1864.07.20~280

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 280.

(ἔκτακτος)

Τῶν Κ. Κ. Πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου Τῆς 20 Ἰουλίου 1864. (Δευτέρα)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος τῶν Κυρίων ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου, καὶ παρακαλεῖται ἕκαστος προσερχόμενος νὰ καταθέτῃ τὸ εἰσιτήριον.

§2ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὰ εἰσιτήρια δὲν τὰ ἔχομεν ὅλοι μαζύ· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀναφέρονται εἰς τὰ ἔγγραφα τῶν ἐκλογῶν, νομίζω, ὅτι ἀναπληροῦται αὐτὴ ἡ ἔλλειψις.

§3Γ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐγὼ προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ φυλάξητε τὴν τάξιν ἕκαστος νὰ ζητῇ κατὰ σειρὰν τὸν λόγον.

§5Γ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ζητῶ τὴν ἀναβολὴν, Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη, ἐὰν ἤμεθα προσκεκλημένοι ἐδῶ ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου. Ἐπιθυμῶ, ὥστε ὁ Κύριος Πρόεδρος τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως νὰ προσκαλέσῃ ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἑπτανησιακῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία θὰ συγχωνευθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, διὰ νὰ συνέλθουν, καὶ μετὰ μόνου τοῦ Κυρίου Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως νὰ ἐξελέγξουν τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐδῶ τὴν σήμερον ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου. Ἐγὼ εὑρίσκομαι ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ εὑρίσκομαι τυχαίως πως· ἠδυνάμην καὶ νὰ μὴν ἦμαι, καὶ διὰ τοῦτο οὔτε τὸ εἰσιτήριόν μου ἔφερον μετ’ ἐμαυτοῦ. Ἐπειδὴ, ὡς εἶπον, διὰ τοῦτο ἐγὼ ζητῶ νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα ῥητὴ, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ συγκαλεσθῶμεν ὅλοι ἐγγράφως, διὰ νὰ τὸ ἠξεύρουν ὅλοι, καὶ νὰ μὴν ἠμπορέσῃ κανεὶς νὰ λείψῃ· δεύτερον γνωρίζω, ὅτι σήμερον δὲν ἔμελλε νὰ γίνῃ συνεδρίασις πρὸς ἐξέλεγξιν. Γνωρίζω ἐξ ἐναντίας, ὅτι ἔλαβον χώραν καὶ ἡμεριναὶ καὶ νυκτεριναὶ συνεδριάσεις εἰς ξένας ἰδιωτικὰς οἰκίας, διὰ νὰ σχηματισθῇ μία πλειονοψηφία, ἡ ὁποία νὰ ᾖναι ἡ μόνη πλειοψηφία· καὶ αὐτὸ ἐν συνειδήσει δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἐπιτρέψω· διὰ τοῦτο σήμερον λέγω δὲν εἶναι συνεδρίασις, διότι εἴπετε καὶ ὑμεῖς, Κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔμελλε νὰ παρουσιασθῇ τὸ νέον Προεδρεῖον εἰς τὴν Α. Μ. Ὡς ἐκ τούτου ἠδιαφόρησαν πολλοὶ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ἀπῆλθον καὶ εἰς Πειραιᾶ καὶ εἰς τὰς ἐξοχάς· καὶ ἔπειτα περιπλέον ἐλέχθη, ὅτι αὔριον δὲν εἶναι συνεδρίασις πρὸς ἐξέλεγξιν, διότι εἶναι Τρίτη, καὶ ὅτι τὴν Τετάρτην ἔμελλε νὰ γίνῃ. Ἐπ’ αὐτῇ τῇ ἰδέᾳ ἐπεριμέναμεν ὅλοι προσκλητήρια ἔγγραφα· πλὴν προσθέτω, ὅτι οὐδὲ τὴν Τετάρτην ἤθελον ζητήσει νὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου, καὶ ὁ λόγος εἶναι σαφής· λείπουν οἱ πληρεξούσιοι τῶν Παξῶν, λείπει ὁ Κ. Λιβαδᾶς, ἀντιπρόσωπος Κεφαλληνίας, καί τινες ἄλλοι. Ἡμεῖς θὰ κάμωμεν τὴν ἐξέλεγξιν μεταξὺ ἡμῶν, ὑπὸ τὴν Προεδρείαν ὑμῶν. Ὑπάρχουν ἐνστάσεις κατὰ τῶν ἐκλογῶν Κεφαλληνίας· ὁ Κ. Ἰωάννης Τυπάλδος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔφερε τρομερὰν προσβολὴν ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Κ. Γεωργίου Τυπάλδου Κοζάκη καὶ Σπυρίδωνος Μεταξᾶ· καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι θὰ προκύψῃ, ὅτι καὶ ἄλλαι τοιαῦται παρατυπίαι ἔλαβον χώραν εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς Ἑπτανήσου. Ἐνῷ λοιπὸν ὑπάρχουν καὶ προσβολαὶ κατὰ τῶν ἐκλογῶν, ἐνῷ δὲν ὑπάρχουν ἐδῶ ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, ἐνῷ ἐκ τῆς ἐλλείψεως μιᾶς ἢ δύο ψήφων ἐξαρτᾶται τὸ ἔγκυρον ἢ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν πληρεξουσίων τῆς Κεφαλληνίας, ἢ καὶ ὅλης τῆς Ἑπτανήσου, νομίζω, ὅτι θὰ πράξωμεν ἡμεῖς παρατυπίαν καὶ παρανομίαν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐξελέγξωμεν ἡμεῖς μόνοι ἑαυτούς. Καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ, ὥστε ὄχι μόνον σήμερον νὰ μὴ λάβῃ χώραν συνεδρίασις, ἀλλὰ νὰ περιμένωμεν ἕως τὴν τετάρτην νὰ φθάσουν βεβαίως καὶ οἱ ἄλλοι, καὶ παρευρεθοῦν καὶ αὐτοὶ νὰ διεξαγάγουν τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν κατὰ τοὺς τύπους.

§6Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριοι, ἐρωτῶ πρῶτον, συνεδριάζομεν διὰ νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς τῆς Ἑπτανήσου; Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις περὶ ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν τῆς Ἑπτανήσου;

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§8ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου παρουσιάζονται ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ λέγουν, ἰδοὺ ἡμεῖς οἱ ἐκλελεγμένοι ἀντιπρόσωποι, εἶναι ἡ ὥρα ν’ ἀρχίσωμεν τὰς ἐξελέγξεις μας. Ἐὰν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἔχῃ ἄλλας ὑποθέσεις, τότε ἡμεῖς, χωρὶς νὰ χρονοτριβῶμεν περισσότερον, ν’ ἀποσυρθῶμεν εἰς μέρος ἄλλο, ν’ ἀφήσωμεν τὴν Συνέλευσιν νὰ προβῇ εἰς τὸ ἔργον της· καὶ ὅταν ἦναι ὥρα, καθ’ ἣν θ’ ἀρχίσωμεν τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ὅταν ἡ Συνέλευσις μᾶς εἴπῃ, δὲν ἔχω νὰ κάμω ἄλλο τώρα, ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης τότε θ’ ἀρχίσωμεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τοῦ προλαλήσαντος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ Συνεδρίασις αὕτη τῆς σήμερον εἶναι συνεδρίασις ἀδελφική· ἄλλως δὲν εἶναι ἐντὸς τῶν τύπων· εἶναι λέγω συνεδρίασις ἀδελφῶν, διότι κατὰ τὴν συνήθειαν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Συνέλευσις, σύμφωνα πρὸς τοὺς κανονισμοὺς καὶ τοὺς τύπους, δὲν δίδεται ὁ λόγος εἰμὴ ἀφοῦ δοθῇ ὁ ὅρκος. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι εἶναι συνεδρίασις ἀδελφῶν. Ἐδόθη ὁ λόγος καὶ θέλει δοθῆ χωρὶς ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τύπους. Ἡ Συνέλευσις οὐχὶ τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας ἔχει, ἀλλὰ καὶ πολὺ σπουδαιοτέρας ἂν εἶχε, δὲν ἤθελέ ποτε δείξει τὴν διάθεσιν νὰ κάμῃ τοὺς ἀξιοτίμους πληρεξουσίους τῆς Ἑπτανήσου νὰ περιμένωσιν, ἀλλ’ ἤθελε τὰς διακόψει καὶ ἐπαναλάβει αὐτὰς ὁμοῦ μετ’ αὐτῶν. Ὁ μόνος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἠθέλατε νὰ μεσολαβήσῃ μικρός τις χρόνος, εἶναι, ἵνα μὴ συμβῇ τι ἄτοπον· διὰ τοῦτο ἅμα ἐφάνη, ὅτι οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου ἐπεθύμουν νὰ προχωρήσωσιν ἀμέσως, εἰ δυνατὸν, εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, ἡ Συνέλευσις ἔπαυσε τὰς ἐργασίας της, καὶ ἤνοιξε τοὺς κόλπους της, καὶ ἐδέχθη τοὺς ἀξιοτίμους πληρεξουσίους. Ἂν νομίζητε, ὅτι ἡ σπουδὴ δύναται νὰ φέρῃ βλάβην, τότε δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ λόγος, ὥστε ὑμεῖς αὐτοὶ νὰ μὴ θελήσητε ν’ ἀναβάλητε δι’ αὔριον, τὴν τετάρτην· ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ὅμως μὴ περιμένητε οὐδεμίαν δυσκολίαν· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὡς πρόεδρος δύναμαι νὰ κάμω, θέλω τὸ κάμει. Ἀπαντῶν δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, κάμνω αὐτῷ τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἐντὸς τοῦ νόμου δὲν εἶναι τὸ νὰ περιμένωσιν ἐνταῦθα οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου τοὺς δύω ἢ τρεῖς, ἢ πέντε ἀπόντας συναδέλφους των. Ὑπάρχει διάταγμα κανονίζον, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν τῆς Ἑπτανήσου θέλει ἀρχίσει ἅμα προσέλθῃ τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων, ὅπερ ὑποθέτω, ὅτι ὑπάρχει ἐνταῦθα.

§10ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ζητῶ νὰ γραφῇ ἡ διαμαρτύρησίς μου.

§11ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ποῖοι τύποι καὶ κανονισμοὶ διέπουν τὰς συνεδριάσεις ἡμῶν, θέλομεν λάβει τὴν εὐχαρίστησιν νὰ τοὺς ἀκούσωμεν, καὶ θέλομεν καθυποβληθῆ εἰς τὰ διατάγματα τῆς Συνελεύσεως, τ’ ἀφορῶντα τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν τῶν ὑποθέσεών της. Τὴν στιγμὴν ταύτην παρουσιάζεται νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογάς μας κατὰ τοὺς κανονισμοὺς, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὰς ἐκλογάς μας. Λοιπὸν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι παρ’ ἡμῖν ὁ ἐκλεχθεὶς ἀντιπρόσωπος πρὶν ἀκόμη ὁρκισθῇ, μόλις εἰσαχθῇ ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου πρὸς ἐξέλεγξιν ἐκλογῆς, λαμβάνει τὸν λόγον καὶ ὁμιλεῖ· τὸν ὅρκον δὲ δὲν δίδει παρ’ ὅταν ἀποπερατωθῇ ἡ ἐξέλεγξις. Ἡμεῖς τὴν στιγμὴν ταύτην, καίτοι μὴ ὁρκισθέντες, δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν.

§12ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Γίνεται πρότασις ἀναβολῆς ἐκ μέρους τοῦ ἐντίμου Κ. Τυπάλδου Ἰακωβάτου. Νομίζω, ὅτι νομίμως αὕτη ἡ ἔνστασις δὲν ἔχει ὑπόστασιν. Ὡς παρετηρήσατε, Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἓν Διάταγμα, ὅτι ἅμα συνέλθῃ τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου εἰς τὴν Συνέλευσιν, προβαίνει εἰς τὴν ἐξέλεγξιν. Τὸ νὰ περιμένωμεν δὲ 4 ἢ 5 τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦλθαν διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους γνωρίζομεν, εἶναι ἄτοπον· ἐνῷ ἡ Συνέλευσις καὶ τὸ ἔθνος ἐπερίμενε πρὸ τόσου καιροῦ τὴν ἔλευσιν τῶν Ἑπτανησίων, ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ σταματήσωμεν ἐπὶ πλέον.

§13ΤΥΠΑΛΔ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ζητῶ ν’ ἀποχωρήσουν ὅλοι οἱ ἄλλοι πληρεξούσιοι. (θόρυβος ἀποδοκιμασίας).

§14ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἴμεθα πάντες ἀδελφοὶ (θόρυβος παρατεταμένοι ἐκ μέρους τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῶν λοιπῶν πληρεξουσίων).

§15ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂν ὁ κ. Ἰακωβάτος λέγῃ νὰ ἐξέλθωμεν ἡμεῖς οἱ ἀκροαταί, ἐξερχόμεθα.

§16ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. (Ἑπτ.). Ὄχι.

§17ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἶσθε ἀκροαταί.

§18ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. ......... (θόρυβος καὶ χειροκροτήσεις εἰς τὸ ἀκροατήριον). Ἐπροσπάθησάν τινες νὰ ῥίψωσι ζιζάνια μετὰ ἡμῶν καὶ ὑμῶν, ὦ ἀδελφοί!! θέλετε ὅμως τοὺς ἰδεῖ νὰ καταπέσωσιν. Ἐν τῷ μέσῳ ὑμῶν δὲν ἔχετε παρὰ ἀδελφοὺς (ἐγείρεται ἅπασα ἡ Συνέλευσις ζητωκραυγάζουσα καὶ χειροκροτοῦσα· χειροκροτήματα καὶ ζητωκραυγαὶ ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως).

§19ΚΑΛΟΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωμεν μέρος εἰς τὰς συζητήσεις ταύτας τῶν Κυρίων πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, καθήσατε. Μὲ ἄπειρον εὐχαρίστησίν μου βλέπω τὰ εὐγενῆ καὶ ἀδελφικὰ ὑμῶν αἰσθήματα· οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου εἶναι ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος, καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου, ὅτι τὰ συμφέροντα ἔσονται κοινὰ, καὶ οἱ πόθοι κοινοὶ, καὶ ὅτι καθεὶς εἶναι ἕτοιμος νὰ θυσιασθῇ ὑπὲρ τῆς κοινῆς πατρίδος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δίδομεν τοιαύτην ἐπίσημον διαδήλωσιν τῶν αἰσθημάτων, πρέπει νὰ δώσωμεν τὰς ἀποδείξεις, ὅτι ἐσόμεθα εὐπειθεῖς καὶ σταθεροὶ εἰς τὰς ἀποφάσεις καὶ διαταγὰς τῆς πατρίδος. Αἱ ἀποφάσεις δὲ καὶ αἱ διαταγαὶ τῆς πατρίδος ἐκδηλοῦνται διὰ τῶν Νόμων, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ μεγαλειτέρα ἀπόδειξις, ὅτι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἐκφέρομεν, θέλουν συμφωνεῖ μὲ τὰ πράγματα· τὸ μεγαλείτερον μέσον, ὅπως ἐμποιήσωμεν πεποιθήσεις εἰς τὸ Ἔθνος περὶ τῆς ἀκεραιότητος τοῦ χαρακτῆρος ἡμῶν, εἶναι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν Νόμον. Δύνανται νὰ ὑπάρξωσι Νόμοι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴν ᾖναι ὀρθοί· ἀλλ’ ἡ πατρίς μας ἀπὸ τοῦ 1821 οὐδέποτε ἐστερήθη κοινοβουλευτικῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, εἰμὴ ἐπὶ μικρόν τινα χρόνον. Σήμερον ἔχομεν τὸ μέσον νὰ διορθώσωμεν τοὺς ἀτόπους Νόμους· δὲν ἔχομεν ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ συγχύσωμεν αὐτούς. Παρατηρῶ εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους ἐξ Ἑπτανήσου, ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ ἀμφιβάλλουν, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν θέλει γίνει κατὰ τοὺς καθεστῶτας Νόμους, διότι ὑπάρχει τὸ συμφέρον εἰς τὴν πατρίδα ν’ ἀντιπροσωπευθῇ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῆς ἐκλογῆς τοῦ λαοῦ· πρὸς τοῦτο φυλάττονται κανόνες, καὶ αὐτὴ ἡ ἐργασία ἄρχεται ἀπὸ τῆς συντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ διαρκεῖ μέχρι τῆς στιγμῆς τῆς ἀνακηρύξεως καὶ ὁρκίσεως τῶν πληρεξουσίων. Ὑπάρχει Νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλάδος. Καμμία πρότασις δὲν ἐγένετο ἐν τῇ Συνελεύσει, οὔτε μᾶς ὑπήχθη ἐκ τῆς Ἑπτανήσου, ὅτι θέλετε νὰ γίνῃ μεταῤῥύθμισίς τις εἰς τὸν περὶ ἐξελέγξεως νόμον· ἂν ἠθέλατε, ἡ Συνέλευσις, εἶμαι βέβαιος, ἤθελε δεχθῆ, ἤθελε ψηφίσει, ὅπως ἐψήφισε πάντα τὰ τῶν ὑποθέσεων τῆς Ἑπτανήσου ζητήματα. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης οὐδεμία ὑπεβλήθη τοιαύτη πρότασις, ὅθεν οὐδεμία ἐπῆλθεν εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον μεταῤῥύθμισις, καὶ κατὰ συνέπειαν τώρα, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐκδηλοῦται ἡ διάθεσις αὕτη, εὑρισκόμεθα εἰς θέσιν ἐχθρικὴν πρὸς τὸν ἰσχύοντα νόμον. Ὁ Νόμος λέγει, ὅτι, ὅταν πληρεξούσιός τις προσέρχηται εἰς τὴν Συνέλευσιν καταθέτει τὸ εἰσιτήριόν του, μετὰ ταῦτα, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ παρατυπία εἰς αὐτὸ, προσέρχεται ἐνώπιον τοῦ ἱερέως καὶ ὁρκίζεται· τότε εἰσέρχεται εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἀφ’ ἧς εἰσέλθῃ ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀγορεύῃ ἐπὶ παντὸς ζητήματος, ἀλλὰ μέχρις οὗ ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογὴ του δὲν δύναται νὰ ψηφοφορῇ. Αὐτοὶ οἱ Νόμοι μᾶς διέπουν. Ἂν τώρα δὲν εὐχαριστῆσθε εἰς τοὺς Νόμους τούτους, καὶ θέλετε νὰ προβῆτε εἰς ψήφισιν ἄλλων, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, διότι νομοθετικῆς ἐξουσίας στερεῖσθε. Ἐναπόκειται εἰς ὑμᾶς νὰ κάμητε τὴν δήλωσιν, καὶ θέλω συγκαλέσει πάραυτα τὸ Σῶμα, ἵνα σκεφθῇ. Ἤδη, ἐὰν θέλητε, ὁ ἱερεὺς εἶναι παρὼν, καὶ δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν ὅρκον. Ἀλλὰ συγχρόνως παρατηρῶ καὶ τοῦτο· ἐὰν προβῶμεν εἰς τὴν ὅρκισιν θέλομεν κάμει μίαν παρατυπίαν, διότι δὲν ἔχετε μεθ’ ὑμῶν τὰ εἰσιτήρια, ὅπερ, ὡς σᾶς εἶπον, προαπαιτεῖται.

§21ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πολλοὶ ἐξ ἡμῶν δὲν ἔφερον τὰ εἰσιτήριά των, ὑποθέτω ὅμως καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει κατάλογον τῶν ἐκλεχθέντων πληρεξουσίων.

§22Γ. Τ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὁ Νόμος, ὅστις κανονίζει τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου, εἶναι τὸ τελευταῖον Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ ἀφορῶν τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων. Ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ καθυποβληθῶμεν εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Συνελεύσεως, διότι πρὸ τῆς συγχωνεύσεως ἡμῶν ἐντὸς τοῦ Σώματος δὲν γνωρίζομεν τίποτε· μὴ θέλετε λοιπὸν νὰ ὑποθέσητε, ὅτι γνωρίζομεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε σεῖς, διότι εἶναι ἀδύνατον· ἡμεῖς ἐρχόμεθα χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τίποτε· ἡμεῖς ἐρχόμεθα μὲ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα ἀνὰ χεῖρας· ἰδοὺ ποία ἡ τάξις, ἡ ὁποία θὰ τηρηθῇ. Πρέπει νὰ τεθῇ ἡμέρα ῥητὴ, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν Ἰονίων πληρεξουσίων. Ὁ λόγος μου δὲ δὲν ἦτο νὰ ἐξέλθουν οἱ λοιποὶ ἔντιμοι ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ διότι πρὸ τῆς ἐξελέγξεως δὲν θεωρούμεθα ἓν σῶμα, δὲν πρέπει νὰ ἐπηρεάζηται ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου ὑπὸ τῶν πληρεξουσίων τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποτὲ δὲν θέλει γίνει τοῦτο.

§24Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐν τούτοις εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ ἐπικυρώσωσι τὰς ἐκλογὰς οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, ἢ καὶ οἱ λοιποὶ πληρεξούσιοι, διότι οὕτως ἀναμεμιγμένοι εἶναι ἀδύνατον νὰ διακριθῶμεν. Ἡ ἐξέλεγξις θὰ γίνῃ ὑπὸ μόνην τὴν προεδρείαν τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως καὶ ἀπὸ ἡμᾶς μόνον. Ἡμεῖς πρέπει νὰ προσκληθῶμεν εἰς ἡμέραν ῥητὴν, ἥτις νὰ ᾖναι μετὰ τὴν Τετάρτην, δὲν δύναται δὲ κανεὶς νὰ μᾶς κακίσῃ, ὅτι βραδύνομεν τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως, διότι ἡ Συνέλευσις ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν εἰργάσθη ἐπὶ 7 ἑβδομάδας καὶ μῆνας ὁλοκλήρους, δύναται νὰ ἐργασθῇ αὔριον καὶ μεθαύριον, ὥστε ἡμεῖς νὰ μὴ γίνωμεν ἐμπόδιον εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως καὶ ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν μας νὰ γίνῃ κατὰ τύπους. Περιπλέον ἤδη οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου ἔμειναν εἰς τὴν Ζάκυνθον 10–15 ἡμέρας· ἡμεῖς διὰ νὰ δείξωμεν πρὸς τοὺς ἄλλους συναδέλφους πατριωτισμὸν καὶ αὐταπάρνησιν ἐμέναμεν χάριν αὐτῶν, διότι ἄλλως ἠδύνατο καθεὶς διὰ τῆς οἰκείας ὁδοῦ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἅμα καταρτισθῇ ὁ ἥμισυς ἀριθμὸς πλέον ἑνὸς, νὰ πράξωμεν ὅ,τι ἠθέλαμεν, ἀλλὰ δὲν κατεδέχθημεν. Εἴπομεν ὅλοι νὰ ἤμεθα, καὶ τὴν σήμερον δὲν εἴμεθα ὅλοι. Πρὸς τί λοιπὸν ἡ τοιαύτη βραδύτης τῆς χρονοτριβῆς εἰς τὴν Ζάκυνθον; Τώρα λείπουσι τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς τῶν Παξῶν, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ κάμωμεν τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῶν· καὶ πρὸ τῆς ἐξελέγξεως δὲν δυνάμεθα νὰ κηρυχθῶμεν νόμιμοι πληρεξούσιοι. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα τὰ ἔχει ὁ πλειονοψηφήσας, ὅστις φθάνει αὔριον. Τί βία λοιπὸν εἶναι; Ἂν ὑπάρχῃ σκοπὸς νομιμότητος, καὶ αὔριον δύναται αὕτη νὰ λάβῃ χώραν, ἂν δὲ ἕτεροι σκοποὶ, ἔχουσι δίκαιον. Διὰ τοῦτο ζητῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συνεδρίασις. Ἂν ὅμως παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, καὶ ἐναντίον τῶν τύπων θὰ ἐξακολουθήσωμεν σήμερον, νομίζω, ὅτι ἡ τάξις εἶναι αὕτη. Πρῶτον πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶμεν, πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ἐὰν ὑπάρχουν προσβολαὶ ἐκλογῆς, εἴτε καὶ νήσου ὁλοκλήρου, εἴτε καὶ Βουλευτοῦ τινος· διότι ὁ Κ. Ἰωάννης Τυπάλδος ἐπρόσβαλε 2 ἢ 3 πληρεξουσίους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὐδὲν δικαίωμα νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴν ἐπεμβαίνητε εἰς τὴν οὐσίαν.

§26Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις. Πρέπει νὰ προσκληθῶμεν ὀνομαστὶ, καὶ τότε ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐξέλεγξις· ἀφοῦ δὲ γίνῃ αὕτη τότε δίδομεν τὸν ὅρκον.

§27ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Εἰς τὸ Διάταγμα τῆς 14 Ἀπριλίου εὑρίσκεται ὁ τρόπος, καθ’ ὃν θὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἀμφισβητῶμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἴπῃ καθεὶς τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§29ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀγορεύῃ τις μὴ δοὺς τὸν ὅρκον.

§30ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ ΕΠΤΑΝΗΣΙΟΙ. Μὴ ἐπεμβαίνετε εἰς ξένα ζητήματα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς συνεδριάσεως ταύτης πρακτικὰ δὲν κρατοῦνται.

§32ΜΑΡΙΝΟΣ. Ἐν τῇ ἀδελφικῇ ταύτῃ συζητήσει, λυποῦμαι, ὅτι ἀνεφύη τὸ λίαν ἀπροσδόκητον τοῦτο ζήτημα, καθ’ ὅσον νομίζω, ὅτι οὐδεμία δυσκολία ὤφειλε νὰ ἐγερθῇ ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν τῆς Ἑπτανήσου. Ὁπωσδήποτε διένεξις ἠγέρθη, καὶ ἐν αὐτῇ διακρίνω δύο τινὰ ζητήματα, τὸ μὲν περὶ τῆς ἀναβολῆς, τὸ δὲ περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ὀφείλει νὰ γείνῃ ἡ ἐξέλεγξις. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς, δὲν διστάζω νὰ εἴπω, Κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι αὐτὸ ἐπεραιώθη ἤδη ἐν τῇ πεποιθήσει παντὸς ἑκάστου, ὅτι δὲν ὑπάρχει πραγματικὴ ἀνάγκη οὐδὲ νομικὴ περὶ τῆς ἀναβολῆς. Νὰ γείνῃ ἀναβολὴ διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν ἀπηυθύνθησαν εἰς τοὺς πληρεξουσίους προσκλητήρια, ὁ τύπος οὗτος εἶναι λίαν εὐτελὴς, ὅπως γεννήσῃ πρόσκομμα εἰς τὴν πρόοδον τὴν τόσον ποθητὴν τῆς ἐξελέγξεως, καὶ εἰς τὴν εἴσοδον τῶν Ἑπτανησίων εἰς τὴν Συνέλευσιν. Νὰ γεννηθῇ πρόσκομμα διὰ τὴν ἀπουσίαν τινῶν πληρεξουσίων; οὐδὲ τοῦτο, διότι ῥητὸς νόμος ἐπιτρέπει τὴν ἐξέλεγξιν, ἅμα συνέλθῃ ἡ πλειονότης. Μένει μόνον τὸ ζήτημα, Κύριε Πρόεδρε, περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν αἱ ἐκλογαὶ μέλλουν νὰ ἐξελεγχθῶσιν. Ὁ Κύριος Πρόεδρος λίαν ἀξιεπαίνως παρετήρησεν, ὅτι πρὸ πάντων χρεωστεῖται σεβασμὸς εἰς τὸν νόμον· προσέθηκε δὲ, ὅτι ὑπάρχοντος νόμου, καθ’ ὃν οὐδεὶς ἐν τῇ Συνελεύσει λαμβάνει ἕδραν πρὶν ὁρκισθῇ, εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν κανόνα ὀφείλουν νὰ ὑποβληθῶσι καὶ οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν Ἰονίων πληρεξουσίων, ἐξαιρετική τις πρόνοια ἐλήφθη διὰ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 24 Ἀπριλίου. Τὸ 41 ἄρθρον λέγει· «εὐθὺς ὡς οἱ εἰς Ἀθήνας προσελθόντες Ἰόνιοι πληρεξούσιοι ἀποτελέσουν ἀριθμὸν ἀνώτερον τοῦ ἡμίσεως τοῦ ἐκλεχθέντος, προβαίνουσιν ἀμέσως κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἀπὸ 14 Ἀπριλίου νόμου εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν.» Ἡ διάταξις αὕτη κατ’ ἐμὲ ἐνδεικνύει, ὅτι ἅμα συνέλθωσιν εἰς τὸ βουλευτήριον οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου, πρώτη ἐργασία, εἰς ἣν ὀφείλουν νὰ προβῶσιν, εἶναι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν· καὶ τὸ σύστημα τοῦτο συνάδει πρὸς τὸ ἐπικρατῆσαν ἐν Ἑπτανήσῳ ὑπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ὅστις ἦτο ὁ ὁδηγὸς τῶν ἐκλογῶν ἀπὸ τῆς 9ης Ἰονίου βουλῆς, τουτέστιν ἀπὸ τῆς πρώτης ἐλευθέρας βουλῆς. Ὥστε νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ εἰσαγωγικοῦ ὅρκου — συγχωρήσατε αὐτὴν τὴν προσαγόρευσιν, ἣν δίδω εἰς τὸν ὅρκον — δὲν ἀπαιτεῖται ἀπὸ τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἑπτανήσου κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην· λέγων τοῦτο πόῤῥω ἀπέχω τοῦ νὰ ἐπιθυμήσω, ὥστε νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τοὺς τύπους, τοὺς κανόνας ἐκείνους, ὑφ’ ὧν κανονίζεται ἡ Συνέλευσις· διότι ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοσάκις ἐῤῥέθη, καὶ πρὸ μικροῦ ἐξεφωνήθη ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ τούτῳ, ὅτι ὅλοι ἡμεῖς ὄντες ἀδελφοὶ, ἤλθομεν ἐπὶ τέλους εἰς τὴν ποθητὴν ἐκείνην ἕνωσιν, δι’ ἧς συγχωνευθέντες ἅπαντες, πρέπει νὰ ζήσωμεν ἔχοντες κοινὰς τὰς τύχας καὶ τὰ δεινοπαθήματα (εὖγε, εὖγε). Ἀλλὰ κάμνων τὴν προεκτεθεῖσαν παρατήρησιν, ἐξετάζω τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν νομικὴν αὐτοῦ ἔποψιν. Ἄλλως τε δὲν ἤθελε προξενήσει βεβαίως οὐδεμίαν δυσκολίαν τὸ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν καὶ χωρὶς αὐτῆς τῆς πρώτης διατυπώσεως, διότι μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν ὀφείλει νὰ δοθῇ παρ’ ἡμῶν ὁ ὁριστικὸς ὅρκος. Ἐνταῦθα συγχωρήσατε νὰ παρεμβάλω τινὰς παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὰς προαγγελλομένας δυσκολίας, αἵτινες δύνανται νὰ γεννηθῶσι περὶ τῆς νομιμότητος τῶν ἐκλογῶν. Πᾶσα τοιαύτη ἔρευνα κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην εἶναι πρόωρος. Ἂν ὑπάρχῃ ἔνστασις περὶ πλημμελείας εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης νήσου, αὐτὸ εἶναι θέμα, ὅπερ δύναται ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐξετάσεως κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν· τότε οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου θέλουν ἔχει πλήρη τὴν εὐκαιρίαν, ἵνα ἐπιφέρωσι τὰς παρατηρήσεις των ἐπὶ τῶν πλημμελειῶν, καὶ οἱανδήποτε ἔνστασιν. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ σημερινὸν ζήτημα, ἐν ᾧ ἀφ’ ἑνὸς νομίζω ὑπὸ τὴν νομικὴν ἔποψιν, ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται ἡ εἰσηγητικὴ ὁρκοδοσία, ἀφ’ ἑτέρου διαδηλῶ, ὅτι τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν ἤθελον ἔχει τὴν ἐλαχίστην δυσκολίαν, ὅπως πρὸς ἄρσιν παντὸς προσκόμματος δοθῇ αὐτὸς ὁ ἁπλοῦς εἰσηγητικὸς ὅρκος, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸς δὲν ἐπαναλαμβάνεται ἔπειτα.

§34Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἔχω ἔνστασιν καὶ κατὰ τοῦ ὅρκου, δὲν πρέπει νὰ ὁρκίζωνται οἱ πληρεξούσιοι διὰ νὰ μὴ γίνωνται ἐπίορκοι.

§35ΛΟΥΖΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἂν κρατῶνται πρακτικά.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον ὄχι.

§37ΛΟΥΖΗΣ. Ἂν ἦτο νόμιμος συνεδρίασις, τότε νὰ ἀγορεύσῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν καὶ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἰδέας του, εἰδεμὴ εἶναι περιττὸν, ματαιοποιοῦμεν καὶ κατατρίβομεν τόν καιρόν μας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸς τὸ παρὸν περιμένω τὸ ἔγγραφον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἂν ἐπιθυμῆτε νὰ συμφωνήσητε εἴς τι, νὰ συνδιασκεφθῆτε ἰδιαιτέρως, ὑπάρχουσι δύω αἴθουσαι εἰς τὰς διαταγάς σας.

§39ΛΟΥΖΗΣ. Ἀλλ’ ὑπάρχει μία διαφωνία, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τηρηθῶσι πρακτικὰ, ὅπως προκύπτῃ ἡ γνώμη ἑκάστου.

§40ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶναι ἀντιγραφὴ τοῦ ἐπισήμου αὐτὸς ὁ κατάλογος;

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὀνόματα μόνον· τὸ ἔγγραφον δὲν εἶναι.

§42ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἂς ἴδωμεν τὰ ὀνόματα, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν ἤμεθα ἡ νόμιμος πλειονοψηφία.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εὑρέθη οὐδεὶς ὑπάλληλος εἰς τὸ ὑπουργεῖον· μοὶ λέγει ὅμως ὁ προϊστάμενος τοῦ γραφείου, ὅτι τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο ἔλεγε· «διευθύνεται ἐπὶ ἐπιστροφῇ πρὸς τὸν Κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως ὁ κατάλογος τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου». Ὁ κατάλογος εἶναι ὁ ἑξῆς· ἕκαστος ἀκούων τὸ ὄνομά του παρακαλεῖται νὰ ἐκφωνῇ τὸ παρών. Ὥρα 12, 25 0/0. Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν ἐξ Ἑπτανήσου πληρεξουσίων.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶναι ἑβδομήκοντα. Παρακαλῶ τοὺς λαβόντας τὰς πλειοτέρας ψήφους εἰς ἑκάστην νῆσον νὰ παρουσιάσουν.....

§45ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θεωρεῖται λοιπὸν νομίμως κατηρτισμένη συνεδρίασις καὶ πρέπει νὰ κρατῶνται πρακτικά.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ.....

§47ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀνεγνώσθη ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος· εὑρισκόμεθα περὶ τοὺς ἑβδομήκοντα· προχωροῦμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν· παρακαλῶ νὰ σημειῶνται αὐτά.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐξέλεγξιν χωρὶς νὰ δοθῇ ὅρκος, κατὰ τὸν κείμενον νόμον· ἄλλοι νομίζουν κατὰ τοὺς Ἰονίους νόμους πρέπει νὰ συμμορφωθῶσιν· ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν εὑρίσκω καμμίαν διάταξιν ἐπιτρέπουσαν τοῦτο, καὶ πρέπει ν’ ἀκολουθήσω τοὺς νόμους, καθ’ οὓς ἐγένετο ἡ ἐξέλεγξις καὶ τῶν λοιπῶν πληρεξουσίων.

§49ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔχετε τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, τὸ κανονίζον τὰς ἐκλογὰς τῶν Ἑπτανησίων; παρακαλῶ νὰ μοὶ δοθῇ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι προβλέπεται ἐν τῷ διατάγματι, ὡς ἰσχυρίσθη τις ἐξ ὑμῶν, ἡ γνώμη σας, ὅτι ὑπάρχει τῷ ὄντι νόμος εἰδικός· παρατηρῶ ὅμως, ὅτι τὸ ἄρθρον 41 δὲν λέγει τίποτε, παρὰ μόνον ὅτι, ὅταν πλείονες τοῦ ἡμίσεως ἀριθμοῦ συνέλθουν ἐν τῇ Συνελεύσει προχωροῦν ἀμέσως εἰς τὴν ἐξέλεγξιν.

§51ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω τὸν νόμον τῆς 14 Ἀπριλίου.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ψήφισμα τοῦτο. «Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον μοναδικόν. Ἀνατίθεται τῇ ἐκτελεστικῇ ἐξουσίᾳ νὰ κανονίσῃ διὰ Β. Διατάγματος τὰ περὶ τῶν ἐκλογῶν τῶν ἀποσταλησομένων εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν πληρεξουσίων τοῦ πρῴην ἡνωμένου Κράτους τῶν Ἰονίων Νήσων, ἐπὶ τοῖς ἑπομένοις ὅροις. 1) Οἱ πληρεξούσιοι θέλουσιν ἐκλεχθῆ διὰ καθολικῆς ψηφοφορίας. 2) Ἡ ἐκλογὴ θέλει γίνει διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, ὡς κανονίζεται αὕτη ὑπὸ τῶν ἄρθρων 22 καὶ ἑπομένων τοῦ ἐν ἰσχύει Ἰονικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. 3) Οἱ ἀποσταλησόμενοι πληρεξούσιοι θέλουσιν εἶσθαι διπλάσιοι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν τῆς ΙΓʹ. Ἰονίου Βουλῆς. 4) Ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν τῶν πληρεξουσίων θέλει γίνει ὑπ’ αὐτῶν τούτων ἐν Ἀθήναις ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῆς.» Οὐδὲ μεταῤῥυθμίζει τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς.

§53ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τοῦ ἐν ἰσχύει Ἰονίου νόμου;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὰς ἐκλογὰς μόνον.

§55ΒΕΛΙΑΝΙΤΗΣ. Αὐτὸ διαλαμβάνει καὶ τὴν ἐξέλεγξιν, διότι ἐκηρύχθη ὁ νόμος ὁ Ἰονικὸς ἰσχύων καὶ τροπολογεῖται, καθόσον ἀφορᾷ αὐτό.

§56ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὁ νεώτερος ἐξ ἡμῶν νὰ διατηρήσῃ πρακτικά.

§57Ι. ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Τὸ παραδέχομαι.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον, ὅστις εἶπεν, ὅτι ἰσχύει ὁ Ἰόνιος νόμος· παρατηρῶ, ὅτι ὑπάρχει τὸ διάταγμα τῆς 14 Ἀπριλίου, τὸ ὁποῖον περιέχει 41 ἄρθρα, καὶ ἐπιγράφεται «περὶ ἐκλογῶν τῶν Ἰονίων πληρεξουσίων.» Νέος λοιπὸν νόμος ἀντικατέστησε τὸν παλαιὸν Ἰονικὸν νόμον ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἰονίων πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι μέλλουν ν’ ἀντιπροσωπεύσουν τὴν Ἑπτάνησον ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως. Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ἰσχύει καθ’ ὁλοκληρίαν ὁ περὶ ἐκλογῶν Ἰόνιος νόμος.

§59ΣΕΡΒΟΣ. Μετὰ τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον νομίζω καὶ φρονῶ, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ζήτημα ἢ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἔναρξιν τοῦ ζητήματος περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν μας. Ἡ ἐξέλεγξις αὕτη πρέπει βεβαίως, καθ’ ἃ πολὺ εὐστόχως ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος Πρόεδρος, νὰ λάβῃ χώραν δυνάμει τῶν νομίμων τύπων· διότι ὁ σεβασμὸς τοῦ νόμου εἶναι τὸ πρῶτον ἐχέγγυον, καὶ εἰς αὐτὸν κλίνομεν γόνυ. Πρῶτος λοιπὸν ἐγὼ κλίνω γόνυ ἀπέναντι τοῦ νόμου. Ἀρχίζομεν τὴν ἐξέλεγξιν· τὸ πρῶτον ἀναγκαῖον, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἡ τήρησις τῶν πρακτικῶν, ὅπως γινώσκεται ἡ γνώμη ἑνὸς ἑκάστου· οὐχὶ μόνον τὸ Συνέδριον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὸ Πανελλήνιον δύναται νὰ κρίνῃ περὶ ἡμῶν καὶ τῆς τύχης ἡμῶν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὰ πρακτικὰ εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Προτείνω ἀκολούθως νὰ κάμω τινὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Εἰς τὸ Β. Διάταγμα ἔχομεν μίαν ἀρχὴν γενικὴν, ἐκ τῆς ὁποίας καὶ ἐκ τῶν προηγουμένων δυνάμεθα εὐστόχως συνεπείᾳ τῶν ἀρχῶν τοῦ δικαίου νὰ λύσωμεν τὸ ἐν λόγῳ ζήτημα. Τὸ Β. Δ. λέγει ὅτι, ἐκλεχθέντων τῶν πληρεξουσίων, ἡ ἐξέλεγξις αὐτῶν γίνεται παρ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων, προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως. Ἀπόῤῥοια τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις πρέπει νὰ λάβῃ χώραν παρ’ ἡμῶν καὶ δι’ ἡμῶν. Ὁ ἔντιμος Κ. Πρόεδρος, τὸν ὁποῖον ἐλάβομεν πρὸ μικροῦ τὴν τύχην νὰ γνωρίσωμεν, καὶ εἰς ὀλίγας στιγμὰς νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰς βαθείας γνώσεις του, νομίζω, ὅτι θέλει μᾶς βοηθήσει εἰς τὸ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα εἰς τὰς ἐργασίας. Ἐν τούτοις ἐγὼ ὁ ἐλάχιστος πάντων παρατηρῶ ὅτι, ἂν ἡμεῖς ἤμεθα τὸ Σῶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ κάμνῃ νόμους, ἡμεῖς εἴμεθα τὸ Σῶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δώσῃ τὴν ἑρμηνείαν αὐτοῦ. Βεβαιωθῆτε, Κ. Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὴν πορείαν μας ταύτην δὲν θέλομεν δώσει τὴν παραμικρὰν αἰτίαν ἐπιπλήψεως ἢ καταχρήσεως. Τὸ παρελθὸν ἡμῶν ἔδειξεν, ὅτι διὰ μόνου τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὸν νόμον ἐπολεμήσαμεν τὸν πόλεμον, τὸν ὁποῖον ἠγωνισάμεθα μέχρι τοῦδε, καὶ τὸν ὁποῖον ἀδελφικῶς θέλομεν ἀγωνισθῆ, ἐλπίζω, καὶ εἰς τὴν σύνοδον ταύτην, μετὰ τοῦ μεγάλου πόθου τῶν ἀδελφῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς περιπτύξαντο εἰς τὰς ἀγκάλας. Ἡμεῖς λοιπὸν εἴμεθα οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐφαρμόσουν τὸν νόμον. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφανθῶμεν, ποῖοι νόμοι πρέπει νὰ κανονίσωσι τὸ προκείμενον θέμα· ἡμεῖς λοιπὸν, συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀποφανθῶμεν ποῖοι νόμοι πρέπει νὰ κανονίσωσι τὸ προκείμενον ζήτημα. Ἐγὼ ὑποβάλλω τινὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἀνήκει εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνητε ἂν ἦναι εὔστοχοι ἢ ἐπικριτέαι. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ γραφῶσι τὰ τοιαῦτα, διότι θέλω νὰ κρίνωσι περὶ ἡμῶν, ἂν ἤμεθα εἰλικρινεῖς καὶ ἀληθεῖς, ἢ ἀτυχῶς δόλιοι πατριῶται. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι ἡμεῖς πρέπει νὰ ἐξελέγξωμεν, οὐδὲν ἕτερον. Ἀτυχῶς, ἐν ᾧ ἡμεῖς ἐφωνάζαμεν, ὅτι πρέπει νὰ συγχωνευθῶμεν ἀναποσπάστως ἀπὸ τὰ πέρισυ τὸν 8βριον, μᾶς ἐλέγετο, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία κἄποια μεταβατικὴ κατάστασις· παρεμβάλλετο ἓν μεσότοιχον μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἀδελφῶν μας. Τὸ μεσότοιχον τοῦτο ὑπῆρξεν ἀτυχῶς μέχρι τινὸς, παρετάθη μέχρι τῆς σήμερον. Ποῖον θέμα ἐτέθη μέχρι σήμερον; Ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν. Πότε περιπτυσσόμεθα καὶ συγχωνευόμεθα εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν ἐν μιᾷ Συνελεύσει; μόλις ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογάς· ἐκεῖνο εἶναι τὸ σημεῖον, εἰς ὃ πρέπει νὰ φθάσωμεν διὰ νὰ λογισθῶμεν ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν συνάδελφοι. Ἐὰν λοιπὸν μέχρις ἐκείνης τῆς στιγμῆς ὑπάρχῃ μία διαστολὴ μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν πληρεξουσίων τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, νομίζω, ὅτι διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμὸς ὁ Ἑλληνικὸς εἰς ἡμᾶς, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ μία διάταξις ἐπὶ τούτῳ, ἥτις ὑπάρχει ἐν τῷ Β. Διατάγματι. Ἡμεῖς ἔχομεν νόμους προηγουμένους τῆς Ἑπτανήσου, οἱ ὁποῖοι δὲν κατηργήθησαν, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον δυνάμει ῥητῶν διατάξεων ἐπήρχετο ἡ κατάργησίς των. Ὑπάρχει κανὲν ἄρθρον ἐν αὐτῷ τῷ διατάγματι, δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ ὁρίζηται ἀλλοτρόπως ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν; ἂς τὸν φέρουν. Ἐν ὅσῳ δὲν ὑπάρχῃ ἄρθρον τοιοῦτον ῥητὸν, τὸ ὁποῖον νὰ καταργῇ τοὺς προηγουμένους νόμους, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα εἰμὴ νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς προηγουμένους νόμους, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν καὶ μέλλει νὰ ὑπάρχωσιν ὁ ὑπογραμμὸς καὶ ὁ ὁδηγὸς τῶν πράξεών μας. Ποῖοι νόμοι ὑπάρχουσι σήμερον ἐν Ἑπτανήσῳ; πάντες οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον μέχρι τῆς ψηφίσεως τῆς ἑνώσεως. Ἄν λοιπὸν δὲν ὑπάρχῃ εἰδικὸς νόμος, πῶς κατηργήθησαν αὐτοὶ οἱ προϋπάρχοντες ἐν Ἑπτανήσῳ νόμοι; Βεβαίως βλέπετε, ὅτι, μὴ ὑπαρχούσης οὐδεμιᾶς διατάξεως, δυνάμει τῆς ὁποίας νὰ καταργῶνται οἱ κανονισμοὶ οἱ προηγούμενοι περὶ ἐξελέγξεως, ὑπάρχουσιν οὗτοι ἐν πλήρει ἰσχύϊ, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν σοφίαν καὶ πολυπειρίαν ὑμῶν περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἀρχῶν τοῦ δικαίου ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τῶν νόμων. Λέγω λοιπὸν ταπεινῶς, ὅτι ἤρχισεν ἤδη τὸ ζήτημα τῆς ἐξελέγξεως, καὶ φρονῶ, ὅτι πρέπει ἡμεῖς νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς, καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐν τοιαύτῃ ἐξελέγξει τοὺς ἐν ἰσχύϊ νόμους, καὶ περὶ τούτου κάμνω πρότασιν ῥητὴν, ἐπὶ τῆς ὁποίας προκαλῶ τὴν ἐμβριθῆ κρίσιν τῶν συναδέλφων μου.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα, ὅλοι τὸ παραδεχόμεθα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σέρβε, κάμνω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἀφοῦ συνεπεία τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἰονίου Βουλῆς, περὶ ἑνώσεως μετὰ τῆς Ἑλλάδος, τὸ κοινοβούλιον τῆς Ἑπτανήσου ἐξέλιπε, νομίζω, ὅτι οἱ κανονισμοὶ οἱ ἐσωτερικοὶ τῆς ὑπηρεσίας δὲν εἰμποροῦν νὰ ὑπάρξουν πλέον.

§62ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι κανονισμοὶ, εἶναι νόμοι.

§63Γ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Συναινῶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφος ἡμῶν, Κ. Σέρβος, ἐσκέφθη μὲ λογικὴν ἀξιέπαινον, μὲ λογικὴν τοῦ νόμου. Ἓν μόνον συμπέρασμα θέλω νὰ ἐξαγάγω ἀφ’ ὅσα εἶπε τώρα, ὅτι μέλλομεν νὰ κάμωμεν τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν. Ποῖον νόημα ἔχει αὐτὴ ἡ ἔκφρασις; Δὲν πρόκειται, λέγει, νὰ ἐφαρμόσωμεν ἄλλους νόμους, τώρα ἔπαυσαν οἱ Ἰόνιοι νόμοι. Οὐδὲν ἀληθές. Τί δηλοῖ ἐξέλεγξις; Ἐξέλεγξις δηλοῖ νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν αἱ διεξαχθεῖσαι ἐκλογαὶ ἔγειναν συμφώνως πρὸς τοὺς Ἰονίους νόμους, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν ἄλλους νόμους, εἰμὴ ἐκείνους, δυνάμει τῶν ὁποίων ἔγειναν αἱ ἐκλογαὶ, τούτους ὀφείλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν. Ἡμεῖς δὲν ἀνακαλοῦμεν τυχὸν παύσαντας νόμους, ἀλλ’ ἐφαρμόζομεν τοὺς τυχὸν ὄντας. Δυνάμει τοῦ Βασιλικοῦ διατάγματος πρέπει νὰ κάμωμεν τὴν ἐξέλεγξιν, καὶ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς ἑκάστου προσώπου ᾖναι σύμφωνος μὲ τοὺς νόμους ἐκείνους τῆς Ἑπτανήσου. Λοιπὸν πρέπει νὰ ὀπισθοδρομήσωμεν, ν’ ἀναθεωρήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν, ἐὰν αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ ἔχῃ τὰ προσόντα τοῦ νόμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐφηρμόσθη, ὡς εἰ ἐσυλλογιζόμεθα καὶ ἐργαζόμεθα τώρα διὰ τότε· ὑποθέσατε, ἐὰν τότε ἠθέλαμεν, δυνάμει τοῦ νόμου, νὰ εἴπωμεν, κακῶς ἐφαρμόζεται ὁ νόμος οὗτος, Κύριε ἔπαρχε, εἰς τὴν ἐκλογὴν, βεβαίως ὁ Κύριος ἔπαρχος ἤθελεν εἰπεῖ ὀρθῶς, ὅτι ὁ νόμος δὲν τηρεῖται. Λοιπὸν ἠμπορούσαμεν νὰ εἴπωμεν, κακῶς αὐτὸς ἐτέθη ὑποψήφιος, δὲν ἔχει δικαίωμα· ἂν δὲ εἶχε, δυνάμει τοῦ νόμου, ὁ Κ. ἔπαρχος εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἴδῃ, ὅτι αὐτὴ ἡ πρᾶξις εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα, τότε βεβαίως ἤθελεν εἰπεῖ ἂν ἐτηρεῖτο ἢ ὄχι ὁ νόμος οὗτος; καὶ ἂν ἤθελε δικάσει, ἤθελε δικάσει δυνάμει τῶν Ἰονίων ἐκλογικῶν νόμων· ἀλλὰ τοιαύτην δύναμιν δὲν εἶχεν ὁ ἔπαρχος, ἄρα ἐναπόκειται εἰς τοὺς Ἰονίους ἀντιπροσώπους νὰ ἐφαρμόσωσι τοὺς νόμους ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν τότε, ὅ,τι δὲ δὲν ἐγένετο τότε, πρόκειται νὰ γίνῃ τώρα· τοῦτο, ὅπερ λέγω, δὲν εἶναι νέα ἀρχὴ τοῦ δικαίου, εἶναι αὐτὴ ἐκείνη ἡ ἀρχὴ τοῦ δικαίου, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς ὅλους τοὺς νόμους. Ὅταν ὑποθέσητε, ὅτι μία ἀστικὴ πρᾶξις λαμβάνει χώραν πρὸ 10 ἐτῶν καὶ μέλλει νὰ δικασθῇ σήμερον, ποίους νόμους θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ δικαστήριον; τοὺς ἤδη ἰσχύοντας ἢ τοὺς παύσαντας τοὺς παρελθόντας; Ὄχι, διότι οἱ τότε ἰσχύοντες καὶ ἤδη παύσαντες, ἰσχύουν σήμερον, ἀλλὰ διότι ἐκεῖνος ὁ νόμος ἐκανόνιζε τὴν ἀστικὴν πρᾶξιν τότε, καὶ πρέπει καὶ τώρα νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ τὴν τότε πρᾶξιν. Καὶ λοιπὸν, ὅλοι οἱ κανόνες, εἴτε συνταγματικοὶ, εἴτε ἰδιαίτεροι, οἱ ὁποῖοι ἴσχυον ἐν Ἑπτανήσῳ ἐν καιρῷ τῶν ἐκλογῶν, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθοῦν τώρα, ἔστω καὶ πεπαυμένοι. Καὶ τῷ ὄντι, ὅταν τὸ Βασιλικὸν διάταγμα ἀναθέτῃ εἰς μόνους τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἑπτανήσου, ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ προέδρου τῆς Συνελεύσεως, νὰ ἐξελέγξουν τὰς ἑαυτῶν ἐκλογὰς, τί ἐννοεῖ; Νὰ ἐφαρμόσουν τοὺς νόμους ἐκείνους, δυνάμει τῶν ὁποίων ἐξελέχθησαν· καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος, δι’ ἄλλο δὲν μεσολαβεῖ, εἰμὴ διὰ τὴν εὐταξίαν, διὰ τὴν τάξιν, ἀλλ’ ὄχι ποτὲ νὰ ἐκφέρῃ καὶ γνώμην· καὶ λέγω τοῦτο ὄχι διότι ἐγὼ δὲν σέβομαι τὴν γνώμην τοῦ Κ. προέδρου, ἀλλὰ διότι ὁ Κ. Πρόεδρος, μὴ γνωρίζων τοὺς νόμους τοὺς Ἰονίους, ὅπως ἡμεῖς οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου δὲν γνωρίζομεν τοὺς νόμους τῆς πρώην Ἑλλάδος, διὰ τοῦτο ὁ Κ. Πρόεδρος πρέπει νὰ διατηρῇ τὴν τάξιν, καὶ ἡμεῖς οἱ Ἰόνιοι, οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται κατὰ νόμον καὶ κατὰ ἀλήθειαν, ὅτι ἄλλους νόμους δὲν γνωρίζομεν, μέχρι συσσωματώσεως ἡμῶν μετὰ τῆς λοιπῆς Συνελεύσεως, ἢ τοὺς νόμους τῆς Ἑπτανήσου, πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν τούτους καὶ μόνους· καὶ καμμία ἐπήρεια ξένη δὲν πρέπει νὰ λάβῃ χώραν. Ἄλλους νόμους δὲν γνωρίζομεν· ἄγνωστοι νόμοι δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθοῦν· καὶ τὰ ἀποτελέσματα εἶναι σοβαρὰ, διότι κατ’ ἐκείνους τοὺς νόμους δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθουν ἐδῶ πληρεξούσιοί τινες. Ἐὰν ἐξελεγχθῶμεν ἐξ ἐναντίας μὲ ἄλλους νόμους καὶ μὲ τὴν ἰδέαν ὑμῶν, Κ. Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει καμμία ἔνστασις νόμιμος, ἡ ὁποία νὰ εἰμπορῇ τὴν σήμερον νὰ ἀκυρώσῃ· καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρχὴ τοῦ ἁπλοῦ καὶ καθαροῦ δικαίου, τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἴσχυον ἐν καιρῷ τῆς πράξεως τῶν ἐκλογῶν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλ. εἶσθε σύμφωνος μὲ τὸν προαγορεύσαντα.

§65ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ, δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐξέφρασα γνώμην· ἐδήλωσα τί ἐνόμιζον, ὅτι εἶναι καθῆκόν μου νὰ ἐφαρμόσω· δὲν ἔρχομαι νὰ συζητήσω μαζύ σας, διὰ νὰ εἰμπορέσω νὰ σᾶς ἐπηρεάσω διὰ τῆς γνώμης μου.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χωρὶς νὰ ἐπηρεάσω τὴν γνώμην εἴτε πολλῶν, εἴτε ὀλίγων, ἐξέφερα, τὸ ἐννοῶ, ὅ,τι εἶναι καθῆκόν μου νὰ πράξω. Βλέπετε ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις πρέπει νὰ γίνῃ ἐν τῇ Συνελεύσει ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ Προέδρου αὐτῆς, χωρὶς νὰ λέγῃ κατὰ ποίους νόμους. Φρονῶ, ὅτι, ἀφοῦ γίνονται αἱ ἐξελέγξεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ εἰσέλθουν πληρεξούσιοι ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει, καὶ ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ Προέδρου αὐτῆς, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς αὐτοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι ἔφεραν, οἱ ὁποῖοι ἐμόρφωσαν τοὺς πληρεξουσίους τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως αὐτῆς. Βλέπετε, ὅτι δὲν ἐξέφερα γνώμην.

§69ΑΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ὅτε εἴχομεν τὴν τύχην ἡμεῖς νὰ εὑρισκώμεθα ἐδῶ, τότε, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μᾶς συμβουλευθῇ οὐχὶ ἐπισήμως, ἀλλὰ μερικῶς, ὡς ἄτομα, περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, τότε ἡμεῖς ἐνομίσαμεν κατ’ ἀρχὰς, ὅτι ἦτο εὐκολώτερον νὰ ἔλθουν οἱ ἀντιπρόσωποι ἐδῶ ἐξηλεγμένοι· καὶ εἴχομεν εἰπεῖ νὰ συνέλθωμεν εἰς τὴν Ζάκυνθον, ἐπειδὴ προσεγγίζει περισσότερον εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐκεῖ μεταξὺ ἡμῶν, ἀφοῦ ἠθέλαμεν σχηματίσει ἕνα προσωρινὸν Πρόεδρον, τὸν γεροντότερον, καὶ Γραμματέα τὸν νεώτερον, νὰ ἐξελέγξωμεν, καὶ νὰ ἔλθωμεν ἐδῶ ἐξηλεγμένοι· καὶ εἰς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον μέρος εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν. Μετὰ ταῦτα ἐνομίσαμεν καταλληλότερον, ὅτι ἔπρεπεν ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως νὰ λάβῃ μέρος εἰς αὐτὴν τὴν ἐξέλεγξιν· καὶ χωρὶς ἀντίῤῥησιν ἐκ μέρους μας, ἅμα ἔγεινεν ἡ πρότασις, παρεδέχθη ἐκ μέρους ἡμῶν. Τοῦτο τὸ λέγω πρὸς καθησύχασίν σας. Νομίζω δὲ ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ἡ διαφωνία αὕτη εἶναι τόσον ἀσήμαντος ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὴν ταχυτέραν περαίωσιν τῆς ἐξελέγξεως, ὥστε νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν κατὰ τοὺς Ἰονίους Νόμους, χωρὶς νὰ προβῶμεν εἰς προσωπικὰ ζητήματα ἀνάρμοστα, τὰ ὁποῖα ζητήματα δὲν διαφέρουν τόσον ἡμᾶς, ὅσον διαφέρουν τὸν Κύριον Τυπάλδον.

§70ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τηροῦνται πρακτικὰ, Κ. Πρόεδρε;

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τηροῦνται—μοὶ λέγουν, ὅτι τηροῦνται· ἐὰν ᾖναι ἡ γνώμη σας, ἠμποροῦν ν’ ἀντιγραφῶσιν, ἄλλως νὰ σχισθοῦν.

§72ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τηρηθοῦν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σᾶς εἴπω ποῖος ἦτο ὁ λόγος. Ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἰδέας, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Ἑλληνικὸς νόμος, ἐθεώρησα αὐτὴν τὴν συνεδρίασιν, ὡς συνεδρίασιν τῆς Συνελεύσεως, εἰς τὴν ὁποίαν παρουσιάσθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου, διὰ νὰ δώσουν τὸν ὅρκον τὸν νόμιμον. Ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει τῆς Συνελεύσεως παρουσιάζονται οἱ λαβόντες τὰ εἰσιτήρια, ἀντιπρόσωποι μιᾶς Ἐπαρχίας, καὶ δίδουν τὸν ὅρκον. Ἐπειδὴ δὲ εἶπον ὅτι θὰ ζητήσω καὶ τὴν γνώμην σας ἐπὶ τῶν ἀναφυέντων ζητημάτων, καὶ κατὰ τὸν κανονισμὸν, δὲν δύναται νὰ ἀγορεύῃ πληρεξούσιος μὴ ὁρκισθεὶς, διὰ τοῦτο δὲν ἐθεώρησα ἐπίσημον τὴν συνεδρίασιν καὶ δὲν ἐκρατοῦντο πρακτικά. Ἀπό τινος ὅμως καιροῦ τηροῦνται, καὶ ἂν ᾖναι ἡ γνώμη σας, δὲν ἀπαγορεύω τὸ νὰ τηρηθοῦν.

§74ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Λοιπὸν νὰ τηρηθοῦν ἀπὸ τότε.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλλίτερον νὰ τὰ ῥίψητε εἰς λήθην.

§76ΛΟΥΖΗΣ. Ὁπωσδήποτε νὰ σημειωθοῦν ταῦτα εἰς τὰ πρακτικὰ, εἴτε εἰς τὴν στενογραφίαν, ὅτι ἐγὼ διαφωνῶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν διεξήχθη τὸ ζήτημα τοῦτο, ὡς πρὸς τὸν νόμον κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξελεγχθοῦν αἱ ἐκλογαὶ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπεθύμουν νὰ τηρηθῶσι πρακτικά.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν, ταλαντεύομαι μεταξὺ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ἀναφυὲν ζήτημα, καὶ μεταξὺ τῆς λεπτότητος, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω, καὶ τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου θέλουν νὰ ἔχω, ὥστε νὰ μὴ πειραχθοῦν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου εἰς οὐδὲν αἴσθημά των· καὶ τοῦτο τὸ ἔδειξεν ἡ Συνέλευσις ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους εἰς ὅλα τὰ Ἑπτανησιακὰ ζητήματα. Βλέπω, ὅτι ὑπάρχει πολλὴ ἐπιμονὴ ἐκ μέρους σας. Ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν βλέπω αὐτὴν δικαιολογημένην· πολλοὶ ἐξ ὑμῶν εἶναι νομικοὶ, καὶ δὲν θέλουν μὲ ἀδικήσει, ὅτι ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν δίδω, ἂν κατὰ τὴν γνώμην σας δὲν ᾖναι ὀρθὴ, δὲν εἶναι ὅμως καὶ στρεψόδικος.

§78ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι βεβαίως.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εὑρίσκομαι εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν, κλονιζόμενος μεταξὺ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου, καὶ τῆς ἁβρότητος, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχω κατὰ τὸ καθῆκόν μου, ὡς Προέδρου, καὶ κατὰ τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν παρὰ τῶν συναδέλφων μου ἔλαβον.

§80ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λείπουν τὰ πρακτικὰ τῶν ἐκλογῶν τῶν Παξῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι καθ’ ὁδόν. Ὅλοι οἱ Πάξιοι λείπουν.

§81ΤΙΝΕΣ. Ὁ ἕνας εἶναι ἐδῶ.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τί διαφέρει, παρακαλῶ, αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἐξελέγξεως, ὡς πρὸς τὸν ἄλλον τὸν ἡμέτερον;

§83ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. ....... (θόρυβος). Μὴ νομίσητε, ὅτι εἶναι ἓν εἶδος ἐπιμονῆς· ἕως τώρα ἔτσι ἐξελέγχθημεν· ἕως τώρα ἔτσι ἐξηκολουθήσαμεν· εἶναι ἕνας τρόπος, τὸν ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν 40 χρόνια, ὑποκάτω ἀπὸ τὴν προστασίαν τὴν Ἀγγλικήν. Εἶναι συνήθειά μας.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κανονισμὸς ὅμως, σᾶς κάμνω τὴν παρατήρησιν, τὰς ἰδίας διατάξεις ἔχει. Ἄρθρον 20. «Ἡ Συνέλευσις θέλει ἐκλέξει διὰ σχετικῆς πλειονοψηφίας καὶ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς μελῶν τεσσαράκοντα καὶ ἐννέα μέλη, τὰ ὁποῖα θέλουσι διαιρεθῆ διὰ κλήρου εἰς ἑπτὰ ἰσαρίθμους καὶ ἀνεξαρτήτους ἐπιτροπάς. Αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται θέλουσι διακρίνεσθαι ἀπ’ ἀλλήλων διὰ τακτικῶν ἀριθμῶν, πρώτη, δευτέρα, τρίτη, τετάρτη, πέμπτη, ἕκτη καὶ ἑβδόμη.»

§85ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς ἡμᾶς διαφέρει. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἐξελέγξῃ τὰς ἐκλογὰς τῆς Κερκύρας, εἰς αὐτὴν δὲν βάζομεν κανένα.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς διάταξιν τοιαύτην. Ἄρθρον 24. «Ἂν τύχῃ νὰ ᾖναι μέλος τινὸς τῶν ἐπιτροπῶν εἷς πληρεξούσιος ἀναδειχθεὶς ἐκ τῆς ἐκλογῆς, ἥτις διὰ τῆς γενομένης κληρώσεως πρόκειται νὰ ἐξελεγχθῇ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, δὲν μετέχει οὗτος εἰς τῆς ἐκλογῆς του τὴν ἐξέλεγξιν, ἀλλὰ γίνεται αὕτη ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἓξ μελῶν· ἂν ὅμως τύχωσι πλείονες τοῦ ἑνὸς, τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης δὲν δίδονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, εἰς ἣν ἔλαχον, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην, καὶ ἐξελέγχονται ὑπὸ ταύτης καὶ οὕτω καθεξῆς».

§87ΣΕΡΒΟΣ. Ὑπὸ πόσων μελῶν ἀπαρτίζεται ἑκάστη ἐπιτροπή;

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξ ἑπτά.

§89ΣΕΡΒΟΣ. Βλέπετε εἰς ποῖα ἄτοπα ἠθέλομεν καταντήσει παραδεχόμενοι αὐτὴν τὴν ἀρχήν. Δεδόσθω λ. χ. ὅτι εἴμεθα 43 ἐνταῦθα συνηγμένοι· ἠδυνάμεθα νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς, ἀλλὰ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐκλέξωμεν τὰς ἐπιτροπὰς, διότι ἀπαιτοῦνται 49.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 70 τώρα.

§91ΣΕΡΒΟΣ. Λέγω. Ἐάν.

§92ΤΙΝΕΣ. Νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε σύμφωνοι πάντες ἀξιότιμοι πληρεξούσιοι;

§94ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§95ΛΟΥΖΗΣ. Ἐγὼ ἀντιλέγω, καὶ ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω τὸν λόγον· τηροῦνται ἢ δὲν τηροῦνται τὰ πρακτικά;

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν Συντάκτην τῶν Πρακτικῶν). Κρατήσατε τὰ πρακτικά. Καθίσατε οἱ ἐπίλοιποι, Κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ γείνῃ ἡσυχία, διότι ὁ Κύριος δὲν ἔχει ἴσως καὶ ἰσχυρὰν φωνήν.

§97ΛΟΥΖΗΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, φαίνεται ἀσήμαντον κατὰ πρώτην ἔποψιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἴσως ἡ πρώτη φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ τυπικὰ ζητήματα, εἴτε βουλευτικῶς, εἴτε δικαστικῶς, ἐπηρεάζουν τὴν οὐσίαν καὶ καθίστανται ζητήματα λίαν σπουδαῖα. Ἑπομένως δὲν εἶναι πάρεργον νὰ ἐνασχοληθῇ τις ἐπ’ αὐτοῦ. Συμφωνοῦμεν, φαίνεται, ὅλοι, καὶ συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι εἰς τὰ Βασιλ. Διατάγματα δὲν γίνεται μνεία τοῦ τρόπου τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἡμετέρων ἐκλογῶν. Τὸ ψήφισμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως οὐδεμίαν ποιεῖ μνείαν περὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν τύπων τῆς ἐξελέγξεως, καὶ ἰδοὺ τὸ ἄτοπον. Τὸ ψήφισμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως δύο μόνον ἄρθρα μνημονεύει τοῦ τότε ἰσχύοντος εἰσέτι ἐκλογικοῦ νόμου τῆς Ἑπτανήσου—προσέξατε, Κύριοι, εἰς τὴν λέξιν τότε, καθότι πραγματικῶς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης δὲν εἶχεν ἐκτεθῆ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα. Τὰ ὑπὸ τοῦ ψηφίσματος δὲ μνημονευόμενα δύο ἄρθρα ἀπέβλεπον τὸν τύπον τῆς ψηφοφορίας ἐν Ἑπτανήσῳ, τὰς κάλπας δηλ. καὶ τὰ σφαιρίδια. Ἐγένετο δὲ τοῦτο, καθότι οἱ Ἑπτανήσιοι μεγάλως ἐνδιεφέροντο, ἵνα διατηρηθῇ ὁ τρόπος ἐκεῖνος τοῦ ψηφοφορεῖν, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω τοὺς λόγους, καθότι ἅπαντες καὶ οἱ ἐντὸς καὶ οἱ ἐκτὸς τῆς Ἑπτανήσου τοὺς γινώσκουσι. Πανταχόθεν ἠγείροντο φωναὶ, καὶ φόβος μὴ τάχα ἐκλείψῃ τὸ μέγα ἐχέγγυον τῆς γνησιότητος τῶν ἐκλογῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐγένοντο καὶ προτάσεις, καὶ ῥητὴ γίνεται μνεία εἰς τὸ ψήφισμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως τῶν δύω ἄρθρων τοῦ Ἰονίου νόμου, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ νόμος ἐκεῖνος ὑπῆρχεν εἰσέτι ἐν πλήρει ἐνεργείᾳ, καθότι οὐδεὶς ἄλλος νόμος τὸν εἶχε καταργήσει. Τί δὲ ἦτο παρ’ ἡμῖν, Κύριοι, ὁ Ἰόνιος ἐκλογικὸς νόμος; δὲν ἦτο κανονισμός· ἀπήρτιζε μέρος ἀναπόσπαστον τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος τοῦ 1817· τὸ Σύνταγμα τῶν 1817 ἀναφέρεται εἰς τὸ Σύνταγμα τῶν 1803 τῆς Ἑπτανήσου ὡς πρὸς τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1803 ἦσαν καθιερωμένα καὶ τὰ καθέκαστα ὡς πρὸς τὸ ἐκλέγειν καὶ τὸ ἐκλέγεσθαι, καὶ τὸ Σύνταγμα τῶν 1817 ἀναφέρεται καθόλα εἰς ἐκεῖνο· ἀκολούθως δὲ ἐγένοντο μεταῤῥυθμίσεις εἰς τὸ Σύνταγμα τῶν 1817 ἐν ἔτει 1848, καὶ τότε διὰ ῥήτρας συνταγματικῆς, Κύριοι, καθαρῶς συνταγματικῆς, καθιεροῦται τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικὸν, τὸ ὁποῖον ἴσχυσε παρ’ ἡμῖν ἀπὸ τὰ 1850 μέχρι τῶν τελευταίων ἡμερῶν· δι’ ἡμᾶς ὅθεν ὁ ἐκλογικὸς νόμος δὲν ἦτον ἁπλοῦς κανονισμὸς, δὲν ἦτο ἀστικὸς νόμος, ὅστις ἠδύνατο βεβαίως νὰ ὑπάρξῃ καὶ μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς προστασίας, καὶ μετὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύω ἐπικρατειῶν, καθότι τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν δὲν ἐμπαίζονται δωρεὰν καὶ οἱ νόμοι οἱ ἀστικοὶ δὲν καταλύονται ἐν ἀκαρεῖ, ἀπὸ μιᾶς εἰς ἄλλην στιγμὴν, ἀλλ’ ἦτο νόμος συνταγματικὸς καὶ θεμελιώδης, ἡ προστασία ἅπαξ κατελύετο, τὸ σύστημα ἐκεῖνο τῆς πολιτείας ἔπαυεν ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχῃ ἰσχύν. Ἂν τοῦτο δὲν ἦτο ἀληθὲς, τότε βεβαίως ἀπέβαινε μάταιον τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, μάταιον τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, περὶ ἐκλογῆς τῶν Ἰονίων πληρεξουσίων, ἠδύνατο ἄλλως νὰ ἐκλεχθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἡμετέρου νόμου μὲ μίαν μόνην μεταῤῥύθμισιν, τὴν ὁποίαν ἀπῄτει ἡ Ἑπτάνησος, διὰ τῆς μόνης δηλ. παραδοχῆς τῆς καθολικῆς ψηφοφορίας. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ προβῇ εἰς ἄλλο ὁ νόμος, δὲν ἦτο ἀνάγκη 41 ἄρθρων· ὄχι, τὸ τοιοῦτον οὐδὲ ἀναγκαῖον οὐδὲ λογικὸν ἦτο. Τὴν γνώμην ταύτην ἐξέφρασα καὶ ἐπεζήτησα καὶ διὰ τοῦ τύπου, καὶ κρίνω καθῆκόν μου νὰ ὑποστηρίξω αὐτὴν καὶ ἐνταῦθα. Ἔπαυσε λοιπὸν ὁ νόμος ἐκεῖνος, καὶ ὤφειλε νὰ παύσῃ. Δὲν ἐξετάζω, Κύριοι, πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ἐφηρμόσθη ἡ ἀπόφασις τῆς Ἰονίου Βουλῆς ὡς πρὸς τὴν συγχώνευσιν, πῶς καὶ τίνι τρόπῳ οἱ ἄνδρες οἱ πολιτικοὶ τοῦ ἔθνους, οἱ διέποντες τὰς τύχας αὐτοῦ, ἡρμήνευσαν τὸν νόμον ἐκεῖνον, καὶ πῶς παρεδέχθη τὴν ἑρμηνείαν τὸ σεβαστὸν Σῶμα τῆς Συνελεύσεως· θέλει ἔλθει ἴσως ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλομεν ἐξετάσει τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐν τούτοις αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων, δὲν ὑπάρχει ἰόνιος ἐκλογικὸς νόμος, δὲν ὑπάρχει, εἰμὴ τὸ Διάταγμα τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων, δὲν ὑπάρχει εἰμὴ τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως. Εἰς τὸ διάταγμα τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων οὐδεὶς λόγος γίνεται περὶ ἐξελέγξεως, καὶ ἦτο περιττὸν νὰ γίνῃ λόγος. Τί ἐνδιέφερεν, ἢ καταλληλότερον εἰπεῖν, τί ἐλέγετο ὅτι ἐνδιέφερε τὴν Ἑπτάνησον τότε; ἐνδιέφερε νὰ ἐξελεγχθῶσιν αὐτοὶ οἱ Ἑπτανήσιοι τὰς ἐκλογάς των, καὶ οἱ συνήγοροι τῆς ἰδέας ταύτης, ἣν ἐγὼ κατεπολέμησα, ἀπέτυχον· δὲν ἐνδιέφερε νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ διὰ τοῦ τύπου Α. ἢ διὰ τοῦ τύπου Β. ἢ διὰ τοῦ τύπου Γ. ἀλλ’ ἵνα σύσσωμοι οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου πράξωσιν αὐτοδικίαν τινα τὰς ἰδίας ἐξελέγχοντες ἐκλογάς· τοῦτο ἔγεινε, καὶ τοῦτο λέγει τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, διὰ τοῦ ὁποίου θεσπίζεται, ὅτι μόνοι οἱ Ἰόνιοι πληρεξούσιοι δικαιοῦνται νὰ ἐξελέγξωσι τὰ ἐκλογάς των· ἀπέβαινε δὲ περιττὸν νὰ εἴπῃ καὶ διὰ ποίου τρόπου, ἅπαξ εἶπεν ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως· ἰδοὺ ὁ κρῖκος, ὅστις συνδέει ἡμᾶς, καί τοι πρὸς στιγμὴν κεχωρισμένους ἀπὸ τὴν λοιπὴν Συνέλευσιν, καί τοι τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς Συνελεύσεως μὴ λαμβανόντων μέρος. Τί τὸ ἐντεῦθεν, Κύριοι; ἂν ἡμεῖς ἐδικαιούμεθα νὰ προβῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς νόμου, ὅστις δὲν ὑπάρχει, ἦτο περιττὸν ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως νὰ προεδρεύσῃ ἡμῶν. Καὶ κατὰ τοῦτο μόνον ἐτροπολογήθη ὁ νόμος ἡμῶν, διότι τὰ λοιπὰ οὐδόλως ἐνδιέφερον. Τοιοῦτον, Κύριοι, παρίσταται τὸ ζήτημα ἱστορικῶς καὶ νομικῶς, ὑπὸ τὴν συνταγματικὴν αὐτοῦ ἔποψιν. Εἰς τὴν περίπτωσιν ὅμως ταύτην ἔσεται καὶ ἕτερον ζήτημα πολὺ σπουδαιότερον. Ἔχουσι δικαίωμα οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου νὰ εἴπωσι, θέλω νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ μὲ τὸν νόμον Α. ἢ Β. ἢ Γ; ὄχι, Κύριοι! οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἑπτανήσου θὰ ὁδεύσωσι, θὰ ῥυθμίσωσι τὴν ἐνέργειάν των σύμφωνα πρὸς ἕνα νόμον ῥητὸν, οὐδὲ δικαιοῦνται νὰ εἴπωσι θέλομεν τὸν νόμον Α. ἢ Β. Ἀπαιτεῖται, Κύριοι, νομιμότης, διότι ἄλλως ἀπωλέσθη τὸ ἔθνος! Καὶ διὰ τὴν ἰδέαν ταύτην τῆς νομιμότητος μένω ἀκλόνητος, καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ μείνω μόνος, ἀκόμη ἤθελον εἶσθαι εὐχαριστημένος, ἀρκούμενος εἰς ὅσα ἐνώπιον τοῦ σεβαστοῦ τούτου τοῦ ἔθνους Συνεδρίου ἐξέφρασα. Ἐλεύσεται ἡμέρα, καθ’ ἣν ἐλπίζω καὶ ἐνταῦθα καὶ ἀλλαχοῦ θὰ ἐκτιμηθῶσιν οἱ λόγοι μου. Κύριοι, τί ζήτημα ἀναφύεται σήμερον; πρῶτον, ὅτι ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, βουλόμεθα, ἵνα διὰ τοῦ νόμου Α. ἢ Β. δικάσωμεν, ἐξελεγχθῶμεν, δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ εἴπωμεν κατηργήθη ὁ νόμος ἐκεῖνος καὶ ἀντικατέστη ὁ νόμος ὁ ἕτερος, διότι ἡμεῖς προβαίνομεν εἰς ἐξέλεγξιν ἐκλογῶν, δὲν εἴμεθα σήμερον εἰσέτι πληρεξούσιοι, ἵνα ἑρμηνεύσωμεν νόμους, ἡμεῖς εἰσέτι εἴμεθα ἔμβρυα, ἡμεῖς εἰσερχόμεθα διὰ τοῦ εἰσιτηρίου, καὶ μᾶς χορηγεῖται ὁ λόγος ὅπως διαφωτισθῶμεν, καὶ τεθῶμεν εἰς μίαν εὐθεῖαν ὁδόν· ἔχομεν ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν ἐν τῇ στάσει τῶν πραγμάτων ταύτῃ ἰσχύει ὁ νόμος Α. ἢ Β; Τοῦτο εἶναι ἓν ζήτημα λίαν ἀκροσφαλές. Τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα δὲν λέγει τίποτε περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι, δι’ οὓς ἐξέθηκα λόγους, πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσι καθ’ ὃν τρόπον ἐξελέγχθησαν πᾶσαι αἱ ἐκλογαὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων Ἑλλήνων· οὐδεμία κατὰ τοῦτο πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διαφορά. Ἐπειδὴ ἐκλείπει καὶ ὁ σκοπὸς, ἐκλείπει καὶ τὸ ἐνδιαφέρον, κατ’ ἐμὲ, τοὐλάχιστον δὲν τὸ ἐννοῶ, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ τὸ ζήτημα ἄλλως πως νὰ λυθῇ, διότι δὲν βλέπω νὰ ὑποκρύπτηται ἄλλος σκοπός· ἄν τυχὸν ὑποκρύπτηται ἄλλος τις, ἄς λεχθῇ, ἂς ἐκφρασθῇ. Ἀλλ’ ἔχομεν ἡμεῖς δικαίωμα τὴν σήμερον νὰ νομοθετήσωμεν πρὶν ἢ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν; ἰδοὺ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἕπεται, ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ κάμῃ ἄλλο ἢ νὰ μᾶς ἐπασχολήσῃ ἐπὶ πολὺ, καὶ ἄνευ σκοποῦ. Δὲν ἔχομεν ἁρμοδιότητα, Κύριοι, ἡμεῖς νὰ νομοθετήσωμεν· τὸ πολὺ, Κύριοι, ἐὰν ὑπῆρχεν ἀμφιβολία τις περὶ τὸ γράμμα ἢ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμέν τι ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν, (ἂν καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ἀμφιβάλλω). Τὸ διάταγμα λέγει, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν θὰ γίνῃ παρὰ τῶν ἰδίων Ἰονίων πληρεξουσίων, τοῦτο μόνον ἐνδιέφερε, καὶ τοῦτο τὸ ἐλάβομεν· ὁ τύπος εἶναι ἀδιάφορος, ἂν θὰ δώσωμεν τὸν ὅρκον, ἂν θὰ συστήσωμεν πέντε ἢ δέκα ἐπιτροπὰς, διὰ τί ἀνησυχεῖτε εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο;

§98ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Τότε εἰς τί διαφωνεῖτε; ἐμπρός.

§99ΛΟΥΖΗΣ. Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μεθ’ ὑμῶν, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν θεωρηθῇ τὸ πρᾶγμα, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς καταργήσεως τῆς Ἰονίου Πολιτείας, καὶ ἑπομένως ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς καταλύσεως τοῦ Συντάγματος, τοῦ ὁποίου μέρος ἀπαρτίζει ὁ ἐκλογικὸς νόμος, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἁρμοδιότητος, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, τοῦ νὰ προσθέσωμεν κεραίαν εἰς τὸ Βασιλικὸν διάταγμα, δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς κατὰ τὸν ὑπάρξαντα παρ’ ἡμῖν Νόμον· ἄλλως, Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει νομιμότης, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ὅτι εἶναι μὲν ἐνίοτε λίαν ἀσήμαντα τὰ τυπικὰ ζητήματα, πλὴν μὴ λησμονήσητε, ὅτι τὰ τυπικὰ ζητήματα οὐχὶ σπανίως κατεκρήμνισαν Αὐτοκρατορίας. Ἡ πρότασίς μου εἶναι, ὅτι διὰ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαί· νὰ γίνεται δὲ αὕτη ἀντικείμενον ψηφοφορίας τὸ νομίζω περιττὸν, διότι ὅλοι εἶναι σύμφωνοι.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι οὕτω πως ἐξηγῶ τὸν Νόμον. Δὲν ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ πειραχθῇ ἡ φιλοτιμία σας· θέλω δὲ προτιμήσει τὴν γνώμην ὑμῶν, καὶ τὴν διαγωγήν μου ταύτην θέλω ὑποβάλει εἰς τὴν ἐπίκρισιν τῆς Συνελεύσεως.

§101ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ποῦ στηρίζετε τὴν γνώμην ὑμῶν, Κύριε Πρόεδρε;

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πεποίθησίς μου ἦτον αὕτη· ὅτι, ἐπειδὴ τὸ Διάταγμα τῆς 24 Ἀπριλίου 1864 εἰς τὸ ἄρθρον 61 δὲν διατάττει ἄλλο, εἰμὴ ὅτι ἡ ἐξέλεγξις θὰ γίνῃ ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ πλασθῶσι νέα μέλη εἰς τὴν δευτέραν ταύτην ἐθνικὴν ἐν Ἀθήναις Συνέλευσιν, διὰ τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῶσιν οἱ ἴδιοι Νόμοι, κατὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν τῶν λοιπῶν πληρεξουσίων, καὶ ἦλθον ἀπ’ ἀρχῆς μὲ αὐτὴν τὴν ἰδέαν, καὶ μένω μὲ αὐτήν. Νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι πρέπον ν’ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τῶν πλειόνων.

§103ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διαφωνία.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε ἕνα Κανονισμόν.

§105Τ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἑκάστη Βουλὴ ἔκαμε καὶ ξεχωριστὸν Κανονισμόν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσητε, ἂν πρόκηται περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἐσωτερικοῦ Κανονισμοῦ ἢ περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§107ΜΗΛΙΑΡΕΣΗΣ. Αὐτὸ φαίνεται, ὅτι ἦτον ἡ βάσις τῆς ὁμιλίας τοῦ Κ. Λούζη. Ὁ Κ. Λούζης ὑπέθεσεν, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς Νόμος εἶναι Συνταγματικὸς Νόμος. Εἰς τὰ 1803 ὑπῆρχεν ὁ ἐκλογικὸς Νόμος, εἰς τὰ 1817 εἰς τὸ Σύνταγμα ὑπῆρχεν ἕτερος· κατὰ τὸ 29· δὲ ὁ ἐκλογικὸς αὐτὸς Νόμος ἐγένετο ἰδιαίτερος, καὶ ἀπὸ καιρὸν εἰς καιρὸν μετεβάλλετο· ὥστε ὁ ἐκλογικὸς Νόμος δὲν εἶναι Σύνταγμα, δὲν ἀπαρτίζει μέρος τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ εἶναι ἰδιαίτερος Νόμος· καὶ ἐπὶ τοῦ σφάλματος τούτου βασιζόμενος ὁ Κ. Λούζης ἔκαμε τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε (θόρυβος).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά. Γίνεται διακοπὴ ἐπὶ 5 λεπτά.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι ἀντιπρόσωποι, ἂν θέλετε δύνασθε νὰ διορίσητε εἰς τὸ γραφεῖον γραμματέα. (Δύο πληρεξούσιοι Ἑπτανήσιοι ὁ Ἐπ. Μεταξᾶς καὶ ὁ Ἀνδρ. Γαΐτας Φώσκαρδης, οἱ νεώτεροι, καταλαμβάνουν τὰς ἕδρας τοῦ γραμματέως). Μοὶ παρουσιάσθη κατάλογος τῶν ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουν ἐξελέγξει τὰς ἐκλογὰς, ἀκούσατε. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§110ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§111ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ὅταν ἤμεθα 42 βουλευταὶ, ἐξελέγοντο ἐπιτροπαὶ διὰ τὴν ἐξέλεγξιν, καὶ ἑκάστη ἐπιτροπὴ συνέκειτο ἐξ 7 ἢ καὶ 3 μελῶν· σήμερον, ὅτε εἴμεθα 84, νομίζω, ὅτι τοὐλάχιστον πρέπει νὰ ἤμεθα διπλάσιοι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 3· 6 δὲν δυνάμεθα, ἢ 5 ἢ 7 προτείνω.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις παρατήρησιν.

§113ΠΟΛΛΟΙ. Ἀδιάφορον.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ κανονισμὸς «ὁσάκις ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν ἢ ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης πηγῆς προκύψει ἀμφισβήτησίς τις ἢ προσβολὴ κατά τινος ἐκλογῆς, ἡ Βουλὴ πρὶν ἀποφανθῇ δύναται νὰ διορίσῃ ἐπὶ τούτου ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν πρὸς πᾶσαν σχετικὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου ἔρευναν καὶ πληροφορίαν». Ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ἰακωβάτου;

§115ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. 1). Τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας. Κωνστ. Λομβάρδος, Δημ. Μιλιαρέσης, Ἰω. Μαρίνος. 2). Τῆς ἐκλογῆς Κεφαλληνίας. Ἀρ. Βαλαωρίτης, Γεράσιμος Σέρβος, Δ. Κοκκίνης. 3). Τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου. Πολ. Κωνσταντᾶς, Ἰω. Βελιανίτης, Μόρμορας. 4). Τῆς ἐκλογῆς Λευκάδος. Ῥαπτάκης, Μιχαλίτζης, Ἀντ. Καποδίστριας. 5). Τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων. ΣΤ. Μαράτος, Φ. Κουτρῖνος, Σ. Βαλαωρίτης. 6). Τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης. Πλέσας, Κόνταρης, Βαλσαμάκης. 7). Τῆς ἐκλογῆς Παξῶν. Δρακούλης, Δομενεγίνης, Σπ. Μεταξᾶς.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω παραδώσει ἀσμένως εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπὰς ὁμοῦ μετὰ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων καί τινας ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβον, καὶ αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν, ἡ μὲν τὴν ἐκλογὴν Κερκύρας, ἡ δὲ τὴν ἐκλογὴν Ἰθάκης· οὐδεμίαν ἄλλην ἔνστασιν ἔλαβον, καὶ ὑποθέτω, ὅτι αὕτη ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν, διότι ὤφειλε νὰ τὴν στείλῃ. Παρακαλῶ νὰ προσέλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Ἰθάκης. (ἀναγινώσκονται τὰ ὀνόματά των). Εἶναι τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς (παραδίδει αὐτὰ εἰς τὸν Κ. Φλέσαν· ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων). Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Κηθύρων (παραδίδει αὐτὰ εἰς τὸν Κ. Μαράτον). (Ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπιτροπῆς Λευκάδος). Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Λευκάδος, (παραδίδει αὐτὰ εἰς τὸν Κ. Ῥαπτάκην.) (Ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς Κεφαλληνίας). Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Κεφαλληνίας, (παραδίδει αὐτὰ εἰς τὸν Κ. Βαλαωρίτην) (Ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας). Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας (παραδίδει αὐτὰ εἰς τὸν Κ. Λομβάρδον). (Ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς Παξῶν).

§117ΤΙΝΕΣ. Τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς Παξῶν δὲν ἦλθον ἀκόμη, θὰ ἔλθουν τὴν τετάρτην τὸ ἑσπέρας μὲ τὸ Αὐστριακὸν, καὶ τότε παραδίδονται εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κ. Κωνσταντᾶς, Βελιανίτης καὶ Μάρμορας, εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου. Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς ταύτης, (παραδίδει αὐτὰ εἰς τὴν ἐπιτροπήν).

§119ΙΑΚΩΒ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Κατὰ τὸ καθῆκόν μου, Κ. Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι, διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν ὁρίζεται ἡ ὥρα καὶ τὸ μέρος, καθ’ ὃ ἡ ἐπιτροπὴ θέλει ἐνασχοληθῆ διὰ νὰ δύναται καὶ ἕκαστος τῶν ἄλλων πληρεξουσίων νὰ λαμβάνῃ μέρος· καὶ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ (θόρυβος, ἀποδοκιμασίαι).

§120ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἴσως αὐτὸ τὸ ἐκάματε εἰς τὴν ἐννάτην βουλὴν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος, ἀλλ’ εἰς τὴν 10ην, 11ην, 12ην καὶ 13ην, εἰς τὰς ὁποίας ἤμην, ποτὲ δὲν ἔγεινεν· αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλείοντο εἰς τὰ δωμάτιά των καὶ εἶχον...

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν τῆς Συνελεύσεως, ἀφ’ οὗ κληρωθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ἐκλογὴ, παραλαμβάνει αὕτη τὰ ἔγγραφα, τὰ σκέπτεται, καὶ συντάττει ἔκθεσιν· καὶ ἂν ὑπάρχουν λόγοι μειοψηφίας, ἐκτίθενται εἰς αὐτήν· συγχρόνως δὲ, ἐὰν αἰτήσωσιν οἱ διαφερόμενοι, δύνανται νὰ παρουσιασθῶσιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ δώσουν πληροφορίας. Εἰς δημοσίαν δὲ συνεδρίασιν τῆς Συνελεύσεως παρουσιάζεται εἷς εἰσηγητὴς, ὅστις ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν, ἡ δὲ Συνέλευσις ἐρωτᾶται ἂν θέλῃ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς, ἢ νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, καὶ εἰς ἑπομένην συνεδρίασιν νὰ γίνῃ ἀπόφασις περὶ αὐτῆς· σᾶς ἀναφέρω αὐτὰ διὰ νὰ ἦσθε εἰς γνῶσιν. Ἐν αὐτῷ δὲ τῷ συστήματι ὑπάρχει πλήρης ἐγγύησις.

§122ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μία διαφορὰ ὑπάρχει εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἂν ἔκρινεν ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι δὲν ἦτο ἀναγκαία γραπτὴ ἔκθεσις, ἐγίνετο καὶ προφορική. Λοιπὸν, Κύριε Πρόεδρε, καὶ Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ προτείνω εἰς τοὺς συναδέλφους μου, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, νὰ ἔλθωμεν νὰ ἐργασθῶμεν καὶ νὰ προσδιορίσωμεν τὸν καιρὸν εἴτε εἰς τὰς δύω, εἴτε εἰς τὰς τρεῖς ὥρας.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τοῦτο τακτικὸν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ διακοπῇ ἡ Συνεδρίασις ἐπὶ δύω ἢ τρεῖς ὥρας καὶ ἔπειτα νὰ ἐπαναληφθῇ. Ἐὰν ἀγαπᾶτε ἠμποροῦμεν νὰ συνέλθωμεν αὔριον, ἂν δὲ θέλετε, τὴν τετάρτην.

§124ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶπον αὐτὸ, διότι νομίζω καλὸν νὰ τελειώσωμεν σήμερον· ὅσον τὸ κατ’ ἐμὲ εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἐργασθῶ ἕως εἰς τὰ μεσάνυκτα. Ἀλλ’ ἔχω μίαν ἄλλην πρότασιν. Τὸ περὶ ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, τὸ ἐπίσημον μέρος ἄρχεται ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἐξελέξαμεν τὰς ἐπιτροπάς. Σᾶς προτείνω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν προτήτερα νὰ μὴ τηρήσωμεν πρακτικά. Ἤμεθα εἰς μίαν στιγμὴν ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν παρουσιάζονται εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν ἐθνῶν, ἀλλὰ κάθε 1000 ἢ 2000 ἔτη. Τὴν στιγμὴν ταύτην ἑτοιμάζεται ἡ ἱστορία νὰ τὴν σημειώσῃ· καὶ καθένας θέλει ἰδεῖ, ὅτι κατετρίψαμεν τρεῖς ὥρας εἰς ματαίας, διὰ νὰ μὴ εἴπω τι πλειότερον, συζητήσεις, εἰς συζητήσεις μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ ἐντίμου Προέδρου, μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν, εἰς συζητήσεις, αἵτινες ἔρχονται καὶ ἀναφαίνονται ἀπὸ πατριωτισμὸν, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι, ἂν θεωρηθῶσιν εἰς μίαν ἄλλην περίστασιν, θὰ εἴπῃ τις, ὅτι δὲν ἦτο ἄλλο παρὰ συζητήσεις μάταιαι προερχόμεναι ἀπὸ ὀρθῶς ἴσως σκεπτόμενον ὄν, ἀλλὰ ἁπλῶς καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ ἐκπλήρωσις τῆς καρδίας ἔπρεπε νὰ ὑπερισχύῃ, καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου τῶν Ἀθηνῶν, σκλάβοι 1000 ἔτη, ἐλευθερωθέντες, προσερχόμενοι εἰς τοὺς ἐλευθερωθέντας ἀδελφούς μας, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἕνας ἀνοίγει τὰς ἀγκάλας του διὰ νὰ πέσῃ εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἄλλου, διὰ νὰ ἀκούσῃ τοὺς παλμοὺς τῆς καρδίας του καὶ νὰ ᾖναι σημειωμέναι εἰς τὰ πρακτικὰ, χωρὶς σκοπὸν, χωρὶς νὰ ἐπικρίνω κανένα, δικηγορικαὶ συζητήσεις τριῶν ὡρῶν, εἰς ἐκείνην τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἄλλο παρὰ ἔκφρασις τοῦ πλέον ἁγνοῦ ἐνθουσιασμοῦ, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔπρεπε ἀπὸ τὸ ἕν μέρος νὰ μᾶς φωνάξῃ ὁ Πρόεδρος, ἐλᾶτε νὰ ἀναγκαλιασθῶμεν, καὶ σεῖς ἔλα νὰ σὲ φιλήσω, καὶ ὁ εἷς πρὸς τὸν ἄλλον νὰ ἐπικαλεσθῶμεν μάρτυρα τὸν θεὸν τὸν Πατέρα μας νὰ ἴδῃ ἐκχυνόμενα τὰ δάκρυα τοῦ ἁγίου ἐνθουσιασμοῦ, κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἐκθέσωμεν ἐνώπιον τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι ῥίπτουν τὸ ἐπίφθονον, ἴσως τὸ ἐχθρικὸν μάτι διὰ νὰ ἴδουν τί θὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸ πρῶτον συνάντημα τοῦτο τῶν δύω τούτων κεχωρισμένων μερῶν, τὰ ὁποῖα ἐπιβουλεύονται, τῶν ὁποίων τὸν προορισμὸν προσπαθοῦν μὲ τόσα μέσα νὰ ἐμποδίσουν; Σκεφθῆτε τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ εἰπέτε ἂν πρέπῃ νὰ δημοσιευθοῦν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰπώθησαν, εἰπέτε.

§125ΠΑΝΤΕΣ ΣΧΕΔΟΝ ΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣ. Ὄχι, ὄχι (ῥαγδαιότατα χειροκροτήματα καὶ ζητωκραυγαὶ ἐνθουσιώδεις, καὶ ἐπευφημίαι πανταχόθεν).

§126ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μίαν μόνον ἐξαίρεσιν κάμνω, διὰ νὰ μὴ εἰπωθῇ, ὅτι θέλω νὰ ἀφαιρέσω δικαιολόγησιν, ἥτις ἀποβλέπει προσωπικὴν πεποίθησιν ἀνθρώπου, ὅστις ἤθελε νὰ ὑποστηρίξῃ ἐδῶ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἄλλοι δὲν ὑποστηρίζουν· καὶ τοῦτο ἀποβλέπει τὸν Κύριον Λούζην· ἂν θέλῃ, ἂς δημοσιευθοῦν ὅσα εἶπε· διὰ τὰ ἄλλα ἂς ἐκλείψουν ὅλως διόλου.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§128ΛΟΥΖΗΣ. Νὰ ἐκλείψουν ὅλα αὐτὰ, ἀλλὰ νὰ δημοσιευθῇ, ὅτι αὐτὸς καὶ μόνος διεφώνει, δὲν εἶναι σκοπὸς ἐπιδείξεων ἐδῶ, ἀλλὰ δικαιολογεῖ ἕκαστος τὴν γνώμην του.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἑπομένην Συνεδρίασιν πρὶν ἀναγνωσθοῦν ἐπισήμως τὰ πρακτικὰ, θέλω παρακαλέσει τινὰς ἐξ ὑμῶν νὰ τὰ κανονίσουν ὅπως θέλουν· ἑπομένως διαλύω τὴν Συνεδρίασιν, καὶ ἂν ἀγαπᾶτε αὔριον ἢ τὴν τετάρτην....

§130ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον· εἰς ποίαν ὥραν;

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς 9, καὶ ἂν μεταβάλητε γνώμην μὲ εἰδοποιεῖτε (3 παρὰ ¼ Μ. Μ).

Ὁ Πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Μεταξᾶς, Γαΐτας, Ξυδάκτυλος, Μιχαϊλίδης.