1864.03.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 238.

Τῆς 17 Μαρτίου 1864.

(Τρίτη.)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, πλήρους γενομένης τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ὁ Κύριος Καραγιαννόπουλος.

§2ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς Κύριοι, ὁ φίλος μου Κ. Δαγρὲς ἔχων τὸν λόγον περὶ τῶν ἐξόδων τῆς δημοσίου ἀσφαλείας εἶπεν, εἰς τὴν παραφορὰν τοῦ λόγου του, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα καθ’ ὃ ἤμην ἐγὼ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας εἶχον κλητῆρας μένοντας εἰς τὴν Ὕδραν, Σπέτσας καὶ Βάλτον, ἐνῷ ἐπληρόνοντο ἀπὸ τὸ δημόσιον· ἀλλ’ ἐπειδὴ τοιοῦτόν τι δὲν ὑπῆρξε, κ’ ἐπειδὴ τὰς παρατηρήσεις τοῦ Κυρίου Δαγρὲ, πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ἐγέννησεν αὐτὸς, ἀλλ’ ἄλλος τὶς χρηστοήθης ἄνθρωπος τὰς ὑπέβαλεν εἰς αὐτὸν, διαμαρτύρομαι καὶ λέγω, ὅτι οὐδεὶς τοιοῦτος ὑπῆρχε· παρακαλῶ δὲ καὶ τὸν Κ. Δαγρὲ καὶ πάντα, ὅστις γνωρίζει τοιοῦτόν τι νὰ καταδείξῃ τοῦτο, διότι ἄλλως ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ὀνομάσω συκοφάντην. Αὐτὸ τοῦτο διεβίβασαν χρηστοήθεις ἄνθρωποι καὶ εἰς τὴν Αὐλὴν, ὅτε ἀκόμη ἤμην διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, καὶ πραγματικῶς κατετάραξαν αὑτὴν μὲ τὸ ἄκουσμα τοῦτο, καὶ τότε εἶχον τὸ θάῤῥος νὰ δημοσιεύσω εἰς τὰς ἐφημερίδας εἰπὼν αὐτὰ ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ τώρα, τοὐτέστιν ἀποκαλῶ συκοφάντην καὶ ψεύστην ἐκεῖνον ὅστις δὲν καταδείξῃ ἓν καὶ μόνον πρόσωπον εὑρισκόμενον ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ πληρονόμενον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἄλλη;

§4ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐλέχθησαν ὡς μὴ ὤφειλε κατ’ ἐμὲ, λόγοι προσβάλλοντες τὴν ὑπόληψιν τοῦ συναδέλφου μας καὶ ἀπόντος ἤδη Κυρίου Σκαλτσᾶ. Ἂν καὶ πιστεύω ὅτι αἱ πληροφορίαι τοῦ ὑπουργοῦ περιεποίησαν ἀρκετὴν τιμὴν εἰς τὸν ἀξιωματικὸν καὶ πληρεξούσιον αὐτὸν, ὀφείλω ὅμως νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρήσεως κατὰ τῶν λεχθέντων καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν Κύριον συνάδελφόν μου ὁ ὁποῖος τὰ ἐξέθεσε νὰ θεωρήσῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἐσφαλμένας.

§5ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐὰν διαψεύδῃ αὐτὰ ὁ Κύριος ὑπουργὸς ἐπισήμως ἀνακαλῶ ὅσα εἶπον.

§6Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐνόσῳ λέγεται ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι ἔγειναν καταχρήσεις πρέπει νὰ ὑποστηρίζωνται, ἄλλως τε ἐὰν αὐτὰ ᾖν’ ἀληθῆ νὰ προκληθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν ἐμμίσθων ἐθνοφυλάκων τῶν πληρωθέντων ἀπὸ 1 Ἰαννουαρίου 1864 μέχρι τοῦ Μαρτίου 1864 διὰ νὰ ἴδωμεν ἐκεῖ ἐὰν πραγματικῶς αὐταὶ αἱ χιλιάδες ἐξωδεύθησαν διὰ τοὺς ἐθνοφύλακας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐκτὸς τῶν πρακτικῶν. Μὲ κατακρίνετε ὅτι ἐμποδίζω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, ἀλλὰ δὲν κάμνω ἄλλο παρὰ νὰ ἐμποδίζω τὴν κατάχρησιν αὐτοῦ.

§8ΣΟΥΪΔΑΣ. Χθὲς Κύριοι, πρὸς τὸ ἑσπέρας, ὁ νῦν ἀστυνόμος τῆς πρωτευούσης καὶ πληρεξούσιος Ἀκαρνανίας Κύριος Τατσέλος μετέβη πρὸς τὸν ὑπολοχαγὸν τῶν πυροσβεστῶν Κύριον Ἀνδρέαν Στράτον καὶ τῷ διεκοίνωσε ὅτι ἐπρόκειτο ἡ δημοσία τάξις χθὲς νὰ διαταραχθῇ, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνωσι διαδηλώσεις, καὶ τοῦ ἐζήτησε τὴν συνδρομήν του (θόρυβος). Ἐγὼ ἀναφέρω πράγματα· μοὶ τὰ εἶπεν ὁ διοικητὴς τῆς διλοχίας Κύριος Ἰωάννης Ζυμβρακάκης. Μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ Κύριος Ἀστυνόμος ἐὰν ἀνεκάλυψε κάτι τι ὤφειλε νὰ μεταβῇ πρὸς τὸν προϊστάμενόν του ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ τοὐλάχιστον ἐν ἐκτάκτῳ περιστάσει εἴτε πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν εἴτε πρὸς τὸν Φρούραρχον καὶ ἐν ἀπολύτῳ ἀνάγκῃ τοὐλάχιστον εἰς τὸν σωματάρχην τῆς διλοχίας, ἀλλ’ οὐδέποτε εἰς ἕνα ἀξιωματικὸν ὑποδεέστερον (θόρυβος). Δὲν ἀρνοῦμαι Κύριοι, ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν (θόρυβος). Βεβαίως ὁ Κύριος Ἀστυνόμος δὲν δύναται νὰ κατηγορήσῃ τὴν κυβέρνησιν τὴν ἐνεστῶσαν, ὅτι προκαλεῖ αὐτὰ διότι τότε ὡς ὑπάλληλος αὐτῆς ὤφειλε νὰ παραιτηθῇ, ἄρα θέλει νὰ ἀποδώσῃ τὸν μῶμον εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Βεβαιῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ὡς σημαίαν καὶ ἀρχὰς αὐτῆς ἔχει τὴν ἡσυχίαν καὶ τάξιν (γέλωτες).

§9ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔχετε ἐντολὴν καὶ παρὰ ἄλλων νὰ τὸ εἰπῆτε.

§10ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὄχι, ἐγὼ μόνος μου. Εἴμεθα Κύριοι, πάντοτε ὑπὲρ τῆς τάξεως καὶ τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς εὐημερίας τοῦ λαοῦ (εὖγε, εὖγε). Λοιπὸν ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δημοσίας τάξεως, καὶ φρονῶ ὅτι ὁ κύριος ἀστυνόμος δὲν ἐβάδισε τὴν τακτικὴν ὁδὸν, παρακαλῶ τὸ ὑπουργεῖον ἢ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ γνωρίζει περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες προκαλοῦσιν αὐτὰ διὰ νὰ τοὺς γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς, διότι πρῶτοι θὰ προτάξωμεν τὰ στήθη μας (γέλωτες). Ζητῶ λοιπὸν νὰ ἔλθῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς καὶ ἐπειδὴ ἔχομεν σήμερον τὸν προϋπολογισμὸν προτείνω τὴν Πέμπτην νὰ ἔλθῃ. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ πρὸ τοσούτου καιροῦ, ὅπως γνωρίζω ἀπὸ τὸν προκάτοχόν του Κύριον Τριγγέταν ὁ ὁποῖος ἅμα ἔλαβε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διέταξε τηλεγραφικῶς εἰς τὸ Ναύπλιον νὰ τελειώσουν αἱ ἀνακρίσεις αἱ ἐκκρεμεῖς περὶ Μαστραπᾶ καὶ τῶν συγκατηγορουμένων του, καὶ ἐνῷ ἀπήντησεν ἔκτοτε ὁ ὁ εἰσηγητὴς ὅτι ἐπεραιώθησαν, διατὶ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ φροντίσῃ ὅπως ἐξάξῃ τῶν φυλακῶν ἀμέσως, καὶ τελειώσῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Κυρίου ἀνθυπιλάρχου Σούτσου, διατὶ δὲν ἐφρόντισε καὶ περὶ αὐτοῦ, καὶ βραδύνει τόσον τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ προτείνω τὴν Πέμπτην ὡς ἡμέραν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι παρὼν καὶ θέλει ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Τὸ ἐπιτρέπει ἡ Συνέλευσις;

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§13Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐπερώτησις τὴν ὁποίαν ἀπέτεινεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος, Κ. Σουΐδας, δὲν εἶναι πολὺ σπουδαία. Σᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας ἀπετάνθη εἰς τὸν ὑπολοχαγὸν, Κ. Στράτον, καὶ ἐζήτησε τὴν συνδρομήν του, διότι δῆθεν χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐπρόκειτο νὰ γίνωσι διαδηλώσεις κατὰ τῆς δημοσίας τάξεως· ἔφθασε δὲ, ἀγνοῶ διὰ ποίας λογικῆς ἢ διὰ τίνος συλλογισμοῦ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι αἱ διαδηλώσεις αὗται ἐπρόκειτο νὰ γείνουν ἢ τοὐλάχιστον ἀποδίδονται παρὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, διότι δὲν ἠδύνατο, εἶπε, νὰ ὑποθέσῃ ὅτι αὐταὶ πηγάζουσιν ἐκ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας εἶναι ὑπάλληλος· ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς εἶναι λίαν παράδοξος. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι οὐδεὶς φόβος χθὲς τὸ ἑσπέρας ὑπῆρξεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν· περὶ τούτου καὶ μάρτυρες εἶναι πολλοὶ ἐκ τῶν Κ. πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι μοὶ ἔκαμον τὴν τιμὴν νὰ ᾖναι χθὲς τὸ ἑσπέρας εἰς τὴν οἰκίαν μου· οὐδεὶς λόγος περὶ διαταράξεως τῆς τάξεως ἐγίνετο, οὐδὲ παντάπασιν φόβος μᾶς ἀπησχόλει· τοῦτο μαρτυρεῖ ὁ Κ. Κολιάτσος καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἔντιμοι Κ. πληρεξούσιοι. Ἐὰν ὁ Κ. διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἀπετάνθη πρὸς τὸν Κ. Στράτον ἢ οἱονδήποτε ἄλλον, τοῦτο δὲν εἶναι ἔγκλημα· διότι ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ὀφείλει πάντοτε νὰ προνοῇ περὶ τῆς τηρήσεως τῆς δημοσίας τάξεως.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§15ΣΟΥΪΔΑΣ. Πῶς δὲν τὸ εἶπεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸν ἁρμόδιον; (γέλωτες).

§16ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ ἀλλόκοτος ἰσχυρισμὸς, ὅτι αἱ διαδηλώσεις αὗται δύνανται νὰ πηγάσουν ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως μοὶ φαίνεται λίαν παράδοξος, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τῆς ἀντιπολιτεύσεως εὑρίσκεται εἰς λίαν καθαρὰν θέσιν. Ἀναγνωρίζει ὅλον τὸν πατριωτισμὸν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἀναγνωρίζει ὅτι ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει συνεδρεύουν πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, τὴν διατήρησιν τῶν συνταγματικῶν ἐλευθεριῶν τοσοῦτον, ἐφ’ ὅσον τὴν ἐπιθυμεῖ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις. Ἐπομένως τοιαύτη ὑπόνοια ἦτο, ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ Κ. Σούϊδας, ὅλως διόλου ἀνοίκειος νὰ λεχθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον ν’ ἀπαντήσω πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Σούϊδα. Ἂν ἡ Συνέλευσις ἐπιτρέπῃ νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁ Κ. Πρόεδρος ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ τὸν λόγον.

§17ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἔχω ἐγὼ τὸν λόγον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα;

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθόσον ἀποβλέπει τὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ποίαν ἡμέραν ὁρίζετε.

§21ΤΙΝΕΣ. Μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§22ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Πέμπτην.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν Πέμπτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοὶ). Ἐρωτῶ τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν Πέμπτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Παρεδέχθη τὴν Πέμπτην. Ὁ Κ. Παλαμήδης ἔχει τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§24ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ κάμω ἐπερώτησιν, ἀλλὰ μίαν ὑπενθύμισιν. Χθὲς τὸ ἑσπέρας φιλολογῶν τὰς πράξεις τῆς Συνελεύσεως ἀπήντησα, ὅτι, ὅταν ἦλθεν ἡ 10 Ὀκτωβρίου 1863 ἐνόμισεν ἡ Συνέλευσις νὰ δείξῃ μίαν περιποίησιν τῶν πεποιθήσεών της δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ἡμέραν τῆς ἐπαναστάσεως. Παρακατιὼν εὗρον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Βασιλέως ἐγένετο αὔριον, ἑπόμενον λοιπὸν ἐθεώρησα, ὅτι ἁβροφροσύνης ἔργον εἶναι καὶ πεποιθήσεως (θόρυβος) ὑπενθυμίζων εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐγκρίνῃ καὶ αὐτὴν τὴν ἡμέραν νὰ περιποιηθῶμεν, διὰ πράξεως, λέγω, τῆς ὁποίας εὐτυχῶς ἡ αὐτὴ Συνέλευσις ἐγένετο ὁ διερμηνεὺς, καὶ εἰσέτι εὑρίσκεται ἡ ἰδία ὑφισταμένη καὶ τοῦτο ὄχι διὰ νὰ τὴν καθιερώσωμεν, ὡς ἑορτὴν βάσιμον, ὡς ἀνῆκον τὸ τοιοῦτον εἰς Νόμον ἴδιον ἀκολούθως περὶ ἑορτῶν ἐν γένει· ἀλλὰ διὰ νὰ δείξωμεν μίαν ἐξαιρετικὴν διαγωγὴν αὔριον καὶ περὶ αὐτῆς. Ἡ ἰδική μου γνώμη εἶναι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφασίσῃ μόνον ὅτι αὔριον ν’ ἀναπαυθῇ χάριν τῆς ἀξιολόγου ταύτης ἐνθυμίσεως. Δεύτερον, μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν νὰ φέρῃ τὰς εὐχάς της τὰς δεούσας εἰς τὸν Βασιλέα. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο νὰ τὸ κάμῃ ἀφ’ οὗ συνεννοηθῇ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τελεταὶ εἶναι ἔργον Κυβερνητικὸν, ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις νομίσῃ, ὅτι πρέπει νὰ διατάξῃ τελετὴν ἐπὶ τῇ ἐκλογῇ τοῦ Βασιλέως, ἡ Συνέλευσις οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι θέλει παρευρεθῆ εἰς αὐτὴν μετὰ τῆς μεγαλειτέρας προθυμίας καὶ εὐχαριστήσεως.

§26ΠΥΡΛΑΣ. Ἐπιτροπὴ μόνον νὰ σταλῇ (θόρυβος).

§27ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐπαναλαμβάνω ἔργον Κυβερνητικόν. Ὁμιλῶ ἐν ὀνόματι τῆς Συνελεύσεως, διότι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τὴν ἀντιπροσωπεύω ἐπὶ 5 μῆνας, καὶ εἶναι περιττὸν ἑπομένως νὰ προκαλέσω ἀπόφασιν αὐτῆς· ὑποβάλλεται πρότασις τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ ἡμιτάγματος τῶν Εὐζώνων τοῦ δυνάμει τοῦ νόμου τῆς 7ης Μαρτίου σχηματιζομένου, χορηγεῖται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν 388,858, τασσομένη ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον 18 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1864 ἔτους τοῦ ἰδίου ὑπουργείου.

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται τὸ κατεπεῖγον. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὸ κατεπεῖγον ἵνα συζητηθῇ συνάμα μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν;

§30ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Ὑποβάλλεται ἑτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου πληρεξουσίου καὶ ὑπουργοῦ. Ψηφίζει Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1864 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. ἑκατὸν δώδεκα χιλιάδων 112,000 καταλογιζόμενα εἰς τὰ κεφ. 3 ἄρθρ. 4 συντάξεις πολιτικαί.

ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Ὑπάρχει καὶ ἡ ἔκθεσις· πρόκειται περὶ τῶν συντάξεων τῶν γερουσιαστῶν, τὴν θεωρεῖ κατεπείγουσαν ἡ Συνέλευσις;

§32ΤΙΝΕΣ. Τὴν παρεδέχθημεν πρὸ πολλοῦ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ τὸ τῆς πιστώσεως εἶναι ἰδιαίτερον ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι ὅτι εἶναι κατεπείγουσα νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὑποβάλλεται ἑτέρα πρότασις τοῦ ἰδίου περὶ πιστώσεως. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1863 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἓξ χιλιάδων ἀριθ. 6,000 καταλογιζομένη εἰς τὸ Κεφ. Γ. ἄρθρ. 4 «διατροφὴ ὑποδίκων.» Ἐν Ἀθήναις τὴν 16 Μαρτίου 1864.

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Καὶ ἡ πρότασις αὕτη θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Μοὶ ἐνεχειρίσθη τὸ εἰσιτήριον τοῦ πληρεξουσίου Τριφυλλίας Κ. Γρηγοριάδη. Τὸ εἰσιτήριον ἔχει ὡς καὶ τὰ λοιπὰ εἰσιτήρια τῶν εἰσελθόντων ἤδη ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως Κ.Κ. πληρεξουσίων τῆς ἰδίας ἐπαρχίας. Νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐπιτρέπει νὰ ὁρκισθῇ.

§34ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ εἰρημένος πληρεξούσιος.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ Γʹ. Κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν.

§36ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν). Πρὶν ἔλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὀφείλω νὰ εἴπω δύω λέξεις ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ Κ. Παλαμήδης. Ἡ Κυβέρνησις ἐπειδὴ ἔχει ἀρχὴν νὰ μὴ πολλαπλασιάζῃ τὰς ἑορτάς· (διότι φρονεῖ, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι αἱ ἑορταὶ ὅσῳ τὸ δυνατὸν νὰ ὦσιν ὀλιγώτεραι), ἐνόμιζεν ὅτι δὲν πρέπει αὔριον νὰ διατάξῃ δημοσίαν τινὰ τελετήν. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐπιθυμῇ νὰ ἀποστείλῃ μίαν πρεσβείαν εἰς τὸν Βασιλέα νὰ τὸν συγχαρῇ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§38ΖΑΪΜΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως τὸ ἀποβλέπον τὸν προϋπολογισμόν. Εἴμεθα εἰς τὸ ἄρθρον βʹ. τὸ ἀποβλέπον τὴν διοικητικὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Χθὲς, Κύριοι, εἷς πληρεξούσιος ὅστις διετέλεσεν ἄλλοτε διευθυντὴς τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας τοῦ δήμου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εἰς κρισίμους μάλιστα περιστάσεις ἀπέδειξεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι εἶναι δύσκολον ἡ ὑπηρεσία τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας νὰ διεξαχθῇ δι’ 150 μόνον κλητήρων. Ὁ Κύριος Καλὸς σᾶς εἶπεν ἀλήθειαν. Ἀφότου ἐσυστήθη ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία τῆς πρωτευούσης ἐφαίνετο ἀριθμὸς κλητήρων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον τὸν καταστατικὸν τῆς ἀστυνομίας, ἀλλ’ οὐδέποτε, Κύριοι, ἐτηρήθη ὁ ἀκριβὴς ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁρίζει. Ὡς πρὸς τοὺς ἀστυνομικοὺς κλητήρας ὁ νόμος ὁρίζει 100 περίπου. Ἀλλὰ πάντοτε ὑπῆρχον περισσότεροι τῶν 200. Οἱ δὲ λοιποὶ οἰκονομοῦνται ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν ἐξόδων τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Τοῦτο βεβαίως εἶναι μεγίστη ἀταξία. Μετὰ τὴν μεταβολὴν τῆς 10 8βρίου ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων ηὐξήνθη ἕνεκα τῶν περιστάσεων, καὶ διετηρήθη μέχρις ἐσχάτων διότι μόλις κατὰ τὴν 1 Μαρτίου ἔπαυσαν οἱ ἔκτακτοι κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον· εὗρον δέ τινας ἐκτάκτους, τοὺς ὁποίους ἀπέλυσα τῆς ὑπηρεσίας. Λέγω, Κύριοι, ταῦτα διὰ ν’ ἀποδείξω ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου ἦσαν πολὺ ὀρθαί.

§39ΔΑΓΡΕΣ. Ἕως ποῦ ἀναβαίνει ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων;

§40ΖΑΪΜΗΣ. Εἰς 200 τακτικοὺς καὶ εἰς 24 ἐκτάκτους. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τὸ πνεῦμα τῆς Συνελεύσεως τείνει πρὸς τὰς οἰκονομίας καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι πρὸς τοῦτο σύμφωνος ἀποδέχομαι ἐλάττωσίν τινα ὡς πρὸς τοὺς 200 κλητῆρας. Νομίζω ὅτι δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν 175, ὅταν ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ τῆς θητείας. Νομίζω ὅτι οὗτοι δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ὡς παρατηρεῖτε συνιστᾷ καὶ τὴν ἐκ νέου καθιέρωσιν τῆς θητείας τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων καὶ ὡς πρὸς τοῦτο εἶμαι σύμφωνος καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις συμμερίζηται τὴν ἰδέαν τῆς ἐπιτροπῆς εἶμαι ἕτοιμος νὰ ὑποβάλλω νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τίθενται αἱ διατάξεις τοῦ παλαιοῦ νόμου περὶ θητείας εἰς ἐνέργειαν, ὁ ὁποῖος ἕνεκα τῶν περιστάσεων κατηργήθη ὑπὸ δύο ψηφισμάτων τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει καὶ ἄλλο τι εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ μισθοῦ τοῦ βοηθοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν διαβατηρίων ὑπαλλήλου. Ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάζετο ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις περὶ καταργήσεως τῶν ἐσωτερικῶν διαβατηρίων. Αὐτὴν τὴν πρότασιν ἡ Συνέλευσις δὲν τὴν ἐσυζήτησε καὶ ἴσως ἡ γενικὴ διάθεσις εἶναι ν’ ἀναβληθῇ ἐπί τινα καιρὸν ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὅταν λοιπὸν τὰ ἐσωτερικὰ διαβατήρια πλέον δὲν ὑπάρχωσι, θέλω πραγματοποιήσει τὴν ἀφαίρεσιν τῆς μισθοδοσίας τοῦ ἐπὶ τῶν διαβατηρίων ὑπαλλήλου. Ἀλλὰ μὴ ψηφισθείσης τῆς προτάσεως αὐτῆς νομίζω ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ πρέπει νὰ διατηρηθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρὸς τὸ συμφέρον τῶν πολιτῶν. Τὰ ἐσωτερικὰ διαβατήρια εἶναι κώλυμα πρὸς τὴν ἐλευθέραν κίνησιν τῶν πολιτῶν· δὲν πρέπει νὰ θελήσητε νὰ προστεθῇ νέον κώλυμα· διότι ἂν σήμερον ἀφαιρέσητε τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν, βεβαίως εἰς τὴν πρωτεύουσαν θέλει ἐπέλθει μεγάλη δυσκολία περὶ τὴν ἔκδοσιν τῶν διαβατηρίων. Δύναμαι δὲ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἀφ’ ἧς ἡ πρότασις τῶν ἐσωτερικῶν διαβατηρίων κατασταθῇ νόμος τοῦ Κράτους θέλω παύσει τὸν ἐπ’ αὐτῶν ὑπάλληλον ὡς περιττόν. Αὐτὰς τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις εἶχον νὰ ὑποβάλλω.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Δαγρές.

§42ΔΑΓΡΕΣ. Λυποῦμαι ἐπειδὴ δὲν εὑρέθην πρὸ ὀλίγου ἐνταῦθα νὰ ἀκούσω τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Βάλτου καὶ πρώην Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας καταφερθέντα ὡς ἔμαθον κατὰ τῶν ῥήσεων τὰς ὁποίας χθὲς ἐξέφερον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τῶν καταχρήσεων αἱ ὁποῖαι καθ’ ἃς εἶχον πληροφορίας ἔλαβον χώραν εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τοὺς ἀστυνομικοὺς κλητῆρας· πιθανὸν ὁ Κύριος πληρεξούσιος Βάλτου νὰ ἔχῃ δίκαιον, καὶ ἐγὼ ἄδικον, ἐγὼ δὲν εἶπον ὡς θετικὸν τὸ πρᾶγμα εἶπον καθ’ ἃς εἶχον πληροφορίας.

§43ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παιδιᾶς χάριν τὸ εἴπατε;

§44ΔΑΓΡΕΣ. Ἐθεώρουν καὶ θεωρῶ καθῆκον παντὸς ἀντιπροσώπου ὁσάκις πρόκειται νὰ ἐξελέγξῃ ἓν νομοθετικὸν Σῶμα τοὺς διαχειριζομένους τὰ δημόσια, πολὺ περισσότερον ἡ Συνέλευσις ὅτι ὀφείλει νὰ φανῇ αὐστηρὰ διὰ νὰ χρησιμεύσουν αἱ ἀποφάσεις της ὡς τύπος, ὡς παράδειγμα, ὡς ὑπογραμμὸς εἰς τὸ μέλλον· ἤμην καὶ ἔσομαι ἀδυσώπητος ἐχθρὸς κατὰ τῆς ἐλαχίστης καταχρήσεως προερχομένης ἐκ μέρους ἐκείνου εἰς ὃν ἡ πολιτεία ἀνέθετο τὴν τύχην της (θόρυβος). Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φέρῃ τοὺς καταλόγους τοὺς ὁποίους χθὲς ἐζήτησα. (θόρυβος) διότι πρέπει Κύριοι, νὰ μάθῃ ἡ κοινωνία ποῦ ἐμπιστεύεται τὴν διαχείρισιν τοῦ δημοσίου πλούτου (θόρυβος). Διατὶ ταράττεσθε; ἐπειδὴ εἶπόν τι τὸ ὁποῖον δὲν δέχεσθε, τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖτε συκοφαντίαν, πρέπει νὰ φέρετε τοὺς καταλόγους καὶ ἐξ αὐτῶν θὰ πεισθῇ καὶ ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ κοινωνία περὶ τῆς ἀληθείας καὶ περὶ τῆς ἀθωότητός σας.

§45ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ προκειμένου. (θόρυβος).

§46ΔΑΓΡΕΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι συζήτησις Κύριε, Παππαμιχαλόπουλε, μετὰ ταῦτα ἔρχεσθε καὶ μὲ ἀντικρούετε, μόνον εἰς τὴν Μονεμβασίαν γίνονται τοιαῦται συζητήσεις καὶ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα. Ὅ,τι εἶπον χθὲς καὶ σήμερον τὸ ἐπαναλαμβάνω ἐξηγοῦμαι ὅμως διὰ νὰ μὴ ἀποδοθῇ εἰς ἐμὲ κακὴ πρόθεσις διότι θεωρῶ ὡς τὸ ἔσχατον τῶν ἐγκλημάτων τὰς ἐν γνώσει καὶ ἐκ προθέσεως συκοφαντίας κατὰ ἀθώων· ἠξεύρω καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἀστυνομίας τοῦ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων εἰς 200, ὅτι ἐπληρώνοντο πλέον τῶν 200.

§47ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τοῦτο εἶναι βέβαιον.

§48ΔΑΓΡΕΣ. Ἀφοῦ εἶναι βέβαιον πῶς τὸ λέγετε συκοφαντίαν; Ὅ,τι ἤκουσα εἶπον αὐτὸ, δὲν τὸ λαμβάνω ὑπὸ εὐθύνην μου, δὲν τὸ βεβαιῶ, ἤκουσα, ὅτι ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐδόθησαν εἰς ἄτομα χιλιάδες δραχμῶν, εἶσθε ἀθῶοι; φέρετε τοὺς καταλόγους. Κύριοι, προκαλῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἂν οἱ ἐνδιαφερόμενοι θεωρῶσιν ἑαυτοὺς ἀδίκως συκοφαντηθέντας καὶ συναισθάνωνται τὴν ἀθωότητά των πρέπει νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν προσαγωγὴν τῶν καταλόγων, τόσον τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων, ὡς καὶ τοῦ δαπανηθέντος ἐκ τοῦ κεφαλαίου, καὶ τὸν κατάλογον τῶν βοηθημάτων.

§49ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ προκαλῆτε πολιτικὰς συζητήσεις.

§51ΔΑΓΡΕΣ. Θέλω τὸν κατάλογον κύριοι, καὶ δι’ ἕτερον λόγον· ἐπειδὴ μὲ ἀπεκάλεσαν συκοφάντην, ἂν ᾖναι ἀθῶοι, ὀφείλουν χάριν τῆς τιμῆς νὰ φέρουν τὸν κατάλογον· πρὸς δὲ καὶ διότι ἔπρεπεν ἡ κυβέρνησις, εὑρεθεῖσα εἰς δυσχερεῖς περιστάσεις, διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν τάξιν ἐχρεώστει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ εἴπῃ, ἔλαβα ἀνάγκην νὰ ἐξοδεύσω τόσας χιλιάδας πρὸς συντήρησιν τῆς τάξεως, νὰ μισθώσω τόσους ἀνθρώπους, νὰ ὑποστηρίξω πρῶτος τὴν τοιαύτην πρότασίν της. Ποτὲ δὲν συγχωρῶ εἰς κυβέρνησιν συνταγματικὴν νὰ ψεύδεται καὶ νὰ ὑποκρίνεται· καὶ κάλλιον γνωρίζετε ἐμοῦ τί ἐστὶ συνταγματικὴ διοίκησις, ὅταν αὕτη ᾖναι ἄνευ εἰλικρινείας καὶ παῤῥησίας, εἶναι ψεῦδος, εἶναι πλάνη, διαφθορὰ καὶ διδασκαλία κακοηθείας, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ λέγω ἡ κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, ἔχω ἀνάγκην τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ διότι τὸ χορηγηθὲν ἐξώδευσα καὶ ἔχω πολλὰ νὰ ἐξοδεύσω λαμβάνουσα ἀπὸ τὸ ἓν κεφάλαιον εἰς τὸ ἄλλο χωρὶς νὰ δίδῃ λόγον. Λέγω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἂν μὲ 175 κλητῆρας δύναται νὰ διατηρηθῇ ἡ τάξις καὶ ἡ ἀσφάλεια ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν, νὰ λάβῃ τόσους, δὲν θέλω ὅμως τῷ συγχωρήσει ποτὲ νὰ λάβῃ ἕνα περιπλέον. Ἂν νομίζῃ ὅτι 200 ἀπαιτοῦνται, τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀπαιτεῖται, καὶ 200 τοῦ δίδω· δὲν πολεμῶ τὸ μέτρον, δὲν συγχωρῶ ὅμως τὸν ὑπουργὸν νὰ προσθέτῃ καὶ ἄλλους, διότι μὴ νομίζετε, ὅτι ἡ προσθήκη αὕτη ἀποῤῥέει ἀπὸ τὴν συναίσθησιν τοῦ νὰ διατηρηθῇ ἡ τάξις, ὄχι, ἀλλὰ διὰ νὰ μισθοδοτῶνται ὑπηρέται τῶν φίλων τῶν ὑπουργῶν, διὰ τοῦτο λέγω νὰ προσαχθῇ ὁ κατάλογος διὰ νὰ ἴδωμεν πόσοι ἐπληρώθησαν. Δὲν θὰ συγχωρήσετε ποτὲ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων καὶ καθ’ ὑπέρβασιν νὰ διορίζῃ κλητῆρας ἡ κυβέρνησις.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Χρηστόπουλος.

§53ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, συζητουμένου τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ἤκουσα πολλοὺς τῶν κυρίων πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν μέρος αὐτῆς ὑποστηρίζοντας αὐστηρὰν οἰκονομίαν. Μεταξὺ τούτων διεκρίνοντο οἱ νῦν ὑπουργοί, οἱ νῦν ὑπουργοὶ οἵτινες ἦσαν οἱ ἐνθερμότεροι ὑπερασπισταὶ τῆς οἰκονομίας καὶ ἔλεγον, ὅτι διὰ νὰ παύσῃ τὸ ἔθνος νὰ ζῇ ἀπὸ δάνεια καὶ νὰ πληρώνῃ τόκους, εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἡ αὐστηροτέρα οἰκονομία εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους. Αὐτὴν τὴν ἰδέαν τὴν ἐσεβάσθην, διότι ἐλέγετο ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον μεγαλειτέραν πεῖραν ἀπὸ ἐμὲ καὶ τὴν ἠκολούθησα κατὰ γράμμα· ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἰδέας ἐμπνεόμενος, ἐθεώρησα καθῆκόν μου, συζητουμένου τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐμμείνω, εἰς ὅ,τι ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεφάσισε· χθὲς συζητουμένου τοῦ κεφαλαίου περὶ δημοσίου ἀσφαλείας, ἠναγκάσθην νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω παρατηρήσεις τινὰς, οὐχὶ διὰ νὰ ἐμποδίσω τὰ μέσα τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ἀλλὰ διὰ νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐπρέσβευεν ὁ νῦν ὑπουργός· εἶμαι προθυμότατος νὰ παράσχω ὅλα τὰ μέσα, τὰ νόμιμα, πρὸς διατήρησιν τῆς τάξεως, καὶ αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας χθὲς ἔφερον, δὲν εἶχον σκοπὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ὁ ἔνθερμος οὗτος ὑπερασπιστὴς τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων εἶπεν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὑπηρετῶ πάθη πολιτικά. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται διὰ τῶν τακτικῶν καὶ νομίμων μέσων νὰ ἐπαρκέσῃ πρὸς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως, πρέπει νὰ ἐκλείψουν πλέον οἱ Βασιμπουζούκιδες καὶ τὰ χάρτζια. Ἂν τὰς ἰδέας ταύτας ὑπερασπιζόμενος ἐθεωρήθην, ὅτι προδίδω τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, δὲν ἠξεύρω ποῖον ὄνομα θὰ λάβουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐμπορεύονται τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα χάριν τῶν ἰδίων συμφερόντων. Ἤκουσα πρὸ ὀλίγου, πρὶν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος διεβεβαίωσε τὴν Συνέλευσιν, ὅτι θέλει κάμει, ὅσον τὸ δυνατὸν, οἰκονομίας, καὶ ὅτι θέλει κάμει, ὥστε τὸ ἔθνος νὰ μὴ ἀναγκάζηται νὰ ζῇ ἀπὸ δάνεια, ὅτι ἔφερε νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖ νέας πιστώσεις.

§54ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Αὐτὰ εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§55ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ψηφίσματα ταῦτα εἶναι ἀναγκαῖα, καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει τὰ ἐπιψηφίσει. Λοιπὸν, ἀφοῦ παρίστανται νέαι ἀνάγκαι, νέαι δαπάναι, μοὶ φαίνεται παράδοξον νὰ παρουσιάζωνται ἄλλοι ὑπουργοὶ νὰ ὑποστηρίζουν νέας δαπάνας, τὰς ὁποίας αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἤθελον νὰ μετριάσουν ἐντὸς τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων εἰς 150· ἂν ὅμως παρουσιασθῇ ἀνάγκη, ὡς εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ν’ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς κατά τι, δὲν ἔχω δυσκολίαν καὶ ἐγὼ νὰ ὑποστηρίξω καὶ αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἀλλ’ ἀφοῦ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ λείψουν αἱ ἔκτακτοι καὶ ἔκνομοι δαπάναι· δὲν ἀντιλέγω δὲ καὶ ὡς πρὸς τὴν θητείαν τῶν κλητήρων, περὶ τῆς ὁποίας κάμνει λόγον ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν της. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν ὑπάλληλον ἐπὶ τῶν διαβατηρίων, ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἤθελε συζητηθῆ ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου καταργοῦνται τὰ ἐσωτερικὰ διαβατήρια. Ἐπειδὴ δὲ ὁ νόμος οὗτος δὲν ἐψηφίσθη, εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ.

§56ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κύριος Δαγρὲς μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ τῷ ἐξηγήσω τὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίσῃ ἐκτάκτους κλητῆρας· καὶ ἡ παροῦσα καὶ πᾶσα ἄλλη Κυβέρνησις, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ἦτο, ἐὰν ἤθελεν εὑρεθῆ εἰς αὐτὰς τὰς ἀνάγκας, ἤθελε διορίσει ἐκτάκτους κλητῆρας· μολονότι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι δύναται ν’ ἀρκέσωσιν 175 κλητῆρες, μολαταῦτα ἐγὼ τοῦ λέγω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσωσιν· εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις διώρισε καὶ διετήρησεν ἐπὶ δύο περίπου μῆνας ἐκτάκτους κλητῆρας· ἀλλὰ μάθετε καὶ τὴν αἰτίαν, ἥτις ὤθησε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τοῦτο. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι μέχρι χθὲς ὑπῆρχε τὸ νόσημα ἡ εὐλογία, τὸ ὁποῖον διὰ νὰ προλάβῃ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤρκει μόνον ὁ ἐμβολιασμὸς, καὶ τὸ νὰ τίθενται οἱ ἄνθρωποι εἰς ἰδιαίτερον νοσοκομεῖον, ἀλλ’ εἶχε τὴν ἀνάγκην νὰ ἔχῃ κλητῆρας· διότι εἰς ἑκάστην οἰκίαν ὅπου ὑπῆρχε νόσημα τοιοῦτον, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν 2 ἢ 3 κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι νὰ κάθηνται ὅλην τὴν ἡμέραν· συνέπεσε νὰ ᾖναι 40 καὶ 50 οἰκίαι ἐντὸς τῶν ὁποίων ἦσαν εὐλογιῶντες, καὶ ἐβιάσθη ἡ Κυβέρνησις ν’ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν μέχρι 120. Ἀλλ’ ἐνόσῳ τὸ νόσημα ἠλαττοῦτο, κατὰ τοσοῦτον ἡ Κυβέρνησις ἠλάττωνε τὸν ἀριθμόν· καὶ ἀφοῦ ἐξηλείφθη ἐντελῶς τὸ νόσημα, ἡ Κυβέρνησις διὰ μιᾶς διαταγῆς ἔπαυσεν ὅλους τοὺς κλητῆρας, καὶ ἀφῆκεν ὀλίγους, οἱ ὁποῖοι ἐφύλαττον τὸ νοσοκομεῖον, καὶ 2–3 οἰκίας, ἐν ταῖς ὁποίαις ὑπῆρχον ἀκόμη πάσχοντες ἀπὸ τὸ νόσημα τοῦτο. Βλέπετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε κακὸν διορίσασα ἐκτάκτους κλητῆρας διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὸ νόσημα. Ὁ Κύριος Δαγρὲς, μὲ συλλογισμὸν ὅλως διόλου ἀντίθετον, ἂν θέλητε αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἔχει, μὲ προσκαλεῖ νὰ φέρω ἀποδείξεις, καὶ ν’ ἀποδείξω ὅτι εἶμαι ἀθῶος· νομίζω ὅμως ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, τὸ νὰ ἔρχηται ἕνας ἔνοχος καὶ νὰ φέρῃ ἀποδείξεις, λέγω ὅτι δὲν εἶναι ἔνοχος (θόρυβος). Ὅταν ὁ Κ. Δαγρὲς κατηγορεῖτο διὰ τόσα ἐγκλήματα, διὰ τὰ ὁποῖα τὸν κατηγόρουν, ὁ εἰσαγγελεὺς τοῦ ἐζήτησεν ἀποδείξεις ὅτι εἶναι ἀθῶος;

§57ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ψεῦδος· ποτὲ δὲν κατηγορήθην.

§58ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ βουλεύματα τὸ ἀναφέρουν· βλέπετε ὅτι ἐγὼ δὲν ὀφείλω νὰ φέρω ἀποδείξεις· παρακαλῶ δὲ τὸν Κ. Δαγρὲν, καὶ πάντα ἄλλον, ὅστις γνωρίζει τὴν παραμικρὰν κατάχρησιν, νὰ ἔλθῃ νὰ τὸ ἀναφέρῃ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται.

§60ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ νὰ παρουσιασθῶσιν οἱ κτάλογοι. (θόρυβος).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἔργον τῆς κυβερνήσεως. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν... (θόρυβος).

§62ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ παρουσιασθῶσιν οἱ κατάλογοι. (θόρυβος).

§63ΔΑΓΡΕΣ. Πῶς θέλετε, Κύριε Πρόεδρε νὰ καλύψητε τὰς καταχρήσεις;

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλω τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς· Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Τὸ ἄρθρον Βʹ. τοῦ ἀπὸ 25 Ὀκτωβρίου 1862 ψηφίσματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἄρθρον 3. τοῦ ἀπὸ 4 Δεκεμβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους ἑτέρου καταργοῦνται. Ἄρθρον 2. Τὰ ἄρθρα 7 καὶ 9 τοῦ ἀπὸ 1. Σεπτεμβρίου 1856 ΤΝʹ. Νόμου τίθενται ἐν ἰσχύϊ.

Ὁ πληρεξούσιος Καλαβρύτων

Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ.

§65ΖΑΪΜΗΣ. Εἶναι, Κύριοι, ὁ παλαιὸς νόμος τοῦ 1850 (θόρυβος).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται ὅτι ἡ πρότασις εἶναι κατεπείγουσα· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψαν τὰ ἑξῆς ζητήματα. Ἔχομεν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦ ν’ ἀφαιρεθῇ ὁ μισθὸς τοῦ βοηθοῦ τῆς ἀστυνομίας· βʹ) νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων κατὰ 50 μόνον, τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων μόνον εἰς 25. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δαγρὲ, τοῦ νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ προσάξῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τοὺς καταλόγους τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων. Πρῶτον θὰ ἐρωτήσω, καθόσον ἀποβλέπει τὸν βοηθὸν, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ μισθοῦ τοῦ βοηθοῦ, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κλητῆρας. Οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀφαιρεθῇ ὁ μισθὸς 50 κλητήρων νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀφαιρεθῶσιν 25 κλητῆρες νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δαγρέ.

§68ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ προσαγάγῃ ὁ ὑπουργὸς ὀνομαστικὸν κατάλογον τοῦ ὀνόματος, τοῦ ἐπιθέτου καὶ τῆς διαμονῆς τῶν πληρωθέντων μέχρι τέλους Μαρτίου κλητήρων, κατάλογον τῶν λαβόντων βοηθήματα ὀνομαστικῶς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ Κ. Δαγρὲ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§70ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιβοηθῶν τὸν Κ. Δαγρὲν παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ παραδεχθῇ νὰ ὑποβληθῶσιν οἱ κατάλογοι καὶ τῶν ἄλλων ἀστυνόμων τῶν προϋπαρξάντων.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται τοῦτο ἡ Συνέλευσις;

§72ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 3 ἄρθρον «ἔξοδα ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομίας», ἐλάττωσις δὲν προτείνεται ἄρα ἐγκρίνεται. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 4. «Καταστήματα φυλακῶν».

§74ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, παρατηρῶ εἰς τὸ 1 ἐδάφιον, εἰς τὸ μέρος τοῦτο τὸ ἀποβλέπον τὰ ἐνοίκια τῶν φυλακῶν τῶν ποινικῶν καὶ τῶν διὰ τὰς πολιτικὰς κρατήσεις, ὅτι πάντοτε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὑπάρχει μία ἔλλειψις, ἥτις οὐδέποτε δὲν διωρθώθη μολονότι πολλάκις ἐγένετο λόγος καὶ τώρα ἐπειδὴ δὲν εἶναι καιρὸς προσθήκης, καθόσον ἐπικρατεῖ τὸ πνεῦμα τῆς ἐλαττώσεως, νομίζω, ὅτι δὲν θέλει ληφθῆ καὶ ἤδη ὑπ’ ὄψιν ἡ ἔλλειψις αὕτη, ὡς δὲν ἐλήφθη καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς παρελθούσας κυβερνήσεις, καθόσον ὅμως ἡ ἔλλειψις εἶναι οὐσιώδης πρέπει νὰ τὴν λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν ὁ ὑπουργὸς, καὶ νὰ τὴν διορθώσῃ διὰ μιᾶς νέας προσθήκης εἴτε ἤδη, εἴτε διὰ συμπληρωτικῆς μετὰ ταῦτα πιστώσεως. Εἰς πολλὰ μέρη τοῦ Κράτους ὅπου ὑπάρχουν ταμεῖα δὲν ὑπάρχουν καταστήματα ἐνοικιασμένα διὰ τοὺς πολιτικῶς κρατουμένους, καὶ διὰ τοῦτο φυλακίζονται εἰς τὰς ποινικὰς φυλακὰς οἱ οἰκοκυραῖοι καὶ οἱ πλέον εὐϋπόληπτοι μαζὺ μὲ τοὺς κακούργους, μὲ τοὺς τῆς αἰσχροτέρας καὶ φαυλοτέρας διαγωγῆς ἀνθρώπους· τοῦτο μοὶ φαίνεται ὄχι μόνον ἄτοπον ἀλλὰ ἐμποδίζει καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν προσωπικῶς κρατουμένων ὡς πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεώς των, διότι κλειόμενοι οὗτοι εἰς τὰς ποινικὰς φυλακὰς μὲ τοὺς κατηγορουμένους ἐπὶ κακουργήμασι δὲν ἔχουν τὴν εὐκολίαν νὰ ἐνεργήσωσι πᾶν ὅ,τι συντείνει ὡς πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι μία ἔλλειψις πολλὰ οὐσιώδης καὶ σπουδαία, καὶ μάλιστα καθόσον πρὸ ἐτῶν ὅλα τὰ μέτρα τῆς καταδιώξεως, τὰ μέτρα τῆς κατασχέσεως τῆς κινητῆς περιουσίας, τῆς ἀκινήτου, τῆς μεσεγγυήσεως εἰς τρίτους καὶ λοιπὰ δὲν εἶναι εἰς ἐνέργειαν. Οἱ ταμίαι διὰ νὰ διευκολύνωνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ μάλιστα διὰ νὰ προσβάλουν καὶ καταπιέζουν τοὺς ἀνθρώπους τοὺς τιμίους, περιώρισαν τὴν καταδίωξιν εἰς μόνον τὸ μέτρον τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ εἶναι ἄξιον σπουδαίας σκέψεως, καὶ ἡ ἔλλειψις αὕτη τοῦ προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ διορθωθῇ. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ τὴν Συνέλευσιν καὶ τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ θεωρήσῃ, ὅπου ὑπάρχουν ταμίαι, νὰ ὑπάρχῃ μία οἰκία χρησιμεύουσα διὰ τοὺς πολιτικῶς κρατουμένους νὰ μὴ συνδιαιτῶνται οἱ ὀφειλέται μὲ τοὺς κακούργους, κατὰ συνέπειαν δὲ καὶ εἷς ἐπιστάτης.

§75ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουρ. Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν τόσον τῶν ποινικῶς καθὼς καὶ τῶν πολιτικῶς κρατουμένων εἶναι λίαν σπουδαῖον· βεβαίως δυσειδέστερον θέαμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ παρὰ αἱ ποινικαὶ φυλακαὶ τῆς Ἑλλάδος· καὶ εἶναι λυπηρότατον μετὰ 30 ἐτῶν ἀνεξαρτησίαν καὶ βασιλείαν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τοιαύτην κατάστασιν αἱ ποινικαὶ φυλακαὶ, ὥστε ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ὁ μὴ γνωρίζων τὴν Ἑλλάδα, ἂν εἰσέλθῃ εἰς τὰς φυλακὰς θέλει βεβαίως ἀπελπισθῆ περὶ τῆς καταστάσεως ἡμῶν· εἶναι λυπηρὰ ἀλήθεια, οὐχ ἧττον εἶναι ἀλήθεια. Ἀλλὰ Κύριοι ἀπαιτῶνται διὰ τὰς ποινικὰς φυλακὰς μεγάλα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἡ θέσις μας σήμερον δὲν ἐπιτρέπει· μολαταῦτα ἔχω σκοπὸν ὅ,τι ἐκ τῶν ἐνόντων δυνηθῶ νὰ πράξω, καὶ ὅ,τι πράξω θέλω τὸ φέρει ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Λέγω ἀπὸ τοῦδε τὴν ἰδέαν μου, κατάστημα λοιμοκαθαρτηρίου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς Σύρον, ἂν εἶναι δυνατὸν, θέλομεν μεταβάλει εἰς φυλακάς· ἐννοεῖτε, ὅτι ἂν τοῦτο ἀποφασισθῇ σύμφωνα μὲ τὸν Νόμον θέλουσιν ὑποβληθῆ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως καὶ τὸ σχέδιον καὶ ἡ δαπάνη. Αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὁ Κ. Μελετόπουλος ὑπέβαλε περὶ τῶν φυλακῶν διὰ τοὺς πολιτικῶς κρατουμένους εἶναι ἀληθεῖς. Θέλει ληφθῆ ὅσον εἶναι δυνατὸν πρόνοια νὰ βελτιωθῶσι αἱ οἰκίαι αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουν διὰ τοιαῦτα καταστήματα, καὶ ἐκ τῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ὁ Κ. Μελετόπουλος εἶπεν, ὁρμώμενος ἀπεδέχθην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὡς μειοψηφοῦν μέλος μετ’ ἄλλων τὸ ποσὸν τὸ προσδιωρισμένον ὑπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν 10,000 δραχμῶν ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς ἀγορὰν τῆς πολιτοφυλακῆς Καλαμῶν· διότι ὅταν ὑπάρχῃ δημόσιον κατάστημα τοιοῦτον ἀμφιβολία δὲν εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει προσέχει νὰ τὸ διατηρῇ καλῶς· ἄλλως δὲν πρέπει νὰ τὸ θεωρήσωμεν οἰκονομίαν, καθόσον τὸ δημόσιον πληρώνει ἐνοίκιον.

§76ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσον;

§77ΖΑΪΜΗΣ. 1080 δραχ.

§78ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τοὺς προλαλήσαντας ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου τῶν τε ἐξεταστικῶν φυλακῶν καὶ τῶν πολιτικῶν, ἐπειδὴ ὅμως εἰδικῶς εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο ζητεῖται ἡ ἀπάλειψις 10,000 δραχμῶν δι’ ἀγορὰν οἰκίας διὰ φυλακὰς πολιτικὰς ἐν Καλάμαις, κ’ ἐπειδὴ ἄλλοτε ἡ αὐτὴ οἰκία περιῆλθεν εἰς τὸ δημόσιον καὶ ἔτυχε νὰ ᾖναι εἰς τὰς Καλάμας ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος μοὶ εἶχεν ἀνατεθῆ νὰ ἐνεργήσω τὴν καταμέτρησιν, τὸ κτῆμα αὐτὸ ἔχει διπλασίαν ἀξίαν, ἀπορῶ, δὲ πῶς ὁ ἰδιοκτήτης τὸ παραχωρεῖ εἰς τὸ δημόσιον. Ἀπέναντι δὲ τῶν 1080 δραχμῶν καὶ τῆς ἀξίας τοῦ οἰκήματος καὶ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ δράξῃ τὸν καιρὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀγοράσῃ, ἴσως ἀξίζει καὶ 20,000.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. Θέτω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς περὶ ἀπαλείψεως τῶν 10,000 δραχμῶν νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη. Ἄρα τὸ ποσὸν μένει· Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 5 ἄρθρον «προσωπικὴν φυλάκισιν» ἐλάττωσις δὲν προτείνεται, ἄρα ἐγκρίνεται. Ἄρθρον 6 «διατήρησις καταδίκων·» ἐλάττωσις δὲν προτείνεται ἄρα ἐγκρίνεται. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ Δʹ. Κεφάλαιον. Περὶ ἐθνοφυλακῆς.

§81ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, ἡ σύστασις τῆς ἐθνοφυλακῆς προεκλήθη ὄχι μόνον ἀπὸ λόγους πολιτικοὺς ἀλλὰ καὶ ἀπὸ λόγους οἰκονομικούς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ στρατὸς ἐξαντλεῖ πλέον τοῦ ἑνὸς τρίτου τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἔργον λοιπὸν καλοῦ οἰκογενειάρχου εἶναι νὰ φροντίσῃ καὶ περὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς, διότι ἐὰν ἡ ἐθνοφυλακὴ ὀργανισθῇ ὅπως πρέπει καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἴσως περιορισθῇ εἰς τὸ ἥμισυ. Ἐπίστευα λοιπὸν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἤθελεν φέρει ἐλάττωσίν τινα ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου τούτου. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς μεγίστας οἰκονομικὰς δυσχερείας, καὶ φαίνεται, ὅτι ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομίας ὡς ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου τοῦ Κράτους, ἤθελησε νὰ φέρῃ ἐλαττώσεις καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν ὅμως τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις ἔκαμε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν περὶ τοῦ ἡμιτάγματος, πιστεύω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θέλει ἐμμείνει πλέον εἰς τὴν ἀπόφασίν της, τὸ νὰ ζητῇ δηλ. νὰ ἀφαιρεθῶσι προγυμνασταί τινες ἀπὸ τὴν ἐθνοφυλακήν. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει δύω ἐλαττώσεις, ά.) περιορίζει τὸν ἀριθμὸν τῶν προγυμναστῶν, καὶ βʹ.) τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν. ὡς πρὸς τὸ ά.) παρατηρῶ τὰ ἑξῆς. Ἐσυστήσαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ ἡμίταγμα τῶν ὑπαξιωματικῶν, εἴπομεν δὲ ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι θέλουσι χρησιμεύσει καὶ διὰ τὴν ἐθνοφυλακήν. Τώρα ἐγὼ δὲν ἐννοῶ οἰκονομίαν τὸ νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ κονδύλιον αὐτὸ ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ τὸ δώσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· διότι κατὰ τὸ ψήφισμά μας ὅλοι οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταὶ δύνανται νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ ἡμίταγμα ἐκεῖνο, ὅπου δὲν θὰ ᾖναι τόσον ἀναγκαῖοι ὅσον εἰς τὴν ἐθνοφυλακήν. Λοιπὸν ἂν παραδεχθῶμεν τὸν περιορισμὸν αὐτὸν, δὲν θέλομεν, φρονῶ, κάμει ἄλλο παρ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπα, νὰ δώσωμεν αὐτὰ τὰ χρήματα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ τὰ δώσῃ εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι θὰ μείνουν εἰς τὸ ἡμίταγμα, καὶ δὲν θὰ κάμνουν τίποτε, ἐνῷ εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν εἶναι ἀναγκαῖοι. Ἡ οἰκονομία τὴν ὁποίαν δύναται νὰ κάμῃ ἡ Συνέλευσις εἶναι νὰ συστήσῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὥστε προγυμνασταὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς νὰ διορίζωνται ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν, καὶ ἐξηγοῦμαι. Καθὼς ἠκούσατε, διότι πολλάκις ἀνεπτύχθησαν τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα ἐνώπιον ἡμῶν, δὲν ἔχομεν δύναμιν δέκα ταγμάτων στρατοῦ, ἀλλὰ μόνον δύω· ἔχομεν τὰ στελέχη, ὅλους τοὺς βαθμοφόρους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγκαῖοι εἰς τὸν στρατὸν. Τώρα ἐρωτῶ τοὺς στρατιωτικοὺς, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν ἐδῶ εἰς ἡμᾶς, ποία βλάβη ἤθελε προσγείνει, ἐὰν ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν ἑνὸς λόχου συγκειμένου τὸ πολὺ ἐξ ἀνδρῶν 25, ἀφαιρέσωμεν, εἴτε τὸν λοχαγὸν, εἴτε τὸν ὑπολοχαγὸν ἢ ἕνα ἄλλον βαθμοφόρον καὶ τὸν διορίσωμεν προγυμναστὴν εἰς πόλιν τινά; Οἱ ἄλλοι θέλουν ἀναπληρώσει αὐτὸν, καὶ τοιουτοτρόπως μὲ τὴν μισθοδοσίαν τὴν ὁποίαν θέλει λαμβάνει οὗτος ὡς ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικὸς, πράγματι δὲ ἐν ἀργίᾳ, θέλει δεχθῇ νὰ γυμνάσῃ τὴν ἐθνοφυλακὴν, καὶ θέλει οὕτως ἐπέλθει πραγματικὴ οἰκονομία. Ἀνεγνώσθη Κύριοι, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐνταῦθα ἔκθεσις ἐπιτροπῆς ἐκ στρατιωτικῶν οἱ ὁποῖοι ἐξέφραζον τὴν εὐχὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ, ὥστε νὰ ἔλθωσι τῆς Γαλλίας προγυμνασταὶ ὡς ὀργανισταὶ τοῦ στρατοῦ. Τί σημαίνει αὐτό; ὅτι δὲν ἔχομεν ἐνταῦθα τοὺς ἀναγκαίους καὶ καταλλήλους προγυμναστὰς, οὔτε διὰ τὸν στρατόν. Μόλα ταῦτα ὅλοι οἱ στρατιωτικοὶ, οἱ ὁπωσοῦν καλλίτεροι κατετάχθησαν εἰς τὸν στρατόν. Τί θέλετε νὰ κάμῃ ἡ Ἐθνοφυλακὴ μὲ τοὺς ἀπολειπομένους ἀνικάνους; δὲν θὰ κάμῃ τίποτε· διότι αὕτη ἔχει ἀνάγκην ἐμπειροτέρων ἀξιωματικῶν παρὰ ὁ τακτικὸς στρατός· διότι εἰς τὸν στρατὸν ὑπάρχουν πολλοὶ βαθμοφόροι, καὶ ἐὰν εἷς ἐξ αὐτῶν ἔχῃ ἔλλειψίν τινα ἀναπληροῖ ὁ ἄλλος· ἀλλὰ τί θὰ κάμω ἐγὼ εἰς τὸ Τάγμα μου ἂν μοῦ διορίσουν ἕνα ἀνίκανον προγυμναστὴν, καθὼς εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὅπου ὁ προγυμναστὴς διοικητὴς μετὰ τὸ «φέρτ’ ἅρμ» εἶπεν «ἀναπαυθῆτε» ἐνῷ ὅλοι οἱ ἐθνοφύλακες γνωρίζουν ὅτι παρακολουθεῖ «τὸ παραπόδας ἅρμ.»; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν προγυμναστῶν· δὲν θέλει δὲ προσγίνει κἀμμία βλάβη εἰς τὸ Δημόσιον, διότι οὗτοι, ὡς προεἶπον, θέλουν πληρώνεσθαι ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καί τοι μὴ ἐργαζόμενοι. Ἐὰν μάλιστα ἐκφράσητε τὴν εὐχὴν τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ἡ Ἐθνοφυλακὴ, ὥστε ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν νὰ διορισθοῦν ἀνώτεροι προγυμνασταὶ, οὔτε ἡ ὑπηρεσία θέλει βλαφθῆ οὔτε τὸ κονδύλιον αὐτὸ θέλει ἐξαντληθῆ ποσῶς. Διὰ τοὺς λόγους τούτους εἶμαι ἐναντίος καὶ τοῦ περιορισμοῦ τῆς μισθοδοσίας τῶν προγυμναστῶν. Ἡ ἐπιτροπή σας δεύτερον γνωμοδοτεῖ, ὥστε νὰ περιορισθῇ ἡ διδομένη ἀποζημίωσις εἰς τοὺς προγυμναστὰς εἰς ὀλιγώτερον ποσὸν παρὰ τὸν τακτικὸν μισθόν· τοῦτο τὸ θεωρῶ καὶ ἄδικον καὶ ἀσύμφορον διὰ τὴν Ἐθνοφυλακὴν, διότι ἂν θέλητε νὰ μορφώσουν τὴν Ἐθνοφυλακὴν, πρέπει νὰ διορίσητε προγυμναστὰς ἱκανοὺς καὶ μισθοδοτουμένους ὡς ἂν ἦσαν εἰς τὸν τακτικὸν στρατόν. Οὗτοι ἔχουν νὰ καταβάλουν κόπους περισσοτέρους ἴσως, ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀξιωματικοὺς τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ· προχθὲς Κύριοι, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν συνεννοηθεὶς μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς διώρισε προγυμναστὰς διοικητὰς, ἀλλὰ κἀνεὶς δὲν ἐδέχθη, διότι ἤξευρον ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησαν καὶ προσβλητικὴν καὶ ἀσύμφορον εἰς αὐτούς. Πρέπει λοιπὸν καὶ τὸν προγυμναστὴν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, νὰ τὸν θεωρήσωμεν ἐν ἴσῃ μοίρᾳ μετὰ τοῦ ἰσοβάθμου ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοῦ. Διὰ ταῦτα εἶμαι ἐναντίος τῶν ἐλαττώσεων, τὰς ὁποίας προτείνει ἡ Ἐπιτροπή.

§82ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ κατ’ ἐμὲ τὸ ζήτημα τῶν προγυμναστῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς ζήτημα βεβαίως λίαν σπουδαῖον, νομίζω ὅτι ἕως σήμερον εἶναι ἴσον μὲ τὸ μηδέν. Ὅ,τι καὶ νὰ γράφετε εἴτε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, εἴτε ἀντικρούεται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν δὲν ἔχει τὴν ἀξίαν του, διότι ἕως σήμερον οὐδεμία πραγματικὴ φροντὶς ἐλήφθη περὶ γυμνάσεως τῆς ἐθνοφυλακῆς, νομίζω μόνον ὅτι ἐγίνετο φροντὶς πῶς νὰ τοποθετῶσι πλεονάζοντας ἄνδρας τοῦ στρατοῦ, αὐτὸ κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον ἦτο τὸ ἓν καὶ μόνον μέλημα τῶν μέχρι τοῦδε κυβερνήσεων, εὔχομαι δὲ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ μὴ ᾖναι, διότι ἂν ἐπρόκειτο νὰ κανονίσωμεν διὰ νόμου τὸ σύστημα τῆς προγυμνάσεως τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἔπρεπε βεβαίως νὰ τὸ ἐπιληφθῶμεν στρατιωτικῶς, νὰ εὕρωμεν τοὺς τρόπους διὰ τῶν ὁποίων οἱ πολῖται καταλληλότερον δύνανται νὰ προγυμνασθῶσιν, ἔπρεπε τότε νὰ ἴδωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν βλέπομεν, ὡς προγυμναστὰς ταγμάτων ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, ὡς προγυμναστὰς λόχων λοχαγοὺς, ὡς προγυμναστὰς οὐλαμῶν καὶ τὰ ἑξῆς ἀξιωματικοὺς κατωτέρους. Τί συνέβη μέχρι τοῦδε; ἕκαστος θέλων νὰ τοποθετῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του προσέφευγεν εἰς τὸν ἁρμόδιον, ἔλαβε ἓν χαρτίον προγυμναστοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ ἂν δὲν μὲ λανθάνῃ, θὰ ἰδῆτε ἴσως τάγματα εἰς ἐπαρχίας ἢ ἐνταῦθα συγκείμενα ἀπὸ 700 καὶ πέραν ἄνδρας νὰ ἔχουν ὡς προγυμναστὴν ἕνα ἀνθυπασπιστήν. Ἐρωτῶ τοὺς στρατιωτικοὺς, εἰς τὸς στρατὸν, ἐν εἰλικρινείᾳ, νὰ εἴπωμεν ἔχομεν πλέον τῶν 4 ἢ 5 ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν δυναμένων νὰ διοικήσωσι τὰ τάγματά των; ἀμφιβάλλω καὶ περὶ ἑνός· εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν στέλλομεν μὲ ἓν χαρτὶ ἀνθυπασπιστὰς νὰ διοικοῦν τάγματα, ἴσως ἤθελον μὲ ἀντιτάξει ὡς ὁ Κ. Θεοχάρης ὅτι δὲν εἶναι διοικηταὶ ἀλλὰ προγυμνασταί· ὡς προγυμνασταὶ πῶς τολμοῦν νὰ σύρουν τὸ ξῖφός των νὰ διοικοῦν τάγματα;

§83ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πούποτε δὲν εἶναι.

§84ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐδῶ τὸ τρίτον τάγμα ἔχει ἀνθυπασπιστὴν διοικητήν.

§85ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον μίαν ἡμέραν πρέπει νὰ ἀπασχολῇ οἱανδήποτε κυβέρνησιν νὰ εὕρῃ τὸν καταλληλότερον τρόπον πρὸς ἐκγύμνασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς δὲν εἶναι τῆς σημερινῆς ἡμέρας. Ἔρχομαι νὰ ἀντικρούσω, ὅπως ἔχουν ἤδη τὰ πράγματα, μερικὰς προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς, διότι καθὼς σᾶς εἶπον αὐτοὶ δὲν εἶναι προγυμνασταὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς, τίποτε δὲν εἶναι, εἰς τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀξιωματικῶν φαίνεται ὅτι δίδεται ἓν ποσὸν 120 δραχμῶν κατὰ μῆνα· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὰς 90 δραχμὰς, νομίζω ὅτι ἄλλος περισσότερον ἐμοῦ λογιστικώτερος εἰς τὰ στρατιωτικὰ δύναται νὰ συμφωνήσῃ μαζύ μου, νὰ γίνῃ δὲ παραδεκτὸν τοῦτο, ὅτι οἱ εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν εὑρισκόμενοι ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ ὑπολοχαγοὶ νὰ λαμβάνουν πλήρεις τὰς ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ των, διότι μὲ τὸ ποσὸν τῶν 120 δραχμῶν κατὰ μῆνα λαμβάνουν περισσότερον ἀφόσον λαμβάνουν εἰς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ στρατόν· εἰς δὲ τὰς 90 δραχμὰς εἰς τὰς ὁποίας περιορίζει ἡ ἐπιτροπὴ ναὶ μὲν θὰ ᾖναι κατωτέρα ἡ μισθοδοσία ἀλλὰ θὰ ᾖναι μικρὰ διαφορὰ 5–6 δραχμῶν, καὶ δὲν ἀξίζει τὸν κόπον. Ὁ Κύριος Κολιάτσος προτείνει νὰ λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῆς ἐνεργείας· ἀκόμη καλλίτερον· ἀλλὰ δὲν ἤθελον συμφωνήσει διὰ τοὺς λοχαγοὺς καὶ ἀνωτέρους ἀξιωματικούς. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀνθυπασπιστῶν δὲν λέγω τίποτε ὡς πρὸς τὸν ἀριθμόν· διότι καθὼς σᾶς εἶπον κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι προγυμνασταὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς. Ἀλλὰ τὴν πρότασιν περὶ ἐλαττώσεως τῆς μισθοδοσίας τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀντὶ δραχ. 100. εἰς 75. τὴν ἀποκρούω· διότι ὁ μισθὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἶναι δραχ. 100. κατὰ μῆνα. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν, καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι ἕως τώρα οὕτω πως ὑπάρχει δηλ. ἐνῷ μετέχει ὅλων τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ ἀξιωματικοῦ δὲν μετέχει καὶ τῆς δυσφορίας. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς πάντοτε θὰ λαμβάνῃ 100 ἐνῷ ὁ λοχαγὸς ἀπὸ 300 δύναται νὰ λάβῃ 90. Ἐνόσῳ λοιπὸν δὲν ἔλθῃ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἡ ὁποία νὰ κανονίζῃ ὅτι καὶ ὁ ἀνθυπασπιστὴς δύναται νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν αὐτὸς πάντοτε πρέπει καὶ ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ τὰς 100. Ἄλλως δικαστικῶς τὰς λαμβάνει, πρέπει νὰ γείνῃ νόμος καταστατικός· αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης.

§87ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κ. Κολιάτσου ἡ ὁποία μοὶ ἐφάνη ἀρκετὰ παράλογος, μὲ ἠνάγκασε νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ μέρους αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἀνέπτυξε θεωρίας τινὰς τὰς ὁποίας ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ ὑποθέσω ὅλως διόλου ἀνυποστάτους, ὡς νὰ ἠγόρευον ἐγὼ, εἴτε περὶ ἰατρικῆς, εἴτε περὶ νομικῆς. Ἀλλὰ Κύριοι, παρεξενεύθην καὶ μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ τελευταῖον καταβάντος ὅστις ἐτίμησεν ἐπὶ τοσοῦτον καὶ τὰς τάξεις τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ ὅταν ὁ Κ. Βαλτινὸς ἐξέφερε τοιαύτας ἰδέας, ἐννοεῖται πῶς τις μὴ ὢν στρατιωτικὸς δικαιοῦται κατὰ μείζονα λόγον νὰ ἔχῃ τοιαύτας πεποιθήσεις. Ἤθελον νὰ μᾶς εἴπωσι ὅτι διὰ τὴν ἐκγύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς πρέπει νὰ λάβωσι χώραν τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λαμβάνονται καὶ διὰ τὸν μόνιμον στρατὸν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη διὰ τὴν πειθαρχίαν διὰ τὴν τάξιν νὰ ὑπάρχουν οἱ βαθμολόγοι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους οἱ στρατιωτικοὶ κανονισμοὶ ἀπαιτοῦν διὰ τὰ στρατιωτικὰ σώματα. Κύριοι, δὲν πρόκειται σήμερον νὰ διακρίνωμεν τὰς δικαιοδοσίας καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ μονίμου στρατοῦ καὶ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ μέσα πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ μονίμου στρατοῦ ἢ τῆς Ἐθνοφυλακῆς. Ἡ μεταπολίτευσις ἔδωκε ζωὴν εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ ἐντὸς τοῦ Κράτους· κατὰ συνέπειαν τῆς θέσεώς του, ὅπως οἱ ἄνθρωποι οἱ μεταχειριζόμενοι τὰ ὅπλα ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ κάμνουν καὶ ὑπηρεσίαν, ἐδέησε ἡ πρόσκλησις ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν εἰς τὸ ἀρτισύστατον αὐτὸ σῶμα ὥστε νὰ τὸ κατασταίνουν πρόσφορον διὰ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ προορισμοῦ του· ἀφ’ ἑτέρου Κύριοι, αἱ περιστάσεις τὰς ὁποίας ἐγέννησε ἡ μεταπολίτευσις, αἱ ὁποῖαι ἔφερον ἀνωμαλίαν εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ἀριθμοὺς, καὶ κατὰ συνέπειαν ὑπῆρξε πλεονασμὸς βαθμολόγων, διευκόλυνον τὸ μέσον τῆς ἀποσπάσεως ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν εἰς τὴν ἐθνοφυλακήν. Ἐπειδὴ Κύριοι, ὁ Ταγματάρχης εἰς τὸν τακτικὸν στρατὸν ὀφείλει νὰ διοικῇ καὶ νὰ γυμνάζῃ τάγμα, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι ταγματάρχης πρέπει νὰ διοικῇ καὶ νὰ γυμνάζῃ ἓν τάγμα τῆς Ἐθνοφυλακῆς, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον καὶ ὀρθῶς ὁ Κ. Βαλτινὸς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πολλὰ ὀλίγοι τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ προγυμνάσουν. Ἔπρεπεν ὅμως νὰ εἰπῇ καὶ μίαν ἄλλην ἀλήθειαν, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ προγυμνάζουν· ἐὰν οἱ ἀποσπασμένοι εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν ἀξιωματικοὶ ἦναι κατωτέρου, ἢ ἀνωτέρου βαθμοῦ, τοῦτο δὲν εἶναι ζήτημα τῆς Συνελεύσεως· αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει ἡ Συνέλευσις εἶναι τὸ ἀκόλουθον· ἡ ἐθνοφυλακὴ ν’ ἀπογυμνασθῇ, εἴτε τὴν ἀπογυμνάσει ὁ λοχαγὸς εἴτε ὁ συνταγματάρχης εἶναι ἀδιάφορον· τοῦτο εἰς τὸν τακτικὸν στρατὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ, οὔτε ὁ ὑπολοχαγὸς, οὔτε ὁ λοχαγὸς, πρέπει νὰ τὸ κάμῃ ταγματάρχης. Εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν ὅμως ἠμπορεῖ πολὺ καλὰ νὰ τὸ κάμῃ ἕνας ἀνθυπασπιστὴς, ἕνας ὑπολοχαγὸς, ὅταν γνωρίζῃ τὰ γυμνάσια, καὶ καθὼς εἶπον θὰ εὕρετε περισσοτέρους ἀνθυπασπιστὰς, ὑπολοχαγοὺς νὰ γνωρίζουν, παρὰ ταγματάρχας, καὶ συνταγματάρχας· κατὰ συνέπειαν τὸ ζήτημα τοῦτο φρονῶ, ὅτι δὲν πρόκειται σήμερον νὰ λυθῇ, πρόκειται νὰ λύσωμεν τὸ ἄλλο ζήτημα· οἱ ἀποσπασμένοι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ τί πρέπει νὰ λαμβάνουν; Ἡ ἐπιτροπὴ φρονῶ, ὅτι ἐσκέφθη πολὺ καλὰ καὶ καλῶς ἀπεφάσισεν ὁρίσασα τὰς ἀποδοχὰς ἢ ἐλάσσονας τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς τάξεις τοῦ μονίμου στρατοῦ, διότι τὰ καθήκοντα καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀξιωματικῶν παρὰ τῇ ἐθνοφυλακῇ εἶναι ὅλως διάφορα. Ὁ ἀξιωματικὸς παρὰ τῇ ἐθνοφυλακῇ ὑποχρεοῦται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος ἐπὶ μίαν ἢ 2 ὥρας νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸ πεδίον τοῦ γυμνασίου νὰ κάμῃ μερικὰ γυμνάσια καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ. Ἐγὼ δὲ ἐμελέτησα ἐπισταμένως τὸν περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμον, γνωρίζω μόνον, ὅτι ἅπαξ μόνον τὴν ἑβδομάδα καὶ τὰς ἑορτὰς ἐξέρχεται ἡ ἐθνοφυλακὴ εἰς γυμνάσια. Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπηρετοῦν, παρὰ 5, 6, 7, φορὰς τὸν μῆνα· ὥστε ὁ ἀξιωματικὸς δὲν ἔχει παρὰ νὰ συγκεντρώνῃ τὸ σῶμα αὐτοῦ, νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς τὸ πεδίον τοῦ γυμνασίου καὶ πάλιν νὰ ἐπιστρέψῃ· καθ’ ὅλον δὲ τὸ λοιπὸν διάστημα τῆς ἑβδομάδος δὲν ἐξασκεῖ καμμίαν ὑπηρεσίαν, οὔτε στρατῶνας ἔχει, οὔτε φυλακεῖα, οὔτε καμμίαν εὐθύνην ἠθικὴν ἢ ὑλικήν· οὔτε δὲ ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος ἐκπληροῖ ἔργα τοιαῦτα ὡς διοικητὴς, εἴτε τάγματος, εἴτε λόχου, εἴτε ὡς ἀξιωματικὸς διατρέχει καθ’ ἑκάστην τὸν κίνδυνον νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ στρατοδικεῖα, νὰ τίθηται εἰς ἀργίαν νὰ τιμωρῆται, νὰ στερῆται τοῦ βαθμοῦ του, ὅπερ δυστυχῶς καθ’ ἑκάστην λαμβάνει χώραν· δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον τοῦτο, καθ’ ὅσον ἤθελεν ἀναπτυχθῇ μία νόσος, ἡ νόσος τῆς ἀραιώσεως τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν καλῶν ἀξιωματικῶν. Λέγω δὲ ὅτι εἶναι ἀνάγκη διὰ τὸ ἔθνος νὰ ἔχῃ ἐὰν ἦτο δυνατὸν ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς καλοὺς καὶ ἀρίστους· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν τοὺς ἔχομεν, φρονῶ, ὅτι εἰς τὸν τακτικὸν στρατὸν πρέπει νὰ ἔχωμεν τοὺς μᾶλλον διακεκριμένους καθ’ ὅσον ἡ ὑπηρεσία των εἶναι καὶ δύσκολος καὶ πολύπλοκος· διὰ ταῦτα ἐθεώρησεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ὑστερήσῃ τὰς πλήρεις ἀποδοχὰς εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας τὴν ἐθνοφυλακὴν, διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἅμιλλα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ δοθῇ ἓν στάδιον ἀργίας ἐντίμου καὶ ἀμελείας περὶ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐγὼ πρῶτος καὶ πολλοὶ τῶν νέων ἀξιωματικῶν, ἐὰν εὕρωμεν πλήρεις τὰς ἀποδοχάς μας εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν, ἠθέλαμεν παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς μεταφέρῃ ἐκεῖ, διότι πρῶτον ἐξασφαλίζομεν τὴν διαμονήν μας εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅσοι δὲν θέλουν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἀφ’ ἑτέρου εἴμεθα ἐλεύθεροι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἑβδομάδος, καὶ ἐπὶ τέλους ἔχομεν τὰς ἀποδοχάς μας. Ἀπ’ αὐτὰς τὰς σκέψεις ὁρμωμένη ἡ ἐπιτροπὴ, ἀπεφάσισε νὰ χορηγήσῃ εἰς τοὺς παρὰ τῇ ἐθνοφυλακῇ ὑπηρετοῦντας ἀξιωματικοὺς τὰ ¾ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀποδοχῶν, καὶ κατὰ τὴν ἐλάττωσιν τῆς προσδιωρισμένης δαπάνης, ἡ ἐπιτροπὴ ὑπελόγισεν, ὅτι θὰ τοὺς πληρώσῃ μὲ τὰ ¾ σχετικῶς πρὸς μίαν τάξιν ἀξιωματικῶν, ἐπίσης μὴ ἐργαζομένων, τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, οἱ ὁποῖοι καθήμενοι εἰς τὰς οἰκίας των λαμβάνουσι τὰ ¾, καὶ ταῦτα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. Κύριοι, περὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν ἡ ἐπιτροπὴ συνεννοηθεῖσα μετὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπεφάσισε νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν 100 ἀνθυπασπιστῶν, καθόσον ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὕρισκεν εἰς τοὺς ἐλέγχους του πλέον τῶν 500 ὑπεραρίθμων ἀνθυπασπιστῶν, ὑπεσχέθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι δὲν ἠδύνατο ἄλλως νὰ διαφύγῃ τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς νέου μέτρου περὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν, καὶ τοῦτο ἦτο νὰ ὑποβάλῃ ἕνα νόμον περὶ ἀργίας τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ἡ ἐπιτροπὴ πεισθεῖσα εἰς τὰς ἐξηγήσεις ταύτας εἶπεν, ὅτι, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρόκειται νὰ λάβῃ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλουν αἱ ἀνάγκαι ἕνεκα τῆς πλεοναζούσης σωρείας τῶν ἀνθυπασπιστῶν, τότε εἶπεν ἡ ἐπιτροπὴ καθὼς φροντίσει περὶ τῶν 400, ἂς φροντίσῃ καὶ περὶ τῶν 500, ὅτι δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν, αὐτὸ μαρτυροῦσι τὰ πράγματα· ἐδῶ, ὅπου ἡ ἐθνοφυλακὴ ἔχει τὴν μεγαλειτέραν ἀνάπτυξιν, ἕνας κατάλληλος διορισμὸς ἀνθυπασπιστῶν τὸ πολὺ 20 δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας της. Οἱ λοιποὶ δύνανται νὰ διανεμηθῶσι καθ’ ὅλον τὸ κράτος, καθόσον μάλιστα γνωρίζομεν ἐκ διαφόρων πληροφοριῶν, ὅτι αὐτὸ τὸ σῶμα ἀκόμη δὲν ἔλαβε μεγάλην ἀνάπτυξιν, εἰμὴ σχετικῶς εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν· ἰδίως δὲ κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς Σύρον, Πάτρας, Μεσολόγγιον καὶ Τρίπολιν, ὥστε εἶχεν ἡ ἐπιτροπὴ ὑπ’ ὄψιν νὰ τοποθετήσῃ καὶ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς, τοὺς ὁποίους δὲν ἠδύνατο νὰ ῥίψῃ εἰς τὰς ἀγυιάς· παρεδέχθη συγχρόνως 75 δραχμὰς διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς ἀντὶ τῶν 100, καθόσον καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ὅτι πρόκειται νὰ φέρῃ ἕνα νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τίθενται εἰς ἀργίαν, καὶ νὰ ἀπολαμβάνουν, ὄχι πλέον 100, ἀλλ’ ἴσως ὀλιγωτέρας τῶν 75, 60 ἢ 50. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, ἐπιλοχίας, λοχίας καὶ δεκανεῖς, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ τὰς πολιτικὰς περιστάσεις, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐμονιμοποιήθησαν καὶ διὰ τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ νέου ἡμιτάγματος, φρονεῖ, ὅτι ἐξ αὐτοῦ, ἐκτὸς ἐὰν ἡ χρῆσίς του ᾖναι προωρισμένη εἰς ἄλλα ἔργα τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς, ἓν μέρος δύναται νὰ χρησιμεύσῃ τοὐλάχιστον διὰ τὴν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἐθνοφυλακὴν, καθ’ ὅσον ἐφρόνει ἴσως ὅτι ἡ ἕδρα του θὰ ᾖναι ἐνταῦθα. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ περὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἡ ἐπιτροπὴ ἠκολούθησε τὸ αὐτὸ μέτρον· ὁ ὑπαξιωματικὸς κατὰ μέσον ὅρον εἰς τὰς τὰ τάξεις τοῦ στρατοῦ δὲν ἀπολαμβάνει πλέον τῶν 40 δραχ. περιλαμβανομένης τῆς τροφῆς, τοῦ ἄρτου, καὶ τοῦ ἱματισμοῦ· εἶπε διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους καὶ διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ ἐργάζωνται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν τὸν μισθὸν καὶ τὰς ἀποδοχὰς, τὰς ὁποίας λαμβάνουν οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ τάγματα, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τόσα δυστυχήματα, δεινὰ, ἐπιπλήξεις, τόσας αὐστηρότητας· δι’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι μὲ 30 δραχμῶν ἀποζημίωσιν θὰ ᾖναι εὐχαριστημένοι, διότι ἄλλως, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ θὰ παραλύσωμεν πολὺ τὰς τάξεις τοῦ μονίμου στρατοῦ, διότι καθὼς σᾶς εἶπον, καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι, ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ ἴδωσιν, ὅτι καὶ οἱ ἐν τῇ ἐθνοφυλακῇ ἐργαζόμενοι θὰ τυγχάνουν τῶν αὐτῶν ἀποδοχῶν, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οὐδεὶς θὰ θελήσῃ νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὰς μονίμους τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§88Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, δύω λέξεις θέλω εἴπει περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Δὲν εἶναι σήμερον ὁ ἁρμόδιος καιρὸς νὰ ἐξετασθῇ ποῖος εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἐθνοφυλακὴ πρέπει νὰ ἐκγυμνασθῇ εἰς τὴν ὁπλασκίαν· τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ μεταχειρισθῶμεν ἤδη τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, καὶ δὲν πρέπει κατ’ οὐδένα λόγον νὰ παραμελήσωμεν τὴν ἐξάσκησιν τῆς ἐθνικῆς αὐτῆς δυνάμεως εἰς τὰ ὅπλα. Ἔρχομαι λοιπὸν κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὰ ζητήματα τὰ πρακτικώτερα, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ περὶ τῆς μισθοδοσίας τῶν προγυμναστῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης πραγματικῶς ἐξέθηκε λόγους πολλὰ ὀρθοὺς, τοὺς ὁποίους καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἅπασα σχεδὸν συνεμερίσθη· φοβοῦμαι ὅμως, καὶ ὀφείλω νὰ τὸ παρατηρήσω μήπως ἡ οἰκονομία καταλήξῃ εἰς τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ νὰ φέρῃ περιορισμὸν ἰδίως τῶν ἀνωτέρω προγυμναστῶν τῆς ἐθνοφυλακῆς· οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ οἱ ἐν ἀργίᾳ ἀξιοῦσι νὰ λαμβάνωσι τὸν μισθὸν τῆς ἐνεργείας, καλούμενοι εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι εἰς τὸ ὀλιγοήμερον διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶμαι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τινὲς ἀξιωματικοὶ προσκληθέντες νὰ λάβωσι τὴν θέσιν προγυμναστοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἠρνήθησαν ν’ ἀναδεχθῶσι τὸ ἔργον τοῦτο, λέγοντες, ὅτι ἡ ἐπιχορήγησις ἡ μέλλουσα νὰ πληρωθῇ αὐτοῖς κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, δὲν ἦτον ἡ προσήκουσα διὰ τοὺς κόπους των. Βεβαίως ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, εἶναι ὀρθὸς· δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα τοιαῦτα, ὥστε οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοὶ νὰ προτιμοῦν νὰ τίθηνται εἰς ἀργίαν, καὶ νὰ γίνωνται προγυμνασταὶ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, λαμβάνοντες τὸν τῆς ἐνεργείας μισθόν· τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἀληθὲς καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ προσκληθέντες νὰ λάβωσι τὴν θέσιν προγυμναστῶν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἀπεποιήθησαν, διότι ἐθεώρουν, ὅτι ἡ ἐπιχορήγησις αὕτη δὲν ἦτο προσήκουσα. Ἔχω λοιπὸν πεποίθησιν, ὅτι ἡ οἰκονομία αὕτη θέλει καταλήξει εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν ἀνωτέρω προγυμναστῶν. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς, βεβαίως ἡ ἐπιχορήγησις τῶν 75 δραχμῶν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀρκετή· μόλα ταῦτα, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐμπνεομένη ὑπὸ τῆς ἰδέας νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἐξάσκησιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἐφαίνετο κατά τι γενναιοτέρα, νομίζω, ὅτι δὲν ἤθελεν εἶσθαι ἄτοπον. Ἀλλὰ μένει τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ἀριθμοῦ ἤδη τῶν ἀνθυπασπιστῶν. Ὁ προϋπολογισμὸς ὥρισε 200 ἀνθυπασπιστὰς, καὶ 300 ὑπαξιωματικούς. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως ἠλάττωσε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἰς 100, τὸν δὲ ἀριθμὸν τῶν ὑπαξιωματικῶν τὸν διετήρησεν, ὅπως ὁ προϋπολογισμὸς τὸν εἶχεν. Ἤδη τὰ πράγματα ἤλλαξαν διότι, κατὰ τὸ τελευταῖον ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσατε περὶ τῆς συστάσεως τοῦ ἡμιτάγματος, οἱ ὑπαξιωματικοὶ ὅλοι κατατάσσονται εἰς τοῦτο, καὶ εἶναι πιθανὸν οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς ἄλλας ἀνάγκας τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας, ὥστε πολλοὶ ἐξ αὐτῶν νὰ μὴ ἐπασχοληθῶσιν εἰς τὴν Ἐθνοφυλακήν. Διὰ τοῦτο νομίζω ἀναγκαῖον νὰ διατηρηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 200 ἀνθυπασπιστῶν, νὰ ἐλαττωθῇ δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν. Κατὰ τὸ ψήφισμα δὲ περὶ τῆς συστάσεως τοῦ ἡμιτάγματος, οἱ ὑπαξιωματικοὶ, οἱ κατατασσόμενοι εἰς αὐτὸ, δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν Ἐθνοφυλακήν· καὶ ὁ νόμος ὥρισεν, ὅτι αὐτοὶ πληρόνονται παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνῃ, ἠμπορεῖ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαξιωματικῶν, καὶ νὰ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ὥστε νὰ ἔχωμεν πάντοτε πρόχειρα τὰ μέσα πρὸς ἐκγύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς.

§89ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Συγχαίρω τὸν Κύριον Μαυρομιχάλην διὰ τὴν κοινοβουλευτικὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη, ὁμιλῶν περὶ ἐμοῦ, τοὐλάχιστον τοὺς παραλογισμούς μου δὲν τοὺς ἀπέδειξε· καὶ διὰ τοῦτο δὲν κρίνω ἄξιον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν λόγον του. Ἔδωκεν ὅμως πληροφορίας τινὰς εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὄχι ἀληθεῖς, τὰς ὁποίας κρίνω ἀναγκαῖον νὰ ἀναιρέσω· εἶπεν, ὅτι κατὰ τὸν νόμον τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἡ Ἐθνοφυλακὴ ἀσκεῖται μόνον κατὰ τὰς Κυριακὰς καὶ ἑορτὰς, ἀλλὰ πῶς θὰ ἀσκηθῇ κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας, ἐὰν οἱ βαθμοφόροι, οἱ ὁποῖοι χρησιμεύουν καὶ ὡς ὁδηγοὶ, καὶ ὡς οὐλαμαγοὶ, καὶ ὡς προγυμνασταὶ, δὲν ἐκγυμνασθῶσι προηγουμένως; Διὰ τοῦτο οἱ διοικηταὶ, ὁσάκις ὑπῆρχον τῷ ὄντι γυμνάσια τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν μᾶς ἐγύμναζον, ἄλλοτε μὲν εἰς πρακτικὰς ἀσκήσεις, ἄλλοτε δὲ εἰς θεωρητικάς. Ὡς πρὸς δὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι θ’ ἀναγκάσωμεν πολλοὺς τῶν ἀξιωματικῶν νὰ θελήσουν νὰ καταταχθοῦν εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν, λέγω, ὅτι αὐτὸς ὁ κίνδυνος δὲν ὑπάρχει. Βεβαίως αὐτοὶ δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ καταταχθοῦν εἰς αὐτὴν, ἐὰν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θεωρῇ αὐτοὺς ἀναγκαίους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἐπίσης ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν ἴδῃ, ὅτι αὐτοὶ μόνον καὶ μόνον ἀπὸ συμφέρον ἤθελον καταταχθῶσιν εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν, βεβαίως δὲν θὰ τοὺς διορίσῃ. Ἀλλὰ δὲν μοὶ ἔλυσεν οὔτε ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος κατά τι συνεμερίσθη τὰς ἰδέας τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη, οὔτε ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης τὴν ἀπορίαν, τὴν ὁποίαν ἐγέννησεν εἰς ἐμὲ ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἡ μισθοδοσία τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, καθὼς καὶ παντὸς ἄλλου ὑπαξιωματικοῦ, εἶναι ὡρισμένη διὰ νόμου, εἴτε εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ, εἴτε μὴ· δὲν συμβαίνει εἰς αὐτοὺς, ὅ,τι καὶ εἰς ἄλλους βαθμοφόρους. Τώρα πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Συνέλευσις νὰ ὁρίσῃ ποσὸν ἐναντίον τοῦ νόμου; ἂν δὲ ὁρίσῃ τοιοῦτον, οἱ στρατιωτικοὶ οὗτοι δὲν θὰ ἀναγκάσωσι δικαστικῶς τὸ Δημόσιον νὰ τοὺς πληρώσῃ τὸν κανονισμένον παρὰ τοῦ νόμου μισθόν;

§90ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπιμένω κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην νὰ ᾖναι παρὼν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν συζήτησιν δὲν δύναται παρὰ νὰ ἔχῃ μέρος καὶ μέρος σπουδαῖον· τοσοῦτο μᾶλλον, Κύριε Πρόεδρε, καθόσον ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐθεώρησε καὶ ἰσχυρίζετο διὰ μακρῶν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 100 ἀνθυπασπιστῶν εἶναι ὑπεράριθμος διὰ τὴν ἐκγύμνασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, διότι διατείνεται, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν ἀνθυπασπιστῶν πρέπει νὰ μείνῃ ὅπως εἶναι σήμερον εἰς τὸν προϋπολογισμόν· ὡς πρὸς δὲ τὴν μισθοδοσίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ νόμου νὰ προσδιορισθῇ τὸ ποσὸν τῶν 75 δραχμῶν· ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν εὐκρινῆ ἐξήγησιν τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἐὰν ἦτο σήμερον ὑπουργὸς ἤθελε φέρει τὸν νόμον ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἤθελε θέσει τινὰς ἀνθυπασπιστὰς εἰς ἀργίαν (θόρυβος)· κατὰ συνέπειαν φρονῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τότε ἀκούσασα τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸν τότε, καὶ σκεφθεῖσα, ὅπως ἐσκέφθη, προσδιώρισε τὸν ἀριθμὸν καὶ τῶν 100 ἀνθυπασπιστῶν, καὶ τῶν 75 δραχμῶν, ἄλλως διὰ τοῦ μέσου τούτου θὰ δώσωμεν τροφὴν εἰς τὴν ἀργίαν.

§91ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, ἔχω ὅλως ἀντίθετον ἰδέαν πρὸς τὴν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη (θόρυβος)· ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ Κ. Μαυρομιχάλης δὲν ἐσκέφθη τὸ τοιοῦτον πρὶν ὁμιλήσῃ. Λέγω ὅτι ἔχω ὅλως ἀντίθετον ἰδέαν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα σᾶς προτείνει ὡς μέτρα οἰκονομίας, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς, τοὺς ἀποσπασθέντας εἰς τὴν ἐθνοφυλακήν. Μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι μέτρον ἀνάξιον πρὸς καταρτισμὸν ἐθνοφυλακῆς, τῆς ὁποίας ὁ προορισμὸς εἶναι μέγας. Ἡ ἐθνοφυλακὴ, Κύριοι, ἐπίστευον ὅτι ἤθελεν ὑπερασπισθῆ ἀπὸ τοὺς ἀγορεύσαντας. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα μάθω ἀπὸ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ἐθνοφυλακὴ τοῦ Κράτους. Ἠξεύρετε ὅτι δὲν ὑπάρχει, καὶ ὅτι ὁ μέγας ἐκεῖνος ζῆλος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε πρὶν, δὲν ὑπάρχει σήμερον, ἐξέλιπε, διότι δὲν ὑπάρχουν τὰ μέσα, δὲν ἐχορηγήθησαν εἰς πολλὰς ἐπαρχίας εἰσέτι ὅπλα· ἀπεστάλησαν προγυμνασταὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τὶ θὰ εἰπῇ γυμνάσιον· τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγουν, τὸ νὰ λάβετε ἀπὸ τοὺς ἀποστράτους, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ σᾶς λέγουν, νὰ καταδικάσητε καὶ τὴν ἐθνοφυλακὴν εἰς τὴν ἀνικανότητα· διότι, Κύριοι, οὗτοι πρὸ πολλοῦ ἐγκατέλιπον τὰ γυμνάσια, καὶ ἑπομένως, ἐκτὸς ὅτι τὰ ἐλησμόνησαν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζουν καὶ τὰς νέας μεταβολάς, πρέπει Κύριοι εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς καθὼς πρέπει, νὰ ἔχουν δὲ πλήρεις τὰς ἀποδοχάς των. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ, πῶς θέλει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τροποποιήσῃ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀξιωματικῶν. Αὐτοὶ θέλουν λαμβάνει τὰς ἀποδοχάς των ὅλας συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ ὁπλισμοῦ καὶ στρατωνισμοῦ; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἀξιωματικοὶ ἀποσπώμενοι πρὸς ἐκγύμνασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς πρέπει νὰ ἔχουν πλήρεις τὰς ἀποδοχάς των. Δὲν ἔχω λοιπὸν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ, διότι ἀρκετὰ νομίζω ἐξηντλήθη ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἰπῶ, εἶναι ὅτι θέλω ν’ ἀκούσω παρὰ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν σήμερον, ἢ εἰς μίαν ἄλλην ἡμέραν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ἐθνοφυλακὴ, ποῖα μέτρα ἔλαβε πρὸς τὸν καταρτισμὸν αὐτῆς, διότι μοὶ φαίνεται ἐθνοφυλακὴ μόνον ὑπάρχει εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, εἰς Σύρον, καὶ εἰς ἄλλας τινας πόλεις ἴσως ὑπάρχει, εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου κατέβαλα ἀπείρους κόπους πρὸς σχηματισμόν· παρεκάλεσα ὅλους τοὺς κατὰ καιρὸν ὑπουργοὺς, οἵτινες ὑπῆρξαν καὶ πολιτικοί μου φίλοι, καὶ μόλις κατώρθωσα νὰ λάβω 41 ὅπλα, ἐνῷ εἰς ἄλλας ἐδόθησαν 400. Πρὸς τὶ αὐτὴ ἡ διάκρισις; Ὑπάρχουν προγυμνασταὶ, οἵτινες κάθηνται καὶ μισθοδοτοῦνται (θόρυβος). Ἐζήτησα λοιπὸν τὸν λόγον, Κύριοι, διὰ ν’ ἀκούσω, καθόσον ἀφορᾷ τὴν διοργάνωσιν τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ τὴν τακτοποίησιν αὐτῆς, διότι θεωρῶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς ἀποσύνθεσιν.

§92ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, ἡ Ἐθνοφυλακὴ κατὰ πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἡ ἐθνοφυλακὴ οὐχὶ μόνον δὲν ὀπισθοδρόμησε, ἀλλὰ κατ’ εὐτυχίαν καὶ προοδεύει εἰς ὅλους τοὺς νομοὺς καὶ εἰς ὅλας τὰς Ἐπαρχίας. Δὲν ἠξεύρω τί γίνεται εἰς τὴν Θήραν, εἰς τὰς περισσοτέρας ὅμως ἐπαρχίας τῆς Στερεᾶς καὶ εἰς τὰς περισσοτέρας τῆς Πελοποννήσου, ἐκτὸς τινῶν ἐπαρχιῶν, ἡ προθυμία καὶ ἡ τάσις τῶν πολιτῶν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς εἶναι μεγίστη. Βεβαίως μεγάλα μέσα δὲν ἔχομεν διὰ νὰ χορηγήσωμεν ὅπλα· πρὸ παντὸς ἄλλου ἡ Ἐθνοφυλακὴ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἂν δὲν ἔχῃ ὅπλα, διότι ἄλλως δὲν δύναται νὰ κάμῃ γυμνάσια. Τὸ ζήτημα ὅμως τῶν ὅπλων συνδέεται καὶ μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὑπάρχει ποσὸν πρὸς ἀγορὰν ὅπλων, καὶ ἅμα τὰ ὅπλα φθάσωσι, θέλουσι διανεμηθῆ, λαμβανομένης πάντοτε ὑπ’ ὄψιν τῆς ἀνάγκης τῶν Ἐπαρχιῶν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀξιωματικῶν νομίζω, ὅτι οἱ 200 Ἀνθυπασπισταὶ πρέπει νὰ διατηρηθῶσι, καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀπόκειται ν’ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπῃ νὰ δοθῇ περισσότερος ἢ ὄχι μισθός. Ὡς πρὸς δὲ τὴν μικρὰν ἐπιχορήγησιν τῶν 30 δραχμῶν τῶν ὑπαξιωματικῶν νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν περιορίσωμεν εἰς 30 δραχμὰς, διότι οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ σήμερον κατατασσόμενοι μὲ ὡρισμένον μισθὸν εἰς τὸ ἡμίταγμα, κατὰ τὸ ψήφισμα περὶ ἡμιτάγματος, καὶ ἀποσπώμενοι ἀπὸ αὐτὸ, θὰ πληρόνωνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Νομίζω, ὅτι ὁ μισθὸς αὐτὸς εἶναι περισσότερος παρὰ 30 δραχμὰς, ὥστε δύναται νὰ δοθῇ τὸ ποσὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ 100 ὑπαξιωματικοὺς, χωρὶς νὰ ὁρισθῇ ῥητῶς πρὸς 30 δραχμὰς, ἡ Συνέλευσις δὲ δύναται νὰ χορηγήσῃ πιστώσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἵνα πληρόνωνται τὸν τακτικὸν μισθόν των. Νομίζω καλὸν νὰ μὴ ἐλαττωθῇ ὁ μισθὸς τῶν ἀνωτέρων προγυμναστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀλίγοι, μόλις εἶναι 30, διότι φοβοῦμαι μὴ ἡ οἰκονομία καταλήξῃ εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν μέσων τῆς Ἐθνοφυλακῆς, διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ διατηρήσῃ 200 Ἀνθυπασπιστὰς, καὶ τὸν μισθόν των κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, (θόρυβος).

§93ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Συμφωνῶ, πληρέστατα, Κύριοι, μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι θεωρῶ ὀρθὴν τὴν γνώμην του, μίαν μόνον παρατήρησιν κάμνω· οἱ ὑπαξιωματικοὶ οἱ σήμερον ὑπάρχοντες, οἱ πλεονάζοντες εἰς τὸν στρατὸν, προήχθησαν βεβαίως εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ ἀπὸ τὸν τοῦ στρατιώτου, ἕνεκα τῆς μεταβολῆς. Ὅσοι ὑπῆρξαν διοικηταὶ ἢ ὑποδιοικηταὶ αὐτοὶ γνωρίζουν, ὅτι εἰς τὸν στρατὸν ὑπῆρχε μεγίστη δυσκολία, νὰ εὕρωμεν ἕνα κατάλογον ὑπαξιωματικῶν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποδεκαεννέως. Ἐγὼ ἤμην Πρόεδρος τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ, καὶ μεγάλην δυσχέρειαν εὗρον ἵνα κάμω ἕνα ἐπιλοχίαν. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ ὡς γνωρίζετε προήχθησαν ἀνεξετάστως· κατὰ συνέπειαν, οἱ τότε ὑπαξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον τὰ γυμνάσια, καὶ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ γυμνάσωσι καὶ ἄλλους εἶναι τὴν σήμερον ἀνθυπασπισταὶ, ὅσοι δὲ προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ ἦσαν στρατιῶται, καὶ οἱ πλεῖστοι μάλιστα εἶναι ἀγράμματοι, οὔτε τὸν κανονισμὸν δὲν δύναται ν’ ἀναγνώσουν· κατὰ συνέπειαν θεωρῶ, ὅτι εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν δὲν πρέπει ν’ ἀποδοθῶσιν παρὰ μόνον ἀνθυπασπισταί· καὶ ἂν δὲν ἀρκοῦσιν 200 ἂς δοθῶσι καὶ περισσότεροι, ὅσοι εἶναι ἀναγκαῖοι. Ἡ Ἐθνοφυλακὴ σχεδὸν τὴν σήμερον ὑπάρχει μόνον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν. Κατ’ ἐμὲ εἶχον τὴν ἰδέαν ὅτι ἂν ὁ στρατὸς ἦτο εἰς καλλιτέραν κατάστασιν αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ἤθελον τήν ἐκγύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς τὴν ἀναθέσει εἰς ἕκαστον τάγμα, τὸ ὁποῖον φρουρεῖ εἰς πόλιν τινά· διότι ἡ Ἐθνοφυλακὴ γυμνάζεται ἅπαξ ἢ δὶς τῆς ἑβδομάδας μόνον, ἑπομένως ὁ Διοικητὴς τοῦ τάγματος γνωρίζει ποῖος εἶναι ὁ κατάλληλος ἐκ τῶν ὑπαξιωματικῶν νὰ γυμνάσῃ, καὶ οὗτος δύναται νὰ γνωρίζῃ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς καὶ τοὺς ὑπολοχαγούς. Ἤκουσα, Κύριοι, τὴν σήμερον ὅτι (θόρυβος). Ὁ στρατιώτης, ὁ ὁποῖος ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὸν στρατὸν, παύει ἀπὸ τοῦ νὰ ᾖναι στρατιώτης, οὔτε πειθαρχίαν ἔχει, οὔτε τὰ γυμνάσια ἐνθυμεῖται, εἶναι μηδέν· αὐτὸς ἂν προσέλθῃ εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν δὲν κάμνει τίποτε διότι λείπει ἡ ἐπιτήρησις, καὶ ἐπιτήρησις δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ, παρ’ ὅταν ὁ στρατιώτης ᾖναι εἰς τὸν στρατόν. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ δὲν πρέπει νὰ ἀποσπασθῶσιν εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν, ἀλλὰ μόνον ἀνθυπασπισταὶ, διότι εἶναι οἱ μᾶλλον ἐκγυμνασμένοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν γράμματα, καὶ δύνανται νὰ ὠφεληθῶσιν ἀναγινώσκοντες τοὺς κανονισμούς. Οἱ δὲ ὑπαξιωματικοὶ πρέπει νὰ συγκεντρωθῶσιν εἰς αὐτὰ τὰ ἡμίταγμα διὰ νὰ γυμνασθῶσι, καὶ ὅσοι εἶναι ἐπιδεκτικοὶ μορφώσεως, αὐτοὶ νὰ χρησιμεύσωσι καὶ εἰς τὸ μέλλον στελλόμενοι πρὸς ἐκγύμνασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἡ Κυβέρνησις ὅταν δυνηθῇ νὰ ἔχῃ ὅπλα, ὅταν σχηματίσῃ εἰς ὅλον τὸ κράτος τὴν ἐθνοφυλακὴν, καθὼς καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, δύναται ν’ ἀποστείλῃ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς αὐτοὺς ὡς προγυμναστάς· ἀλλὰ πρέπει πρὶν νὰ μάθωσι τὰ γυμνάσια, νὰ μορφωθῶσι καλῶς, νὰ ἔχωσι σχολεῖον, καὶ μάλιστα πρὸς τοῦτο κακῶς ἔπραξεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διορίσας εἰς αὐτοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκ τῆς ἐφεδρείας· τοὐναντίον νομίζω, ἔπρεπε νὰ διορίσῃ τοὺς ἀρίστους εἰς ἓν τάγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τὸ δεῖγμα τῆς στρατιωτικῆς εὐκοσμίας. Λέγω λοιπὸν ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους διοργανωτὰς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐπιτήρησις, πρέπει νὰ γίνωσι δύω τάξεις ἀνωτέρων ἐπιτηρητῶν καὶ κατωτέρων, διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς μόνον, ἐπειδὴ οὗτοι δὲν ἔχουν τὰ βάρη, δὲν ἔχουν τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ὑπηρετῶν ὑπὸ τὰς σημαίας τοῦ στρατοῦ, διότι οὗτος πάντοτε εἰς πᾶσαν στιγμὴν, ὅτε ἤθελε διαταχθῇ, πρέπει νὰ ᾖναι ἕτοιμος νὰ χύσῃ καὶ τὸ αἷμά του, ἐνῷ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ᾖναι εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν δὲν θὰ ἔχῃ παρὰ νὰ ὑπάγῃ δύω ὥρας τὴν ἑβδομάδα εἰς τὸ γυμνάσιον· οὔτε ἱματισμὸς, οὔτε ὁπλισμὸς, οὔτε τίποτε εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν δὲν τὸν ταράττει· διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἰς τὴν πρώτην τάξιν πρέπει νὰ δοθῇ ἀνάλογον ἐπιμίσθιον, εἰς τὴν δευτέραν δὲ εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ διορισθῶσιν ὑποδεέστεροι ἀξιωματικοὶ μὲ μικρότερον ἐπιμίσθιον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι παρὼν, θέλει νὰ τὸν ἀκούσῃ ἡ Συνέλευσις;

§95ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ (ὑπουργ. τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ ἑπομένως δὲν γνωρίζω καλῶς περὶ τίνος πρόκειται.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως προέκυψαν τὰ ἑξῆς ζητήματα. ά.) Ἂν πρέπῃ τὸ ἐπιμίσθιον τὸ διδόμενον εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς προγυμναστὰς τῆς Ἐθνοφυλακῆς νὰ ὑποβιβασθῇ ἐξ 120 δραχμῶν εἰς 90 μόνον. βʹ.) Ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπασπιστῶν πρέπει νὰ περιορισθῇ ἀπὸ 120 εἰς 100. γʹ) Ἂν ἡ μισθοδοσία αὐτῶν πρέπῃ νὰ ἐλαττωθῇ ἀπὸ 100 εἰς 75, καὶ δʹ) Ἂν οἱ ὑπαξιωματικοὶ ὡς προσδιωρισμένοι διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν, πρέπῃ νὰ μένωσιν εἰς αὐτὴν, ἢ νὰ θεωρηθῶσιν ὡς κατεταγμένοι εἰς τὸ ἡμίταγμα καὶ νὰ προσδιορισθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσὸν, τὸ ὁποῖον νὰ δίδεται ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς ἐκείνους τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι ἀποσπασμένοι ἀπὸ τὸ ἡμίταγμα, ἤθελον χρησιμεύσει εἰς τὴν προγύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς· αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα. Ἔρχομαι εἰς τὸ πρῶτον.

§97ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ εἶπον νὰ ἔχωσι τὰς ἀποδοχὰς, τὰς ὁποίας εἶχον.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι παρὰ νὰ θέσω ἀναλελυμένως τὸ ζήτημα (θόρυβος). Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Βενετζάνου, δηλ. νὰ λαμβάνωσιν ἅπαντες οἱ βαθμοφόροι, οἱ προσκεκολημμένοι εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ των; Οἱ παραδεχόμενοι νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Θέτω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι νὰ λαμβάνωσιν ἅπαντες οἱ βαθμοφόροι τοῦ στρατοῦ, οἱ καλούμενοι πρὸς γύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ, ὃν ἔχουν ἐν ἐνεργείᾳ ὄντες, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§99ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ σημειωθῇ ὅτι θέλουσι διατηρεῖσθαι εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον ζήτημα εἶναι, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπασπιστῶν πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς 100 ἀντὶ 200.

§101ΤΙΝΕΣ. Τοῦτο εἶναι περιττόν· ὅσους εἶναι ἀνάγκη ἂς λάβῃ ὁ ὑπουργός.

§102ΖΑΪΜΗΣ. Ὄχι, διότι πρέπει νὰ δοθῇ πίστωσις.

§103ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐπειδὴ οἱ λαμβανόμενοι ἀπὸ τοῦ ἡμιτάγματος εἶναι σημειωμένοι διὰ τὴν μισθοδοσίαν των ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ἡ ἀνάγκη τὸ ἀπαιτήσῃ νὰ προσληφθῶσι διὰ τὴν προγύμνασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, νομίζω ὅτι χωρὶς οὐσιώδη παράβασιν τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου, δυνάμεθα νὰ δώσωμεν τὴν ἑξῆς διασάφησιν· ὅτι ὁ μὲν ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λαμβάνῃ τοὺς ἀναγκαίους ἐκ τοῦ σώματος τούτου, οἱ δὲ προσλαμβανόμενοι νὰ μισθοδοτῶνται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§104ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ Κ. Σαρίπολος, δὲν δύναται νὰ γίνῃ, διότι οἱ λαμβανόμενοι ἀξιωματικοὶ ἐκ τοῦ ἡμιτάγματος πρέπει νὰ πληρώνωνται ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ μία πίστωσις. Τὸ ἄρθρον 4 ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πρέπει νὰ μεταβληθῇ ἐκ 429 χιλιάδων, ὅτι ἐδόθησαν 300 χιλιάδες· νομίζω ὅτι ἀρκοῦν.

§105ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νὰ προσδιορίσωμεν τὰς 300000 δραχμῶν, παρατηροῦντες ὅτι τὸ ἡμίταγμα θέλει χρησιμεύσει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§106ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς πίπτει εἰς ἓν λάθος. Τὸ ὑπουργεῖον ἐζήτησε τὴν συγκρότησιν τοῦ ἡμιτάγματος διὰ τοὺς πλεονάζοντας ὑπαξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἀποσπασθῆ εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν, ἀλλ’ ἀποσταλῆ εἰς τὰς οἰκίας των. Ἀλλὰ κατὰ τὴν σύστασιν τοῦ ἡμιτάγματος, ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ἂν εἰς τὴν ἐκγύμνασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς χρειασθῶσιν ἀξιωματικοὶ περισσότεροι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποσπασμένοι, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἐκ τοῦ ἡμιτάγματος· δὲν ἔπεται ὅμως ἐκ τούτου ὅτι τὸ ἡμίταγμα θὰ κοιμᾶται, θὰ ἐνεργῇ ὑπηρεσίαν.

§107ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ διάθεσις τῆς Συνελεύσεως ἐφάνη καθαρὰ, νομίζω, εἰς τὸ νὰ μεταχειρισθῶμεν εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν ἀνθυπασπιστὰς καὶ τοῦτο θέλει γείνει, οὐχ ἧττον ὅμως ἂν εὕρωμεν ἱκανοὺς ὑπαξιωματικοὺς, καὶ οὗτοι θὰ λάβωσι μέρος. Λοιπὸν 2 βάσεις ἔχει τὸ ὑπουργεῖον· ά) τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐλάβετε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ θὰ λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῆς ἐνεργείας, καὶ βʹ) νὰ μεταχειρισθῇ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς κατὰ γενικὸν κανόνα καὶ κατὰ προτίμησιν, καὶ ἀκολούθως τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, ἂν εὑρεθοῦν ἱκανοί. Σήμερον δὲν πρόκειται παρὰ εἰς τὸ ἄρθρον 4, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται «ἀντιμισθία προγυμναστῶν,» ἄνευ λεπτομερείας ἡ Συνέλευσις νὰ χορηγήσῃ μίαν πίστωσιν 300,000 δραχμῶν ἀντὶ τῶν 430 χιλιάδων τὰς ὁποίας ἔχει ὁ προϋπολογισμός.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὰς 300,000; οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «Ἄρθρ. 1. Ὁπλισμὸς καὶ ἀποσκευὴ ἐθνοφυλάκων. 2. Ἀποζημίωσις ἐθνοφυλάκων. 3. Ἔξοδα νοσηλίας.» Αὐτὰ γίνονται δεκτὰ ὅπως ἔχουν. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 5 Κεφάλαιον. «δημοσία ὑγεία.» Ἄρθρ. 1. Προσωπικὸν δημοσίων ἰατρῶν.» Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Πύρλας.

§109ΠΥΡΛΑΣ. Πρὸ 15 περίπου ἐτῶν πολλαὶ ἐπαρχίαι ἐστεροῦντο ἰατρῶν· ἡ κυβέρνησις ἡ τότε ἐθεώρησε πολὺ ἀναγκαῖον νὰ φροντίσῃ ὅπως ἑκάστη ἐπαρχία νὰ ἔχῃ ἰατρὸν διαμένοντα εἰς αὐτὴν, καὶ διώρισε τοὺς ἐπαρχιακούς. Ἔκτοτε ὅμως τὸ Πανεπιστήμιον παρέσχε πολλοὺς ἰατροὺς κατ’ ἔτος καὶ αἱ ἐπαρχίαι σχεδὸν ὅλαι ἔχουσι τοιούτους· καὶ οἱ πλεῖστοι δῆμοι ἀκόμη ἔχουσιν ἐπιστήμονας ἰατρούς. Τούτου ἕνεκεν θεωρῶ ὅτι ἡ αἰτία, ἥτις ἐπροκάλεσε τὴν σύστασιν τῶν ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν, ἤδη ἐξέλιπεν, καὶ κατὰ συνέπειαν γνωμοδοτῶ ὥστε οἱ ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ νὰ μὴ ὑπάρχωσι πλέον· μόνον νὰ διατηρηθοῦν ἰατροὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη ὅπου δὲν ὑπάρχουσιν ἰδιῶται ἐπιστήμονες ἰατροί. Ὡς πρὸς τὴν δημόσιον ὑπηρεσίαν ἕκαστος ἐπιστήμων ἰατρὸς δύναται νὰ ἐκτελέσῃ ταύτην καὶ χωρὶς νὰ ἦναι ὑπάλληλος, διότι πληρόνεται ἀπὸ τὸ δημόσιον τὰ ὁδοιπορικὰ, διὰ τὰς ἰατροδικαστικὰς ἐκθέσεις, πληρόνεται ἰδίως καὶ διὰ τὰς διοικητικὰς ἐπισκέψεις, ἔχει ὁ νόμος 2 δραχμὰς ὡρισμένας δι’ ἑκάστην. Διὰ τοῦτο θεωρῶ περιττὴν αὐτὴν τὴν δαπάνην. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀφοῦ ἀφῄρεσε τοὺς νομοϊατροὺς, θεωρῶ εὔλογον ὅτι πρέπει νὰ ἐκλείψωσιν οἱ ἐπαρχιακοί. Κατὰ συνέπειαν θεωρῶ ὅλον αὐτὸ τὸ κονδύλιον ἀφαιρετέον.

§110ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! Τὸ διάταγμα τῆς συστάσεως τῶν νομοϊατρῶν εἶχε 2 ἐλαττώματα· 1) νὰ καθιερώσῃ καθήκοντα πολὺ σπουδαῖα τῶν νομοϊατρῶν ἐκεῖ, ὅπου δὲν ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ μίαν μισθοδοσίαν ἀναλογοῦσαν εἰς τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει εἰς τοὺς νομοϊατρούς· ὁ νομοθέτης δὲν εἶχε μόνον σκοπὸν τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐπιστήμης, ἀλλ’ εἶχε σκοπὸν τότε, ὅτε ὑπῆρχε πραγματικὴ ἔλλειψις εἰς ὅλους τοὺς νομοὺς τῆς ἐπιστημονικῆς βοηθείας, νὰ παράσχῃ μέσα βοηθείας τοιαύτης. Ἐσύστησε λοιπὸν εἰς ἕκαστον νομὸν ἕνα νομοϊατρὸν, ὅστις ἔδιδε χεῖρα βοηθείας ἐπιστημονικῆς εἰς ἕκαστον, ὅστις τὸν προσεκάλει· ἄλλως τε ἐξεπλήρου καὶ ἐκ τῶν καθηκόντων ὅσα ἠδύνατο, διότι ἐὰν ἠναγκάζετο, ἢ ἤθελε νὰ ἐκπληρώσῃ ὅλα τὰ καθήκοντά του, ἦτο ἀδύνατον νὰ ζήσῃ μὲ 150 δραχ. ἄνθρωπος ὅλον τὸ ἔτος νὰ περιοδεύῃ εἰς ὅλον τὸν νομὸν, διὰ νὰ ἀνακαλύπτῃ τὰ νοσογόνα αἴτια καὶ νὰ ὑποβάλλῃ τὰ μέσα τῆς ἄρσεως αὐτῶν, διὰ νὰ περιγράφῃ τὰς ἐπιδημίας, καὶ κατ’ ἔτος νὰ κάμνῃ μίαν περιγραφὴν τοῦ τόπου· ταῦτα ἦσαν ἀδύνατα. Ἔκτοτε λοιπὸν αὕτη ἡ τάξις τῶν νομοϊατρῶν δὲν ἐξεπλήρου τὸ καθῆκόν της, ἀλλ’ ἦσαν ὑπάλληλοι καὶ ἐλάμβανον ἕνα μισθὸν ἀμεριμνομερίμνως· περιωρίζοντο μόνον καὶ ἔκαμνον μίαν μικρὰν ἔκθεσιν ἐτησίαν, σύντομον καὶ ἄνευ πολλῆς οὐσίας· ὑπῆρξαν καὶ ἐξαιρέσεις· μεταξὺ τῶν νομοϊατρῶν ὑπῆρξαν καὶ σπουδαῖοι ἄνδρες ζηλωταὶ τῆς ἐπιστήμης, οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν ἐκτεταμένην ἔκθεσιν ἀξίαν τῆς ἐπιστήμης. Ἀπὸ καιροῦ εἶχεν ὡριμάσει ἡ ἰδέα, ὅτι αὐτοὶ οἱ νομοϊατροί· ὅτε μάλιστα ἐζήτησαν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐπιστήμονες ἰατροὶ τοῦ πανεπιστημίου, καὶ ἄλλοι ἐκπαιδευθέντες εἰς τὴν Εὐρώπην· ὅτι οἱ νομοϊατροὶ αὐτοὶ ἦσαν περιττοὶ, καὶ ὅτι εὐκόλως τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ἐξεπλήρουν αὐτοὶ ἐδύναντο νὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ ἄλλους τοὺς ἐγκαταστημένους. Κατόπιν ἀπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα καὶ συνεπεία αὐτῆς τῆς νομοθεσίας ὑπῆρξε καὶ ὁ νόμος περὶ καθιδρύσεως ἐπαρχιακοῦ ἰατροῦ· ἐπειδὴ ἔβλεπον, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ἤθελον νὰ προστρέξωσιν ἰατροὶ, καὶ ἀφιερωθοῦν εἰς τὴν ἐπιστήμην, ἠναγκάσθη νὰ ἔλθῃ ἡ κυβέρνησις εἰς βοήθειαν, καὶ διώρισεν ἐπαρχιακοὺς ἰατροὺς, λαμβάνοντας 100 δραχμὰς τὸν μῆνα· ἀλλὰ προϊόντος τοῦ χρόνου, ἀφοῦ εἰς τὰς ἐπαρχίας οἱ ἰατροὶ ἐπολλαπλασιάσθησαν, ἐρχόμεθα εἰς τὴν τρίτην πρᾶξιν αὐτῆς τῆς ἱστορίας, ἥτις εἶναι τῶν δήμων ἡ ἀνάγκη· πολλοὶ δῆμοι μάλιστα εἰς τὰς μεσογείους χώρας στεροῦνται ἰατρῶν· ἐγὼ περιῆλθον ὅλον τὸν νομὸν τῆς Φθιώτιδος καὶ τῆς Λακωνίας, ὅταν ἤμην νομοϊατρὸς καὶ εἰς πολλοὺς δήμους δὲν ἠξεύρουν τί θὰ εἰπῇ ἰατρός. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη ἐκεῖ νὰ μεταφέρωμεν αὐτὴν τὴν νομοθεσίαν. Εἶμαι σύμφωνος λοιπὸν μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς νὰ καταργηθοῦν οἱ νομοϊατροὶ καὶ ἐπαρχιακοὶ ἰατροί. Ἐκ τῆς καταργήσεως αὐτῶν ἔχομεν ἀπὸ μὲν τοὺς νομοϊατροὺς 18,000, ἀπὸ τοὺς ἐπαρχιακοὺς 33,600· ἔχομεν ἔξοδα περιοδείας 6,000· τὸ ὅλον 57,600. Ἔχομεν ἔξοδα μεταβάσεως διὰ ἰατροδικαστικὰς πράξεις 10,000 δραχμῶν· π. χ. ὁ εἰσαγγελεὺς διατάσσει τὸν ἐπαρχιακὸν ἰατρὸν ἢ τὸν νομοϊατρὸν νὰ μεταβῇ εἰς τὸ δεῖνα χωρίον διὰ νὰ κάμῃ τὴν δεῖνα αὐτοψίαν ἢ ἐπίσκεψιν· ἡ ἀπόστασις τοῦ χωρίου ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι μεγάλη καὶ πληρόνονται δι’ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα 20, 30 καὶ 50 δραχμάς· ἕκαστος λοιπὸν ἐπαρχιακὸς ἰατρὸς ἔχει τοὐλάχιστον 500 δραχμὰς κατ’ ἔτος ἀπὸ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα. Λοιπὸν γίνονται 67,600· ἔχομεν ἓν θεραπευτήριον σπυροκώλου εἰς τὸ Γαλαξείδιον. Τὰ θεραπευτήρια ταῦτα ἄλλοτε ἦσαν ἀναγκαῖα, διότι ἡ νόσος αὕτη εἶχε καταντήσει μία μάστιξ τῆς κοινωνίας· ἀλλ’ ἡ σύστασις τῶν θεραπευτηρίων καὶ ἡ γνῶσις τῆς θεραπείας τῆς νόσου ταύτης τὴν ἠλάττωσε πολύ. Βλέπω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅτι μόνον ἓν θεραπευτήριον ὑπάρχει ἐν ἐνεργείᾳ τὸ ἐν τῷ Γαλαξειδίῳ, ἀλλὰ καὶ τοῦτο καθίσταται σήμερον ἄχρηστον, διότι ὀλίγοι προσέρχονται, καὶ ἀναλόγως τῶν θεραπευομένων, δὲν ὑπάρχει καὶ ἡ ὠφέλεια, καὶ καθὼς ὁ κ. Καφετζόγλους λέγει εἷς μόνος ἀσθενὴς ὑπάρχει καὶ ἐξοδεύομεν 8000 δραχμάς. Μάλιστα καὶ ὁ ἀξιότιμος Καραλίβανος, ὅστις διευθύνει τὸ θεραπευτήριον τοῦτο, καὶ μετὰ τοῦ ὁποίου ἦλθον εἰς ὁμιλίαν, μοὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι περιττὴ αὐτὴ ἡ σύστασις· ἄλλως τε διὰ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ὑποβάλω, καὶ αὐτὸ καθίσταται περιττὸν, ἀφοῦ εἰς ἕκαστον δῆμον δύναται νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἰατρός· λοιπὸν τὸ ὅλον γίνεται 75,600· χρεωστοῦμεν, κύριοι, νὰ ἔλθωμεν εἰς βοήθειαν τοῦ γεωργοῦ, τῶν ποιμένων, οἱ ὁποῖοι ἀποθνήσκουν καὶ ὑποφέρουν ἀπὸ πολλὰ νοσήματα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἰατρικῆς βοηθείας· πρέπει νὰ παύσωμεν τὰς βοηθείας ἀπὸ τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν, διότι ἐκεῖ ἐγκατεστάθησαν ἰατροὶ, καὶ νὰ μεταθέσωμεν αὐτὴν τὴν ὀφειλὴν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ κοινωνία εἰς αὐτὰς τὰς τάξεις τῶν ἀνθρώπων· καὶ ἂν καμμία ἐπαρχία ἔχῃ ἀνάγκην τοῦ δημοτικοῦ ἰατροῦ, δι’ αὐτοῦ τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς καθυποβάλω, ἐκπληροῦται ἡ ἀνάγκη, διότι ἡ ἕδρα τῆς ἐπαρχίας εἶναι ἕνας δῆμος. Ἀκούσατε παρακαλῶ τὸ ψήφισμα. Ἡ Βʹ. ἐν Ἀθήναις τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Καταργοῦνται οἱ νομοϊατροὶ καὶ ἐπαρχιακοὶ ἰατροί. Ἄρθρον 2. Ὅπου δὲν ὑπάρχει ἤδη ἀποκαταστημένος ἐπιστήμων ἰατρὸς διορίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἑκάστου δήμου, ἢ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ πολυπληθεστέρου μεταξὺ δύω ὁμόρων δήμων ἢ ἐν τῷ κεντρικωτέρῳ μεταξὺ τούτων χωρίῳ, εἷς δημοτικὸς ἰατρὸς μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν 100, πληρωνομένων τῶν μὲν 50 ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου, τῶν δὲ λοιπῶν ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ ἑνὸς ἢ τῶν δύω ὁμόρων δήμων. Ἄρθρον 3. Ὁ δημοτικὸς ἰατρὸς ἐκπληροῖ κατὰ τὴν περιφέρειαν τῆς δικαιοδοσίας του τὰ ὑπὸ τοῦ περὶ δαμαλισμοῦ νόμου ἐπιβαλλόμενα καθήκοντα εἰς τοὺς νομοϊατροὺς καὶ ἐπαρχιακοὺς ἰατροὺς, ἐπισκέπτεται δωρεὰν τοὺς ἀπόρους δημότας καὶ χρείας τυχούσης μεταβαίνει καὶ παρὰ τῷ ἐνδεεῖ τῷ νοσηλευομένῳ μακρὰν τῆς ἕδρας του, ὅταν τῷ χορηγηθῇ ἵππος. Ἄρθρον 4. Εἰς τὸ τέλος ἑκάστου ἔτους ὑποβάλλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τὸ ἰατροσυνέδριον ἔκθεσιν ἐπιστημονικὴν, ἐν ᾗ ἐκθέτει συντόμως καὶ θετικῶς τὰ συμβάντα νοσήματα, τὸ πνεῦμα τῆς τυχὸν ἐνσκηψάσης ἐπιδημίας, τὰ αἴτια τῶν ἐνδημικῶν νόσων καὶ τὰ μέσα τῆς ἄρσεως αὐτῶν. Ἄρθρον 5. Ἐκτελεῖ τὰς ἰατροδικαστικὰς παραγγελίας καὶ ὑπακούει εἰς τὰς διαταγὰς τῆς προϊσταμένης δημοτικῆς καὶ διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 15 Μαρτίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Λακεδαίμονος

ΙΩ. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ.

Διὰ τῆς καταργήσεως τοιούτων ἰατρῶν ἀφίνομεν ἓν δυσπλήρωτον, τὸ κενὸν τοῦ δαμαλισμοῦ· ἠξεύρετε πόσον σπουδαῖον εἶναι τοῦτο.

§111ΠΑΡΙΣΣΗΣ. Συγχέονται τὰ ζητήματα κ. πρόεδρε.

§112ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε μάρτυρες τῶν δυστυχημάτων, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς αὐτὴν τὴν πρωτεύουσαν ἕνεκα τῆς εὐλογίας, πόσοι ἀπέθανον, διότι δὲν ἐπρόφθασαν νὰ δαμαλισθοῦν, καὶ πόσα ἐδαπάνησε τὸ δημόσιον διὰ νὰ καταστείλῃ αὐτὴν τὴν ἐπισκήψασαν ἐπιδημίαν· διώρισεν εἰς κάθε τμῆμα ἕνα ἰατρὸν μὲ 300 δραχμὰς, καθῆκον ἔχοντα μόνον τὸν ἀναδαμαλισμόν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐκ τῶν ἐπιδημούντων νοσημάτων ἡ εὐλογία ὑπάρχει ἀκόμη εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ἐνσκήπτει καὶ καταστρέφει τὴν ἀνθρωπότητα, διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι εἶναι οὐσιῶδες ζήτημα τῆς κοινωνίας, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ παραβλέψωμεν διὰ λόγους οἰκονομίας, νὰ καταργήσωμεν τοὺς νομοϊατροὺς καὶ ἐπαρχιακοὺς ἰατροὺς καὶ νὰ ἀντικαταστήσωμεν αὐτοὺς δι’ ἄλλου μέσου προσφόρου, διὰ νὰ μὴ καταστραφῇ ἡ κοινωνία μας ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀσθένειαν, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον εἰς τὰ ἀπώτερα χωρία ὁ δαμαλισμὸς δὲν εἰσήχθη.

§113ΠΑΡΙΣΗΣ. Εἶναι τὸ δεύτερον ἄρθρον αὐτὸ, Κ. Πρόεδρε.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι γενικὴ ἡ συζήτησις, Κύριοι, καὶ ἐπὶ ἑκάστου κεφαλαίου δύναται νὰ γίνῃ τοιαύτη.

§115ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, Κύριοι, ὁ ἀναδαμαλισμὸς ἐθεωρήθη σπουδαῖος, ὥστε δὲν τὸν ἄφησαν εἰς χεῖρας ἰδιωτῶν, ἀλλ’ ἐπιστημόνων διδακτόρων· τοῦτο ἐμιμήθη καὶ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις, ὅταν ἔκαμε τὸν νόμον, δὲν ἐνεπιστεύθη αὐτὸν εἰς πολλοὺς, ἀλλὰ πρέπει νὰ μετέρχεται αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν ὁ νομοϊατρὸς, ἢ ὁ ἐπαρχιακὸς ἰατρὸς, ἄνθρωπος ἐπιστήμων· διότι ἀπεδείχθη, ὅτι πολλάκις ἡ συνύπαρξις μιᾶς ἄλλης νόσου, δι’ ἄλλην αἰτίαν, ἐμποδίζει τὸν ἀναδαμαλισμόν. Πρὸς τούτοις τὸ σύστημα αὐτὸ τῶν δημοτικῶν ἰατρῶν θέλει συντείνει καὶ εἰς ἄλλους λόγους κοινωνικοὺς, τοῦ πολιτισμοῦ, καὶ νὰ καταστήσῃ αὐτὴν τὴν ἐπιστήμην προσιτὴν εἰς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ καταστρέψητε τὸ σύστημα τῶν νομοϊατρῶν καὶ ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν, πρὶν ἐγκαταστήσετε τὸ ἄλλο. Σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας εἰς τὸν ἀναδαμαλισμὸν καὶ τὴν δημοσίαν ὑγείαν, καὶ σᾶς παρακαλῶ τὸ ψήφισμα αὐτὸ τῶν δημοτικῶν ἰατρῶν νὰ τὸ ἐπιψηφίσετε τοσοῦτο περισσότερον, καθόσον εἶναι οἰκονομικώτερον ἀπὸ τὰ ἄλλα. Ἔχετε οἰκονομίαν 25,000 δραχμῶν, καὶ καθιστᾶτε τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην εἰς ὅλον τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος προσιτήν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Ῥεβελάκης.

§117ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Ῥεβελάκης, μάλιστα.

§118ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπή σας ἀναγνωρίσασα τὸ περιττὸν τῶν 2 τάξεων, τῶν νομοϊατρῶν καὶ ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν, ἐσκέφθη οὕτως, ὅτι ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία ἔχει ἀνάγκην μιᾶς τάξεως ἰατρῶν ὡς δημοσίων ὑπαλλήλων, καὶ ὡς τοιαύτην ἐξελέξατο καὶ ἐπροτίμησε τοὺς ἐπαρχιακοὺς ἰατρούς· ά.) διότι οὗτοι περισσότεροι ὄντες, δύνανται εὐκολώτερον καὶ ἐγγύτερον νὰ βλέπωσι τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, καὶ, ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, εἴτε ἕνεκα ἐπιδημιῶν, εἴτε ἕνεκα μέτρων ἐκτάκτων, ἀναδαμαλισμοῦ, νὰ στέλλωνται· ἐννοεῖται δὲ, ὅτι οἱ ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ δὲν προφθάνουσι μόνοι νὰ ἐνεργῶσι τὸν δαμαλισμόν· ὁ δαμαλισμὸς ἐνεργεῖται παρ’ ὅλων τῶν ἰατρῶν, τῶν ἁπλῶν ἰδιωτῶν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι οἱ ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ, ἐξερχόμενοι ἐνίοτε εἰς περιοδείας, δύνανται νὰ ἐπιτηρήσωσι καὶ συλλέξωσι πληροφορίας, ἂν ἐφαρμόζεται ἀκριβῶς ὁ δαμαλισμός. Ἂν ἀφαιρέσητε λοιπὸν ἀπὸ τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν τὰ δύο ταῦτα μέσα τῆς ἐνεργείας, δὲν θέλει ἔχει οὐδὲν μέσον πρὸς ἐπίβλεψιν τῆς δημοσίου ὑγείας. Ὁ Κ. Βαλασόπουλος, ἀναγνωρίζων αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, τὴν θεραπεύει δι’ ἑνὸς τρόπου ἀλλοκότου· μεταφέρετε, λέγει, τὸν ἰατρὸν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς δήμου εἰς τὸν ἄλλον. Σᾶς ὡμίλησε δὲ περὶ δημοτικῶν ἰατρῶν, σᾶς εἶπεν ὅτι ἀρκοῦν 100 δημοτικοὶ ἰατροί. Πόσοι εἶναι οἱ ἐπαρχιακοί; περίπου 50.

§119ΠΟΛΛΟΙ. 28 μόνον.

§120ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Σᾶς εἶπε λοιπὸν, ὅτι ὁ ἰατρὸς αὐτὸς θὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ νὰ περιφέρεται καὶ ἐνεργῇ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνήργει ἄλλοτε ὁ ἐπαρχιακὸς, καὶ καὶ θὰ τῷ δώσητε 50 δραχμὰς σεῖς, καὶ 50 ὁ δῆμος· ἀλλὰ τοῦ διέφυγε μία τελευταία φράσις· σᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ ἀναδεχόμενος τοιοῦτον ἔργον πρέπει νὰ ᾖναι σπουδαῖος ἰατρὸς, ἐπιστήμων· καὶ νομίζει ὁ Κ. Βαλασόπουλος, ὅτι σπουδαῖος ἰατρὸς θέλει ὑπάγει εὐκόλως εἰς ἕνα Δῆμον ἀπόκεντρον; καὶ διὰ ποίαν ὠφέλειαν; δι’ ἠθικήν; ὄχι βέβαια· διὰ τὰς 50 ἢ 100 δραχμὰς, διὰ τὰς ὁποίας θὰ περιμένῃ 2 ἐντάλματα, ἓν ἀπὸ τὸν Δῆμον καὶ ἄλλο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ὁ ἰατρὸς οὗτος εἰς ποῖον θέλει ὑπακούει; θέλει δ’ ἆρά γε ἔχει τὰ μέσα καὶ τὴν ἐπιῤῥοὴν διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ὅλα τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ἀναθέτει εἰς τοὺς ἐπαρχιακοὺς ἰατρούς; Ἐδύνατο νὰ ζητήσῃ ὁ Κ. Βαλασόπουλος τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, καὶ ἤθελε μὲ εὕρει σύμφωνον· ἐδύνατο νὰ εἴπῃ ἁπλῶς, νὰ καταργηθῶσιν οἱ νομοϊατροὶ καὶ ν’ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντά των εἰς τοὺς ἐπαρχιακοὺς· ἂν πολλαπλασιασθῶσι λοιπὸν οὗτοι, δὲν θὰ δυσκολεύωνται νὰ περιοδεύωσι, διότι, κερδίζουν εἰς τὰς περιοδείας. Ἐγὼ δὲν μετῆλθον ποτὲ τὸν ἰατρὸν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἔχω πολλοὺς φίλους, οἵτινες μ’ ἐπληροφόρησαν τοῦτο· εἶμαι λοιπὸν ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, διότι κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλασσοπούλου, ἐμβαίνομεν εἰς ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον πολλὰ καλὰ δὲν τὸ ἐνοήσαμεν, καὶ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ τὸ σπουδάσωμεν.

§121ΖΑΪΜΗΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν μεταξὺ ἰατρῶν διαμάχην.

§122ΠΟΛΛΟΙ. Ἅμιλλαν.

§123ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς προτείνει τὸν διορισμὸν 10 νομοϊατρῶν, τοὺς ὁποίους ὅμως ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀποκρούει· σήμερον οἱ νομοϊατροὶ δὲν ὑπάρχουν ὅλοι, ἀλλὰ τρεῖς· καὶ ἐπειδὴ ἡ συζήτησις ἀφορᾷ ὅλον τὸ κεφάλαιον τῆς δημοσίου ὑγείας, θέλω ἀκολουθήσει καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν πορείαν. Ὑπάρχουσι λοιπὸν 3, εἷς εἰς τὴν πρωτεύουσαν, εἷς εἰς τὸν νομὸν τῶν Καλαμῶν καὶ εἷς εἰς τὸν τῆς Ἀκαρνανίας. Ὁ νομοϊατρὸς τῆς πρωτευούσης ἐθεωρήθη ἀναγκαῖος μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῶν προκατόχων κυβερνήσεων διὰ τὴν διατήρησιν τῆς δαμαλίδος. Τοῦτο, Κύριοι, εἶναι μὲν δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ καὶ εἰς ἄλλον ἰατρὸν, οὐχ ἧττον ὅμως ἐπειδὴ ἀποβλέπει τὸ οὐσιῶδες αὐτὸ ζήτημα τῆς δαμαλίδος, ἐνόμισαν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἐπιστήμων ἰατρὸς, ὅστις νὰ διατηρῇ καὶ ἀνανεόνῃ τὴν δαμαλίδα. Εἰς τὰς Καλάμας καὶ εἰς τὸ Μεσολόγγιον οἱ ἰατροὶ διετηρήθησαν ἕνεκα τῶν καταστημάτων τῶν θεραπευτηρίων τοῦ σπυροκώλου· ὁ προϋπολογισμὸς δὲν προβλέπει μόνον ἓν θεραπευτήριον σπυροκώλου, ἀλλὰ καὶ δύω ἄλλα, ἓν εἰς τὰς Καλάμας καὶ ἓν εἰς τὸ Μεσολόγγιον, καὶ ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς εἶχε σκοπὸν νὰ διατηρήσῃ τὰ καταστήματα ταῦτα. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι εἰς τὸ θεραπευτήριον Καλαμῶν δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ὁ θεραπευόμενος σήμερον· εἰς τὸ Μεσολόγγιον δὲ ὑπάρχουσιν 9.

§124ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχουν ἀλλ’ εἶναι ὀλίγοι.

§125ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀσθενεῖς δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθοῦν τὰ θεραπευτήρια· διότι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεως τῶν θεραπευτηρίων τούτων, ἥτις λογίζεται ἀπὸ τοῦ 1848, οἱ πάσχοντες τὴν ὀδυνηρὰν καὶ ἀηδῆ ταύτην νόσον, μετὰ δυσκολίας ὑπάγονται εἰς θεραπείαν, καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς ἠναγκάσθησαν νὰ μεταχειρισθοῦν τὴν βίαν διὰ νὰ τοὺς προσαγάγωσιν εἰς τὰ θεραπευτήρια. Ἡ σύστασις τῶν θεραπευτηρίων συντείνει τὰ μέγιστα εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς νόσου αὐτῆς, καὶ περιωρίσθη ἀληθῶς κατὰ μέγα μέρος· σήμερον δὲν ὑφίστανται, παρὰ δύο μόνον νοσοκομεῖα τὸ τῶν Καλαμῶν καὶ τὸ τοῦ Μεσολογγίου. Εἰς τὸ Μεσολόγγιον δὲν θεραπεύονται, ἢ 9, κατὰ δὲ τὴν ὁμολογίαν τοῦ πρώην ἐντίμου νομάρχου τῆς Μεσσηνίας Δημητριάδου, καὶ εἰς τὰς Καλάμας ὑπῆρχον, ὅτε οὗτος ἦτον ἐκεῖ· σήμερον ὅμως νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν. Περὶ τοῦ ἐν Γαλαξειδίῳ προβλέπει ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ δὲν κάμνω λόγον. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ δύω νομοϊατροὶ τοῦ Μεσολογγίου καὶ τῆς Μεσσηνίας ὑπάρχουσιν ἀναγκαῖοι, ἕνεκα τῆς διατηρήσεως τῶν θεραπευτηρίων τοῦ σπυροκώλου, εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν· ἐὰν ἡ Συνέλευσις θεωρήσῃ ἀναγκαίαν τὴν διατήρησιν τῶν θεραπευτηρίων τούτων, πρέπει ἀναγκαίως νὰ διατηρήσῃ καὶ τοὺς δύω νομοϊατρούς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λοιποὺς Νομοϊατροὺς, νομίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι περιττοὶ, καὶ παραδέχομαι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία ἐθεώρησε περιττοὺς τοὺς Νομοϊατροὺς, διότι ὡς ὀρθότατα παρέστησεν ὁ Κ. Βαλασσόπουλος, οἱ Νομοϊατροὶ οὗτοι δὲν χρησιμεύουν πολὺ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀλλὰ κατὰ τὴν ἰδέαν μου δὲν ἔχει οὕτως ὡς πρὸς τοὺς ἐπαρχιακοὺς ἰατρούς· αὐτοὶ θεωροῦνται ἀναγκαῖοι διὰ τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας ἰδίως, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχουσιν ἐπιστήμονες ἰατροὶ, δὲν ὁμιλῶ, ἐννοεῖται, περὶ ἐμπειρικῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ἡ ἀντιμισθία ἐξ 100 δραχμῶν εἶναι εὐτελής· οὐχ ἧττον ὅμως αὐτὴ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μικρὰ ἐπιχορήγησις εἰς τὰ ἄλλα τυχηρὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἔχουν, καὶ ἄνευ τῆς ὁποίας εἶναι πολλὰ δύσκολον νὰ εὕρῃ τις ἰατροὺς, οἱ ὁποῖοι ν’ ἀποκατασταθῶσιν εἰς ἐπαρχίαν τινὰ, καὶ σήμερον εἶναι πολλαὶ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται ἰατροῦ ἐντελῶς· ἡ ἐπαρχία τοῦ Βάλτου στερεῖται ἰατροῦ, ἡ ἐπαρχία τῆς Δωρίδος στερεῖται ἰατροῦ, καὶ ἐσχάτως ἐνέσκηψεν ἡ εὐλογία, καὶ ἠναγκάσθην νὰ προκαλέσω τὸν διορισμὸν ἰατροῦ εἰς τὴν Δωρίδα, καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν Δωρίδα, ἀλλὰ καὶ εἴς τινας ἄλλας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μεγαλειτέραν ἔκτασιν· πολλάκις ἀναφαίνεται ἡ ἀνάγκη διορισμοῦ ἑνὸς ἰατροῦ· σᾶς ἀναφέρω τὴν Κόρινθον αὐτὴν, ἡ ὁποία ἔχει ἰατροὺς, ἐν τούτοις πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα, ὅτι εἴς τινας δήμους τῆς Κορινθίας ἐνέσκηψεν ἡ εὐλογία μετὰ δριμύτητος, καὶ ἠναγκάσθην νὰ προκαλέσω ἐκτάκτου ἐπαρχιακοῦ ἰατροῦ τὸν διορισμὸν, διότι ἄλλως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ δώσωμεν συνδρομὴν εἰς τοὺς πάσχοντας, ὥστε ἡ ἀνάγκη τῶν ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι προφανής. Ἤθελεν εἶσθαι πολλὰ ἐπιθυμητὸν, ἐὰν εἴχωμεν μέσα ἀρκετὰ ν’ ἀποδεχθῶμεν τὸ σύστημα τοῦ Κ. Βαλασσοπούλου τοῦ νὰ διορίσωμεν δημοτικοὺς ἰατροὺς, διότι ἐὰν εἴχομεν τὰ μέσα, ἤθελεν εἶσθαι ἐπιθυμητὸν εἴς τινας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δήμους πολλοὺς, καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἔκτασιν μεγάλην, ἤθελεν εἶσθαι ἐπιθυμητὸν, ἐὰν ἠδυνάμεθα νὰ διορίσωμεν δύω καὶ πολλάκις τρεῖς δημοτικοὺς ἰατροὺς, ἀλλὰ τὰ μικρά μας μέσα δὲν ἐπιτρέπουν ἐν γένει τὴν ἀποδοχὴν τοῦ συστήματος τοῦ Κ. Βαλασοπούλου, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε σήμερον δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν, διότι δὲν ἐξητάσθη· πρόκειται ἁπλῶς περὶ τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ τῶν ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν, περὶ τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ τῶν νομοϊατρῶν καὶ περὶ τῆς διατηρήσεως τῶν θεραπευτηρίων. Κατ’ ἐμὲ οἱ μὲν νομοϊατροὶ δὲν θεωροῦνται ἀναγκαῖοι ἐκτὸς εἰς τὰς ἐπαρχίας περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ἀνέφερα, οἱ δὲ ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ θεωροῦνται ἀναγκαῖοι, ὄχι δὲ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἰδίως εἰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἐπιστήμονας ἰατρούς. Ὁ προϋπολογισμὸς περιέχει 28 ἰατροὺς, οἱ ὁποῖοι θὰ τοποθετῶνται, ὅπου ἡ ἀνάγκη παρουσιασθῇ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἀποδεχθῇ τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἢ καὶ τὸν ἐλαττώσῃ κατά τι, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας παριστῶσι διάφοροι ἐκ τῶν Κ. Κ. πληρεξουσίων.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Παρίσσης.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. Κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς πρῶτον ἀφαιρεῖται τὸ ἐπιμίσθιον τοῦ διευθύνοντος τὸ γραφεῖον τοῦ ἰατροσυνεδρίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην, νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· Παρεδέχθη. Δεύτερον προτείνει τὴν ἀφαίρεσιν τῆς μισθοδοσίας τῶν νομοϊατρῶν. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς ἐπρότεινε ν’ ἀφεθῇ ἡ μισθοδοσία τριῶν νομοϊατρῶν τῆς πρωτευούσης, τῶν Καλαμῶν καὶ τοῦ Μεσολογγίου. Ἡ ἀπωτέρω εἶναι ἡ τῆς ἐπιτροπῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατάργησιν ὅλων νὰ σηκωθῶσι. (ἐγείρονται πολλοί). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον.

§129ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε τὸ ἴδιον.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὁ προϋπολογισμὸς φέρει 28 Ἐπαρχιακοὺς Ἰατρούς· ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ περιορισθοῦν.

§131ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἡ μειονοψηφία.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ἐμμένει εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§133ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ᾖναι 28 ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ, νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Κύριοι! ἐκ τοῦ ἐδαφίου δευτέρου τοῦ πρώτου ἄρθρου, τὸ πρῶτον κονδύλιον «ἔξοδα περιοδείας Νομοϊατρῶν» ἀπαλείφεται.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Προσωπικὸν μαιευτηρίου ἐν Ἀθήναις». Ὡς πρὸς αὐτὸ ὁ Κύριος Πύρλας εἶχε ζητήσει τὸ λόγον.

§137ΠΥΡΛΑΣ. Κύριοι, ὁ σκοπὸς τοῦ μαιευτικοῦ καταστήματος δὲν εἶναι μόνον διὰ νὰ περιποιῶνται αἱ γυναῖκες αἱ μέλλουσαι νὰ γεννήσωσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ χρησιμεύῃ ὡς διδακτήριον διὰ τοὺς φοιτητὰς, αὐτὴ εἶναι ἡ κυριωτέρα αἰτία τῆς συστάσεως. Ὅπως ἔχει τὸ κατάστημα τοῦτο νῦν, δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν. Ναὶ μὲν ἐκπαιδεύονται ὀλίγαι μαῖαι, ἀλλὰ διὰ τοὺς φοιτητὰς δὲν χρησιμεύει, διότι μάθημα μαιευτικῆς κλινικῆς δὲν γίνεται ἐντὸς αὐτοῦ, διότι τὸ κατάστημα εἶναι πολὺ στενόχωρον καὶ δὲν ὑπάρχει θάλαμος ἰδιαίτερος. Διὰ τοῦτο προτείνω προσθήκην 100 δραχμῶν κατὰ μῆνα διὰ τὴν ἐνοικίασιν οἰκίας μεγαλητέρας χωρητικότητος. Ὁ Κύριος Καθηγητὴς τῆς μαιευτικῆς πιστεύω, ὅτι θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην μου, ἂν καὶ δὲν συνεννοήθην μαζί του.

§138ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν συνάδελφόν μου, Κ. Πύρλαν, μόλον ὅτι οὐδόλως συνεννοήθην μετ’ αὐτοῦ, διότι ζητεῖ τὴν βελτίωσιν τοῦ μαιευτικοῦ καταστήματος· δὲν εἶμαι σύμφωνος μετ’ αὐτοῦ καθ’ ὁλοκληρίαν, ὅτι δὲν γίνεται κλινικὴ παράδοσις, διότι κλινικὴ παράδοσις τῆς μαιευτικῆς εἶναι, τὸ ὁποῖον βεβαίως ὁ Κύριος συνάδελφός μου γνωρίζει καλήτερον ἀπὸ πολλοὺς ἐδῶ τὸ νὰ βλέπουν οἱ φοιτηταὶ τὰς τεκούσας. Τοῦτο γίνεται ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ· ἐν Ἑλλάδι, τὸ δυσκολώτερον πρᾶγμα εἶναι νὰ ἐκτεθῇ μία γυνὴ ὁποιασδήποτε τάξεως εἰς τοὺς πρωτοπείρους Ἰατροὺς πρὸ πάντων Ἐὰν ἡ Συνέλευσις διὰ τὸν λόγον μόνον τοῦτον παραδέχηται τὴν αὔξησιν τοῦ μαιευτικοῦ καταστήματος, ἐγὼ ὡς διευθυντὴς αὐτοῦ θέλω εἶσθαι εὐγνώμων, ἀλλὰ νομίζω, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ νὰ τὸ παραδεχθῇ, ὅτι ὑπάρχουν ἄλλοι λόγοι πολλοὶ σπουδαιότεροι πρὸς βελτίωσιν τοῦ καταστήματος τούτου. Ἔχω ἔκθεσιν ἀρκετὰ ἐκτεταμένην περὶ τῆς καταστάσεως αὐτοῦ καὶ τῆς βελτιώσεως, ἀλλ’ ἐθεώρησα, ὡς πληρεξούσιος, ὡς μέλος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία σήμερον πάσχει ἀπὸ ἀχρηματίαν, ὅτι δὲν εἶναι τῆς παρούσης ἐποχῆς τὰ τοιαῦτα. Δι’ αὐτὸ εἶμαι τῆς ἰδέας, ἂν καὶ εὐγνωμόνως ἤθελον δεχθῆ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ καταστήματος, ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, ὄχι μόνον ὡς πρὸς τὸ κατάστημα, ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἄλλα ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ τὸ κατάστημα αὐτὸ πρὸς ἐντελῆ τελειοποίησιν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι ν’ ἀναβληθῇ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα;

§140ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Κύριοι! καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ προσωπικὸν τοῦ μαιευτηρίου δὲν προτείνεται ἐλάττωσις, ἄρα ἐγκρίνεται. Ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα τοῦ μαιευτηρίου δὲν προτείνεται ἐλάττωσις, ἄρα ἐγκρίνεται· ὡς πρὸς τὸ προσωπικὸν τῶν δημοσίων λουτρῶν δὲν προτείνεται ἐλάττωσις, ἄρα ἐγκρίνεται.

§142ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παρατήρησιν ὡς πρὸς αὐτό. Θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του κατὰ τὴν ἐπερχομένην περίοδον, ὥστε ὁ ἰατρὸς νὰ ᾖναι προσεκτικὸς νὰ ἐκπληροῖ τὰ χρέη του (θόρυβος).

§143ΖΑΪΜΗΣ. Ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι μὲ 150, 250 καὶ 300 δραχμὰς ἰατρὸν τῆς Αʹ. τάξεως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εὕρητε· θὰ φροντίσωμεν ὅμως νὰ στείλωμεν ἰατρὸν, ἔχοντα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ Κ. πληρεξούσιος.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φθάνομεν εἰς τὸ 7 ἄρθρον· ἐπ’ αὐτοῦ προτείνονται αἱ ἑξῆς ἐλαττώσεις. Πρῶτον ἐπὶ τοῦ ά. ἐδαφίου. Ἄρθρον 7. Δημόσια θεραπευτήρια. Ἡ ἐν τῷ § ά. ὑπολογιζομένη ἐτησία δαπάνη ἐκ δραχ. 2400 εἰς μισθὸν ἰατροῦ τοῦ ἐν Γαλαξειδίῳ θεραπευτηρίου τοῦ σπυροκώλου ἐλαττοῦται εἰς δραχ. 1800, περιοριζομένου τοῦ μηνιαίου μισθοῦ τοῦ ἰατροῦ εἰς δραχ. 150, ἀντὶ τῶν ὑπερόγκως σημειουμένων δραχ. 200.

§145ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι! προκειμένου λόγου περὶ ἑνὸς νοσήματος τοσοῦτον ὀδυνηροῦ καὶ ἀηδοῦς, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται μέγας λόγος περὶ τῶν οἰκονομιῶν, διότι, ἂν ἀφεθῇ ἡ ἐπέκτασις τοῦ νοσήματος τούτου θέλει εἶσθαι πολλὰ ἐπικίνδυνος.

§146ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχουν νοσηλευόμενοι.

§147ΖΑΪΜΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι οἱ πάσχοντες μετὰ δυσκολίας ὑποβάλλονται εἰς θεραπείαν. Φυσικῷ τῷ λόγῳ τὸ παρελθὸν ἔτος ἦτο πολλὰ δύσκολον διὰ τῆς βίας νὰ προσάγωνται, ἐν τούτοις εἰς τὸ νοσοκομεῖον τοῦ Μεσολογγίου ὑπάρχουν ἐννέα. Δὲν πρέπει ν’ ἀπαιτῆτε, ὥστε ὅλος ὁ κόσμος νὰ πάσχῃ ἀπὸ σπυρόκωλον, ὥστε νὰ ᾖναι πλήρη τὰ θεραπευτήρια. Ὁ προϋπολογισμὸς λοιπὸν προβλέπει περὶ τῶν τριῶν θεραπευτηρίων, Μεσολογγίου, Καλαμῶν καὶ Γαλαξειδίου· ἀποδέχομαι τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἀντιμισθίας τοῦ ἰατροῦ εἰς 150 δραχμὰς, ἀλλ’ ἀφοῦ διατηρηθοῦν τὰ νοσοκομεῖα, καὶ ἐν Μεσολογγίῳ καὶ Καλάμαις, πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ἀντιμισθία δι’ ἰατρόν. Ἰδοὺ τί προτείνω. Ἀντὶ 28 ἰατρῶν ἐπαρχιακῶν ν’ ἀποδεχθῶμεν 25 μόνον, νὰ προσδιορίσωμεν δὲ 2 ἰατροὺς ἕνα διὰ τὸ Μεσολόγγιον καὶ ἕνα διὰ τὰς Καλάμας μὲ τὴν μισθοδοσίαν τῶν 150 δραχμῶν.

§148ΤΙΝΕΣ. Εἶναι διοικητικόν,

§149ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν εἶναι διοικητικὸν, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ μεταθέσω τὰ ἔξοδα τῶν ἐπαρχιακῶν ἰατρῶν εἰς τὰ ἔξοδα τῶν θεραπευτηρίων· νομίζω δὲ καλὸν ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηρετῶν νὰ διατηρηθῇ εἰς 8, διότι ἡ ἐπιτροπὴ, ὅταν τοὺς ἠλάττωσεν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑπάρχει ἓν κατάστημα μόνον, ἀλλὰ σήμερον ὑπάρχουν τρεῖα.

§150ΛΑΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ κατάστημα εἰς τὸ Γαλαξείδιον εἶναι εἰς τὸ πλέον ἀπόκεντρον μέρος, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ᾖναι εἰς τὴν Λεβαδείαν, ὅπου ἦτο καὶ πρίν.

§151ΖΑΪΜΗΣ. Περὶ τούτου θέλω ἐξετάσει διὰ ποίους λόγους μετετέθη, καὶ ἐπειδὴ εἶναι ὅλως διόλου διοικητικὸν μέτρον, δύναμαι νὰ τὸ μεταθέσω ἀλλαχόθεν.

§152ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! Εἶναι μία πλάνη, ὅταν νομίζητε, ὅτι διὰ τῆς ὑπάρξεως καὶ διατηρήσεως τῶν τριῶν θεραπευτηρίων τοῦ σπυροκώλου θὰ ἐξαλειφθῇ τὸ πάθος αὐτὸ, εἶναι μία πλάνη νὰ νομίζητε, ὅτι θεραπεύονται ἐκεῖ οἱ ἄνθρωποι. Ἐγὼ ἄλλοτε διεύθυνα θεραπευτήριον τοιοῦτον καὶ ἐδοκίμασα μυρία παθήματα, ἐξηρχόμην ὁ ἴδιος μὲ χωροφύλακας καὶ στρατιώτας διὰ νὰ συνάξω ἀνθρώπους, καὶ δὲν εὐτύχησα ποτὲ νὰ ἔχω περισσοτέρους ἀπὸ 5, ἢ 6 καὶ ἐξ αὐτῶν ἄλλοι ἔφευγον κρυφίως, ἄλλοι ἔφευγον πρὶν θεραπευθοῦν καὶ ποτὲ δὲν ἐθαραπεύθη κανεὶς ἐξ αὐτῶν, καὶ ἐξοδεύει τὸ δημόσιον 10,000 δραχμῶν. Ἐὰν θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε τὴν βίαν, καὶ δι’ αὐτῆς νὰ θεραπεύσητε τοὺς ἀνθρώπους, φέρετέ τους ἐδῶ εἰς τὸ πολιτικὸν Νοσοκομεῖον, ἄλλως δὲν θεραπεύονται. Ὁ ἴδιος Κ. Καραλίβανος ὁ ἀξιότιμος οὗτος ἰατρὸς τοῦ θεραπευτηρίου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἐδῶ, μοὶ ἐξέφρασεν ἐσχάτως τὴν πεποίθησίν του, ὅτι λαμβάνει 200 δραχμὰς, ἀλλ’ εἶναι μάταιαι, εἶναι δραχμαὶ τὰς ὁποίας λαμβάνει καταχρηστικῶς, καὶ ὅτι θὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν. Προτείνω λοιπὸν τὴν κατάργησιν καὶ τῶν 3 θεραπευτηρίων.

§153ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§154ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θαυμάζω, Κύριοι, νὰ ὑπάρχῃ τόσον διάθεσις εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς κατάργησιν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν εἰς θεραπείαν ἀναγκῶν τῶν Ἐπαρχιῶν, ἐνῷ τοιαύτη διάθεσις δὲν παρουσιάζεται εἰς πολλὰς ἄλλας δαπάνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑποδεέστεραι, καὶ δὲν χρησιμεύουν ἀμέσως εἰς τῶν Ἐπαρχιῶν τὰς δαπάνας, ἀλλὰ εἰς γενικωτέρας· δὲν λέγω, ὅτι πρέπει αὐταὶ νὰ παραλείπωνται, ἀλλ’ αὗται εἶναι λίαν παρηγκωνισμέναι, καὶ ὁσάκις ὑπάρχει Ἐπαρχία διὰ τὴν ὁποίαν τὸ παρελθὸν ἔπραξέ τι καλὸν, χωρὶς νὰ περιμένωμεν νὰ μᾶς φέρῃ ὁ ὑπουργὸς μίαν στατιστικὴν καὶ τὰς ἐκθέσεις καὶ τότε νὰ κρίνωμεν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, ὅτι αὐτὸ τὸ καλὸν δὲν ὠφελεῖ, καὶ τότε νὰ τὸ καταργήσωμεν, δεικνύομεν τοσαύτην προθυμίαν τώρα, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, νὰ καταστρέψωμεν τοιαύτας ἀνάγκας ἱεράς. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος.

§155ΠΥΡΛΑΣ. Κύριοι, τὸ νόσημα τοῦ σπυροκώλου εἶναι νόσημα, τὸ ὁποῖον ἐνσκήπτει πάντοτε εἰς τοὺς πτωχοὺς καὶ ῥυπαρῶς διάγοντας, ἡ κατωτέρα τάξις τῶν πολιτῶν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία περισσότερον ὑποφέρει ἀπὸ αὐτὴν τὴν νόσον· αὕτη εἶναι ἐνδημικὴ, ἐμφωλεύει εἰς ὁλοκλήρους οἰκίας, τὰς ὁποίας κατατήκει καὶ καταθλίβει, διότι πολλοὶ δὲν ἔχουν τὰ μέσα ἵνα θεραπευθῶσι· διότι τὰ φάρμακα μόνον τὰ πρὸς θεραπείαν αὐτῆς τῆς νόσου κοστίζουν 40 περίπου δραχμάς· τινὲς δὲ ἐμπειρικοὶ ἰατροὶ δὲν ἔχουν ἐπίσης πολλὴν φιλανθρωπίαν, καὶ τοὺς ἀπογυμνώνουν. Διὰ τοῦτο ὑπάρχουσι πολλαὶ οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι ζῶσιν οἰκτρότατα· ἐκτὸς δὲ τούτου ἡ νόσος αὕτη ὑπάρχει εἰς ἀπόκεντρα μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ἰατροὶ ἐπιστήμονες δὲν εὑρίσκονται, διότι παντοῦ ὅπου ὑπάρχει ἐπιστήμων ἰατρὸς πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἔχει καὶ τὴν φιλανθρωπίαν νὰ ἐπισκέπτητε δωρεὰν τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς. Ἐν γένει ἡ νόσος, ὡς εἶπον, ἐπικρατεῖ εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη καὶ παρετήρησα, ὅτι προέρχεται ἐκ τῆς πολλῆς ἀκαθαρσίας καὶ ἀκαθάρτου τροφῆς ἐκ τοῦ γάλακτος. Εἰς τὰ μέρη ταῦτα ὑπάρχουσι μόνον ἐμπειρικοὶ ἰατροὶ, οἱ ὁποῖοι θεραπεύουν τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τοὺς θεραπεύουν μὲ τρόπον σκληρὸν, ἐνίοτε δὲ καὶ τοὺς καταστρέφουσιν· διότι δὲν γνωρίζουν τὴν δόσιν τῶν φαρμάκων· οὐχ ἧττον δὲ τοὺς ἀφαιροῦν πολλὰ χρήματα. Διὰ τοῦτο ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην θεωρῶ τὴν ὕπαρξιν καὶ διατήρησιν τῶν θεραπευτηρίων ἀναγκαίαν. Νὰ ὑποχρεωθῶσι δὲ οἱ διάφοροι κατὰ τὰς ἐπαρχίας ἐπαρχιακοὶ ἰατροὶ νὰ κάμνουν περιοδείας, καὶ νὰ ὑποχρεώνουν τοὺς πάσχοντας, νὰ συνέρχωνται εἰς τὰ καταστήματα ἵνα θεραπεύωνται· διότι νομίζοντες οἱ πάσχοντες, ὅτι δὲν θεραπεύονται δὲν προσέρχονται.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τινὲς τῶν Κυρίων πληρεξουσίων προτείνουν τὴν κατάργησιν τῶν 3 θεραπευτηρίων. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀντικρούει τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς μισθοδοσίας 4 ὑπηρετῶν τῶν θεραπευτηρίων· θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ὡς πρὸς τὸ πρῶτον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατάργησιν τῶν θεραπευτηρίων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι).— Δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). — Δὲν παρεδέχθη.

§157ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 6 παρὰ 10.

Ὁ Πρόεδρος,

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς. Δ. Παππανικολάου.