2Τῆς 3 Σεπτεμβρίου 1864.
3(Πέμπτη).
4Ὥρα 11 π. μ.
5Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθεί-
6σης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ
7τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.
8§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει, Κύ-
9ριοι πληρεξούσιοι;
10§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
11§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται.
12Κύριοι πληρεξούσιοι, παρατηρῶ μὲ λύπην μου, ὅτι δὲν εἴ-
13μεθα πολὺ ἀκριβεῖς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔναρξιν τῶν Συνεδριά-
14σεων.
15§4ΤΙΝΕΣ. Νὰ εἰσέλθωσιν οἱ πληρεξούσιοι διὰ νὰ ἤμεθα πλήρεις.
16§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι νὰ ἐξέλθωσιν ἀπὸ τὰ
17δωμάτια.
18Ὑποβάλλονται διάφοροι σπουδαῖαι προτάσεις. Ὑποβάλλεται
19πρότασις τοῦ πληρεξουσίου Μεσσήνης καὶ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσω-
20τερικῶν Κυρίου Κουμουνδούρου.
21Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθν. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις
22Ψηφίζει
23Ἄρθρ. 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ
24εἰς ἰδιώτην ἢ Ἑταιρίαν δικαίωμα ἀποκλειστικὸν πρὸς ἀποξή-
25ρανσιν τῆς Κωπαΐδος λίμνης ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ
26παρόντος Νόμου.
27Ἄρθρ. 2. Ἡ ἀποξήρανσις τῆς Κωπαΐδος ἐκτελεσθήσεται κατὰ
28τὰ ὑπὸ τοῦ μηχανικοῦ τῆς Γαλλίας Κ. Σωβὰζ συνταχθέντα
29διαγράμματα καὶ ὑπόμνημα, τῶν ὁποίων ἀντίγραφα, προση-
30κόντως βεβαιωμένα, θέλουν παραδοθῆ εἰς τὸν τὴν ἐπιχείρησιν
31ταύτην ἀναδεχθησόμενον ἐργολάβον.
32Προϊούσης τῆς ἐργασίας, ἢ καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως αὐτῆς, δύ-
33ναται ὁ ἐργολάβος νὰ προτείνῃ ὅσας μεταβολὰς νομίσῃ ἀναγ-
34καίας καὶ ἤθελον ὑπαγορεύσει αἱ τοπικαὶ περιστάσεις· αἱ με-
35ταβολαὶ ὅμως αὗται δὲν δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἄνευ προη-
36γουμένης ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως.
37Ἄρθρ. 3. Πρὸς τὸν ἀναδεχθησόμενον τὴν ἀποξήρανσιν τῶν
38γαιῶν τῆς Κωπαΐδος παραχωροῦνται· α) ἡ τελεία ἰδιοκτησία
3980 χιλιάδων στρεμμάτων· βʹ) ἡ ἐπὶ 99 ἔτη νομὴ τοῦ ὑπολει-
40πομένου τῆς ἀποξηρανθησομένης γῆς· γʹ) ἡ ἐπὶ 10 συνεχῆ ἔτη
41ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποξηράνσεως
42ἀπαλλαγὴ παντὸς φόρου ἐπὶ τῶν γαιῶν, ὡς καὶ ἐπὶ τῶν ἐγερ-
43θησομένων οἱωνδήποτε οἰκοδομῶν ἐπὶ τῶν γαιῶν τούτων· δ)
44τὰ παρὰ τοὺς λιμένας Λαρύμνης ἢ Ἀντικύρας, ἢ παρ’ ἀμφοτέ-
45ρους, ἀπαιτούμενα, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, γήπεδα
46πρὸς ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν, βιομηχανικῶν καὶ λοιπῶν καταστη-
47μάτων καὶ οἰκοδομῶν, ὧν ἡ χρῆσις θέλει ἔχει ἄμεσον πρὸς τὴν
48ἐπιχείρησιν σχέσιν· ε) ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ παντὸς τέλους εἰσαγω-
49γῆς ἐπὶ 10 ἔτη ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τῶν
50μηχανῶν, τῶν μηχανημάτων, τῶν παντὸς εἴδους καὶ μεγέθους
51ἐργαλείων καὶ τοῦ πρὸς οἰκοδομὴν καὶ πρὸς κίνησιν τῶν μη-
52χανῶν ὑλικοῦ· ϛ) ἡ χρῆσις τῶν ὑδάτων τοῦ Μέλανος, τοῦ Κη-
53φισσοῦ, τῆς Ἑρκύνης καὶ τῶν λοιπῶν ποταμῶν τῶν ἐκβαλλόν-
54των ἐν τῇ Κωπαΐδι λίμνῃ πρὸς ἄρδευσιν τῶν ἀποξηρανθησο-
55μένων γαιῶν, τηρουμένων τῶν ὑπὲρ τρίτων ἐπὶ τῆς χρήσεως
56τῶν ὑδάτων τούτων κεκτημένων δουλειῶν· ζ) ἡ ἀποκλειστικὴ
57χρῆσις τῶν ἐκ τῆς Κωπαΐδος ὑδάτων πρὸς κίνησιν τῶν μηχα-
58νῶν τῶν βιομηχανικῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ ἐργολάβος
59ἤθελε τυχὸν συστήσει ἐπὶ τοῦ ὄρους Πτώου. Μετὰ παρέλευσιν
60δέκα ἐτῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῆς ὑπώρυγος, περὶ ἧς διαλαμ-
61βάνει τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ παρόντος νόμου,
62ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ παραχωρήσῃ καὶ εἰς ἄλλους βιομηχά-
63νους τὴν πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν χρῆσιν τῶν εἰρημένων ὑδάτων.
64Ὁ ἐργολάβος ὑποχρεοῦται νὰ συστήσῃ τὰ τοιαῦτα καταστή-
65ματά του εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ γίνηται ἐπὶ ματαίῳ ἀπώλεια
66τῆς ἐκ τῆς ῥοῆς τῶν ὑδάτων δυνάμεως. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ-
67τον τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον θέλει λαμβάνει προη-
68γουμένην γνῶσιν τῆς περὶ συστάσεως τοιούτων καταστημάτων
69προθέσεως τοῦ ἐργολάβου καὶ θέλει κανονίζει τὴν τοποθέτησιν
70τοῦ ἐργοστασίου. Ἡ εἰς τελείαν ἰδιοκτησίαν παραχωρηθησομένη
71ἔκτασις θέλει εἶσθαι συνεχής, τὴν δὲ θέσιν αὐτῆς θέλει ὁρίσει
72ἡ Κυβέρνησις.
73Ἄρθρον 4. Τῆς παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποξη-
74ράνσεως προηγεῖται ἡ εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον παρακατάθεσις
75100 χιλιάδων δραχμῶν, λόγῳ ἐγγυήσεως τῆς ἐμπροθέσμου ἐ-
76νάρξεως καὶ ἀποπερατώσεως τῶν ἐργασιῶν. Ἡ παρακατάθεσις
77αὕτη λαμβάνει χώραν ὀκτὼ τὸ πολὺ ἡμέρας ἀπὸ τῆς εἰς τὸν
78μειοδότην εἰδοποιήσεως, ὅτι αἱ προτάσεις του ἐκρίθησαν παρα-
79δεκταί. Παρελθούσης ἐπὶ ματαίῳ τῆς προθεσμίας ταύτης, ἡ μὲν
80προσφορὰ θεωρεῖται ὡς μὴ δοθεῖσα, τὸ δὲ κατὰ τὸ ἄρθρον 6
81χρηματικὸν ποσὸν μένει αὐτοδικαίως εἰς ὄφελος τοῦ δημοσίου
82Ταμείου.
83Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταθέσεως μέχρι τῆς ἀποδόσεως τοῦ
84ἀνωτέρου ποσοῦ τὸ δημόσιον θέλει πληρώνει πρὸς τὸν ἐργολάβον
85τόκον ἐτήσιον 6%.
86Ἄρθρ. 5. Ὁ ἐργολάβος ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, ἀφ’ ἧς ἡμέρας κατα-
87στῇ τοιοῦτος, δυνάμει τῆς κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον 3 παρα-
88χωρήσεως (ἢ τοῦ κατὰ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον 6 συναγωνισμοῦ),
89ὀφείλει νὰ κάμῃ ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς ὑπὸ τὸ ὄρος Πτῶον
90διώρυγος, δι’ ἧς θέλουν μετοχετεύεσθαι πρὸς τὸν λιμένα Λαρύ-
91μνης τὰ τὴν πεδιάδα Κωπαΐδος κατακλύζοντα ὕδατα καὶ θέ-
92λει ἀποπερατώσει αὐτὰς ἐντὸς 6 ἐτῶν ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἡμέρας.
93Ἐὰν ὁ ἐργολάβος δὲν κάμῃ ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν, ἢ δὲν ἤθε-
94λεν ἀποπερατώσῃ αὐτὰς ἐντὸς τῶν ἀνωτέρω ταχθεισῶν προθε-
95σμιῶν θέλει κηρύττεσθαι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου Ἀττικῆς
96κτλ. ἔκπτωτος τοῦ παραχωρηθέντος αὐτῷ δικαιώματος. Ὁ ἐρ-
97γολάβος δύναται νὰ ἐκκαλέσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομάρχου
98ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου, τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται τελεσιδίκως. Εἰς
99τὴν πρώτην περίπτωσιν τὸ ἐν τῷ δημοσίῳ ταμείῳ λόγῳ ἐγ-
100γυήσεως παρακατατεθειμένον ποσὸν μεταβαίνει αὐτοδικαίως καὶ
101ἄνευ διατυπώσεώς τινος εἰς τὴν πλήρη κυριότητα τοῦ δημοσίου,
102τὰ δὲ πρὸς ἀνασκαφὴν, ἀνόρυξιν καὶ διώρυξιν τῆς τε διώρυγος
103καὶ ὑπώρυγος καὶ τὰ πρὸς ἀποξήρανσιν ἐν γένει ἐκτελεσθέντα
104οἱαδήποτε ἔργα, ἀνεγερθέντα κτίρια, τὰς προμηθευθείσας κινη-
105τὰς καὶ πηγμένας μηχανὰς, τὰ μηχανήματα, τὰ παντὸς εἴδους
106ἐργαλεῖα καὶ ὑλικὸν, ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐκθέσει, ὅπως εὑρί-
107σκονται, εἰς δημοπρασίαν εἰς λογαριασμὸν τοῦ ἐργολάβου, ὑπὸ τὸν
108ὅρον τοῦ ν’ ἀναδεχθῇ καὶ φέρῃ εἰς πέρας τὸ προκείμενον ἔργον
109τῆς ἀποξηράνσεως ὁ ἀγοραστής.
110Ἅμα μετὰ τὴν τελείαν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου τούτου δοθῇ
111ἐλευθέρα πρὸς τὸν λιμένα Λαρύμνης ῥοὴ εἰς τὰ ὕδατα τῆς Κω-
112παΐδος, ἡ Κυβέρνησις, παραλαμβάνουσα αὐτὸ μετὰ τῶν παραρ-
113τημάτων αὐτοῦ θέλει ἀποδώσει τῷ ἐργολάβῳ τὴν παρακατα-
114θήκην.
115Ἄρθρ. 6. Ἐμφανιζομένων πλέον τοῦ ἑνὸς ἀτόμου, ἢ ἑταιρίας,
116ὅπως ἀναλάβωσι τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κωπαΐδος ὑπὸ τοὺς ὅρους
117τοῦ παρόντος νόμου, τὸ πρὸς ἀποξήρανσιν δικαίωμα θέλει πα-
118ραχωρηθῆ πρὸς τὸν ἐξαιτήσοντα διάρκειαν νομῆς τῶν γαιῶν
119συντομωτέραν τῆς ὁριζομένης ἐν τῷ ἐδ. βʹ. τοῦ ἄρ. 2 τοῦ πα-
120ρόντος νόμου. Αἱ πρὸς τοῦτο ἐσφραγισμέναι προτάσεις θέλουσιν
121ὑποβληθῆ πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸν κατὰ τύπους,
122ὁρισθησομένους διὰ Β. Διατάγματος, δημοσιευθησόμενον ἐντὸς
12310 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ παρόντος νόμου. Οὐδεμία
124προσφορὰ γίνεται δεκτὴ ἄνευ προηγουμένης καταθέσεως εἰς τὸ
125δημόσιον ταμεῖον δραχμῶν 25,000· ἡ δὲ παραχώρησις τοῦ δι-
126καιώματος τῆς ἀποξηράνσεως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ πρὶν ἢ
127παρέλθωσι 3 μῆνες ἀπὸ τῆς ἐν τῇ ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως
128δημοσιεύσεως τοῦ νόμου τούτου. Ἵνα δὲ μῆνα τὸ πολὺ ἀπὸ τῆς
129δημοσιεύσεως ταύτης θέλει γνωστοποιηθῆ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς
130Ἑλλάδος, ἐπιμελείᾳ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ, ἡ πρό-
131θεσις τῆς Κυβερνήσεως περὶ παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος
132τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος Λίμνης, οἱ ὅροι τῆς ἐπιχειρή-
133σεως ταύτης καὶ ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλει γίνει ἐν Ἀθήναις ἡ παρα-
134χώρησις.
135Ἄρθρον 7. Ἐντὸς 4 ἐτῶν ἀπὸ τῆς περατώσεως καὶ παραλα-
136βῆς τῆς διώρυγος ὁ ἐργολάβος ὀφείλει νὰ ἐκτελέσῃ ἐντελῶς ἅπαν-
137τα τὰ λοιπὰ ἔργα κατὰ τὸ σχέδιον τοῦ μηχανικοῦ Κ. Σωβὰς,
138πρὸς διευθέτησιν τῶν ποταμῶν Μέλανος, Κηφισσοῦ, Ἑρμίνης,
139Κοραλίου, Φαλάρου καὶ λοιπῶν χειμάῤῥων, ὅπως τὰ ὕδατα αὐ-
140τῶν μὴ βλάπτωσι, περιπλανώμενα τὰς ἀποξηρανθείσας γαίας,
141κατασταθῶσι δὲ ἀπεναντίας χρήσιμα πρὸς ἄρδευσιν αὐτῶν.
142Μὴ περατουμένων τῶν ἔργων τούτων ἐντὸς τῆς ταχθείσης
143τετραετίας, ὁ ἐργολάβος ὑπόκειται εἰς ποινικὴν ῥήτραν ὑπερη-
144μερίας ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου 50 χιλιάδων δραχμῶν, ὅστις
145θέλει διπλασιάζεσθαι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, μέχρις ἐντελοῦς ἀπο-
146περατώσεως τῶν προκειμένων ἔργων.
147Ἄρθρ. 8. Αἱ περίμετροι τῆς συνήθους καὶ ἐκτάκτου πλημμύ-
148ρας τῆς Κωπαΐδος θέλουν ἐξακριβωθῆ καὶ ὁρισθῆ διὰ σταθερῶν
149σημάτων, ὁριστικῶς καὶ ἀναμφισβητήτως, ὑπὸ ἑπτὰ ἐπιστημό-
150νων, τοὺς ὁποίους θέλει ἐκλέξει ὁ Πρόεδρος τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφε-
151τῶν. Ἐκ τῶν ἑπτὰ τούτων πραγματογνωμόνων οἱ μὲν τρεῖς
152θέλουσιν εἶσθαι ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ, οἱ δὲ δύο
153λοχαγοὶ καὶ οἱ ἕτεροι δύο ὑπολοχαγοὶ τοῦ αὐτοῦ Σώματος. Οἱ
154πραγματογνώμονες, ὁρκιζόμενοι ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου Λεβα-
155δείας, θέλουσιν ἐξακριβώσει τὰ ἐπὶ τῶν βράχων καταφανῆ ση-
156μεῖα τῆς συνήθους καὶ ἐκτάκτου πλημμύρας. Ὁρμώμενοι δ’ ἐκ
157τῶν σημείων τούτων θέλουσι προσδιορίσει δι’ ἀκριβοῦς χωρο-
158σταθμίσεως τῆς περιμέτρου τῶν δύο τούτων πλημμυρῶν· ἐπὶ
159τῶν κυριωτέρων σημείων τῶν περιμέτρων τούτων θέλουσιν ἐγερ-
160θῆ, δαπάνῃ δημοσίᾳ, σταθερὰ σήματα, συντασσομένων συνάμα
161πρωτοκόλλων, δηλούντων ὅσον οἷόν τε λεπτομερέστερον καὶ
162σαφέστερον τὴν σχετικὴν θέσιν ἑκάστου σήματος.
163Ἡ πρὸς τὸν ἐργολάβον τῆς ἀποξηράνσεως παράδοσις τῆς
164συνήθως καὶ ἐκτάκτως πλημμυρούσης πεδιάδος θέλει γίνει διὰ
165πρωτοκόλλου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὡς ἀνωτέρω ὁρισθησομένων
166περιμέτρων, ὅπως οὗτος ἐξασκήσῃ ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων τούτων τὰ
167δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τῷ παρέχουσι τὰ ἄρθρα 3, 9 καὶ 10
168τοῦ παρόντος νόμου.
169Ἄρθρ. 9. Οἱ νομίμως ἀποδείξοντες, ὅτι ἔχουσιν ἰδιοκτησίας
170ἐντὸς τῆς περιμέτρου τῆς συνήθους πλημμύρας, δύνανται ν’ ἀνα-
171κτήσωσιν αὐτὰς μετὰ παρέλευσιν τριάκοντα ἐτῶν ἀπὸ τῆς πα-
172ραχωρήσεως τοῦ προνομίου, ἐγκαταλείποντες τὸ ἥμισυ πρὸς
173ὄφελος τοῦ ἐργολάβου τῆς ἀποξηράνσεως.
174Ἄρθρ. 10. Οἱ ἰδιοκτῆται τῆς ἐκτάσεως τῆς κατακλυζομένης
175ζώνης, ἐξαιρουμένου τοῦ δημοσίου θέλουσι, πληρώσει κατὰ στρέμ-
176μα πρὸς τὸν ἐργολάβον τῆς ἀποξηράνσεως ποσὸν ἀνάλογον τῆς
177εἰς τὰς γαίας αὐτῶν ἀποδιδομένης μείζονος ἀξίας (la plus
178value). Τὴν μείζονα ταύτην ἀξίαν θέλουσιν ὁρίσει δι’ ἑκουσίου
179συνεννοήσεως, ὅ τε ἐργολάβος καὶ ὁ ἰδιοκτήτης τῆς γῆς. Μὴ
180συμφωνούντων δ’ αὐτῶν, ἡ μείζων ἀξία θέλει ὁρισθῆ ὑπὸ δύο
181πραγματογνωμόνων, διοριζομένων παρ’ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν,
182καὶ ἐν διχογνωμίᾳ ὑπὸ τρίτου, διοριζομένου ὑπὸ τοῦ Προέδρου
183τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου, ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ἐπισπεύδοντος.
184Ἡ οὕτω προσδιορισθησομένη μείζων ἀξία δὲν θέλει εἶσθαι κα-
185τωτέρα τοῦ ἡμίσεως τῆς εἰς ἕκαστον στρέμμα ἀντιστοιχούσης
186δαπάνης ἀναλόγως τῆς ὅλης ἀποξηρανθείσης ἐκτάσεως καὶ τοῦ
187πρὸς ἀποξήρανσιν αὐτῆς καταβληθέντος ποσοῦ.
188Διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου θέλουσιν ἐκτιμηθῆ καὶ αἱ παρὰ τοῦ ἐρ-
189γολάβου καταληφθησόμεναι τυχὸν ἰδιωτικαὶ γαῖαι πρὸς διαχά-
190ραξιν τῶν τῆς ἀποξηράνσεως τῶν γαιῶν καὶ διευθύνσεως τῶν
191ποταμῶν τάφρων.
192Ἄρθρ. 11. Ἰδιῶται ἢ ἑταιρίαι δύνανται νὰ ἐξασκήσωσι τὸ
193δικαίωμα πρὸς ἀποξήρανσιν καὶ ἄλλων ἑλωδῶν ἢ κατακλυζο-
194μένων γαιῶν τοῦ Κράτους κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος
195νόμου. Ἐπιτρέπεται δὲ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ εἰς
196τοὺς αἰτήσοντας τοιαῦτα δικαιώματα τὰ ἐν τοῖς παραγράφοις
197γʹ—ϛʹ τοῦ ἄρθρου 3 ὠφελείας, πρὸς δὲ τὴν νομὴν τῶν γαιῶν
198ἢ τὴν ἰδιοκτησίαν μέρους αὐτῶν ἢ καὶ ἀμφοτέρας. Ἡ παραχώ-
199ρησις, ἐνεργηθησομένη διὰ συναγωνισμοῦ κατὰ τὰς διατάξεις
200τοῦ ἄρθρου β, θέλει γίνεσθαι πρὸς τὸν μειοδοτήσαντα, ἀνώτατος
201δὲ ὅρος τῆς μὲν νομῆς προσδιορίζονται 99 ἔτη τῆς δὲ ἰδιοκτη-
202σίας μέχρι τοῦ ἡμίσεως τῆς κατακλυζομένης ἢ ἑλώδους ἐκτά-
203σεως.
204Τὸ ποσὸν τῶν κατὰ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 6 μεταθέσεων θέλει ὁρί-
205ζεσθαι διὰ Β. Διατάγματος.
206Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης
207Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.
208Ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερ.
209Ἡ πρότασις, νομίζω, ὅτι δὲν χρήζει ἀναπτύξεως, οὔτε εἶναι
210δυνατὸν νὰ γίνῃ κατ’ αὐτῆς ἔνστασις ἀπαραδέκτου.
211§6Ι. ΑΝΝΙΝΟΣ. Ὅλη ἡ ἔκτασις πόσα στρέμματα εἶναι;
212§7ΚΕΧΑΓΙΑΣ. 300 χιλιάδες.
213§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις τὶ θέλει; νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ
214τμήματα;
215§9ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
216§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ τυπωθῇ,
217νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ καταταχθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν
218θεωρουμένη ὡς κατεπείγουσα διότι τοιαύτη εἶναι;
219§11ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
220§12Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα,
221τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις, παρακαλῶ τὸ προεδρεῖον
222νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς
223τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, δηλαδὴ
224τὰς προηγουμένας προτάσεις.
225§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.
226§14ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νὰ κατατεθῇ καὶ τὸ τοπογραφικὸν σχέδιον.
227§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτελῶ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως γενομένην
228πρὸ ἡμερῶν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλεν ἔκθεσιν
229ἀφορῶσαν τὴν προσωρινὴν κατάστασιν τοῦ ταμείου. Ἐπιθυμεῖ
230ἡ Συνέλευσις νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη;
231§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
232Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐκθέσεως.
233§17ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ.
234§18ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι νὰ ἀναγνωσθῇ.
235§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀνάγνωσιν νὰ
236ἐγερθῶσσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
237Ἐνταῦθα ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν
238Οἰκονομικῶν...
239Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν.
240Ἐκτελῶν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ
241ὑποβάλλω ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς πίνακα παριστάνοντα κατ’ ἄρθρον καὶ
242κεφάλαιον τὰ μέχρι τέλους Ἰουνίου 1864 πραγματοποιηθέντα
243ἔσοδα καὶ ἔξοδα τῆς χρήσεως 1863.
244Πρεσβεύων τὴν ἀρχὴν, ὅτι ὅλαι αἱ συνδεόμεναι μὲ τὴν Γε-
245νικὴν διοίκησιν Κυβερνητικαὶ πράξεις, καὶ ἰδίᾳ αἱ περὶ τῆς κα-
246ταστάσεως καὶ τῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ
247Κράτους, πρέπει ἐγκαίρως νὰ δημοσιεύωνται, πρὸ πάντων δὲ νὰ
248γνωστοποιῶνται εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα, προεθέμην ἅμ’ ἀ-
249ναλαβὼν τὴν διοίκησιν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐκτελέσω οἴκοθεν
250τὸ ἔργον, δι’ ὃ προεκλήθην ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως. Ἡ κατάστα-
251σις τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους δικαίως ἑλκύει τὴν προσο-
252χὴν τοῦ ἐθνικοῦ τούτου Συνεδρίου, οὐ μόνον διότι ὑπὸ τὴν κα-
253θαρῶς οἰκονομικὴν ἔποψιν εἰς πολλὰ καὶ σωτήρια δύναται νὰ
254ὁδηγήσῃ Νομοθετικὰ μέτρα, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ οἰκονομικὴ κα-
255τάστασις χρησιμεύει ὡς γνώμων πρὸς ἐκτίμησιν τῆς ἐν γένει
256τοῦ Κράτους καταστάσεως ὑπὸ πολιτικὴν ἔποψιν καὶ πρὸς λῆ-
257ψιν διαφόρων Νομοθετικῶν μέτρων δι’ ὅλους τοὺς Κλάδους τῆς
258δημοσίας διοικήσεως· Τὴν πραγματοποίησιν τῶν σωτηρίων ἀπο-
259τελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπαγγέλλεται ἡ ἔγκαιρος δημοσίευσις
260τῆς οἰκονομικῆς τοῦ Κράτους καταστάσεως, προεῖδεν ὁ Νόμος
261περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ὁρίσας, ὅτι ἐντὸς τῶν πρώτων μηνῶν
262ἑκάστου ἔτους ὑποβάλλονται εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα καὶ
263δημοσιεύονται διὰ τοῦ τύπου ὁ λογαριασμὸς τῆς διαχειρίσεως τοῦ
264ἀμέσως προηγουμένου ἔτους καὶ ὁ ἀπολογισμὸς τῆς χρήσεως
265τοῦ προτελευταίου ἔτους, συνάμα δὲ δημοσιεύονται ἐκ μέρους
266τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου αἱ διαδηλώσεις ἐπὶ τοῦ λογαριασμοῦ καὶ
267τοῦ ἀπολογισμοῦ τῶν ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ προηγουμένου ἔτους ὑπο-
268βληθέντων εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα· ἐὰν διετελοῦμεν λογι-
269στικῶς ἐνήμεροι, ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν ἤθελον εἶσθαι ἐκ μέρους μὲν
270τοῦ Ὑπουργείου ὁ λογαριασμὸς τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1863 καὶ ὁ
271ἀπολογισμὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1862, ἐκ μέρους δὲ τοῦ Συνεδρίου
272αἱ διαδηλώσεις ἐπὶ τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ 1862 καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπολο-
273γισμοῦ τοῦ 1861· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει δὲν ἠθέλατε ἔχει
274ἀνάγκην ἄλλων πληροφοριῶν, διὰ νὰ κρίνητε περὶ τῆς οἰκονομι-
275κῆς ἡμῶν καταστάσεως· ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ τὸ Διοικητικὸν καὶ
276τὸ Δικαστικὸν ἡμῶν λογιστικὸν εἶναι ἕνεκα διαφόρων λόγων
277τοσούτῳ ὀπισθήμερα, ὥστε οἱ μὲν δημοσιευμένοι παρὰ τοῦ
278ὑπουργείου λογαριασμοὶ δὲν φθάνουσιν εἰμὴ μέχρι τῆς διαχειρίσεως
279τοῦ 1858, αἱ δὲ διαδηλώσεις τοῦ Συνεδρίου μέχρι τοῦ 1855.
280Διὰ τὸν λόγον τοῦτον θέλων νὰ δώσω εἰς ὑμᾶς ἰδέαν τινὰ,
281ἔστω καὶ ἀτελῆ, τῆς Οἰκονομικῆς τοῦ Κράτους καταστάσεως,
282ἐνησχολήθην κατ’ αὐτὰς καὶ συνέταξα ἐκ τῶν διαφόρων στοι-
283χείων τῆς ὑπηρεσίας πρόχειρόν τινα ἀνάλυσιν τῶν ἀποτελεσμά-
284των τῶν προηγουμένων χρήσεων, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τι-
285μὴν νὰ παρουσιάσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν μετὰ τοῦ δια-
286ληφθέντος πίνακος.
287Ὡς θέλετε παρατηρήσει, ἡ ὑποβαλλομένη ἀνάλυσις, περὶ τῆς
288τελείας ἀκριβείας τῆς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ ἐγγυηθῶ (καθό-
289σον δὲν προέβη ἡ ἐπεξεργασία τῶν λογαριασμῶν μέχρι τῆς ἐποχῆς
290ταύτης) παριστάνει ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἀπο-
291λογισμῶν ὅλων τῶν κλεισμένων χρήσεων ἀπὸ τοῦ 1833–
2921862, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ τὸ κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1863
293ἐνεργητικὸν καὶ παθητικὸν τοῦ Κράτους, ἐν τῷ τέλει δὲ προ-
294σετέθησαν σημειώσεις τινὲς περὶ τοῦ πιθανοῦ ἀποτελέσματος
295τῆς ἐγγιζούσης εἰς τὴν λῆξιν χρήσεως 1863, περὶ τῶν
296ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ 1864, περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἐν-
297τόκων γραμματίων καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ δανείου τῶν 6,000,000
298καὶ τέλος περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν εὑρίσκετο τὸ δημόσιον
299Ταμεῖον καθ’ ἣν ἡμέραν ἡ Α. Μ. ηὐδόκησε νὰ μὲ καλέσῃ εἰς
300τὴν Διεύθυνσιν τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους.
301Διεξερχόμενοι, Κύριοι, τὴν ἀνάλυσιν ταύτην καὶ τὰς παρα-
302τεθείσας ἐν αὐτῇ σημειώσεις, θέλετε παρατηρήσει τὰ ἑξῆς.
303Αʹ. Ἀποτελέσματα ἀπολογισμῶν.
304Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1833, ὅτε ἐγκατεστάθη ἐν Ἑλλάδι ἡ Βασι-
305λεία, μέχρι τέλους τῆς χρήσεως 1862, εἰσπράχθησαν ἀπὸ
314Σημειωτέον, ὅτι εἰς τὰ ἐξωτερικὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα περιλαμβά-
315νονται αἱ προκαταβολαὶ τῶν τριῶν προστατίδων Δυνάμεων, αἵ-
316τινες, ὡς γνωστόν, λόγῳ μόνον λογιστικῆς τάξεως ἐγγράφον-
317ται εἰς τὰ δημόσια βιβλία.
318Ἐὰν ῥίψῃ τις βλέμμα ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν διαφό-
319ρων χρήσεων, θέλει παρατηρήσει ὅτι τὰ ἐσωτερικὰ ἔσοδα συνι-
320στάμενα κατὰ τὸ 1834 ἐκ δραχ. 10,433,890 ἀνέβησαν κατὰ
321τὸ 1840 εἰς δραχ. 16,268,183. Ἔκτοτε δὲ ἤρχισαν νὰ ἐλατ-
322τόνωνται καὶ κατὰ τὰ ἔτη 1844 καὶ 1845 δὲν ἔφθασαν οὐδὲ
323τὰ 11,000,000, ἀπὸ δὲ τοῦ 1846 ἤρχισαν πάλιν ν’ αὐξά-
324νωσι καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1856 ὑπερέβησαν τὰ 20,000,000,
325κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1860 ἔφθασαν τὰ 24,046,776 τῷ 1861
326ἠλαττώθησαν εἰς δραχ. 21,639,000, κατὰ δὲ τὸ 1862 περιω-
327ρίσθησαν εἰς δραχ. 18,206,516, ἐν οἷς περιλαμβάνονται καὶ
328δραχ. 720,000 προερχόμεναι ἀπὸ τὸ δάνειον τῶν 6,000,000.
329Τὰ ἐσωτερικὰ ἔξοδα, ἅτινα κατὰ τὸ 1833 συνίσταντο εἰς
330δραχ. 12,982,693, ἀνέβησαν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος εἰς δραχ.
33116,370,914, κυματίζοντα δὲ ἀπὸ τοῦ 1835–1842 μεταξὺ
33213 καὶ 16 ἑκατομμυρίων, κατέβησαν κατὰ τὸ 1843 εἰς δραχ.
33312,203,530 καὶ κατὰ τὸ 1844 εἰς 11,487,402, κατὰ τὸ
3341845 ἦσαν 11,866,641, ἔκτοτε ὅμως προβαίνοντα εἰς αὔξη-
335σιν ἔφθασαν κατὰ τὸ 1860 εἰς δραχ. 22,181,340, κατὰ δὲ
336τὸ 1861 καὶ 1862 ὑπερέβησαν τὰ 24,00,000· αἱ χρήσεις
337τῶν ἐτῶν 1856 καὶ 1857 ἀφῆκαν ὁμοῦ περισσεύματα ἐκ δρ.
3385,421,084, ἐξ ὧν δραχ. 1,101,048 ἐχρησίμευσαν εἰς ἀνα-
339πλήρωσιν τοῦ παρουσιασθέντος ἐλλείματος τῆς χρήσ. 1858,
340καθ’ ἣν τὰ ἔξοδα ἀνεβιβάσθησαν εἰς δραχ. 21,620,798 ἕνεκα
341τῶν διαφόρων δημοσίων ἔργων, ἅτινα ἐντὸς τοῦ ἔτους ἐκείνου
342ἐξετελέσθησαν. Ἡ χρῆσις τοῦ 1860, ἥτις ὑπερτερεῖ ὅλας τὰς
343ἄλλας ὡς πρὸς τὰ ἐσωτερικὰ ἔσοδα, ἀφῆκε περίσσευμα ἐκ δραχ.
3441,829,076, ἀλλ’ αἱ ἑπόμεναι δύο τῶν ἐτῶν 1861 καὶ 1862 οὐ
345μόνον ἐξήντλησαν τὰ τῶν ἀμέσως προηγουμένων χρήσεων περι-
346σσεύματα, ἀλλ’ ἀφῆκαν ὁμοῦ ἐλλείματα ἐκ δρ. 8,439,717 ὡς
347ἐκ τῶν ὁποίων ἠναγκάσθη τὸ δημόσιον νὰ καταφύγῃ εἰς δάνεια.
348Ἀφαιρουμένων τῶν ἐλλειμμάτων, ἅτινα χρήσεις τινὲς πα-
349ρουσιάζουσιν ἀπὸ τὰ περισσεύματα, ἅτινα κατέλιπον ἄλλαι,
350ὑπολείπεται κατὰ τὸ τέλος τῆς χρήσεως τοῦ 1862 περίσσευμα
351ἐκ δραχ. 5,362,365. Ἀλλ’ ἐὰν ῥίψητε προσεκτικὸν βλέμμα εἰς
352τὴν ἀνάλυσιν τοῦ περισσεύματος τούτου, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι τὸ
353πλεῖστον αὐτοῦ μέρος δὲν εἶναι πραγματικὸν ὡς προερχόμενον
354εἴτε ἀπὸ δαπάνας πραγματοποιηθείσας καὶ μηκέτι τακτοποιη-
355θείσας, εἴτε ἀπὸ ἐπισφαλεῖς τοῦ δημοσίου ἀπαιτήσεις, περὶ τῆς
356εἰσπράξεως τῶν ὁποίων οὐδεμία, ἢ ἐλαχίστη ἐλπὶς ὑφίσταται
357Καὶ εἰς μὲν τὰς πραγματοποιηθείσας δαπάνας ὑπάγονται τὰ
358ἑξῆς.
373Ὥστε τὸ πραγματικὸν περίσσευμα κατὰ τὸ τέλος τῆς χρή-
374σεως τοῦ 1862 συνίστατο εἰς μόνας δραχμὰς 1,251.983.
375Καὶ ὅλως ἀπέναντι τοσούτου μικροῦ περισσεύματος εἶχον
376διατεθῆ εἰς δάνεια προκαταβολὰς, μετοχὰς Ἐθνικῆς Τραπέζης
377καὶ διαφόρων ἑταιριῶν καὶ προκαταβολὴν εἰς τὴν χρῆσιν
381Τὰ ποσὰ ταῦτα ἀναπληροῦνται ἐκ τῶν διαφόρων κονδυλίων,
382ἅτινα ἀποτελοῦσι τὸ παθητικὸν τοῦ Κράτους καὶ μεταξὺ τῶν
383ὁποίων συμπεριλαμβάνεται τὸ ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ δάνειον τῆς
384Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐκ δραχ. 2.820.000.
385Σημειωτέον δὲ ὅτι διάφορα κονδύλια τοῦ παθητικοῦ δὲν εἶ-
386ναι πραγματικῶς τοιαῦτα, ἀλλὰ σημειοῦνται οὕτω δι’ ἔλλειψιν
387τακτοποιήσεως· τοιαῦτα δὲ εἶναι
395Σημειωτέον πρὸς τούτοις, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν
3962,683,106, ὅπερ σημειοῦται ὡς ὑπάρχον κατὰ τὴν 31 Δεκεμ-
397βρίου εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους ἢ εὑρισκόμενον καθ’ ὁδὸν, συν-
398ίστατο κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς ἡμιεξωφλημένα ἐντάλματα χρημα-
399τικὰ καὶ ἐκκρεμεῖς πληρωμὰς, μόλις δὲ 200–300 χιλιάδες
400δραχμῶν ἠδύναντο νὰ ὦσιν εἰς μετρητά.
401Ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως τοῦ 1863
402Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως ταύτης δὲν δύναται νὰ ᾖναι
403ἀπὸ τοῦδε γνωστὸν, διότι κατὰ τὰς λογιστικὰς ἡμῶν διατάξεις
404ἡ χρῆσις κλείει τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1864. Στηριζόμενος ὅμως
405εἰς τὰ μέχρι τοῦδε πραγματοποιηθέντα ἔσοδα καὶ ἔξοδα καὶ
406ὑπολογίζων ὡς ἔγγιστα καὶ κατὰ πιθανότητα τὰ πραγματο-
407ποιηθησόμενα, συμπεραίνω, ὅτι κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως
408θέλουσιν ἀναβῆ.
413Τὰ ἔσοδα εἶναι κατώτερα πολλῶν προηγουμένων ἐτῶν καὶ
414τοῦτο προέρχεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀπὸ τῶν ἐπελθουσῶν διὰ ψηφι-
415σμάτων τῆς Συνελεύσεως ἐλαττώσεων ἐπὶ τῶν ἐγγείων φόρων,
416αἵτινες ὑπερβαίνουσι τὰ 3,000,000, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκ τῆς
417μειώσεως τοῦ ἐκ τοῦ χαρτοσήμου εἰσοδήματος καὶ τῶν ἐκ τῶν
418κεκλεισμένων χρήσεων εἰσπράξεων.
419Κρίσεις περὶ τῆς χρήσεως 1864.
420Τὰ ἔσοδα τῆς χρήσεως ταύτης προϋπελογίσθησαν εἰς δραχ.
42123.348,685.
422Καθόσον δύναταί τις νὰ εἰκάσῃ ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε βεβαιω-
423θέντων φόρων, τὰ βεβαιωθησόμενα ἔσοδα ἐν συνόλῳ λαμβανό-
424μενα δὲν θέλουσι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα διαφέρει πολὺ ἀπὸ
425τὰ προϋπολογισθέντα· ἐκτὸς τῶν ἀπὸ φόρους βαμβακίων καὶ
426ἔσοδα κεκλεισμένων χρήσεων, ἐξ ὧν ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ βεβαιω-
427θῶσι δραχ. 1,500,000 πλέον τῶν προϋπολογισθέντων, καθόσον
428ὅτε συνετάττετο ὁ προϋπολογισμός, ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν ἦτο γνω-
429στὴ ἡ ἐπέκτασις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἐφέτος ἡ καλλιέργεια τοῦ
430πολυτίμου προϊόντος τοῦ βάμβακος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν ἠλπίζετο,
431ὅτι ἡ εἴσπραξις τῶν ἀπὸ κλεισμένας χρήσεις καθυστερούντων
432ἤθελε λάβει ὅσην ἔλαβεν ὤθησιν· ὅθεν, χωρὶς πολὺν φόβον τοῦ
433νὰ ἀπομακρυνθῇ τις ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν, δύναται νὰ παραδεχθῇ,
434ὅτι τὰ βεβαιωθησόμενα ἔσοδα τῆς χρήσεως 1864 θέλουσιν ἀνα-
435βιβασθῆ εἰς δραχ. 24,848,685.
436Δυστυχῶς ὅμως ἀποβαίνει ἀδύνατον νὰ εἰσπραχθῇ ὁλόκληρον
437τὸ ποσὸν τοῦτο διαρκούσης τῆς χρήσεως· ἱκανὸν μέρος αὐτοῦ
438θέλει περάσει, ὡς συνήθως γίνεται, εἰς τὰ καθυστεροῦντα διὰ νὰ
439εἰσπραχθῇ ἀκολούθως ἢ διὰ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ παραλείμματα,
440ἐὰν ἀποδειχθῇ ἀνέφικτος ἡ εἴσπραξίς του.
441Παραδεχόμενος, ὅτι θέλουσιν ἐκλείψει μετ’ οὐ πολὺ αἱ ἤδη
442ἀπαντώμεναι κατὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων δυσ-
443κολίαι, καὶ ὅτι τὰ ὄργανα τῆς εἰσπράξεως θέλουσιν ἀναπτύξει
444πᾶσαν τὴν ἑαυτῶν ἐνέργειαν, ὑπολογίζω τὸ καθυστέρημα εἰς
445δραχ. 1,800,000, ὧν ἀφαιρουμένων ἀπὸ τὰ προϋπολογισθέντα,
446θέλομεν ἔχει κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως εἰσπραχθέντα δραχ.
44721,548,685. Τὸ ποσὸν τοῦτο, πολὺ ἀνώτερον ἀπὸ τὰ κατὰ
4481862 καὶ 1863 εἰσπραχθέντα καὶ ἴσον περίπου μὲ τὸ ἀπο-
449τέλεσμα τοῦ 1861, ἀποβαίνει τοσούτῳ μᾶλλον εὐάρεστον,
450καθόσον διετηρήθησαν καὶ διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος αἱ κατὰ τὸ
451προηγούμενον ψηφισθεῖσαι ἐλαττώσεις τῶν ἐγγείων φόρων, ἡ δὲ
452ἐκ τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἅλατος, τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ
453φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἐθνικῶν
454φθαρτῶν κτημάτων προϋπολογισθεῖσα καὶ προσδοκωμένη αὔξη-
455σις εἶναι πολὺ κατωτέρα τῶν ἐλαττώσεων τούτων.
456Τὰ ἔξοδα τοῦ 1864 προϋπελογίσθησαν μὲν παρὰ τῆς Κυ-
457βερνήσεως εἰς δραχ. 23,487,532, περιωρίσθησαν δὲ παρὰ τῆς
458Συνελεύσεως εἰς 22,233,118· ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ τούτου πα-
459ρουσιάζεται ἡ ἀνάγκη καὶ ἄλλων δαπανῶν, διὰ τὰς ὁποίας
460ἐζητήθησαν καὶ ζητοῦνται ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις. Κατὰ
461τὰς παραστάσεις τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ὁ ψηφισθεὶς
462προϋπολογισμὸς ὄχι μόνον δὲν προεῖδεν ὁλοσχερῶς τὴν δαπάνην
463τῶν ὑπεραρίθμων καὶ τῶν εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἀποσταλέντων
464ἀνδρῶν, ἀλλ’ ἀφῄρεσε δι’ ὅλον τὸ ἔτος τὴν μισθοδοσίαν καὶ
465λοιπὰ ἔξοδα 2,500 στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλειπον τότε ἀπὸ
466τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐν ᾧ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἀνεπληρώθησαν
467καὶ ἀναπληροῦνται διὰ τῆς ἐνεργουμένης στρατολογίας· διὰ τοῦ-
468το παρίσταται σήμερον ἡ ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ διὰ τὸ ὑπουργεῖον
469τῶν Στρατιωτικῶν νέα πίστωσις ἐκ δραχμῶν 1,192,244.
470Ἐκτὸς τούτου παρελείφθησαν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ πάντα
471τὰ δι’ ἔξοδα κλεισμένων χρήσεων ὀφειλόμενα, διὰ τὰ ὁποῖα
472ἐζητήθη κατόπιν εἰδικὴ πίστωσις καὶ τὰ ὁποῖα ἀναβαίνουσιν
473εἰς δραχ. 870,000, ἐξ ὧν 588,000 ἀνήκουσιν εἰς τὴν στρα-
474τιωτικὴν ὑπηρεσίαν· ὥστε ἂν καὶ περιωρίσθησαν ὑπὸ τῆς
482Οὕτω δὲ τὰ πιθανὰ ἔξοδα τοῦ 1864 θέλουσιν ὑπερβῆ τὰ τοῦ
4831863 κατὰ ἓν ἑκατομμύριον περίπου.
484Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως θέλουσι προστεθῆ εἰς τὰ ἔσοδα δρ. 410,
485017, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1864 Β. Διάταγμα
486ἀπεφασίσθη νὰ ληφθῶσιν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τῆς Ἑπτανήσου ἐκ
487τῆς διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν ὡρισμένης ἐτησίας δαπά-
488νης τῶν 25,000 λιρῶν στερλινῶν· μετὰ τὴν προσθήκην δὲ τού-
489των φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἐξίσωσις μεταξὺ ἐσόδων καὶ
490ἐξόδων, ἐνδεχόμενον δὲ νὰ μείνῃ καὶ μικρόν τι περίσσευμα.
491Δάνεια ἐσωτερικά.
492Μέχρι τοῦ ἔτους 1862 ἡ Κυβέρνησις ἀπαντῶσα τὰς ἀνάγ-
493κας της ἐκ τῶν τακτικῶν εἰσοδημάτων τοῦ κράτους, οὐδέποτε
494εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς δάνεια, ἐκτὸς μικρῶν
495ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἐλάμβανε προσφάτως, ἀπὸ τὴν Τράπεζαν ἐπ’
496ἀνοικτῷ λ)σμῷ. Μόνον ἐν ἀρχῇ τοῦ ἔτους 1862 ἕνεκα τῶν
497ἐκτάκτων δαπανῶν, τὰς ὁποίας προεκάλεσεν ἡ ἐπανάστασις
498τοῦ Ναυπλίου, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν Ἐθνι-
499κὴν Τράπεζαν ἐπ’ ἀνοικτῷ λ)σμῷ κατὰ πρῶτον μὲν δραχμὰς
5001,320,000 ἐπὶ ἐνεχύρῳ τῶν μετοχῶν της, ἀκολούθως δὲ
5011,500,000 ἐπὶ ὑποθήκῃ τοῦ ἐθνικοῦ ἐλαιῶνος Παρνασσίδος.
502Τὰ ποσὰ ταῦτα, ὧν ὁ ἐτήσιος τόκος συνεφωνήθη εἰς 6%
503μένουσιν ἀμετάβλητα καὶ σημειοῦνται εἰς τὸ παθητικὸν τοῦ
504Κράτους. Μετὰ τὴν Ὀκτωβριανὴν ἐπανάστασιν, ἐπειδὴ ἐγεν-
505νήθησαν νέαι δαπάναι, ἡ δὲ εἴσπραξις τῶν δημοσίων προσόδων
506ἀπήντα προσκόμματα, ἐνεκρίθη νὰ ζητηθῇ τὸ δάνειον τῶν
5076,000,000 ἐπὶ τόκῳ 6% καὶ ἐπὶ ἀμοιβῇ 1%, διὰ
508τὴν ἐξόφλησιν δὲ αὐτοῦ ὡρίσθη προθεσμία 34 ἐτῶν κληρουμέ-
509νου καὶ ἐξοφλουμένου ἐτησίως ἀριθμοῦ τινος ὁμολόγων· τὸ δά-
510νειον τοῦτο δὲν ἐπραγματοποιήθη εἰσέτι ἐντελῶς. Ἐντὸς τοῦ
5111862 διετέθησαν ἐξ αὐτοῦ δραχ. 720,000, τὸ 1863, 3,060,
512000 καὶ τὸ 1864 δραχ. 395,100, ὥστε μένουσιν ἀκόμη ἀ-
513διάθετοι δραχ. 1,824,900.
514Κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1862 ἕνεκα νέων ἀναγκῶν ἀνυπερ-
515βλήτων ἔλαβε τὸ δημόσιον ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἕτερον
516δάνειον δραχ. 1,000,000 μεταβιβάσαν πρὸς ἐξόφλησιν τού-
517του εἰς τὴν Τράπεζαν τὸ ἐκ τῆς Σμύριδος εἰσόδημα, ἐξ οὗ μέ-
518χρι τοῦδε εἰσεπράχθη ποσὸν 300,000. Ἐν ἀρχῇ τοῦ παρόντος
519ἔτους, εὑρεθεῖσα εἰς οἰκονομικὰς δυσχερείας ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ
520νὰ καταφύγῃ εἰς νέον δάνειον, ἐξέδωκε τὰ λεγόμενα ἔντοκα
521γραμμάτια, διὰ τῶν ὁποίων ἐπρομηθεύθη 3,000,000 δραχμῶν,
522ἐξ ὧν δραχ. 2,300,000 παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Διὰ τοῦ
523μέσου τούτου εὐκόλυνε μὲν τότε τὴν θέσιν της, ἀλλὰ κατέστη-
524σε δύσκολον τὴν θέσιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐκτὸς
525τοῦ τόκου πολλοὶ τῶν κατόχων τῶν γραμματίων τούτων δὲν
526στέργουν εἰς ἀνανέωσιν, ἀλλὰ ζητοῦσι τὴν ἐξαργύρωσίν των.
527Κατὰ τὴν 25 Ἰουλίου, ὅτε εἰσῆλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον, εὑρί-
528σκοντο ἐν κυκλοφορίᾳ ἔντοκα Γραμμάτια δραχ. 2,913,322.
529Κατάστασις Ταμείου.
534Ἀπέναντι ὅμως τῆς μικρᾶς ταύτης ποσότητος, ἔμενον ἀπλή-
535ρωτα διάφορα χρηματικὰ ἐντάλματα, δι’ ἔξοδα προηγουμένων
536μηνῶν, ἀναβαίνοντα εἰς δραχμὰς 400,000 περίπου, ἐπέκειτο
537δὲ καὶ ἡ πληρωμὴ τῶν ἐξόδων τοῦ Ἰουλίου συμποσουμένων εἰς
538δραχ. 1,700,000 ὡς καὶ ἡ πτῶσις πολλῶν ἐντόκων γραμμα-
539τίων, τινὰ τῶν ὁποίων ἔμελλον νὰ ἐξαργυρωθῶσιν.
540Κατὰ τὸ τελευταῖον δεκαήμερον τοῦ Ἰουλίου εἰσεπράχθησαν
541ἐκ δημοσίων ἐσόδων δραχ. 855.392, κατὰ δὲ τὰ δύο πρῶτα
542τοῦ Αὐγούστου δραχ. 696,935 τὸ ὅλον δραχ. 1,552,327,
543ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον δὲν δύναται νὰ ἦναι ἐν-
544ήμερον εἰς τὰς πληρωμάς του. Αἱ εἰσπράξεις δὲν προβαίνουσιν
545ὅσον ἠλπίζετο, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἕνεκα τῶν βροχῶν ἐβράδυνεν
546ἡ ἀποξήρανσις καὶ ἑπομένως ἡ φόρτωσις τοῦ σταφιδοκαρποῦ,
547ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἕνεκα τῶν περιστάσεων καὶ τῆς ἐλλείψεως ἀνα-
548λόγου στρατιωτικῆς ὑποστηρίξεως, ἀδυνατοῦσι τὰ ὄργανα
549τῆς εἰσπράξεως νὰ ἐκπληρώσωσιν ἀκριβῶς τὸ καθῆκόν των
550Προσθετέον εἰς ταῦτα, ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν μεγάλων ἐπαρχιῶν,
551ἐνασχοληθέντες ἐφέτος εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ βαμβακίου
552καὶ δαπανήσαντες εἰς αὐτὴν πολλὰ ὡς ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως
553τῶν ἡμερομισθίων, δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἀποτίσωσι τοὺς
554ἐκ τῶν δημητριακῶν καρπῶν φόρους των πρὸ τῆς συγκομιδῆς
555καὶ τῆς πωλήσεως τοῦ προϊόντος τούτου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐλπί-
556ζουσι νὰ ἀνταμειφθῶσιν ἀφθόνως οἱ κόποι των καὶ τὰ ἔξοδά των.
557Τοιαύτη εἶναι ἐν περιλήψει ἡ σημερινὴ τοῦ ταμείου καὶ τῶν
558οἰκονομικῶν ἡμῶν ἐν γένει κατάστασις. Ἐὰν αἱ χρήσεις τοῦ
5591862 καὶ 1863 ἀφῆκαν σπουδαῖα ἐλλείμματα καὶ μᾶς ἐπε-
560βάρυναν μὲ δάνεια ἀνώτερα τῶν 10,000,000, ἐλπίζω ὅτι τὰ
561ἔσοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1864, καθ’ οὗ, προέταξα ὑπολογισμούς,
562θέλουσιν ἀρκέσει νὰ ἀπαντήσωσι τὰς ἀναποφεύκτους αὐτῆς δα-
563πάνας καὶ ὅτι δὲν θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κατα-
564φύγωμεν εἰς νέον δάνειον.
565Τὸ μέλλον προοιωνίζεται κατὰ πάντα αἴσιον καὶ εἰς τοῦτο
566δυνάμεθα μετὰ πολλοῦ θάῤῥους νὰ ἀτενίσωμεν. Καθ’ ὅσον μὲ
567τὴν πρόοδον τοῦ χρόνου παγιοῦται ἡ τάξις καὶ ἐκλείπουσιν αἱ
568ἀνωμαλίαι, τὰς ὁποίας συνεπήγαγε μία μεγάλη πολιτικὴ μετα-
569βολὴ, κατὰ τοσοῦτον αἱ ἐργασίαι καὶ αἱ συναλλαγαὶ τῶν πολι-
570τῶν ἀναπτύσσονται, οἱ πόροι τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου αὐξάνουσι
571καὶ εἴσπραξις τῶν δημοσίων ἐσόδων καθίσταται εὐχερεστέρα·
572ἐκτὸς τούτου τὰ μεγάλα καὶ ἀνέλπιστα χρηματικὰ ποσὰ, τὰ
573ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσιν ἐφέτος εἰς τὸν τόπον ἐκ τῆς
574καλλιεργείας τοῦ βάμβακος, ἡ σύστασις τῆς κτηματικῆς Τραπέ-
575ζης καὶ ἡ ἐπέκτασις τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐθνικῆς θέλουσι δώσει
576θαυμασίαν ὤθησιν εἰς τὴν φιλοπονίαν καὶ τὸ ἐπιχειρηματικὸν
577πνεῦμα τοῦ Ἑλλην. λαοῦ καὶ θέλουσιν ἀνοίξει νέας πηγὰς
578πλούτου. Ἐὰν δὲ, ὡς ἐλπίζεται, παρουσιασθῶσιν εὐκαιρίαι καὶ
579ἀναλάβωσι τὴν τομὴν τοῦ Ἰσθμοῦ, τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κω-
580παΐδος καὶ ἄλλων λιμνῶν ἢ τελμάτων, τὴν ξύλευσιν τῶν δα-
581σῶν, τὴν ἐξόρυξιν τῶν παρ’ ἡμῖν μεταλλείων καὶ ὀρυκτῶν, τὴν
582κατασκευὴν σιδηροδρόμων καὶ ἄλλων τοιούτων ἔργων, ἡ ὄψις
583τοῦ τόπου θέλει μεταβληθῆ καὶ νέοι πόροι διά τε τὸ δημόσιον
584καὶ τοὺς ἰδιώτας θέλουσι παρουσιασθῆ.
585Πολλαπλασιαζομένων τῶν κεφαλαίων καὶ ἀπαλλαττομένου
586τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν σήμερον καταμαστίζουσαν αὐτὸν τοκογλυ-
587φίαν, τὸ μὲν δημόσιον θέλει δυνηθῆ νὰ ἐκποιήσῃ εὐκόλως τὰ
588εἰς αὐτὸ ἀνήκοντα κτήματα καὶ νὰ εἰσπράξῃ πολλὰ ἐκ τῶν
589καθυστερούντων, μὲ τὰ ὁποῖα αἱ παρελθοῦσαι χρήσεις τὸ ἐκλη-
590ροδότησαν, οἱ δὲ ἰδιῶται θέλουσι καλλιεργήσει μεγαλητέρας ἐ-
591κτάσεις καὶ ἐπιδοθῆ εἰς νέας ἐπιχειρήσεις· ὅπως δὲ διευκολυνθῇ
592ἡ ἀποξήρανσις τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων, τὸ ἔδαφος τῶν ὁποίων
593ἀπεδείχθη καταλληλότατον πρὸς βαμβακοφυτείαν, εἰς τὴν
594πρότασιν περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος λίμνης περιλαμβά-
595νεται διάταξις καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πα-
596ραχωρήσῃ ὑπὸ τοὺς ἐν αὐτῇ διαλαμβανομένους ὅρους καὶ ἄλλας
597λίμνας ἢ ἕλη πρὸς ἀποξήρανσιν. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἐν τούτοις νὰ
598παρατηρήσω, ὅτι ἡ προσδοκωμένη τῶν κεφαλαίων πολλαπλα-
599σίασις, εἶναι ἀδύνατον νὰ φέρῃ ἀνάλογα διὰ τὸν τόπον ἀποτελέσμα-
600τα, ἐὰν δὲν λυθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων φυτειῶν, δὲν
601ληφθῇ πρόνοια περὶ διαθέσεως τῆς ἐθνικῆς γῆς καὶ πρὸ πάντων
602ἐὰν δὲν ἐγκαταλείψωμεν τὸ ὀλέθριον φορολογικὸν ἡμῶν σύστημα,
603τὸ λείψανον τοῦτο τῆς δουλείας καὶ βαρβαρότητος, τὸ ὁποῖον,
604παρακολουθοῦν τὴν παραγωγὴν καὶ φορολογοῦν τὴν ἀκαθάριστον
605πρόσοδον, ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν γῆν τὰ κεφάλαια καὶ τὴν ἐρ-
606γασίαν. Περὶ πάντων τούτων τῶν οὐσιωδεστάτων ἀντικειμένων
607ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως αἱ ἀπαιτούμε-
608ναι προτάσεις, ἐπιφυλαττόμενος δὲ νὰ ἐπιφέρω ἐν καιρῷ τῷ
609δέοντι τὰς ἀνηκούσας τροπολογίας, ὡς ἔπραξα ἤδη ἐπὶ τῆς προ-
610τάσεως τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων φυτειῶν, παρακαλῶ τὴν Συνέλευ-
611σιν νὰ ἐπιταχύνῃ ὅσον ἔνεστι τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν
612αὐτῶν, καθόσον ἄνευ τούτων εἶναι φόβος μὴ τραπῶσιν εἰς ἄλλας
613ὀλιγώτερον ὠφελίμους ἐπιχειρήσεις τὰ κεφάλαια ἐκεῖνα, τὰ ὁ-
614ποῖα διατιθέμενα ὑπὲρ τῆς γεωργίας ἤθελον ἀποβῆ πρόξενα με-
615γάλων ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν ὠφελειῶν διὰ τὸν τόπον.
616Πρὸς ἐμψύχωσιν τοῦ ἐμπορίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνοίγει νέον
617στάδιον ἐνεργείας ἡ αἰσία τῶν πραγμάτων ἀποκατάστασις καὶ
618ἡ προαγωγὴ τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν ἁπλο-
619ποίησιν τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου διὰ τῆς συγχωνεύσεως
620τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν αὐτῇ πολλῶν ὑποδιαιρέσεων τῶν ὁμοειδῶν
621ἐμπορευμάτων εἰς ὅσας ἔνεστιν ὀλιγωτέρας κατηγορίας καὶ τὴν
622μεταῤῥύθμισιν τοῦ συστήματος τῆς διαμετακομίσεως διὰ τῆς
623ἄνευ διασαφήσεων καὶ ἐξετάσεων ἀποταμιεύσεως τῶν ἐμπορευ-
624μάτων καὶ διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἀποταμιευτικῶν δικαιωμάτων ἐπὶ
625τῇ βάσει τοῦ βάρους ἢ τοῦ ὄγκου αὐτῶν καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει
626τῆς ἀξίας. Περὶ τῶν δύο τούτων ἀντικειμένων εὑρίσκομαι εἰς
627συνεννόησιν μετὰ τοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς πρωτίστης ἡμῶν ἐμπο-
628ρικῆς πόλεως τῆς Σύρου καὶ ἐλπίζω νὰ φέρω μετ’ οὐ πολὺ ὑπ’
629ὄψιν ὑμῶν τὰς ἀνηκούσας προτάσεις.
630Διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῶν πόρων τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, εἰς τὴν
631ὁποίαν θέλει συντελέσει τὰ μέγιστα ἡ πραγματοποίησις τῶν ἐκ-
632τεθέντων μέτρων, διὰ τῆς τηρήσεως αὐστηρᾶς καὶ ἔμφρονος οἰ-
633κονομίας εἰς τὰς δαπάνας τοῦ κράτους, καὶ διὰ τῆς τακτοποιή-
634σεως τῆς ὑπηρεσίας, εἰς ἣν θέλει μεγάλως συντείνει ἡ ἐπιψήφι-
635σις Νόμου περὶ προσόντων καὶ μονιμότητος τῶν δημοσίων ὑ-
636παλλήλων, ἐλπίζω, ὅτι θέλομεν εὑρεθῆ μετ’ οὐ πολὺ εἰς τὴν
637εὐάρεστον θέσιν οὐ μόνον νὰ ἀπαντῶμεν τὰς τακτικὰς ἡμῶν δα-
638πάνας, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὴν βαθμιαίαν ἀπότισιν
639τῶν διαφόρων ὑποχρεώσεών μας, συντελοῦντες οὕτως εἰς τὴν
640ἀνόρθωσιν τῆς δημοσίας πίστεως, τῆς ὁποίας ἔχει ἀπόλυτον ἀ-
641νάγκην τὸ νεαρὸν ἡμῶν Ἔθνος.
642Τελευτῶν τὸν λόγον ἀναγκαῖον θεωρῶ νὰ μὴ σιωπήσω ἐντε-
643λῶς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς
644Ἑπτανήσου.
645Εὐκταῖον ἦτον, ἂν ὑπῆρχεν ἡ διαχείρισις τῶν ταμείων συγ-
646χωνευμένη καὶ τετελεσμένον τὸ ἔργον τῆς πλήρους τῶν οἰκονο-
647μικῶν μας Νόμων ἀφομοιώσεως, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ
648παρουσιαζόμενος οἰκονομ. λογαριασμὸς ἤθελε παριστάνει τὴν
649οἰκονομικὴν κατάστασιν ὅλης τῆς ἐπικρατείας, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἰσέ-
650τι ἡ εὐχὴ αὕτη δὲν ἐπληρώθη ἕνεκα γνωστῶν λόγων, παραθέτω
651ἐνταῦθα συντόμους τινὰς πληροφορίας. Κατὰ τοὺς τῶν δύο τε-
652λευταίων ἐτῶν ἀπολογισμοὺς τῆς Ἑπτανήσου, τὰ κυρίως δημό-
653σια ἔσοδα αὐτῆς κατὰ μὲν τὸ 1862 ἀνέβησαν εἰς λίρ. 174,753
654κατὰ δὲ τὸ 1863 εἰς λίρας 143,131, τὰ δὲ ἔξοδα κατὰ τὸ
655πρῶτον εἰς λίρας 160,663 καὶ κατὰ τὸ δεύτερον εἰς λίρας
656162,233. Κατὰ τὸν Ἰούνιον ν. ε. τὰ μὲν ἔσοδα εἶχον ἀναβῆ εἰς
657λίρας 11,050, τὰ δὲ ἔξοδα εἰς λίρας 12,278.
658Τὸ δημόσιον χρέος τῆς Ἑπτανήσου ἀναβαίνει εἰς λίρας
659202,495, ἤτοι εἰς δραχ. 5,694,159, ἐξ ὧν λίρ. 44,236, ἤτοι
660δραχ. 1,243,916 ὀφείλονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον παρὰ
661τῶν ταμείων τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως (δημοτικῶν ταμείων).
662Ἐκ τοῦ χρέους τούτου λίραι 15,519 προέρχονται ἀπὸ διαφό-
663ρους παρακαταθήκας, τῶν ὁποίων αἱ πλεῖσται παρεγράφησαν
664καὶ ἀποβαίνουσι διαγραπτέαι ἐκ τοῦ δημοσίου χρέους. Πλὴν
665τοῦ χρέους τούτου ἅμα μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς Ἀγγλικῆς προστα-
666σίας καὶ διαρκούσης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου
667συνωμολογήθη εἰς βάρος τοῦ Ἰονικοῦ ταμείου προσωρινὸν δάνειον
668λίρ. 14,080, ἤτοι δραχ. 393,680, παρὰ τῆς Ἰονικῆς Τραπέ-
669ζης χορηγηθὲν ἐπὶ τόκῳ 6% καὶ ἐπὶ προθεσμίᾳ μηνῶν
670τριῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίου διοικήσεως· τὸ δάνειον
671τοῦτο συνεφωνήθη ν’ ἀποδοθῇ ἐκ τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων
672τῶν μηνῶν Σεπτεμβρίου καὶ Ὀκτωμβρίου κλπ. ὥστε ἀπὸ τοῦδε
673ἤρξατο ἡ ἐξόφλησις αὐτοῦ χορηγηθέντος κατὰ δόσεις. Αὕτη ἐν
674περιλήψει ἡ οἰκονομικὴ τῆς Ἑπτανήσου κατάστασις· ἐπειδὴ οἱ
675κυριώτεροι πόροι τοῦ δημοσίου Ταμείου ἐν Ἑπτανήσῳ εἰσὶν οἱ
676ἐξαγωγικοὶ δασμοὶ ἐπὶ τῶν δύω κυριωτέρων τοῦ τόπου προϊόν-
677των, ἤτοι τοῦ ἐλαίου καὶ τῆς σταφίδος, καὶ ἐπειδὴ ἰδίως ἡ τοῦ
678πρώτου προϊόντος κατάστασις θεωρεῖται λίαν εὐάρεστος, ἐλπίζε-
679ται ἡ τοῦ δημοσίου χρέους ἐλάττωσις ἐκ τῶν εἰσοδημάτων
680τούτων. Ὅσα περὶ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου ἐξέθεσα
681ἀνωτέρω, δύνανται κατὰ τὸ πλεῖστον νὰ ἐπηρεάσωσι καὶ τὴν
682τῆς Ἑπτανήσου οἰκονομικὴν κατάστασιν σπουδαίως θέλουσι
683συντελέσει εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἡ σύστασις κτηματικῆς Τρα-
684πέζης καὶ ἡ εἰσαγωγὴ φορολογικοῦ συστήματος καταλλήλου,
685μὴ φορολογοῦντος ὡς ἤδη μίαν μόνην τάξιν τὴν παραγωγικω-
686τέραν καὶ πολυπληθεστέραν, ἀλλ’ ἐκτείνοντος τὰ δημόσια
687βάρη εἰς ὅλας τὰς τάξεις καὶ παρέχοντος τὰ μέσα τῆς προα-
688γωγῆς τῆς ἐγχωρίου γεωργίας.
689Ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τούτῳ τὰς ἀπαιτου-
690μένας προτάσεις, ὅταν ἡ ἐπὶ τῆς ἀφομοιώσεως ἐπιτροπὴ, ἡ εἰ-
691δικῶς ἐπιφορτισθεῖσα τὸ ἔργον, παρουσιάσῃ ὑπ’ ὄψιν τῆς
692Συνελεύσεως τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐργασιῶν της.
693Ἐν Ἀθήναις τὴν 2 Σεπτεμβρίου 1864.
694Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.
695Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.
696Προσωρινὴ Κατάστασις τῆς χρήσεως 1863 κατὰ τὴν 30 Ἰουνίου 1864.
797Ἀναλυτικὴ κατάστασις τῆς μερίδος «Ἀποτελέσματα ἀπολογισμῶν».
834(α) Συμπεριλαμβανομένων δρχ. 720,000 ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ δανείου τῶν 6,000,000.
835Ἀνάλυσις τοῦ ἐκ τῶν ἀπολογισμῶν περισσεύματος.
881Πιθανὸν ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως 1863.
882Πιθανὸν ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως 1863.
883α) Κατὰ τὴν 30 Ἰουνίου 1864.
887β) Κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως (31 Ὀκτωβρίου 1864).
893Τὸ ἔλλειμμα τοῦτο ἀναπληροῦται ἐν μέρει ὡς ἐφεξῆς
897Κρίσεις περὶ τῆς χρήσεως 1864.
908Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐζητήθησαν πιστώσεις.
921Ἔντοκα γραμμάτια καὶ ἐθνικὸν δάνειον τῶν 6,000,000.
922Αʹ. Ἔντοκα γραμμάτια.
923Κατὰ τὴν 25 Ἰουλίου, ὅτε ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου, ἡ κατάστασις τῶν ἐντόκων γραμματίων εἶχεν ὡς ἑξῆς.
927Βʹ. Ἐθνικὸν Δάνειον.
938Κατάστασις Ταμείου.
939Κατὰ τὴν παρουσιασθεῖσάν μοι κατάστασιν τῶν ταμείων τοῦ Κράτους ὑπῆρχον ἐν αὐτοῖς κατὰ τὴν 20 Ἰουλίου τὰ ἑξῆς ὑπόλοιπα.
944Ἐκτὸς τούτων ἤγγιζε καὶ ἡ πτῶσις πολλῶν ἐντόκων γραμματίων, ἐξ ὧν τινα ἐπέμειναν οἱ κάτοχοι νὰ ἐξαργυρωθῶσι.
945Ἐν Ἀθήναις, τὴν 20 Αὐγούστου 1864.
946§20ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὕστερον ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν νομίζω, ὅτι
947εἶναι καλὸν νὰ συστήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν Κυρ. ὑπουργὸν
948τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1865,
949διότι αὐταὶ αἱ πληροφορίαι εἶναι μία θεωρία, καὶ ὁ προϋπο-
950λογισμὸς εἶναι τὸ πρᾶγμα—νὰ μᾶς φέρῃ τὸν προϋπολογισμὸν,
951καὶ τότε θὰ πληροφορηθῶμεν καλλίτερον ἡμεῖς.
952§21ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ
953μᾶς φέρῃ συμπληρωτικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξό-
954δων τῆς Ἑπτανήσου, καὶ νὰ κάμνῃ ἔναρξιν ἀπὸ τῆς ἡμέρας
955τῆς ἄρσεως τῆς Ἀγγλικῆς κατοχῆς, (θόρυβος).
956§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις περὶ χορηγίας ἀναπλη-
957ρωτικῆς πιστώσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.
958ΕΚΘΕΣΙΣ
959Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 1,192,245 ἐπὶ
960τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Στρατιωτικοῦ κλάδου διὰ τὸ 1864.
961Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν
962Κύριοι,
963Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιψήφι-
964σιν πρότασιν περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως, ἐπὶ
965διαφόρων ἄρθρων τοῦ διὰ τὸ 1864 εἰδικοῦ τοῦ στρατιωτικοῦ
966κλάδου προϋπολογισμοῦ ἐκ δραχμῶν 1,192,245. Διὰ δύο δὲ
967ἑτέρων ὑπὸ σημερινὴν ἡμερομηνίαν ἐκθέσεών μου ὑποβάλλεται
968ὁμοία αἴτησις περὶ μεταφορᾶς πιστώσεων τοῦ αὐτοῦ κλάδου διὰ
969τὴν χρῆσιν 1863 ἐκ δραχμῶν 237,000 καὶ ζητεῖται ἡ τα-
970χεῖα ἐπιψήφισις τῶν πρὸ πολλοῦ ὑποβεβλημένων εἰς τὴν Συ-
971νέλευσιν πιστώσεων δι’ ἔξοδα κλεισμένων χρήσεων, ἐξ ὧν δρ.
972528,516 ἀνήκουσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν.
973Ἐν τῇ συνυποβαλλομένῃ ἐσωκλείστως πρωτοτύπῳ αἰτιολογι-
974κῇ τοῦ ἁρμοδίου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ ἐκθέσει καὶ
975τοῖς ἐπισυνημμένοις ἐν αὐτῇ ἐξηγητικοῖς φύλλοις θέλετε πα-
976ρατηρήσει, Κύριοι, τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ζητουμένη
977πίστωσις καθίσταται ἀπολύτως ἀναγκαία εἰς τὴν στρατιωτι-
978κὴν ὑπηρεσίαν μέχρι τῆς λήξεως τοῦ τρέχοντος ἔτους.
995Ἐννοεῖται ἑπομένως, ὅτι ἡ μὲν ποσότης τῶν δραχμῶν 703,
996000 κατεβλήθη ἤδη ὁλοσχερῶς, καί τοι μὴ ἐμπεριλαμβανομένη
997ἐν τῷ ψηφισθέντι προϋπολογισμῷ· ἐκ δὲ τῆς ἐκ δραχμῶν 332,
998000 τόσον μόνον μέρος, ὅσον ἀναλογεῖ ἀπὸ τῆς ἄρσεως τῆς
999Ἀγγλικῆς προστασίας μέχρι σήμερον. Ἐκ τούτων ἕπεται ὅτι αἱ
1000διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ψηφισθεῖσαι καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον δια-
1001τεθεῖσαι πιστώσεις τῶν σχετικῶν ἄρθρων ἀποβαίνουσιν ἀνεπαρ-
1002κεῖς καὶ δι’ αὐτὸν ἀκόμη τὸν τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως στρατὸν,
1003διότι ἐν ᾧ ἐκ τοῦ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἐξηγητικοῦ φύλλου
1004τοῦ πεζικοῦ ἀφῃρέθησαν 2,500 στρατιῶται, ἡ τῶν ἐθελοντῶν
1005κατάταξις καὶ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ ε. ε. καθιστᾶσι τὴν πραγμα-
1006τικὴν τοῦ στρατοῦ δύναμιν ἀνωτέραν τῆς διὰ τοῦ προϋπολογι-
1007σμοῦ προβλεφθείσης, συνεπάγουσι δαπάνην ἀνεπίδεκτον οἰκονο-
1008μίας ἄλλως παρὰ διὰ τῆς προσθήκης ἀναλόγου πιστώσεως.
1009Ἐν τούτοις ἀναγκαῖον εἶναι νὰ γνωρίζῃ ἡ Συνέλευσις, ὅτι
1010ἀπέναντι τῶν ἀνωτέρω δαπανῶν διὰ τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου ε. ε.
1011Β. Διατάγματος ἀπεφασίσθη νὰ ληφθῶσιν ἐκ τοῦ ταμείου τῆς
1012Ἑπτανήσου λίραι 14,580 ἢ δραχμαὶ 410,017, αἱ ὁποῖαι θέ-
1013λουσι καταλογισθῆ εἰς τὰ ἔσοδα τῆς χρήσεως 1864.
1014Τὸ κατ’ ἐμὲ θεωρῶν περιττὴν πᾶσαν παρατήρησιν, ἀφ’ οὗ
1015τὰ μὲν πλεῖστα τῶν ζητουμένων ἐξόδων ἐπραγματοποιήθησαν
1016ἐπὶ τῶν προκατόχων ὑπουργείων, τῶν δὲ ὑπολοίπων δὲν ἦτο
1017δυνατὸν ν’ ἀνασταλῇ ἤδη ἡ πραγματοποίησις, περιορίζομαι νὰ
1018συστήσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπι-
1019ταχύνῃ ὅσον ἔνεστι τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεώς της ἐπὶ τῶν
1020ζητουμένων διὰ τῆς παρούσης καὶ τῶν ἄλλων ἐν ἀρχῇ αὐτῆς
1021μνημονευθεισῶν ἐκθέσεών μου πιστώσεων, διότι, ἀφ’ οὗ τὰ πε-
1022ριεχόμενα ἐν αὐταῖς ἔξοδα ἐπραγματοποιήθησαν σχεδὸν ἅπαντα,
1023ἀποβαίνει ἀδύνατον ἄνευ τῆς χορηγήσεως αὐτῶν νὰ τακτοποι-
1024ηθῇ ἡ δοσοληψία τοῦ στρατιωτικοῦ κλάδου, περὶ τῆς καταστά-
1025σεως τῆς ὁποίας θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς
1026Συνελεύσεως τὰς ἑξῆς πληροφορίας, ἐξ ὧν θέλει πεισθῆ ἔτι μᾶλ-
1027λον περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ταχείας ἐπιψηφίσεως τῶν ζητουμένων
1028πιστώσεων.
1029Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 45 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ
1030ἐχορηγήθη εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργεῖον ἐφ’ ἅπαξ
1031προκαταβολὴ 500,000 δραχμῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν στρα-
1032τιωτικῶν ταμείων· διὰ πᾶσαν δὲ μετὰ ταῦτα πληρωμὴν ἔπρε-
1033πε καὶ πρέπει νὰ ἐφαρμόζωνται πληρέστατα αἱ ἐν γένει περὶ
1034ἐκκαθαρίσεως καὶ πληρωμῆς διατάξεις τοῦ ἰδίου Νόμου τοὐτέστι
1035πᾶν ἔνταλμα στρατιωτικῶν ἐξόδων πρέπει νὰ ὑποστηρίζηται
1036ἀπὸ τὰ ἀπαιτούμενα δικαιολογητικὰ ἔγγραφα.
1037Τὴν τελευταίαν ταύτην τοῦ Νόμου ἀπαίτησιν δυστυχῶς ἐ-
1038στάθη ἀδύνατον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑ-
1039πουργεῖον καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους, καθ’ ὃ
1040ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν ὁ μνησθεὶς νόμος, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία,
1041προτείνουσα, οὐχὶ ἴσως ἀδίκως, τὸ ἀνεπαρκὲς τῆς παγίας προ-
1042καταβολῆς, ἐξακολουθεῖ νὰ λαμβάνῃ καὶ ἄλλας προκαταβολὰς
1043δυνάμει ἐνταλμάτων της, ἀλλ’ ἄνευ τῆς ἀμέσου παρουσιάσεως
1044τῶν ἀπαιτουμένων δικαιολογητικῶν ἐγγράφων.
1045Αἱ προκαταβολαὶ αὗται κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ἔφθασαν
1046ἐνίοτε καὶ μέχρι τῶν δύο ἑκατομμυρίων ἀριθ. 2,000,000, ἤδη
1047ὅμως, ὡς καταφαίνεται ἐκ τῆς συναπτομένης λεπτομεροῦς κα-
1048ταστάσεως τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων τοῦ 1864, ἡ στρατιω-
1049τικὴ ὑπηρεσία ὀφείλει νὰ προσαγάγῃ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα
1050τῶν ἐπὶ προκαταβολῇ ἐνταλμάτων της διὰ τὰ ἑξῆς ποσά.
1055Κατὰ τὰς περιστάσεις τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἡ προ-
1056καταβολὴ τῶν δραχμῶν 500,000 ἀποβαίνει ἀνεπαρκὴς, διότι
1057αἱ ἀναπόδραστοι τοῦ στρατοῦ δαπάναι, διά τε τὴν μισθοδοσίαν
1058αὐτοῦ, τὰς τροφὰς καὶ λοιπὰ ἀναπόφευκτα καὶ συναφῆ πρὸς
1059τὰς ἡμέρας τῆς παρουσίας τοῦ στρατιώτου ἔξοδα, ἀνέρχονται
1060κατὰ μέσον ὅρον μηνιαίως εἰς δραχ. 300,000 περίπου. Κατὰ
1061τὸ ἰσχύον δὲ σύστημα τοῦ στρατιωτικοῦ λογιστικοῦ, ἥ τε λο-
1062γοδοσία καὶ ἡ συγκέντρωσις τῶν διὰ τὰς δαπάνας ταύτας δι-
1063καιολογητικῶν ἐγγράφων, ἐνεργουμένη κατὰ τριμηνίας, προσα-
1064παιτεῖ ἀπαραιτήτως καὶ ἕτερον δίμηνον περίπου, ἐνίοτε δὲ καὶ
1065πλειότερον διάστημα, διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν καὶ τὸν καταλογι-
1066σμόν, ὥστε πράγματι παρέρχονται πέντε μῆνες, ἐντὸς τῶν ὁ-
1067ποίων ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, κατὰ τὰ προεκτεθέντα,
1071Τὴν ἀνάγκην λοιπὸν ταύτην, πιεζομένη νὰ θεραπεύσῃ, κατα-
1072φεύγει εἰς τὸ ἐν χρήσει μέτρον τῆς ἐκδόσεως ἐνταλμάτων, εἰς
1073λογαριασμὸν τῶν πιστώσεών της ἄνευ δικαιολογητικῶν ἐγγράφων,
1074προσάγουσα ὅμως ταῦτα ἀκολούθως καὶ καθόσον συγκεντρόνον-
1075ται καὶ ἐπεξεργάζονται. Τοιουτοτρόπως διὰ τοῦ ἀνοικτοῦ τού-
1076του, οὕτως εἰπεῖν, λογαριασμοῦ, δικαιολογοῦσα κατὰ περιόδους
1077τὰ προγενεστέρως ληφθέντα ἐπὶ προκαταβολῇ χρήματα, μένει
1078ὑπόλογος διὰ τὰ μεταγενέστερα, καὶ πάντοτε, εἰς πᾶσαν ἐπο-
1079χὴν, ἐπιβαρύνεται μὲ τὸ ποσὸν μεταξὺ 1–1,200,000 δραχ.
1080πλὴν τῆς ἐφ’ ἅπαξ χορηγηθείσης προκαταβολῆς τῶν 500,000.
1081Σημειωτέον ἐν τούτοις, ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου συστήματος
1082συμβαίνει τὸ ἀτόπημα τοῦ νὰ ἐξαντλῶνται, πολὺ πρὸ τῆς λή-
1083ξεως τοῦ ἔτους, αἱ πιστώσεις τῶν ἄρθρων, ἐφ’ ὧν ἀναγκάζεται
1084νὰ ἐκδίδῃ ἐντάλματα ἐπὶ προκαταβολῇ. Εἰς τὴν ἀνωτέρω μνη-
1085μονευομένην κατάστασιν τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων τοῦ 1864
1086θέλετε παρατηρήσει ἰδίως, ὅτι αἱ ἐπὶ τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ
1087τοῦ Κεφ. 1 καὶ αἱ τοῦ Κεφ. 15 πιστώσεις πλησιάζουν νὰ ἐξαν-
1088τληθῶσιν ἀπὸ τοῦδε, καίτοι ὑπολειπομένου τετραμήνου διαστή-
1089ματος μέχρι τῆς λήξεως τοῦ τρέχοντος ἔτους.
1090Πολλάκις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔλαβον χώραν σπουδαῖαι συ-
1091ζητήσεις μεταξὺ ἀμφοτέρων τῶν ὑπουργείων ὅπως κατορθωθῇ ἡ
1092ἡ πλήρης τοῦ νόμου ἐφαρμογὴ, ἄνευ βλάβης τινὸς τῆς στρατιω-
1093τικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ παρὰ προσδοκίαν πᾶσαν αἱ πρὸς τοῦτο
1094προσπάθειαι ἀπέβησαν ἄνευ ἀποτελέσματος, καὶ οὐδὲν ἄλλο
1095μέσον θεραπείας παρίσταται παρὰ τὴν μέχρι 1,000,000 αὔξη-
1096σιν τῆς ἐκ δραχμῶν 500,000 προκαταβολῆς.
1097Πρὶν ὅμως προέλθω εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, θεωρῶ ἀναγκαῖον
1098νὰ δοκιμασθῶσι μεταβολαί τινες εἰς τὸ λογιστικὸν σύστημα
1099τοῦ στρατοῦ, περὶ τῶν ὁποίων εὑρίσκομαι εἰς συνεννόησιν μετὰ
1100τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν
1101ὁποίων ἴσως κατορθωθῇ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν αὔξησιν τῆς προ-
1102καταβολῆς.
1103Πρὸς τὰ ἀνωτέρω ἐκτεθέντα θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ προσθέσω
1104καὶ τὰ ἑξῆς πρὸς πληροφορίαν τῆς Συνελεύσεως.
1105Πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ἡ
1106στρατιωτικὴ διαχείρισις, εἰς οὐδένα σχεδὸν περιορισμὸν ὑπο-
1107βαλλομένη, διέθετεν σημαντικὰς ποσότητας εἰς προκαταβολὰς
1108καὶ δάνεια, ἐκ τῶν ὁποίων κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ ἔτους 1852,
1109τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔμεινεν ὑπόλογον διὰ τὸ ὑπό-
1110λοιπον δραχ. 1,527,741.
1111Κατὰ τὸ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1852 Β. διάταγμα ἐκδοθὲν,
1112πρὸς ἐκτέλεσιν ἰδίως τῶν ἄρθρων 45 καὶ 46 τοῦ νόμου περὶ
1113δημοσίου λογιστικοῦ, ἡ ληψοδοσία αὕτη ἔπρεπεν ἔκτοτε νὰ ἐκ-
1114καθαρισθῇ, καὶ τὰ διάφορα παρὰ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας
1115εἰς δάνεια καὶ προκαταβολὰς διατεθειμένα ποσὰ, ὤφειλον νὰ
1116μεταβιβασθῶσι εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον μετὰ
1117τῶν ὑπαρχόντων τίτλων, ὅπως ἐγγραφῶσιν εἰς τὰ δημόσια
1118ἔσοδα, καὶ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς εἰσπράξεώς των· ἀλλ’ ἡ
1119ἀπαίτησις αὕτη τοῦ νόμου μέχρι τοῦδε δὲν ἐξετελέσθη καὶ
1120κατὰ συνέπειαν τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, καίτοι τα-
1121κτοποιῆσαν μέχρι τοῦδε σημαντικὸν μέρος τῆς ἀνωτέρω ποσό-
1122τητος, οὐχ ἧττον ἐπεβαρύνετο ἔτι κατὰ τὴν 30 Σεπτεμβρίου
11231863 μὲ ὑπόλοιπον ἐκ δραχμῶν 720,136, ὥστε πράγματι ἡ
1124στρατιωτικὴ ὑπηρεσία μένει ἤδη ὑπόλογος διὰ τὰ ἑξῆς ποσά.
1130Καὶ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔλαβον τὴν ἀνήκουσαν
1131πρόνοιαν ἀπαιτήσας, ὅπως συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ
1132Νόμου ἐξαλειφθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῶν δραχμῶν 720, 136, πέ-
1133ποιθα δὲ, ὅτι οὐχὶ βραδέως θέλει διεκπεραιωθῆ ἡ ὑπόθεσις αὕτη
1134ἀκριβῶς, ἀπαλλαττομένου τοιουτοτρόπως τοῦ ὑπουργείου τῶν
1135Στρατιωτικῶν τῆς ἀσκόπως ἄχρι τοῦδε παρακολουθούσης αὐτὸ
1136εὐθύνης καὶ διὰ τὴν προκειμένην ληψοδοσίαν.
1137Δίδων τέλος εἰς τὴν παροῦσαν παρακαλῶ τὴν Σεβαστὴν Συνέ-
1138λευσιν νὰ ἐπιταχύνῃ ὅσον ἔνεστι τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῶν
1139ζητουμένων πιστώσεων, διότι, ἐπαναλαμβάνω νὰ τὸ εἴπω, ὅπως
1140ἔχουσιν ἤδη τὰ πράγματα, αἱ ἐν αὐταῖς περιεχόμεναι δαπάναι
1141κατήντησαν ἀναπόφευκτοι, καὶ ἄνευ τῆς χορηγήσεως αὐτῶν ἀ-
1142ποβαίνει ἀδύνατος ἡ τακτοποίησις τῆς στρατιωτικῆς δοσολη-
1143ψίας.
1144Ὁ πληρεξ. Τριφυλίας καὶ ὑπουργ. τῶν Οἰκονομικῶν
1145Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.
1146Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως.
1147Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν
1148Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1864 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πί-
1149στωσις ἐκ δραχμῶν ἑνός ἑκατομμυρίου ἑκατὸν ἐννενήκοντα δύο
1150χιλιάδων διακοσίων τεσσαράκοντα πέντε ἀριθ. 1,192,245
1151καταλογιζομένη εἰς τὰ ἑξῆς Κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ αὐτοῦ
1152προϋπολογισμοῦ.
1180Ὁ πληρεξούσιος καὶ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν
1181Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.
1182ΕΚΘΕΣΙΣ
1183Περὶ τῶν Συμπληρωτικῶν πιστώσεων τοῦ Ὑπουρ-
1184γείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ
1185τοῦ 1864 ἔτους.
1186Τοῦ Στρατοῦ τῆς Ἑπτανήσου ἐκ δραχ. 332,000
1187Ἡ σύστασις διαφόρων Στρατιωτικῶν ἀρχῶν ἐν Ἑπτανήσῳ
1188ἦτο συνέπεια τῆς ἑνώσεως τῶν Ἰονίων Νήσων μετὰ τῆς Ἐλευ-
1189θέρας Ἑλλάδος.
1190Κατὰ τὸ ἔγκλειστον ἐξηγητικὸν φύλλον ἡ δαπάνη ἑπτὰ μη-
1191νῶν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀρχῶν τούτων διὰ μισθοδοσίας καὶ
1192τὰς λοιπὰς ἀποδοχὰς συμποσοῦται.
1197Ποσὸν, τὸ ὁποῖον καθ’ ὁλοκληρίαν δὲν προβλέπεται ὑπὸ τοῦ
1198τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Στρατιωτικοῦ Κλάδου διὰ τὸ
1199ἔτος 1864.
1200Ἡ λοιπὴ δύναμις τῶν φρουρῶν τῶν Ἰονίων Νήσων ἀποτελεῖ
1201μέρος τῶν τακτικῶν τοῦ Στρατοῦ ἀριθμῶν καὶ διὰ τοῦτο ἡ
1202συνήθης ἐν Ἑλλάδι δαπάνη τῆς συντηρήσεως ταύτης συμπερι-
1203λαμβάνεται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1864, ὑπό τινας ἐξαι-
1204ρέσεις, ἐπερχομένας, ἢ ἀπὸ τὰς ἐν Ἑπτανήσῳ τιμὰς τῶν πραγ-
1205μάτων, ἢ ἀπὸ τὸ ἀπροσδόκητον τῆς κατατάξεως ἐθελοντῶν,
1206ἢ ἀπὸ τὸ ἔκτακτον τῆς κινήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἐκ τῶν τριῶν
1207τούτων αἰτιῶν φαίνονται ἀναγκαῖαι αἱ παρὰ πόδας σημειού-
1208μεναι ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις.
1209ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 2. Ἄρθρον 2.
1210Τροφαὶ καὶ τετράλεπτος ἐπιχορήγησις ἀναπληρωτικὴ πίστω-
1211σις δραχμῶν 24,021,50.
1212Ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡρίσθη εἰς 22/00
1213δι’ ἑκάστην μερίδα, ἀλλ’ αἱ τρέχουσαι τιμαὶ τοῦ ἄρτου εἰς τὰς
1214Ἰονίους Νήσους εἰσὶν ἀνώτεραι κατὰ 3/00, ἡ δὲ τετράλεπτος
1215ἐπιχορήγησις τοῦ συσσιτίου δὲν προβλέπεται ἐν τῷ προϋπολογι-
1216σμῷ καθὸ στηριζομένη εἰς ἀπόφασιν μεταγενεστέραν τῆς ἐπι-
1217ψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑπαγορευθεῖσαν ἐκ τῆς ἀνάγκης
1218τῆς βελτιώσεως τῆς τροφῆς τοῦ στρατιώτου.
1219ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 2. Ἄρθρον 3. Ἱματισμός.
1220Ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχμῶν 40,000.
1221700 περίπου ἐθελονταὶ Ἑπτανήσιοι κατετάχθησαν εἰς τὸν
1222στρατόν. Ἡ μὴ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογι-
1223σμοῦ δαπάνη τοῦ ἱματισμοῦ τῶν ἐθελοντῶν τούτων ἀποτελεῖ
1224τὴν ἐπὶ τοῦ ἱματισμοῦ ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν ὡς τὸ ἐξηγη-
1225τικὸν φύλλον διασαφίζει.
1226ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 2. Ἄρθρον 5,
1228ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 2. Ἄρθρον 7.
1230ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 3. Ἄρθρον 4.
1232Ἡ διὰ τὸν ἱματισμὸν δοθεῖσα ἐξήγησις ἰσχύει καὶ διὰ τὰ
1233ἀνωτέρω τρία ἄρθρα ὡς ἡ τοῦ ἐξηγητικοῦ φύλλου λεπτομέρεια.
1234Τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως.
1238ἀποδίδονται εἰς τὸ ἔκτακτον τῆς κινήσεως τοῦ στρατοῦ.
1239Τὰ ἔξοδα τοῦ Κεφαλαίου 6 ἐκ δραχμ. 11,961,96 προέρ-
1240χονται ἐκ τῆς συστάσεως Νοσοκομείου ἐν Κερκύρᾳ καὶ τριῶν
1241θεραπευτηρίων εἰς τὴν Λευκάδα, τὴν Κεφαλληνίαν καὶ τὴν Ζά-
1242κυνθον.
1243Τὰ ἐκ δραχμῶν 3700 ἔξοδα τοῦ Κεφαλαίου 8 εἶναι συνέ-
1244πεια τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ στρατιωτικῶν ἀρχῶν.
1245Τὴν δαπάνην τοῦ Κεφαλαίου 9 ἐπιφέρει ἡ ἐν Κερκύρᾳ ἐγκα-
1246τάστασις ἑνὸς τῶν δύο στρατοδικείων.
1247Τὴν δαπάνην τοῦ Κεφαλαίου 18 ἐκ δραχμῶν 4,000 ὑπέστη
1248ὁ στρατὸς κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐγκατάστασιν ἐκ τῆς ὑπο-
1249τιμήσεως νομισμάτων, ἐκ τῆς ἐξαργυρώσεως πιστωτικῶν, ἃς
1250ἐπὶ τῆς Ἰονίου Τραπέζης εἶχεν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνή-
1251σεως, καὶ ἐκ τῆς πληρωμῆς τόκων ὑπερημερίας τῶν συναλλαγ-
1252μάτων.
1253Περὶ τῆς μισθοδοσίας τοῦ προσωπικοῦ τῆς
1254Οἰκονομίας ἐκ δραχμῶν 48,000.
1255Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1864 ἡ Ἐθνο-
1256συνέλευσις καταργήσασα τὰ Στρατιωτικὰ Ἐπιμελητήρια ἀφῄ-
1257ρεσεν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὴν δι’ αὐτὰ πίστωσιν δραχμ.
1258162,581, ὥρισε δὲ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ προσωπικοῦ εἰς τὴν
1259πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως κατάστασιν καὶ τὴν δι’ ἀναπληρωτι-
1260κῆς πιστώσεως χορήγησιν τῶν μέσων τῆς μισθοδοσίας τοῦ ἰδίου
1261προσωπικοῦ.
1262Ἐπὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὡς ἀνωτέρω ἀποφασισθέντων στη-
1263ρίζεται ἡ πίστωσις τῶν δραχ. 48,000.
1264Ἀναπληρωτικὴ πίστωσις διὰ τοὺς στρατηγοὺς
1265δραχμῶν 28,195.
1266Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1863 ὑπῆρχον οἱ ἐν τῷ συνημ-
1267μένῳ καταλόγῳ διαλαμβανόμενοι ὑποστράτηγοι.
1268Κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1864 δὲν ἐση-
1269μειώθη οὐδεμία πίστωσις διὰ τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν καθόσον
1270δὲν εἶχον ἀποφασισθῆ ἂν θὰ πληρωθῶσιν εἰς βάρος τοῦ προϋ-
1271πολογισμοῦ τοῦ Στρατιωτικοῦ κλάδου, ἢ ἐκ τοῦ ὑπουργείου
1272τῶν Οἰκονομικῶν εἰς βάρος τοῦ Κεφαλαίου τῆς φάλαγγος.
1273Ἐπειδὴ τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν δὲν παρεδέχθη εἰς
1274βάρος τῆς Φάλαγγος τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἰδίων στρατηγῶν,
1275ἀνάγκη νὰ δοθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἡ αἰτου-
1276μένη πίστωσις τῶν δραχμῶν 28,195 ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου 1
1277Ἄρθρου 1 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1864.
1278Ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. 703,019:94 διὰ
1279τοὺς ὑπεραρίθμους ἀνθυπασπιστὰς ὑπαξιωμα-
1280τικοὺς καὶ στρατιώτας.
1281Τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1864, τὸν ὁποῖον τὸ ὑπουργεῖον
1282τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, συνέταξεν ἐπὶ
1283τῇ βάσει τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως μὲ ἔκπτωσιν 10%.
1284Ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πλεῖστοι τῶν
1285Ἀνθυπασπιστῶν καὶ λοιπῶν ὑπαξιωματικῶν διετέλουν ἐν τῷ
1286στρατῷ ὑπεράριθμοι, τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν δὲν προέβλεπεν
1287ὁ προϋπολογισμός, καὶ ὅτι ἡ τάξις τῶν Στρατιωτῶν ὑπῆρχεν
1288λίαν ἀραιωμένη, ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς εἶχε δι’ αὐτὴν κατηρ-
1289τισμένας τὰς δαπάνας, ἀπεφάσισε νέαν ἐλάττωσιν 2500 στρα-
1290τιωτῶν καὶ ἐπὶ τῆς νέας ταύτης ἐλαττώσεως κατήρτισε τὰ
1291ποσὰ τῶν διαφόρων Κεφαλαίων καὶ ἄρθρων τοῦ προϋπολογισμοῦ
1292ὥρισε δὲ διὰ τοὺς ὑπεραρίθμους Ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὑπαξιω-
1293ματικοὺς τὴν ταχυτέραν ἐπάνοδον αὐτῶν ἐντὸς τῶν τακτικῶν
1294ἀριθμῶν, καὶ τὴν ἐν καιρῷ ὑποβολὴν τῆς ἀπαιτουμένης ἀνα-
1295πληρωτικῆς πιστώσεως διὰ τὰς δαπάνας τῶν ὑπεραρίθμων.
1296Ἐκ τῆς ἀνωτέρω ἀφορμῆς ἔχει τὴν πηγήν της ἡ ὑποβαλ-
1297λομένη διὰ τοὺς ὑπεραρίθμους ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐν
1298δραχμῶν 703,049,94 μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ ἐλάττω-
1299σις τῶν 2500 ἀνδρῶν, φαινομένη ἀνέφικτος ὕστερον τοῦ Νόμου
1300τῆς Στρατολογίας τῶν 2500 κληρούχων, περιωρίσθη εἰς τὴν
1301δύναμιν τῶν 1000.
1302Ἡ ἔγκλειστος ἀπολογιστικὴ κατάστασις τῆς δυνάμεως τοῦ
1303Στρατοῦ ἀρχομένη τὴν 1 Ἰαννουαρίου καὶ λήγουσα τὴν 1 Αὐ-
1304γούστου καταδεικνύει ἀκριβῶς τὴν δύναμιν τῶν ὑπεραρίθμων
1305Ἀνθυπασπιστῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν.
1306Ἐκ τῆς καταστάσεως ταύτης φαίνεται ὅτι ἐφηρμόσθησαν
1307αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως ὡς πρὸς τοὺς ὑπεραρίθμους Ἀν-
1308θυπασπιστὰς καὶ ὑπαξιωματικοὺς καὶ ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῶν
13092500 στρατιωτῶν δὲν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἐφικτή.
1310Τὴν ἀπολογιστικὴν ταύτην κατάστασιν συνοδεύουσι δύο
1311ἐξηγητικὰ φύλλα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μὲν καταρτίζει τὴν δα-
1312πάνην τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπεραρίθμων ἐφ’ ὅσον τοιοῦτοι
1313ὑπῆρξαν, καὶ τὴν δαπάνην τῶν 1500 στρατιωτῶν διὰ τοὺς
1314πέντε τελευταίους μῆνας τοῦ 1864, τὸ δὲ καταρτίζει τὴν
1315ὅλην δαπάνην τῶν ὑπεραρίθμων ὑπαξιωματικῶν καὶ τῶν 1500
1316Στρατιωτῶν κατὰ τὴν παραδεδεγμένην ἐν τῷ Στρατιωτικῷ
1317προϋπολογισμῷ τάξιν.
1318Διὰ τῆς χορηγήσεως τῶν αἰτουμένων εἰς ἄνω συμπληρωτι-
1319κῶν πιστώσεων τακτοποιοῦνται πληρέστατα τὰ τῶν πιστώ-
1320σεων τῆς Στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας τοῦ 1864 καὶ οὐδεὶς μένει
1321δισταγμὸς ἐπὶ τοῦ ἐπαρκοῦς αὐτῶν.
1322Πίστωσις δρ. 25,000 διὰ τὸ κατάστημα τοῦ
1323ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.
1324Τῇ συγκαταθέσει τοῦ Αὐλαρχείου περιῆλθεν εἰς τὴν Στρα-
1325τιωτικὴν ὑπηρεσίαν τὸ κτίριον τὸ ἄλλοτε εἰς χρῆσιν τοῦ Φαρ-
1326μακείου τῆς Αὐλῆς.
1327Τὸ κτίριον τοῦτο δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς κατάστημα
1328τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν αὐξανόμενον καὶ μεταποι-
1329ούμενον· πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ζητεῖται ἡ πίστωσις τῶν δραχ.
133025,000, ἥτις ἐπιφέρει τὴν οἰκονομίαν τοῦ κατ’ ἔτος πληρο-
1331νομένου ἐνοικίου τῶν 7,000 δραχμῶν διὰ τὸ ἄχρι τοῦδε κα-
1332τάστημα τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.
1333Πίστωσις 50,000 δρ. διὰ τὴν οἰκοδομὴν στρατῶνος
1334τοῦ Πυροβολικοῦ.
1335Ὡς εἶναι γνωστόν, δημόσιον κατάστημα διὰ τὴν κατάλυσιν
1336τοῦ ἐν Ἀθήναις Πυροβολικοῦ δὲν ὑπάρχει. Ἐκ τούτου τὸ Δημό-
1337σιον δαπανᾷ κατ’ ἔτος περίπου 12 χιλιάδας δραχμὰς διὰ κα-
1338τάλυσιν τοῦ Πυροβολικοῦ εἰς ἐνοίκια ἰδιωτικῶν οἰκιῶν, εἰς τὰς
1339ὁποίας καταλύουν οἱ ἄνδρες καὶ τὰ κτήνη τοῦ Πυροβολικοῦ·
1340διότι δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλύσῃ ὁλόκληρον τὸ Πυρο-
1341βολικὸν εἰς μίαν ἰδιωτικὴν οἰκίαν, ἐνοικιάζονται τρεῖς ἢ καὶ
1342τέσσαρις τοιαῦται.
1343Ἐκ τῆς ὑποδιαιρέσεως τῶν καταλυμάτων τοῦ Πυροβολικοῦ,
1344πολλαὶ εἰσὶν αἱ δυσχέρειαι αἱ πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐσωτε-
1345ρικῆς αὐτοῦ ὑπηρεσίας ἐπισυμβαίνουσαι, δαπάνας δὲ οὐκ ὀλί-
1346γαι λαμβάνουσι χώραν εἰς τὰ τῆς συντηρήσεως τοῦ Στρατω-
1347νισμοῦ καὶ τῶν ἱπποστασίων τοῦ Πυροβολικοῦ. Ἐκτὸς δὲ τού-
1348των, τὸ τῆς μεγάλης ἀξίας ὑλικὸν τοῦ Πυροβολικοῦ εἶναι ἀδύ-
1349νατον νὰ συντηρηθῇ δεόντως, καὶ συνεχῶς φθείρεται, ἀντικα-
1350τασταινόμενον μὲ ἁδρὰ τοῦ Δημοσίου ἔξοδα.
1351Πρὸς οἰκονομίαν ὅθεν τῶν ἀνωτέρω ἐξόδων ἐλήφθη τὸ μέτρον
1352τῆς ἀνεγέρσεως οἰκοδομῆς καταλλήλου διὰ στρατῶνα τοῦ Πυ-
1353ροβολικοῦ. Ἐγένετο σχέδιον καὶ δυνάμει τοῦ σχεδίου τούτου
1354ἐτέθη εἰς συναγωνισμὸν μειοδοσίας ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου.
1355Κατὰ τὰ πρακτικὰ τῆς μειοδοσίας 97,000 δραχμῶν ἀπαι-
1356τοῦνται διὰ τὴν οἰκοδομὴν τοῦ μέρους τοῦ θεωρηθέντος ἐπὶ τοῦ
1357παρόντος ἀπολύτως ἀναγκαίου διὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ Πυρο-
1358βολικοῦ.
1359Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ζητοῦνται 50,000 δραχμῶν ἐπὶ τοῦ
1360παρόντος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δαπανηθῶσι περισσότεραι
1361ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους, τὰς δὲ ὑπολοίπους θὰ συμπεριλά-
1362βῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1865.
1363Πίστωσις 6,000 δραχμῶν διὰ Πυροσβεστικὰ ἐργαλεῖα.
1364Τὰ Πυροσβεστικὰ ἐργαλεῖα τῆς Διλοχίας τῶν Πυροσβεστῶν
1365ἄλλα μὲν ἐφθάρησαν, ἄλλα δὲ ἀπωλέσθησαν ὡς ἐκ τῶν ἀνω-
1366μάλων περιστάσεων· ἡ ἀντικατάστασις τῶν ἐργαλείων τούτων
1367εἶναι τῆς πρώτης ἀνάγκης.
1368Ἀθῆναι τῇ 21 Αὐγούστου 1864.
1369Ὁ Ὑπουργὸς
1370ΑΡ. ΚΑΡΝΑΛΗΣ.
1371ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ
1372Τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ
1373τῆς Χρήσεως 1864.
1416ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ.
1417ΧΡΗΣΙΣ τοῦ 1864.
1418Ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1864.
1449ΧΡΗΣΙΣ Τοῦ 1864..
1450ΚΕΦΑΛ. 1. Ἄρθρ. 1.
1451ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
1452τῆς ἐτησίας δαπάνης διὰ τὴν μισθοδοσίαν τῶν κάτωθεν Ὑποστρατήγων.
1466Χρῆσις τοῦ 1864.
1467ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
1468Τῶν ἐξόδων τοῦ ἐν Ἑπτανήσῳ Στρατοῦ δι’ ἑπτὰ Μῆνας.
1580ΚΕΦΑΛ. 1. Ἄρθρ. 1. καὶ 2.
1581Χρῆσις τοῦ 1864.
1582Μισθοί.
1583Συγκέντρωσις τῶν φύλλων λεπτομερείας τῆς δαπάνης τοῦ ἄνω Κεφαλαίου.
1596Χρῆσις τοῦ 1864.
1597Φύλλον λεπτομερείας.
1598ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
1599Τοῦ μισθοῦ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ κατὰ τὴν Ἑπτάνησον Στρατοῦ.
1665Χρῆσις τοῦ 1864.
1666Κεφάλ. 1. Ἄρθρ. 1. καὶ 2.
1667Προϋπολογισμὸς
1668Τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ τῆς οἰκονομίας δι’ ὀκτὼ μῆνας.
1707ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ.
1708ΚΕΦ. 1. Ἄρθρον 2.
1709ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
1710Τῆς Δυνάμεως τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν 1. ἑξαμηνίαν 1864.
1771ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ.
1772Χρῆσις τοῦ 1864
1773Ἐξηγητικὸν φύλλον τοῦ Κεφαλαίου 1. Ἄρθρου 2. τῆς διὰ τοὺς ὑπεραρίθμους συμπληρωτικῆς πιστώσεως.
1822Χρῆσις τοῦ 1864.
1823Ὑπουργεῖον στρατιωτικῶν.
1824Ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ στρατιωτικοῦ κλάδου τοῦ 1864.
1868§23ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ αἴτη-
1869σις συνδέεται μὲ ἔκθεσιν ἀρκετὰ ἐκτεταμένην καὶ ἦτο καλὸν
1870νὰ ἀναγνωσθῇ διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις, ὅτι δὲν ζητοῦνται
1871αὐτὰ τὰ ποσὰ διὰ νὰ ἐξοδευθῶσι σήμερον, ἢ ἀπὸ τοῦδε· τὰ
1872χρήματα αὐτὰ εἶναι ἐξωδευμένα καὶ ζητοῦμεν τὰς πιστώσεις
1873αὐτὰς διὰ νὰ τακτοποιήσωμεν τὰς δοσοληψίας τοῦ στρατιω-
1874τικοῦ κλάδου.
1875§24ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τότε δὲν εἶναι ἀναπληρωτικὴ πίστωσις· ἀνα-
1876πληρωτικὴ πίστωσις λέγεται, ὅταν ζητῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ κάμῃ
1877δαπάνας, τὰς ὁποίας προκαλεῖ ἡ ὑπηρεσία.
1878§25ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν
1879καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐγένοντο αἱ δαπάναι αὗται·
1880ἂν ἐγένοντο καθ’ ὑπέρβασιν, ὀφείλει ἡ Συνέλευσις νὰ σκεφθῇ
1881σπουδαιότερον.
1882§26ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δι’ οὐδένα λόγον συγχωρεῖται ὑπέρβασις.
1883§27ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν ἐξακρί-
1884βωσιν τῆς προκειμένης συζητήσεως, ἐπειδὴ ἔχω ἀνάγκην ἐγὼ
1885τοὐλάχιστον νὰ μελετήσω ἔγγραφα καὶ καταστατικὰ τοῦ στρα-
1886τοῦ, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν δι’ ὑμῶν ἵνα εὐαρεστηθῇ
1887νὰ παρακαλέσῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις νὰ κα-
1888ταθέσῃ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως τὰς περιοδικὰς κατα-
1889στάσεις τῶν σωμάτων ἀπὸ ἀ. Μαρτίου, ὅτε ἴσχυε ὁ προϋπολο-
1890γισμὸς τοῦ 1864, καὶ δι’ αὐτῶν τῶν καταστάσεων θὰ δυνηθῶ
1891νὰ φέρω ψῆφον.
1892§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἀποφασίζει ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ προκει-
1893μένου;
1894§29ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ κατεπεῖγον.
1895§30ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καθὼς θέλει
1896ἰδεῖ ἡ Συνέλευσις ἐκ τῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία συνοδεύει τὴν ἔκ-
1897θεσιν, ἔχω ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ τὴν λάβω ὅσον ἔνεστι ταχύ-
1898τερον, διότι ἄνευ αὐτῆς δὲν δύναμαι νὰ τακτοποιήσω τὰς δοσο-
1899ληψίας τοῦ στρατιωτικοῦ κλάδου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς ἀρκε-
1900τὰ μεγάλην ἀνωμαλίαν. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιτα-
1901χύνῃ τὴν ψήφισιν.
1902§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον παρακαλοῦν-
1903ται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις
1904παρεδέχθη. Θέλει τυπωθῆ μετὰ τῆς ἐκθέσεως καὶ τῶν κατα-
1905στάσεων.
1906Ὑποβάλλεται ἑτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου ὑπουργοῦ περὶ ἀνα-
1907πληρωτικῆς πιστώσεως.
1908ΕΚΘΕΣΙΣ
1909Περὶ μεταφορᾶς πιστώσεων τῆς χρήσεως 1863 τοῦ ἐπὶ τῶν
1910Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου.
1911Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν.
1912Κύριοι!
1913Ὑποβάλλω εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιψήφισιν πρότασιν περὶ μετα-
1914φορᾶς πιστώσεων τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου τῆς
1915χρήσεως 1863 ἐκ δραχ. 237,000.
1916Συνυποβάλλων δὲ καὶ τὴν περὶ τούτου αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν
1917τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ἐπανα-
1918λάβω ὅ,τι καὶ διὰ τῆς ἑτέρας περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς
1919πιστώσεως δραχ. 1,192,245 ἐκθέσεώς μου παρατηρῶ, καθ’
1920ὅσον καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου αἱ αὐταὶ περιστάσεις καὶ αἱ αὐ-
1921ταὶ ἀνάγκαι ὑπαγορεύουσι τὴν παραδοχὴν τῆς ὑποβαλλομένης
1922προτάσεως.
1923Παρακαλῶ ἑπομένως νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύ-
1924σεως, καθόσον ἐγγίζει μετ’ ὀλίγον ἡ λῆξις τῆς χρήσεως, εἰς ἣν
1925ἀνήκει ἡ ζητουμένη πίστωσις.
1926Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Σεπτεμβρίου 1864.
1927Ὁ Πληρεξούσιος Τριφυλλίας
1928καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν
1929Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.
1930Ἐκ τῶν ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρα-
1931τιωτικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1863 πιστώσεων ἐπιτρέπε-
1932ται νὰ μεταφερθῶσι δραχμαὶ διακόσιαι τριάκοντα ἑπτὰ χιλιά-
1933δες ἀριθ. 237,000 ἐκ τῶν ἑξῆς κεφαλαίων καὶ ἄρθρων.
1941αἵτινες νὰ προστεθῶσιν εἰς τὰ ἑξῆς Κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ
1942αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ.
1959Περὶ μεταθέσεως πιστώσεων.
1960ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ
1961Πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.
1962Ἐκ τῆς συγκεντρώσεως τῶν λογαριασμῶν τῆς στρατιωτικῆς
1963ὑπηρεσίας τοῦ 1863 ἀναφαίνονται ἀνεπαρκεῖς οἱ ὅροι Κεφαλαίων
1964καὶ ἄρθρων τινῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ μας τοῦ ἰδίου ἔτους ὡς
1965ἑξῆς.
1982Ἐπίσης φαίνονται πλεονάζοντες ὅροι ἄλλων Κεφαλαίων καὶ
1983ἄρθρων τοῦ ἰδίου προϋπολογισμοῦ, ὡς ἑξῆς·
1991Ταῦτα φέρων ὑπ’ ὄψιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξαιτοῦ-
1992μαι τὴν συγκατάθεσίν του διὰ νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν
1993τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως τὴν ἀναγκαίαν αἴτησιν μεταθέσεως Κεφα-
1994λαίων.
1995Ἀθῆναι, 4 Αὐγούστου 1864.
1996Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν
1997ΑΡ. ΚΑΡΝΑΛΗΣ.
1998Νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
1999Ὑποβάλλετε ἑτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου Ὑπουργοῦ περὶ ἀνα-
2000πληρωτικῆς πιστώσεως.
2001Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν.
2002Κύριοι!
2003Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ὑμετέραν συζή-
2004τησιν καὶ παραδοχὴν, αἴτησιν περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς
2005πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 3,000, ἐπὶ τοῦ διὰ τὸ τρέχον ἔτος
2006εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου,
2007δι’ ἐνοίκια Καταστημάτων Ἀστυνομικῶν.
2008Ἐν τῇ παρασυναπτομένῃ αἰτιολογικῇ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ
2009ἐκθέσει, θέλετε παρατηρήσει τοὺς ἀποχρῶντας λόγους, οἵτινες
2010ὑπαγορεύουν τὴν ἀνάγκην χορηγίας τῆς αἰτουμένης πιστώσεως·
2011παρακαλῶ ἑπομένως νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ ὑποβαλλομένη πρό-
2012τασις.
2013Ἐν Ἀθήναις, τὴν 2 Σεπτεμβρίου 1864.
2014Ὁ πληρεξούσιος Τριφυλίας
2015καὶ ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν
2016Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.
2017Ἐπὶ τοῦ διὰ τὸ 1864 εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν
2018Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις
2019δραχμῶν τριῶν χιλιάδων, ἀριθ. 3,000, καταλογιζομένη ὑπὸ
2020τὸ Κεφ. 3. ἄρθρ. 3. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας τῆς Ἀστυνομίας.»
2021Ὁ πληρεξούσιος καὶ ὑπουργὸς
2022τῶν Οἰκονομικῶν
2023Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.
2024Πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.
2025Ὅτε συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους τοῦ
2026ὑπ’ ἐμὲ Ὑπουργείου, ἐσημειώθη ἐν αὐτῷ ἐν Κεφ. 3 ἀριθ. 3
2027«ἐνοίκια τῶν ἀστυνομικῶν καταστημάτων δι’ ὅλον τὸ ἔτος,»
2028πίστωσις δραχ. 15,000· ἡ πίστωσις αὕτη νῦν ἀποδεικνύεται
2029ἀνεπαρκὴς, διότι δυνάμει τῶν συναφθέντων συμβολαίων μετὰ
2030τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν οἰκιῶν τῶν χρησιμευουσῶν ὡς ἀστυνομι-
2031κῶν καταστημάτων πληρόνονται εἰς αὐτοὺς τὰ ἀκόλουθα ἐνοίκια.
2044Ἡ φαινομένη αὕτη ὑπέρβασις τῶν δραχ. 2,440 προῆλθεν
2045ἕνεκα τῆς συνεπεία τῶν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον συμβάν-
2046των ἐπελθούσης σιωπηρᾶς ἀναμισθώσεως τῆς οἰκίας Κρασσᾶ,
2047εἰς ἣν ἤδη μέλλει νὰ μεταχθῇ ἡ Διεύθυνσις τῆς Διοικητικῆς
2048Ἀστυνομίας, καὶ τῆς ὁποίας τὴν σιωπηρὰν ταύτην ἀναμίσθωσιν
2049ἤλπιζεν ὅτι ἤθελε διαλύσει τὸ Ὑπουργεῖον διά τινος συμβι-
2050βασμοῦ.
2051Ἐπειδὴ ὅμως, κατὰ τὰς παραστάσεις τῆς Διευθύνσεως, δὲν
2052εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ εἰρημένη οἰκία εἴς τε τὴν ὑπηρε-
2053σίαν τῆς Διευθύνσεως καὶ εἰς τὴν τοῦ Δʹ. Τμήματος, τῆς χω-
2054ρητικότητος μὴ ἐπιτρεπούσης τὴν συνύπαρξιν ἐν τῇ αὐτῇ οἰκίᾳ
2055καὶ τῶν δύω Γραφείων, ἀνάγκη παρίσταται ἀναπόδραστος νὰ
2056μισθωθῇ ἰδία οἰκία διὰ Δʹ. Ἀστυνομικὸν τμῆμα, καὶ ὡς τοιαύ-
2057τη ἀνευρέθη ἡ τοῦ Κυρίου Λαμπίκη ἀντὶ δραχμῶν 150 κατὰ
2058μῆνα.
2059Διὰ τὸ χρονικὸν λοιπὸν διάστημα ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου μέχρι
206031 Δεκεμβρίου πρὸς μίσθωσιν τῆς εἰρημένης οἰκίας ἀπαιτοῦνται
2061δραχμαὶ 600, αἵτινες, προστιθέμεναι εἰς τὰς 2,440, ἀνέρχον-
2062ται εἰς δραχμὰς 3,040.
2063Διὰ τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο ἀνάγκη νὰ αἰτηθῇ παρὰ τῆς Ἐθνικῆς
2064Συνελεύσεως συμπληρωτικὴ πίστωσις, ἐφ’ ᾧ καὶ παρακαλῶ τὸ
2065Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπενέγκῃ ἐπὶ τῆς
2066προτάσεώς μου ταύτης τὴν δέουσαν ἀπόφασίν του.
2067Ἐν Ἀθήναις τὴν 30 Ἰουλίου 1864.
2068Ὁ Ὑπουργὸς
2069Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.
2070Ἡ πρότασις αὕτη θὰ τυπωθῇ, θὰ διανεμηθῇ καὶ θὰ τεθῇ εἰς
2071τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὡς πρὸς τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἔκθεσιν τί
2072ἀποφασίζει ἡ Συνέλευσις; Νὰ τυπωθῇ;
2073§32ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
2074§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ 22 ἄρθρου
2075τοῦ Συντάγματος ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Παπαδιαμαντοπούλου.
2076«Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐνεργεῖται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς
2077»Βουλῆς.» Ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῇ. Ὑποβάλ-
2078λεται πρότασις ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Βάχλα, ἔχουσα οὕτως.
2079«Προτείνω τὴν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν λαμβανόντων χορη-
2080»γήματα κατάταξιν τοῦ Σταματίου Ἀστέρη ἐκ Κύμης»
2081Ἕπεται ἡ ἀνάπτυξις πολλῶν προτάσεων. Πρὶν τούτου σᾶς
2082ὑποβάλλω τροπολογίαν τοῦ Κυρ. Ῥοντήρη περὶ 5 ἀνθυπασπιστῶν
2083«Προτείνω νὰ προστεθοῦν εἰς τὴν περὶ ἀνθυπασπιστῶν πρό-
2084τασιν τοῦ πληρ. Α. Κουμουνδούρου τὰ ὀνόματα καὶ τῶν ἑξῆς
2085ἀνθυπασπιστῶν. Β. Μαυρομιχάλη, Α. Λεωτζάκου, Γ. Δομε-
2086στίνη, Κυριακούλη, Θεοδωρομπεάκου, Γ. Μακρῆ, Γ. Ῥοντίρη,
2087Διον. Καβαλάρη, Ἀλκιβιάδου Μαυρογιάννη, Η. Ν. Γκίκα, Ἡρ.
2088Ν. Ἀλεξάνδρου, Κωνστ. Δουζεμίνα καὶ Λεων. Ἐξαρχοπούλου
2089τροφοδότου τοῦ Β. Ναυτικοῦ»
2090Θέλει ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως.
2091Ἄρχεται ἡ ἀνάπτυξις· πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ Κυρ. Κεχαγιᾶς,
2092ἵνα ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν του περὶ μεταβολῆς τοῦ νομισμα-
2093τικοῦ συστήματος.
2094§34ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἀγνοεῖτε, Κύριοι, ὅτι ἡ διαῤῥύθμισις τοῦ
2095νομισματικοῦ συστήματος ἐθεωρήθη παντοῦ καὶ πάντοτε, ἀπὸ
2096πᾶσαν πολιτείαν, ὡς ἓν τῶν μεγαλειτέρων ἀντικειμένων τῆς ἐ-
2097πικρατείας, ἡ δὲ καλὴ ἢ κακὴ διαῤῥύθμισις τοῦ νομισματικοῦ
2098συστήματος εἶναι, Κύριοι, ἓν τῶν γνωρισμάτων τῆς καλῆς ἢ
2099κακῆς διοικήσεως μιᾶς Ἐπικρατείας. Ἡ ἐκτύπωσις ἐθνικοῦ νομί-
2100σματος, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἱκανοποιεῖ τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν, διότι
2101μαρτυρεῖται μὲ τὸν ἐναργέστερον τρόπον τὸ αὐθύπαρκτον τῆς
2102ἐπικρατείας, ἐνῷ, λέγω, ἱκανοποιεῖ τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν, ἀφ’
2103ἑτέρου διευκολύνει τὰ μέγιστα τὰς συναλλαγὰς τῶν πολιτῶν,
2104ἄνευ τῶν ὁποίων ὁ ἄνθρωπος δὲν δύναται νὰ κινηθῇ, τὰς διευ-
2105κολύνει, διότι αἱ λογιστικαὶ πράξεις διευκολύνονται, ὅταν ὑπάρχῃ
2106σύστημα νομισματικὸν, καθόσον προλαμβάνει τὸν δόλον καὶ τὴν
2107ἀπάτην, ἐκ τῶν ὁποίων σπουδαίως βλάπτονται οἱ ἁπλοῖ πολῖ-
2108ται, ὅταν συναλλάσσωνται μὲ ἀνθρώπους ἱκανοὺς νὰ ἐξαπατῶσι.
2109Τοιοῦτον εἶναι, Κύριοι, τὸ νομισματικὸν σύστημα. Τὴν σπουδαιό-
2110τητα καὶ τὴν ἀνάγκην αὐτοῦ ἐγνώριζε πρὸ παντὸς ἄλλου ὁ
2111ἀοίδιμος Κυβερνήτης καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι, ἂν καὶ περιε-
2112σπᾶτο ἀπὸ τόσας καὶ ποικίλας κυβερνητικὰς ἀνάγκας καὶ περιπε-
2113τείας,
2114(Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου, ὁ Κ. Πυλαρινὸς,
2115ὡς πρεσβύτερος.)
2116ἐν τούτοις τὸ πρῶτον ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν, ἦτο νὰ
2117κανονίσῃ τὸ νομισματικὸν σύστημα καὶ νὰ συστήσῃ ἐν ταὐτῷ,
2118εἰς ἐκείνην τὴν ἐποχὴν, νομισματοκοπεῖον, τὸ ὁποῖον ἐξετύπωσε
2119νομίσματα ὑπὸ τὸ ὄνομα τοῦ φοίνικος, ὡς γνωρίζετε. Ἡ ἀντιβα-
2120σιλεία κατόπιν, ἅμα πατήσασα τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος, διὰ τοῦ
2121Διατάγματος τῆς 8 Φεβρουαρίου 1833 ἔσπευσε νὰ ῥυθμίσῃ
2122ἄλλως πως τὸ νομισματικὸν σύστημα, κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῇ,
2123καὶ τὸ διεῤῥύθμισε μεταβαλοῦσα καὶ τὴν νομισματικὴν μονάδα,
2124τοὐτέστι τὴν ἀξίαν αὐτῆς ἔκαμε βαρυτέραν, διότι ἐπρόσθεσε
2125πρὸς ἀπαρτισμὸν αὐτῆς πλειότερον μέταλλον, ἄργυρον. Δὲν
2126ἐξετάζω ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐὰν ἡ μεταβολὴ τῆς νομισματικῆς
2127μονάδος ἐγένετο καλῶς ἢ κακῶς· θέλω περιορισθῆ μόνον εἰς τὰ
2128λάθη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπέπεσεν ἡ Ἀντιβασιλεία, καὶ ἕνεκα τῶν
2129ὁποίων ὅλον τὸ Ἐθνικὸν νόμισμα, τὸ ὁποῖον ἐξετυπώθη — (ἐξετυ-
2130πώθη δὲ πολὺ ἀπὸ τὸ δάνειον τῶν 60 ἑκατομμυρίων) — ἐν Εὐ-
2131ρώπῃ ὅλον ἐφυγαδεύθη, καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν
2132τὴν ἐκτύπωσιν καὶ ἄλλου, πάντοτε ἤθελε φυγαδεύεσθαι. Ἀρκεῖ.
2133Κύριοι, ἡ κατάστασις αὐτὴ ἡ νομισματικὴ τοῦ τόπου νὰ κατα-
2134δείξῃ τὸ ἐλάττωμα τοῦ νομισματικοῦ αὐτοῦ συστήματος· διότι
2135τί βλέπετε; Ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα κυκλοφορεῖ ἱκανὴ ποσότης
2136μετάλλου, καὶ ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει
21377 ἑκατομμύρια εἰς μέταλλον καὶ τετραπλάσιον οἱ ἰδιῶται,
2138ἐν τούτοις βλέπομεν πάντοτε ξένον νόμισμα. Τὶ ἔγεινε τὸ Ἐθνι-
2139κόν; Ἐφυγαδεύθη. Πόθεν νομίζετε, προέρχεται αὐτὴ ἡ κατάστα-
2140σις, τοῦ νὰ ὑπάρχουν ξένα νομίσματα καὶ οὐχὶ Ἐθνικά; Νομί-
2141ζουν τινὲς, ὅτι τοῦτο προέρχεται ἀπὸ τὴν ἔνδειαν τῆς Κυβερ-
2142νήσεως ἢ τοῦ τόπου, ἀλλὰ πλανῶνται· προέρχεται ἀπὸ τὴν κα-
2143κὴν διαῤῥύθμισιν τοῦ νομισματικοῦ συστήματος· διότι τί εἶναι
2144αὐτὰ τὰ ξένα νομίσματα, τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν; Εἶναι περιου-
2145σία μας· ὅστις ἔχει εἰς τὸ βαλάντιόν του ἓν Ἐθνικὸν νόμισμα
2146καὶ ἓν ξένον, εἶναι καὶ τῶν δύο νόμιμος κύριος, μὲ τὴν δια-
2147φορὰν, ὅτι τὸ ἓν φέρει τὴν σφραγίδα τὴν Ἐθνικὴν καὶ τὸ ἄλλο
2148τὴν ξένην. Ἐν τούτοις ὁ ἄργυρος εἶναι ἰδιοκτησία. Δὲν εἶναι
2149λοιπὸν αἰτία ἡ ἔλλειψις, ἡ ἔνδεια, ἀλλ’ ἡ κακὴ διαῤῥύθμισις.
2150Θέλω σᾶς καταδείξει ἐν ὀλίγοις τὰ σφάλματα τῆς Ἀντιβασι-
2151λείας, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων ἐξέλιπε τὸ Ἐθνικὸν νόμισμα καὶ
2152ἐφυγαδεύθη.
2153Τὸ πρῶτον σφάλμα, Κύριοι, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν, εἶναι τὸ
2154ἑξῆς· καθιέρωσε τὴν ἀρχὴν, ὅτι τὸ ἔξοδον τῆς ἐκτυπώσεως πρέ-
2155πει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν ἐπικράτειαν καὶ ὄχι τὸ νόμισμα. Εἶναι
2156σφάλμα ἀσύγγνωστον διὰ δύω λόγους, διότι, ἐὰν καταλογισθῇ
2157τὸ ἔξοδον εἰς βάρος τοῦ νομίσματος, δὲν δύναται νὰ διατηρηθῇ
2158τὸ νόμισμα τοῦτο ἐντὸς τοῦ τόπου. Ὅλαι αἱ ἐπικράτειαι παρε-
2159δέχθησαν τὴν ἀρχὴν, ὅτι τὸ ἔξοδον διὰ τὴν ἐκτύπωσιν πρέπει
2160νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ νόμισμα καὶ ὄχι τὴν ἐπικράτειαν, δηλαδὴ νὰ
2161ἐπιβαρύνῃ τοὺς ἰδιώτας, οἱ ὁποῖοι προσφέρουσι τὸν ἄργυρον καὶ
2162τὸν χρυσὸν διὰ νὰ μεταβληθῇ καὶ ἐκτυπωθῇ εἰς νόμισμα. Καὶ
2163εἶναι πολὺ ὀρθὸν τὸ τοιοῦτον, διότι ἡ ἐπικράτεια δι’ αὐτῆς
2164τῆς ἐργασίας δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ βεβαιοῖ τὸ πο-
2165σὸν τοῦ μετάλλου τὸ ἐμπεριεχόμενον εἰς αὐτὸ τὸ τεμάχιον,
2166καὶ τὸν βαθμὸν τῆς καθαρότητος. Εἶναι μία ὑπηρεσία, τὴν
2167ὁποίαν προσφέρει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ διὰ τὴν
2168ὁποίαν πρέπει νὰ πληρώνηται, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν ὑπη-
2169ρεσίαν τοῦ Ταχυδρομείου. Πόθεν πηγάζει ἡ πρὸς πληρωμὴν τοῦ
2170γραμματοσήμου ὑποχρέωσίς μας; Διὰ ν’ ἀποζημιοῦται ἡ Κυ-
2171βέρνησις διὰ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα κάμνει. Ἐν τούτοις ἡ Ἀντι-
2172βασιλεία καθιέρωσε τὴν ἀρχὴν, ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτυπώσεως
2173τοῦ νομίσματος εἶναι διὰ λογαριασμὸν τῆς ἐπικρατείας καὶ ἰδοὺ
2174τίνι τρόπῳ ἐκφράζεται· «ἄρθρον 3. Ἀντὶ τῶν μέχρι τοῦδε νο-
2175μισμάτων θέλουν εἰσαχθῆ νέα, τῶν ὁποίων τὰ χρυσᾶ καὶ ἀρ-
2176γυρᾶ ἐμπεριέχουν, ὡς πρὸς τὴν ἐσωτερικήν των ἀξίαν, τὴν τι-
2177μὴν, ἥτις εἶναι ἐπ’ αὐτῶν χαραγμένη, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν τὸ
2178ταμεῖον τὰ ἐκδίδει. Ἑπομένως δὲν θέλουν ἐμβῇ εἰς λογαριασμὸν
2179παντελῶς τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτυπώσεως.»
2180Βλέπετε λοιπὸν ἓν προφανὲς σφάλμα. Ἀλλὰ δὲν πρέ-
2181πει νὰ τὸ λάβητε ὑπὸ τὴν ἔποψιν μόνον τῆς ζημίας,
2182τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ἐκτύπωσιν
2183νομισμάτων· ὁ σημαντικώτερος λόγος εἶναι ἡ διατήρησις τοῦ
2184ἐθνικοῦ νομίσματος. Τί θὰ εἴπῃ νὰ ἐπιβαρύνηται τὸ νόμισμα
2185μὲ τὸ ἔξοδον τῆς ἐκτυπώσεως καὶ ὄχι ἡ ἐπικράτεια; Οὐδὲν
2186ἄλλο παρ’ ὅτι δὲν ὑπάρχει παραμικρὰ διάκρισις μεταξὺ
2187χρυσοῦ εἰς πλίνθους καὶ χρυσοῦ εἰς νόμισμα, διότι, ὅταν
2188ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἕνας πολίτης 5 δράμια χρυσοῦ νὰ τὸ
2189μεταβάλῃ εἰς νόμισμα καὶ νὰ πάρῃ ἐπίσης 5 δράμια
2190χρυσοῦ εἰς νόμισμα χωρὶς νὰ ὑποβληθῇ εἰς κᾀμμίαν δαπά-
2191νην, θὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ ἄκοπος χρυσὸς ἔχει μίαν καὶ τὴν αὐτὴν
2192ἀξίαν μὲ τὸν κομμένον. Τούτου δοθέντος, ποῖαι εἶναι αἱ συν-
2193έπειαι; Οἱ χρυσοχόοι, προκειμένου λόγου νὰ κατασκευάσωσι
2194σκεύη, θέλουσιν ἀναλύει τὸν χρυσὸν καὶ ἄργυρον τὸν εὑρισκό-
2195μενον εἰς νόμισμα, διότι δὲν ὠφελοῦνται νὰ ἀγοράσωσι χρυσὸν
2196ἄκοπον· καὶ τοῦτο συνέβη. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό· ὅταν
2197παρουσιάζηται ἀνάγκη ἐξαγωγῆς μεταλλικοῦ ἀπὸ τὴν ἐπικρά-
2198τειαν διὰ πληρωμὴν χρεῶν, ὅταν τουτέστι δὲν ἀπέστειλεν ἡ
2199ἐπικράτεια τόσα προϊόντα, ὥστε νὰ καλύψῃ τὰ ἐκ τῆς εἰσαγω-
2200γῆς ἐμπορευμάτων προκύψαντα χρέη της εἰς τὸ ἐξωτερικὸν,
2201τότε εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξαχθῇ μεταλλικόν· ποῖον θὰ ἐξαχθῇ;
2202δὲν ἐξάγεται ἄχρηστος ἄργυρος ἢ ἄκοπος, ἀλλ’ ὁ κομμένος,
2203διότι δὲν ὑπάρχει ἡ παραμικρὰ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ κομμένου
2204καὶ τοῦ ἀκόπου. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν προστατεύεται τὸ
2205νόμισμα. Σᾶς εἶπον, ὅτι ὅλαι αἱ ἐπικράτειαι ἔχουν, καὶ
2206πρὸ πάντων ἡ Γαλλία, ἥτις ἔχει τὸ τελειότατον νομι-
2207σματικὸν σύστημα, καὶ τὸ ἔξοδον εἰς βάρος τοῦ νομί-
2208σματος, ἑπομένως εἰς βάρος τῶν ἰδιωτῶν, καὶ προσδιο-
2209ρίζει ¾% διὰ τὸν ἄργυρον καὶ 2‰ διὰ τὸν
2210χρυσόν· ἑπομένως ὁ ἰδιώτης, ὅστις μέλλει νὰ κόψῃ νόμι-
2211σμα, παραδίδει τὸν χρυσὸν εἰς τὸ νομισματοκοπεῖον καὶ λαμ-
2212βάνει τὸ ἀντίτιμον, ἀφαιρέσει τῶν ἐξόδων. Ἡ Ἀγγλία κατ’
2213ἐξαίρεσιν ἔχει εἰς βάρος της τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτυπώσεως, ἀλλὰ
2214μετεχειρίσθη ἓν ἄλλο μέσον διὰ νὰ προστατεύσῃ, οὕτως εἰπεῖν,
2215τὸ νόμισμα ἀπέναντι τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους τρέχει, ὅ-
2216ταν δὲν ἐπιβαρύνηται μὲ τὸ ἔξοδον τῆς ἐκτυπώσεως· εἶναι δὲ
2217τὸ ἑξῆς· δὲν ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς πάντας νὰ δίδουν χρυσὸν
2218εἰς τὸ νομισματοκοπεῖον διὰ νὰ κόπτουν νομίσματα, παρ’ εἰς
2219τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐχορήγησε τὸ δικαίωμα
2220νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας 2 πένας εἰς 1 οὐγγίαν χρυσοῦ,
2221δηλ. 3 λίρας, 17 σελίνια καὶ 11½ πένας· νομίζω, ὅτι αὐτὸ
2222τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἡ Τράπεζα, εἶναι ἱκανὸν νὰ
2223προστατεύσῃ τὸ νόμισμα, διότι καθιστᾷ ἀκριβώτερον τὸ ἔξο-
2224δον· τὸ λαμβάνει δὲ τὸ δικαίωμα τοῦτο λόγῳ προεξοφλήσεως
2225τῶν ἡμερῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ ἰδιώτης ὀφείλει νὰ περιμένῃ
2226τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ νομίσματος.
2227Ἐν τούτοις αὐτὸ τὸ μικρὸν δικαίωμα εἶναι ἱκανὸν νὰ δίδῃ
2228προτίμησιν εἰς τὸ νόμισμα. Ἑπομένως, ὅταν οἱ χρυσοχόοι πρό-
2229κηται νὰ ἀναλύσουν καὶ κατασκευάσουν σκεύη ἢ νὰ ἐξαγάγουν
2230ἀπὸ τὴν ἐπικράτειαν πολύτιμον μέταλλον, κατὰ προτίμησιν,
2231διὰ νὰ κερδήσουν, ἐξάγουν τὸν ἄκοπον καὶ οὐχὶ τὸν κομμένον
2232χρυσόν. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι παντοῦ ἐπιβαρύνεται τὸ νόμισμα
2233μὲ τὸ ἔξοδον τῆς ἐκτυπώσεως· ἄλλως ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἐκ-
2234τυπωθῇ θὰ φυγαδεύηται.
2235Ἀλλ’ εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ σφάλμα; Ὄχι· εἶναι ἓν ἄλλο ση-
2236μαντικώτερον· εἶναι τὸ ἑξῆς· ἐπέτρεψε τὴν κυκλοφορίαν αὐ-
2237τὴ ἡ Ἀντιβασιλεία τῶν ξένων νομισμάτων ἐπὶ τῇ βάσει
2238μιᾶς διατιμήσεως, ἥτις μένει μέχρι τῆς σήμερον ἐν ἰσχύϊ.
2239Τὸ τοιοῦτον εἶναι μία ἐξαίρεσις· εἰς τὰς ἄλλας ἐπικρατείας δὲν
2240ἐπιτρέπεται ἡ κυκλοφορία παρὰ μόνον τῶν ἐθνικῶν νομισμά-
2241των, παρ’ ἡμῖν ὅμως, ἡ ἀντιβασιλεία, στενοχωρουμένη, φαίνεται,
2242ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ νομίσματος ἐπέτρεψε τὴν κυκλοφορίαν
2243καὶ τῶν ξένων νομισμάτων, ἀλλὰ μόνη ἡ ἄδεια τῆς κυκλοφο-
2244ρίας δὲν ἀποτελεῖ τὸ κακόν· ἰδίως ἔβλαψεν ἡ κακὴ καὶ ἐσφαλ-
2245μένη διατίμησις, τὴν ὁποίαν ἡ ἀντιβασιλεία καθιέρωσε. Διετί-
2246μησε τὰ ξένα νομίσματα σχετικῶς μὲ τὴν δραχμὴν χωρὶς νὰ
2247λάβῃ ὑπ’ ὄψιν δύω τινά, τὸ ἔξοδον τῆς ἐκτυπώσεως τῶν ἐθνι-
2248κῶν νομισμάτων, περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ὡμίλησα, καὶ δεύτερον,
2249τὸ καὶ σημαντικώτερον, τὴν φθορὰν τὴν προσγινομένην ὡς ἐκ
2250τῆς τριβῆς τῶν ξένων νομισμάτων· παραδείγματος χάριν, τὰ
2251γερμανικά, τὰ αὐστριακά, καὶ ἰδίως αἱ σφάντσικαι, ἰδέτε πόσον
2252εἶναι τριμμένα· ἠξεύρετε τί θὰ εἴπῃ μία μεγάλη ἔλλειψις με-
2253τάλλου, τὸ ὁποῖον προϊόντος τοῦ χρόνου ἐξέλιπεν ὡς ἐκ τῆς
2254χρήσεως, καὶ ὅμως ὁ νομοθέτης, ὅταν διετίμησε τὰ ξένα νο-
2255μίσματα, εἶχε πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν κατάστασιν ἐκείνην, εἰς τὴν
2256ὁποίαν εὑρίσκετο τὸ νόμισμα κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐκτυπώ-
2257σεώς του. Βλέπετε κυκλοφοροῦντα νομίσματα ἄλλων ἐθνῶν πρὸ
2258200 ἢ 300 ἐτῶν ἐκτυπωθέντα· ἐδόθη λόγου χάριν εἰς τὴν σφάν-
2259τσικα ἀξία 95 λεπτὰ, διότι τὸ ἀρχικὸν βάρος τοῦ νομίσματος
2260εἶναι 19/20 τῆς δραχμῆς, ἀλλ’ ἐὰν τὴν ἐζύγιζον ἤθελον ἰδεῖ,
2261ὅτι οὔτε 15 δὲν εἶναι. Λοιπόν, ὅταν ἐδόθη ἀνωτέρα ἀξία τῆς
2262πραγματικῆς, ποῖαι νομίζετε ὅτι εἶναι αἱ συνέπειαι; Νὰ ἔρχη-
2263ται ἀπ’ αὐτὰ τὸ μειοβαρὲς νόμισμα καὶ νὰ ἐξάγωνται τὰ ἰδικά
2264μας· εἰσάγονται μὲν καὶ τῆς Γαλλίας, καὶ τῆς Ἀγγλίας, ἀλλὰ
2265κυκλοφοροῦσι μὲ ὑπερτίμησιν, μὲ ἐπικαταλλαγήν. Ποῖος εἶναι
2266ὁ λόγος τῆς ἐπικαταλλαγῆς, τόσον τῶν γαλλικῶν, ὅσον καὶ τῶν
2267ἀγγλικῶν; ὅτι αὐτὰ ἔχουν τὸ ἀρχικὸν βάρος, ἐνῷ τὰ ἄλλα δὲν
2268τὸ ἔχουν· μὲ ἄλλους λόγους εἰσάγομεν 100 ὀκάδας ἀργύρου
2269καὶ ἐξάγομεν 103, διότι ἐξάγουν οἱ κερδοσκόποι τὰ ἐθνικὰ νο-
2270μίσματα ἢ τὰ ἄλλα τὰ ἰσοβαρῆ καὶ εἰσάγουν τὰ μειοβαρῆ.
2271Αὐτὰ εἶναι, Κύριοι, τὰ λάθη, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων ὄχι μόνον
2272τὸ νόμισμα, τὸ ὁποῖον ἐκόπη ἀπὸ τὸ δάνειον τῶν 60,000,000,
2273ἀλλὰ καὶ ὁσονδήποτε ἤθελε κοπῆ οὐδέποτε ἤθελε μείνει ἐντὸς
2274τῆς ἐπικρατείας μας.
2275Δὲν λέγω δὲ, ὅτι τοιουτοτρόπως ἠθέλομεν πλουτίσει, ἀλλὰ
2276τὸ νόμισμα, τοῦ ὁποίου ἔχομεν ἀνάγκην διὰ τὴν ἀγοράν μας,
2277καὶ τὸ ὁποῖον προσδιορίζει ὄχι ἡ θέλησις τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου,
2278ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι, ἀντὶ νὰ εὑρίσκηται εἰς ξένα νομίσματα, ἤθε-
2279λεν εὑρίσκεσθαι εἰς ἐθνικὰ, καὶ εἶναι εὐκολώτατον, ἀρκεῖ νὰ
2280διορθώσωμεν αὐτὰ τὰ σφάλματα, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλη-
2281σα. Ἀλλὰ, Κύριοι, προκειμένου λόγου νὰ διορθώσωμεν αὐτὰ τὰ
2282σφάλματα, νομίζω, ὅτι εἶναι κατάλληλος ἡ ἐποχὴ νὰ προέλθω-
2283μεν εἰς μίαν ῥιζικὴν μεταβολὴν, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἡ ἀντιβα-
2284σιλεία καθιέρωσεν ὡς νομισματικὴν μονάδα τὴν δραχμὴν συγ-
2285κειμένην ἀπὸ 4 γραμμὰς καὶ 477/1000 τῆς δραχμῆς, ἐξ ὧν 4
2286γραμμαὶ καὶ 29/100 εἶναι καθαρὸς ἄργυρος καὶ 418/1000
2287εἶναι χαλκός. Ἠξεύρετε πολὺ καλὰ, ὅτι ἡ κατάρτισις νομι-
2288σματικῆς μονάδος γίνεται κατὰ συνθήκην· ἑκάστη ἐπικράτεια
2289δύναται νὰ προσδιορίσῃ μικρὰν ἢ μεγάλην νομισματικὴν μονά-
2290δα, δὲν εἶναι ἠναγκασμένη νὰ πάρῃ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην·
2291διὰ τοῦτο, βλέπετε ἡ Γαλλία ἔχει τὸ φράγκον συγκείμενον ὄχι
2292ἀπὸ 4 γραμμὰς, ὅπως σᾶς εἶπα καὶ 477/1000, ἀλλὰ ἀπὸ 5
2293ὁλοκλήρους γραμμὰς· αὐτὸ καθιέρωσε κατὰ τὰ 1789. Ἡ Ἀγ-
2294γλία ἔχει διαφορετικὴν νομισματικὴν μονάδα, ἔχει τὸ 25πλάσιον
2295τοῦ φράγκου, διότι μία λίρα ἰσοδυναμεῖ μὲ 25 γαλλικὰ φράγκα.
2296Ἡ Αὐστρία ἔχει τὸ φιορίνιον, τὸ ὁποῖον ἰσοδυναμεῖ μὲ 2½
2297φράγκα. Τὸ Βέλγιον ἔχει τὴν αὐτὴν νομισματικὴν μονάδα τῆς
2298Γαλλίας. Ἡ Ἰταλία ὁλόκληρος, ἡ Ἑλβετία ἐπίσης ἔχει τὸ φράγ-
2299κον. Βλέπετε, ὅτι εἶναι ὅλως ἀνεξάρτητος ἑκάστη τῶν ἐπικρα-
2300τειῶν νὰ δεχθῇ οἱανδήποτε θέλει νομισματικὴν μονάδα, μι-
2301κρὰν ἢ μεγάλην. Ἡ ἀντιβασιλεία, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς παρεδέχθη τὰ
2302συστήματα τῆς Γαλλίας κατὰ τὸ μέτρον ἢ βάρος, δὲν ἠξεύρω
2303διὰ ποῖον λόγον καθιέρωσε τὴν νομισματικὴν μονάδα ὡς συγ-
2304κειμένην ἐκ 4 γραμμῶν καὶ 477/1000, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ λάβῃ
2305τὴν γαλλικὴν, ἥτις ἔχει ὁλοκλήρους 5 γραμμὰς, καὶ τοιουτο-
2306τρόπως καὶ ἡ ἰδική μας μονὰς νὰ ἦναι πρῶτον μὲν ὁμοία μὲ
23074 ἐπικρατειῶν καὶ δεύτερον νὰ ἔχῃ μίαν σχέσιν ἀκριβῆ ὡς πρὸς
2308τὰς ἄλλας ἐπικρατείας, τοῦτ’ ἔστι νὰ ἦναι ἀκριβῶς τὸ 25μόριον
2309τῆς ἀγγλικῆς, νὰ ἦναι 2½ τῆς Αὐστριακῆς μονάδος.
2310Ἡ ἀντιβασιλεία, δὲν ἠξεύρω σᾶς λέγω, πόθεν ὁρμωμένη ἀπε-
2311μόνωσε τὴν ἐδικήν μας μονάδα εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ
2312μὴν ἔχῃ καθόλου ἀκριβῆ σχέσιν, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε εἰς
2313αὐτὴν τὴν διατίμησιν τῶν ξένων νομισμάτων ἐκτὸς τοῦ διστή-
2314λου καὶ τοῦ ἀμερικανικοῦ, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ ἀναλογία εἶναι ἀκρι-
2315βὴς, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι εἰς κλάσματα, τὸ φράγκον μὲ 1,11, τὸ
2316φιορίνιον μὲ 2,89, ἡ λίρ. 28,12, ἐννοεῖτε δὲ πόσην δυσκο-
2317λίαν φέρει τοῦτο εἰς τὸν καταλογισμόν· ἴσως εἰς ἐκείνην τὴν ἐ-
2318ποχὴν ἐν τῇ Ἀνατολῇ ἦτο μόνον τὸ δίστηλον γνωστὸν καὶ ἠθέ-
2319λησαν νὰ παραδεχθῶσιν ὡς βάσιν τὸ ἓν ἕκτον αὐτοῦ. Λοιπὸν ἡ
2320νομισματικὴ μονάς μας εἶναι μεμονωμένη, ἐπειδὴ δὲ νόμισμα ἐ-
2321θνικὸν δὲν ἔχομεν, καὶ ἑπομένως ὀφείλομεν νὰ διορθώσωμεν τὰ
2322σφάλματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐμποδίζουν μετὰ ταῦτα τὴν ἐξαφά-
2323νισιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἶναι κα-
2324τάλληλος ἡ ἐποχὴ νὰ παραδεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς τὴν νομισμα-
2325τικὴν μονάδα τῆς Γαλλίας ὑπὸ τὸ ὄνομα τῆς δραχμῆς τῆς
2326ἰδικῆς μας· δραχμὴ θὰ ὀνομάζηται καὶ εἰς 100 λεπτὰ θὰ διαι-
2327ρῆται· ἐπίσης καὶ τὸ δεκαδικὸν σύστημα θὰ τὸ διατηρήσωμεν
2328μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι θὰ ἀναβιβάσωμεν τὴν ἐσωτερικὴν
2329ἀξίαν τῆς δραχμῆς κατὰ 10% τοῦτ’ ἔστι ἀντὶ
23304,477 θὰ ἔχομεν 5 γραμμὰς· τούτου γενομένου, ἑκατὸν ἐπίσης
2331λεπτὰ θὰ ἔχῃ, ἀλλ’ ἡ ἐσωτερικὴ ἀξία θὰ ᾖναι ἀνωτέρα· τὸ πεντό-
2332φραγκον θὰ ᾖναι πεντόδραχμον, τὸ εἰκοσόφραγκον εἰκοσάδραχμον
2333καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν τὸ νομισμ. σύστημα ὄχι μόνον τῆς Γαλλίας,
2334ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐπικρατειῶν, τῶν ὁποίων τὰ νομίσματα
2335ἔχουν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν νομισματικὴν μονάδα. Ἕνας ἄλλος λό-
2336γος, Κύριοι, ὅστις ὑπαγορεύει τὴν μεταβολὴν τῆς νομισματικῆς
2337μονάδος εἶναι καὶ ὁ ἑξῆς. Ἡνώθη ἡ Ἑπτάνησος μεθ’ ἡμῶν· εἰς τὴν
2338Ἑπτάνησον ὑπάρχει ἄλλη νομισματικὴ μονὰς τῆς λίρας καὶ τοῦ
2339σελλινίου· βλέπετε, ὅτι σημαντικὸν μέρος τῆς ἐπικρατείας θὰ με-
2340ταβάλῃ τὴν νομισματικὴν μονάδα καὶ θὰ τὴν ἐξισώσῃ μὲ τὴν
2341ἰδικήν μας· ἀλλ’ ὅμως ἡμεῖς δὲν ἔχομεν πράγματι καὶ εἴμεθα
2342ἠναγκασμένοι νὰ διορθώσωμεν τὰ σφάλματα, περὶ τῶν ὁποίων
2343σᾶς εἶπαν, δυνάμεθα δὲ νὰ μεταβάλωμεν συγχρόνως τὴν νομισμα-
2344τικὴν μονάδα. Ποῖα δὲ εἶναι, ἴσως θὰ μὲ εἴπουν, τὰ πλεονεκτή-
2345ματα αὐτοῦ τοῦ συστήματος; Κύριοι, πρὸ πολλοῦ ἐγνώριζον τὰ ὁ-
2346ποῖα θέλουσι μοὶ ἀντιτάξει ἐπιχειρήματα, (θόρυβος) ἀλλ’ ὁ Κ.
2347Πετζάλης μὲ ἐνθύμισε μίαν ἀντίῤῥησιν, τὴν ὁποίαν θὰ μὲ κάμουν
2348Μοὶ λέγουν, ὅταν αὐξήσῃ ἡ νομισματικὴ μονὰς, προκαλεῖται ἡ
2349ἀκρίβεια, ἤτοι ἡ ὑπερτίμησις· εἶναι, Κύριοι, πλάνη· σᾶς παρα-
2350καλῶ νὰ προσέξητε. Ἡ Τουρκία ἔχει ἴσως τὴν μικροτέραν μο-
2351νάδα ὅλων τῶν ἐπικρατειῶν τοῦ κόσμου, ἔχει τὸ γρόσσιον·
2352εἶναι λοιπὸν ἐν Τουρκίᾳ εὐθηνία, διότι εἶναι μικρὰ μονάς; ὄχι.
2353Εἴτε εἴπῃ τις ἓν φράγκον εἴτε πέντε γρόσσια, εἶναι τὸ αὐτό·
2354ὅταν οἱ ἄνθρωποι συμφωνοῦν μεταξὺ των διὰ νὰ ἀγοράσωσι
2355καὶ νὰ πωλήσωσι, δὲν ἀποβλέπουν εἰς ἀριθμοὺς ἀλλ’ εἰς τὴν πο-
2356σότητα τοῦ πολυτίμου μετάλλου, ἂν ᾖναι πολὺ ἢ ὀλίγον τὸ
2357μέταλλον, εἰς τοῦτο στηρίζεται ἡ βάσις τῆς ἀνταλλαγῆς. Ἠξεύ-
2358ρετε, Κύριοι, εἰς τοὺς ἀρχαίους χρόνους ἡ δραχμὴ ἦτο μονὰς
2359βάρους, καὶ ὅταν ἐσυμφώνουν, εἶχον πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν
2360ποσότητα τοῦ ἀργύρου, δηλαδὴ τόσας ὀκάδας χρυσοῦ ἢ ἀργύ-
2361ρου κατόπιν ἐγένετο νομισματικὴ μονάς, τῆς ὁποίας ἔδωκαν
2362ἄλλην ὀνομασίαν, ὥστε εἰς τὴν συμφωνίαν δὲν ἔχει ὁ πωλητὴς
2363πρὸ ὀφθαλμῶν τοὺς ἀριθμοὺς, ἀλλὰ τὴν ποσότητα τοῦ πολυτί-
2364μου μετάλλου· Εἰς τὴν Γαλλίαν, Κύριοι, ὑπάρχει τὸ φράγκον,
2365ἡ Ἀγγλία ἔχει τὸ 25πλάσιον τῆς Γαλλίας ὡς μονάδα, τουτ’
2366ἔστι τὴν λίραν· διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ ἡ Γαλλία ἔχει μικρὰν μονά-
2367δα τὸ 1/25, εἶναι εὐθηνία καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι ἀκρίβεια;
2368Εἶναι πλάνη τοῦτο, διότι ἡ Ἀγγλικὴ λίρα ἰσοδυναμεῖ μὲ 25
2369φράγκα. Λέγουν, Κύριοι, ὅτι, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ γίνῃ μικρὰ
2370αὔξησις, ἀνεπαίσθητος, κατὰ 10% δηλαδὴ, εἰς τὰς μι-
2371κρὰς πωλήσεις καὶ ἀγορὰς δὲν θὰ λαμβάνηται αὐτὴ ὑπ’ ὄψιν,
2372τοῦτ’ ἐστὶν, ἀγοράζων κἀνεὶς μίαν ὀκᾶν ἄρτου, τὸν πληρώνει
237340 λεπτὰ, ἄρα θέλει χάσει λεπτὰ 4. —Θὰ γίνῃ ἀμέσως διατί-
2374μησις κατὰ 10% ὀλιγώτερον· ἀλλὰ παραδέχομαι, ὅτι τὰ πράγ-
2375ματα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν διατίμησιν, θὰ προ-
2376καλέσουν μίαν μικρὰν ὑπερτίμησιν· ἀλλ’ οὐδεὶς εἶναι ἀγο-
2377ραστὴς χωρὶς νὰ ᾖναι ἐν ταὐτῷ καὶ πωλητής· ἂν ὁ ἐργάτης
2378πληρώνῃ ἀκριβώτερον τὰ τρόφιμά του κατὰ 10%, ἀ-
2379κριβώτερον θέλει πληρωθῆ καὶ τὰ ἡμερομίσθιά του· τὸ αὐτὸ
2380συμβαίνει καὶ εἰς τὸν κτηματίαν κλπ. ὥστε ὁ ἄνθρωπος, ἐπει-
2381δὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι μόνον ἀγοραστής, ἕπεται ὅτι
2382ὅπως διὰ τὰ ἔξοδά του θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴ ἡ κατ’
2383εἰκασίαν πλάνη, τοιουτοτρόπως καὶ διὰ τὰ ἔσοδά του· ὥ-
2384στε οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὴν σημασίαν, διότι ἡ
2385ἀκρίβεια θέλει ἐπέλθει καὶ εἰς τὰ ἔσοδα καὶ εἰς τὰς δαπάνας.
2386Δὲν βλέπω οὐδεμίαν ἰσχυρὰν ἀντίῤῥησιν, ἀρκεῖ νὰ ἐξετασθῇ τὸ
2387πρᾶγμα, ὅπως πρέπει. Ἐπιδιώκων πρὸ πολλῶν ἐτῶν τὴν ἰ-
2388δέαν τῆς μεταβολῆς τοῦ νομισματικοῦ μας συστήματος καὶ θέ-
2389λων νὰ ἐνισχυθῇ αὕτη διὰ τῆς συγχρόνου διορθώσεως τῶν
2390σφαλμάτων, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ἔκαμον λόγον, ὅτι ἔκαμεν ἡ
2391Ἀντιβασιλεία, ἐζήτησα τὴν γνώμην ἑνὸς τῶν διασημοτέρων
2392ἀνδρῶν τῆς Γαλλίας, τοῦ Michael Chevalier, ὅστις εἶχε τὴν
2393καλοσύνην νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ δι’ ἐκτεταμένης καὶ σπουδαίας ἐ-
2394πιστολῆς. Ἓν μέρος τῆς ἀπαντήσεώς του δημοσιεύει ὁ Κ. Ἰωάν-
2395νης Σοῦτζος, Καθηγητὴς τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας εἰς τὸ ἐγ-
2396χειρίδιον τῆς δημοσιολογίας του, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατὰ τὸ ἐ-
2397νεστὼς ἔτος. Ἐπειδὴ ἔχει λόγους ἀρκετὰ ἱκανοὺς νὰ πείσωσιν
2398ἕκαστον περὶ τῆς μεταβολῆς αὐτῆς τῆς νομισματικῆς μονάδος, ἐ-
2399πιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω· εἶναι πολὺ σύντομον.
2400Ἀπόσπασμα ἐπιστολῆς
2401τοῦ Κ. Μ. CHEVALIER
2402Σταλείσης πρὸς τὸν Κ. Εὐθ. Κεχαγιᾶν τῷ 1856.
2403«Ἡ Ἑλλὰς δικαιοῦται πληρέστατα νὰ ἔχῃ ἐθνικὸν νόμισμα
2404καθότι ἡ ὕπαρξις ἐγχωρίου νομίσματος εἴς τι κράτος εἶναι τεκ-
2405μήριον ἀλάνθαστον τῆς ἀνεξαρτησίας του· ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν
2406ἕπεται, ὅτι καὶ ἡ πραγματικὴ ἀξία τοῦ νομίσματος τούτου
2407πρέπει νὰ διαφέρῃ ἀπὸ τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τῶν νομισμά-
2408των ὅλων τῶν ἄλλων ἐθνῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι μὲν μέ-
2409γας ὑπὸ τὴν ἱστορικὴν αὑτοῦ ἔποψιν, ἀλλ’ εἶναι μικρὸς ὡς πρὸς
2410τὴν ἔκτασιν τῆς χώρας καὶ τὸν πληθυσμόν. Παρεκτὸς δὲ τού-
2411του, ἕνεκα τοῦ ἐθνικοῦ πνεύματος καὶ τῆς γεωγραφικῆς αὑτοῦ
2412θέσεως, προώρισται νὰ διατελῇ εἰς διηνεκεῖς ἐμπορικὰς σχέσεις,
2413ὁσημέραι ἀναπτυσσομένας, μετὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν· ὥστε ἡ
2414νομισματικὴ ἀπομόνωσις ἤθελεν ἀποβῆ αὐτῷ παντοειδῶν ἀτο-
2415πημάτων πρόξενος. Μὴ νομίσῃ δέ τις, ὅτι εἶναί ποτε δυνατὸν
2416νὰ κατορθωθῇ ἡ ἐν τῇ χώρᾳ διατήρησις ποσότητος ἐθνικοῦ νο-
2417μίσματος τοσαύτης, ὅση ἀπαιτεῖται διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν κα-
2418τοίκων. Ὅσαι προσπάθειαι καὶ ἂν καταβληθῶσι πρὸς τὸν σκο-
2419πὸν τοῦτον, θέλουσιν ἀποβῆ ἀνωφελεῖς, μεγάλη δὲ ποσότης ἐ-
2420θνικοῦ νομίσματος θέλει ἐξάγεσθαι ἑκάστοτε ἐκ τῆς χώρας, καὶ
2421ἡ ἐργασία τοῦ Ἑλληνικοῦ νομισματοκοπείου ἤθελεν ὁμοιάζει
2422μὲ τὴν ἐργασίαν τῶν Δαναΐδων πρὸς πλήρωσιν τοῦ μυθολογου-
2423μένου πίθου. Βεβαίως μετά τινα καιρὸν, ἢ καὶ ταὐτοχρόνως,
2424θέλουσιν εἰσέλθει δι’ ἄλλης ὁδοῦ εἰς τὸ κράτος πολύτιμα μέ-
2425ταλλα· ἀλλὰ τὰ μέταλλα ταῦτα θέλουσιν εἶναι εἰς νόμισμα
2426ἐγχώριον; Ὄχι βεβαίως. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν
2427δύναται ν’ ἀποφύγῃ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κυ-
2428κλοφορίαν τῶν ξένων νομισμάτων ἐντὸς αὑτῆς, ὑποβάλλουσα
2429ταῦτα εἰς νόμιμον διατίμησιν».
2430«Ἡ ἰδέα νομισματικοῦ συστήματος, ἐντελῶς ἀπομονοῦντος
2431τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὰ λοιπὰ Κράτη, εἶναι ἀπαράδεκτος σήμε-
2432ρον μάλιστα, ὅτε ἅπαντα τὰ μεγάλα ἔθνη τείνουσι πρὸς ὁμοιό-
2433μορφόν τι νομισματικὸν σύστημα καὶ ἐν γένει ἐπιδιώκουσι τὸ
2434ὁμοιόμορφον τῶν σταθμῶν καὶ τῶν μέτρων. Γνωστὸν εἶναι ἐκ
2435τῶν ἐφημερίδων τὸ ἀποτέλεσμα τῶν περὶ ὁμοειδοῦς νομίσμα-
2436τος ἐφ’ ὅλης τῆς ἐκτάσεως τῆς Γερμανίας διασκέψεων τῆς ἐν
2437Βιέννῃ συνόδου, τὸ συσχετίζον τὰ Γερμανικὰ πρὸς τὰ Γαλλικὰ
2438νομίσματα, καθόσον παραδέχεται ὡς ἀρχέτυπον νομισματικὸν
2439μέτρον τὸ διὰ τοῦ νόμου τῆς 7 Germinal XI ἔτους εἰσαχθὲν
2440ἐν Γαλλίᾳ, ἤτοι τὸν ἄργυρον, καὶ ὡς μονάδα τὴν λίβραν ἰσο-
2441βαροῦσαν πρὸς ½ χιλιόγραμμον καθαροῦ ἀργύρου. Ἐννοῶ, ὅτι
2442ἡ Ἑλλὰς ἠδύνατο νὰ διατηρήσῃ τὸ βάρος τῆς δραχμῆς της,
2443ὅπως σήμερον ὁρίζεται, ἐὰν τὸ βάρος τοῦτο εἶχε σχέσιν τινὰ
2444πρὸς τὸ παρ’ αὐτῇ ἰσχύον σύστημα τῶν μέτρων καὶ σταθμῶν
2445ἐν γένει· ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἡ Ἑλλὰς, ἀκολουθοῦσα ὡς πρὸς τοῦτο
2446τὸ παράδειγμα πολλῶν ἄλλων λαῶν, παρεδέχθη αὐτὸ τὸ με-
2447τρικὸν σύστημα, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης τὸ βάρος τῆς δραχ-
2448μῆς παρεισάγει ἀνωμαλίαν, αἱ δὲ ἀξιώσεις τῆς λογικῆς (ἥτις,
2449παντοῦ ἰσχυρὰ, εἶναι πολὺ μᾶλλον ἰσχυροτέρα παρ’ ἔθνει το-
2450σοῦτον ἐξόχου νοημοσύνης καὶ γνωστῷ διὰ τὴν ὑπεροχὴν τῆς
2451κρίσεώς του) καθοδηγοῦσι πρὸς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ βάρους
2452τῆς δραχμῆς διὰ τοῦ βάρους τοῦ φράγκου, ὅπερ εὑρίσκεται εἰς
2453ἐντελῆ ἁρμονίαν μετὰ τοῦ μετρικοῦ τῆς Ἑλλάδος συστήματος».
2454«Συμπεραίνων λοιπὸν λέγω, ὅτι τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος
2455ἀπαιτεῖ τὴν παραδοχὴν συστήματος νομισματικοῦ, ὅπερ νὰ ἦ-
2456ναι ὅμοιον πρὸς τὸ νομισματικὸν σύστημα ὁμάδος τινὸς εὐρω-
2457παϊκῶν ἐθνῶν, καὶ ὡς τοιοῦτον δὲν διστάζω νὰ προτείνω τὸ
2458Γαλλικόν, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη ἤδη εἰς τὸ Βέλγιον, τὸ Πεδε-
2459μόντιον, τὴν Ἑλβετίαν, εἰς ἄλλα τινὰ Ἰταλικὰ κράτη καὶ εἰς
2460τὴν πέραν τοῦ Ἀτλαντικοῦ ὠκεανοῦ Νέαν Γρενάδαν».
2461«Τὸ Γαλλικὸν πεντάφραγκον θέλει ἀποβῆ, ἢ μᾶλλον εἶναι
2462ἤδη, τὸ κύριον ὄργανον τῶν ἀνταλλαγῶν ἐν τῇ Μεσογείῳ, ἀν-
2463ταποκρίνεται δὲ πληρέστατα πρὸς τὸ ἐν Ἑλλάδι ἰσχῦον σύστη-
2464μα τῶν μέτρων καὶ τῶν σταθμῶν. Οἱ λόγοι οὗτοι δὲν εἶναι ἀρ-
2465κοῦντες ὅπως δικαιολογήσωσι τὴν προτίμησίν του; Δὲν ἐννοῶ
2466ὅμως, ὅτι πρέπει καὶ τὸ ὄνομα τῆς Ἑλληνικῆς δραχμῆς νὰ με-
2467ταβληθῇ· ἡ ὀνομασία αὕτη θέλει διατηρηθῆ καὶ μεταβιβασθῆ
2468εἰς τὸ φράγκον, εἰς ὃν θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ ἡ εἰκὼν τοῦ Βασι-
2469λέως τῶν Ἑλλήνων».
2470«Διὰ τῆς νομίμου ταύτης ἐξομοιώσεως τῶν ἀργυρῶν νομι-
2471σμάτων τῆς Γαλλίας, τοῦ Βελγίου καὶ τοῦ Πεδεμοντίου πρὸς
2472τὰ ἑλληνικά, ἡ Ἑλλὰς θέλει ἔχει τὴν βεβαιότητα, ὅτι οὐδέποτε
2473θέλει σπανίσει νομισμάτων ἐγχωρίων, ἢ ξένων, δηλαδὴ Γαλ-
2474λικῶν, Βελγικῶν καὶ Σαρδικῶν, ἅτινα θέλουσιν ἔχει τὴν αὐτὴν
2475τοῖς ἐγχωρίοις ἐσωτερικὴν ἀξίαν. Παρεκτὸς δὲ τούτου τὰ ἑλ-
2476ληνικὰ νομίσματα θέλουσι κυκλοφορεῖ εἰς τὰς χώρας ταύτας
2477ὡς καὶ τὰ ἴδια αὐτῶν νομίσματα, ἡ δὲ ἀμοιβαιότης αὕτη ἔσε-
2478ται ἡ καθιέρωσις τῆς ἐθνότητος τῶν ἑλληνικῶν νομισμάτων».
2479«Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸν τῆς ἐκτελέσεως τρόπον, φρονῶ, ὅτι
2480ἁπλούστερον καὶ οἰκονομικώτερον εἶναι ἡ ἐκτύπωσις αὐτῶν νὰ
2481μὴ γίνῃ ἐν Ἑλλάδι, ἀλλ’ εἴς τι νομισματοκοπεῖον τῆς Μασ-
2482σαλίας, τοῦ Λουγδούνου ἢ καὶ τῶν Παρισίων, ὅπου συγκεν-
2483τροῦται ἅπασα ἡ βιομηχανικὴ δραστηριότης. Τοιούτῳ τρόπῳ
2484ἡ ἐκτύπωσις καὶ ταχέως θέλει ἐκτελεσθῆ, καὶ μᾶλλον ἐπιμε-
2485μελημένη ἔσεται, καθόσον τὰ ἐργοστάσια ταῦτα καὶ τὴν ἕξιν
2486τῆς ἐκτυπώσεως νομισμάτων κέκτηνται καὶ καλῶς ἐφωδιασμένα
2487εἶναι· ἐνῷ ἐν Ἑλλάδι ἀπαιτεῖται προηγουμένως νὰ καταβλη-
2488θῶσι κεφάλαια πρὸς ἀπόκτησιν τῶν ἀναγκαίων μηχανῶν καὶ
2489νὰ γίνῃ φροντὶς περὶ ἐκπαιδεύσεως τοῦ προσωπικοῦ».
2490Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόε-
2491δρος Κ. Μεσσηνέζης.
2492Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι αὐτὸς ὁ σοφὸς ἀνὴρ τῆς Γαλλίας συνιστᾷ
2493τὴν μεταβολὴν τοῦ νομισματικοῦ συστήματος, καὶ ἰδίως τὴν
2494μεταβολὴν τῆς νομισματικῆς μονάδος. Ἐννοεῖτε, Κύριοι, ὅτι
2495τούτου γενομένου, ὅσα χρήματα πρόκειται νὰ ἔλθουν ἀπὸ τὸ
2496ἐξωτερικὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἰδίως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς
2497προβλέψεως τῶν προϊόντων, καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν μάλιστα
2498αὐτῆς τῆς συστάσεως τῶν τραπεζῶν, ὅλα, Κύριοι, θὰ ἔλθουν
2499εἰς νόμισμα ἐθνικὸν, διότι οἱ ἔμποροι ἢ καὶ αἱ τράπεζαι εἰς
2500κἀνὲν ἔξοδον δὲν θὰ ὑποβληθῶσι νὰ μεταφέρωσι τὰ χρήματα
2501αὐτῶν ἀντὶ εἰς εἰκοσάφραγκα νὰ τὰ μεταφέρωσιν εἰς εἰκοσά-
2502δραχμα, φέροντα τὴν εἰκόνα τοῦ Βασιλέως μας· διότι, καθὼς
2503εἶπον, ὁ ἰδιώτης ἢ ὁ τραπεζίτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ τὸν
2504χρυσὸν εἰς τὸ νομισματοκοπεῖον καὶ νὰ πληρώνῃ 2‰.
2505Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἄνευ οὐδεμιᾶς δαπά-
2506νης, μόνον δι’ αὐτοῦ τοῦ Νόμου, ἐντὸς ἓξ μηνῶν δύναται ὁλόκλη-
2507ρος ἡ νομισματικὴ κατάστασις τοῦ τόπου νὰ μεταβληθῇ καὶ νὰ
2508μὴ βλέπῃ τις, ἢ ἐθνικὸν νόμισμα, ἢ Γαλλικὸν, τὸ ὁποῖον ὅμως
2509θὰ ἐκπληροῖ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ
2510σᾶς κάμω σύντομον ἀνάλυσιν τῆς προτάσεώς μου, ἰδίως θέλω νὰ
2511σᾶς ἀναπτύξω τὴν περὶ διατιμήσεως τῶν ξένων νομισμάτων διά-
2512ταξιν, καθ’ ἣν τίθεται ὅρος, ὅτι ἐπιτρέπεται μὲν ἡ κυκλοφορία
2513τῶν ξένων νομισμάτων, ἀλλὰ μὲ μίαν ὑποτίμησιν τοὐλάχιστον
2514¼% διὰ τὰ χρυσᾶ καὶ ¾ διὰ τὰ ἀργυρᾶ· τούτου
2515γενομένου, ὅταν πρόκηται νὰ ἔλθουν χρήματα ἀπὸ τὸ ἐξωτε-
2516ρικὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα δι’ ἀγορὰν προϊόντων κατὰ προτίμησιν
2517θὰ στέλλουν Γαλλικὰ ἢ Ἑλληνικὰ, διότι ἀπὸ τὰ ἄλλα θὰ χάνουν
2518τὰ ¾% ἀπεναντίας ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα θὰ στέλλωνται εἰς
2519τὸ ἐξωτερικὸν κατὰ προτίμησιν τὰ ξένα, διότι ἀπὸ ἐκεῖνα ὠφε-
2520λεῖται ὁ ἔμπορος τὴν διαφορὰν τῆς διατιμήσεως. Ἔχω λοιπὸν
2521αὐτὸν τὸν ὅρον. Δεύτερον παραδέχομαι τὴν ἀρχὴν, ὅτι τὰ ἔξο-
2522δα τῆς διατυπώσεως πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωσι τὸ νόμισμα καὶ
2523ὄχι τὴν ἐπικράτειαν. Τρίτον παραδέχομαι συνάμα καὶ τὸν χρυ-
2524σὸν καὶ τὸν ἄργυρον ὡς νόμισμα, ἂν καὶ πολλοὶ ἀποκρούουν
2525τὸ τοιοῦτον μικτὸν σύστημα. Καὶ ἐὰν ἐπιστημονικῶς θελήσητε
2526νὰ ἐξετάσητε τὸ σύστημα τοῦτο, βεβαίως θὰ τὸ εὕρητε ἐσφαλ-
2527μένον· διότι τί θὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ χρυσὸς καὶ ὁ ἄργυρος δύναται
2528εἰς τὴν αὐτὴν ἐπικράτειαν νὰ χρησιμεύῃ ὡς νόμισμα; τίποτε
2529ἄλλο, παρὰ ὅτι θὰ ὑποβάλλητε εἰς μίαν σχετικὴν τιμὴν τὸν
2530χρυσὸν καὶ ἄργυρον διὰ παντός. Τοῦτο θεσπίζοντες παραβιάζετε
2531τοὺς νόμους τῆς φύσεως· ποτὲ δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ διὰ παν-
2532τὸς ἡ σχετικὴ τιμὴ δύω ἐμπορευμάτων, καὶ ἑπομένως καὶ τοῦ
2533ἀργύρου καὶ τοῦ χρυσοῦ. Ἡ Γαλλία παρεδέχθη πρὸ πολλῶν
2534αἰώνων τὸ σύστημα τοῦτο, καθιερώσασα τὴν σχετικὴν τιμὴν
2535πρὸς 15½, τουτέστιν μία γραμμὴ καθ’ ὑπόθεσιν χρυσοῦ ἰσο-
2536δυναμεῖ μὲ 15½ γραμμὰς ἀργύρου, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ
2537ἐξετύπωσε τὰ χρυσᾶ νομίσματα, διότι ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ νὰ
2538προσδιορίσῃ τὴν ποσότητα τοῦ πολυτίμου μετάλλου. Παρε-
2539δέχθην, λέγω, αὐτὸ τὸ σύστημα, ἐνῷ ἡ Ἀγγλία ἔχει μόνον
2540τὸν χρυσὸν, τὸν δὲ ἄργυρον ἔχει ὡς ἀναπληρωτικὸν νόμισμα.
2541Παρεδέχθην τοῦτο, διότι τὸ ἔχει ἡ Γαλλία· ἐὰν ἡ Γαλλία με-
2542ταβάλλῃ αὐτὸ, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ τὸ μεταβάλλωμεν καὶ
2543ἡμεῖς· ἐὰν ἡμεῖς σήμερον παραδεχθῶμεν τὸν χρυσὸν καὶ ὄχι
2544τὸν ἄργυρον, καὶ ἡ Γαλλία κατόπιν παραδεχθῇ τὸν ἄργυρον
2545μόνον καὶ ὄχι τὸν χρυσὸν, τότε πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ μετα-
2546βάλλωμεν· καὶ δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ διορθώσωμεν τὴν Γαλ-
2547λίαν ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον.
2548Ὡς πρὸς τὰ συμπληρωματικὰ νομίσματα ἀπαγορεύω τὴν
2549κυκλοφορίαν τῶν μικρῶν νομισμάτων, καθὼς τῆς σφάντσικας
2550καὶ τῶν ἄλλων· παραδέχομαι δὲ, ὅ,τι ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὴν
2551Γαλλίαν πρὸ τριῶν μηνῶν· ἐπειδὴ ὁ ἄργυρος ἦτον ἀκριβώτερος
2552τοῦ χρυσοῦ, διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον σᾶς εἶπον, ἐφυγαδεύθη
2553εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε ἐξέλιπον καὶ αὐτὰ τὰ μονόφραγκα
2554καὶ ἡμίφραγκα, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδυσκολεύετο ἡ μικρὰ συν-
2555αλλαγή. Ἡ Γαλλία διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὸ κακὸν τοῦτο, μετέ-
2556βαλε τὴν ἀξίαν τῶν 50 λεπτῶν καὶ τῶν 20 λεπτῶν, καὶ τὴν
2557μετέβαλε διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ χαλκοῦ, τουτέστιν, ἐνῷ τὰ
2558ἄλλα νομίσματα τοῦ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου ἔχουν 9 μέρη καθαρὸν
2559μέταλλον καὶ 1 χαλκὸν ὡς μίγμα, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει διὰ
2560νὰ καταστήσῃ τὸ νόμισμα ἰσχυρότερον, παρεδέχθησαν αὐτὰ
2561διὰ τὰ δύω εἴδη, 835 ἑκατοστὰ πολύτιμον μέταλλον, δηλαδὴ
2562ἄργυρον, καὶ 165 χαλκόν. Δι’ αὐτῆς τῆς διαφορᾶς ἐπέρχεται
2563μία ἐλάττωσις τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας σχετικῶς μὲ τὴν ὀνο-
2564μαστικὴν κατὰ 6%, αὐτὴ δὲ ἡ κατὰ 6% ἐλάτ-
2565τωσις εἶναι ἱκανὴ νὰ προστατεύσῃ τὰ μικρὰ νομίσματα καὶ
2566ὄχι μόνον νὰ ἐμποδίσῃ τὴν φυγάδευσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ ὠφε-
2567λήσῃ συνάμα τὸ δημόσιον· διότι τὴν ἐκτύπωσιν αὐτῶν τῶν
2568μικρῶν νομισμάτων δὲν τὴν ἐπιτρέπετε ἢ εἰς μόνην τὴν ἐπι-
2569κράτειαν καὶ οὐχὶ εἰς ἰδιώτας· ἑπομένως ἡ ὠφέλεια, ἡ ὁποία
2570προσγίνεται ἀπὸ τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας, εἶναι
2571πρὸς ὠφέλειαν τοῦ δημοσίου. Τούτου λοιπὸν γενομένου, ἀπο-
2572φεύγομεν, καθὼς εἶπον, τὰς σφάντσικας καὶ ὅλα τὰ μικρὰ νομί-
2573σματα, διότι θὰ ἔχωμεν νομίσματα μικρὰ, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ
2574ὠφελῆται ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ τὰ νομίσματα ταῦτα δὲν ἔχου-
2575σιν, οὕτως εἰπεῖν, νόμιμον κυκλοφορίαν, παρὰ μέχρις ὡρισμέ-
2576νης ἀναλογίας. Ἕνας ὀφειλέτης δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ τὸν
2577δανειστήν του παρὰ μέχρις 20 δραχμῶν, ὅπως καὶ εἰς τὴν
2578Γαλλίαν τοῦτο γίνεται μέχρις 20 φράγκων· μόνον τὸ δημόσιον
2579εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ δεχθῇ οἱανδήποτε ποσότητα, διότι διὰ
2580τὸ δημόσιον εἶναι ἄλλη ὁμολογία, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ᾖ-
2581ναι ὑποχρεωτικὴ ἡ παραδοχή.
2582Ὡς πρὸς τὴν ἐκτύπωσιν παραδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ Mi-
2583chel Chevalier, τουτέστι νὰ τυπωθῶσιν ἐν Γαλλίᾳ· μία συμ-
2584φωνία μεταξὺ τῶν δύο Κυβερνήσεων δύναται νὰ ὁρίσῃ τὸν τρό-
2585πον, ὡς καὶ τὸ ἔξοδον. Τὸ ἔξοδον εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ, ἀλλ’
2586ἰδίως διὰ τὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει διὰ τὴν ἐκτύπωσιν
2587τῶν Γαλλικῶν νομισμάτων, ὁ αὐτὸς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ διὰ
2588τὴν ἐκτύπωσιν τῶν ἐθνικῶν νομισμάτων.
2589Τελευταῖον διὰ τὴν μεταβολὴν τῶν ὑφισταμένων χρεῶν ἀπὸ
2590παλαιὰς δραχμὰς εἰς νέας τίθεται μία προθεσμία.
2591«Ἄρθρ. 28 Ἡ διατίμησις τῶν ὑπαρχόντων Ἑλληνικῶν νομι-
2592σμάτων γίνεται καὶ αὕτη σχετικῶς πρὸς τὴν νέαν νομισματικὴν
2593μονάδα, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐκπτώσεως λόγῳ ἐξόδων ἢ φθορᾶς ἐπὶ
2594ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος νόμου· μετὰ παρέ-
2595λευσιν δὲ τοῦ χρονικοῦ τούτου διαστήματος, ὑποβάλλονται καὶ
2596ταῦτα εἰς ἔκπτωσιν κατὰ τὸ ἄρθρ. 26 τοῦ παρόντος νόμου.
2597Τὸ δημόσιον Ταμεῖον λαμβάνον τὰ νομίσματα ταῦτα, ὡς
2598ἄνω, μετατυπόνει εἰς νέα κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος
2599νόμου.»
2600Ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς, ἐὰν παραδεχθῇ ἡ πρότασίς μου,
2601δέον νὰ συνταχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς νέας νομισματικῆς μονά-
2602δος, διότι ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ ἐπιόντος ἔτους αἱ παλαιαὶ δραχ-
2603μαὶ αἱ ἑκατὸν θὰ ἰσοδυναμοῦν μὲ 89 καὶ 54/00 τῆς νέας. Τὸ
2604αὐτὸ ἔχω καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον. Ἐν Ἑπτανήσῳ, ὅπου ἰσχύουσα
2605νομισματικὴ μονὰς εἶναι ἡ Ἀγγλικὴ λίρα...
2606§35ΛΟΥΖΗΣ. Εἶναι τὸ Βενετικὸν τάλληρον.
2607§36ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὅλαι αἱ διατιμήσεις, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα, εἶ-
2608ναι εἰς Ἀγγλικὰς λίρας.
2609§37ΛΟΥΖΗΣ. Αἱ ἐπίσημοι.
2610§38ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πολὺ καλά. Ἐπίσης, ὅ,τι γίνῃ εἰς τὴν Ἑλλά-
2611δα, τὸ αὐτὸ θὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον.
2612Κύριοι, τελειόνω. Ἡ ἀλλαγὴ αὕτη, βεβαιωθῆτε, ὅτι εἰς μίαν
2613ἄλλην ἐποχὴν θὰ μᾶς κοστίσῃ πολύ· τώρα ὅμως, προκειμένου
2614λόγου ὁ Βαλτατζῆς νὰ μεταφέρῃ 15 ἑκατομμύρια εἰς Γαλλικὰ
2615νομίσματα, θὰ τὰ μεταφέρῃ ὅλα εἰς Ἑλληνικὰ, ἐὰν ἡ Συνέλευ-
2616σις παραδεχθῇ τὴν μεταβολήν.
2617§39ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα· ζητοῦμεν τὸ κατεπεῖγον.
2618§40ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἡ Συνέλευσις ἔχει βεβαίως πολλὰ κατεπεί-
2619γοντα καὶ σπουδαῖα ἀντικείμενα, ἀλλὰ καὶ τοῦτο, ὡς νομίζω,
2620εἶναι ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων· διὰ τοῦτο ἤθελον προτείνει τὸ
2621κατεπεῖγον τῆς προτάσεως.
2622§41ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
2623§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον τῆς προτά-
2624σεως, νὰ σηκωθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι.) Παρεδέχθη. Θέ-
2625λει τυπωθῆ, διανεμηθῆ καὶ καταταχθῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διά-
2626ταξιν.
2627Δευτέρα πρότασις πρὸς ἀνάπτυξιν εἶναι ἡ πρότασις τῶν
2628Κ. Κ. ὑπουργῶν καὶ πληρεξουσίων Θεοδ. Δηλιγιάννη, Κουμουν-
2629δούρου καὶ Σωτηροπούλου, ἀφορῶσα τὴν παραχώρησιν τοῦ κα-
2630ταστήματος τῆς Ἰονίου Βουλῆς.
2631§43ΘΕΟΔ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ὀλίγας μόνον λέξεις ἔχω
2632νὰ εἴπω ἐντεῦθεν.
2633Ἡ ἀνάπτυξις τῆς προτάσεως, κατὰ τὸν κανονισμὸν, σκοπὸν
2634ἔχει νὰ ἐνδείξῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν πρέπῃ ἡ πρότασις νὰ
2635τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ πρὸς περαιτέρω βάσανον καὶ συζήτησιν,
2636ἑπομένως ἐὰν ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως ᾖναι ὅλως ἀπαράδεκτος
2637καὶ ὅλως ἀποῤῥιπτέα ἢ δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.
2638Ἀρχὴ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ προ-
2639τείνω, εἶναι ἡ ἑξῆς· ἐὰν πρέπει νὰ παραχωρηθῇ δημόσιόν τι
2640οἰκοδόμημα ἐν Κερκύρᾳ πρὸς τέλεσιν τῶν ἱεροπραξιῶν τῆς Ἀγ-
2641γλικανικῆς ἐκκλησίας. Ἡ πρότασις αὕτη προῆλθεν ἀπὸ ξένην
2642δύναμιν καὶ ὑπεστηρίχθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μιᾶς τῶν με-
2643γάλων Δυνάμεων. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἑλλὰς ἔδει-
2644ξε πάντοτε τὴν εὐγνωμοσύνην της καὶ τὸ σέβας πρὸς τὰς τρεῖς
2645εὐεργέτιδας Δυνάμεις, παρεχώρησε δὲ καὶ ἄλλοτε δημόσιον οἰ-
2646κοδόμημα πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν εἰς ἄλλην τῶν εὐεργέτιδων
2647Δυνάμεων.
2648§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τοῦ παραδεκτοῦ τῆς προτάσεως ὑπάρχει
2649ἀντίῤῥησις;
2650§45ΠΟΛΛΟΙ. Οὐδεμία.
2651§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ καὶ παραπεμ-
2652φθῇ εἰς τὰ τμήματα. — Ὁ Κύριος Ἰακωβάτος θέλει νὰ εἴπῃ
2653ὀλίγα τινα πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεώς του;
2654Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ.
2655§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ῥοντήρης ἔχει τὸν λόγον ν’ ἀναπτύξῃ
2656τὴν πρότασίν του.
2657§48ΤΙΝΕΣ. Περὶ τίνος;
2658§49ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Περὶ γραμματοδιδασκάλων.
2659§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνιστῶ συντομίαν· βλέπετε, ὅτι συσσωρεύονται
2660εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μυρία ὅσα ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα
2661εἶναι ὅλα κατεπείγοντα. Ἐὰν δὲν σπεύδωμεν, δὲν δυνάμεθα ν’
2662ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐποχῆς.
2663§51ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ κανονισμοῦ ἀναγνωρίζω
2664ὅ,τι εἶπεν ὁ Κ. Πρόεδρος.
2665Ὅταν εἰς τὰ μικρὰ χωρία δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ συστηθῶσι
2666δημοτικὰ σχολεῖα, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ διορισθῶσι γραμματοδι-
2667δάσκαλοι· διατί; διότι τὸ σύστημα τῶν δημοτικῶν σχολείων
2668εἶναι πολυτελές. Διϊσχυρίζομαι, ὅτι ὁ γραμματοδιδάσκαλος τοῦ
2669χωρίου πρέπει νὰ ἦναι ὁ ἐφημέριος. Διατί; διότι εἶναι ὁ ἐφη-
2670μέριος ἤδη εἰς τὸ χωρίον, διότι δὲν πρόκειται ὁ γραμματοδι-
2671δάσκαλος νὰ πληρωθῇ ἁδρῶς καὶ διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ πλά-
2672σωμεν ἐφημερίους.
2673§52ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Μερικοὶ ἐφημέριοι δὲν γνωρίζουσι γράμ-
2674ματα.
2675§53ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὅταν πλασθῇ ἡ θέσις αὕτη θὰ ἠξεύρουν, καὶ
2676αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἀποτέλεσμα τῆς προτάσεώς μου.
2677Διϊσχυρίζομαι, ὅτι εἰς τοιοῦτον σχολεῖον δὲν εἶναι δυνατὸν, οὔτε
2678εὔκολον, οὔτε καλὸν νὰ διδάσκηται τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ ἀνά-
2679γνωσις, ἡ γραφὴ καὶ ἡ ἀριθμητικὴ, πράγματα ἀναγκαιότατα
2680διὰ πάντα ἄνθρωπον· ἀλλ’ ἡ ἀνάγνωσις δὲν πρέπει νὰ γίνηται
2681παρὰ μόνον ἐκ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου, καὶ διότι ὁ Ἱερεὺς τὸ Ἱε-
2682ρὸν Εὐαγγέλιον ἐννοεῖ καὶ πρέπει νὰ ἐννοῇ, καὶ διότι οἱ μαθη-
2683ταὶ ἐκ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου διδάσκονται καὶ τὴν κατὰ Χριστὸν
2684ἠθικήν. Λέγω δὲ, ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι ὑπόχρεων νὰ συντρέχῃ
2685εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καθ’ ὅλου, δι’ ὅσους λόγους ἀνέ-
2686πτυξε προχθὲς, μοὶ φαίνεται, ὁ Κ. Διομήδης Κυριακοῦ· ἀντιβαί-
2687νει εἰς τὸ σύστημα τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ αὐτενεργείας εἰς
2688τὸν νόμον. Διὰ τοῦτο χθὲς ἐπέμεινα νὰ λάβω τὸν λόγον ν’ ἀ-
2689ναπτύξω τὴν πρότασίν μου, διότι εἶχε σχέσιν· ἤθελον ν’ ἀπαλει-
2690φθῇ ἀπὸ τὸ ἄρθρον τὸ συντρέχειν τοὺς δήμους. Ὅλοι οἱ δῆμοι, Κύ-
2691ριοι, δύνανται νὰ ἔχουν δημοτικὸν σχολεῖον καὶ δῆμος, ὁ ὁποῖος
2692δὲν ἔχει τὰ μέσα πρὸς τοῦτο, δὲν πρέπει νὰ ᾖναι δῆμος· πρέπει νὰ
2693συγχωνεύηται, διότι ὁ πρώτιστος σκοπὸς τοῦ δήμου, ὁ ἠθικὸς, εἶ-
2694ναι ἡ συντήρησις τῆς ἐκκλησίας καὶ ἰδίως τοῦ σχολείου. Λέγω λοι-
2695πὸν, ὅτι δῆμος, ὁ ὁποῖος ἔχει 2 χιλ. δραχμ. προϋπολογισμὸν, ἀδύ-
2696νατον νὰ μὴν ἔχῃ τὰ μέσα πρὸς δημοτικὸν σχολεῖον· πλεῖστοι ὅμως
2697δῆμοι δὲν ἔχουν ἕως τώρα, διότι ὁ προϋπολογισμός των κατα-
2698ναλίσκεται μεταξὺ δημάρχων, γραμματέων, κλητήρων, εἰσπρακτό-
2699ρων καὶ καθ’ ἑξῆς. Εἶναι λοιπὸν ἔλλειψις διοικήσεως, ἔλλειψις ἐ-
2700λέγχου. Πραγματικὸν κακὸν εἶναι ἡ ἀπορία τῶν χωρίων τῶν μι-
2701κρῶν. Χωρίον, τὸ ὁποῖον ἔχει 58–100 οἰκογενείας, δὲν εἶναι
2702δυνατὸν νὰ συντηρήσῃ σχολεῖον μικρόν· διὰ τοῦτο, λέγω, πρέπει
2703νὰ συντρέχῃ τὸ Κράτος εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν· κατ’
2704αὐτὸ τὸ σύστημα ἕκαστος ἐφημέριος τοιοῦτος νὰ πληρώνηται
270515–20 δραχ. κατὰ μῆνα.
2706Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασίς μου, τὴν ὁποίαν ἁπλῶς εἰσάγω· δὲν
2707τὴν ἀνέπτυξα παρὰ ἐφ’ ὅσον ἦτον ἀναγκαῖον διὰ νὰ ἐννοηθῇ.
2708Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ τὴν κηρύξῃ κατεπείγουσαν.
2709§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τὸ κατεπεῖγον;
2710§55ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
2711§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐ-
2712γερθῶσι (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ πρότασις θέλει λοι-
2713πὸν τυπωθῆ, διανεμηθῆ καὶ καταλάβει θέσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν
2714διάταξιν.
2715Ἔχει τὸν λόγον ὁ πληρεξούσιος Κ. Χαντζερῆς διὰ ν’ ἀνα-
2716πτύξῃ τὴν πρότασίν του. Συνιστῶ καὶ πάλιν συντομίαν.
2717§57ΧΑΝΤΖΕΡΗΣ. Κύριοι, οὐδαμοῦ οὐδέποτε ἐγένετο πολιτικὴ
2718μεταβολὴ ἄνευ θυσίας τινὸς εἰ καὶ ἐλαχίστης. Τὴν 10 Ὀκτω-
2719βρίου 1862, κατορθωθείσης τῆς μεταπολιτεύσεως, ἡ τότε λαο-
2720πρόβλητος καί, οὕτως εἰπεῖν, παντοδύναμος Κυβέρνησις, ῥυθμί-
2721σασα τὰς περιστάσεις, ἠθέλησε ν’ ἀπονείμῃ βαθμοὺς εἰς τὸν
2722στρατόν· οἱ βαθμοὶ οὗτοι τὸ πλεῖστον, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν ὅλοι,
2723ἀπενεμήθησαν εἰς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ μαχίμου στρατοῦ, τῶν
2724ἀπομάχων καὶ εἰς πολίτας, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν μετα-
2725πολίτευσιν ταύτην. Μετὰ ταῦτα ἔγειναν διάφοροι προτάσεις παρὰ
2726πολλῶν πληρεξουσίων νὰ καταργηθῶσιν οἱ βαθμοὶ οὗτοι. Ἐν τού-
2727τοις τοῦ μαχίμου στρατοῦ δὲν κατηργήθη οὔτε εἷς βαθμός, πε-
2728ριωρίσθησαν νὰ καταργηθῶσι βαθμοὶ εἰς μόνους τοὺς ἀπομάχους.
2729Λοιπὸν διετηρήθησαν βαθμοὶ δικαίως διὰ τὰς τοιαύτας περι-
2730στάσεις εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἐκ τῶν βαθμολογηθέντων τούτων
2731συνεκροτήθη τάγμα ὁλόκληρον, τὸ τῶν εὐζώνων τετράλοχον
2732τάγμα. Ἀφοῦ ἐδόθησαν καὶ εἰς ἄλλους βαθμοί, νομίζω δικαιό-
2733τατον νὰ διατηρηθοῦν οἱ βαθμοὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς τοὺς
2734ἀπομάχους ἐκείνους, οἵτινες νομίμως ἦσαν κατατεταγμένοι ἐν
2735τῷ λόχῳ τῶν ἀπομάχων. Δεύτερον, εἰς τὸν στρατὸν τὸν μά-
2736χιμον ἠθέλησαν νὰ προβιβάσουν τινὰς ἀνθυπασπιστάς, διὰ τοὺς
2737αὐτοὺς πολιτικοὺς λόγους, δὲν εὕρισκον στάδιον, εἶπον ἂς τοὺς
2738προβιβάσωμεν καὶ ἐν ταυτῷ νὰ τοὺς μεταθέτωμεν εἰς τὸν λό-
2739χον τῶν ἀπομάχων· ἡ μετάθεσις αὕτη ἦτο παράνομος· λό-
2740γου χάριν, εἶπον, τὸν ἐπιλοχίαν αὐτὸν τὸν προβιβάζομεν ὡς
2741ἀνθυπασπιστὴν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων· μετὰ ταῦτα
2742ἀφοῦ ὁ πέλεκυς ἔπεσεν ἐπὶ μόνων τῶν ἀπομάχων αὐτὸς ἀπώ-
2743λεσε τὸν βαθμὸν καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὸ τάγμα ὡς ἐπιλοχίας
2744καὶ εὗρεν ἀνθυπασπιστὴν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου εἶχε
2745δεκανέα ὑπὸ τὰς διαταγάς του.
2746Κατετάχθησαν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων πολλοί. Πολλοὶ
2747δὲ διὰ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸν λόχον
2748τῶν ἀπομάχων, διότι ἦσαν πολῖται.
2749Ἰδού, Κύριοι, ἡ πρότασίς μου.
2750ΠΡΟΤΑΣΙΣ
2751Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις μεταῤῥυ-
2752θμίζει τὸν ὑπ’ ἀριθ. Ε. νόμον τῆς 8 Νοεμβρίου 1863 ὡς ἑξῆς·
2753Ἄρθρον 1. Οἱ ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως τῆς 10 Ὀκτωβρίου
27541861 προβιβασθέντες νόμιμοι ἀπόμαχοι τηροῦσι τὸν κατὰ
2755τὴν μεσοβασιλείαν αὐτοῖς δοθέντα βαθμόν.
2756Ἄρθρον 2. Ὡσαύτως καὶ οἱ ἐκ τοῦ μαχίμου στρατοῦ εἰς τὸν
2757λόχον τῶν ἀπομάχων προβιβασθέντες.
2758§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τοῦ παραδεκτοῦ ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
2759§59ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
2760§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ, διανεμηθῆ καὶ παρα-
2761πεμφθῆ εἰς τὰ τμήματα. Ὁ Κύριος Ὀρφανίδης ἔχει τὸν λόγον
2762διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν του.
2763§61ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπεῤῥίφθη.
2764§62ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Πρὶν ψαλῶσι, Κύριοι, τὰ ἐπικήδεια τῆς προ-
2765τάσεώς μου παρά τινων, ἢ καὶ παρὰ τῶν πλείστων, ἐπιτρέψα-
2766τέ μοι νὰ τῇ δώσω ἕνα πατρικὸν ἀσπασμόν. Ὅταν ἔκαμα τὴν
2767πρότασίν μου, οὐχὶ διὰ νὰ περιορίσω τὸ δικαίωμα τῆς προτά-
2768σεως, ἀλλὰ δι’ ἄλλον πολὺ σπουδαιότερον σκοπὸν, παρεξηγήθην
2769παρὰ τῆς θορυβησάσης ἀριστερᾶς πτέρυγος. Ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ
2770περιορίσω τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως, ἐγὼ, Κύριοι, δὲν εἶχον
2771ἄλλον σκοπὸν, παρὰ νὰ σᾶς ἐκθέσω πῶς δυνάμεθα νὰ κερδί-
2772σωμεν χρόνον· ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι ἀφοῦ εἴμεθα 118 πλη-
2773ρεξούσιοι, ὅτι καὶ καθεὶς ἐξ ἡμῶν ἐφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρ.
2774ἔκαμνε μία πρότασιν· πῶς αὗται ἤθελον συζητηθῆ καὶ πόσος
2775καιρὸς χρειάζεται; (θόρυβος, ἀποδοκιμασίαι ἀριστερόθεν). Ἐκτὸς
2776τούτου τὸ πνεῦμα τῆς προτάσεώς μου συνάδει μὲ τὸ πνεῦμα
2777τοῦ κανονισμοῦ μας. Κατὰ τὸν κανονισμὸν διὰ νὰ γίνῃ πρότα-
2778σίς τις δεκτὴ ἀπαιτεῖ τὴν ὑποστήριξιν 10 πληρεξουσίων τοὐ-
2779λάχιστον· διὰ νὰ γίνῃ μία ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως,
2780ἀπαιτεῖται νὰ τὴν ζητήσουν 20 τοὐλάχιστον πληρεξούσιοι·
2781λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μὲ εἰπῆτε, διατὶ καὶ ἐδῶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ
2782τὸ αὐτὸ; (θόρυβος) Ἐγὼ, Κύριοι, ἐν πλήρει συνειδήσει ὁμολογῶ,
2783ὅτι διὰ τῆς προτάσεώς μου ταύτης ἐξετέλεσα ἔργον πατριωτι-
2784κὸν, δὲν εἶμαι δὲ ὑπεύθυνος, ἐὰν δὲν εἰσηκούσθην.
2785§63ΚΑΛΟΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ πρότασις.
2786§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θεωροῦσιν ὡς παραδεκτὴν τὴν πρότασιν
2787ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤ-
2788ῥίφθη ὡς ἀπαράδεκτος. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς
2789ἡμερησίας διατάξεως.
2790§65ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προχθὲς ἡ Συνέλευσις εἶχεν ἀποφα-
2791σίσει νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις περὶ συνοικισμοῦ τῶν Σουλιωτῶν
2792καὶ πιστεύω, ὅτι τοῦτο παραδεχθεῖσα ἡ Συνέλευσις, ἐθεώρησεν
2793ἢ ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ σήμερον ἐν τοῖς πρώτοις·
2794ἀλλ’ ὁ Κ. Πρόεδρος κατέταξε τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὸ τέλος,
2795καὶ μέχρι ὅτου ἐξαντληθῶσι τὰ προηγούμενα ἀντικείμενα τῆς
2796ἡμερησίας διατάξεως, θὰ παρέλθωσι πολλαὶ πέμπται.
2797§66Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πρὸ καιροῦ εἶχεν ὑποβληθῆ μία πρότα-
2798σις περὶ φυτειῶν, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι τὸ ἀντικείμενον τοῦτο κα-
2799τέχει τὴν δωδεκάτην σειρὰν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐπειδὴ
2800τὸ ἀντικείμενον εἶναι σπουδαῖον, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν
2801ᾖναι δυνατὸν, νὰ συζητηθῇ σήμερον.
2802§67ΔΑΓΡΕΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Νικο-
2803λαΐδου, καὶ προτείνω νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τὴν ἐρχομένην πέμ-
2804πτην ὡρισμένως, διότι ἡ πρότασις αὕτη ὑπεβλήθη πρὸ ἑνὸς ἔτους.
2805§68ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Κύριοι, ἡ ἰδία Συνέλευσις προχθὲς, ὅτε ἐπρο-
2806τάθη τὸ ζήτημα τῶν Σουλιωτῶν, ἀπεφασίσθη καὶ τὸ ζήτημα
2807περὶ ἀγῶνος, τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἐδῶ, συνεζητήθη καὶ δὲν ἐπεραιώ-
2808θη ἡ συζήτησις· εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἀντικείμενον καὶ ἔχει
2809σχέσιν μετὰ τῶν Σουλιωτῶν· πρέπει νὰ προταχθῇ παντὸς ἄλλου.
2810§69ΚΑΛΟΣ. Πρὸ πολλοῦ μένει ἐκκρεμὲς καὶ τὸ ζήτημα τῶν
2811Γερουσιαστῶν.
2812§70ΞΥΔΑΚΤΥΛΟΣ. Προτείνω νὰ διατηρηθῇ ἡ τάξις, ἡ ὁποία ὑ-
2813πάρχει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
2814§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἕκαστος ἐξ ὑμῶν θέλῃ νὰ προτάξῃ ἐκεῖνο,
2815τὸ ὁποῖον τὸν ἐνδιαφέρει, καὶ γίνεται κατὰ πᾶσαν ἡμέραν συζή-
2816τησις ἐφ’ ὅλων τῶν ἀντικειμένων τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ
2817πρόκειται νὰ προκληθῇ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως περὶ τοῦ
2818ποία πρέπει νὰ προτιμηθῇ πρότασις, δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο
2819παρὰ τοῦτο κατὰ πᾶσαν τρίτην καὶ πέμπτην. Ἡ ἡμερησία διά-
2820ταξις συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀλλεπαλλήλων ἀποφάσεων
2821τῆς Συνελεύσεως.
2822§72Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ πρότασις περὶ φυτειῶν εἶχε πρὸ πολ-
2823λοῦ ὑποβληθῆ καὶ ἐν τούτοις εἶναι τελευταία.
2824§73ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν συμφωνοῦμεν ἡμεῖς, προτείνω νὰ τὰς
2825διευθύνωμεν ὅλας εἰς τὰς Βουλὰς τὰς ἐπερχομένας.
2826§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τρεῖς προτάσεις. Ὁ Κ. Νικόλαος Ζέρβας
2827προτείνει νὰ συζητηθῇ σήμερον τὸ ζήτημα περὶ Σουλιωτῶν. Ὁ
2828Κ. Νικολαΐδης καὶ Δαγρὲς προσδιορίζουν τὴν ἐρχομένην πέμ-
2829πτην διὰ τὸ περὶ φυτειῶν. Ὁ Κ. Ξυδάκτυλος προτείνει νὰ προ-
2830ταχθῇ τὸ περὶ ὑπασπιστῶν. Ὁ Κύριος Παλαμήδης τὸ περὶ ἀ-
2831γωνιστῶν.
2832§75ΠΥΡΛΑΣ. Ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, προτείνω τὸ περὶ γερουσια-
2833στῶν, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι λιμοκτονοῦν.
2834§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν προηγοῦνται ἡ
2835πρότασις περὶ τοῦ χρονολογίου τοῦ ἐν Ἑπτανήσῳ ἰσχύοντος καὶ
2836ἡ περὶ τῶν γερουσιαστῶν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ ἡ πρό-
2837τασις περὶ Σουλιωτῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται
2838οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παραδέχθη.
2839Ἄρχεται ἡ συζήτησις· ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς.
2840Αʹ. Ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις νὰ ἐκδώσῃ ψήφισμα ἀναγνωρίζον τὰ
2841διὰ ψηφισμάτων τῶν Συνελεύσεων Ἐπιδαύρου καὶ Τροιζῆνος
2842περὶ παραχωρήσεως γαιῶν εἰς τοὺς Σουλιώτας καὶ συγχρόνως
2843νὰ διατάξῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἄνευ ἀναβολῆς ἐνέργειαν
2844τῶν ψηφισμάτων.
2845Βʹ. Αἱ παραχωρήσεις τῶν γαιῶν εἰς τοὺς Σουλιώτας θέλει
2846σύγκεινται ἀπὸ 100 μέχρι 300 στρεμμάτων ἀναλόγως, ἅτινα
2847θὰ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς ἐν Ἑλλάδι ἐγκατασταθέντας Σουλιώτας.
2848Γʹ. Αἱ παραχωρήσεις θέλει σύγκεινται, ὡς ἐῤῥέθη, ἐκ στρεμ-
2849μάτων γῆς, τὰ ὁποῖα αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαὶ θέλει παραχωρήσωσιν
2850εἰς αὐτοὺς ὅπου εἰσὶν ἐγκατεστημένοι καὶ εἰς οἱανδήποτε ἐπαρ-
2851χίαν τοῦ Κράτους.
2852Δʹ. Ἐπιτροπὴ συστηθησομένη παρὰ τοῦ συνοικισμοῦ Ναυπά-
2853κτου καὶ Ἀγρινίου θέλει καταστρώσει ἀμέσως κατάλογον τῶν
2854οἰκογενειῶν καὶ τῶν ψυχῶν τῶν ἐχόντων δικαίωμα, ἐπὶ τοῦ
2855ὁποίου θέλει βασίζεται ἡ παραχώρησις τῶν στρεμμάτων τῆς
2856γῆς, τῶν ὁποίων νὰ διαταχθῶσιν αἱ ἀρχαὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ
2857ἐνεργήσωσι τὴν ἀμέσως καὶ ἄνευ ἀναβολῆς παραχώρησιν.
2858Ὁ πληρεξούσιος τῶν Σουλιωτῶν
2859Ν. ΖΕΡΒΑΣ.
2860Ὁ Κύριος Πετμεζᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον.
2861§77ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι! ὡς ἐννοεῖ-
2862τε, δὲν δύναμαι νὰ ἦμαι ἐναντίον οὐδεμιᾶς προτάσεως, ἡ ὁποία
2863ἀποβλέπει τὸ δικαίωμα ἀγωνιστῶν, ἀλλὰ θὰ ἦμαι πάντοτε
2864κατὰ πάσης προτάσεως, ἡ ὁποία θέλει νὰ καθιερώσῃ προνόμια
2865ἐπὶ τῆς μεγάλης αὐτῆς καὶ ἱερᾶς ἀρχῆς τῶν δικαιωμάτων τῶν
2866ἀγωνιστῶν. Σήμερον, Κύριοι, ἀκόμη δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πο-
2867λεμήσω κατ’ οὐσίαν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ πληρε-
2868ξούσιος τῶν Σουλιωτῶν Κ. Ζέρβας, καὶ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, Κύ-
2869ριοι, διότι δὲν ἐγνώριζον πραγματικῶς, ὅτι σήμερον ἤθελε γίνει
2870ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς διὰ νὰ ἔλθω μεμελετη-
2871μένος καὶ ἐν γνώσει τῶν ψηφισμάτων, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ προτά-
2872σει ταύτῃ ἀναφέρονται, τῶν παρελθουσῶν Συνελεύσεων τῆς Ἑλ-
2873λάδος. Θεωρῶ, λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν
2874ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ πληρεξουσίου
2875τῶν Σουλιωτῶν, διότι δὲν γνωρίζομεν, Κύριοι, ἀκριβῶς τί αἱ
2876Συνελεύσεις ἐκεῖναι ἀπεφάσισαν διὰ τοὺς Σουλιώτας, ἢ ἠννόουν
2877νὰ περιλάβουν καὶ τοὺς ἄλλους παρεπιδημοῦντας ἐν τῇ Ἑλλάδι
2878ἐπίσης ἀγωνιστάς, ἐπίσης ἀδελφοὺς Μακεδόνας, Θεσσαλούς,
2879Κρῆτας. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐπειδὴ δὲν εἴμεθα ἐν πληρεστάτῃ γνώ-
2880σει τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐθνικῶν Συνελεύσεων τῆς ἐποχῆς ἐκεί-
2881νης, καὶ ἐπειδὴ ἡ πρότασις αὕτη περιέχει ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἴσως
2882δύνανται νὰ ἦναι καὶ δίκαιοι, (κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μόνον
2883τοὺς εἶδον) φαίνονται ὅμως πολὺ βαρεῖς καὶ ἀδύνατοι νὰ πραγ-
2884ματοποιηθῶσι, προτείνω ὥστε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως
2885αὐτῆς τοῦ Κ. Ζέρβα ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὸ προσεχὲς Σάββατον.
2886Δὲν θέλω νὰ πολεμήσω τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ζέρβα,
2887ἀλλὰ θέλω ὅ,τι ἀποφασίσωμεν νὰ ἦναι δίκαιον καὶ ν’ ἀφορᾷ ὅ-
2888λους, διότι ὁ ἀγὼν ἦτο κοινὸς καὶ εἰς τοῦτον ἀνεμίχθη ἅπασα
2889ἡ Ἑλλάς. Προτείνω λοιπὸν νὰ συζητηθῇ τὸ ἐλευσόμενον Σάβ-
2890βατον.
2891§78ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρέπει ν’ ἀναβληθῇ διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον
2892ἐφηρμόσθησαν τὰ ψηφίσματα τὰ ἐκδοθέντα.
2893§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω προσπαθήσει νὰ τὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν
2894Συνέλευσιν.
2895§80ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπάρχῃ ἀμ-
2896φιβολία, ἂν ὑπῆρξαν ψηφίσματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐδίδετο τὸ δι-
2897καίωμα εἰς τοὺς Σουλιώτας νὰ λάβουν γαίας, νομίζω, ὅτι δὲν
2898εἶναι δίκαιον νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀμφιβολία, διότι οἱ Σουλιῶται
2899συνεισέφερον εἰς τὸν ἀγῶνα· ἐπειδὴ ὅμως ἠγέρθη ἀμφιβολία, πα-
2900ρακαλῶ νὰ συστήσητε ὑμεῖς μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ λάβῃ
2901ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ ὑπάρχοντα ἔγγραφα καὶ νὰ ἐξετάσῃ αὐτά.
2902§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχεται ἡ Συνέλευσις;
2903§82ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.
2904§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως
2905εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ἰακωβάτου περὶ ἡμερολογίου· ἔχει τὸν
2906λόγον διὰ νὰ τὴν ἀναπτύξῃ.
2907§84ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.
2908§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ Κ. Σαριπό-
2909λου ὡς ἑξῆς.
2910«Ἀπὸ τῆς 1 τοῦ προσεχοῦς Ὀκτωβρίου μηνὸς ἐνεστῶτος ἔ-
2911τους καὶ αἱ ἐν τῇ πρώην Ἑπτανήσῳ ἀρχαὶ θέλουσι χρονολογεῖ
2912τὰς πράξεις των κατὰ τὸ ἰσχύον ἐν Ἑλλάδι χρονολογικὸν ἔτος.»
2913Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ
2914ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν πάντες). Ἡ Συνέλευσις παρε-
2915δέχθη.
2916Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἀντικείμενον περὶ συντάξεως τῶν Γε-
2917ρουσιαστῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος δὲν ἔχετε νὰ λύσητε,
2918εἰμὴ τὸ ἑξῆς· ζητεῖται ἂν ἡ σύνταξις πρέπῃ νὰ ὑπολογισθῇ
2919ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθοδοσίας, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον κατὰ τὸ
2920Σύνταγμα, δηλ. τῶν 500 δραχμῶν ἢ πρέπῃ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν
2921καὶ τὸ ἐπίδομα.
2922§86ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Πιστεύω, Κύριοι, ὅτι κἀνεὶς δὲν θέλει λάβει
2923τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς 800 δραχμὰς, αἵτινες ἐδί-
2924δοντο κατὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος· δὲν πρέπει λοιπὸν,
2925Κύριοι, νὰ ὑποστηρίξωμεν τοῦτο, διότι παραδεχόμεθα τὴν πα-
2926ρανομίαν, ἀλλ’ ἡ σύνταξις νὰ λογισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει μόνον τῶν
2927500.
2928§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι Ἑπτανήσιοι δὲν ἐννοοῦν περὶ τίνος
2929πρόκειται, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαία μία μι-
2930κρὰ συζήτησις.
2931§88ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον. Κατὰ
2932τὸν νόμον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου δίδονται συντάξεις, ὡς βά-
2933σις τῶν συντάξεων ἐλήφθη ὁ μισθὸς καὶ πᾶν εἶδος ἐπιμισθίου.
2934Κατηργήθη ἡ Γερουσία· ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰ κεκτημένα δι-
2935καιώματα· δὲν πρόκειται περὶ μέλλοντος, ἀλλὰ περὶ παρελθόν-
2936τος. Λοιπὸν λέγω· ηὐξήθησαν οἱ μισθοὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων
2937διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἔφερε τὸ ὑπουργεῖον ἐκείνης τῆς ἐπο-
2938χῆς καὶ ἐπεδοκιμάσθησαν οὗτοι καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐν τῇ
2939Γερουσίᾳ τοῦ τότε καιροῦ· ἐδόθη κατὰ συνέπειαν ἓν ἐπιμίσθιον
2940καὶ εἰς τοὺς Γερουσιαστὰς 150 δραχμῶν κατὰ μῆνα· ἔλαβε δὲ
2941τὸ ἐπιμίσθιον αὐτὸ ὄνομα ἄλλο, καθὼς καὶ ἡ μισθοδοσία τοῦ
2942Γερουσιαστοῦ ὠνομάσθη ἀποζημίωσις. Ἑπομένως κατὰ τὸν κεί-
2943μενον νόμον περὶ συντάξεως τῶν ὑπαλλήλων δὲν δύναται, εἰμὴ
2944νὰ ληφθῇ ὡς βάσις ὁ μισθὸς ὁμοῦ μὲ τὸ ἐπιμίσθιον, τὸ ὅλον
2945650 δραχμαί. Αὕτη εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἀναλογι-
2946σθῇ ἡ σύνταξις, ἥτις ἀνήκει εἰς τοὺς Γερουσιαστὰς τοὺς ἔχον-
2947τας δικαίωμα συντάξεως, διότι δὲν ἔχουν ὅλοι δικαίωμα. Διὰ
2948τὸν λόγον τοῦτον νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία
2949ἀντίῤῥησις, καθόσον ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους λαμβάνουν
2950τὴν σύνταξίν των ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ καὶ τοῦ ἐπιμισθίου,
2951οἱονδήποτε καὶ ἂν ἦναι.
2952§89ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι, Κύριοι, τὴν προσοχήν σας,
2953πρὸ πάντων δὲ τὴν προσοχὴν τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἐξ
2954Ἑπτανήσου, οἱ ὁποῖοι πρώτην φορὰν ἀκούουσι τὸ ζήτημα τοῦτο
2955τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἁπλοῦν, ὡς ὑποτίθεται, ἀλλὰ σπουδαιότα-
2956τον κατ’ ἐμέ. Πρόκειται νὰ ἀποδείξωμεν σήμερον, ἐὰν αἱ αἰ-
2957τιάσεις μας κατὰ τοῦ παρελθόντος ἦσαν δίκαιαι ἢ ἄδικοι, νὰ
2958δικάσωμεν τὴν μεταπολίτευσιν, ἥτις ἐγένετο· πρόκειται ἀκόμη
2959ἐκ τῆς λύσεως τοῦ προκειμένου ζητήματος νὰ σκεφθῶμεν καὶ
2960περὶ τοῦ ἂν πρέπῃ ἡμεῖς εἰς τὸ μέλλον νὰ ἔχωμεν Γερουσίαν·
2961συνδέεται πολὺ στενὰ τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὸ ἀντικείμενον τῆς
2962Γερουσίας (Θόρυβος).
2963Κύριοι, ἠξεύρετε, ὅτι ῥητὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος τοῦ
29641844 ὥρισε τὸν μισθὸν τῶν Γερουσιαστῶν εἰς δραχμὰς 500
2965κατὰ μῆνα, τῶν δὲ Βουλευτῶν εἰς 250, διαρκούσης τῆς συνό-
2966δου, ἀλλ’ αἱ σύνοδοι ἐγένοντο συνεχεῖς καὶ ἀδιάκοποι. Τὸ σύ-
2967στημα ὅμως τὸ πεπτωκὸς θέλον, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, νὰ κρατῇ
2968ἀεννάως ἐνταῦθα τοὺς Βουλευτὰς καὶ Γερουσιαστάς, ἐπεριποιή-
2969θη αὐτοὺς κάπως ἰδιαιτέρως, αὐξῆσαν τὴν ἀντιμισθίαν αὐτῶν.
2970Τοῦτο ἐθεωρήθη παρ’ ὅλου τοῦ Ἔθνους, ὡς μία καταπάτησις τοῦ
2971Συντάγματος ἡ πλέον φανερὰ καὶ ἀναιδὴς καὶ μία ἐκ τῶν
2972σπουδαιοτέρων αἰτιάσεων τοῦ Ἔθνους, τὴν ὁποίαν ἀπέδιδεν εἰς
2973τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ πεπτωκός.
2974Ζητοῦν, Κύριοι, σήμερον νὰ νομιμοποιήσωμεν ἡμεῖς τὴν κατα-
2975πάτησιν αὐτὴν τοῦ Συντάγματος, χωρὶς νὰ ἀναλογίζωνται,
2976ὅτι τοῦτο ἔχει τὰς πλέον ὀλεθρίους συνεπείας· διότι, πρὸς τοῖς
2977ἄλλοις, ὁ πεπτωκὼς αὐτὸς ἡγεμὼν θὰ δικαιολογηθῇ ἀπέναντι
2978τῆς ἱστορίας καὶ πιθανὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχε καθό-
2979λου δίκαιον νὰ φρονῇ, ὅτι κατεπάτησα τὸ Σύνταγμά της. Ἀπό-
2980δειξις εἶναι, ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἐπίστευον, ὅτι ἔγεινε μεγαλειτέρα
2981καταπάτησις ἐκεῖ δὲν ἐγένετο, διότι μία Συνέλευσις κατόπιν
2982ἐθεώρησε τὴν πρᾶξιν αὐτὴν ὡς νόμιμον. Ἄλλως τε, Κύριοι, οἱ
2983Γερουσιασταὶ δὲν θεωροῦνται δημόσιοι ὑπάλληλοι· ἑπομένως δὲν
2984ὑπήγοντο ἀπ’ ἀρχῆς εἰς τὸν Νόμον περὶ συντάξεως ὑπαλλήλων·
2985ἡ Συνέλευσις ὅμως ἐπιεικῶς φερομένη ὑπήγαγε τοὺς Κ. Γερου-
2986σιαστὰς εἰς τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἴσως συμπα-
2987θοῦσα εἰς ἄτομά τινα ἐξ αὐτῶν, ἴσως θέλουσα νὰ ἀνακουφίσῃ
2988τὴν δυστυχίαν πολλῶν ἐξ αὐτῶν. Καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τινες
2989ἐκ τῶν πρώην Γερουσιαστῶν ἔχουν κεκτημένα δικαιώματα εἰς
2990τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἔθνους, καὶ προσθέτω μάλιστα, ὅτι ἡ
2991σύνταξις τῶν 300 ἢ 400 δραχμῶν, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ
2992λάβωσι, δὲν εἶναι καμμία ἀμοιβὴ τῶν κόπων καὶ θυσιῶν, ἃς
2993προσήνεγκον ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἔθνους· ἀλλὰ δὲν πρόκει-
2994ται σήμερον περὶ τούτου· ἐγὼ μάλιστα εἰς μίαν ἄλλην μου
2995ὁμιλίαν εἶπον, ὅτι ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀνταμείψωμεν τὰς θυσίας τῶν
2996Γερουσιαστῶν, οἵτινες εἶναι πολλὰ ὀλίγοι, δυνάμεθα κάλλιστα,
2997χωρὶς νὰ καταπατήσωμεν τὸ Σύνταγμά μας, χωρὶς νὰ παλινο-
2998δήσωμεν διὰ τὴν μέχρι τοῦδε διαγωγήν μας, νὰ δώσωμεν
2999εἰς αὐτοὺς μίαν σύνταξιν 1000, 2000 δραχμῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ
3000ἐπιδόματος ἐκείνου, εἰς τὸ ἄκουσμα τοῦ ὁποίου ἀνατριχιάζει πᾶς
3001Ἕλλην, ὅστις πονεῖ εἰλικρινῶς τὴν ἐλευθερίαν. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ
3002ὁ Κ. Χρηστίδης νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός, τὸν ὁποῖον ἔφε-
3003ρεν, ὅτι τὸ ἐπίδομα αὐτὸ εἶναι ἐπιμίσθιον, δὲν εἶναι ἀληθές, ἐπι-
3004μίσθιον. Κύριοι, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἰς ἡμᾶς ἐπιμίσθιον λέγεται ὁ μι-
3005σθὸς ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον λαμβάνει ὑπάλληλος εἴτε στρατιωτικὸς εἴτε
3006πολιτικός, ἐκπληρῶν δύο τινὰς ὑπηρεσίας, καὶ διὰ μὲν τὴν μίαν
3007ἔχει ὡρισμένον μισθόν, διὰ δὲ τὴν ἄλλην ἔχει μίαν τινὰ ἐπι-
3008χορήγησιν ἀναλόγως τῶν κόπων, τοὺς ὁποίους καταβάλλει διὰ
3009τὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν, καὶ ἡ ἐπιχορήγησις αὕτη ὀνομάζεται ἐπι-
3010μίσθιον· οἱ Κ. Γερουσιασταὶ δὲν ἐξετέλουν δύο ὑπηρεσίας, ἐκτὸς
3011ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἐξετέλουν δύο, τὸ μὲν ἐκπληροῦντες τὸ
3012καθῆκόν των, τὸ δὲ ὑπηρετοῦντες ἓν σύστημα. Διὰ ταῦτα, Κύ-
3013ριοι, ἐγὼ φρονῶ κατὰ πεποίθησιν, ὅτι ἐὰν ἀναγνωρίσωμεν τὸ
3014ἐπιμίσθιον ὡς νόμιμον, καὶ ἑπομένως ἂν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ
3015προσδιορισθῇ ἡ σύνταξις τῶν Γερουσιαστῶν, δικαιοῦμεν μίαν
3016πρᾶξιν τοῦ Ὄθωνος τὴν πλέον ἀντισυνταγματικὴν καὶ παρά-
3017νομον.
3018§90ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μόνον διὰ τὸ ἐπίδομα πρόκειται;
3019§91ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Μάλιστα· δὲν διαφιλονεικεῖ κἀνεὶς τὴν σύν-
3020ταξιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 500 δραχμῶν, καὶ τοῦτο δι’ ἓξ μῆνας,
3021ἀλλὰ τὸ παρελθὸν σύστημα κατέστησε καὶ τὰς ἐργασίας τῆς
3022Βουλῆς καὶ Γερουσίας διαρκεῖς καὶ τὸν μισθὸν ηὔξησε κατὰ
3023300 δραχμάς, διότι οἱ Γερουσιασταὶ ἐλάμβανον 800 δραχ.
3024τὸν μῆνα. Διὰ ταῦτα λέγω, ὅτι ἡ σύνταξις τῶν Γερουσιαστῶν
3025πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ, ὅστις ὡρίσθη
3026ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, διότι ἄλλως δικαιοῦμεν τὰς παρανομίας
3027καὶ τὴν καταπάτησιν, ἣν τὸ παρελθὸν σύστημα ἐνήργησεν ἐπὶ
3028τοῦ Συντάγματος.
3029§92ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ, καθὼς καὶ ὁ Κ. Χρηστίδης καὶ πολλοὶ ἄλ-
3030λοι Γερουσιασταί, ἐδώσαμεν τότε ψῆφον ἐναντίον τοῦ ἐπιδόματος
3031καὶ εἴπομεν, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνηται ἀνάγκην αὐξή-
3032σεως, θέλομεν νὰ μᾶς τὴν δώσῃ διὰ τὰς παλαιὰς ἐκδουλεύσεις
3033μας· ἀλλά, Κύριοι, ἡ Γερουσία, λέγω εἰς τὸν προλαλήσαντα,
3034ὅτι ἕως τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν κατηργήθη, ἦτο νόμιμον σῶμα δι’
3035ἑνὸς Συντάγματος· δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατακρίνῃ τις τὴν διαγω-
3036γήν της, καὶ ἂν ᾖναι καιρὸς ν’ ἀριθμήσωμεν μόνον τὰς παρανομίας
3037τοῦ Ὄθωνος, πρέπει νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα· ἂν
3038περιορισθῶμεν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν Παππαπολίτην, δὲν εἶναι τι-
3039μή μας. Ἡ Γερουσία ἔλαβεν αὐτὸ τὸ ἐπιμίσθιον, ὅταν καὶ ὅλοι
3040οἱ ὑπάλληλοι, διότι ἡ ὑπερτίμησις τῶν πραγμάτων ἔφερε τὴν
3041Κυβέρνησιν εἰς συναίσθησιν ν’ αὐξήσῃ τὴν μισθοδοσίαν, καὶ τὸ
3042ἔκαμε κοινόν· ἡ Γερουσία ἦτο τότε ὄχι μόνον νομοθετικὸν σῶ-
3043μα, ἀλλὰ καὶ δικαστικόν, καὶ ἦτο ἑπόμενον πάντοτε νὰ εὑρί-
3044σκηται εἰς τὴν Καθέδραν· ἐγὼ ἐπῆρα τὴν σύνταξίν μου ἀπὸ τὰς
3045πρὸ τῆς Γερουσίας ἐκδουλεύσεις, καὶ ἂν τὸ κάμητε τοῦτο θὰ
3046λάβω περιπλέον 39 δραχμὰς μόνον δὲν τὰς θέλω, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ
3047ἐπιμονὴ πρὸς τί; Εἶναι πολλὰ ὀλίγοι οἱ τοιοῦτοι Γερουσιασταὶ,
3048καὶ εἶναι ἐντροπὴ νὰ φέρωνται εἰς τὸν δρόμον εἰς τοιαύτην
3049κατάστασιν καὶ νὰ ξεσυνεριζώμεθα διὰ 30 δραχμάς.
3050§93Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μοὶ εἶναι, Κύριοι, δύσκολον νὰ ἐννοήσω
3051πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἀντικει-
3052μένου τούτου, διότι πάντες γνωρίζομεν, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος
3053πληρεξούσιος Κ. Κατζικαπῆς, ὅτι τὸ Σύνταγμα καθιέρωσε τὴν
3054ἀντιμισθίαν τῶν Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν καθαρῶς. Πολλοὶ
3055ἐξ ἡμῶν δὲν δυνάμεθα νὰ λησμονήσωμεν τὰ θλιβερὰ ἐκεῖνα
3056περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα περιοδικῶς ἔφερον ἐνώπιον τῶν Βουλευ-
3057τικῶν σωμάτων τὸ ζήτημα αὐτὸ. Ὅλοι ἐνθυμούμεθα, ὅτι, ἵνα
3058θεραπευθῇ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον εἶχε γεννήσει ἡ ἕξις τῆς διαρκείας
3059τῶν Βουλευτικῶν σωμάτων ἀπὸ τὴν 1 Ἰανουαρίου ἕως τῆς 31
306010βρίου, ἐθεωρήθη ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ τότε Ὑπουργικοῦ Συμ-
3061βουλίου τὸ μέτρον τοῦ νὰ γίνῃ συντομωτέρα ἡ διάρκεια τῶν
3062Βουλευτικῶν σωμάτων διὰ παραχωρήσεως προσθήκης τινὸς εἰς
3063τὴν ἀντιμισθίαν τῶν Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν, ἵνα δι’
3064αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἐνθαῤῥυνθῇ διὰ μιᾶς χρηματικῆς ἀπολαβῆς
3065ἡ διάρκεια ἡ τόσον παράνομος τῶν Βουλευτικῶν σωμάτων.
3066Οὐδεὶς τότε δὲν ἠδύνατο νὰ πολεμήσῃ οὔτε τὸ γράμμα, οὔτε
3067τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος· διότι τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως
3068τῆς Γʹ. 7βρίου ἔλυσαν τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα ἐφέρθη τότε
3069ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ἂν ἡ Βουλὴ καὶ Γερουσία δὲν ἠδύ-
3070ναντο νὰ λάβωσιν ὡρισμένον ποσὸν, δι’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν
3071ἐργασιῶν των, ἀπεφασίσθη δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ Γερουσία θὰ λαμ-
3072βάνωσι ῥητὸν ποσὸν, οἱ μὲν Βουλευταὶ 250 οἱ δὲ Γερουσιασταὶ
3073500 κατὰ μῆνα. Εἶναι ἀδύνατον, Κύριοι, ὅπως καὶ ἂν συζη-
3074τήσῃ τις καὶ σκεφθῇ, νὰ μὴ ἴδῃ, ὅτι ὅσα μέτρα ἐλήφθησαν ἔκτα-
3075κτα, καὶ τὰ ὁποῖα ἐπολεμήθησαν καὶ τότε ἀκόμη εἰς τὴν τότε
3076Βουλὴν, ἦσαν προφανῶς κατὰ τὸ γράμμα καὶ κατὰ τὸ πνεῦμα
3077τῶν ἀποφασισθέντων ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τῆς Γʹ. Σεπτεμβρίου.
3078Εἶναι. Κύριοι, ἀναντίῤῥητον, ὅτι καὶ τότε ἡ κοινὴ γνώμη ἐξα-
3079νέστη, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ ἢ μᾶλλον ἡ σειρὰ αὐτῶν τῶν μέ-
3080τρων δὲν ἐθεωρήθη εἰμὴ θώπευσις τῆς ἐξουσίας πρὸς τὰ
3081βουλευτικὰ σώματα· εἶναι δὲ ἀναντίῤῥητον ὅτι ἡ κατάπτωσις
3082τῆς ὑπολήψεως τῶν τότε βουλευτῶν κατὰ μέγα μέρος ὀφείλε-
3083ται εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον ἢ μᾶλλον εἰς τὴν σειρὰν αὐτῶν τῶν
3084μέτρων· αὐτὰ τὰ μέτρα, ἐπαναλαμβάνω ἐπολεμήθησαν καὶ τότε,
3085ἔγειναν ὅμως παραδεκτὰ ὡς ἔκτακτα μέτρα σχηματιζόμενα μὲ
3086τὴν ὑπερτίμησιν, ποτὲ ὅμως ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας τῶν
3087βουλευτῶν δὲν ἐθεωρήθη ὡς σύμφωνος μὲ τὸ Σύνταγμα. Μοὶ
3088φαίνεται δὲ δύσκολον πῶς δυνάμεθα τὸν σήμερον, κατόπιν μιᾶς
3089ἐπαναστάσεως, ἥτις σκοπὸν εἶχε πρὸ πάντων νὰ θεραπεύσῃ καὶ
3090στιγματίσῃ τὰς παρελθούσας ἀσχημίας, νὰ παραδεχθῶμεν, λο-
3091γικῶς σκεπτόμενοι, ὡς βάσιμον μισθὸν τὴν ἀντιμισθίαν, τὴν
3092ὁποίαν ἐλάμβανον οἱ Γερουσιασταὶ, ἥτις ἦτο οὐχὶ 650 ἀλλὰ
3093800 δραχμαί. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι ἂν μεταξὺ τῶν Κ. Γε-
3094ρουσιαστῶν ὑπάρχωσι, καὶ ὑπάρχουσι, πρόσωπα, ὧν αἱ πρὸς
3095τὴν πατρίδα ἐκδουλεύσεις ἐξαιρετικῶς τοῖς δίδουσι τὸ δικαίωμα
3096περισσοτέρας συντάξεως, αὐτὴ ἡ σύνταξις πρέπει νὰ βασισθῇ
3097ἐπὶ τῶν ἐκδουλεύσεων αὐτῶν, ποτὲ ὅμως ἐπὶ μιᾶς αὐξήσεως,
3098ἥτις ὄχι μόνον ἠσχήμισε τὸ πνεῦμα, ἀλλὰ καὶ τὸ γράμμα τοῦ
3099Συντάγματος τοῦ 44, καὶ ἡ Συνέλευσις παραδεχομένη αὐτὸ τὸ
3100μέτρον δὲν ἤθελε κάμει παρὰ νὰ δώσῃ κῦρος εἰς μίαν ἀσχημίαν,
3101ἣν ὅλοι ἀνεγνωρίσαμεν.
3102§94ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ δοθῇ σύνταξις εἰς πάντα,
3103ὅστις ἐχρημάτισε Γερουσιαστὴς, ἀλλὰ μόνον ν’ ἀποδοθῇ δικαιο-
3104σύνη εἰς ὀλίγα λείψανα τοῦ μεγάλου ἀγῶνος, οἵτινες ἀπὸ τῆς
3105πρώτης ἡμέρας τῆς ἐπαναστάσεως ἠγωνίσθησαν, ἐδαπάνησαν ὅ,τι
3106εἶχον, ἐκακουχήθησαν καὶ ἔτυχε νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῇ Γε-
3107ρουσίᾳ· οἱ πλεῖστοι τῶν ἀνδρῶν τούτων ἔχουσι τὸ δικαίωμα
3108τῆς συντάξεως διὰ τὰς πρὸς τὴν πατρίδα θυσίας των. Ἄλλως τε
3109ὑπάρχει ἤδη ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, ὅπως δικαιωθῶσι, σή-
3110μερον δ’ οὐδὲν ἄλλο πρόκειται εἰμὴ νὰ ψηφισθῇ ἡ πρὸς τοῦτο
3111πίστωσις.
3112§95ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.
3113§96ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Περὶ τούτου καθαρῶς πρόκειται. Ἡ Συνέλευσις,
3114ἐπαναλέγω διὰ προηγουμένης ἀποφάσεώς της, πρὸ τῆς ἑνώσεως
3115γενομένης, συνεζήτησε τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ εἶπεν, ὅτι εἰς τοὺς
3116ἄνδρας ἐκείνους τοῦ ἀγῶνος θέλω ἐξαιρετικῶς νὰ δοθῇ μία σύν-
3117ταξις, οὐχὶ διὰ τὰς ἐν τῇ Γερουσίᾳ ὑπηρεσίας των, καίτοι πολ-
3118λοὶ ἐξ αὐτῶν ἠγωνίσθησαν ἐν αὐτῇ τὸν καλὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ διὰ
3119τὰς πρὸς τὴν πατρίδα θυσίας των. Καὶ ἔρχεσθε σήμερον, Κύριοι,
3120νὰ συζητῆτε, ἐὰν ἡ σύνταξις καὶ ἀμοιβὴ αὕτη, ἥτις θέλει δοθῆ
3121εἰς τὰ λείψανα αὐτὰ ὡς ἐσχάτη τῶν ἐσχάτων ἡμερῶν των περί-
3122θαλψις, θέλῃ εἶναι κατὰ 75 δραχμ. μεγαλειτέρα ἢ μικροτέρα!
3123§97ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ αὐτὸ τὸ ψήφισμα
3124τῆς Συνελεύσεως.
3125§98ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πεντακόσιαι δραχμαὶ ἦσαν ὡρισμέναι διὰ τοῦ
3126Συντάγματος τοῦ 1844 Βεβαίως δὲν εἶμαι ἐγὼ, ὅστις θέλω
3127ἐπαινέσει τὰς παρεκτροπὰς τοῦ Συντάγματος, ἃς ἐπὶ τοῦ πε-
3128πτωκότος συστήματος πᾶσαι αἱ ἀρχαὶ ἔπραττον· τοσοῦτον δὲ
3129μᾶλλον, καθόσον εἰς τὸ νέον σχέδιον ὑπεστήριξα ἂν γίνῃ δεκτὴ
3130ἡ Γερουσία, νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἀποζημίωσις τῶν Γερουσιαστῶν
3131καὶ νὰ τεθῇ ῥητῶς ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ νὰ ἐπιτραπῇ ποτὲ διὰ
3132Νόμων ἡ ὑπέρβασις. Ἀλλὰ σφαλερὸν λογίζομαι τὸ νὰ ἔρ-
3133χησθε ἐντεῦθεν νὰ λέγητε, ὅτι δυνάμεθα νὰ διαγράψωμεν διὰ
3134μιᾶς μονοκονδυλιᾶς ὅλον τὸ παρελθὸν ἀπὸ τῆς 25 Ἰαννουαρίου
31351833 μέχρι τῆς 10 Ὀκτωβρίου 1862. Τὸ παρελθὸν τοῦτο
3136εἶναι κτῆμα τῆς ἱστορίας, αὕτη δὲ πάντως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ
3137καταστραφῇ ὁλόκληρος καὶ ἂν αὖθις Καλίφης τις Ὀμὰρ ἤθελε καύ-
3138σει ὡς ἐκεῖνος ἔκαυσε τὴν τῆς Ἀλεξανδρείας βιβλιοθήκην. Λοι-
3139πὸν ἐγένετο διὰ νόμου ἡ αὔξησις καὶ ὁ Νόμος εἶναι Νόμος τοῦ
3140Κράτους.
3141§99ΠΟΛΛΟΙ. Ἐναντίον τοῦ Συντάγματος εἶναι παράνομος.
3142§100ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νόμος παράνομος δὲν ὑπάρχει. Μόνον ἐν Ἀμε-
3143ρικῇ ἐπιτρέπεται ἡ ἀμφισβήτησις περὶ τῆς κατ’ οὐσίαν συνταγ-
3144ματικότητος νόμου τινὸς, περιβεβλημένου τοὺς ἐξωτερικοὺς τῶν
3145νόμων τύπους· ἐπιθυμῶ νομικός τις νὰ μὲ ἀντικρούσῃ καὶ νὰ
3146ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὑπάρχει, καθ’ οἱονδήποτε τῆς Εὐρώπης πολίτευμα
3147νόμος παράνομος. Λοιπὸν, Κύριοι, ὁσονδήποτε ηὐξήθη ἡ ἀπο-
3148ζημίωσις τῶν Γερουσιαστῶν, πρέπει νὰ λάβωμεν τὸ ὅλον αὐ-
3149τῆς ὡς βάσιν· δὲν ηὐξήθη κατὰ τριακοσίας δραχμὰς τὸν μῆνα,
3150ὡς εἶπον ὑμῖν οἱ προαγορεύσαντες, καθόσον ἦσαν δι’ ἓξ μῆνας
3151χίλιαι ὀκτακόσιαι δραχμαὶ, ἑπομένως ἰσοδυνάμουν πρὸς ἑκατὸν
3152πεντήκοντα δραχμὰς κατὰ μῆνα. Εἶναι λοιπὸν ἑξακόσιαι πεν-
3153τήκοντα δραχμαί. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν θεωρήσητε, ὅτι τοῦτο εἶναι
3154ἐπίδομα, παρατηρήσατε ὅτι ἦτο διαρκὲς, καὶ ὡς τοιοῦτον κατὰ
3155τὸν περὶ συντάξεων νόμον τὰ διαρκῆ ἐπιμίσθια περιλαμβάνονται
3156εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς συντάξεως. Ἄλλως τε κατὰ τὸν αὐτὸν
3157νόμον διὰ τοὺς πρέσβεις καὶ τοὺς ἄλλους ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὑ-
3158παλλήλους φέρεται ῥητῶς ἡ ἐξαίρεσις, ὅτι ἡ σύνταξίς των δὲν
3159κανονίζεται κατὰ τὸ ἐπίδομα, ἀλλὰ κατὰ τὸν μισθὸν τοῦ
3160Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου. Θέλετε λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ
3161νὰ κανονίσητε τὴν σύνταξιν, ἤτοι κατὰ τὸν μισθὸν τοῦ Προέ-
3162δρου τοῦ Ἀρείου Πάγου; Οὗτος λαμβάνει ἑξακοσίας δραχμὰς
3163κατὰ μῆνα.
3164§101ΠΟΛΛΟΙ. Τί εἶναι αὐτά; ἐδῶ ἔχομεν τὸ Σύνταγμα.
3165§102ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1844 ὥριζε μὲν τὴν ἀπο-
3166ζημίωσιν τοῦ Γερουσιαστοῦ εἰς πεντακοσίας κατὰ μῆνα δραχ.,
3167οὐδεμίαν ὅμως ἔφερεν ἀπαγόρευσιν, ὅτι αὕτη οὐδέποτε ἠδύνατο
3168ν’ αὐξηθῇ. Ἑπομένως δέχομαι τὴν ἐξήγησιν τοῦ Κ. Χρηστίδου
3169καὶ προτείνω ὅπως ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ, ὅτι ἡ σύνταξις τῶν
3170ἐχόντων δικαίωμα Γερουσιαστῶν κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς
3171ἀποζημιώσεως καὶ τοῦ ἐπιμισθίου ἢ ἐπιδόματος.
3172§103ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.
3173§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη
3174νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι)· δὲν ἐφωτίσθη. Ἔχει
3175τὸν λόγον ὁ Κ. Ῥοντήρης.
3176§105ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἀκούσωμεν τὸ ψήφισμα, Κύριε
3177Πρόεδρε.
3178§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τι λέγει τὸ ψήφισμα.
3179ΨΗΦΙΣΜΑ
3180Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων
3181Συνέλευσις
3182Ψηφίζει.
3183Ἄρθρ. 1. Ὁ χρόνος τῶν δυνάμει τοῦ Συντάγματος τῆς 3
3184Σεπτεμβρίου 1843 διορισθέντων Γερουσιαστῶν καὶ ἐπὶ ἑπταε-
3185τίαν τοὐλάχιστον ὡς τοιούτων διατελεσάντων λογίζεται ὡς
3186χρόνος ὑπηρεσίας πρὸς ἀπόκτησιν δικαιώματος συντάξεως. Τὸ
3187δικαίωμα τοῦτο ἐκκαθαρίζεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ
3188συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμου καὶ ἐπιβαρύνει ἀπ’
3189εὐθείας τὸ δημόσιον ταμεῖον.
3190Ἄρθρ. 2. Ἡ πληρωμὴ τῶν συντάξεων τῶν προσκτησαμένων
3191τὰ προσόντα ταῦτα ὡς ἀνωτέρω Γερουσιαστῶν ἄρχεται ἀπὸ
3192τῆς 1 Ἰανουαρίου τοῦ 1864.
3193Ἄρθρ. 3. Τὰ εἰς τὴν ἐθνικὴν τράπεζαν κατατεθειμένα ποσὰ
3194ἐκ κρατήσεων τῆς ἀντιμισθίας τῶν πρώην Γερουσιαστῶν εἰσέρ-
3195χονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον.
3196Τὸ παρὸν ψήφισμα θέλει δημοσιευθῆ διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς
3197Κυβερνήσεως.
3198Ἐν Ἀθήναις, 29 Ἰανουαρίου 1864.
3199Ὁ πρόεδρος,
3200ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.
3201§107ΤΙΝΕΣ. Εἶναι δεδικασμένον λοιπόν.
3202§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα, Κύριοι, ζητεῖται διὰ τῆς προτάσεως αὐ-
3203τῆς νὰ δώσητε τὴν πίστωσιν διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς συντά-
3204ξεως· ἀλλὰ προκειμένου λόγου περὶ τούτου, ἐγείρεται τὸ ζήτη-
3205μα πῶς θὰ προσδιορισθῇ αὐτὴ ἡ σύνταξις, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν
3206500 δραχμῶν ἢ τῶν 750; Αὐτὸ εἶχε συζητηθῆ καὶ εἰς τὰς
3207διαφόρους ἐπιτροπὰς τῶν διαφόρων συντάξεων, αἱ ὁποῖαι ἐπρό-
3208κειτο νὰ λύσωσι τὸ ζήτημα.
3209§109ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ ἔλυσαν.
3210§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ Κύριος
3211Βάλβης, δὲν ἠθέλησε νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῶν ἐπιτροπῶν
3212καὶ εἶπεν, ὅτι θὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ὅ,τι
3213παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐκεῖνο θὰ ἐκτελέσω. Λοιπὸν ὑμεῖς θὰ
3214λύσητε δύο ζητήματα, ὅτι ἡ σύνταξις θέλει ὑπολογισθῆ εἴτε
3215ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 500 ἢ τῶν 750 καὶ κατόπιν θέλετε δώσει
3216εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀνάλογον πίστωσιν διὰ τὰς πληρωμὰς τῶν
3217συντάξεων.
3218§111ΜΑΡΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ Κ. Ῥοντήρης θ’ ἀγορεύσῃ, παρακαλῶ,
3219Κ. Πρόεδρε, νὰ μᾶς φωτίσῃ καὶ μὲ τὴν παραβολὴν τῶν νόμων
3220περὶ συντάξεως, ἐπειδὴ ὑποθέτω, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα συνδέε-
3221ται μὲ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου· ὁ νόμος περὶ συντάξεως πρέπει
3222νὰ ὁρίζῃ τὰς βάσεις.
3223§112ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ σύνταξις εἶναι ἀνάλογος τοῦ μισθοῦ καὶ ἐξαρ-
3224τᾶται ἐκ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας, χρειάζεται 25ετὴς ὑπηρε-
3225σία διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ σύνταξις· παρελθόντων τῶν 25 ἐτῶν αὐ-
3226ξάνει ἡ σύνταξις κατ’ ἔτος κατὰ 1|50· αὐξανομένη ἡ σύντα-
3227ξις φθάνει μοὶ φαίνεται μέχρι τῶν ¾ τοῦ μισθοῦ· δὲν ὑπολογί-
3228ζεται δὲ μόνον ὁ μισθὸς, συγκεφαλαιοῦνται καὶ τὰ ἐπιμίσθια τὰ
3229διαρκῆ. Τώρα κατ’ ἐμὲ οὐδεμία ἀμφιβολία γεννᾶται, ὅτι οἱ Γε-
3230ρουσιασταὶ ἔχουν δικαίωμα νὰ λάβωσι τὴν σύνταξίν των ἐπὶ τοῦ
3231μισθοῦ τῶν δραχμῶν 800, ἐὰν ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν εἰς
3232αὐτοὺς τὸ ἐπίδομα, καθιερωθῇ· ἀλλ’ ὑπάρχει πραγματικῶς ἡ δια-
3233φορὰ, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις τῶν Γερουσιαστῶν λέγεται ἀποζημίω-
3234σις καὶ εἶναι δρ. 500 αἱ δὲ 300 δρ. κατόπιν ὠνομάσθησαν ἐπί-
3235δομα· ἀλλ’ ἐν αὐτῷ ὑπάρχει ὁ χαρακτὴρ τοῦ διαρκοῦς ἐπιμισθίου,
3236ὥστε νομίζω, ὅτι τὸ ἐπίδομα εἶναι ἐπιμίσθιον καὶ ἑπομένως δὲν
3237ἠμπορεῖ νὰ ἐγερθῇ σπουδαία συζήτησις οὐδὲ σπουδαῖος δισταγμὸς,
3238ὅτι, ἐὰν ὁ νόμος ἐκεῖνος δύναται παρ’ ἡμῶν ν’ ἀναγνωρισθῇ, δικαίως
3239οἱ Γερουσιασταὶ θὰ λάβωσι σύνταξιν ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τῶν 800
3240δραχμῶν. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἦλθε καὶ εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμ-
3241βούλιον, ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν κ’ ἐγὼ νὰ ἦμαι ὑπουργὸς· ἐσυζη-
3242τήθη καὶ ἐτάχθην μὲ τὴν μερίδα τῶν ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπε-
3243στήριζον, ὅτι, τελουμένου τοῦ νόμου, πρέπει νὰ δοθῇ σύνταξις
3244ἐπὶ τῆς ἀποζημιώσεως καὶ ἐπὶ τοῦ ἐπιδόματος συγκεφαλαιου-
3245μένων. Σήμερον ὅμως εἶναι ἐναντίας γνώμης, καὶ τοῦτο ἔρχο-
3246μαι νὰ τὸ ἐξηγήσω. Κύριοι, οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐκδίδονται κατὰ
3247τοῦ συντάγματος ὑπὸ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων ἰσχύουσι καὶ
3248ὑποχρεοῦσι τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δικαστικήν;
3249Εἶναι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητεῖται· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον γνω-
3250ρίζω, ἐν τῇ Εὐρώπῃ ἐπικρατεῖ ἡ γνώμη, ὅτι οἱ τοιοῦτοι νόμοι
3251ἰσχύουσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, διὰ τοῦτο εἰς τὰ Συντάγμα-
3252τα τῆς Ἀμερικῆς εἶναι ῥητῶς καθιερωμένον, ὅτι νόμος ἀντιβαί-
3253νων εἰς τὸ Σύνταγμα δὲν ἰσχύει ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Ἔχω
3254μάλιστα καὶ ἀνάλογον πρότασιν εἰς τὸ νέον σύνταγμα. Ὅπως
3255δήποτε, λέγω, ἡ ἀμφισβήτησις ἠγέρθη, ἐὰν ὁ τοιοῦτος νόμος
3256ἰσχύῃ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Ἐνώπιον τῆς ἐκτελεστικῆς
3257ἐξουσίας εἶναι πάντοτε ἰσχυρὸς καὶ ὑποχρεωτικός. Ὅταν λοιπὸν
3258ἐπρόκειτο νὰ δώσω γνώμην ὡς μέλος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξου-
3259σίας, ὑπῆρχε νόμος τις κείμενος, εἶχε τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους,
3260ἐσυζητήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ Γερουσίαν καὶ ἐπεκυρώθη ἀπὸ
3261τὸν Βασιλέα· ἦτον ὑποχρεωτικὸς δι’ ἡμᾶς. Ἀλλὰ τώρα ἦλθεν ἄλλο
3262ὑπουργεῖον, ἠγέρθησαν ἄλλα ζητήματα, ἦλθεν εἰς τὴν Συνέλευσιν.
3263Σήμερον λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ ἐπὶ τῶν 800 δραχ.
3264διὰ πολλοὺς λόγους. Οἱ Γερουσιασταὶ, Κύριοι, ἔπρεπε νὰ μείνουν
3265εὐχαριστημένοι ὅπως δήποτε λαμβάνοντες τὴν σύνταξιν ὑπὸ
3266τῆς Συνελεύσεως. Τὸ ἀξίωμα του Γερουσιαστοῦ εἶναι λειτουργία,
3267δὲν εἶναι ὑπηρεσία· καὶ ἐν τῇ ἰδέᾳ τῆς λειτουργίας ὑπάρχει ἡ
3268ἰδέα, ὅτι ὑπηρετεῖς τὸν λαόν, ἐκτελεῖς καθῆκον καὶ ὄχι ὑπηρε-
3269σίαν. Ἐὰν καθιερώσητε τὴν ἀρχὴν νὰ δίδηται σύνταξις εἰς τοὺς
3270Γερουσιαστάς, θέλει καθιερωθῆ ἡ ἀρχὴ, ὡς συνέπεια τοῦ προη-
3271γουμένου νὰ δίδηται σύνταξις εἰς τοὺς Βουλευτὰς, τοὺς Δημάρ-
3272χους καὶ εἰς ὅλας τὰς ἀρχὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν λαϊκὴν,
3273δημοτικὴν καταγωγήν. Εἶμαι μάλιστα τῆς ἰδέας, ὅτι δὲν δύνα-
3274ται νὰ παραιτηθῇ αὐτῶν τῶν ἐργασιῶν.
3275§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους νὰ μὴ
3276συσσωρεύωνται πέριξ τῶν στενογράφων, διότι παραπονοῦνται
3277καθ’ ἑκάστην, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των.
3278§114ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ ἐκ περισσοῦ ἐδόθη καὶ κατὰ
3279συγκατάβασιν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως εἰς τοὺς ΚΚ. Γερου-
3280σιαστὰς, ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῶσι καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ζητῶσι πλείο-
3281να. Ἀλλὰ ταῦτα πάντα εἶναι δευτερεύοντα· ἐγὼ κυρίως ἀναφέ-
3282ρομαι πρὸ πάντων εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ Κ. Κατσι-
3283καπῆς, μὴ τυχὸν νομισθῇ καὶ παρεξηγηθῇ ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀνα-
3284γνωρίζει ἐκεῖνον τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος κατὰ παράβασιν τοῦ Συν-
3285τάγματος ἐξεδόθη. Καὶ τῷ ὄντι, Κύριοι, ἐὰν βάλλωμεν βάσιν
3286εἰς ἐκεῖνον τὸν νόμον σήμερον διὰ νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν σύντα-
3287ξιν τῶν Γερουσιαστῶν, δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ ν’ ἀνα-
3288γνωρίσωμεν τὸν νόμον ἐκεῖνον· ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα πολὺ
3289σπουδαῖον καθ’ ἑαυτό. Ἐπὶ τῆς Βασιλείας τοῦ Ὄθωνος παράβα-
3290σις τοῦ Συντάγματος ῥητὴ, θετικὴ, πραγματικὴ, ἀποδεικνυο-
3291μένη δι’ ἐγγράφων, τρανωτέρα δὲν ἔγεινε ἀπὸ αὐτὴν, καὶ
3292ἂν ἡμεῖς διέλθωμεν ὡς Συνέλευσις καὶ ἀφήσωμεν ἀπαρατή-
3293ρητον αὐτὸ γεγονός· ἐὰν λέγω, ἀφοῦ εἰσήχθη μάλιστα ὁπωσδή-
3294ποτε ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, τὸ καθιερώσωμεν, παραβιάζομεν
3295ἡμεῖς οἱ ἴδιοι τὸ Σύνταγμα. Ἀλλὰ συμβαίνει, ὥστε τὰ πρόσωπα τὰ
3296δικαιούμενα νὰ ᾖναι ἀγωνισταὶ ἐκ τῶν διακεκριμένων νὰ ᾖναι
3297δίκαιον οὐσιαστικῶς νὰ λάβωσι σύνταξιν ἀνωτέραν παρ’ ὅ,τι
3298πρέπει νὰ δοθῇ κατὰ τὸν νόμον εἰς ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον νομίζω,
3299ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι μόνον ν’ ἀναγνωρίσωμεν.
3300Ὑπῆρξαν ἀγωνισταὶ, ἠμπορεῖ τὸ κράτος νὰ ὀφείλῃ ἀνωτέραν
3301σύνταξιν, ἠμπορεῖ νὰ ὀφείλῃ νὰ τοὺς προικίσῃ μὲ κτήματα, μὲ
3302γαίας, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ χιλίας ἄλλας ὑποχρεώσεις, ἀλλ’ ἔπρεπε
3303νὰ μὴν εἰσαχθῇ ὑπὸ τύπον τοιοῦτον ἡ ἀπαίτησίς των, δὲν ἔπρεπε
3304νὰ δοθῇ σύνταξις εἰς τοὺς Γερουσιαστὰς ὡς Γερουσιαστάς· δὲν
3305ἔπρεπε νὰ δοθῇ σύνταξις ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 800 δραχμῶν,
3306δηλ. νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον πολλάκις ἐ-
3307ξεφράσθην καὶ τὸ ἐχαρακτήρισα ὡς δωροδοκίαν. Ἡ φράσις εἶναι
3308σκληρὰ καὶ ἡ λέξις σκληρὰ καὶ ἡ ἰδέα· ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἰς
3309ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἔκαμε τοιαύτην ἐντύπωσιν καὶ διὰ τοῦτο
3310ἦτον ἀδύνατον ν’ ἀφήσωμε ἀνεξέλεγκτον τὴν ἀντισυνταγματι-
3311κὴν πρᾶξιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης.
3312Συμπεραίνω λοιπὸν, ὅτι ἡ σύνταξις πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ
3313μόνον ἐπὶ τῶν 500 δραχ. καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν 800. Ἐπειδὴ ὁ
3314φίλος μου Κ. Καλὸς ἑτοιμάζεται νὰ σᾶς πληροφορήσῃ, ὅτι ἡ δια-
3315φορὰ εἶναι πολὺ μικρὰ, ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ὅτι εἶναι 30 χιλιάδ.
3316δραχ. κατ’ ἔτος νομίζω Ἀνέγνωσα τὴν ἔκθεσιν τῆς πιστώσεως.
3317ὅτε πρῶτον εἰσήχθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἐνθυμοῦμαι τὸν ἀριθ.
331860,000 καὶ τὸν ἀριθ. 90,000· διότι ὁ ἀριθ. 60 ὁρίζεται, ἐὰν
3319λυθῇ οὕτω τὸ ζήτημα, καὶ 90, ἐὰν λυθῇ ἄλλως. Ἀλλὰ κατ’ ἐμὲ
3320τὸ ποσὸν εἶναι ἀδιάφορον εἰς τοὺς ἄνδρας αὐτοὺς ὀφείλεται
3321πλέον τι· τὸ ζήτημα ὅμως τὸ ἠθικὸν εἶναι πολὺ σπουδαῖον,
3322καὶ ἕνεκα τούτου ἔλαβον τὸν λόγον. Ἐὰν θέλουν οἱ προμαχοῦν-
3323τες ὑπὲρ τῶν ἀγωνιστῶν νὰ δοθῇ κάτι τι πλειότερον, εἶμαι
3324σύμφωνος· ἀλλὰ νὰ ἔλθῃ πρότασις νέα ὑπὸ ἄλλον τύπον στη-
3325ριζομένη εἰς λόγον τοῦ ἀγῶνος οὐδέποτε ὅμως εἰς τὸν τῆς
3326συντάξεως καὶ κυρίως τοῦ ἐπιδόματος.
3327§115ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
3328§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη,
3329νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη
3330Δύω ζητήματα, Κύριοι, παρουσιάζονται πρῶτον νὰ ὑπολο-
3331γισθῇ ἡ σύνταξις τῶν Γερουσιαστῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀντιμι-
3332σθίας ἢ τῆς ἀποζημιώσεως, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον κατὰ τὸ
3333Σύνταγμα τοῦ 43. Δεύτερον νὰ ὑπολογισθῇ κατὰ τὴν ἀποζη-
3334μίωσιν, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ κατὰ τὸν
3335εἰδικὸν νόμον. Ζητεῖται ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ
3336ζήτημα;
3337§117ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι καὶ ἄλλη πρότασις τοῦ Κ. Ῥοντήρη, νὰ
3338ἀποζημιωθοῦν ὡς ἀγωνισταί.
3339§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας. Λοιπὸν, ἐπει-
3340δὴ ἡ ἀνωτέρα πρότασις εἶναι νὰ ὑπολογισθῇ ἡ ἀποζημίωσις ἐπὶ
3341τῇ βάσει μόνης τῆς ἀντιμισθίας, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον κατὰ
3342τὸ Σύνταγμα, δι’ αὐτὸ θὰ εἴπω, οἱ παραδεχόμενοι νὰ ὑπολογι-
3343σθῇ ἡ σύνταξις τῶν Γερουσιαστῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποζημιώ-
3344σεως, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον κατὰ τὸ Σύνταγμα, ἐκεῖνοι λέγουν
3345ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.
3346§119ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα, καθὼς τίθεται, δὲν τί-
3347θεται καλῶς· τοὐλάχιστον δὲν ἀφίνει ἐλευθέραν τὴν συνείδησιν
3348Δὲν ἤθελον οὔτε ἐγὼ οὔτε κανεὶς ἀπὸ τοὺς συναδέλφους μου νὰ
3349λάβωμεν τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, διότι τότε ἠθέλο-
3350μεν εἰπεῖ, ὅτι δὲν συμφωνοῦμεν ἐν ἀρχῇ διὰ λόγους, τοὺς ὁποί-
3351ους ἐν μέρει μὲν εἶπον ἄλλοι, ἐν μέρει δὲ γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς·
3352ἀλλ’ ὁπωσδήποτε θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις. Ἐὰν μὲ βάλῃς τώρα
3353νὰ ψηφίσω ἐὰν πρέπῃ νὰ ὑπολογισθῇ ἐπὶ τῶν 500 δραχμῶν, μὲ
3354βιάζεις νὰ εἴπω ὄχι καὶ νὰ ψηφίσω κατά· ἑπομένως θὰ πάρουν
3355καὶ τὸ ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον δὲν θέλω. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ
3356τακτικώτερον εἶναι νὰ ψηφίσωμεν πρῶτον διὰ τὸ ἐπίδομα.
3357§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχεται ἡ Συνέλευσις;
3358§121ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
3359§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τεθῇ ὡς ἀκολούθως. Οἱ παραδεχό-
3360μενοι τὸ νὰ ὑπολογισθῇ κατὰ τὸν προσδιορισμὸν τῆς συντάξεως
3361τῶν πρώην Γερουσιαστῶν καὶ τὸ ἐπίδομα, ἐκεῖνοι λέγουν ναί.
3362Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ ἐπίδομα, ἐκεῖνοι λέγουν ὄχι. (θόρυβος).
3363Λοιπὸν ὅσοι εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐπιδόματος λέγουν ναί, ὅσοι εἶναι
3364κατὰ λέγουν ὄχι.
3365Ἐνταῦθα γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
3366§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 123 εἶπον ὄχι· 76 ναὶ· 5 ἠρνήθησαν ψῆφον·
3367ὥστε ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης, διότι εἶναι 204, ἐνῷ ἔπρεπε
3368νὰ ἦναι 205.
3369Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 3 καὶ ½.
3370Ὁ Πρόεδρος
3371Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.
3372Οἱ Γραμματεῖς
3373Γ. Πετρούλιας,
3374Δ. Βρατσάνος.