1864.04.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 256.

Τῆς 8 Ἀπριλίου 1864.

(Τετάρτη)

Ὥρα 1 μ. μ.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις ὑπάρχει ὡς πρὸς τὰ πρακτικὰ, Κύριοι πληρεξούσιοι;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι συνεδρίασις· 52 εἶναι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι νὰ ἐξέλθουν ἐκ τῶν δωματίων, διότι ἄρχεται ἡ συζήτησις. Γνωστοποιῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι αὔριον λήγει ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Προεδρείου, ὥστε τὴν Παρασκευὴν, νομίζω, ὅτι ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ νέου Προεδρείου.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μερλόπουλος ζητεῖ 15 ἡμερῶν ἀπουσίας ἄδειαν, νὰ δοθῇ.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§8ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλαὶ ἄδειαι δίδονται καὶ δὲν θὰ μείνῃ ἡ Συνέλευσις πλήρης.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὴν ζητουμένην ἄδειαν, ἐγὼ μόνος μου δὲν δίδω ἄδειαν· παραδέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀρνῆται τὸ Προεδρεῖον τὰς ἀδείας, μέχρις οὗ ληφθῇ ἓν μέτρον περὶ τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων;

§10ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§11ΕΤΕΡΟΙ. Ναί.

§12ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐν ὅσῳ εἴμεθα ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐμποδίζητε ἀδείας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ὡς πρὸς τὸν Κύριον Μερλόπουλον δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ δοθῇ ἄδεια.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Τριφυλίας ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ Κ. Θάνου Κανακάρη. Ἡ τετάρτη ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, Λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ἅπαντα τὰ πρακτικὰ καὶ πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας καὶ ἐξελέγξασα αὐτὰ ἐπισταμένως, παρατηρεῖ τὰ ἑξῆς. Ὅτι τρεῖς εἰσὶν αἱ ἐνστάσεις αἱ προτεινόμεναι κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης. ά) Ὅτι 2,000 καὶ ἐπέκεινα ἐνταλματίαι ἐψηφηφόρησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καὶ ἑπομένως ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρωθῶσιν ὅλαι αὗται αἱ ψῆφοι. βʹ) Ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην ἐγένοντο ἐπεμβάσεις ἐκ τῆς ἀποτυχούσης μερίδος, καὶ γʹ) Ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης ἡ νομαρχία μετέβαλε τὸν τόπον τῆς ψηφηφορίας. Ἐπειδὴ ἡ ἔνστασις, ὅτι δῆθεν ὑπάρχουσι πλέον τῶν δύο χιλιάδων ἐνταλματίαι, ἐξελέγχεται ἀνυπόστατος, διότι ἡ ἐπιτροπὴ διατάξασα περὶ τούτων τὴν δέουσαν ἀπόδειξιν, ἔλαβεν ὀνομαστικὸν κατάλογον πάντων τῶν προσώπων, καθ’ ὧν εἶχον ἐκδοθῆ ἐντάλματα πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς, ἐν τῷ καταλόγῳ τούτῳ περιέχοντι τὸ ὅλον 8 πρόσωπα ἐνταλματιῶν μόνον, 52 ἐξελέγχονται ἐνταλματίαι πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς, ἐν οἷς συγκαταριθμοῦνται καὶ οἱ ἐπιλαχόντες Τζῖκος Μαυροειδῆς καὶ Τάσσης Παπατζώρης, ἐναντίον τῶν ὁποίων, ὡς προείρηται, ὑπάρχουν ἐντάλματα συλλήψεως διὰ τὴν δήωσιν τῆς Κυπαρισσίας. Ἐκ τούτων ἀποδεικνύεται τὸ ἀνυπόστατον τῆς ἐνστάσεως ταύτης, καὶ ἑπομένως ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς δὲν ἐπηρεάζεται. Ἐπειδὴ ἡ δευτέρα ἔνστασις εἶναι ἀόριστος καὶ ἀνυπόστατος, μὴ προσαγομένης οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως πειστικῆς καὶ βασίμου, ἐπειδὴ καὶ ἡ τρίτη ἔνστασις ἀποβαίνει ἄνευ ἐπιῤῥοῆς, διότι, μολονότι ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης ἐγένετο εἰς ἄλλον ναὸν παρ’ ὅπου μέχρι τοῦδε ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ, μ’ ὅλα ταῦτα δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένον ἐκ τούτου, ὅτι παρεβιάσθη ἡ ἐλευθέρα ἐξάσκησις τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Καὶ ναὶ μὲν ἡ πλειονοψηφία τοῦ συλλόγου τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀποφαίνεται, ὅτι θεωρεῖ ὡς ὑπάρχοντας ἐνταλματίας ψηφοφόρους πλέον τῶν δύο χιλιάδων, ἀλλ’ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐξάγεται, ὅτι ἡ κρίσις αὕτη καὶ ἀπόφασις τῆς πλειονοψηφίας τοῦ συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν εἶναι ἀνυπόστατος καὶ ἀδικαιολόγητος. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται παμψηφεὶ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας εἶναι ἔγκυρος καὶ ὡς νόμιμοι πληρεξούσιοι αὐτῆς οἱ λαβόντες τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὡς ἑξῆς:

Ἀπέναντι τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων καθ’ ὅλους τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας ταύτης 5,215. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς ὑπολειπομένους τρεῖς πληρεξουσίους ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸν νόμον κρίνουσα ὤφειλε νὰ προτείνῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς μεταξὺ τῶν ἐπιλαχόντων ἐξ ἑκατέρων τῶν μερίδων, ἀλλ’ ἐν τούτοις ἀναμιμνησκομένη τὰ διαδραματισθέντα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ταύτῃ καὶ θεωροῦσα λίαν σκληρὸν νὰ ἐπανέλθῃ ὁ τόπος οὗτος καὶ αὖθις εἰς τρίτην ἐκλογὴν καὶ νὰ μένῃ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἀναντιπροσώπευτος, ἀφίνει τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὴν πολιτικὴν σύνεσιν καὶ τὸ συμβιβαστικὸν πνεῦμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ὅπερ ἐν πολλοῖς μέχρι τοῦδε ἀπέδειξε, πεποιθυῖα, ὅτι θέλει ἐπενέγκει λύσιν σύμφωνον μὲ τὰς εὐχὰς καὶ τὴν κατάστασιν τῆς ἐπαρχίας ταύτης. Ἐν Ἀθήναις τὴν 7 Ἀπριλίου 1864. Ἡ ἐπιτροπὴ Γρ. Μαυρομαρᾶς, Ἀσημ. Χαραλάμπης, Κ. Ι. Γιολδάσης, Γ. Πλαπούτας. Θ. Κανακάρης.

§17ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ νὰ σημειωθῶσι καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἐπιλαχόντων.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τὸν λόγον ὁ Κ. Καραγιαννόπουλος, ὡς πρὸς τὴν τύπωσιν;

§19ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· λέγω μόνον νὰ παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις τοὺς ἔχοντας ἀπόλυτον πλειοψηφίαν.

§20Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Νομίζω, ὅτι θὰ ᾖναι πολὺ ἀνόητον νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. (θόρυβος).

§21ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τοὺς λαβόντας τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ προβῇ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς, καθόσον ἀποβλέπει τοὺς τρεῖς ἀμέσως....

§23ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς 3....

§25ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε· πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκλογῆς....

§26ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ἀπεφασίσθη ἐπὶ τῆς αἰτήσεως περὶ τυπώσεως;

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου θὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Σαράβας.

§28ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὑποστηρίζω, Κύριοι, τὴν πρότασιν τῆς τυπώσεως, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχει κἀνεὶς ἀνάγκην νὰ ἀναφέρῃ πολλοὺς λόγους πρὸς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως ταύτης. Ἀρκεῖ μόνον νὰ ἐνθυμίσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκλογῆς, ἡ ὁποία πρὶν ἀκόμη εἰσέλθῃ πρὸς ἐξέλεγξιν ἐνώπιόν σας, ἐγένετο τὸ ἀντικείμενον πολλῶν συζητήσεων· ἀνάγκη λοιπὸν νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, νὰ μελετηθῶσι τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ἴδωμεν, Κύριοι, ἐὰν ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἦσαν ἀληθῆ, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ αὕτη, γενομένη, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐγένετο, ἐὰν ἦτο ἐξησφαλισμένη ὡς πρὸς τὴν ψῆφον τῶν ἐκλογέων, καὶ ἐὰν ἐνηργήθη καθ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους. Εἶπον, Κύριοι, καὶ τότε καὶ πολλοὶ μὲ ἀντέκρουσαν, προτίθεμαι νὰ ὑποστηρίξω καὶ σήμερον τὴν ἰδίαν ἰδέαν, εἶπον, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀσφάλεια εἰς τὴν ψῆφον τοῦ ἐκλογέως, ἐνόσῳ ἡ ἐξουσία δὲν ἠδύνατο νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ζωὴν τοῦ πολίτου, καὶ τὴν ἀπόδειξιν θὰ τὴν πορισθῶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς. Ὅταν, Κύριοι, μάθετε, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν δύο ἐκ τῶν ὑποψηφίων εἰσὶν ἐνταλματίαι, μὴ συλληφθέντες ὑπὸ τῆς ἐξουσίας, δύνασθε νὰ ἐννοήσητε κατὰ πόσον εἰς αὐτὴν ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρχῃ ἀσφάλεια εἰς τοὺς ἐκλογεῖς. Δὲν θέλω νὰ ἀναπτύξω περαιτέρω τὸ ζήτημα τοῦτο· εἰς τὴν οὐσίαν θέλω ἀναπτυχθῇ ἀρκούντως. Τὸ ἀναφέρω μόνον, Κύριοι, διὰ νὰ σᾶς δώσω μικράν τινα ἀφορμὴν νὰ κρίνητε, ἐὰν δυνάμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς ἐξ ἐφόδου, ἢ ἐὰν δὲν πρέπῃ νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, νὰ μελετήσωμεν τὰ ἔγγραφα, καὶ τοιουτοτρόπως ἐν γνώσει τοῦ πράγματος νὰ ἀναφέρωμεν τὴν γνώμην ἡμῶν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Δαγρές.

§30ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ἦτο ἑπόμενον νὰ ἀκούσῃ τις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξαιρετικὰς ἰδέας διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας, διότι καὶ ἐξαιρετικῶς ἐβασανίσθη, καὶ ἐξαιρετικῶς αὕτη καὶ μία ἄλλη ἀτυχὴς ἐπαρχία, ὑπεβλήθησαν εἰς διπλῆν βάσανον. Ἐὰν, Κύριοι, σᾶς παρουσιάζετο μία ἔκθεσις πολύπλοκος, ἐὰν σᾶς παρουσιάζοντο ἐνστάσεις τοιαῦται, τὰς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῆτε ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως, ἤθελον δικαιολογήσει τὸν ζῆλον τοῦ προαγορεύσαντος νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν τύπωσιν, καὶ ἤθελον τὸν συγχωρήσει νὰ ζητήσῃ τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως καθόσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς ἑτέρους ἐπιλαχόντας. Ἀλλ’ ὅταν ὁ φίλος μου Κ. Σαράβας ἔρχεται καὶ ὑποστηρίζει τὴν ἰδέαν, ἡ ὁποία εἰς καμμίαν ἐκλογὴν τοῦ κράτους παρεδέχθη, τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως περὶ τῶν τριῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων ....

§31ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο· θὰ ὑποστηρίξω τὴν ἀκύρωσιν ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς. Ζητῶ λοιπὸν νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις.

§32ΔΑΓΡΕΣ. Ὅταν ὁ κύριος Σαράβας ζητῇ τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως καὶ καθόσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς ἐπιτυχόντας.

§33ΣΑΡΑΒΑΣ. Μὰ δὲν εἶναι ἔτσι (θόρυβος).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§35ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ πάλιν ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ὅτι εἰς μίαν τῶν σπουδαιοτέρων ἐπαρχιῶν θέλει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ὅλη αὐστηρότης τῶν ἐξελέγξεων.

§36ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Χάνομεν τὴν ἡμέραν.

§37ΔΑΓΡΕΣ. Χάνομεν τὰς ἡμέρας δι’ ὅλως ἐπουσιώδη ζητήματα, καὶ ὅταν πρόκηται περὶ ἀντιπροσωπείας μιᾶς τῶν σπουδαιοτέρων ἐπαρχιῶν, πρέπει ἐν ἀνάγκῃ νὰ χάνωμεν ὁλοκλήρους ἑβδομάδας. — Λοιπὸν διὰ νὰ σᾶς ἐπηρεάσῃ ὁ Κύριος Σαράβας, τί σᾶς εἶπεν; ὅτι τὰ διαδραματισθέντα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κυπαρισσίας εἶναι τοιαῦτα, ὥστε σᾶς ἐπιβάλλουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσητε καὶ τὴν τύπωσιν καὶ τὴν βάσανον τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν Κύριον Σαράβαν, καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς, τὶ σχέσιν ἔχουν τὰ διαδραματισθέντα, τὰ ὁποῖα πρὸ πέντε μηνῶν ἔλαβον χώραν; ἀπὸ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν μέχρις οὗ ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ, ἐπέρασαν τρεῖς μῆνες, ἐνηργήθη μ’ ὅλην τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν· λοιπὸν ἀποκρούω τὴν ἰδέαν τῆς τυπώσεως ἐν γένει. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Συνέλευσις συστήσῃ νὰ παραδεχθῇ τὴν ἐν γένει μὴ τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς πρέπει νὰ συζητήσῃ καὶ παραδεχθῇ ἀμέσως.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Παλαμήδης.

§39ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Παραχωρῶ εἰς τὸν Κύριον Βαλτινόν.

§40ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νομίζω, Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία ἐπροτάθη νὰ γείνουν δεκτοὶ οἱ τρεῖς πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας, νὰ βασανισθῇ δὲ διὰ τῆς τυπώσεως ἡ ἐκλογὴ ὁλόκληρος, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἐπιλαχόντας, εἶναι μία ἀπὸ τὰς ἰδέας τὰς πλέον παραλόγους· διότι σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν δεχθῆτε τοὺς τρεῖς πλειονοψηφήσαντας, κατ’ ἀρχὴν δέχεσθε τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς· ἔρχεσθε δὲ μετὰ ταῦτα νὰ εἴπητε περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας, ὅ,τι ἐκάματε εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἄργους, ὅ,τι ἐκάματε εἰς τὰς ἐκλογὰς ἄλλων ἐπαρχιῶν, δηλαδὴ εἴπατε, ἀντὶ νὰ βασανίσητε τὸν τόπον ἐπροτιμήσατε νὰ λάβητε τοὺς σχετικῶς πλειονοψηφήσαντας, τότε δὲν ἐννοῶ πρὸς τί θὰ χρησιμεύσῃ ἡ τύπωσις· ἐννοεῖται λοιπὸν οἴκοθεν, ὅταν προτείνεται ἡ τύπωσις, ἀφορᾷ τὸ ὅλον τῆς ἐκλογῆς, καὶ βεβαίως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὸ προτείνουν θὰ ἔχουν τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ ὑποστηρίξουν. Τὸ κατ’ ἐμὲ κἀνένα ἀπὸ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους, οἵτινες θὰ εἰσέλθουν δὲν γνωρίζω, νομίζω ὅμως, ὅτι ὀφείλομεν σεβασμὸν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, καὶ ὀφείλουσιν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι πλειονοψηφήσαντες νὰ ὑποστηρίξουν καὶ τὴν τύπωσιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς ἐκλογῆς. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς τυπώσεως.

§41ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη.— Τὴν τύπωσιν, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς μειονοψηφίσαντας, οὐδεὶς τὴν ἀμφισβητεῖ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ καθόσον ἀποβλέπει τοὺς πλειονοψηφήσαντας.

§43ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐν γένει, Κύριε Πρόεδρε!

§44ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, εἶναι μία θέσις ζητήματος, τὴν ὁποίαν πρώτην φορὰν ἀκούω· πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν, ἐὰν πρέπῃ νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, ἢ μή. Πῶς ἠμποροῦμεν νὰ διαιρέσωμεν τὴν τύπωσιν καὶ νὰ εἴπωμεν, νὰ τυπωθῇ τὸ ἥμισυ μέρος αὐτῆς καὶ τὸ ἄλλο ὄχι.

§45ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, ἢ νὰ μὴ τυπωθῇ· τυπωθείσης τῆς ἐκθέσεως, ἰδοὺ τί ἐξάγεται, ὅτι ἐννοεῖ νὰ γείνῃ συζήτησις περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν, ἢ μή.

§46ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Θὰ συζητηθῇ.

§47ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὸ λέγω. — Τότε θὰ ἀναπτυχθοῦν οἱ λόγοι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντιῤῥήσεις κατὰ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν ἐπιλαχόντων.

§48ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς τυπώσεως διὰ τοὺς τρεῖς μόνον.

§49ΖΕΡΒΑΣ. Ὁπωσδήποτε ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἀδιαίρετος· εἴτε τυπωθῇ, εἴτε μὴ, ὁ ἔχων συμφέρον κατὰ ἢ ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς θὰ κάμῃ τὴν ἀνάπτυξίν του.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐκ τῆς συζητήσεως, ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ διαιρεθῇ τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ἀμφισβητεῖται ἡ διαίρεσις. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν ἂν παραδέχεται ἢ ὄχι τὴν διαίρεσιν (θόρυβος). Κύριοι, κατὰ τὸν κανονισμὸν, ὅταν τὰ ζητήματα ἦναι σύνθετα, ὁ Πρόεδρος προτείνει τὴν διαίρεσιν, ἀμφισβητουμένης ὅμως τῆς γνώμης τοῦ Προέδρου, ἐρωτᾶται καὶ ἀποφασίζει ἡ Συνέλευσις.

§51ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ τὴν διαίρεσιν.

§52Ρ. ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§53ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τί ἀποτέλεσμα ἔχει, Κύριε Πρόεδρε, ἡ διαίρεσις;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ συζητήσω καὶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν διαίρεσιν τοῦ ζητήματος νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν ὡς πρὸς τοὺς πλειονοψηφήσαντας ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι).

§55ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦδε ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος καθὼς τὸ ἐθέσατε.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ νομίμου τῆς ἐκλογῆς ὑπάρχει;

§57ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἔχω ἐγὼ, καὶ μὲ συγχωρεῖτε, καθὼς ἐθέσατε τὸ ζήτημα, τὸ ἐθέσατε εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ ἐλύσατε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ, Κύριοι, τί νὰ κάμω, ὅταν τὸ θέλῃ ἡ Συνέλευσις; ἔχετε ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς; (οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς, ὡς πρὸς τοὺς πλειοψηφήσαντας, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Καθόσον ἀποβλέπει τοὺς ἄλλους τρεῖς θὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις.

§59ΚΑΛΟΣ. Νὰ συζητηθῇ τώρα (θόρυβος).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ συζητηθῇ σήμερον;

§61ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ, καὶ αὔριον θὰ ᾖναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. —Ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κύριος Σούϊδας διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§63ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, προλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ἀναγκάζομαι νὰ κάμω, ὄχι ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτεύσεως, ἂν καὶ δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἀνήκω εἰς τὰς φάλαγγας αὐτῆς, ἀναγκάζομαι μόνον νὰ ἔλθω νὰ ζητήσω δικαιοσύνην διὰ συμπολίτας μας τινὰς, οἵτινες δὲν ἠδυνήθησαν νὰ εὕρωσιν αὐτὴν πλησίον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· θὰ ἐπιφυλαχθῶ διὰ τὰ καθέκαστα ν’ ἀπαντήσω κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, καθὼς θὰ ἐπικαλεσθῶ μάρτυρας τοὺς λοιποὺς ΚΚ. ὑπουργοὺς, οἵτινες εἶναι ὑπὲρ τῆς ἰδέας μου· ἔτσι τοὐλάχιστον ἐφάνη ἐνώπιον τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι εἶχον φέρει τὸ ζήτημα ἐκεῖ, ὅπου εὗρον τῳόντι ὑποστήριξιν καὶ μόνον ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται εἰς κανένα νόμον ἔκαμεν, ὥστε αὐτοὶ ν’ ἀδικῶνται. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ τινὰς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ 9 τάγματος, τοὺς θεωρηθέντας ὡς ἀθώους καὶ μὴ καταδιωχθέντας ἀπὸ τὴν νόμιμον δικαστικὴν ἐξουσίαν, ἥτις εἶχεν ἐπιληφθῇ τῶν ἀνακρίσεων, διατὶ τοὺς ἀπέστειλεν εἰς τὸ ἡμίταγμα τῶν εὐζώνων, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις εἶχε συστήσει διὰ τοὺς ὑπεραρίθμους. Εἰς τοῦτο κἀγὼ συμφωνῶ ὅτι καλῶς ἐπενόησεν· ἀλλ’ ἐρωτῶ, διατὶ, ἐνῷ τοὺς μὲν, εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὑπαγομένους τοῦ 9 τάγματος καὶ θεωρηθέντας ἀθώους ἀπὸ τὴν ἀνάκρισιν ἔστειλεν εἰς τὸ ἡμίταγμα, τοὺς δὲ ὑπαξιωματικοὺς τοῦ 5 λόχου τοῦ 5 Τάγματος, τοὺς ὁποίους ἕνεκα διαλύσεως σώματος ἠδύνατο νὰ θέση εἰς οἱανδήποτε ἄλλην κατηγορίαν, δηλ. ἢ εἰς ἀπεριόριστον ἄδειαν ἢ νὰ μεταβιβάσῃ εἰς ἄλλα σώματα, διότι καὶ αὐτοὶ ἐκηρύχθησαν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἀθῶοι, ἐκτὸς δύο, οἱ ὁποῖοι ἐπροφυλακίσθησαν, ἀπέλυσεν ἐκ τοῦ στρατοῦ· καὶ σᾶς ἀναφέρω μάλιστα τὸν ἀνθυπασπιστὴν, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν κάμνω τώρα λόγον, παρανόμως καὶ ἄνευ ἐντάλματος ἐπροφυλάκισε, χωρὶς νὰ ἔχῃ κανὲν τοιοῦτον δικαίωμα, ἕνεκα στασιαστικῶν κινημάτων, ἐνῷ ἡ ἀνάκρισις τοὺς ἐκήρυξεν ἀθώους· ἐπιθυμῶ λοιπὸν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ εἰς ποῖον νόμον στηριζόμενος ἐξετέλεσεν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐξετέλεσε, δηλ. τὴν παρανομίαν, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν. Δὲν τὸ κάμνω ἀπὸ κομματισμὸν, διὰ τοῦτο ἀπὸ τοῦδε σᾶς λέγω, ὅτι οἱ λοιποὶ μάλιστα ὑπουργοὶ συνέτρεξαν τὴν αἴτησίν μου καὶ μάλιστα ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος εἶπον ἐνώπιόν μου, ὅτι εἶχον δίκαιον, καὶ τοῖς ἔδωσαν μάλιστα μίαν περίθαλψιν. Ὁρίζω τὴν αὔριον, διότι θεωρῶ κατεπεῖγον τὸ πρᾶγμα· ἰδοὺ στέκουν ἐκεῖ ἐπάνω (δεικνύων πρὸς τὸ ἀκροατήριον) καὶ σᾶς βλέπουν καὶ περιμένουν. Ὁ προορισμὸς τῆς Συνελεύσεως εἶναι ν’ ἀπονέμῃ τὴν δικαιοσύνην (θόρυβος). Ἐπειδὴ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρανομῶν θέλει νὰ ἐνεργήσῃ τὰ τοιαῦτα, ὡς νὰ ἤμεθα εἰς μίαν δικτατορίαν, ὡς νὰ εὑρισκώμεθα εἰς ἓν κράτος τῶν Μογγόλων, διὰ τοῦτο ἔρχομαι εἰς τὴν δικαιοσύνην σας, δὲν ἔχω νὰ καταφερθῶ κατὰ κανενός· (θόρυβος). Εἶναι λοιπὸν κατεπεῖγον.

§64ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπίδειξις πρέπει ν’ ἀποδοκιμασθῇ.

§65ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐπιθυμῶ συγχρόνως ν’ ἀπαντήσῃ εἰς μίαν ἐπερώτησιν προαποφασισμένην διὰ τὸν συνάδελφόν μας Κ. Μαστραπᾶν, ὁ ὁποῖος ἐὰν ᾖναι ἔνοχος, δὲν θέλω νὰ ἐπεμβαίνω εἰς τὰ χρέη τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἀλλ’ ἐπειδὴ εὔχομαι καὶ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἀθῶος, θέλω νὰ ἐπιταχύνω τὴν ὑπόθεσιν διὰ νὰ τὸν ἴδωμεν εἰς τοὺς κόλπους μας, ἐκπληροῦντα τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα τὸ ἔθνος καὶ ἡ ἐπαρχία του τῷ ἐπιβάλλει. Λοιπὸν ἐπιμένω αὔριον ν’ ἀπαντήσῃ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὡς ἡμέραν ἀναπτύξεως τὴν αὔριον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη· οἱ παραδεχόμενοι μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Παρατηρῶ εἰς τοὺς Κ. Κ. πληρεξουσίους, ὅτι μὲ τὸ ἀκροατήριον δὲν πρέπει νὰ ἔρχωνται εἰς συνάφειαν, ὡς ἔκαμεν ὁ Κ. Σουΐδας.

§67ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου περὶ τοῦ Κ. Μαστραπᾶ εἶναι προαποφασισμένη.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Ἰάλεμος δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§69ΙΑΛΕΜΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκάμετε ἀπόφασιν περὶ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ ἀφήσατε εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ λύσῃ ὅλας τὰς δυσχερείας τοῦ ζητήματος τούτου. Μὲ λύπην μου ἔμαθον αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὅτι ἡ λύσις γίνεται σκανδαλωδῶς, χωρὶς νὰ ἐφαρμοσθῇ οὐδεὶς γνώμων· εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν οὔτε ἡ ἀρχαιότης, οὔτε ἡ εὐφυΐα, οὔτε τὰ ἐπαναστατικὰ δικαιώματα· ἐπιτροπή τις ἦλθε καὶ ὅσους ἤθελεν ἀπέλυσεν, καὶ ὅσους ἤθελεν ἄφησεν. Ἐκ τῶν κρατηθέντων μάλιστα τινὲς ἀνήκουσιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωκαν ἐξετάσεις. Ἀπεβλήθη καὶ εἷς νέος, τοῦ ὁποίου τὰς μεγάλας ἀναλόγως τῆς ἡλικίας του ἐκδουλεύσεις πρὸς τὴν Πατρίδα πλεῖστοι γνωρίζουν· ὁ νέος οὗτος εἶναι ὁ Γεώργιος Ἀνεξάρτητος, ὅστις ἐλθὼν μετὰ τῶν ἀειμνήστων Μωραϊτίνη καὶ Λεωτσάκου εἰς Κύθνον, καὶ παρασταθεὶς ἐν τῇ μάχῃ ἔμενε παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ Περικλέους Μωραϊτίνη μέχρι τέλους αὐτῆς· ἀναφέρω πράγματα εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ πέπεισμαι ὅτι θέλει λάβει ἰδιαιτέραν πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ τοῦ νέου· ἂν θέλητε, θέλω σᾶς ἀναγνώσει καὶ τὴν ἀναφοράν του.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε τὴν ἐπερώτησιν.

§71ΙΑΛΕΜΟΣ. Κάμνω τὴν ἐπερώτησιν, ὅτι οὐδεὶς γνώμων ἐλήφθη εἰς τὴν λύσιν τῶν δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας περιεῖχεν ἡ ἀπόφασίς σας περὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς. Πρὸς τούτοις δὲ κρίνω καθῆκόν μου νὰ παρακαλέσω τὴν ἰδιαιτέραν μέριμναν τῆς Συνελεύσεως περὶ τοῦ Γεωργίου Ἀνεξαρτήτου, ὅστις πλείστας προσέφερεν ἐκδουλεύσεις καὶ παρακαλῶ νὰ προβῆτε εἰς τὴν σύστασιν ταύτην, βέβαιοι ὄντες ὅτι ἐκπληροῦτε ἓν καθῆκον.

§72ΤΙΝΕΣ. Σύστασιν κάμνετε ἢ ἐπερώτησιν;

§73ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἀμφότερα. Εἶναι ἐπερώτησις, διότι δὲν ἐλήφθη οὐδεὶς γνώμων.

§74ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἡ σύστασις αὕτη εἶναι ὀρθὴ καὶ δικαία.

§75ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Παραδεχόμενος τὴν σύστασιν, ἀποκρούω τὴν ἐπερώτησιν, διότι ἐπεμβαίνει εἰς ξένα καθήκοντα.

§76Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἀποκρούσετε τὴν ἐπερώτησιν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αὔριον διὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Δὲν παρεδέχθη. Μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν λοιπόν. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Μανέτας δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§78ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριοι, ἡ ἐδική μου ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν Κ. ὑπουργὸν, δὲν ἔχει χαρακτῆρα πολιτικόν· ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μου εἶναι ἡ διατήρησις μιᾶς ὑποχρεώσεως ἱερᾶς, τὴν ὁποίαν τὸ ἔθνος ἀνέλαβε πρὸ 21 ἔτους σχεδὸν ἀπέναντι τῆς οὐσιωδεστάτης τάξεως τῆς Ἑλλάδος, ἀπέναντι τῆς τάξεως τῆς γεωργικῆς· κατὰ τὸν Ἰούνιον τοῦ ἔτους 1863 ἐξεδόθη εἷς νόμος προστατευτικὸς ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς τάξεως, δι’ οὗ ὡρίζετο ἀπαραβάτως, ὅτι εἰς τὰς περιφερείας ἑκάστης γεωργικῆς κοινότητος θέλει διατηρηθῆ δικαίωμα κατοχῆς δι’ ἑκάστην γεωργικὴν οἰκογένειαν, διὰ νὰ ζῇ καὶ συντηρῆται διὰ τοῦ δικαιώματος, διὰ τῆς κατοχῆς αὐτῆς, διότι δὲν ἔχει ἄλλην ἐργασίαν εἰμὴ τὴν γεωργίαν. Ἕνα ποσὸν ἐθνικῶν γαιῶν, τὸ ὁποῖον ὥρισε νὰ τηρῆται καὶ νὰ μὴ διατίθεται ἄλλως παρὰ τοῦ δημοσίου. Τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς τάξεως τῆς γεωργικῆς ἐτηρήθη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, μέχρι τοῦ ἔτους 1860· ἐκ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς ἤρχισε βαθμηδὸν νὰ καταπατᾶται, καὶ αἱ εὐεργετικαὶ διατάξεις νὰ ὑποπέσωσιν εἰς ἀχρηστίαν. Ἐγένοντο πολλὰ μέχρι τοῦδε, ἀλλὰ δὲν παρῆλθεν ὁ καιρὸς ὥστε, ἂν δὲν τηρηθῇ τὸ ὅλον τῶν δικαιωμάτων, νὰ τηρηθῇ τοὐλάχιστον ἓν μέρος. Ἐννοεῖτε, Κύριοι, ὅτι ἐκ τῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀποβλέπει τὸ σημερινὸν ὑπουργεῖον, διότι αὐτὸ ἦλθεν εἰς τὰ πράγματα πρὸ ἑνὸς σχεδὸν μηνὸς, καὶ ὁμολογουμένως δὲν ἔκαμε τίποτε πρὸς παραβίασιν αὐτοῦ τοῦ διατάγματος (θόρυβος). Μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, ἐγὼ δὲν ὥρισα ἡμέραν, ἀνέφερα μόνον τὴν φύσιν τῆς ἐπερωτήσεως. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι πρόκειται περὶ δημοσίου ἰδιοκτησίας, ἡ ὁποία ἀξίζει περισσότερον τῶν 20 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Βλέπω μὲ εὐχαρίστησίν μου ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἐνταῦθα, καὶ ἑπομένως ἤκουσε τὰ παρ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Σᾶς λέγω δὲ ὅτι αἱ εὐφορώτεραι γαῖαι τῆς Ἑλλάδος ἐδόθησαν εἰς χεῖρας ἰδιωτῶν κερδοσκόπων, ἂν ἡ Συνέλευσις δὲν τείνῃ χεῖρα προστασίας ὑπὲρ τῆς δημοσίας ἰδιοκτησίας, αὕτη θέλει καταστραφῆ. Θέλω ν’ ἀπευθύνω τὴν ἐπερώτησιν, ἂν θεωρῇ ὁ Κύριος ὑπουργὸς ὡς ἰσχυρὸν τὸν νόμον τοῦτον τὸν προστατευτικὸν τῆς γεωργίας τοῦ 1843, θὰ ἀναπτύξω δὲ τὴν πρότασίν μου κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ θὰ εἴπω πότε κατεπατήθη καὶ τί ἐγίνετο εἰς τὴν καταπάτησιν. Ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν εἶναι πολιτικὴ, ἔχει σκοπὸν τὴν τήρησιν τῶν γεωργικῶν συμφερόντων, καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως, διότι θὰ διηγηθῶ ἱστορικὰ, τὰ ὁποῖα ἡ Συνέλευσις ἀφοῦ ἀκούσῃ θὰ φρίξῃ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αὔριον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Ζυμβρακάκης διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§80ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, οἱ ὑποθέτοντες ὅτι ἦλθον νὰ φέρω ἐπερώτησιν διὰ νὰ ἐπιτεθῶ κατὰ τοῦ ὑπουργείου πλανῶνται τὰ μέγιστα, ἦλθα μόνον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν ἐπὶ σπουδαίου ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα μου. Ἠξεύρετε ὅτι συνήθεια ὑπάρχει κατὰ τὴν 25 Μαρτίου νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Τῆνον ἐξ ὅλων τῶν μερῶν προσκυνηταὶ τῶν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, τοιοῦτοι καὶ ἀπὸ τὴν Κρήτην ἦλθον 800· ἑπομένως ἡ τουρκικὴ ἐξουσία διὰ νὰ διευκολύνῃ τοὺς χριστιανοὺς χορηγεῖ πολεμικὸν ἀτμοκίνητον, καὶ ὄχι μόνον χορηγεῖ τοιοῦτον, ἀλλὰ παρέχει καὶ διὰ τοὺς ἐνδεεῖς τροφὰς διὰ τὴν ἔλευσιν καὶ ἐπάνοδόν των εἰς τὸν τόπον· ἔμαθα μὲ λύπην μου, καὶ ὅστις ἀμφιβάλλει ἂς ἀναγνώσῃ τὴν εἰς τὴν Σύρον ἐκδιδομένην ἐφημερίδα «ὁ Νόμος»— ἐκ διαφόρων προσκυνητῶν ἐλθόντων ἐκ Κρήτης, ὅτι ὁ πρόξενος ἢ ὁ ἐκπληρῶν προξενικὰ καθήκοντα εἰς Ἡράκλειον ἐφορολόγησε σκληρῶς ὅλους τοὺς ἐκεῖθεν ἀναχωρήσαντας διὰ Τῆνον προσκυνητὰς, καὶ ὄχι μόνον ἐφορολόγησεν αὐτοὺς, ὡς μὴ ὤφειλεν, καθὸ ἐνδεεῖς, ἀλλ’ ἔλαβεν ἀπ’ αὐτοὺς πλέον τοῦ νενομισμένου, τὸ τοιοῦτον εἶναι κατάχρησις, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην, ἵνα μὴ ὁ ἑλληνισμὸς εἰς τὸν ἔξω κόσμον καὶ ἰδίως εἰς τὴν Τουρκίαν προσβάλληται καιρίως χάριν ἰδιωφελοῦς συμφέροντος.

§81ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐδόθη καὶ μία ἀναφορὰ πρὸς τὸν Κ. ὑπουργόν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ.

§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν, ἀλλὰ προσκαλεῖ τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ τί γνωρίζει περὶ τούτου καὶ ποίαν ἐνέργειαν ἔκαμε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐπερωτήσας θέλει νὰ ἀπαντήσῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς αὔριον;

§85ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἂν ἡ Συνέλευσις θέλῃ τὸ τοιοῦτον, εἶμαι πρόθυμος νὰ καταγγείλω τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔπραξε τὴν πρᾶξιν ταύτην, εἶναι ὁ Κ. Ματάλας.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν αὔριον;

§87ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὁ Κ. Παλαμήδης ἐζήτησε τὸν λόγον, ἵνα γνωστοποιήσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν γνώμην του ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἀγῶνος.

§89ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι, δὲν ἔρχομαι νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικῶν, δὲν ἔρχομαι ἐπὶ ἰδιωτικῶν συμφερόντων, ἔρχομαι ἐπὶ ἀντικειμένου, τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος. Περὶ τῶν ἀντικειμένων τοῦ ἀγῶνος ἡ Συνέλευσις ἐσκέφθη καὶ ἔδωσε τὴν προσοχήν της πρὸ πολλοῦ, καὶ ἔδωσε τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον νὰ σχηματίσῃ ἐπιτροπήν· ὁ Κύριος Πρόεδρος τὴν ἐσχημάτισεν ἀπὸ 20 μέλη· ἡ ἐπιτροπὴ δὲ αὕτη συνελθοῦσα ἔκαμεν ἄλλην ἐπιτροπὴν ἐκ πέντε μελῶν διὰ νὰ ἐγγράψῃ τὰ καθήκοντα τῆς συστηθησομένης ἐπιτροπῆς. Διάφοροι περιστάσεις ἔκαμαν ὥστε, ἄλλα μὲν τῶν μελῶν νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἄλλα δὲ εἰς διάφορα ἄλλα καθήκοντα ἀσχολούμενα νὰ μὴ παρουσιάζωνται. Δὲν ἔρχομαι ἐνταῦθα νὰ ζητήσω κατεπείγουσαν τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς μου διότι τὸ ζήτημα ἂν καὶ κατ’ οὐσίαν ἦναι τοιοῦτον, πρέπει ὅμως νὰ διέλθῃ ἀπὸ τὴν βαθεῖαν σκέψιν τῶν Κυρίων πληρεξουσίων. Δὲν ἔρχομαι νὰ τὸ παρουσιάσω ὡς τέλειον, ὡς ἀνθρώπινον ἔργον. Ἀλλὰ συγχρόνως ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας εἰς πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι σπουδαῖα. Συνάμα δὲ τὴν πρότασιν, ἣν σᾶς φέρω, τὴν ἐνισχύω καὶ μὲ δύο διαγγέλματα τοῦ Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς τότε Γερουσίας, σχέσιν οὐσιώδη ἔχοντα μὲ τὴν πρώτην σκέψιν, τὰ ὁποῖα ἐτύπωσα ἐξ ἰδίων μου, καὶ αὔριον θὰ διανεμηθῶσιν εἰς ὑμᾶς.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ λοιπὸν καὶ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα.

§91ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἐπιφυλάττομαι ὅμως νὰ κάμω τὴν ἀπαιτουμένην ἀνάπτυξιν ἐπὶ τῶν τῆς προτάσεώς μου ἀντικειμένων, καὶ ὡς τοιαύτην προσδιορίζω τὴν ἐρχομένην Παρασκευὴν, ἢ ἑπομένην ἄλλην ἡμέραν.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ.

Τοῦ πληρεξουσίου Ῥήγα Παλαμίδου. «Ὡς ἀντικείμενα τῶν ἐξετάσεων τῆς συστηθησομένης ἐπιτροπῆς, περὶ τῶν κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα δικαιωμάτων, ἀποτελεσματικῶς καὶ ὅσον οἷόν τε βραχυχρόνως, συμφώνως μὲ τὰς βάσεις τοῦ ἐ. ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 7βρίου 1843 καὶ τοῦ ιά. τῆς αὐτῆς καὶ κατὰ τὰς ἀποφάσεις καὶ τῆς παρούσης, νὰ θεωρηθῶσι τὰ ἑξῆς. 1). Τὰ πρὸς σύνταξιν δικαιώματα τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν, τῶν ἐν τῷ ἱερῷ ἀγῶνι πεσόντων ὑπὲρ Πατρίδος καὶ τῶν ἀποθανόντων ὑπὲρ αὐτῆς ἀθλητῶν, περὶ ὅσων οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια. 2). Τὰ παράπονα περὶ τῆς μὴ ἀποδόσεως τῶν ἀνηκόντων στρατιωτικῶν βαθμῶν, διὰ τὰς εἰς τὸν ἱερὸν ἀγῶνα ἐκδουλεύσεις, περὶ ὅσων διέλαβον τὰ διάφορα μητρῷα, ἢ ἐγένοντο μὲν περὶ τοιούτων ἐγκαίρως εἰς ἐπὶ ἀποδεδειγμένων ἐκδουλεύσεων αἰτήσεις, παρελήφθησαν δέ. 3). Αἱ χρηματικαὶ ἀπαιτήσεις ἐν γένει, οἷον, περὶ προκαταβολῶν τῶν Ναυτικῶν Νήσων, περὶ διαφόρων συνεισφορῶν, ἐράνων, προσωπικῶν μισθῶν καὶ πάσης ἄλλης σχετικῆς ἀξιώσεως, πρὸς θεραπείαν τῶν κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα χρηματικῶν ἀναγκῶν. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ὡς μέσον ἀποτελεσματικὸν καὶ κατάλληλον θεωρεῖται ἡ ἀπὸ τοῦδε ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, πρὸς ἐφαρμογὴν ἐθνικοῦ δανείου Παγίου (Consolidè) ἐπὶ τόκῳ εἰκείῳ 2–3%. 4). Ἀντὶ τῆς χρεωστουμένης ἐξετάσεως καὶ τῶν πρὸς ἀποζημίωσιν ἀπαιτήσεων τῶν τε πολιτῶν καὶ τῶν κοινοτήτων, λόγῳ τῶν ὑπὲρ πατρίδος θυσιῶν των, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς διὰ διαφόρων Νόμων ὑποσχέσεως πρὸς τοὺς κατὰ καιρὸν ἐκστρατεύσαντας πολίτας, περὶ ἀπολαυῆς ὡρισμένων στρεμμάτων γῆς, ἐφ’ ὧν χρήζει καὶ χρόνος πολὺς, καὶ ἐργασία μεγάλη, νὰ ληφθῶσιν ὡς μέτρα δυνατὰ καὶ γενικὰ πρὸς θεραπείαν καὶ τούτων τὰ ἑξῆς. ά). Εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν πολίτου Ἕλληνος ν’ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τοῦδε ἡ κατὰ δωρεὰν παραχώρησις ἀνὰ δέκα στρεμμάτων γῆς. Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει παραχωρεῖται διὰ τοὺς κατοίκους ἑκάστης κοινότητος ἐκ τῶν ἐντὸς τῶν ὁρίων αὐτῆς ἐθνικῶν γαιῶν· ἐν περιπτώσει δὲ περισσεύσεως ἢ ἐλλείψεως θέλει θεραπεύεσθαι ἡ τῶν λοιπῶν πολιτῶν ἀπολαυὴ διὰ τῆς παραχωρήσεως τοῦ αὐτοῦ ποσοῦ μεταξὺ τῶν πλησιεστέρων χωρίων, Ἐπαρχιῶν ἢ Νομῶν, ὅπου ἡ συμπλήρωσις κατὰ τὰς ἀνωτέρω βάσεις κατορθοῦται. Καὶ βʹ.) Εἰς ἑκάστην κοινότητα νὰ παραχωρηθῇ παρὰ τῷ ὁποίῳ χαίρει ἤδη δικαίωμα ἀφορολόγητον τῶν καυσοξύλων, καὶ ἐκεῖνο τῆς βοσκῆς τῶν ζώων των ἐντὸς τῆς περιφερείας αὐτῆς δωρεὰν ἐπίσης. 5). Τὸ περὶ ἐξακριβώσεως καὶ ἀνταμοιβῆς ἀντικείμενον τῶν κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα ἐκδουλεύσεων καὶ θυσιῶν, τῶν πρωταγωνιστῶν, τῶν πολλὰς καὶ μεγάλας κατὰ τὸ διάστημα αὐτοῦ προσενεγκόντων ὑπὲρ πατρίδος στρατιωτικὰς, ναυτικὰς ἢ πολιτικὰς ἐκδουλεύσεις καὶ διαφόρους θυσίας, καὶ τῶν προφανῶς ὑπὲρ αὐτῆς δυστυχησάντων. Πρὸς ἐκπλήρωσιν δὲ καὶ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου σκοποῦ, ὑποχρεοῦται ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ νὰ κατατάξῃ τοὺς δικαιουμένους εἰς δέκα βαθμιαίας κλάσεις, ἐν αἷς νὰ ὁρίζεται καὶ ἡ ἀνταμοιβὴ δι’ ἀναλόγου ἐθνικῆς γῆς. Ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ποσοῦ δι’ ἑκάστην βαθμίδα θέλει γίνει διὰ Νόμου ὑπὸ τῆς Νομοθετικῆς ἐξουσίας, καὶ ὡς νομίζεται πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον τὸ ποσὸν τῆς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου χρήσεως ἀποχρῶν μέχρι τῶν πεντακοσίων χιλιάδων στρεμμάτων. 6). Ὁ διορισμὸς τῆς Ἐπιτροπῆς θέλει γίνει ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου, ἐκ μελῶν 21–27, καὶ ἀναλόγως ἐξ ἀνδρῶν Στρατιωτικῶν, Ναυτικῶν καὶ Πολιτικῶν, φυλαττομένης ἀκριβῶς τῆς κατὰ τὸ ἄρθρ. 1ον τοῦ 5ου ψηφίσματος διατάξεως περὶ προσόντων, τουτέστιν ἐκ τῶν διαπρεψάντων κατὰ τὸν ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα ἀπὸ τοῦ 1821 μέχρι τοῦ 1827. Ἐν περιπτώσει δὲ τῆς μὴ δυνατῆς ἀπαρτίσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ προσώπων ἐχόντων ἁπάντων τὸ προσὸν τοῦτο, δύναται νὰ συμπληρωθῇ καὶ ἐκ τῶν σχετικῶς, ἀλλ’ ἐξ ἀγωνιστῶν καὶ τούτων. Ὡς χρόνος ἀνυπέρβλητος πρὸς τὸν διορισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς τάττεται ἡ ἔναρξις τῆς πρώτης Βουλευτικῆς Συνόδου μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Συντάγματος· ὡς χρόνος δὲ ὡσαύτως τῶν ἀνατεθειμένων ἐργασιῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τῆς συνδρομῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐν γένει προσδιορίζεται ἡ ὅλη πρώτη περίοδος. Ἀθῆναι Ἀπριλίου 8 1864.

ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ.

Συνάπτονται δὲ τὰ μεταξὺ τοῦ Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς τότε Γερουσίας δύο διαγγέλματα ὑπ’ ἀριθ. 683 καὶ 56 ἀφορῶντα τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ πολίτου Ἕλληνος διὰ παραχωρήσεως ἐθνικῆς περιουσίας.

ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γίνῃ ἡ ἀνάπτυξις μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐνθυμεῖται ἡ Συνέλευσις, ὅτι χθὲς εἶχεν ἀρχίσει τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· «ἂν τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν πρέπῃ νὰ κανονισθῇ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1846 μόνον. Εἶχε γείνει ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως, καὶ τὸ Προεδρεῖον ἐθεώρησεν, ὅτι δὲν διεκρίθη τὸ ἀποτέλεσμα· ἐσυζητήθη κατόπιν ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, ἡ ὁποία καὶ ἔγεινε· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις δὲν εὑρέθη πλήρης ἐματαιώθη, θέλετε τώρα νὰ γίνῃ μικρά τις συζήτησις πρὸς διασάφησιν; (θόρυβος).

§94ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἡ Συνέλευσις, ἐρωτηθεῖσα κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν, ἀπεφάνθη, ὅτι ἐφωτίσθη.

§95ΖΕΡΒΑΣ. Ἐνίσταμαι, ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοιούτου ἀντικειμένου.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, καὶ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅστις εἶναι παρὼν, δύναται νὰ δώσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν μερικὰς διασαφίσεις.

§97ΒΟΤΣΑΡΗΣ. (Ἐκ τῆς θέσεώς του). Παραδέχεσθε τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἀφοῦ ἐκηρύχθη ἀρχὴ ψηφοφορίας ὁ Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔστω καὶ ὁ ἔνδοξος Κανάρης, δύναται νὰ διακόψῃ τὴν ψηφοφορίαν;

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχομαι πᾶσαν ἀρχὴν, ἡ ὁποία δύναται νὰ φωτίσῃ τὴν Συνέλευσιν καὶ ὁδηγήσῃ αὐτὴν εἰς τὸ ὀρθὸν καὶ δίκαιον.

§99ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ἡ συνείδησίς σας σᾶς συγχωρεῖ νὰ ἐξακολουθῆτε νὰ προεδρεύητε μετὰ τοιαύτης ἀνηκούστου παραβάσεως κανονισμῶν καὶ κοινοβουλευτικῶν ἐθίμων; (θόρυβος).

§100ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ψηφοφορίαν, Κ. Πρόεδρε.

§101ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δύο λέξεις, Κ. Πρόεδρε.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιτρέπῃ ἡ Συνέλευσις, τότε μάλιστα.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι, εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§104ΖΕΡΒΑΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ψηφοφορία ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου θέλει νὰ εἴπῃ ὀλίγα τινα.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι, δὲν ἠμπορεῖ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία, Κύριοι.

§108ΠΟΛΛΟΙ. (Ἀριστερόθεν) ὄχι, ὄχι.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ βλάψῃ τὴν Συνέλευσιν.

§110ΒΑΛΤΙΝΟΣ. ... (θόρυβος).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προκειμένου λόγου περὶ νομοθετημάτων, περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ κράτους, τὰ πείσματα δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰ ἐννοήσω, εἴτε ἀπὸ τὴν μίαν, εἴτε ἀπὸ τὴν ἄλλην πτέρυγα προέρχονται (φωναὶ θορυβώδεις ἐκ τῶν δύο πτερύγων).

§112ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. (θόρυβος).

§113ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι σημεῖον, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ μᾶς παρασύρουν οὔτε ὑπουργοί.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἐπέλθῃ ἡσυχία, Κύριοι.

§115ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, διότι ἡ συζήτησις, οἱ πλεῖστοι τῶν πληρεξουσίων δὲν ἐννοοῦν τί νὰ ψηφοφορήσουν (θόρυβος).

§116ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Δύο λέξεις, Κ. Πρόεδρε.

§117ΠΟΛΛΟΙ. (Δεξιόθεν) ὄχι, ὄχι, δὲν θέλομεν καμμίαν ἐξήγησιν. Εἶναι ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ.

§118ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ ἐμποδίσητε.

§119ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε τὸν λόγον (θόρυβος).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Χρηστίδης νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§121ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε.

§122ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜ. Τότε δὲν ὁμιλῶ (καταβαίνει τοῦ βήματος)· δὲν θὰ κάμω τὸ βῆμα ἀντικείμενον διαπληκτισμῶν.

§123ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ φωτισθῶμεν (θόρυβος).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι! ἄλλως διακόπτω τὴν Συνεδρίασιν· ὁρίστε, Κ. Χρηστίδη.

§125ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜ. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κ. Ζέρβας· λοιπὸν δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα ἡ Συνέλευσις, ὁμιλήσατε· ἄλλως ἂς ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Κανάρης.

§127ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν, Κ. Πρόεδρε, θὰ τὸ καθιερώσωμεν ὡς προηγούμενον;

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁσάκις ζητεῖ ἡ Συνέλευσις περαιτέρω συζήτησιν, δὲν ἐννοῶ τὰς ἀντιῤῥήσεις.

§129ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι παραβίασις τοῦ κανονισμοῦ.

§130ΚΑΝΑΡΗΣ. (Πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργ. τῶν Ναυτικῶν). Ἕως τώρα δὲν ἐνόησα τὰς αἰτίας τοῦ θορύβου αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον βλέπω· ἠξεύρω ὅτι ἐπέρασαν τὰ πρῶτα ὑπουργεῖα ἐν ἡσυχίᾳ καὶ τάξει· ἦτο ἡ κυβέρνησις, καὶ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο διευκολύνθησαν καὶ ἐτελείωσαν. Αὐτὸ τὸ τελευταῖον ὑπουργεῖον, τὸ μικρότερον, διατί νὰ ἔχῃ αὐτὰ τὰ πράγματα; ἐκαρτέρουν νὰ ἀκούσω τὴν συζήτησιν διὰ νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις· μήπως ἔχομεν σκοπὸν νὰ παρανομήσωμεν ἡμεῖς ἢ οἱ ἄλλοι; τὸν νόμον θέλομεν, ὅταν θέλῃ τις νὰ τὸν ἀθετήσῃ, ὅταν ᾖναι πράγματα παράνομα, ἠμπορεῖ τις νὰ φοβῆται, καὶ νὰ δυσκολεύεται νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα, ἀλλ’ ἡμεῖς σκεπτόμεθα, ὡς μοῦ φαίνεται, ὑπὲρ τοῦ καλοῦ συμφέροντος. Ἂς προχωρήσῃ ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ ἂν εὑρεθοῦν παράνομα πράγματα, ἂς ἐξακολουθήσῃ ἡ Συνέλευσις νὰ τὰ διορθώσῃ καὶ νὰ κάμῃ ὅ,τι ἄλλο ἀπαιτεῖ, εἰ δὲ μὴ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἠξεύρω τί νὰ εἴπω. Δὲν πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὑπάρχουν παρανομίαι πρὶν τὰς ἴδωμεν καὶ πρὶν φωτισθῶμεν· λοιπὸν ἂν δὲν φωτισθῶμεν, πῶς θέλετε νὰ ὑπάγωμεν ἐμπρὸς, ἀφήσατε νὰ ἔμβωμεν εἰς ἕνα δρόμον ἴσον καὶ νὰ ἴδωμεν ποῖον εἶναι τὸ πρᾶγμα, ὅπου φέρει εἰς μίαν θέσιν τοὺς μὲν ἢ τοὺς δέ· ἐντὸς τοῦ νόμου, μοῦ φαίνεται, ὅτι θέλομεν νὰ ἤμεθα καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Συνέλευσις καὶ ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι.

§131ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά.

§132ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἄν ἀποδειχθοῦν αἱ παρανομίαι, τότε....

§133ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά.

§134ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε.

§135ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν δεχόμεθα. Ὁ Κ. Μαυρομιχάλης ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος.

§136ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐὰν δώσητε τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε, ἐγὼ ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ. Καὶ ἄλλοι πληρεξούσιοι ζητοῦσι τὸν λόγον.

§137ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (θόρυβος). Ἄν νομίζητε, ὅτι ἠμπορεῖται νὰ πάρετε τα ζητήματα καὶ νὰ κάμητε οἰκονομίαν προσώπων, δὲν θὰ κάμητε τίποτε (θόρυβος)

§138ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Σεῖς τὰ ἐκάμνετε· (θόρυβος).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τί εἶπεν ὁ Κ. Κανάρης; Ἄν ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ φωτισθῶμεν πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις.

§140ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ ἂν ὁ ἔνδοξος Κανάρης, τὸ εἶπεν, ἐγὼ ἐνίσταμαι, διότι τὸ τοιοῦτον ἀντίκειται εἰς τὸν κανονισμόν. Ὁ Κ. Σαρίπολος ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος (θόρυβος μέγας).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει, ὅτι ὁσάκις γίνεται ἔνστασις, ὅτι παραβιάζεται ὁ κανονισμὸς, παύει πᾶσα ἄλλη συζήτησις, καὶ δίδεται ὁ λόγος εἰς τὸν προτείναντα τὴν ἔνστασιν αὐτήν. Τοιαύτην ἔνστασιν προτείνει καὶ ὁ Κ. Σαρίπολος.

§142ΚΑΛΟΣ. Μάλιστα, μάλιστα, ἂς ὁμιλήσῃ.

§143ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριοι! Σῶμα πολυμελὲς βουλευόμενον, σῶμα μάλιστα μονῆρες, σῶμα ἐκπροσωποῦν τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν καὶ μηδένα αὑτοῦ ἀνώτερον ἀναγνωρίζον, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, δὲν δύναται νὰ μὴ ἐξωκείλῃ εἰς ἐκτραχηλισμούς, ἂν ὑπεράνω ἑαυτοῦ δὲν θέσῃ ἕνα νόμον, εἰς ὃν εὐπειθῶς νὰ ὑπακούῃ, ἕνα νόμον σεβαστὸν, ἕνα νόμον ἀκράδαντον· ὁ νόμος οὗτος εὐεργετικὴν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σώματος ἀσκεῖ ἐπιῤῥοὴν, διότι γίνεται ἀληθῶς χαλινὸς τῶν παθῶν του, εἶναι δὲ τοιοῦτος, διότι ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ σώματος συνεζητήθη καὶ ἐψηφίσθη ἐν ψυχρότητι αἵματος, καὶ πρὶν ἢ ἐν αὐτῷ τὸ πρῶτον ζέον ἀναφυῇ ζήτημα· ὁ χαλινὸς οὗτος εἶναι ὁ Κανονισμός. Ἅμα, Κύριοι, ἀποπτύσητε τὸν χαλινὸν τοῦτον, ἄγεσθε καὶ φέρεσθε, ὡς ἤδη φέρεσθε. Διὰ τί; διότι σιγᾷ τὸ λογικὸν, τὸ δὲ πάθος, τὸ τυφλὸν πάθος ὠθεῖ. Βεβαίως ἡ συζήτησις ἡ ἀπαθὴς, ἡ ἀμερόληπτος καὶ δυναμένη νὰ ἐπιχύσῃ φῶς, εἶναι ἀναγκαία, ἀλλ’ ἡ συζήτησις αὕτη, τὰ φῶτα ταῦτα πρέπει νὰ ἔλθωσι πρὶν ἢ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ, καθ’ ἣν ἡ γνώμη ὑπὸ τῶν ἀντιλεξάντων ἐφωτίσθη, καὶ πρόκειται ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεως νὰ λαλήσῃ διὰ τῆς ψηφοφορίας. Χθὲς εἶχεν ἕκαστος ὑμῶν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον· χθὲς ἠδύνασθε νὰ παρατείνητε τὴν συζήτησιν ἐπὶ 24, ἐπὶ 48 ὥρας, ἂν ἠθέλετε, καὶ νὰ τὴν παρατείνητε μεχρισοῦ δὲν ἀπεφαίνεσθε ἑαυτοὺς φωτισθέντας, ὁ δὲ Πρόεδρος δὲν ἠδύνατο νὰ προβῇ καὶ νὰ προκαλέσῃ ψηφοφορίαν, ἐφ’ ὅσον ἡ Συνέλευσις ἐπόθει τῆς συζητήσεως τὴν παράτασιν. Ὅλαι αἱ γνῶμαι ἠδύναντο τότε νὰ ἔλθωσιν ἐδῶ, ἐδῶ εἰς αὐτὸ τὸ βῆμα νὰ συγκρουσθῶσι, νὰ ἐλέγξωσιν ἀλλήλας καὶ διαφωτισθῶσιν ἀμοιβαίως. Ἅμα ὅμως ἡ Συνέλευσις ἐξέφερε τὴν φωνὴν, ὅτι ἐφωτίσθη, καλῶς ἢ κακῶς δὲν τὸ ἐξετάζω, καθῆκον ἱερὸν καὶ ἀπαράβατον ἔχει νὰ σεβασθῇ αὐτὴ ἡ ἰδία πρώτη τὴν ἀπόφασίν της. Ἄλλως δὲ, Κύριοι, εἰ μὲν ἐνδώσῃ εἰς τὴν ἀξίωσιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως ἐπαναληφθῇ ἡ ἅπαξ κλεισθεῖσα συζήτησις, τοῦτο ἔσται σημεῖον, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι ἀχαλίνωτος· εἰ δὲ ζητεῖ τοῦτο ἡ συμπολίτευσις, τοῦτο δηλοῖ, ὅτι ἡ ἐξουσία εἶναι ἄπληστος, καὶ προσπαθεῖ νὰ σαγηνεύσῃ τὰς ψήφους· τὸ δὲ ἄτοπον ἔτι μᾶλλον αὐξάνει, ὅταν αὐτὸς ὁ ὑπουργὸς ζητῇ τῆς συζητήσεως τὴν ἐπανάληψιν. Μὲ ὅλον τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον φέρω πρὸς τὴν δαφνοστεφῆ κεφαλὴν τοῦ Κανάρη, ἀντιτείνω καὶ λέγω, ὅτι ἔπρεπε χθὲς, ἂν εἶχε γνώμην ἐναντίαν, νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ φωτίσῃ ἡμᾶς. Τίς ὅμως ἐξ ὑμῶν θέλει τολμήσει ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι χθὲς ἤρξατο ἡ ψηφοφορία, καὶ ἤθελε πάντως περαιωθῆ αὕτη καὶ ἀπολήξει εἰς ἀποτέλεσμα εἰ μὴ ὑμεῖς αὐτοὶ τῆς πτέρυγος ταύτης, τῆς τοσοῦτον θροῦν ποιουμένης σήμερον, δὲν ἀπεδιδράσκετε τῆς Συνελεύσεως; Δὲν εἶσθε ὑμεῖς, οἵτινες χθὲς ἐζητήσατε τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν; δὲν εἶσθε ὑμεῖς, οἵτινες, ἀφοῦ τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν κατωρθώσατε, κατεκλείσθητε ἐν τοῖς δωματίοις τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐγκατελείψατε τὰς θέσεις σας, ἵνα μὴ εὑρεθῇ ἡ Συνέλευσις ἐν ἀπαρτίᾳ, ματαιωθῇ δ’ οὕτως ἡ ψηφοφορία, καὶ διὰ τοῦ ἀντικοινοβουλευτικοῦ τούτου, πλὴν δυστυχῶς συνήθους ὑμῖν στρατηγήματος, νὰ κερδίσητε καιρόν; (εὖγε! εὖγε! δεξιόθεν). Δὲν ἐξετάζω ἂν τὸ ζήτημα, περὶ οὗ πρόκειται, ᾖναι ἐκ τῶν μάλα σπουδαίων· δὲν ἐξετάζω ἂν σωστικὸν τῆς ἐξουσίας ἢ ἐπίκαιρον ᾖναι· τὴν κακὴν ἀρχὴν πολεμῶ, διότι διὰ τῶν μικρῶν συνήθως λανθάνει παρεισδύουσα ἡ παρέκβασις. Κατὰ τὸν κανονισμὸν λοιπὸν ἡ διακοπεῖσα ψηφοφορία πρέπει ἀμέσως νὰ ἐπαναληφθῇ, χωρὶς οὐδεμία ἄλλη ν’ ἀκουσθῇ συζήτησις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§144ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα· (εὖγε! εὖγε!).

§145ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀλλὰ πιθανὸν ἡ ἀπόφασις αὕτη νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου ἀκατάλληλος καὶ ἀσύμφορος δι’ αὐτό· τοῦτο δὲν εἶναι ἀνήκεστον, καθόσον δύναται ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος δι’ ἄλλης ὁδοῦ νομίμου νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακόν. Ἡ Συνέλευσις ὡς τοῦ Φιλοκτήτου τὰ βέλη, δύναται νὰ ἰάνῃ τὰς πληγὰς ἃς ἐπήνεγκεν· ἰδοὺ δὲ πῶς; ἔρχεται τὴν ἐπιοῦσαν ὁ ὑπουργὸς καὶ ζητεῖ διὰ νέας προτάσεως τὴν ἀνάκλησιν τῆς ψήφου τῆς Συνελεύσεως, καὶ ἢ ἡ Συνέλευσις ἀνακαλεῖ, ἢ καὶ δευτέραν φορὰν ἀποφασίζει ταὐτὰ, καὶ τότε ὁ ὑπουργὸς ἢ ἐνδίδει τὴν γνώμην καὶ ἀποδέχεται, ἢ δίδει τὴν παραίτησίν του· ἰδοὺ ἡ συνταγματικὴ ὁδὸς, ἰδοὺ τὸ νόμιμον· ὅ,τι δ’ ἄλλο πράξητε πάντως οὐκ ἔσται ἐντὸς τοῦ νόμου, πάντως θέλει παραβιάσει τὸν κανονισμὸν ἡμῶν, ἔσται δ’ εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς παντὸς εὖ φρονοῦντος καθαρὰ παρανομία, μὴ ἔχουσα ἄλλην πηγὴν παρὰ τὰ πάθη, ἄλλον σκοπὸν παρὰ τὴν ταπείνωσιν τοῦ Ἐθνικοῦ τούτου Συνεδρίου, ὅπερ ὑπὲρ τὸ ἔτος κατηνάλωσεν ἤδη εἰς ἀκαίρους λογομαχίας, καὶ δίδει λαβὴν εἰς τοὺς κατηγόρους του νὰ λέγωσι περὶ αὐτοῦ, ὅτι δὲν εἶναι εἰμὴ Σύνοδος, ἐξ ἧς προέρχονται μόνον verba et vox præterea que nihil.

§146ΚΑΛΟΣ. Εἶναι ἀναμφίβολον σχεδὸν, ὅτι ὁ κανονισμὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις πρέπει νὰ διέπῃ τὰς πράξεις μας, καὶ χαλινὸς εἶναι ὁ κανονισμός· ἀλλ’ ὅταν συμβαίνῃ σύγκρουσίς τις ἀκουσίως εἴτε ἐκ παρανοήσεως, εἴτε ἐξ ὁποιασδήποτε ἄλλης αἰτίας, ὅταν καὶ ἡ Κυβέρνησις σᾶς λέγῃ, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως πρέπει νὰ πεισθῶμεν καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ· (θόρυβος). Σταθῆτε, Κύριοι· σᾶς λέγω, ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης συγκρούσεως ἠμποροῦμεν νὰ ἔλθωμεν πάλιν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ἢ νὰ λείψῃ, ἢ νὰ πεισθῶμεν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει ὅπως καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη. Εἶναι καλὸν λοιπὸν νὰ ἀφήσητε νὰ γίνῃ μία ἐξήγησις, καὶ νὰ ψηφισθῇ ὅπως λέγει ἡ ἐπιτροπή. Ἰδοὺ ὁ λόγος, δι’ ὃν εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν πρέπει νὰ ἀφήσητε νὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις, διὰ νὰ πεισθοῦν καὶ οἱ ἄλλοι, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς σήμερον ἔχει καλῶς, ἀλλ’ εἰς τὸ μέλλον πρέπει νὰ κανονισθῇ ἄλλως.

§147ΔΕΠΑΣΤΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ Κυρίου Σαριπόλου εἶναι ὀρθαὶ, καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις διὰ τῆς ἀποφάσεώς της δὲν ἤθελεν ἀποδείξει, ὅτι ἔχει ἀκόμη δισταγμοὺς, καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ φωτισθῇ περισσότερον· (θόρυβος).

§148ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι, εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ σώματα πρέπει νὰ δεσπόζῃ ὁ Κανονισμός· εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς, ὅτι, ἂν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, τὰ Σώματα ἤθελον εὑρεθῇ εἰς δύσκολον θέσιν, εἶναι ἀληθὲς, λέγω, ὅτι ἴσως ἐπετρέπετο ὄχι ἡ παρεκτροπὴ ἀπὸ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλ’ ἡ συζήτησις, ἥτις θέλει φέρει τὸ Σῶμα νὰ ἐννοήσῃ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο· εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίστασιν δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα. Χθὲς ἐσυζητήθη τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν· οἱ μὲν εἶπον, ὅτι θέλομεν τὸ προσωπικὸν τοῦτο νὰ ἐπανέλθῃ ὅπως ἦτο κανονισμένον κατὰ τὰ 1846, οὐδὲ εἶπον, ὅτι θέλομεν, παραδεχομένης αἴφνης τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ μείνῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅπως φέρεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἐνταῦθα κἀμμία ἀσάφεια, τὴν ὁποίαν σήμερον πρόκειται νὰ ἄρωμεν ἀπὸ τοῦ μέσου· οἱ μὲν θέλουν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ δὲ τοὺς ἄλλους· καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ στηρίζονται εἰς πράγματα· οἱ μὲν λέγουν ὅτι θεωροῦμεν πολυτέλειαν τὸ προσωπικὸν καθὼς τὸ φέρει ὁ ὀργανισμὸς, καὶ θέλομεν νὰ ἐπανέλθῃ ὅπως εἶχε, οἱ δὲ ἄλλοι λέγουν, καὶ ἡμεῖς στηριζόμεθα εἰς μεταγενεστέρους νόμους καὶ προϋπολογισμοὺς, οἱ ὁποῖοι ὄντες τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὸν νόμον, καὶ τίποτε ἄλλο· διότι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ἀπεκόψατε τὸ τμῆμα τῆς δικαιοσύνης καὶ τοῦ μηχανικοῦ δὲν παρεβιάσατε νόμους;

§149ΤΙΝΕΣ. (ἀριστερόθεν). Λόγῳ οἰκονομίας.

§150ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μένω λοιπὸν εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐὰν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι δὲν παρακινῶνται ἀπὸ ἄλλους λόγους, ὅτι τὸ κάμνουν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ φέρουν ἐμπόδια εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§151ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ματαίως διαπληκτιζόμεθα, χωρὶς νὰ ἔχῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν ἀντίθετον σκοπόν. Ὁ Κύριος Σαρίπολος ἐτόνισεν, ὅτι θὰ καταστρέψωμεν τὸν Κανονισμὸν, ἂν ἀφήσωμεν νὰ εἰπωθῶσιν ὀλίγαι λέξεις πρὸς διασάφισιν μιᾶς συγχύσεως, ἥτις ἀπεκαλύφθη εἰς τὸ τέλος, ὅτε ἀπεφασίσθη ἡ ψηφοφορία. Κύριοι, ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐντὸς τοῦ κανονισμοῦ, ἀλλ’ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ κανονισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι διὰ μόνην τὴν σειρὰν τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ διατάσσει καὶ δι’ ὅλα τὰ πράγματα, θέλει καὶ ὅλαι αἱ προτάσεις, ὅσαι παρουσιάζονται εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ σαφηνισθῶσι καὶ ἕκαστος πληρεξούσιος ἐν πλήρῃ γνώσει τοῦ πράγματος νὰ ψηφοφορῇ, δὲν δεσμεύεται ἡ Συνέλευσις ἀπὸ τὸν κανονισμὸν, ἐὰν εἰς τὸ τέλος μιᾶς συζητήσεως καὶ ψηφοφορίας ἀναφυῇ μία σύγχυσις. Τί θέλετε; ποῖον εἶναι τὸ χειρότερον; Ἐὰν ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ ἐπαναλάβωμεν μίαν διαφώτισιν τοῦ σώματος ἢ νὰ ἐπανέλθωμεν μετ’ ὀλίγας ἡμέρας εἰς κατάργησιν τῆς ἀποφάσεώς μας, ὅπως συνέβη προχθὲς εἰς τὸ Τελωνεῖον τῶν Ἀθηνῶν; Κύριοι, εἰς τί θὰ ἤμεθα πλέον ἀξιόμεμπτοι; Ὅταν κάμνωμεν μίαν ἀπόφασιν νὰ τὴν κηρύττωμεν τελεσίδικον καὶ ὕστερον μετὰ 2–3 ἡμέρας νὰ ἐρχώμεθα, καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπουργοὶ, νὰ ἀναιρῶμεν μίαν ἀπόφασιν, ἢ νὰ εἴπωμεν ἂς ἔλθουν οἱ ὑπουργοὶ νὰ εἴπουν δύω λέξεις πρὸς διασάφησιν; Κύριοι, μᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας Κ. Βαλτινὸς ὅτι εἴχομεν καθαρῶς τὸ ζήτημα, δὲν τὸ εἴχομεν καθαρῶς, διότι ὑπάρχει, καθὼς ἀνεκαλύφθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν, μία κατάχρησις, τὴν ὁποίαν δὲν ἐγνωρίζαμεν (θόρυβος) ὑπάρχει ἓν καταστατικὸν τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον σαφῶς καὶ ῥητῶς ἀναφέρει τὰ πρόσωπα. Τί συμβαίνει λοιπὸν κατόπιν; Μᾶς εἶπον ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἄλλος νόμος, καὶ ἡμεῖς παρατηρήσαντες εἰς τὸ γράμμα ἴδομεν, ὅτι αὐτὸς δὲν εἶναι νόμος καὶ δὲν ἔχει κἀμμίαν σχέσιν μὲ τὸ καταστατικὸν τοῦ ὑπουργείου, καὶ διὰ τοῦτο περιήλθομεν εἰς μίαν σύγχυσιν· ἠθέλαμεν νὰ φωτισθῶμεν ποία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ καταστατικοῦ καὶ μεταξὺ τοῦ νέου νόμου, τὸν ὁποῖον μᾶς εἶπον κατόπιν· διότι ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἐπείσθημεν ὅτι συνέβη κατάχρησις, περὶ ἧς δὲν ἔγεινε λόγος. Λοιπὸν ὅταν βλέπωμεν ὅτι γίνεται μία κατάχρησις ναυτικὴ ἐκ 40,010 δραχ. κατ’ ἔτος, πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν, διότι παραβαίνομεν τὸν κανονισμὸν, διὰ νὰ μὴ περιστείλωμεν αὐτὴν τὴν κατάχρησιν; Τώρα, ἐὰν θέλετε· ἐγὼ ὅμως λέγω, ὅτι δὲν εἶναι διόλου παράνομον νὰ παραβλέψωμεν τὸν κανονισμὸν καὶ νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν μικρὰν διασάφησιν.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§153ΜΙΛΗΣΗΣ. Δύω ἰδέαι βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὴν μέχρι τοῦδε συζήτησιν, ἡ μὲν μία, ἐπικαλουμένη τὴν ἱερότητα τοῦ κανονισμοῦ, ἐπιμένει εἰς τὸ νὰ προβῇ ὡς διακοπεῖσα χθὲς ἡ ψηφοφορία· ἡ δὲ ἄλλη, ἐπικαλουμένη τὴν πλήρη διαφώτισιν τοῦ ἀντικειμένου τῆς συζητήσεως, ἐπιμένει εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ ψηφοφορήσουν ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι ἐν πλήρῃ γνώσει τοῦ ἀντικειμένου. Ἡ πρώτη γνώμη ἔχει ὑπὲρ ἑαυτῆς τὸν νόμον, καὶ εἶναι σεβαστὴ, ἀλλὰ καὶ ἡ δευτέρα ἔχει ὑπὲρ ἑαυτῆς τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὅταν σᾶς λέγουν «ἀφήσατέ μας νὰ φωτισθῶμεν, νὰ ἐννοήσωμεν περὶ τίνος πρόκειται καὶ τί θὰ ψηφοφορήσωμεν, δὲν ἔχετε τί νὰ ἀντιτάξητε· οὔτε εἶναι γενναῖον, Κύριοι, νὰ ἐμμείνωμεν Ἰουδαϊκῶς εἰς τὸν τύπον, ἀρνούμενοι μίαν μικρὰν διαφώτισιν, ἡ ὁποία θὰ πείσῃ τοὺς ἀμφιβάλλοντας. Ἠξεύρετε τί σημαίνει ἡ ἐπιμονὴ αὕτη; Σημαίνει, ὅτι ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ ξηροῦ τύπου ζητοῦμεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ ψηφοφορήσωμεν ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ κρύψωμεν τὴν πλάνην, καὶ τοιαύτη ἰδέα δὲν θέλω νὰ γεννηθῇ εἰς κανενὸς τὴν κεφαλὴν, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ ἀλήθεια εἶναι ὑπὲρ ἡμῶν. Ἀλλὰ, Κύριοι, μεταξὺ τῶν δύω τούτων γνωμῶν δὲν εἶναι δυνατὸν ἄρα νὰ ὑπάρξῃ μία μέση; νομίζω, ὅτι ὑπάρχει, καὶ δύναται νὰ μᾶς χρησιμεύσῃ ὡς διέξοδος. Ἰδοὺ δὲ αὕτη. Ἰσχυρίσθημεν ἡμεῖς, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχει εἷς νόμος κατὰ τὸ 1856 μεταγενέστερος τοῦ καταστατικοῦ νόμου τοῦ 1846, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν ὅσους θεωρεῖ ἀναγκαίους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου του.

§154ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐμβαίνετε εἰς τὴν οὐσίαν (θόρυβος).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, μὴ διακόπτετε.

§156ΜΙΛΗΣΗΣ. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τοῦτο· νὰ ἀναγνώσῃ ὁ Κύριος Πρόεδρος τὸν νόμον τοῦ 1856 (καὶ ἀφοῦ ἔληξεν ἡ συζήτησις, τοῦτο ἐπιτρέπεται,) φέρων, ἄν τὸ ἐγκρίνῃ, καὶ μίαν διασάφησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Τοῦτο, Κύριοι, ὄχι μόνον δὲν ἀντιβαίνει εἰς τὸν κανονισμὸν, ἀλλὰ μάλιστα εἶναι σύμφωνον μὲ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα· ὁ Πρόεδρος τῶν Βουλευτικῶν Σωμάτων ἀείποτε ἔχει δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύῃ τὸν νόμον, νὰ φωτίζῃ τοὺς Βουλευτὰς ἢ πληρεξουσίους περὶ τῆς στάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ ζήτημα. Ἐνῷ λοιπὸν ὁ κανονισμὸς δὲν παραβιάζεται, ἐξ ἄλλου φωτίζονται οἱ θέλοντες νὰ φωτισθῶσι. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον, νὰ ἀναγνώσῃ τὸν νόμον τοῦ 1856, δίδων καὶ μίαν μικρὰν διασάφησιν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ κατόπιν νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν διακοπεῖσαν ψηφοφορίαν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης ἔχει τὸν λόγον.

§158ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι συζητουμένου τοῦ κανονισμοῦ εἰσήλθομεν ἀκροθιγῶς εἰς τὴν οὐσίαν· καθὼς σᾶς εἶπεν καὶ ὁ προαγορεύσας, ἐγὼ θὰ συνταχθῶ μὲ τὴν γνώμην του, μὲ μόνον μίαν διαφοράν· Τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου τοῦ 1856, τὴν ἐπικαλεῖται ἡ πλειονοψηφία αὐτῶν νὰ τὴν δώσῃ ὁ Πρόεδρος· ἀλλ’ ἔχομεν τὸ δικαίωμα καὶ ἡμεῖς νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἡ ἑρμηνεία αὐτὴ ᾖναι ὀρθή. Κύριοι, σᾶς ὁμολογῶ μετὰ θάῤῥους, ὅτι δὲν κατηγόρησε χθὲς ἡ ἀντιπολίτευσις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, οὔτε ἐπὶ ἀπάτῃ, οὔτε ἐπὶ δολιότητι, εἶπε μόνον ἓν πρᾶγμα, ὅτι ἔχει σκοπὸν ἡ ἀντιπολίτευσις, καθὼς καὶ ἡ Συνέλευσις, ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νὰ συζητήσῃ καὶ ν’ ἀποφασίσῃ ὅπως καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ὑπουργείων, εἴτε ἐπὶ νόμων, εἴτε ἐπὶ διαταγμάτων, ἀλλὰ θέλει νὰ περιστείλῃ τὰς καταχρήσεις ὅπου καὶ ἂν τὰς εὕρῃ. Κύριοι, ὁ νόμος τοῦ 1856, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε, εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος ἔδιδεν αὐθαίρετον ἐξουσίαν εἰς ὑπουργόν· ἤνοιγεν εἰς αὐτὸν τὰς θύρας τῶν καταχρήσεων, καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἔλεγχος. Αὐτὸν τὸν νόμον διὰ τῆς ἐξελέγξεως τοῦ προϋπολογισμοῦ θέλομεν νὰ μεταβάλωμεν. Καί, Κύριοι, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἔκαμε μέχρι τοῦδε ἡ Συνέλευσις, ἐπιψηφίσασα τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἄλλων ὑπουργείων. Μήπως αἱ θέσεις, αἱ ὁποῖαι κατηργήθησαν, δὲν ἐπροστατεύοντο ἀπὸ νόμους, καὶ ἀπὸ νόμους σπουδαίους; μήπως ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τῆς διαθεσιμότητος τῶν μισθῶν, τοὺς ὁποίους περιωρίσατε, δὲν προσεκρούσατε ἐνώπιον ἑνὸς καταστατικοῦ νόμου, καὶ ἔρχεσθε σήμερον νὰ ὑποστηρίξητε τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὴν θέσιν τοῦ γραφέως καὶ τοῦ κλητῆρος; Ἀλλ’ ὁ νόμος τοῦ 1856, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι ἀντιστοιχεῖ μὲ τὸν νόμον τοῦ 1846, καὶ ὅτι ἐπῆλθε νὰ τὸν καταργήσῃ· ὄχι· καὶ θέλω σᾶς φέρει παράδειγμα τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν συμπεριελήφθη εἰς τὸν νόμον τοῦ 1856, ὅπως καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Καὶ τί εἶπεν ὁ νόμος ἐκεῖνος; εἶπεν, ὁρίζω τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ, εἰς μὲν τῶν Ναυτικῶν εἰς 200, εἰς δὲ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς 300· πῶς τὸ ἑρμηνεύετε, καὶ πῶς θέλετε ἴσως νὰ τὸ ἑρμηνεύσῃ ὁ Κ. Πρόεδρος; ὅτι οἱ ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν δύνανται αὐτογνωμόνως καὶ κατὰ θέλησιν νὰ διαθέτουν αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅπως καὶ ὅπου θέλουν; Ὄχι, Κύριοι, διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ μετὰ τὸν νόμον τοῦ 1856, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὴν τὴν αὐθαίρετον ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν σήμερον θέλετε νὰ δώσητε. Καὶ τὶ εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν; ἔχει 500 ἀξιωματικούς, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ γραφεῖς πλείονας τῶν κανονισμένων. Πῶς θέλετε ἐσεῖς σήμερον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύναται νὰ πράξῃ νὰ τὸ ἀφήσητε ἐλεύθερον εἰς ἕναν ἄλλον ὑπουργόν; Καὶ εἰμπορεῖ σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ εἰπῇ θέλω διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γραφείου μου 100 ἀξιωματικούς, καὶ αὔριον νὰ εἴπῃ θέλω διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀτμοδρόμονος 10 ἀξιωματικούς. Λέγω λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 50 ἐδόθη, ἵνα προσδιορίσῃ, καὶ τὸν ἐπροκάλεσεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τότε τὴν κατάχρησιν, καθ’ ὅσον εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν μεταποίησιν τῶν συνταγμάτων εἰς τάγματα, καὶ ἄλλα τοιαῦτα, διὰ τῶν ὁποίων ἠθέλησαν νὰ ἔχουν θέσεις περιττὰς διὰ νὰ οἰκονομήσουν πρόσωπα· ἀφῃρέθη δὲ καὶ ἡ αὐθαίρετος ἑρμηνεία τοῦ νόμου, ἀπὸ τὰ καταστατικὰ διατάγματα. Τὶ σᾶς λέγουν διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν; Θέλω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ διευθύνηται ἀπὸ 5 ἄτομα. Ὁ νόμος τοῦ 56 τὶ σᾶς λέγει; Ἀφίνω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ διαθέσῃ 100 ἀξιωματικοὺς ὅπου θέλει. Τώρα ἡ Συνέλευσις θέλει, καθὼς ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν περιορίζεται ἀπὸ καταστατικὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα δὲν τοῦ δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ θέτῃ περιττοὺς ὅπου δὲν πρέπει, θέλομεν καὶ ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νὰ γίνῃ τὸ τοιοῦτον· καὶ θὰ μὲ ἔχετε σύντροφον ἐὰν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν παρουσιασθῇ καὶ εἴπῃ, Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ νόμος τοῦ 46, ὁρίζει ὀλιγώτερον προσωπικόν, ὅτι διὰ τοῦ νόμου τοῦ 56 δὲν παρανομῶ ἐὰν ἐπρόσθετον νέον προσωπικόν. Τὸ σημερινὸν προσωπικὸν τὸ θεωρῶ ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀπαιτῶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Γραφείου, ὅπως σήμερον ἔχει· καθόσον δὲν εἶναι καὶ παράνομον, διότι ὁ νόμος μοὶ ἔδωκεν αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν. Ἐγὼ λέγω, καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς παρεδέχθην τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου ὅπως ἔχει, μὲ μόνον μίαν διαφορὰν δύο βοηθῶν, καὶ ἑνὸς κλητῆρος· ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς ὑποβάλωμεν καὶ τὴν ἰδέαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὡρμήθη ἡ ἐπιτροπή.

§159ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κ. Μαυρομιχάλη, δύω λέξεις (θόρυβος).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κ. Γόντικα.

§161ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀλλ’ ὀφείλω, Κύριοι, νὰ παρατηρήσω ἓν πρᾶγμα· καὶ τοῦτο δύναμαι νὰ τὸ εἴπω, ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ· καὶ λέγω τοῦτο, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐξελέγξασα τὸν προϋπολογισμὸν, ἐθεώρησεν αὐτὸν συντεταγμένον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταστατικῶν. Τὸ ἐθεώρησεν ὡς ἀρχὴν, Κύριοι· καὶ πολλάκις μέλη τινὰ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, μᾶς εἶπον, ἐὰν τὰ φύλλα λεπτομερείας ᾖναι πραγματικῶς σύμφωνα μὲ τὸ καταστατικόν· καὶ ἡμεῖς τοὺς εἴπομεν, μάλιστα, συμφωνότατα εἶναι· εἴχομεν φέρει τοὺς νόμους, καὶ ἀποδείξει ὅτι εἰς τὸν λόχον δὲν εἰμπορεῖ νὰ ᾖναι παρὰ εἷς λοχαγὸς κτλ. Ἀλλ’ ὁμολογῶ ἢ τὴν πλάνην μου, ἢ ὅτι διέλαθε τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶδεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ νόμος τοῦ 46 ὁ καταστατικός· καὶ ἐνόμιζε κατὰ πεποίθησιν καὶ ἐν καλῇ τῇ πίστει, καὶ εἶπε, ὑποβάλλω νέον διάταγμα, νὰ κανονίσω αὐτὸ τὸ προσωπικὸν ἀνεξαρτήτως ἢ νόμων ἢ διαταγμάτων. Ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὅπως φέρεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ μετὰ τὴν ἀπάλειψιν τῶν δύω αὐτῶν θέσεων, ἔχῃ καλῶς, νὰ ψηφοφορήσωμεν· ἐὰν δὲν ἔχῃ νὰ τὸ τροποποιήσωμεν, νὰ ἐπανέλθῃ τὸ ὑπουργεῖον, ὅσοι θέλουν εἰμποροῦν νὰ εἴπουν τὸ Γραφεῖον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο εἰς τὰ 46. Ἡμεῖς, καὶ ἐγὼ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ψηφοφορήσωμεν τὸ Γραφεῖον ὅπως ἔχει μὲ τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις δὲν εἶναι ἀναγκαία, καὶ κατὰ συνέπειαν ψηφοφοροῦντες εἴχομεν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς διασαφήσεως· διότι πολλοὶ φρονοῦν ὅτι μὲ τὸ προσωπικὸν τοῦ 46 δύναται νὰ διοικηθῇ.

§162ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἐφωτίσθη. Λοιπὸν θέλετε νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§163ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. Οἱ παραδεχόμενοι.....

§165ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ ζήτημα ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπαναληφθῇ (θόρυβος).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ κανονισθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὸν νόμον τοῦ 46 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).

§167ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐὰν ἀμφιβάλλετε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§168ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον, διότι εἶναι ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα, νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρόν;

§170ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ σηκωθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν παραδέχονται τὸν νόμον τοῦ 1846. Λοιπὸν οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ νὰ κανονισθῇ κατὰ τὸν νόμον τοῦ 46, ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἀπεῤῥίφθη, δὲν ἰσχύει ὁ νόμος τοῦ 46. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται ἤδη νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ βʹ. ἄρθρον «ἐπιτελεῖς». Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Καλός.

§172ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, δύο νόμοι ἐκανόνισαν τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ναυτῶν, ὁ νόμος τῆς 20 Αὐγούστου 56, καὶ ὁ νόμος τῆς 24 Σεπτεμβρίου 55· ὁ μὲν πρῶτος εἶναι περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, ὁ δὲ δεύτερος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν. Οἱ νόμοι οὗτοι κακῶς μέχρι τοῦδε ἐφηρμόσθησαν, καὶ μολονότι ἡ Βουλὴ τῶν 60, καὶ ἡ Βουλὴ τῶν 61, καὶ ἡ Γερουσία ὡς πολλὰ καλλὰ, πιστεύω, θὰ ἐνθυμεῖται ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπέμενον, ὅπως κατ’ ἔτος κανονίζεται ἡ δύναμις τοῦ ναυτικοῦ, ὄχι ὅπως εἰσάγεται, καὶ ὅπως εἰσήχθη καὶ προχθὲς, ἀλλ’ ὀνομαστὶ εἰς ἑκάστην τάξιν ἀξιωματικῶν νὰ καταφαίνεται ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, καὶ ὅμως τοῦτο δὲν ἐγένετο· ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 λέγει, «ἐνέργεια εἶναι ἡ θέσις τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ κατηριθμημένου εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῆς ἐτησίου ναυτικῆς δυνάμεως, καὶ ἐπιφορτισμένου τακτικήν τινα ἢ ἔκτακτον ὑπηρεσίαν, ὑπαγομένην εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.» καὶ ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄλλου νόμου, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι, «Οἱ ἀριθμοὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ τῶν διαθεσίμων ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ εἰσὶν ἐν καιρῷ εἰρήνης κατ’ ἀνώτατον ὅρον, οἱ ἑξῆς κτλ. προσδιωρίζετο καὶ προσδιορίζεται ἐν συνόλῳ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ναυτῶν, ἐνῷ ὁ νόμος ἀπαιτεῖ κατ’ ἔτος νὰ ψηφίζηται ὁ ἀριθμὸς διακεκριμμένως, καὶ διατί; Ἐὰν ἐφέτως ἕνεκα ἀνάγκης τινὸς εἴχομεν πλοῖα, καὶ τὰ ἐξωπλίζαμεν, βεβαίως ἔπρεπε ν’ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν· ἀλλὰ κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἐὰν δὲν παρουσιασθῇ ἡ ἀνάγκη, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ἔχει ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ καὶ τότε τὸ προσωπικὸν, καθὼς καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἔτος. Τί βλέπομεν σήμερον; ὅ,τι καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν ἀρνούμεθα τὸν ἀναγκαῖον ἀριθμὸν, δὲν εἴπομεν ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀντὶ τεσσάρων ἀξιωματικῶν θέλομεν τρεῖς· εἴπομεν ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν ἀνάγκην, τοὐτέστιν, ὀφείλουσιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, καθὼς καὶ ὁ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ὑποβάλλωσι κατ’ ἔτος τὸν νόμον τῆς ἐτησίας δυνάμεως ὀνομαστί· τόσους συνταγματάρχας, ἀντισυνταγματάρχας, ταγματάρχας, στρατιώτας κτλ., καθὼς καὶ τόσους ναυάρχους, ἀντιναυάρχους, ἀξιωματικοὺς κτλ. ὅσων ἔχουν ἀνάγκην διὰ τὸ ἔτος, καὶ ὄχι νὰ μᾶς λέγωσιν ὅτι ἔχουν ἀνάγκην 9000 ἀνδρῶν, ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν. Τοιουτοτρόπως ἑρμηνεύθη κακῶς ὁ νόμος τοῦ 56· δι’ αὐτὸ βλέπετε οἱ προϋπολογισμοὶ νὰ συντάττωνται ὄχι ὅπως ὁ καταστατικὸς νόμος τῶν ὑπουργείων ὁρίζει, ἀλλ’ ὅπως θέλει ὁ ὑπουργός. Δὲν κατηγορῶ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ παρελθὸν, οὔτε τὸ σημερινὸν, ἀλλὰ τὴν κακὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἠσπάσθησαν τὰ Ὑπουργεῖα. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον, τοὺς ἐπιτελεῖς· οἱ ἐπιτελεῖς προσδιορίζονται κατὰ τὴν θέλησιν τοῦ ὑπουργοῦ, χωρὶς νὰ καταδεικνύεται ἡ ἀνάγκη· τὸ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιοριζόμενον προσωπικὸν εἶναι περιττόν. Ἐὰν τινὲς ἐξ αὐτῶν ἔχουν δικαίωμα εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους, ἂς τοὺς δώσωμεν ἀρκοῦσαν σύνταξιν καὶ ἂς καταργήσωμεν τὴν θέσιν των, διότι αὔριον, ἐὰν ἐκλείψουν αὐτοὶ, θὰ τοὺς διαδεχθοῦν ἄλλοι, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ διαιωνισθῇ ἡ κατάστασις αὕτη. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ ἐπιτελεῖον, καὶ νὰ περιορισθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς μόνον τοὺς ἀπολύτως ἀναγκαίους.

§173ΤΙΝΕΣ. Πόσους θέλετε ῥητῶς;

§174ΚΑΛΟΣ. Θεωρῶ ἕνα μόνον ὡς πρόεδρον, οἱ δὲ λοιποὶ νὰ ᾖναι ἐκ τῶν ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Βρατσάνος.

§176ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν προλαλήσαντα Ἐὰν τῷ ὄντι ἐπρόκειτο περὶ ἐκείνου, περὶ οὗ ὡμίλησε, τοὐτέστι, νὰ καθαρισθῇ ἡ τάξις τῶν ἐπιτελῶν, καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἄλλη τάξις, καὶ λόγῳ οἰκονομίας, καὶ λόγῳ συμφέροντος πρὸς τὸ μέλλον Ἀλλὰ ἡ οἰκονομία θὰ λαλήσῃ κατὰ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς· διότι αὐτὴ βεβαίως ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκονομίαν, καὶ ὄχι τὴν ὑπηρεσίαν· δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τοὺς νόμους, καὶ ἐνταῦθα πιστεύω, οὐδεὶς πλέον θ’ ἀμφισβητήσῃ τὴν ὕπαρξιν τοῦ νόμου, κατὰ τοὺς νόμους τρία ταμεῖα συνεστήθησαν κατὰ καιροὺς· καὶ εἰς ἕκαστον αὐτῶν ἐνεκρίθη εἰδικὴ ἐπιτροπή· τὸ ταμεῖον τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν, τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὸ ἀπομαχικὸν Ταμεῖον. Κατ’ ἀρχὰς ὑπῆρχε μόνον τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν, κατόπιν ἐπῆλθε τὸ ταμεῖον τὸ ἀπομαχικὸν, καὶ διὰ τὰ δύο αὐτὰ ταμεῖα ὑπῆρχε μία ἐπιτροπὴ, τουτέστιν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὑπηρετοῦσα ἤδη ἐν τῷ ὑπουργείῳ, ἥτις ἀκόμη ἐφορεύει τοῦ ἀπομαχικοῦ Ταμείου, καὶ ἥτις εἶναι ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ἡ ἐνεργοῦσα τὴν ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ναυτικῶν συντάξεων δὲν ἐξετέλει τὸ προσωπικὸν τοῦ ναυτοδικείου, καὶ τοῦτο, τὸ τότε ὑπουργεῖον τὸ ἐκανόνισε λόγῳ οἰκονομίας. Ὅταν ὅμως λόγῳ οἰκονομίας πάλιν κατηργήθη τὸ Ναυτοδικεῖον ὡς πολυδάπανον, τότε βεβαίως τὸ ὑπουργεῖον γνωρίζον τὴν ὑπηρεσίαν ἐκ τοῦ σύνεγγυς, ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ πραγματοποιήσῃ τὸν νόμον. Ὁ νόμος ὁρίζει ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν συντάξεων, καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβεν ἐκ τῶν ἐπιτελῶν ἀξιωματικῶν τοὺς ἀναγκαίους διὰ τὴν ἐπιτροπήν. Κατόπιν ἐπῆλθε τὸ ἄλλο ταμεῖον, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν διώρισε καμμίαν ἐπιτροπὴν, ὅπως ὁ νόμος ἐκανόνισεν, ὥστε διὰ τρία ταμεῖα ὑπάρχουν δύω ἐπιτροπαί. Ἐὰν ἤδη καταργήσητε τὴν μίαν λόγῳ ὅτι αὐτὴν τὴν ἀποτελοῦν οἱ ἐπιτελεῖς, θέλετε ἔχει μίαν ἐπιτροπὴν διὰ τρία ταμεῖα, τοὐτέστι τρία συμφέροντα μεγάλα ἐν μιᾷ ἐπιτροπῇ, ἥτις καθὼς σᾶς προεῖπον ἐνεργεῖ τὴν ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἕως ἐδῶ, κηρύσσομαι κατὰ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ μένῃ ὅπως εἶναι ὁ προϋπολογισμός. Ἓν μόνον δύναται νὰ κάμῃ ἡ Συνέλευσις ἐὰν θελήσῃ νὰ ὀλιγωστεύσῃ τὰ πρόσωπα· τοῦτο ὅμως τὸ θεωρῶ ἄσχετον πρὸς τὸ παρόν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Θεοχάρης ἔχει τὸν λόγον.

§178ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, οὐδέποτε εἶμαι τῆς ἰδέας, ἕνεκα τῆς οἰκονομίας, νὰ καταστραφῇ ἡ ὑπηρεσία. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπή σας καλῶς ἐξετίμησε τὴν περίστασιν ταύτην, καὶ κατήργησε τὴν δαπάνην, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ εἶναι ἄσκοπος πρὸς συντήρησιν τῶν ἐπιτροπῶν, τὰς ὁποίας προσδιορίζουσιν οἱ νόμοι οἱ ὀργανικοὶ τῶν ταμείων τούτων. Οἱ ἀξιωματικοὶ, Κύριοι, οἱ ἀποτελοῦντες τὸ σῶμα τῶν ἐπιτροπῶν τούτων, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔχουν πολλὰ προσωπικὰ δικαιώματα, ἂν ὄχι ὅλοι τοὐλάχιστον πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, διότι τινὲς εἶναι γέροντες χρηματίσαντες πλοίαρχοι, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὐεργεσία ἡ θέσις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν κατέχουν. Καλλίτερον νὰ τοὺς δώσωμεν ἕνα μισθὸν ὀλίγον ἀνώτερον, καὶ νὰ τὸν ἀπολαμβάνουν ἐν ἡσυχίᾳ. Ἡ ὑπηρεσία, Κύριοι, τῶν ταμείων τούτων δὲν εἶναι ποτὲ ἀνωτέρα τοῦ κεντρικοῦ Ταμείου, τοῦ διαχειριζομένου ὑπὸ ἑνὸς μόνου Ταμίου καὶ ἑνὸς ὑποταμίου, ἐνῷ εἰς αὐτὸ συῤῥέουσιν ὅλα τὰ Ταμεῖα τὰ ἐπαρχιακά· εἰς τὰ Ταμεῖα δὲ αὐτὰ, περὶ ὧν ὁ λόγος, ἀπαιτεῖται ἓν σῶμα ἐπιτελῶν ἀξιωματικῶν. Κύριοι, εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκονομίαν, χωρὶς νὰ καταστρέψωμεν τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ συλλογισθῆτε, ὅτι καταργουμένου τοῦ σώματος τούτου τῶν ἐπιτελῶν, παντάπασι δὲν καταστρέφεται ἡ ὑπηρεσία· μόλις 10, 15 αἰτήσεις συντάξεων κατ’ ἔτος θ’ ἀπευθυνθῶσι, καὶ ποτὲ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἰργάσθη ἐπὶ τῶν αἰτήσεων τούτων, εἷς ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου ἐργάζεται, καθυποβάλλει τὰ ἔγγραφα ἕτοιμα, καὶ ὑπογράφουν μίαν ὑπογραφὴν οἱ ἐπιτελεῖς· διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἶναι ἀνάγκη νὰ δαπανῶμεν ἓν ποσὸν 28 χιλ. δραχμῶν;

§179ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μὰ τὸ ὑπουργεῖον δὲν τὸ φιλονεικεῖ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§180ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Μὴ παρεξηγηθῶ· δὲν εἶμαι κατὰ τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ἔχουν προσφέρει αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί· νὰ ἐξευρεθῇ θέσις ὁποιαδήποτε, νὰ ζήσουν οἱ ἀξιωματικοὶ πολὺ καλὰ, ἴσως καὶ καλλίτερα· δὲν θέλω ὅμως νὰ παραδεχθῶ τὴν πολυτέλειαν αὐτὴν τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν θέλω νὰ παραδεχθῶ τοὺς λόγους, ὅτι καταστρέφεται ἡ ὑπηρεσία, διότι οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἐκτελοῦν, εἶμαι λοιπὸν ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς.

§181ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τὴν παραδέχεται καὶ τὸ ὑπουργεῖον.

§182ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ (ἐκ τῆς ἕδρας του). Τὸ σῶμα τῶν ἐπιτελῶν (θόρυβος)..... Δεύτερον εἰς τὸν Πειραιᾶ ὑπάρχει ἐνοικιασμένον ἓν κατάστημα διὰ τὸ ναυτοδικεῖον· ἄλλοτε, ὁπόταν ἦτο περισσότερον ναυτικὸν, αἱ δίκαι ἐλάμβανον χώραν ἐπὶ τοῦ καταστρώματος, (θόρυβος)..... Πρὸ τριῶν ἐτῶν οὐδεμίαν ἐργασίαν ἐξετέλεσε τὸ ναυτοδικεῖον οὔτε δίκην οὔτε τίποτε· προτείνω λοιπὸν τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἐνοικίου τοῦ καταστήματος.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), ἐφωτίσθη. — Κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς καταργεῖται ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐξ ἑνὸς πλοιάρχου, ὡς προέδρου, ἑνὸς ἀντιπλοιάρχου, ἑνὸς ὑποπλοιάρχου, καὶ ἑνὸς ὑποπλοιάρχου ὡς εἰσηγητοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Ἀφεντούλης προτείνει καὶ τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τοῦ γραμματέως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατάργησιν τοῦ γραμματέως τοῦ ναυτοδικείου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα)· θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τοῦ Κ. Ἀφεντούλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Δὲν παρεδέχθη ἡ κατάργησις. Παρεδέχθη λοιπὸν καὶ τὸ δεύτερον στοιχεῖον μὲ τὰς παραδεχθείσας ἐλαττώσεις. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ γʹ. «διευθυντήριον ναυστάθμου.» ὡς πρὸς τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν κατάργησιν ἑνὸς ὑποφροντιστοῦ γραμματέως, ἑνὸς λογιστοῦ καὶ ἑνὸς τροφοδότου.

§184ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Ὁ ναυπηγὸς, ὁ ὁποῖος ἐμφαίνεται εἰς τὸ στέλεχος, δὲν ὑπάρχει νῦν, αὐτὸς εἶναι καθηγητὴς εἰς τὸ σχολεῖον τὸ ἐκπαιδεῦον τοὺς δοκίμους ἐν Πόρῳ· ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει, εἶναι περιττὸν νὰ τὸν κρατῶμεν εἰς τὸ στέλεχος.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον θὰ ἐρωτήσω περὶ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς· οἱ παραδεχόμενοι τὴν προτεινομένην ἐλάττωσιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι καὶ τὴν ἐλάττωσιν τὴν προτεινομένην παρὰ τοῦ Κ. Ἀφεντούλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι) ἀπεῤῥίφθη. Ἐνεκρίθη λοιπὸν μὲ τὰς προτεινομένας ἐλαττώσεις καὶ τὸ γʹ. στοιχεῖον τοῦ Αʹ. Κεφαλαίου. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ δʹ. «πλήρωμα ναυστάθμου.» Εἰς αὐτὸ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν προτείνει ἐλαττώσεις.

§186ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸν ναύσταθμον ὑπάρχει ἕνα ποσὸν ναυτῶν πρώτης, δευτέρας καὶ τρίτης τάξεως· οὗτοι ἔχουν σκοπὸν νὰ ἐνεργοῦν τὰς οἱασδήποτε καθεκάστην παρουσιαζομένας ναυτικὰς ὑπηρεσίας, οὐχὶ ἐργατικὰς, ἀλλὰ νὰ χρησιμεύωσιν ὡς ναῦται εἰς ἐπισκευὴν διαφόρων πλοίων ἢ καὶ εἰς ἐξοπλισμὸν ἐκ τοῦ προχείρου πλοίων, τὰ ὁποῖα ἤθελεν ἀποφασίσει ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ εἰς ἐνέργειαν, διότι δι’ ἐθελοντῶν γίνεται ἡ στρατολογία ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ, καὶ πολλάκις τυγχάνει νὰ μὴν ᾖναι ναῦται πρόχειροι, καὶ ὅμως πεῖρα ἰδία μοι ἀπέδειξε, κύριοι, ὅτι οἱ ναῦται ά. βʹ. καὶ γʹ. τάξεως δὲν εἶναι ναῦται, ἀλλὰ παῖδες λαμβάνοντες 40 δραχμὰς μισθὸν καὶ τὴν τροφοδοσίαν των 27, γίνονται 67, καὶ δὲν κάμνουν οὐδεμίαν ἐργασίαν· ἡ θέσις των εἶναι θέσις ἀμεριμνομερίμνης, καὶ εἰς τοῦτο ἐκκαλῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἴτε θέσῃ εἰς ἐνέργειαν πράγματι τὸν νόμον, καὶ νὰ διορίσῃ 10 ναύτας τῆς ά. τάξεως, ἀλλὰ ναύτας· 10 τῆς βʹ. ἀλλὰ ναύτας, 10 τῆς γʹ. ἀλλὰ ναύτας· ἢ νὰ ἀπαλείψωμεν τότε παντελῶς ὡς ἄχρηστον τὸ κονδύλιον τοῦτο.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ Κ. Πληρεξούσιος κάμνει σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν παραδέχεται ἡ Συνέλευσις;

§188ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλάττωσις λοιπὸν δὲν προτείνεται, ἄρα ἐγκρίνεται. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ έ. στοιχεῖον. «Ἐργοστάσια ναυστάθμου.» ὡς πρὸς τοῦτο προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως ἑνὸς λογιστοῦ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Θεοχάρης.

§190ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, δὲν ἠξεύρω πῶς ἐσκέφθη ἡ ἐπιτροπὴ, ὅταν ἐσυζήτησε τὰς δαπάνας ταύτας τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τὰς ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἐργοστάσια ναυστάθμου,» διότι φαίνεται δὲν ἤρκει νὰ τὸ ὀνομάσῃ ἑνικῶς ἐργοστάσιον. Πᾶν ἐργοστάσιον, κύριοι, ἐννοεῖτε, ὅτι ἀποφέρει καὶ ἐργασίαν καὶ εἶναι προσδιωρισμένον δι’ ἕνα σκοπόν. Μία δαπάνη ἀναβαίνουσα εἰς 57,120 δραχμὰς κατ’ ἔτος ἐκπλήσσει ἐκ πρώτης ὄψεως τὸν ἄνθρωπον ἅμα τὴν ἀκούσῃ, καὶ ὑποθέτει ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς δαπάνης ὠφελεῖται τὸ δημόσιον κἄτι τι, εἴτε ὑλικῶς εἴτε ἠθικῶς. Τί νομίζετε, ὅτι εἶναι τὸ ἐργοστάσιον τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος; Ἐγὼ ἐπειδὴ δὲν βλέπω πουθενὰ τὰ ἔργα του ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰ κεφάλαια ἐκεῖνα τὰ τεχνικὰ, τὰ ὁποῖα πάντα ὁρίζονται εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐξοδεύωνται χρήματα. Τὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τοιούτους ναυστάθμους, οἷος ὁ ἰδικός μας, 2 σκοποὺς ὑποθέτουσι, ἢ ὅτι χρησιμεύουν ὡς σχολεῖα πρὸς ἐκγύμνασιν μαθητῶν, εἰς εἰδικάς τινας τέχνας, ἢ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ναυπηγίας, καὶ διὰ τοῦτο ἀπαιτεῖται ἐργασία ἐπὶ τοῦ ὑλικοῦ. Ποῖον εἶναι τὸ ναυτικὸν ἐκεῖνο, ἐπὶ τῆς ὕλης τοῦ ὁποίου ἐργάζεται τὸ ἐργοστάσιον αὐτό; εἶναι αἱ λαβυρνίδες αὗται, τὰς ὁποίας ἔχομεν, εἶναι αὐτὰ τὰ καβουρτιστήρια τοῦ καφφὲ, αἱ ἀτμοημιολίαι αἱ σιδηραῖ. Ἔχομεν ἐργοστάσια διὰ σιδηρᾶ πλοῖα εἰς τὸν Πόρον, ἠκούσατε τοιοῦτόν τι ποτέ; Ἐγὼ, κύριοι, ἕνα λόχον τεχνητῶν ἀκούω χωρὶς νὰ βλέπω ἐργασίαν. Ἂν ἀνεγνώσατε τὸ διάταγμα περὶ τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, θέλετε παρατηρήσει ὅτι εἶναι προσδιωρισμένον διὰ τὴν ναυπηγίαν τῶν πλοίων, διότι διὰ τούτου τοῦ ἐργοστασίου θὰ κατασκευασθῇ ὁλόκληρος ἡ κάρφωσις καὶ ὁλόκληρα τὰ σιδηρᾶ ἢ ὀρειχάλκινα ἔπιπλα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ ναυπηγουμένου, καθὼς καὶ ἅπασα ἡ διασκευὴ ἡ ἐσωτερικὴ τοῦ πλοίου. Μὴ ὑπαρχούσης ναυπηγίας εἰς τὸ ἔθνος, μὴ ὑπαρχούσης τοὐλάχιστον ἐν σχεδιάσματι, διότι εἰς ἄλλα ναυπηγεῖα προσχεδιάζονται τὰ πλοῖα, προετοιμάζεται διῃρημένη ἡ ὕλη. Τί παρατηρεῖτε εἰς τὸ ὀργανικὸν διάταγμα τοῦ ἐργοστασίου; ὅτι τοῦτο δύναται τῇ διαταγῇ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ναυστάθμου νὰ ἐργάζηται καὶ εἰς ἰδιωτικὰς ἐργασίας, δηλαδὴ νὰ κατασκευάζῃ τραπέζια, ντουλάπια, λύχνους, καὶ τοιαῦτα εἴδη ἐργασίας. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατεσκευάσθησαν ἄλλοτε καὶ πλοῖα εἰς τὸν ναύσταθμον, κατεσκεύασαν τὸν Ὄθωνα, τὴν Ἀμαλίαν, τὸν Λουδοβῖκον, καὶ Κότερα τινα. Ἀλλὰ μόλις ἔπαυσεν ἡ ναυπηγία, νομίζω, ὅτι ἔπαυσε καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἐργοστασίου. Κύριοι, εἶμαι παραβέβαιος, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ νὰ καταργηθῇ τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο ἢ νὰ περιορισθῇ καὶ τὸ προσωπικὸν ὅσον εἶναι ἀναγκαῖον εἰς τὸν ναύσταθμον διὰ τὴν ὑπάρχουσαν ὕλην τοὐλάχιστον, δὲν θὰ παραδεχθῇ, διότι βλέπω, ὅτι ὅλα τὰ ζητήματα λύονται κομματικὰ ἐνταῦθα, ἀλλὰ χρεωστῶ νὰ σᾶς εἴπω ἐλευθέρως ὅ,τι φρονῶ.

§191ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὡς εἶπεν ὁ Κύριος Θεοχάρης, ὅτι δὲν γίνεται καμμία ἐργασία, πολλοὶ βέβαια ἐξ ὑμῶν ἐπεσκέφθητε τὸν ναύσταθμον, διότι ἕνα ἔχομεν μόνον, καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἐνασχολοῦμεν πλείονας μάλιστα ἐργάτας ἐκείνων, τοὺς ὁποίους φέρει ὁ προϋπολογισμός. Ἂν νομίζῃ ὁ Κ. Θεοχάρης ὅτι μὲ 30 τεχνίτας δύναται νὰ κατασκευάσῃ πλοῖα καὶ μηχανὰς, καὶ ἐξοπλίσῃ στόλους, ὅταν καταντήσῃ ὁ ναύσταθμος εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν ὥστε πλοῖα πολεμικὰ νὰ κατασκευάζωνται ἐν αὐτῷ, βεβαίως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ φέρῃ προϋπολογισμὸν, ὅπως ζητήσῃ πλείονας ἐργάτας· ἡ δαπάνη εἶναι 4,760 δραχ. κατ’ ἔτος. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔρχομαι ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ Κύριος Θεοχάρης, ὅτι δὲν γίνεται καμμία ἐργασία ἐν τῷ ναυστάθμῳ· τὰ πράγματα μαρτυροῦσι τὸ ἐναντίον· τὰ πλοῖα τὰ βασιλικὰ ἐκεῖ πάντοτε ἐπισκευάζονται, καὶ πάντοτε ὁσάκις ἔχουν ἀνάγκην τινὸς διὰ τοῦ ναυστάθμου τὸ ἐπιτυγχάνουσι. Καὶ διὰ τοῦτο, ἂν δὲν εἴχομεν τοὺς τεχνίτας ἠθέλαμεν πολλὰ ἐξοδεύει. Εἰς ἕνα μόνον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Βλέπετε, ὅτι ἐνταῦθα ὁ προϋπολογισμὸς περιέχει τεχνίτας πρώτης τάξεως, δευτέρας καὶ τρίτης· ὁ σκοπὸς τῆς διαιρέσεως ταύτης ἦτο διὰ νὰ ἔχῃ ὁ ναύσταθμος προσωπικὸν διαρκὲς, ἵνα ἐκγυμνάζηται εἰς πᾶσαν ἐργασίαν δυναμένην νὰ συντελέσῃ διὰ τὸν στόλον. Ἐν τούτοις τί γίνεται; γίνεται παραβίασις τοῦ ὀργανικοῦ νόμου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀντὶ τεχνιτῶν προσκαλοῦνται ἡμερομίσθιοι ἐργάται, τοὺς ὁποίους προσλαμβάνουν ἀλλαχόθεν κατὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ἐντεῦθεν γίνεται οἰκονομία ἀλλὰ πολλάκις καὶ πλείων δαπάνη. Ἐν τούτοις ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου τοῦ νὰ μορφωθῶσι τεχνῖται δὲν ἐκπληροῦται. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως διορίσῃ τοὺς τεχνίτας αὐτοὺς καθὼς τοὺς ὁρίζει ὁ προϋπολογισμός· διότι αὐτοὶ οἱ τεχνῖται ἀποκτοῦν δικαίωμα οὕτω πως, καὶ οὕτως ἀναγκάζονται νὰ μένωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ οὕτω γίνονται χρησιμώτεροι, διότι τὴν σήμερον, ἐὰν ὁ ἐν τῷ ναυστάθμῳ τεχνίτης εὕρῃ ἔξω ἐργασίαν μὲ περισσότερον ἡμερομίσθιον, φεύγει.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Ζυμβρακάκης.

§193ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶμαι κατὰ τοῦ ἐργοστασίου, ἂν δὲν ὑπάρχουν ἐργασίαι εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἵνα ἀσχολῶνται οἱ ἐν αὐτῷ τεχνῖται. —Τὸ ἐργοστάσιον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τὸ διευθύνω ἐπὶ ἱκανὰ ἔτη· θὰ σᾶς εἴπω δὲ τὴν χρησιμότητα, ἢ μὴ, αὐτοῦ τοῦ ἐργοστασίου, διὰ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. —Τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ ἐσχηματίσθη εἰς τὸν Ναύσταθμον κατὰ μίμησιν τῶν ἐργοστασίων τῆς Γαλλίας, τῶν εὑρισκομένων εἰς τοὺς 5 Ναυστάθμους αὐτῆς· εἰς τοὺς Ναυστάθμους ἡ Γαλλία ἔχει δύω εἰδῶν τεχνίτας, ἤτοι, τεχνίτας διὰ τὰς Ναυπηγικὰς ἐργασίας καὶ τεχνίτας τοῦ πυροβολικοῦ, διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ ἐπισκευὴν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ, τοῦ ἀναγκαιοῦντος ἐπὶ τῶν παραλίων φρουρίων καὶ τῶν πλοίων. Τὸ περὶ οὗ πρόκειται ἐργοστάσιον ἐσχηματίσθη ἀπὸ τὸν λοχαγὸν Kirchimagar κατὰ μίμησιν τῶν τεχνιτῶν τοῦ ὁπλοστασίου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ οὔτε φρούρια οὔτε πλοῖα εἴχομεν, διὰ νὰ ἐργάζεται τὸ ἐν λόγῳ ἐργοστάσιον εἰς μόνον ἔργα τοῦ πυροβολικοῦ, οἱ τεχνῖται τοῦ ἐργοστασίου τούτου εἰργάζοντο καὶ εἰς ἔργα ναυπηγικά. Δυστυχῶς ὅμως ὁ ἄλλοτε ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν Α. Μιαούλης διέλυσε τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο, καί τοι χρησιμώτατον εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο ἐξετέλει σπουδαίας καὶ ἀξίου λόγου ὑπηρεσίας, διότι ὄχι μόνον ἐπεσκευάζοντο τὰ ἑλληνικὰ πολεμικὰ πλοῖα μας, ἀλλὰ καὶ πολεμικὰ πλοῖα ξένων δυνάμεων· οἱ δὲ ξένοι εὐχαριστοῦντο μεγάλως, διότι δὲν εὕρισκον ἄλλον Ναύσταθμον ἐκτὸς τῆς Μελίτης, διὰ νὰ ἐνεργήσωσι τὰς ἐπισκευάς των. Κατόπιν δὲ ἰδὼν ὁ αὐτὸς ὑπουργὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἐργοστασίου τούτου, τὸ ἐσύστησεν ἐκ νέου ἐλαττώσας τὸν ἀριθμὸν τῶν τεχνιτῶν· ἤδη δὲ ἐναπόκειται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν νὰ βεβαιώσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἂν αἱ ἀνάγκαι τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας ἀπαιτοῦν τὴν διατήρησιν τοῦ ἐργοστασίου τούτου, διότι ἐγὼ ἀγνοῶ αὐτὰς, καὶ ἐὰν πράγματι ἀναγκαιοῖ πρέπει νὰ τὸ διατηρήσητε ὡς χρησιμώτατον, ἐπειδὴ ἂν διαλυθῇ καὶ οἱ ἐν αὐτῷ τεχνῖται σκορπισθῶσιν εἰς τὰς διαφόρους πόλεις τῆς Ἑλλάδος, ὅτε ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία λάβῃ ἀνάγκην αὐτῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ τοὺς ἀντικαταστήσῃ δι’ ἡμερομισθίων τεχνιτῶν ὡς συνήθως γίνεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυστάθμου.

§194ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διαβεβαιῶ τὸν ἔντιμον ἀγορεύοντα ὅτι, ἂν ὁ ὑπουργὸς θεωρῇ ἀναγκαίαν τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἐργοστασίου, θεωρῶ καὶ ἐγὼ ἀναγκαῖον νὰ μὴ καταστραφῇ τὸ κατάστημα αὐτό· ἂν γίνωνται τοιαῦται ἐπισκευαὶ, τὸ ἐργοστάσιον εἶναι ὠφέλιμον καὶ ἀναγκαῖον. Διαβεβαιῶ τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα ὅτι ἐν αὐτῷ ὅλαι αἱ ἐργασίαι, αἱ ἀφορῶσαι τὰς μηχανὰς, τοὺς λέβητας τῶν ἀτμοκινήτων μας ὅλων, αἱ ἀπαιτοῦσαι λεπτομερεστέραν ἐργασίαν, καὶ ὅτι ὑπάρχει ἐκεῖ συλλογὴ μηχανῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς κίνησιν καὶ αἱ ὁποῖαι προμηθεύουσι διὰ τὸν ναύσταθμον τὰ ἀναγκαῖα σκεύη τὰ καθημερινὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυστάθμου, ὥστε ἡ κατάργησις τοῦ ἐργοστασίου τοῦ Ναυστάθμου ἤθελε φέρει εἰς ἐντελῆ στάσιν τὴν κίνησιν παντὸς πλοίου. Εἰς τὴν στιγμὴν ταύτην εἶναι καὶ δύο ἀτμοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐπισκευάζονται καὶ τῶν ὁποίων οἱ λέβητες εὑρίσκονται ὑπὸ ἐπισκευήν.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν κατάργησιν ἑνὸς λογιστοῦ· οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οὕτως ἐγκρίνεται καὶ τὸ 5ον στοιχεῖον· μεταβαίνομεν εἰς τὸ 6ον.

§196ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν κατάργησιν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ στοιχεῖον 6ον. «Λόχος τῶν πρεσβυτῶν»· ἡ ἐπιτροπὴ ἐλάττωσιν δὲν προτείνει.

§198ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι! καὶ μιᾶς ἄλλης δαπάνης τὴν μετάθεσιν θὰ ἀπαιτήσω, ἂν καὶ εἶμαι παρὰ βέβαιος ὅτι καὶ ἡ αὐτὴ θὰ λάβῃ τὴν αὐτὴν τύχην. Ὁ λόχος τῶν πρεσβυτῶν διὰ τὸν ὁποῖον ἐξοδεύονται 30 χιλ. δραχ. κατ’ ἔτος, διοργανίζεται δυνάμει διατάγματος τῆς 11 Ἰουλίου τοῦ 1845. Εἰς τὸν λόχον τοῦτον κατατάσσονται, πρῶτον οἱ ναῦται ἐκεῖνοι οἱ ἔχοντες ἡλικίαν μὴ νεωτέραν τῶν 50 ἐτῶν· δεύτερον οἱ ὑπηρετήσαντες κατὰ τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα (διάλογος θορυβώδης μεταξὺ Παπαμιχαλοπούλου καὶ Γ. Ῥούφου).

§199ΡΟΥΦΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§200ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Δὲν ἀνεχόμεθα, Κύριε Πρόεδρε, ἕνας Παπαμιχάλης νὰ ὑβρίζῃ τὸν υἱὸν τοῦ Ῥούφου· τοῦτο εἶναι προσβολὴ εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§201Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ζητῶ Κύριε, Πρόεδρε, νὰ ἀποδοκιμασθῇ ὁ Παπαμιχαλόπουλος, διότι δὲν τοῦ εἶπα τίποτε.

§202ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα, Κύριε Πρόεδρε· (θόρυβος).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι! Δὲν ἔχει ὁ Ῥοῦφος ἀνάγκην ἱκανοποιήσεως· ἡσυχάσατε, καθίσατε.

§204ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Διὰ τὸν λόχον τῶν πρεσβυτῶν, Κύριοι, ἐξοδεύομεν 33,024 δραχμάς· ἀλλ’ ὁ λόχος οὗτος τῶν πρεσβυτῶν δὲν σύγκειται ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει· διότι δυνάμει τοῦ διατάγματος. «1ον) οἱ κατατασσόμενοι εἰς τὸν λόχον τοῦτον πρέπει νὰ ἔχωσιν ἡλικίαν μὴ ἀνωτέραν τῶν 50 ἐτῶν· 2ον) νὰ ὑπηρέτησαν εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα ἐπὶ πολεμικῶν ἢ πυρπολικῶν πλοίων πλέον τῶν 2 ἐτῶν». Κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν, Κύριοι, ὁ λόχος οὗτος εἶχε συμπληρωθῇ ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει, δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποίους ὑπουργοὺς, ἀπὸ τὸν Κύριον Βουδούρην καὶ ἀπὸ τὸν Κύριον Καλλιφρονᾶν νομίζω· διότι ὅλοι οἱ ἔχοντες δικαιώματα ἐν τῷ ἱερῷ ἀγῶνι ἐπαρουσιάσθησαν εἰς τοὺς ὑπουργοὺς καὶ κατέκλυσαν αὐτοὺς ἀπὸ τὰς ἀπαιτήσεις· ὑπὲρ τοὺς 200 τοιούτους ἐγένοντο ὑπαξιωματικοὶ, ἀξιωματικοὶ, ὑποπλοίαρχοι καὶ πλοίαρχοι, ἂν θέλητε. Μετὰ ταῦτα ὅμως, Κύριοι, ἐλθούσης τῆς νέας Βασιλείας, καὶ ἀποκατασταθέντων τῶν πραγμάτων, πάλιν ἤρξαντο ἐκ τοῦ γραφείου τοῦ Ναυστάθμου, καὶ διωργάνισαν τὸν λόχον τῶν πρεσβυτῶν, ὅπως καὶ πρότερον· ἀπέβαλλον λοιπὸν ὅλους αὐτοὺς τοὺς γέροντας τοὺς χρηματίσαντας ὑπαξιωματικοὺς, ἀξιωματικοὺς καὶ ὑποπλοιάρχους εἰς μίαν Λιβερνίδα πέμψαντες ἄναυλα αὐτοὺς εἰς Σπέτζας καὶ Ὕδραν.

§205ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ κάμουν τί;

§206ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Νὰ κάθηνται ἄεργοι καὶ ἐπαιτοῦντες· παρεγέμισαν δὲ τὸν λόχον ἀπὸ νέους 40 ἐτῶν.

§207ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς θὰ ὀργανισθῇ κατὰ τὸ διάταγμα.

§208ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀπὸ ποίαν ἐποχὴν ἤρχισεν αὐτὴ ἡ κατάστασις, Κύριε Θεοχάρη;

§209ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πρὸ τινῶν μηνῶν τοὺς εἶδα μὲ τοὺς ὀφθαλμούς μου ἐλθόντας εἰς τὰς Σπέτζας 20 ὑπαξιωματικοὺς τῆς ἐπαναστάσεως γέροντας, τοὺς ὁποίους ἐδίωξαν καὶ ἀντικατέστησαν δι’ ἄλλων. Ἡμεῖς, Κύριοι, συνιστῶμεν ἐπιτροπὰς νὰ δώσουν ἄρτον εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς, καὶ ὅταν τοιοῦτοι εὑρίσκωνται εἰς θέσεις διὰ τὶ τοὺς ἐκδιώκετε;

§210ΤΙΝΕΣ. Ποῖος τοὺς ἐξεδίωξε;

§211ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οἱ ἐν τῷ Ναστάθμῳ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἢ πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν τοὺς εἰς τὸν λόχον τοῦτον τῶν πρεσβυτῶν ἢ νὰ διαλυθῇ, διότι εἶναι ἄσκοπος, καὶ παράνομος ὁ σήμερον σχηματισμὸς αὐτοῦ.

§212ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Θεοχάρη, κάμνετε ἐπερώτησιν περὶ κατατάξεων γενομένων ἐκτὸς τοῦ Νόμου, ἢ ζητεῖτε τὴν κατάργησιν τοῦ λόχου αὐτοῦ ὡς περιττοῦ;

§213ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅπως εἶναι ὁ λόχος τῶν πρεσβυτῶν συντεταγμένος, πρῶτον εἶναι παράνομος, διότι οἱ ὑπάρχοντες ἐντὸς τοῦ λόχου τούτου δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα τὰ παρὰ τοῦ διατάγματος ἀπαιτούμενα· δεύτερον καὶ ἂν ἔχωσι τὰ προσόντα κατὰ τὸν νόμον προηγοῦνται οἱ εἰς τὸν ἀγῶνα χρηματίσαντες ὑπαξιωματικοὶ, ἰδοὺ τί λέγει τὸ διάταγμα. «Πρέπει νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὸν ἀγῶνα ἐπὶ πολεμικῶν ἢ πυρπολικῶν πλοίων τοὐλάχιστον πλέον τῶν δύω ἐτῶν», καὶ τοιοῦτοι εἶναι οἱ περὶ ὧν σᾶς ἀνέφερον ἀποβληθέντες. Εὔχομαι λοιπὸν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ λόχου ἀναλόγως τῶν τριῶν Νήσων, ἀπὸ τοὺς ἀνθώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φέροντες πληγὰς ἐπὶ τοῦ σώματος αὑτῶν, καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ ζῶσι, τρέχουν καὶ ἐπαιτοῦν.

§214ΜΙΛΗΣΗΣ. Χωρὶς ν’ ἀκολουθῇ τὰ ἴχνη τοῦ προκατόχου του.

§215ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἂς μοι ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις νὰ δώσω ἀκόμη τινὰς ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ἐσύγχυσε δύω ζητήματα, ἐσύγχυσε γενομένας ἔκτοτε καταχρήσεις μὲ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν τοῦ λόχου τῶν πρεσβυτῶν· ὁ λόχος τῶν πρεσβυτῶν εἶναι κανονισμένος διὰ νόμων καὶ διατάξεων, ὁ λόχος τῶν ἀπομάχων ἐμπεριέχει ἀνθρώπους ὄχι μόνον ἔχοντας τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας, ἀλλὰ ἀναντίῤῥητα ἀποδεικτικὰ, πληγὰς καὶ ἐκδουλεύσεις κατὰ τὴν ἐπανάστασιν. Χαίρομαι, Κύριοι, διότι μοὶ δίδετε εὐκαιρίαν νὰ ἐξελέγξω τὸν ἑαυτόν μου. Τοιαύτη ἀκρίβεια, Κύριοι, ἐτηρεῖτο εἰς τὴν κατάταξιν τῶν πρεσβυτῶν, εἰς τὸν λόχον τοῦ ἀπομαχικοῦ σώματος ἐν τῷ ναυστάθμῳ, ὥστε κατὰ τὸ ὀλιγοήμερον ὑπουργεῖον μου πεισθεὶς περὶ τῆς ἱερότητος τῶν δικαιωμάτων δύο γερόντων πραγματικῶν, ἐπαιτούντων εἰς τὰς ἀγυιὰς τῶν Ἀθηνῶν, τοὺς ἔστειλα εἰς τὸν ναύσταθμον θερμῶς συστήσας τὴν κατάταξιν αὐτῶν εἰς τὸν ἔντιμον διευθύνοντα τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ναυστάθμου, Κύριον Τομβάζην.

§216ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι εἰς τὰς Σπέτζας, μάλιστα.

§217ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μετὰ λύπης μου λέγω, καὶ τὸ λέγω ὑπερηφάνως διὰ νὰ σᾶς καταδείξω πόσον τοὐλάχιστον κλάδοι τινὲς ὑπηρεσίας ἐνεργοῦνται θρησκευτικῶς καὶ μετ’ εὐσυνειδησίας, ἐπεστράφησαν, διότι δὲν εἶχον διατυπώσεις τινὰς, τὰς ὁποίας ὁ νόμος ἀπαιτεῖ· ὁ Κ. Θεοχάρης συγχέει ἄλλο τι γεγονὸς, ὅταν ὁ Κ. Θεοχάρης σᾶς ἀνέφερε, ὅτι πλήρωμα ὁλόκληρον ἐστάλη εἰς Σπέτζας, λέγει ἐπίσης τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ ἀλήθεια αὕτη; ὅτι ἐναντίον τῶν νόμων, ἐναντίον τῶν διατάξεων εἶχον δοθῆ βαθμοὶ διαθεσίμων ὑπαξιωματικῶν ἄνευ προσόντων καὶ ἄνευ ῥητῶν νόμων. Τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον κατήργησεν ὅλους τοὺς βαθμοὺς τοὺς δοθέντας κατὰ τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας εἰς πολίτας, τοὺς ἀπέπεμψε· δὲν εἶναι ἡ αἰτίασις μόνον ὡς πρὸς τὴν κατάταξιν αὐτῶν εἰς τὸν λόχον τῶν πρεσβυτῶν· ἑπομένως πάλιν λέγω, ὅτι ὁ λόχος τῶν πρεσβυτῶν δὲν ἐμπεριέχει παρὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὅλα τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐὰν ὁ Κ. Θεοχάρης ἐκφράζῃ τὴν γνώμην νὰ ἐπεκτανθῇ ἡ αὐτὴ δικαιοσύνη εἰς ἀνθρώπους πραγματικῶς, ἔχοντας δικαιώματα, εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ αἱ ἀγυιαὶ τῆς Ὕδρας καὶ τῶν Σπετσῶν καὶ Ψαῤῥῶν, τοῦ Γαλαξειδίου καὶ Πόρου, θέλουν παρέξει λείψανα ἱερὰ τῆς ἐπαναστάσεως· οὐχ ἧττον ὅμως οὐδεμία κατάχρησις ὑπάρχει, οὔτε ὑπῆρξεν εἰς τὴν κατάταξιν τοῦ λόχου τῶν πρεσβυτῶν.

§218ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ὁ Κ. Θεοχάρης, εἶπεν, ὅ,τι λέγει ἡ ἐπιτροπὴ, δηλ. συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀναθεώρησιν. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸν προϋπολογισμὸν μὲ τὴν σύστασιν τοῦ Κ. Θεοχάρη καὶ τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἄρα ἐνεκρίθη καὶ τὸ στʹ. στχ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ζʹ,....

§220ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, Κύριε Πρόεδρε.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε;

§222ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, αὔριον, αὔριον. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 Μ. Μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Χ. Σούδας.