ἀθῆναι» ἂν θέλητε πρακτικῶς εἶναι πλοῖον ἔτι ὠφελιμώτερον διὰ τὸ βασιλικὸν ναυτικὸν, παρὰ τὸν Ἀτμοδρόμονα, διότι καὶ στερεὸν εἶναι καὶ καλοθάλασσον, καὶ τὸ μόνον μετὰ τὸν Ἀτμοδρόμονα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ φέρῃ πυροβόλα. Καὶ διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ ἀτμοπλοίου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς περίστασίν τινα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκάμομεν ἐπίδειξιν, ἔστω καὶ παιδαριώδη, ναυτικῆς δυνάμεως, τὸ ἀτμόπλοιον αὐτὸ ἔφερε 4 μεγάλα πυροβόλα τῶν 68. Ἀληθῶς αὐτὸ εἶναι βαρὺ καὶ ὀκνὸν, ἀφοῦ εἰς τὰς εὐτυχεστέρας περιστάσεις δὲν δύναται νὰ κάμῃ περισσότερον τῶν 7 ἢ 8 μιλίων· δὲν ἔχει καὶ κἀνὲν τῶν προσόντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα μία ἑταιρία, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάγκην ταχείας συγκοινωνίας, ἀπαιτεῖ· ὡς πολεμικὸν ἀτμόπλοιον εἶναι λίαν ὠφέλιμον, διότι εἶναι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ μεταφέρῃ πυροβόλα μικρὰ ἢ μεγάλα, ὡς καὶ τὰ ἄλλα ἀναγκαῖα διὰ στρατὸν, ἵππους, ἡμιόνους κλπ. Ἂν, Κύριοι, ἀποξενώσητε τὸ πλοῖον αὐτὸ ἀπὸ τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν, δὲν ἔχετε ἄλλο τὸ ὁποῖον νὰ τὸ ἀντικαταστήσῃ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἄνθρωπος, ὅστις θέλει νὰ φέρῃ κωλύματα εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν θέσιν αὐτῆς ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως· ἡ μὲν ἑταιρία εἶναι δανειστὴς, οὕτως εἰπεῖν, ἡ δὲ Κυβέρνησις ὀφειλέτης· (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ Κ. Πυλαρινὸς ὡς γεροντότερος)· ἡ δὲ Κυβέρνησις πιέζεται, ἠθικῶς τοὐλάχιστον, ἀφοῦ πραγματικῶς ὀφείλει μέγα ποσὸν εἰς τὴν ἑταιρίαν. Σᾶς ἀφίνω νὰ κρίνητε, ἐὰν, ἔχοντες δανειστὴν μὲ δικαιώματα καὶ πιέζοντα ὀφειλέτην, εἰς αὐτὴν τὴν συνδιαλλαγὴν τίνος συμφέροντα θὰ ὑποκύψουν. Πιστεύετε ὑμεῖς εἰς τοὺς λόγους τοῦ Κ. Θεοχάρη; ὅτι τάχα ἡ ἑταιρία θ’ ἀγοράσῃ ἄχρηστον δι’ αὐτὴν ἀτμοκίνητον εἰς τιμὴν ἐνταυτῷ συμφέρουσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Δύω πράγματα θὰ συμβοῦν· ἢ τὸ ἀτμοκίνητον, τὸ ὁποῖον παραχωροῦμεν εἰς τὴν ἑταιρίαν εἶναι ἀκόμη χρήσιμον, καὶ τότε θὰ δοθῇ εἰς τιμὴν ὅλως διόλου ἀκατάλληλον καὶ ἐπιζήμιον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἢ εἶναι ἄχρηστον καὶ τότε ἡ Ἑταιρία δὲν θέλει τὸ λάβει. Κύριοι, κάμνω χρῆσιν τῆς λέξεως Κυβερνήσεως· διὰ νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβρένησις ὀφείλει χρήματα εἰς τὴν ἑταιρίαν· πῶς δὲ ἐπενοήθη ἡ πληρωμὴ μέρους τῆς ὀφειλῆς της; διὰ τῆς θυσίας ἑνὸς καὶ εἰδικοῦ κλάδου, τῶν Ναυτικῶ’, δηλ. ἀκολουθοῦμεν πάλιν ἐδῶ τὴν ἐσφαλμένην ἀρχὴν τοῦ νὰ θυσιάζωμεν τὰ καλῶς ἐννοούμενα θαλάσσια συμφέροντα τῆς Πατρίδος. Ἐὰν τὸ Κράτος ὀφείλῃ εἰς οἱονδήποτε, ἐὰν τὸ ἐθνικὸν ταμεῖον ᾖναι ἐπιβαρυμένον μὲ χρέος, εἶναι δίκαιον ἡ πληρωμὴ αὐτὴ νὰ γίνῃ μὲ τὴν ζημίαν ἑνὸς κλάδου τῆς ὑπηρεσίας; ν’ ἀφαιρέσωμεν δημόσιον πλοῦτον ἀπὸ ἕνα εἰδικὸν κλάδον, ἐπιβαρύνοντες αὐτὸν μὲ τὴν ἐλάττωσιν χρέους ὅλης τῆς Ἐπικρατείας; Βλέπετε, κύριοι, ὅτι περιορίζω τὸν λόγον μόνον διὰ τὸ ἀτμοκίνητον «αἱ Ἀθῆναι», διότι ἡ ποιότης καὶ τὰ προσόντα τοῦ ἑτέρου ἀτμοπλοίου «τῆς Ἰωνίας» μοὶ εἶναι προσωπικῶς ἄγνωστα· ἔχω ὅμως πληροφορίας ἀκριβεῖς, διὰ τῶν ὁποίων αὐτὸ τὸ ἀτμοκίνητον μοὶ παριστάνεται ὡς ἔχον προτερήματα, λαμπρὰν μηχανὴν, καὶ ἑπομένως ἐπιδεκτικὸν διὰ μιᾶς ἐπισκευῆς ν’ ἀποδειχθῇ κατάλληλον διὰ τὴν ἑταιρίαν, ἀφοῦ δὲν ἔχει εἰδικὰ προσόντα πολεμικοῦ πλοίου. Συμπεραίνων, Κύριοι, λέγω, ὅτι ἐὰν ἡ Συνέλευσις, ἔχουσα κατ’ ἐμὲ ὑπ’ ὄψιν ἐσφαλμένην παράστασιν πραγμάτων, παραδεχθῇ τὸ νὰ δοθῇ τὸ ἀτμοκίνητον «αἱ Ἀθῆναι» εἰς τὴν ἑταιρίαν, τὸ ποσὸν τὸ προερχόμενον ἐξ αὐτῆς τῆς πωλήσεως νὰ τεθῇ εἰδικῶς κατὰ μέρος διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ Βασιλ. Ναυτικοῦ, ἵνα ὅσον οὔπω κατασκευασθῇ καὶ δι’ ἄλλων πόρων, τοὺς ὁποίους εἰς ἄλλην περίστασιν εἶμαι πρόθυμος νὰ καταδείξω, νέον ἀτμοκίνητον διὰ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ παραχωρηθέν. Ἐννοεῖτε, Κύριοι, δὲν λέγω αὐτὸ, παρὰ εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἡ Συνέλευσις ἤθελε παραδεχθῆ τὴν παραχώρησιν τοῦ πλοίου. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ συζητήσω σήμερον τὴν κατάστασιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας, διότι ὁ ἔντιμος πληρεξ. Σπετσῶν ἔπλεξε τὸν ἔπαινον αὐτῆς δι’ ἀληθειῶν, τὰς ὁποίας ὅλοι παραδεχόμεθα, περὶ τῆς ἀνάγκης δηλ. τῆς συγκοινωνίας καὶ ἐκείνης τοῦ νὰ γνωσθῇ ἡ ἑλληνικὴ σημαία καὶ ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς εἰς τὴν Ἀνατολήν. Εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς μάλιστα, μανθάνων, ὅτι καὶ οἱ Τοῦρκοι ἀκόμη προτιμῶσι τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμοκίνητα, ἐπιθυμῶ ὅμως οἱ Ἕλληνες νὰ ἔχωσι τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ ἑταιρία αὕτη θὰ ᾖναι πολὺ πλέον ὠφέλιμος, ὅταν δι’ ἐξελέγξεως τῶν πράξεών της ἀποδείξῃ τὸ ἀπολύτως ὠφέλιμον αὐτῆς ὡς πρὸς τὰς θυσίας, τὰς ὁποίας κάμνει τὸ ἐθνικὸν ταμεῖον. Λέγων τοῦτο, δὲν προφέρω κᾀμμίαν λέξιν δυσπιστίας, λέγω μόνον, ὅτι ἡ ἑταιρία αὐτὴ μένει ἄνευ ἐξελέγξεως πρὸ ἐτῶν· τοῦτο μὲ κάμνει νὰ δυσπιστῶ ἔτι περισσότερον εἰς τὴν παραχώρησιν τῶν ὑπὸ συζήτησιν πλοίων.

§68ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (ὑπουργ. ἐσωτερ.) Κύριοι, σᾶς ὁμιλῶ, ὅτι ἡ βάσις τῆς ὁμιλίας τοῦ Κ. Βουδούρη ἦτον ὑπόθεσις σοβαρά. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς ἑταιρίας δὲν ἔλαβε χώραν οὐδεμία πίεσις δανειστοῦ πρὸς δανειζόμενον· ἐννοεῖται, Κύριοι, ὅτι οὐδεὶς ἤθελε δεχθῆ τὴν πίεσιν αὐτὴν, οὔτε κἄν ἐπαρουσιάσθη τοιαύτη. Τὸ ζήτημα συνεζητήθη μεταξὺ μας ἀδελφικώτατα καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ κοινοῦ συμφέροντος. Ἡ ἑταιρία ἐπιθυμεῖ καὶ ἐπρότεινε ν’ αὐξήσῃ τὴν συγκοινωνίαν. Ἡμεῖς ἀνεμετρήσαμεν τὰ καλὰ τῆς νέας αὐτῆς συγκοινωνίας, ἐξητάσαμεν τὴν θυσίαν αὐτὴν τῆς παραχωρήσεως, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν, καὶ εὕρομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία σύγκρισις μεταξὺ τῶν καλῶν, τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν, καὶ τῆς θυσίας, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάμωμεν, ἄν πρόκηται περὶ θυσίας. Ἄλλως, Κύριοι, ἡ ὑπηρεσία ἡ ναυτική, ἠξεύρω, ὅτι τινὲς ναυτικοὶ εἶναι ἐναντίοι, ἐβεβαίωσε καὶ ἐθεώρησε τὰ δύω αὐτὰ πλοῖα ὡς ἄχρηστα πλέον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της· ἠμποροῦν, εἶπον, νὰ χρησιμεύσουν ἐπὶ ὀλίγον καιρόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπ’ ἐκεῖνα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τηρήσωμεν, καὶ ἔχομεν ἐπιθυμίαν καὶ συμφέρον νὰ τηρήσωμεν. Ὅ,τι συμφέρει διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ναυτικὴν τοῦ Κράτους, εἶναι νὰ τὰ ἀποδώσωμεν, ἀλλὰ βέβαια χωρὶς νὰ τὰ δωρήσωμεν, ἀλλὰ λαμβάνοντες τὴν πραγματικήν των ἀξίαν, καὶ διὰ τοῦτο δεχόμεθα ὅλας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας παρουσιάζουν, τῶν τεσσάρων πραγματογνωμόνων, τῶν ἕξ, ἀδιάφορον, δεχόμεθα πᾶσαν πρότασιν καὶ τροπολογίαν τείνουσαν εἰς τὸ νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἀληθῆ ἀξίαν τῶν ἀτμοπλοίων. Ἡ ἄλλη δυσκολία, τὴν ὁποίαν σᾶς παρουσίασαν, μοὶ ἐφάνη ὀλίγον περίεργος. Τὸ συμφέρον τῆς ἑταιρίας δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ἁρμόδιοι νὰ τὸ ἐξετάσωμεν· ἂς ἀπομάθωμεν ἡμεῖς οἱ κατηγοροῦντες ἄλλους τοῦ νὰ θέλωμεν νὰ ἐπεμβαίνωμεν νὰ κανονίζωμεν τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τὰ συμφέροντα· ἡ ἑταιρία γινώσκει καλλίτερον ἀπὸ ἡμᾶς τί τῇ συμφέρει νὰ κάμῃ, ὅτι συμφέρει νὰ λάβῃ τὰ πλοῖα, διότι ἐπιφέρουσα τροποποιήσεις καὶ μεταβολάς τινας, ἠμπορεῖ νὰ τὰ καταστήσῃ χρήσιμα, ἐνῷ ἡμεῖς εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν αὐτά, οἰκονομεῖ τὴν παροῦσάν της ἀνάγκην μὲ ἓν πλοῖον εὐθηνότερον, τὸ μεταχειρίζεται χρόνους τινάς, ἕως οὗ τὸ ἀντικαταστήσῃ μὲ ἓν πλοῖον νέον καὶ καλόν. Ἡ ἑταιρία δὲν σκέπτεται ἤδη, ὅπως εὑρίσκεται οἰκονομικῶς, τὸ νὰ ἐξοδεύσῃ πολλὰ καὶ νὰ κάμῃ ἓν μακρόβιον πλοῖον, εὐχαριστεῖται εἰς ἓν πλοῖον εὐθηνότερον, ὀλιγωτέρου βίου, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας της, ἕως οὗ ἀναπτυχθῇ καλλίτερον διὰ νὰ βελτιωθῇ καὶ κάμῃ τὰ πλοῖα, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην. Ἐλπίζω, Κύριοι, ὅτι θέλετε παραδεχθῆ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς φέρω, διότι ἄνευ τούτου τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ᾖναι νὰ μὴν ἔχητε συγκοινωνίαν δι’ ἐφέτος, διὰ τοῦ χρόνου, δὲν ἠξεύρω, ἠξεύρω μόνον, ὅτι δὲν θέλετε ἔχει συγκοινωνίαν μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἢ τὸ δημόσιον εὑρεθῇ εἰς εὐκολίαν νὰ πληρώσῃ τὸ 1,000,000, τὸ ὁποῖον χρεωστεῖ εἰς τὴν ἑταιρίαν, τὸ ὁποῖον βέβαια κάμνει νὰ ὀπισθοδρομῇ, ἢ ἕως οὗ αὐτὴ ἀποκτήσῃ τὰ μέσα νὰ κάμῃ νέα ἀτμόπλοια. Λοιπόν, Κύριοι, ἡ συνέπεια ἡ ἄμεσος τῆς παραχωρήσεως τῶν πλοίων αὐτῶν εἰς τὴν ἀληθῆ ἀξίαν των εἶναι νὰ μὴν ἔχητε συγκοινωνίαν καὶ τὰ μέρη τοῦ Κράτους νὰ ᾖναι ἀποκεχωρισμένα ἀπ’ ἀλλήλων· καὶ τοῦτο εἶναι λίαν ἐπιζήμιον. Ἡ συγκοινωνία, Κύριοι, εἶναι ἀναγκαία καὶ ὠφέλιμος ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἥτις θὰ συνδέσῃ ὅλα τὰ μέρη της, ἀλλὰ διότι δι’ αὐτῆς τῆς συγκοινωνίας ἡ Ἑλλὰς ἑνοῦται ἀμέσως μὲ τὴν Εὐρώπην, διότι εἰς τὴν Ἑπτάνησον θέλουν ἀπαντῶνται μὲ τὰ ἀτμόπλοια τῆς Εὐρώπης καὶ θέλομεν εἶσθαι εἰς ἄμεσον συγκοινωνίαν μὲ τὴν Εὐρώπην. Δεύτερον, ἡ συγκοινωνία αὐτὴ πιστεύω, ὅτι θέλει αὐξήσει τὸ ἔσοδον τῆς ἑταιρίας, καὶ ἑπομένως καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν θέλει εἶσθαι ὠφέλιμος ἡ παραχώρησις. Προκύπτουσι λοιπὸν 2 μεγάλα ἐθνικὰ ἔργα ἀπὸ τὴν συγκοινωνίαν. Διὰ τοῦτο, πιστεύω, ὅτι ἄνευ δυσκολίας θέλετε δεχθῆ τὸ νομοσχέδιον, παραδεχόμενοι οἱανδήποτε θέλετε τροπολογίαν, ἢ τῶν 4, ἢ τῶν 6 κτλ.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πετμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§71ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐὰν δὲν ᾖναι ἄλλοι κατά, εἶμαι συμφωνότατος.

§72Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλητε τὴν πρότασίν μου, ὅτι τὸ προερχόμενον ποσὸν ἀπὸ τὴν ἐκποίησιν νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ σηκωθοῦν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. Ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἕδραν ὁ πρόεδρος Κ. Μεσσηνέζης.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας εἰς τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων. Ὑπεβλήθησαν διάφοροι προτάσεις. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχει καὶ μία ἀναβλητικὴ τοῦ Κ. Ῥοντήρη λέγοντος, «Ἡ Συνέλευσις ἀπέχει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν πρὶν οὗ ἡ Κυβέρνησις προκαλέσῃ ἔκθεσιν ἐκτιμήσεως τῶν ἀτμοπλοίων γενομένην δι’ ἐμπειροτεχνῶν». Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν ψηφοφορίαν πρέπει νὰ ὑποβάλω πρώτην αὐτὴν ὡς ἀπωτέραν.

§75ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβλητικὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ῥοντήρη νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη. Ἀποῤῥιφθείσης τῆς ἀναβλητικῆς προτάσεως θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν παραδέχηται τὴν ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῆς προκειμένης προτάσεως νὰ ἐγερθῶσι. (Ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἔρχεται τώρα, Κύριοι, ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις. Τὸ ά. ἄρθρον ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἄρθρον 1. «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ δι’ ἐκτιμήσεως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν τὸ πολεμικὸν ἀτμόπλοιον «αἱ Ἀθῆναι» καὶ τὸ ἕτερον «ἡ Ἰονία», ὅπερ ἀνῆκεν εἰς τὸ πρώην Ἰόνιον Κράτος, κατὰ τὰς ἀπογραφὰς αὐτῶν. Ὁ Κ. Κωνσταντᾶς προτείνει «Νὰ ἐπισκευασθῇ τὸ ἄλλοτε Ἰονικὸν ἀτμόπλοιον «Ἰονία», ὅπερ πρόκειται νὰ πωληθῇ, καὶ ἐφοπλισθῇ πρὸς φύλαξιν τῶν ἀκτῶν τῆς Κερκύρας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κωνσταντᾶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονταί τινες). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ά. ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐγερθῶσι. (Ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ βʹ. ἄρθρον· ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἄρθρον 2. «Ἡ ἀξία ἑκάστου ἀτμοπλοίου θέλει ἐξακριβωθῆ ὑπὸ δύο πραγματογνωμόνων διορισθησομένων τοῦ μὲν παρὰ τῶν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν, τοῦ δὲ παρὰ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρίας· ἐν περιπτώσει δὲ διαφωνίας τῶν ἀνωτέρω δύο πραγματογνωμόνων, διορίζεται παρὰ τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν τρίτος, τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη εἶναι ὑποχρεωτικὴ δι’ ἀμφότερα τὰ μέρη. Ἐὰν ὁ διορισθεὶς τρίτος δὲν παρουσιάσῃ τὴν ἔκθεσίν του ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ διορισμοῦ του εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, ἀντικαθίσταται παρ’ αὐτοῦ δι’ ἄλλου προσώπου.» Ἔχομεν ἐπ’ αὐτοῦ τὰς ἑξῆς τροπολογίας· τὴν τοῦ Κ. Ῥοντήρη κτλ. (Τὴν ἀναγινώσκει). Τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Πετζάλη. «Νὰ διορισθῇ καὶ εἷς ... ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἔχων ἀπ’ ἀρχῆς γνώμην καὶ ψῆφον». Τοῦ Κ. Θεοχάρη. «Ἡ ἀξία ἑκάστου ἀτμοπλοίου θέλει ἐξακριβωθῆ ὑπὸ 4 πραγματογνωμόνων, τῶν μὲν δύο ναυτικῶν τὸ ἐπάγγελμα, τῶν δὲ ἑτέρων ναυπηγῶν, διορισθησομένων τῶν μὲν παρὰ τῶν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν, τῶν δὲ παρὰ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρίας. Ἐν περιπτώσει δὲ διχοψηφίας τῶν ἀνωτέρω τεσσάρων πραγματογνωμόνων, διορίζεται παρὰ τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν πέμπτος, τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη προστιθεμένη εἰς τὴν γνωμοδότησιν τῶν μὲν ἀποφασίζει ὁριστικῶς καὶ θεωρεῖται ὑποχρεωτικὴ δι’ ἀμφότερα τὰ μέρη.»

§77ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας καὶ οὐχὶ διαφωνίας.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δέχεται ὁ Κ. Θεοχάρης;

§79ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μάλιστα. (Διορθοῦται ἡ πρότασις). Τὴν γνώμην τοῦ 5 ἐννοῶ ὁριστικὴν π. χ. οἱ δύω εἶπον 100,000, οἱ ἄλλοι 80,000· ἔρχεται ὁ πέμπτος καὶ λέγει 90,000.

§80ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν ἔχει διὰ τὸν πέμπτον, ὅτι ἡ γνώμη του προστιθεμένη εἰς τὴν γνώμην τῶν δύω θέλει γίνει παραδεκτὴ, ἔχει καλῶς· ἀλλὰ καθὼς ὁ ἴδιος Κ. Θεοχάρης παρετήρησε πολὺ ὀρθῶς, ἐνδέχεται νὰ μὴ παραδεχθῇ οὔτε τὴν γνώμην τῶν δύω, οὔτε τὴν γνώμην τῶν ἄλλων δύω, ἀλλὰ μίαν μέσην. Ἡ γνώμη λοιπὸν τοῦ πέμπτου χωρὶς νὰ προστεθῇ εἰς τὴν γνώμην τῶν 2 νὰ ᾖναι ἀποφασιστική.

§81ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἂν εἴπῃ 50,000;

§82ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ εἴπῃ· διότι ὁ ἐπιδιαιτητὴς τίθεται μεταξὺ τῶν δύω.

§83ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ αὐτὸς ὁ πέμπτος; Μεταξὺ τῆς διενέξεως, ἥτις ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ τῶν δύω. Λοιπὸν οἱ 2 θὰ εἴπωσιν, ὅτι τὰ ἀτμόπλοια κοστίζουσι 80,000, οἱ ἄλλοι 100,000. Λοιπὸν τώρα, ἀφ’ οὗ πρόκειται νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν 2 ὁρίων, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὁ πέμπτος 50,000;

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, ἀντὶ τῆς διαφωνίας, νὰ τεθῇ «ἐν περιπτώσει διχοψηφίας».

§85ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§86ΚΥΠΑΡΙΣΣΗΣ. Οἱ δύω ἔχουν διαφορετικὴν γνώμην· ἐδῶ γίνεται μία σύγχυσις (συνομιλίαι διάφοροι).

§87ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀκούομεν, Κύριε Πρόεδρε.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, παρακαλῶ.

§89ΚΑΛΟΣ. Ἀναβῆτε ἐπὶ τοῦ βήματος, Κύριε Κυπαρίσση.

§90ΚΥΠΑΡΙΣΣΗΣ (ἀπὸ τοῦ βήματος). Γίνεται μία σύγχυσις, Κύριοι, μεταξὺ τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουν τὰς διαιτησίας, καὶ τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουν τὰς διὰ πραγματογνωμόνων δοκιμασίας. Ὅταν πρόκηται νὰ διορισθοῦν πραγματογνώμονες, διορίζονται ἀπ’ ἀρχῆς τρεῖς· ἐὰν συμφωνήσωσι μεταξὺ των γίνεται μία γνωμοδότησις σύμφωνος· ἐὰν δὲ δὲν συμφωνήσωσι τότε σχηματίζεται ἡ πλειοψηφία, ἀλλ’ οἱ λόγοι τοῦ μειονοψηφήσαντος δὲν ἀναφαίνονται διόλου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ, ἥτις διέπει τὴν δοκιμασίαν διὰ πραγματογνωμόνων. Τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς διαιτητὰς, κανονίζεται ἀπὸ ἄλλας ἀρχάς· οἱ διαιτηταὶ συσκέπτονται καὶ ἐὰν δὲν συμφωνήσωσι, προσκαλοῦν τὸν ἐπιδιαιτητὴν, ὅστις ἀκούει ἀμφοτέρους καὶ προστίθεται εἴτε εἰς τὴν μίαν, εἴτε εἰς τὴν ἄλλην γνώμην διὰ νὰ λύσῃ τὴν διχογνωμίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει· ἄλλως κατὰ τὸ σύστημα, ὅπερ σήμερον θέλομεν νὰ καθιερώσωμεν, ὅταν οἱ δύο ἔχωσι μίαν γνώμην, οἱ δύο μίαν ἄλλην, ἔρχεται ὁ πέμπτος καὶ, ὡς νὰ ᾖναι ἀνώτερος αὐτῶν, λέγει, καὶ τῶν τεσσάρων αἱ γνῶμαι εἶναι ἐσφαλμέναι καὶ πρέπει νὰ ὑπερισχύσῃ ἡ ἰδική μου· αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ κἀμμίαν νομοθεσίαν, ἀπὸ κἀμμίαν λογικήν. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Κ. Θεοχάρης, εἶναι τὸ ὀρθόν· ὁ πέμπτος, ὁ ὁποῖος θὰ διορισθῇ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, παραδέχεται ἢ τὴν μίαν γνώμην, ἢ τὴν ἄλλην, καὶ τότε σχηματίζεται πλειοψηφία.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Χρηστίδης.

§92ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι! Ὅ,τι σᾶς εἶπεν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας εἶναι ἀληθὲς, καθόσον ἀφορᾷ τὸ πολιτικὸν δίκαιον. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι κατὰ τὸ ἡμέτερον οἰκονομικὸν δίκαιον παραδεχόμεθα καὶ μίαν τρίτην γνώμην, ὁ ἐπιδιαιτητὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσῃ γνώμην μεταξὺ τῶν δύο ὅρων τῶν ἐκδοθεισῶν γνωμῶν· αὐτὸ εἶναι, Κύριοι, γεγραμμένον καὶ καθιερωμένον εἰς τοὺς νόμους μας τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ εἶναι πολὺ διαφορετικόν. Καὶ αὐτὸς, ἐννοεῖται, ἐδῶ δύναται νὰ ἐκφέρῃ γνώμην μεταξὺ τῶν δύο ὅρων.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχομεν τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Θεοχάρη, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσαμεν πρὸ μικροῦ· ἔχομεν τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Ῥοντήρη, ὁ ὁποῖος προτείνει ἓξ πραγματογνώμονας, καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Πετσάλη, ὁ ὁποῖος θέλει, ὥστε ὁ τρίτος, ὁ πέμπτος, ἢ ὁ ἕβδομος νὰ ὑπάρχῃ ἐξ ὑπαρχῆς, ὥστε νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὰς διασκέψεις καὶ νὰ διορίζηται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν. Ἐκ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν νομίζω, ὅτι ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ Κ. Πετζάλη, διότι ἀπομακρύνεται ἀπὸ τοὺς ὅρους τοῦ Νομοσχεδίου· λοιπὸν ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε, νὰ ἐρωτήσω πρῶτον περὶ αὐτῆς.

§94ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι εἶναι ὅλως ἀδιάφορος ὁ ἀριθμὸς τῶν προσώπων, ὅταν διορίζωνται ἀπὸ τὴν αὐτὴν πηγήν. Ἡ ἐγγύησις πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον διορίζεται ἀπὸ μέρος ἀδιάφορον, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου τῶν Ἐφετῶν ἢ τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι ἐξ ἀρχῆς εἰς τὰς διασκέψεις τῆς ἐπιτροπῆς.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Πετζάλη· νὰ διορισθῇ εἷς περιττὸς ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἔχων ἀπ’ ἀρχῆς γνώμην καὶ ψῆφον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ῥοντήρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι), ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Θεοχάρη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον. —Ὁ Κ. Ῥοντήρης προτείνει νὰ τεθῇ ἐλάχιστος ὅρος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἄρθρον 3. Ἡ ἐκτίμησις ἀμφοτέρων τῶν ἀτμοπλοίων θέλει ἐνεργηθῆ ἐν τῷ λιμένι Πειραιῶς, ἔνθα ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία ὑποχρεοῦται νὰ μεταφέρῃ ἰδίαις δαπάναις τὸ ἐν Κερκύρᾳ σταθμεῦον ἤδη ἀτμόπλοιον «ἡ Ἰονία». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πάντες) παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Εἶναι καὶ πρόσθετον ἄρθρον τοῦ Κ. Βουδούρη. «Τὸ ποσὸν τὸ προελευσόμενον ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν δύο, περὶ ὧν ὁ λόγος, ἀτμοπλοίων νὰ δοθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅπως χρησιμεύσῃ εἰς ἀντικατάστασιν...» (θόρυβος). Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Τὸ σύνολον ἐγένετο δεκτόν. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἄλλην πρότασιν, τὴν σύμβασιν δηλ. μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας. Ἀκούσατε τὸ Νομοσχέδιον. Ἄρθρον 1. Ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΨΜΓʹ. Νόμου κανονισθεῖσα ἐτησία συνδρομὴ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν ἐκ δραχμῶν 300,000 αὐξάνεται κατὰ δραχ. ἑβδομήκοντα χιλιάδας, ἀριθ. 70,000, ὅπως καλύπτηται ἐκ τούτου ἡ ἕνεκεν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἐσωτερικῆς συγκοινωνίας προσγινομένη εἰς τὴν ἑταιρίαν ζημία. Ἄρθρον 2. Ἡ πληρωμὴ τῆς αὐξήσεως ἄρχεται ἀφ’ ἧς ἐγκριθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν τὸ νέον τῆς ἑταιρίας δρομολόγιον. Ἄρθρον 3. Πρὸς τὸν εἰρημένον σκοπὸν χορηγεῖται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον καὶ ἐπὶ τοῦ Κεφαλ. 10 ἄρθρου 3 τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1864 ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν εἴκοσι τριῶν χιλιάδων ἀριθ. 23,000. Οἱ Πληρεξούσιοι καὶ Ὑπουργοὶ

Ἐπὶ τῶν Ἐτωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ὑπάρχει τις κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§96ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται πάντες) Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Καλὸς ἔχει τὸν λόγον.

§98ΚΑΛΟΣ. Κύριοι! Ὅπως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε καὶ ὀφείλει νὰ παράσχῃ πᾶσαν συνδρομὴν πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς συγκοινωνίας, λέγω καὶ ἐγὼ, ὅτι ὀφείλομεν νὰ παράσχωμεν, ὁψέποτε παρουσιάζεται τοιαύτη περίστασις ἐνώπιον ἡμῶν, πᾶσαν συνδρομὴν πρὸς καλλιτέραν καὶ ταχυτέραν συγκοινωνίαν, ἀλλὰ ἐνταῦθα πρέπει νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν ἑταιρίαν ἀκριβεστέραν ἔρευναν εἰς τὰ τῆς διαχειρίσεως καὶ τὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὁποίων ἡ ἑταιρία ἀναλαμβάνει ὑποχρεώσεων. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, διότι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου οὔτε τὸν τελευταῖον ἀπολογισμὸν, οὔτε τὰ βιβλία τῆς ἑταιρίας, κατὰ πόσον ἡ διαχείρισις εἶναι πιστὴ, ἀκριβὴς, ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν σκοπὸν καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τῶν μετόχων αὐτῆς. Λέγω μόνον, ὅτι ἀπό τινος ἡ ἑταιρία παρέβλεψεν ἓν οὐσιῶδες καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τὸ αον ἔτος ἔφερεν ἐνώπιον τοῦ κοινοῦ. Κατὰ τὴν αʹην διαχείρισίν της ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐνώπιον τοῦ κοινοῦ πίνακας ἀκριβεῖς τῶν ταξειδίων, τῶν ἀποστάσεων καὶ τῶν δαπανῶν, ἀναλόγως καὶ τοῦ πλοῦ καὶ τῆς ταχύτητος τῶν πλοίων. Τὸ μέτρον τοῦτο ἤθελε καθοδηγεῖ ὄχι μόνον τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπιφορτισμένον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐξέλεγξιν. Διωρίσθη ποτὲ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐλεγκτὴς, ὅστις συνέταξεν ἀκριβῆ ἔκθεσιν, ἥτις ὅμως κατὰ δυστυχίαν ἐτάφη καὶ δὲν εἶδε τὸ φῶς τῆς ἡμέρας· διατί; δὲν γνωρίζω. Δὲν δυσπιστῶ πρὸς τὴν διευθύνουσαν τὴν ἑταιρίαν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ δυσπιστῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις δὲν ἐξεπλήρωσε μέχρι τοῦδε τὸ καθῆκόν της.

§99ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πότε ἔγεινεν ἡ ἔκθεσις;

§100ΚΑΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1861.

§101ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπὸ ποῖον;

§102ΚΑΛΟΣ. Ἀπὸ τὸν Κ. Γιαννόπουλον.

§103ΝΑΖΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία διωρίσθη τότε, ἔκαμε τὴν ἔκθεσίν της, ἡ ὁποία ἐστάλη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Συνεπείᾳ τῆς ἐξελέγξεως ἀπεδόθη ἡ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀνάλογος μὲ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ἕνεκα τῆς συγκοινωνίας τοῦ Κράτους ἔχει ἡ ἑταιρία.

§104ΚΑΛΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν δυσπιστῶ πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἰς ταύτην ζητῶ νὰ ἐπιβάλλωμεν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀκριβεστέρας ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων της. Πολλάκις τὰ ἀτμόπλοια διέρχονται ἀπὸ πολλὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλουσι νὰ προσορμίζωνται, καὶ δὲν προσορμίζονται· οἱ δὲ ἐπιβάται ὑποχρεοῦνται, ἢ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ ἴδια, ἢ ν’ ἀποβιβασθοῦν μακρὰν τοῦ τόπου, ὅπου ἤθελον ν’ ἀποβιβασθοῦν, διότι δὲν ὑπάρχει ἐπίβλεψις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἡ ἑταιρία παραβιάζῃ ἢ μὴ τὰς ὑποχρεώσεις της· πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν ἀναγκάζῃ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῶν, ἀφοῦ τὸ δημόσιον πρὸς τὸν τόπον παρέχει καὶ χορήγησιν. Ἡ ἐπιχορήγησις πρέπει νὰ γίνηται, διότι δὲν ἐπαρκοῦν τὰ ἔσοδα, ἀλλ’ ἐὰν ὑπῆρχεν ἐπίβλεψις καλὴ, ἡ ἑταιρία κατ’ ἐμὲ ἤθελε κερδίζει περισσότερα. Πολλάκις, ἂν ἐξετασθῇ, θέλουσιν εὑρεθῆ ἐντὸς τῶν ἀτμοπλοίων ἄνθρωποι ἄνευ εἰσιτηρίου, οὐχὶ μόνον εἰς τὴν γʹ. καὶ τὴν βʹ. θέσιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ά, διότι δὲν ὑπάρχει ἐξέλεγξις οὔτε ἐκ μέρους τῆς ἑταιρίας, οὔτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτε κατὰ πρῶτον ἤρχισεν ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία τοῦ Λόϋδ τὰ ταξείδιά της, οὐδὲν ταξείδιον ἐγίνετο χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ ἀτμόπλοιον ἓν μέλος τῆς ἑταιρίας, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιβλέπῃ, καὶ ὅμως τοῦτο παρ’ ἡμῖν δὲν ἔγεινεν οὐδὲ γίνεται· ἴσως πολλὰ τῶν μελῶν τῆς ἑταιρίας δὲν ἐπάτησαν ποτὲ εἰς ἀτμοκίνητον, ἐνῷ ὤφειλον νὰ μεταβαίνωσι, νὰ βλέπωσι κατὰ πόσον τηρεῖται ἡ τάξις, καὶ χορηγοῦν εὐκολίας εἰς τοὺς μεταβιβαζομένους.

§105ΝΑΖΟΣ. Νομίζετε ὅτι ἀδιαφορεῖ;

§106ΚΑΛΟΣ. Μάλιστα ἀδιαφορεῖ, διότι ποτὲ δὲν ἐταξείδευσε κἀνείς. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρίας νὰ ἐκπληρῶνται ἀκριβῶς, καὶ ἡ διαχείρισις νὰ γίνῃ καλλιτέρα, καὶ ἐπιτήρησις αὐστηροτέρα ἐπὶ τῶν πρακτόρων πρὸ πάντων εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ἐσχάτως ἦλθεν εἷς εἰς ἐμὲ καὶ ἐζήτησε νὰ γίνῃ προξενικὸς πράκτωρ μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλει ἔχει ἀπολαβὰς 500 καὶ 600 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἐνῷ οὔτε εἴκοσιν ἢ τὸ πολὺ τεσσαράκοντα δραχμῶν εἰσπράξεις δὲν ἔχει τὸ πρακτορεῖον ἐκεῖνο. Τί δὲ συμβαίνει; Ὁ προξενικὸς ἐκεῖνος πράκτωρ εἶναι καὶ πράκτωρ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας, καὶ ὡς τοιοῦτος ἀπολαμβάνει 500 καὶ 600 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Πόθεν ἡ τοσαύτη ἀπολαβή; ἐκ τῶν ποσοστῶν; ὄχι· ἀλλ’ ἐκ καταχρήσεων καὶ εἰς τὰ πράγματα καὶ εἰς τοὺς ἐπιβάτας, διότι δὲν ὑπάρχει ἐπιτήρησις εἰς τὴν διαχείρισιν, καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις πρὸ πάντων ἐκεῖ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ἀφοῦ ὑποχρεοῦται τὸ δημόσιον εἰς πληρωμὴν τόκων καὶ ἐπιχορηγήσεως.

§107ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι οὐδαμῶς ἠμποροῦμεν ν’ ἀρνηθῶμεν τὴν ἐπιχορήγησιν τῶν 70 χιλιάδων δραχμῶν, διότι ἡ ἐπιχορήγησις εἶναι ἀνεγνωρισμένη. Εἶναι παραδεδεγμένον, ὅτι ἡ Ἑταιρία ἔχει χιλίας ἐργασίας, εἰς τὰς ὁποίας ζημιοῦται· ζημιοῦται ὀλίγον εἰς τὴν γραμμὴν τῆς Ἀκαρνανίας, ζημιοῦται πολὺ εἰς τὴν γραμμὴν τοῦ Αἰγαίου πελάγους, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι ἡ ἀναγκαιοτάτη πασῶν. Ἤδη προστίθεται καὶ ἄλλη ζημία· πρόκειται νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν γραμμήν της εἰς τὴν Ἑπτάνησον καὶ νὰ ὑποστῇ πλείονα ζημίαν παρὰ ἀπὸ ἀλλοῦ. Δὲν ὑπάρχει λόγος λοιπὸν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ πολεμηθῇ ποτὲ ἡ ἀρχή. Κατόπιν εἶναι τὸ ποσόν. Τὸ ποσὸν εἶναι μικρὸν καὶ ἔπρεπε νὰ ᾖναι πολὺ μεγαλείτερον, διότι ἂν δίδωμεν 300,000 (χιλιάδας) δραχμῶν διὰ τὰς ἐπιζημίους γραμμάς, τὰς πρίν, σχεδὸν τὸ ἥμισυ ἔπρεπε νὰ δώσωμεν διὰ τὰς νέας, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἐπιχειρήσῃ. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς αἰτιάσεις τοῦ Κ. Καλοῦ, τὰς ἀποκρούω. Δύναταί τις νὰ εἴπῃ πολλὰ δι’ ὅ,τι δύναται νὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον, ὅταν ὅμως ἰσχυρίζηται, ὅτι γέγονέ τι, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀποδείξεις, ὅταν πρόκηται μάλιστα νὰ φέρῃ ζημίαν εἰς τὴν ὑπόληψιν τῆς Ἑταιρίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀκόμη νεογνὸν, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην τῆς πίστεως καὶ ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς.

§108ΚΑΛΟΣ. Ἔχω ἀποδείξεις, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ προσβάλλω.

§109ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὁ Κ. Καλὸς πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον αἰσθάνονται ὅλοι, ὅτι ὅλαι αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρίαι ἔχουν ζημίας καὶ ἔχουν ἐπιχορηγήσεις ἁδρὰς καὶ μεγάλας ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις. 15 ἑκατομμύρια γνωρίζετε, ὅτι λαμβάνει κατ’ ἔτος ἡ Γαλλικὴ ἑταιρία. Ἡ ἑταιρία τοῦ Λόϋδ ἔχει ἐπιχορηγήσεις ἁδράς. Τώρα δὲν εἶναι τοῦ παρόντος καιροῦ νὰ ἐξετάσωμεν διατί αἱ ἑταιρίαι αὗται δὲν ἐπαρκοῦν, ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς· καὶ ἡ ἔνδειξις, ὅτι ἡ ἑταιρία ζημιοῦται εἰς τὴν δεῖνα γραμμὴν, δὲν ἐπιτρίβει καμμίαν κηλίδα εἰς τὴν ἑταιρίαν.

§110ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀφήσῃ τὴν ἑταιρίαν νὰ προσδιορίσῃ μόνη της τὰς γραμμὰς της, εἶναι ἑτοίμη ν’ ἀφήσῃ πᾶσαν ἐπιχορήγησιν.

§111ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἶναι πολὺ σπουδαῖον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ Κ. Εὐμορφόπουλος, καὶ ἠξεύρω ἀπὸ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐταξείδευσεν εἰς τὴν Ἀταλάντην καὶ ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην μου, ὅτι, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ ἑταιρία ἐξέτεινε τὰς γραμμὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἤθελεν ἔχει μεγάλας ὠφελείας, ἰδίως τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Ἐν τούτοις δὲν δύναται, διότι εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ διατηρῇ αὐτὰς τὰς γραμμὰς, ἀπὸ τὰς ὁποίας ζημιοῦται. Κύριοι! Ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία εἶναι ἠθικὸν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον μᾶς δίδει ἀφορμὴν νὰ καυχηθῶμεν διὰ τὴν ὕπαρξίν της, καὶ μὲ κάθε τρόπον τώρα εἰς τὴν γένεσίν της ἔπρεπε νὰ παρέχωμεν τὴν ἀνατροφήν της· ἔλαβον τὸν λόγον μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Ἐνθυμοῦμαι ποῖον ἐξευτελισμὸν ᾐσθανόμην ὡς Ἕλλην, ἀπὸ τοῦ 42 μέχρις ὅτου ἐσυστήθη αὐτὴ ἡ ἑταιρία ἐταξείδευον μὲ Αὐστριακὰ ἀτμόπλοια, ὑπὸ σημαίαν Αὐστριακὴν, βλέπων ἀνθρώπους ἔχοντας μεγάλας ἐκδουλεύσεις, στρατηγοὺς Ἕλληνας περιφρονουμένους σὰν τὰ σκυλιὰ εἰς αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι οὐδεὶς δισταγμὸς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, καὶ ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ παραδεχθῶμεν ἀμέσως αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§112ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§113ΖΕΡΒΑΣ. Ὁσάκις ἔρχεται κἀνὲν σπουδαῖον πρᾶγμα, ὅλοι ἐρωτίσθητε· εἶσθε σκοτισμένοι καὶ διὰ τοῦτο πάντοτε φωτίζεσθε. Κύριοι! Ἐγὼ δὲν ἔχω σκοπὸν ν’ ἀντιτάξω κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ ὑπουργείου περὶ τῆς συνδρομῆς τῆς ἑταιρίας. Ἔρχομαι ὅμως, ἀφοῦ ὑποστηρίξω ὅσα εἶπεν ὁ Κ. προλαλήσας ἔντιμος Κ. Καλὲς, νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Τὸ ἔθνος εὐχαρίστως προσφέρει αὐτὴν τὴν θυσίαν δι’ ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν, χάριν τῆς εὐκολίας τῆς συγκοινωνίας· τὸ πᾶν δι’ αὐτὸ γίνεται. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐνῷ τὸ ἔθνος ἀποφασίζει αὐτὴν τὴν θυσίαν, σχεδὸν ἥμισυ ἑκατομμύριον κατ’ ἔτος, διὰ νὰ εὐκολύνῃ τὴν μετάβασιν τοῦ πολίτου ἀπὸ τὸ ἓν μέρος εἰς τὸ ἄλλο, οὐχ ἧττον ὅμως ὑπάρχουν ἄλλα τινὰ περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα ἀντὶ νὰ εὐκολύνωσι τὴν συγκοινωνίαν γίνονται πρόσκομμα. (Ἄ! Ἄ!) Ὠρχήσατε νὰ κάμητε Ἄ! χωρὶς νὰ ἠξεύρετε τί θὰ εἴπῃ. Κύριοι! δύο πράγματα παρετήρησα, τὰ ὁποῖα γίνονται πρόσκομμα εἰς τὴν συγκοινωνίαν· ά. ὁ περιορισμὸς τῶν εἰσιτηρίων εἰς μόνον τὰ πρακτορεῖα. Ἠξεύρετε ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχουσα ὀλίγον πληθυσμὸν, τὰ πρακτορεῖα ἀπέχουν πολὺ πρὸς ἄλληλα, καὶ ἑπομένως ὑπάρχουν διάφορα μέρη, ἐντὸς τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχουν Πρακτορεῖα καὶ ἑπομένως ὁ κάτοικος μιᾶς κωμοπόλεως ἢ ἑνὸς χωρίου, λαμβάνων αἰφνιδίως τὸ ἑσπέρας μίαν ἐπιστολὴν διὰ νὰ μεταβῇ τὴν πρωΐαν εἰς ἓν μέρος ἐντὸς ἢ ἐκτὸς τοῦ Κράτους, διὰ νὰ εὐκολυνθῇ εἰς τὴν μετάβασιν αὐτοῦ διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου, ἔχει ἀνάγκην νὰ πηγαίνῃ δώδεκα ὥρας μακρὰν εἰς τὸ μέρος ὅπου ὑπάρχει τὸ Πρακτορεῖον, καὶ τὸ Πρακτορεῖον βεβαίως πρέπει νὰ ἔλθῃ μία ὥρα ὡρισμένη διὰ νὰ ξυπνήσῃ νὰ δώσῃ τὰ εἰσιτήρια, ὅταν ἀπέρχηται τὸ ἀτμόπλοιον καὶ πολλοὶ ἀναγκάζωνται νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὰς πόλεις καὶ χάνουν τὸν καιρόν των, οἱ δὲ εἰσερχόμενοι εἰς τὰ ἀτμόπλοια ἄνευ εἰσιτηρίων ὑποβάλλονται, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ τόσον ἔντιμον, εἰς διπλῆν φορολογίαν· καὶ διατί; διότι ἡ ἑταιρία, καθὼς λέγουν, μόνη της, ἐν τῷ δικαιώματί της μόνον ἔχει μίαν πρᾶξιν, μίαν ἐγκύκλιον, εἰς τοὺς πλοιάρχους της, ὅτι ὅστις εἰσέλθῃ ἄνευ εἰσιτηρίων νὰ πληρώνῃ τὸ διπλοῦν, διότι ἐγένοντο καταχρήσεις. Οἱ πλοίαρχοι ἐλάμβανον ἐπιβάτας ἄνευ εἰσιτηρίων καὶ ὠφελοῦντο τὰ δικαιώματα τῶν εἰσιτηρίων αὐτῶν, χωρὶς νὰ καταθέσουν αὐτά.

§114ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔγεινέ ποτε.

§115ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐπλήρωσα διπλᾶ. Ἐπλήρωσε καὶ ὁ Κ. Πετσάλης χθές. Λοιπὸν ἔκαμα τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς, ὥστε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του νὰ μὴ συμβαίνουν τοιαῦτα ἄτοπα, καὶ διὰ τὴν εὐκολίαν τῶν κατοίκων νὰ δοθοῦν εἰσιτήρια εἰς ὅλα τὰ ταχυδρομεῖα. Δὲν χάνει τίποτε ἡ ἑταιρία, ἐὰν ἐφοδιάσῃ ὅλα τὰ ταχυδρομεῖα μὲ τοιαῦτα εἰσιτήρια. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἐπειδὴ πρόκειται λόγος περὶ εὐκολίας τῆς συγκοινωνίας, ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο μέγα ἐμπόδιον, ὑπάρχει ἡ χρῆσις τῶν διαβατηρίων. Τὰ διαβατήρια αὐτὰ πρέπει νὰ καταργηθοῦν, διότι εἰς τίποτε δὲν χρησιμεύουν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ προκειμένου.

§117ΖΕΡΒΑΣ. Ὄχι, εἶναι ἐντὸς, διότι πρόκειται περὶ τῆς συγκοινωνίας. Δὲν εἶναι, εἰμὴ μία δέσμευσις τῶν τιμίων ἀνθρώπων. Λοιπὸν ἔκαμα αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, ὥστε νὰ συστήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἑταιρίαν, διὰ νὰ ᾖναι πλέον προσεκτικοὶ οἱ πλοίαρχοι εἰς αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια, νὰ ἐφοδιασθοῦν ὅλα τὰ ταχυδρομεῖα μὲ βιβλία εἰσιτηρίων, περὶ τῶν ὁποίων ὀφείλουν νὰ δώσουν λόγον, καὶ γʹ. τὴν κατάργησιν τῶν διαβατηρίων. (θόρυβος)

§118ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συννέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) Παρεδέχθη. Ἡ ἀρχὴ ἐγένετο ἤδη δεκτή. Ὑποβάλλω εἰς τὴν ψῆφόν σας κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον. Ἄρθρον 1. Ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΨΜΓʹ. Νόμου κανονισθεῖσα ἐτησία συνδρομὴ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν ἐκ δραχμῶν 300,000 αὐξάνεται κατὰ δραχ. ἑβδομήκοντα χιλιάδας, ἀριθ. 70,00, ὅπως καλύπτηται ἐκ τούτου ἡ ἕνεκεν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἐσωτερικῆς συγκοινωνίας προσγινομένη εἰς τὴν ἑταιρίαν ζημία. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ἄρθρ. 2. Ἡ πληρωμὴ τῆς αὐξήσεως ἄρχεται ἀφ’ ἧς ἐγκριθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τεθῇ εἰς ἐνέργεαν τὸ νέον τῆς ἑταιρίας δρομολόγιον. Ὁ Κ. Ἰακωβάτος ἔχει τὸν λόγον.

§120ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω μίαν διασάφησιν εἰς τὰ πρακτικὰ τοὐλάχιστον τῆς Συνελεύσεως, καθόσον ἀφορᾷ τὸ δρομολόγιον τῆς ἑταιρίας. Τὸ ἄρθρον λέγει «Ἡ πληρωμὴ τῆς αὐξήσεως ἄρχεται ἀφ’ ἧς ἐγκριθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν τὸ νέον τῆς ἑταιρίας δρομολόγιον.» Τὸ δρομολόγιον ὅμως τοῦτο δὲν ἐπαρουσιάσθη εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§121ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Τὸ δρομολόγιον δὲν ἐπαρουσιάσθη, διότι δὲν εἶναι πλῆρες· ἡ συμφωνία ὅμως εἶναι μὲ τὴν ἑταιρίαν νὰ περνᾷ καθ’ ἑβδομάδα ἀφ’ ὅλας τὰς νήσους ἐκτὸς τῶν Κυθήρων, ὅπου δὲν θέλει περνᾷ, εἰμὴ κατὰ 15θημερίαν.

§122ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Διὰ τοῦτο ζητῶ τὸν λόγον. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ Κεφαλληνία διαιρεῖται γεωγραφικῶς εἰς δύο μέρη, εἰς τό Ἀργοστόλιον καὶ εἰς τὸ Ληξούριον, εἶναι περιοχὴ, ἡ ὁποία περιέχει 25,000 κατοίκων.

§123ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι συμπεφωνημένον.

§124ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Αὐτὸ ἤθελον σᾶς παρακαλέσει, καὶ πέποιθα εἰς τοὺς λόγους σας. Ἤθελον δὲ παρακαλέσει ὡσαύτως νὰ διατάξητε τὰς ταχυδρομικὰς ἀρχὰς νὰ σχηματίσωσι φάκελλον ταχυδρομικὸν καὶ εἰς τὸ Ληξούριον.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 2 ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ 3 ἄρθρον. Ἄρθρον 3. Πρὸς τὸν εἰρημένον σκοπὸν χορηγεῖται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον καὶ ἐπὶ τοῦ Κεφαλ. 10 ἄρθρ. 3 τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1864 ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν εἴκοσι τριῶν χιλιάδων ἀριθ. 23,000. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ πρότασις τοῦ Κ. Ζέρβα. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἀπεῤῥίφθη.

§126ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ γίνῃ ἐπανάληψις τῆς διακοπείσης ψηφοφορίας περὶ Γερουσιαστῶν.

§127ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Συνέλ. εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νὰ θέση ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἐπανελήφθη, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἔδειξε πολλὴν προθυμίαν καὶ πολλὴν σπουδὴν, ἵνα τὸ συζητήσῃ. Εἶναι, Κύριοι, παλαιὸν, πρὸ τῆς ἀφίξεως τῶν ἀδελφῶν Ἑπτανησίων. Τὸ ζήτημα ὑπεστήριξε καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς Κ. Κουμουνδοῦρος. Εἶναι, Κύριοι, τὸ περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ. Ὁ νόμος αὐτὸς ὁ πρὸ 12ετίας διέπων τὸν στρατὸν εἶναι λίαν ἀτελὴς, καὶ ὡς ἐκ τούτου καθ’ ἡμέραν παρουσιάζονται σπουδαιότεραι συνέπειαι. Χωρὶς νὰ ἔλθω εἰς τὴν λεπτομερῆ ἐξήγησιν τοῦ ζητήματος, ἤθελον μόνον παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§128ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Κύριοι πληρεξούσιοι, καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ Κερκυραϊκὸν ζήτημα, ἡ Συνέλευτις παραδέχεται νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα ἄνευ συζητήσεως;

§130ΠΟΛΛΟΙ. Πρῶτον νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν Γερουσιαστῶν.

§131ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κ. Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον. (Ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος).

§132ΠΟΛΛΟΙ. Πρῶτον ἡ ψηφοφορία.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, καθήσατε. Ἀκούσατε τὸ θέμα, Κύριοι. Οἱ παραδεχόμενοι εἰς τὴν σύνταξιν τῶν Γερουσιαστῶν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐπίδομα λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις· ἐψηφοφόρησαν μόνον 191.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Δ. Βρατσάνος. Γ. Πετρούλιας,