1863.12.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡϞΗʹ.

Τῆς 28 Δεκεμβρίου 1863.

(Σάββατον).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτέρας συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγκρίνονται;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σούϊδας ἐζήτησε τὸν λόγον ὡς πρὸς τὰ στενογραφούμενα πρακτικά.

§6ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὁ πληρεξούσιος Ἀττικῆς, Κύριος Καλλιφρονᾶς, εἰς τὴν ἔκτακτον συνεδρίασιν, λαβὼν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἀντικειμένου, καθόσον ἀφορᾷ τὴν Ἑπτάνησον, σχετικῶς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ, μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς, ἡ ἐλευθέρα, ἐπαναστήσασα κατὰ τὸν Ὀκτώβριον, σκοπὸν δὲν εἶχεν, οὔτε ἐζήτησε τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἐπειδὴ τοῦτο γράφεται εἰς τὰ στενογραφικὰ πρακτικὰ, καὶ ἐπειδὴ ταῦτα ἐν εἴδει ἐφημερίδος στέλλονται εἰς διάφορα μέρη, καὶ ἀναγινώσκει πᾶς τις, ἐθεώρησα, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ γίνῃ μία ἐπίσης μνεία εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν Κύριον Καλλιφρονᾶν νὰ ἔλθῃ νὰ ἐξηγηθῇ, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι, ὅπως ἐξέφρασεν αὐτὴν τὴν φράσιν, τὴν ἐννοεῖ, διότι ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι οὐδέποτε ἔπαυσαν οἱ Ἕλληνες ζητοῦντες ὄχι μόνον τὴν Ἑπτάνησον, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα μέρη, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§7ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριοι, ἰδοὺ τί εἶπα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς σκεπτομένη περὶ τῆς βελτιώσεώς της, ὅπως ὑπάρχει καθῆκον εἰς πᾶν Ἔθνος νὰ σκέπτηται περὶ ἑαυτοῦ, ἐπῆλθεν εἰς τὴν μεταβολὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ ἀνάγκη καὶ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος τὴν ὡδήγησεν· ἐκ τῆς μεταβολῆς προέκυψε νὰ συνέλθωμεν ἐδῶ, καὶ νὰ συσκεφθῶμεν περὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ νέου πολιτεύματος, καὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βασιλέως, οὐδεμίαν, εἶπον, σκεπτόμενοι περὶ τῆς ἡμετέρας τύχης, οὐδεμίαν τῶν Δυνάμεων παρηνοχλήσαμεν ζητοῦντες ἐπέκτασιν χώρας. Ἔξωθεν ἐπῆλθεν ἡ ἀγγελία, ὅτι παραχωρεῖται εἰς ἡμᾶς καὶ ἡ Ἑπτάνησος. Ἐπευφημήσαμεν καὶ εὐγνωμονήσαμεν διὰ τοῦτο· οὐχὶ δὲ μόνον ἀγγελία ἁπλῆ ἦλθεν, ἀλλὰ καὶ ἐπίσημος πρᾶξις ἐγένετο· διελύθη ἡ Βουλὴ τῆς Ἑπτανήσου, προσεκλήθησαν πληρεξούσιοι διὰ νὰ ψηφίσουν καὶ ἐκφράσουν τὴν γνώμην τῶν Ἑπτανησίων. Ἐξεφράσθη, ὅτι ἡ γνώμη καὶ ἡ θέλησις ὁλόψηφος τῶν Ἑπτανησίων ἦτον ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως. Ἐκοινοποιήθη καὶ εἰς ἡμᾶς τοῦτο, καὶ ἡμεῖς ἐξ ὀνόματος τῆς Ἑλλάδος παρεδέχθημεν ὁμοφώνως τοὺς ἐν κακῇ μοίρᾳ καὶ ἐν κακῇ τύχῃ πρὸ τόσων αἰώνων ἀποχωρισθέντας ἀδελφοὺς Ἑπτανησίους, καὶ εὐγνωμονήσαμεν καὶ εἰς τὰς Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἠξίωσαν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐντελῆ ἕνωσιν μετ’ αὐτῶν. Ἄπορον ἐφάνη, καὶ ἄπορον τῷ ὄντι φαίνεται, πῶς ὕστερον ἀπὸ αὐτὰ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα βλέπετε πόσον εἶναι καθαρὰ, ἐπέρχεται μία ἄλλη τροποποίησις, ἥτις ὁπωσδήποτε, λέγω, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ παραπονεθῶμεν, διότι ἀφοῦ ἀπεφασίσθη ἡ ἕνωσις, καὶ οἱ Ἑπτανήσιοι ἠρωτήθησαν, ἂν τὴν θέλουν, καὶ εἶπον ὁμοφώνως, ὅτι τὴν δέχονται, ἀφοῦ ἡμεῖς τὴν παρεδέχθημεν, τί δυσπιστία τώρα προκύπτει, ὥστε νὰ ἀποστερηθῶμεν ὅ,τι συνδέεται μὲ τὴν Ἑπτάνησον; Τὰ φρούρια τῆς Ἑπτανήσου δὲν εἶναι πρόσκαιρα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπομακρύνεσθε τοῦ προκειμένου, Κύριε.

§9ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δύω λόγια θὰ εἰπῶ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηγηθῆτε ἐπὶ τῆς γενομένης πρὸς ὑμᾶς ἐρωτήσεως.

§11ΔΑΓΡΕΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς του, καὶ πρέπει νὰ τὸν ἀφήσητε.

§12ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἰς τοῦτο μὲ ἐπροκάλεσαν πολλοὶ Ἑπτανήσιοι· ἤκουσαν αὐτὴν τὴν λέξιν τοῦ Κ. Καλλιφρονᾶ καὶ ἠθέλησαν νὰ τὸν προκαλέσω διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ.

§13ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν θὰ μ’ ἀφήσητε νὰ εἴπω τὴν ἰδέαν μου, πόθεν ὁρμώμενος εἶπον αὐτὰς τὰς δύω λέξεις; Διότι ἐνόμισα ὅτι τὰ φρούρια εἶναι Ἑπτάνησος· διότι δὲν εἶναι πρόσθετα, ἀλλὰ πανάρχαια· ἀφ’ ὅτου γνωρίζεται ἡ Ἑπτάνησος καὶ ἡ Κέρκυρα, ἀπὸ τότε καὶ τὰ φρούριά της· ὅπως, ἀφ’ ὅτου ἐγνωρίσθησαν αἱ Ἀθῆναι, ἐγνωρίσθη καὶ ἡ Ἀκρόπολις αὐτῆς, ἀφ’ ὅτου ἐγνωρίσθη ἡ Κόρινθος ἐγνωρίσθη καὶ ἡ Ἀκροκόρινθος, διότι, ὅταν ἡ Ἑλλὰς πρῶτον ἐφάνη αὐτοδιοίκητος οὖσα καὶ κατὰ πόλεις ἀφ’ ἑαυτῶν διοικουμένας, ἀπετέλει ἑκάστη πόλις μίαν ἐπικράτειαν, διὸ καὶ εἶχεν ἑκάστη ἴδιον ὀχύρωμα ἀπέναντι τῆς γείτονός της, οὕτως ἑλληνικαὶ οὖσαι αἱ πόλεις τῆς Ἑπτανήσου, ἑκάστη εἶχε τὸ φρούριόν της· διότι ἡ Λευκὰς δὲν ὑπέκειτο, καὶ ἐνθυμεῖσθε τοὺς πολέμους.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὴν ἱστορίαν.

§15ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Αἱ ἀκροπόλεις λοιπὸν εἶναι πανάρχαιαι, καὶ ἀναποσπάστως συνδεδεμέναι μ’ αὐτὸν τὸν τόπον, καὶ ἐὰν εἰς τὴν ἱστορίαν......

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γράφομεν ἱστορίαν, Κύριε Καλλιφρονᾶ.

§17Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν σπουδαιότερα πράγματα σήμερον, Κ. Πρόεδρε.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔδωκα τὸν λόγον δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα· μίαν ὁλόκληρον ἑβδομάδα κατετρίψαμεν εἰς αὐτό. Ἡ ἐρώτησις ἦτον ἂν ἐνόησεν ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει τὴν ἕνωσιν, εἰς τοῦτο ἀπαντήσατε, Κ. Καλλιφρονᾶ.

§19ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Λοιπὸν, λέγω, ὅτι εἰδικῶς ἐκεῖναι αἱ ἀκροπόλεις τῆς Κερκύρας, ἐχρησίμευσαν κατὰ σπουδαίας περιστάσεις προπύργια ὅλης τῆς Εὐρώπης. Κατὰ τὸν 16ον αἰῶνα....

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σὲ ἐπαναφέρω πάντοτε εἰς τὸ προκείμενον. Δὲν θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ περὶ Ἑπτανήσου.

§21ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀπήντησα εἰς τὴν ἐρώτησιν. Ἰδοὺ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἀπὸ μέρους μου δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ὑπάρχῃ δίκαιον παράπονον ἕνεκα τῆς ἀφαιρέσεώς των.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν λόγος ἀκυρότητος τῶν πρακτικῶν δὲν ὑπάρχει;

§23ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς εἰδοποιῶ, ὅτι σήμερον λήγει ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπάρχοντος Προεδρείου, ὥστε τὴν Δευτέραν ὡς πρῶτον ἀντικείμενον θὰ ἔχωμεν τὴν ἐκλογὴν νέου Προεδρείου.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ὁλοκλήρου.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ τμήματα, ἐπειδὴ ὑπάρχουν διάφορα νομοσχέδια ἐκκρεμῆ, ἢ διάφοροι προτάσεις ἐκκρεμεῖς, νὰ συνέλθωσι τὴν Δευτέραν περὶ τὴν 10 ὥραν, διὰ νὰ δώσωσι πέρας εἰς αὐτάς. Ἐξ αὐτῶν πολλαὶ εἶναι σπουδαῖαι, ἰδίως ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Σχινᾶ περὶ ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς.

§27ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ συνέλθῃ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀγωνιστῶν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναί· ἀλλ’ ὁ Κύριος Χρηστίδης πάσχει· κατὰ τὰς ἑορτὰς πιστεύω ὅτι δὲν θέλει λείψει καὶ αὕτη νὰ δώσῃ πέρας εἰς τὸ ἔργον της.

§29ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Δὲν ἀπεφασίσθη τι περὶ τῆς προτάσεώς μου;

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν, Κύριε πληρεξούσιε· ὁ Κ. Ἰάλεμος ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§31ΙΑΛΕΜΟΣ. Κύριοι, πρὸ πολλοῦ ἐπεθύμουν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν μὲ ἓν ἀντικείμενον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος προθύμως θέλει ἀσχοληθῆ, μὲ τὴν κατάστασιν τῶν Προξενείων ἐν Τουρκίᾳ. Ἐπεφύλαξα τὸ ἀντικείμενον τοῦτο εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἐπειδὴ ὅμως δυστυχῶς ὁ προϋπολογισμὸς βραδύνει νὰ συζητηθῇ, ἔλαβον δὲ χώραν γεγονότα τινὰ ἐσχάτως εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην, εἶναι ἀνάγκη νὰ προκαλέσω τὴν μέριμνάν σας, ἐνόμισα καλὸν ν’ ἀπευθύνω ἐντὸς τοῦ ἐθνικοῦ τούτου συνεδρίου, τὸ ὁποῖον ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην Βουλὴν καὶ Γερουσίαν, ὑπὲρ πᾶν ἄλλο νομοθετικὸν σῶμα, ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἀντιπροσωπείαν, κέκληται νὰ φροντίσῃ περὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, ἐνόμισα ἀναγκαῖον ν’ ἀπευθύνω ἐντὸς τοῦ συνεδρίου τούτου ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μᾶς ἐκθέσῃ, τὶ γνωρίζει, καὶ τὶ ἔπραξε περί τινων βιαιοπραγιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν τὸ μέλλον τῆς πατρίδος μας, τὴν γλῶσσαν, τὴν θρησκείαν τὴν Ἑλληνικήν. Εἰς Σιάτιστα, ἡ ἐκεῖ σταλεῖσα βιβλιοθήκη τοῦ μακαρίτου Μανούσου ἐσχάτως ἐκάη πανηγυρικῶς ὑπὸ τοὺς οἰωνοὺς μιᾶς προπαγάνδας, ἡ ὁποία πρὸ πολλοῦ τείνει πρὸς καταστροφὴν τοῦ ἑλληνισμοῦ, καὶ ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς ὁ Ἕλλην πρόξενος νὰ λάβῃ τὴν ἐλαχίστην πρόνοιαν περὶ αὐτῆς. Εἰς τὰ Βιτώλια εἷς διερμηνεὺς τοῦ Ἑλληνικοῦ Προξενείου, γινόμενος ὄργανον τῶν δύο τούτων προπαγανδῶν, περὶ ὧν θὰ ὁμιλήσω, ὅταν ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀπαντήσῃ, ἠνέχθη νὰ καταστραφῶσι σχολεῖα, νὰ ἐξορίσωσιν Ἕλληνας διδασκάλους, ἐγένετο ὄργανον τῆς καταστροφῆς παντὸς ἴχνους τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Μὴ σᾶς φανῇ παράδοξον ἂν ἐν τῷ μέσῳ ἄλλων ἀσχολιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ Κράτους καὶ ἑνὸς ζητήματος πολὺ σπουδαίου τῆς Ἑπτανήσου, ἠθέλησα νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, μὲ τὴν κατάστασιν τῶν προξενείων· δὲν ἔχω κανένα πλάγιον σκοπόν· ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι ἐναντίος τῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία πρό τινων ἐτῶν λυμαίνεται τὰς χώρας ἐκείνας καὶ τὸν ἑλληνισμόν· ἀλλὰ δὲν τὸ κάμνω διὰ νὰ προσβάλω τὴν πολιτικὴν ταύτην, τὸ πράττω, διότι μέγας κίνδυνος ἐπαπειλεῖται, καὶ ἂν ἐντὸς τριῶν ἐτῶν δὲν ληφθῇ πρόνοια σπουδαία, μίαν ἡμέραν δὲν θὰ ὑπάρχῃ μήτε γλῶσσα μήτε ἑλληνισμός. Ἀπὸ τοῦ 56 ἀφ’ ὅτου καθιερώθη ἡ συνθήκη τῶν Παρισίων, ἓν ἄρθρον, λέγον ὅτι ἀπονέμεται ἰσοπολιτεία εἰς ὅλους τοὺς ὑπηκόους τῆς Πύλης, καὶ ἴσα δικαιώματα δίδονται εἰς ὅλας τὰς ἐκκλησίας, ἔδωκεν ἀφορμὴν, ὥστε φυλαὶ, αἱ ὁποῖαι ἐθεώρουν ἄλλοτε εὐεργεσίαν των, ὅτι συνεταύτισαν τὴν τύχην των μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, αὐταὶ αἱ φυλαὶ ἐνόμισαν ὅτι ἔχουν τοιαῦτα δικαιώματα, ὥστε νὰ λάβωσιν ὑπεροχὴν εἰς ὅλην τὴν Ἀνατολὴν, ἐνόμισαν ὅτι ἡ ἐκκλησία των εἶχε δικαίωμα ν’ ἀντιπαρασταθῇ κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς. Ἐντὸς τῆς Κωνσταντινουπόλεως, Κύριοι, ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας ἐτόλμησαν νὰ ἐξορίσωσι τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἐκκλησίας. Ἔξωθεν τῆς Θεσσαλονίκης, δύο λεύγας μακρὰν αὐτῆς, σᾶς λέγω εἰλικρινῶς, ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν Πρόξενοι τῶν μερῶν ἐκείνων, καθὼς ὁ Κ. Βρατσάνος, ὅστις δύναται νὰ ὁμολογήσῃ, ἂν λέγω ἀλήθειαν, δύο λεύγας μακρὰν τῆς Θεσσαλονίκης κινδυνεύει ὁ ἑλληνισμός. Ἐπιφυλάττομαι, Κύριοι, νὰ σᾶς ἐκθέσω στατιστικοὺς καταλόγους ἀπὸ τοῦ 56, ὅταν ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ν’ ἀπαντήσῃ τὶ μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν πυρπόλησιν καὶ βιαιοπραγίαν αὐτὴν, ἥτις ἐγένετο ἐνώπιον τοῦ Ἕλληνος Προξένου περὶ πολλῶν ἀντικειμένων, περὶ τῶν ὁποίων ἴσως ἐπισήμως δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν λόγον, ἀλλὰ περὶ τῶν ὁποίων ἀναντιῤῥήτως ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν· μεταξὺ τούτων ἐννοῶ τὸ μοναστηριακὸν ζήτημα, τὴν καταστροφὴν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης ἐν Βλαχίᾳ καὶ Μολδαυΐᾳ. Ὁμολογῶ, λέγω, ὅτι ἐπισήμως δὲν δυνάμεθα νὰ παρεμβῶμεν εἰς τὰ γενόμενα κατὰ τὴν ἐπικράτειαν ἐκείνην· ἀλλ’ ἡ σημερινὴ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μετὰ τὴν καταστροφὴν μιᾶς δυναστείας, τὴν ὁποίαν ἐθεωρούσαμεν καὶ δικαίως, ἀντιπροσωπεύουσαν ξένα συμφέροντα, ἡ Ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἡ σημερινὴ, νομίζω, ὅτι ἔχει καθῆκον καὶ δικαίωμα νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐνέργειαν καὶ ἐπαγρύπνησιν αὑτῆς παντοῦ, ὅπου ὑπάρχει κίνδυνος ἐθνικῶν συμφερόντων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸ Προεδρεῖον νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην εἰς τὸ ὑπουργεῖον, κ’ ἐπιφυλάσσομαι ν’ ἀναπτύξω αὐτὴν, ὅταν ἀπαντήσῃ ὁ Κ. ὑπουργός.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§34ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Παρασκευήν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν Παρασκευὴν νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Βρατσάνος δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§36ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι ἁπλουστάτη. Πρό τινος καιροῦ λείψανά τινα τοῦ ἀγῶνος, ἐξ ἐκείνων, ἅτινα ἦλθον νὰ συμμετάσχουν τῶν δεινοπαθειῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν ζητοῦντα τὴν βελτίωσιν τῆς τύχης των. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν φιλελλήνων, καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς, νομίζω, ἔλαβεν ἐντολὴν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, διότι τρεῖς ἐξ ὅλων ἢ ἐννέα ἢ δέκα τὸν ἀριθμὸν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸν ὑπουργόν.

§37ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις.

§38ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀπεφάνθη, μοὶ φαίνεται· ἀλλὰ, καὶ ἂν δὲν ἀπεφάνθη, περὶ τριῶν μόνον ὁ ὑπουργὸς ἔλαβε πρόνοιαν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργός;

§40ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν παρασκευήν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν γενομένην κατ’ αὐτοῦ ἐπερώτησιν.

§42ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. Ναυτικῶν). Ὁ πληρεξούσιος Κ. Λεκάτης ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ ἀπ’ ἐμοῦ, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι τὴν αὐτὴν περίπου στιγμὴν, καθ’ ἣν ἀνεχώρει τὸ ἀτμοκίνητον τῆς ἑταιρίας, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν διέταξε τὸ ἀτμοκίνητον «ἡ Πάραλος» νὰ μεταφέρῃ τὸν Κ. Νικολόπουλον εἰς Ὕδραν, τὸν δὲ Κ. νομάρχην Ζῶτον εἰς Ναύπλιον, καὶ ἂν ἐτέθη ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Νικολοπούλου ἐν τῇ ἐπιστροφῇ. Ἐὰν, Κύριοι, ὁ Κ. πληρεξούσιος ἐπληροφορεῖτο περὶ τῆς εἰσαχθείσης ἀκριβείας καὶ οἰκονομίας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργ. τῶν Ναυτικῶν ἤθελε διστάσει νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον θέλει διαθέσει τὸ μόνον ἐν Πειραιεῖ ὑπάρχον ἀτμοκίνητον εἰς τὴν διάθεσιν τῆς κυβερνήσεως διὰ τὰς κατεπειγούσας αὐτῆς ἀνάγκας, ὅτι ἤθελε τὸ διαθέσει διὰ νὰ οἰκονομήσῃ 6 δραχμὰς τοῦ Κ. Νικολοπούλου, καὶ 16 τοῦ νομάρχου Κ. Ζώτου. Ἰδοὺ τὶ ἔλαβε χώραν· ά) Τὸ ἀτμοκίνητον τῆς ἑταιρίας κατὰ τὴν ἀπόδειξιν τοῦ λιμενάρχου Πειραιῶς ἀνεχώρησε τὴν παρελθοῦσαν πέμπτην κατὰ τὴν 6ην ὥραν ἀκριβῶς. Ἐζήτησα τηλεγραφικῶς πληροφορίας καὶ ὁ λιμενάρχης μὲ ἀπαντᾷ «Ἀπαντῶ ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον τοῦ γύρου τῆς Πελοποννήσου ἀνεχώρησεν ἐντεῦθεν τὸ πρωῒ τὴν 6 ὥραν τῆς παρελθούσης πέμπτης.»

§43ΤΙΝΕΣ. Ποίαν ὥραν ἀνεχώρησε τὸ πολεμικόν;

§44ΥΠΟΥΡΓ. ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ. Κύριοι! περὶ τὴν 11 ὥραν τῆς αὐτῆς ἡμέρας τῆς προπαρελθούσης πέμπτης τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον συνῆλθε καὶ ἀνέγνωσε διάφορα τηλεγραφήματα καὶ διαφόρους ἐκθέσεις περὶ τῶν συμβάντων τοῦ τάγματος τῆς Τριπόλεως. Ἀπεφασίσθη κατὰ τὴν αὐτὴν ὥραν νὰ πεμφθῇ ὁ νομάρχης κύριος Ζῶτος καὶ προσέτι ὁ διοικητὴς τοῦ 8 τάγματος Κ. Μανωλάκης. Οὐδεμία ἄλλη εὐκαιρία ὑπῆρχεν, καὶ ἔπρεπε νὰ περιμένωμεν πολλὰς ἡμέρας διὰ τὴν ἀποστολὴν ταύτην. Ἐθεωρήθη ἡ ἀποστολὴ ἀναγκαία καὶ κατεπείγουσα καὶ ἀπεφασίσθη ἡ μεταφορὰ τούτου διὰ τοῦ ἀτμοκινήτου τούτου «ἡ Πάραλος», ἐνῷ ἔγραφα τὴν διαταγὴν ταύτην ἦλθεν ὁ κύριος Νικολόπουλος, ὅστις εἶχεν ἀνάγκην νὰ μεταβῇ εἰς Ὕδραν διὰ κατεπειγούσας ἀνάγκας οἰκιακὰς, ἵνα τοῦ χορηγήσω τὴν εὐκολίαν, χωρὶς νὰ σταματήσῃ τὸ ἀτμόπλοιον, οὔτε νὰ λοξοδρομήσῃ, διότι εἶναι ἡ αὐτὴ γραμμὴ τοῦ ταξειδίου πρὸς τὸ Ναύπλιον, νὰ τὸν ἀποβιβάσῃ ἐκεῖ. Καὶ τοῦτο ἐγένετο. Ἀλλὰ τὸ ἀτμοκίνητον ἐπέστρεψεν ἄνευ τοῦ κυρίου Νικολοπούλου, διότι οὐδεμίαν ἔλαβε διαταγὴν νὰ τεθῇ ὑπὸ τὰς διαταγάς του· ὁ δὲ κύριος Νικολόπουλος ἦλθε τὴν ἑπομένην ἡμέραν μὲ τὸ τακτικὸν ἀτμοκίνητον τῆς ἑταιρίας. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ εἴπῃ εἰς ἐμὲ ὅτι κακῶς ἔπραξα νὰ ἐκτελέσω τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν τὴν τοσοῦτον κατεπείγουσαν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐπῆλθε κάλλιστον ἀποτέλεσμα, καθὼς ἐντὸς ὀλίγου θέλει πληροφορηθῆ ἡ Συνέλευσις. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἐπερώτησις τοῦ κυρίου Λεκάτη, ἂν ἦναι ἀληθὲς ὅτι διέταξα τὸ ἀτμοκίνητον ἡ Πάραλος νὰ παραλάβῃ κάρβουνα ἀπὸ τὴν Γαλλικὴν ἑταιρίαν. Κύριοι, μὲ συγχωρεῖτε, λαμβάνω τὴν τόλμην νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι δὲν τὸ ἐθεώρησα τοῦτο ἄξιον λόγου· τοῦτο μόνον γνωρίζω καὶ πληροφορῶ τὴν Συνέλευσιν ὅτι πολλάκις καὶ ἡ ἑταιρία ἡ Γαλλικὴ δανείζεται παρ’ ἡμῶν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ ἐκείνην.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει λόγος πρὸς συζήτησιν;

§46ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§47Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! Μετὰ λύπης προχθὲς παρετήρησα ὅτι ὁ πληρεξούσιος Σαμίων, κηδόμενος δῆθεν περὶ πολλοῦ τοῦ δημοσίου πλούτου, ἔκαμε ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Δὲν ἔχω νὰ ἐπεμβῶ εἰς τοῦτο, ἀλλὰ μόνον, διότι ὁ ἐπερωτήσας παρένειρε τὸ ὄνομά μου, ἔρχομαι νὰ εἴπω ὀλίγα· οὔτε ἐζήτησα, οὔτε εἶχον ἀνάγκην νὰ ζητήσω ἀτμόπλοιον· ἄλλοι ἄλλοτε πρὸ ἐμοῦ ἔπραξαν τοῦτο. Τὴν πέμπτην δὲν ἀνεχώρησε ἀτμόπλοιον ἐκ Πειραιῶς, ἀλλὰ τὴν παρασκευήν· ἔχων ἀνάγκην νὰ μεταβῶ εἰς Ὕδραν τὴν πέμπτην καὶ μαθὼν ὅτι ἐκεῖθεν θέλει διέλθει τὸ ἀτμόπλοιον τῆς κυβερνήσεως, διευθυνόμενον εἰς Ναύπλιον, λόγῳ ὑπηρεσίας, παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἰσέλθω, ὅπερ καὶ ἐγένετο· πιστεύω δὲ ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔκαμε ὁ κύριος ὑπουργὸς εἰς ἐμὲ, ἠδύνατο νὰ τὸ κάμῃ εἰς πάντα. Διὸ ἐλυπήθην ἀκούσας ὅτι ὁ ἐπερωτήσας παρενέβαλεν καὶ τὸ ἰδικόν μου ὄνομα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑπουργὸν ἂν ἔπραξε καλῶς ἢ ὄχι, εἶπε τοὺς λόγους καὶ ὑμεῖς κρίνετε. Ἐπίστευα ὅτι κάθε ἄλλος ἠδύνατο νὰ κάμῃ λόγον περὶ τούτου, καὶ ὄχι ὁ κύριος Λεκάτης, ὅστις διατελέσας εἰσαγγελεὺς πολλάκις ἔλαβεν ἀτμόπλοιον χάριν δῆθεν ὑπηρεσίας, πιστεύω ὅτι οἱ ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι παρεχώρησαν τὸ ἀτμόπλοιον εἰς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας καὶ Μανωλάκην δὲν παρεβίασαν τὸ καθῆκόν των, ἐκτὸς ἄν τις λυπῆται διὰ τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθε.

§48ΛΕΚΑΤΗΣ. Τὸ ἰδικόν σας ἢ τοῦ νομάρχου;

§49ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ νομάρχου. Εὑρέθησαν ὡσαύτως, κύριοι, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ἡ κυβέρνησις μοὶ ἔδωκε καὶ 6 χιλιάδας δραχμὰς, ἵνα διανείμω αὐτὰς εἰς τὴν Ὕδραν. Λέγω πανδήμως ὅτι τοῦτο εἶναι ψευδέστατον· σήμερον δυστυχῶς ἡ συκοφαντία πλεονάζει.

§50ΛΕΚΑΤΗΣ. Κἀνεὶς, κύριοι, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι πᾶσα κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα ὁσάκις δὲν ὑπάρχει μέσον εὐκαιρίας νὰ ἀποστέλλῃ διὰ τῶν βασ. πλοίων ὑπάλληλόν της εἰς τὴν θέσιν του, ἀλλὰ κανεὶς ἐπίσης δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅσον φίλος καὶ θιασώτης εἶναι ἑνὸς ὑπουργείου, ὅτι τοῦτο πράττει κακῶς, ἀποστέλλων ἕνα δημόσιον ὑπάλληλον εἰς τὴν θέσιν του διὰ βασ. πλοίου, ὅταν τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐκ τοῦ αὐτοῦ λιμένος ἀποπλέῃ ἀτμόπλοιον τῆς ἑταιρίας διὰ τὸν αὐτὸν τόπον καὶ προσέτι, ὅταν ᾖναι ἀποδεδειγμένον ὅτι εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν θέλει μεταβῇ ὁ ὑπάλληλος, δύναται νὰ μεταβῇ καὶ διὰ ξηρᾶς ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς Τρίπολιν.

§51ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Θέλεις ἕξ ἡμέρας νὰ ὑπάγῃς διὰ ξηρᾶς.

§52ΛΕΚΑΤΗΣ. Ὅτι τὸ ἀτμοκίνητον, κύριοι, τῆς ἑταιρίας ἀνεχώρησε τὴν αὐτὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν καὶ τὸ βασιλικὸν μὲ τὸν κύριον νομάρχην, ὁ κύριος ὑπουργὸς τὸ γνωρίζει καλῶς, καὶ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον σήμερον προσάγει ἐνώπιόν μας, δὲν εἶναι ἀληθές.

§53ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀνεχώρησε τὴν αὐτὴν ἡμέραν.

§54ΛΕΚΑΤΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ πέμπτη ἦτο ἡ ὡρισμένη ἡμέρα, καθ’ ἣν ἔπρεπε νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ ἀτμοκίνητον τοῦ γύρου, ἀλλὰ καθυστέρησε καὶ ἔπρεπε νὰ ἀναχωρήσῃ τὴν παρασκευήν. (θόρυβος) Ἀλλὰ, κύριοι, καὶ ἂν παραδεχθῶμεν τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν, ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον δὲν ἐδόθη εἰς τὸν κύριον Νικολόπουλον, ἀλλ’ εἰς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας, πάλιν, φρονῶ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἔπραξε καλῶς, καθ’ ὅσον ὁ νομάρχης τῆς Ἀρκαδίας ἐὰν ἦτο ἀνάγκη νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του, ὅπως σήμερον ἰσχυρίζεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἠδύνατο νὰ μεταβῇ πρὸ 8 ἡμερῶν, ὅτε ἔλαβον χώραν τὰ συμβάντα τῆς Τριπόλεως. Τὸ κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἀτμοκινήτου ἡ Πάραλος εἰς Ναύπλιον δὲν ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, διότι ὡς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω ἂν ἦτο ἀνάγκη διὰ τὸν Κ. Νομάρχην, ἠδύνατο νὰ μεταβῇ οὗτος πρὸ 8 ἡμερῶν, ὅθεν φρονῶ, ὅτι ἡ ἀνάγκη ἦτον νὰ μεταφέρῃ τὸν κ. Νικολόπουλον εἰς Ὕδραν καὶ μετὰ ταῦτα νὰ τὸν παραλάβῃ. Εἶναι δὲ ἀληθὲς, ὅτι δὲν τὸν παρέλαβε, διότι δὲν ἠδυνήθη καὶ ἀνεχώρησεν, ἀφοῦ ἐστάθη ἔξωθεν τῆς Ὕδρας 1 καὶ ½ ὥραν τὸ ἀτμόπλοιον καὶ ἐκινδύνευσε νὰ καταποντισθῇ ἐκ τῆς τρικυμίας, καὶ δὲν ἤθελεν ἀναχωρήσει, ἂν πάλιν ὁ Νικολόπουλος διὰ λέμβου δὲν εἰδοποίει τὸν πλοίαρχον ν’ ἀναχωρήσῃ. (θόρυβος) Κύριοι, μένει εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ κρίνῃ, ἐὰν τὸ ἀτμόπλοιον μετέβη πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ μεταφέρῃ τὸν Κ. Νομάρχην, ἢ πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ μεταφέρῃ τὸν Κ. Νικολόπουλον. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον παρατηρῶ εἶναι, ὅτι τὸ ἀτμοκίνητον εἰς ἑκάστην ὥραν καταναλίσκει 400 ὀκάδας γαιανθράκων, καὶ ὅτι ἡ ζημία δι’ ἑκάστην ὥραν εἶναι 40 δραχ. διὰ γαιάνθρακας ἔλαιον καὶ λίπος· φρονῶ, ὅτι τοιαύτη δαπάνη, ἐὰν ἐγίνετο εἰς ἄλλην ἐποχὴν, παρὰ τὴν σημερινὴν, ἤθελεν εἶσθαι συγκεχωρημένη ἴσως· ἀλλὰ τοιαύτη δαπάνη γινομένη σήμερον, ὅτε ἀφοπλίζομεν καὶ αὐτὰς τὰς λέμβους, ὅτε καταργοῦμεν θέσεις πρὸς βλάβην τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας καὶ ῥίπτομεν ἀπείρους οἰκογενείας εἰς τὴν πενίαν, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἔγκλημα νὰ γίνωνται τοιαῦται δαπάναι.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§56ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐξηγήσεις τινὰς θὰ δώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν, τὰς ὁποίας ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν φαίνεται δὲν ἐνθυμήθη νὰ δώσῃ. Ὅταν συνέβη ἡ ἀπείθεια τοῦ τάγματος τῆς Τριπόλεως, ὑπάρχοντος ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ Κ. Σμολένσκη, εἶχον ληφθῆ μέτρα τινὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξετελέσθησαν· κατὰ συνέπειαν τῶν μέτρων τούτων δὲν ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ ἐπανέλθῃ ὁ Νομάρχης Κ. Ζῶτος εἰς τὴν θέσιν του, ἐθεωρεῖτο ἱκανὸς ὁ Νομαρχιακὸς γραμματεὺς, ὁ ἐκπληρῶν τὰ χρέη Νομάρχου· ἀλλὰ πρὶν ληφθῶσιν αὐτὰ τὰ μέτρα συνέβη μεταβολὴ τοῦ ὑπουργοῦ καὶ διωρίσθη νέος· ἔγεινε νέα σκέψις καὶ ἀπεφασίσθησαν νέα μέτρα· κατὰ συνέπειαν τούτων ἐθεωρήθη ἀναγκαία ἡ ἐπάνοδος τοῦ Νομάρχου, διότι κατ’ αὐτὰ ἔπρεπε νὰ μεταβῇ καὶ τάγμα πεζικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔμενεν εἰς Κόρινθον καὶ τοῦ ὁποίου ὁ διοικητὴς Κ. Μανωλάκης εὑρίσκετο εἰς Ἀθήνας· ἦτο τότε γνωστὸν, ὅτι ἔμελλε ν’ ἀναχωρήσῃ τὸ σύνηθες ἀτμόπλοιον τῆς ἑταιρίας, ἀλλ’ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐνταῦθα, ἐρωτηθεὶς ἀπὸ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, κατὰ ποίαν ὥραν εἶναι ἕτοιμος ὁ ταγματάρχης Μανωλάκης ν’ ἀπέλθῃ, εἶπεν, ὅτι τῷ ἀπάντησεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀναχωρήσῃ πρὸ τῆς 8 ὥρας τῆς νυκτός, ὥστε δὲν ἠμποροῦσε ποτὲ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀφήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὴν τύχην καὶ νὰ μείνωσιν ἐνταῦθα οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔλθωσιν εἰς τὰς θέσεις των.

§57ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§58ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καὶ τοιουτοτρόπως ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἓν ἀτμόπλοιον διὰ νὰ ἀναχωρήσουν.

§59ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἠρκέσθη. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὑποβάλω πρότασιν κατεπείγουσαν καὶ σπουδαίαν, παραδοθεῖσαν πρὸ μικροῦ ἀπὸ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Παρακαλεῖται ὁ Κύριος γραμματεὺς νὰ τὴν ἀναγνώσῃ. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνομολογήσῃ δάνειον ἐκ δραχ. 4,500,000 ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου, διαιρούμενον εἰς ἐννέα χιλιάδας ὁμολογίας ἀνωνύμους ἀνὰ δραχ. 500 ἑκάστη. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐτήσιος τόκος ἐπὶ τοῦ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου ὁρίζεται εἰς 6% πληρωτέας τὴν 31 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους· ἡ δὲ τιμὴ ἑκάστης ὁμολογίας δὲν δύναται νὰ ᾖναι κατωτέρα τῶν δραχ. 450 εἰς πραγματικὸν κεφάλαιον, πληρωτέον κατὰ τὸ ἥμισυ μὲν τὴν 1 Φεβρουαρίου, κατὰ δὲ τὸ ἄλλο ἥμισυ τὴν 1 Ἀπριλίου 1864· ὁ τόκος τῶν ὁμολογιῶν διὰ τὸ πρῶτον ἔτος θέλει λογισθῇ ἀπὸ 1 Μαρτίου ἕως 31 Δεκεμβρίου 1864. Ἄρθρον 3. Τὸ δάνειον τοῦτο θέλει ἀποσβεσθῆ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συστήματος τῆς συνθέτου χρεωλυσίας, ἐντὸς 33 ἐτῶν, διὰ τῆς κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους ἐξοφλήσεως ἀναλόγου ἀριθμοῦ ὁμολογιῶν, ὁριζομένων ἑκάστοτε διὰ κλήρου· πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὁρίζεται 1% ἐτησίως ὡς χρεώλυτρον ἐπὶ τοῦ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου· ἡ κλήρωσις γίνεται ἐν τῷ καταστήματι τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τὴν 1 Νοεμβρίου ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, συγκειμένης παρὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ τοῦ ἀναδεχθησομένου τὴν πραγματοποίησιν τοῦ δανείου τραπεζίτου, ἢ τοῦ ἀντιπροσώπου αὐτοῦ. Ἄρθρον 4. Πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ δανείου τούτου παραχωρεῖται ὁλόκληρος ἡ ἐκ τῆς Σμύριδος Νάξου προερχομένη πρόσοδος τοῦ δημοσίου. Ἡ παραχώρησις αὕτη θέλει γίνει ἐπ’ ὀνόματι τοῦ τραπεζίτου, ὅστις ἤθελε δεχθῇ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ δανείου. Ἐν περιπτώσει ἐλαττώσεως τῆς προσόδου ταύτης, ἢ τῆς ἐντελοῦς ἐξαφανίσεως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ παραχωρήσῃ ἄλλην εἰδικὴν πρόσοδον εἰς τὸν ἴδιον τραπεζίτην κατ’ ἐκλογὴν αὐτοῦ, καλύπτουσαν τὸ κατ’ ἔτος πληρωτέον ἀπέναντι τοῦ δανείου ποσόν. Ἐπὶ τῶν ἐκ τῆς ἀνωτέρω προτόδου εἰσπράξεων ἢ καὶ ἄλλων χρηματικῶν ποσοτήτων, προκαταβαλλομένων ὑπὸ τοῦ δημοσίου πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ ἑκάστης δόσεως, λογίζεται ὑπὲρ τοῦ δημοσίου τόκος 5%. Ἄρθρον 5. Ἐκ τοῦ ἀνωτέρω δανείου θέλει ἐξοφληθῇ τὸ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὀφειλόμενον ποσὸν, δυνάμει τοῦ ἀπὸ 4 Μαΐου 1863 ΔΔ. ψηφίσματος. Ἄρθρον 6. Ἡ πληρωμὴ τόσον τοῦ ἐτησίου τόκου, καθὼς καὶ τῶν ἐξαγομένων ἑκάστοτε ὁμολογιῶν, κατὰ τὸ ὀνομαστικὸν αὐτῶν κεφάλαιον, θέλει γίνεσθαι διὰ τοῦ ἀναδεχθησομένου τὴν πραγματοποίησιν τοῦ δανείου τραπεζίτου, εἰς ὃν παραχωρεῖται ἐπὶ τούτῳ δικαίωμα προμηθείας ½%, ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ κεφαλαίου τοῦ δανείου, καθὼς καὶ ἐπὶ τοῦ πληρωνομένου ποσοῦ ἑκάστοτε, διὰ τὰς ἐτησίας δόσεις αὐτοῦ. Ἄρθρον 7. Τὴν χορήγησιν τοῦ δανείου τούτου δύναται ν’ ἀναδεχθῇ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἥτις ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑποχρεοῦται, μέχρι τῆς 1 Ἀπριλίου 1864, νὰ παραχωρήσῃ ὅσας ὁμολογίας ἤθελον τρίτοι ζητήσει παρ’ αὐτῆς, καθ’ ἣν τιμὴν αὕτη τὰς ἔλαβεν. Ἄρθρον 8. Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος θέλει κανονισθῇ ὁ τρόπος τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου τούτου.

Δ. ΔΡΟΣΟΣ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δρόσος ἔχει τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ κατεπεῖγον.

§62ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουρ. Οἰκονομικῶν). Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς προτάσεως περὶ συνομολογήσεως δανείου ἐκ δραχ. 4,500,000 θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐκθέσω ἐν συντόμῳ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν πρότασιν ταύτην. Τὰ μεγάλα πολιτικὰ συμβάντα, τὰ ὁποῖα κατέληξαν εἰς αἰσιωτάτην ἔκβασιν, ἀδύνατον ἦτο νὰ μὴ ἐπηρεάσουν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ κράτους. Αἱ μεγάλαι μεταβολαὶ διὰ μεγάλων θυσιῶν τελοῦνται καὶ αἱ θυσίαι αὗται ὄχι μόνον τὸ παρὸν ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον ἐπιβαρύνουσι, καὶ δικαίως, διότι καὶ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον ὠφελοῦνται ἐξ αὐτῶν. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἐμελετήσατε τοὺς δημοσιευθέντας ἀπολογισμοὺς, γνωρίζετε, ὅτι τὴν 31 Δεκεμβρίου 1858 ὑπῆρχε περίσσευμα τῶν ἀπολογισμῶν ἐκ δραχ. 7,767,067 εἰς μετρητὰ, κατὰ τὸν τελευταῖον δημοσιευθέντα λογαριασμὸν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ 1858. Τὸ περίσσευμα τοῦτο ἠλαττώθη μετὰ ταῦτα, διότι, ἐξ αὐτοῦ ἐκαλύφθη τὸ ἔλλειμμα τῆς χρήσεως τοῦ 1858 καὶ τὸ ἔλλειμμα τῆς χρήσεως τοῦ 1859· ἐξ αὐτοῦ ἐλήφθησαν 1 ἑκατομμύριον δραχ. μετοχαὶ διὰ τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐπληρώθησαν δραχ. 150,000 εἰς τὴν ἑταιρίαν τῆς οἰνοποιΐας· περιωρίσθη ἑπομένως εἰς 3 περίπου ἑκατομμύρια δρ. τὴν 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1860. Μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδαπανήθη, μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, οὐδὲ ἠδύνατο νὰ δαπανηθῇ, διότι ἐχρησίμευεν ὡς προκαταβολὴ εἰς τὰ ἑπόμενα ἔτη διὰ τὰς δαπάνας τῶν πρώτων μηνῶν, οἵτινες ὀλίγας ἔχουσιν εἰσπράξεις. Κατὰ τὸ φορολογικὸν ἡμῶν σύστημα τὰ ¾ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους εἰσπράττονται μετὰ τὸ τέλος τῆς πρώτης ἑξαμηνίας, καὶ τὸ ¼ μόνον ἐξ αὐτῶν εἰσπράττεται ἐντὸς τῆς πρώτης· ἡ δὲ ἀναβολὴ τῆς εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων δὲν συνεπάγεται καὶ τὴν ἀναβολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων· ταῦτα εἶναι ἀπαιτητὰ, καὶ πληρόνωνται τακτικῶς κατὰ μῆνα. Διὰ νὰ ἐπαρκῇ λοιπὸν τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰς τὴν ἔγκαιρον πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς πρώτης ἑξαμηνίας, ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην προκαταβολῆς 3 μέχρι 4 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀποδιδομένων ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τῆς δευτέρας ἑξαμηνίας. Ἀλλὰ τὸ περίσσευμα αὐτὸ κατηναλώθη εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν, κ’ ἐκτὸς τούτου κατηναλώθησαν τὰ ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ δανείου πραγματοποιηθέντα 4 ἑκατομμύρια δραχ. καὶ τὰ ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ ληφθέντα ἕτερα 4 ἑκατομμύρια. Ἔμειναν δὲ ἀπλήρωτοι αἱ πρὸς τὰς Δυνάμεις ὀφειλόμεναι δόσεις τῶν ἐτῶν 1861, 1862 καὶ 1863. Καὶ ταύτας μὲν τὰς δόσεις, τὰς μὴ πληρωθείσας ἀπὸ τὰς παρελθούσας κυβερνήσεις, δὲν θέλουν, ἐλπίζω, ἀπαιτήσει αἱ εὐεργέτιδες Δυνάμεις, αἵτινες δεικνύουσι πάντοτε μέγιστον ἐνδιαφέρον πρὸς στερέωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ βασιλείου καί γνωρίζουσι καλῶς τὰς δυσχερεῖς οἰκονομικὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας περιέπεσεν ἡ Ἑλλὰς, ἕνεκα τῶν τελευταίων πολιτικῶν συμβάντων τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν· ἀλλὰ θέλουσι συγκατανεύσει νὰ ἐπαναληφθῇ τακτικῶς ἀπὸ τοῦ 1864 ἡ πληρωμὴ τοῦ συμπεφωνημένου ποσοῦ ἀπέναντι τῶν προκαταβολῶν τοῦ τόκου καὶ χρεωλύτρου τοῦ παρ’ αὐτῶν ἐγγυηθέντος δανείου τῶν 60 ἑκατομμυρίων φράγκων. Τὰ δύω ἄλλα δάνεια δὲν εἶναι ἀπαιτητὰ, ὁ τόκος ὅμως, τὸ χρεώλυτρον καὶ ἡ ἀμοιβὴ θὰ ἐπιβαρύνωσιν εἰς τὸ ἑξῆς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Μένει καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπληρώσεως τοῦ καταναλωθέντος ποσοῦ διὰ προκαταβολῆς περὶ τῆς ὁποίας ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου μου σᾶς ἀνέφερον· καὶ τὴν ἀνάγκην ταύτην πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν. Διὰ τοῦ δανείου αὐτοῦ θὰ πληρωθῇ ἀμέσως ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἐδάνεισεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῇ παραχωρήσει τῆς προσόδου τῆς σμύριδος τῆς Νάξου, ἀφ’ οὗ ἀφαιρεθῶσιν ἐξ αὐτῶν, ὅσα εἰσεπράχθησαν καὶ μέλλουσι νὰ εἰσπραχθῶσιν ἐκ τῆς προσόδου αὐτῆς μέχρι τῆς ἐξοφλήσεως αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα θὰ πληρωθοῦν τὰ λοιπὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέη, διὰ νὰ μείνῃ ἐλευθέρα καὶ διαθέσιμος ἡ ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ παρὰ τῇ Τραπέζῃ αὐτῇ πίστωσις, διὰ τῆς ὁποίας θ’ ἀναπληροῦται εἰς τὸ ἑξῆς τὸ ποσὸν τῆς προκαταβολῆς, ἥτις ἐγένετο διὰ τοῦ καταναλωθέντος περισσεύματος τῶν ἀπολογισμῶν τῶν πρὸ τοῦ 1861 ἐτῶν, λαμβανομένων παρ’ αὐτῆς τῶν ἀναγκαίων χρημάτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς πρώτης ἑξαμηνίας, καὶ ἀποδιδομένων εἰς αὐτὴν ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τῆς δευτέρας. Οἱ ὅροι τοῦ δανείου, παραβαλλόμενοι πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ δανείου τοῦ ἐθνικοῦ, εἶναι συμφερώτεροι εἰς τὸ δημόσιον, ὡς πᾶς τις δύναται νὰ πληροφορηθῇ, ὑπολογίζων ἀφ’ ἑνὸς τὸ ἐτησίως πληρωνόμενον 1% ἐπὶ τοῦ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου τοῦ ἐθνικοῦ δανείου, λόγῳ ἀμοιβῆς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ζημίαν, ἥτις προκύπτει ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ κεφαλαίου τοῦ νέου δανείου τῶν 10% καὶ τὰ ἔξοδα τῆς προμηθείας, ἀφίνων κατὰ μέρος τὸ ποσὸν τοῦ τόκου καὶ τοῦ χρεωλύτρου, διότι αὐτὰ εἶναι ἀκριβῶς τὸ αὐτὸ καὶ εἰς ἀμφότερα τὰ δάνεια. Οἱ ὅροι αὐτοὶ παραβαλλόμενοι πρὸς τοὺς ὅρους δανείων, τὰ ὁποῖα ἄλλα ἔθνη συνωμολόγησαν, εἶναι ἐπὶ πολὺ ἐπωφελέστεροι ἐκείνων. Ὑπαρχούσης διαπραγματεύσεως περὶ συνομολογήσεως τοῦ δανείου καὶ μὴ ὄντος δυνατοῦ νὰ περαιωθῶσιν αἱ διαπραγματεύσεις ἄνευ νόμου, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ θεωρήσῃ τὴν πρότασιν κατεπείγουσαν, νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν καὶ τὴν διανομὴν εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους, διὰ νὰ συζητηθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ κατεπείγοντος;

§64ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§65ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Παρακαλῶ δύω λόγια, Κύριε Πρόεδρε. Δὲν ἔχω ἐναντίαν γνώμην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ λέγω, διὰ νὰ ψηφίσωμεν εὐλόγως ἐπ’ αὐτοῦ δίκαιον εἶναι πρῶτον νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸν προϋπολογισμόν· αὐτὸς εἶναι πολὺ κατεπειγότερος καὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐξ αὐτοῦ θὰ κατανοήσωμεν ποῦ εὑρισκόμεθα. Διότι ἐὰν μᾶς ἀπέστειλεν ἡ ἐπανάστασις διὰ δύω μεγάλα ἔργα, τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ἡγεμόνος καὶ τὸ πολίτευμα, ἀλλ’ οὐχ ἧττον, πρέπει νὰ βελτιώσωμεν καὶ τὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους· καθόσον ἐκ τῆς ἐκθέσεως βλέπετε ὅτι ἐνῷ κατὰ τὰ 58 εἴχομεν περίσσευμα 7,000,000, ἡ κακὴ οἰκονομία καὶ τὰ 7,000,000 κατηνάλωσε, καὶ εἰς ἕνα ὑπέρογκον βαθμὸν ἀνύψωσε τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους· ὥστε πᾶς φρόνιμος ἐπίστευεν ὅτι, καὶ ἂν δὲν ἤρχετο αὐτὴ ἡ περίστασις, ἡ ὁποία ἔφερε τὴν Συνέλευσιν, ἑκοῦσα ἤθελε τὴν φέρει ἡ Κυβέρνησις πρὸς σωτηρίαν της. Λοιπὸν γνωρίζετε, ὅτι ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς τὰ ἔξοδα ἀπὸ κακὰς οἰκονομικὰς σκέψεις ἀνεβιβάσθησαν εἰς ἐκεῖνον τὸν βαθμὸν, ὅπου δὲν φθάνουν τὰ τακτικὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τὸν προϋπολογισμόν.

§66ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουρ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι, ἐβράδυνον νὰ παρουσιάσω τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1864, καὶ αἰτία τῆς βραδύτητος ἦτο ἡ ἀλλαγὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐλπίζω τὴν Δευτέραν νὰ τὸν παρουσιάσω. Σᾶς δίδω δὲ τὴν εὐάρεστον ἀγγελίαν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος φέρει τὸ ἰσοζύγιον μεταξὺ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν περὶ τοῦ κατεπείγοντος· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται πάντες), παρεδέχθη. Θὰ τυπωθῇ ἡ πρότασις καὶ θὰ διανεμηθῇ· κατόπιν θὰ καταλάβῃ θέσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι παρὼν διὰ ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κυρίου Γρίβα;

§68Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Γρίβας εἶναι παρών; Θέλετε ν’ ἀναπτύξητε τὴν ἐπερώτησίν σας;

§70Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον· ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δὲν ὑπάγεται, κατ’ ἐμὲ, εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ ψηφίσματος· αὐτὸς ὁ ἀξιωματικὸς, διὰ πολλοὺς λόγους, ἐστερήθη τοῦ βαθμοῦ του· ἔπρεπε ν’ ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν θέσιν του, καὶ ἀποκατεστάθη ὑπὸ τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως· ὁ πρώην ὑπουργὸς ὅμως τὸν κατέταξεν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν πολιτῶν, καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι πολίτης σήμερον, ἐν ᾧ εἶναι ἀξιωματικὸς 45 ἐτῶν, ἀξιωματικὸς τῆς ἐπαναστάσεως ἀκόμη, καὶ ἐδικαιοῦτο εἰς τὸν βαθμὸν συνταγματάρχου, καθόσον οἱ συνάδελφοί του εἶναι συνταγματάρχαι, καὶ αὐτὸς εἶναι λοχαγός.

§71Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὁ Μπαλάφας ἦτον ἀξιωματικός· δι’ αἰτίας, αἱ ὁποῖαι σᾶς εἶναι γνωσταὶ, ἔχασε τὸν βαθμόν του.

§72ΤΙΝΕΣ. Ποῖαι εἶναι αὐταί;

§73ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἀνταρσία τῶν Πατρῶν. Κατόπιν μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις τῷ ἔδωκε τὸν βαθμόν του· ἡ δὲ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὑπαξιωματικοί, ἀνθυπασπισταὶ καὶ λοιποὶ, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολῖται ἐβαθμολογήθησαν, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦσαν προτήτερα. Ὁ Μπαλάφας ἦτον πολίτης· ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως· ἐὰν κατόπιν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ κάμῃ ἐξαιρέσεις, ἂς ἀποφασίσῃ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Γρίβας θέλει νὰ ὁμιλήσῃ;

§75Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ὁ Μπαλάφας, καθὼς δὲν ὑπάγεται ὁ Μακρυγιάννης, ὁ Παπακώστας καὶ τόσοι ἄλλοι.

§76ΚΑΛΟΣ. Ἠκούσατε, ὅτι ὁ Μπαλάφας ἀπὸ πολίτης ἔγεινεν ἀξιωματικὸς κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ὑπουργοῦ, ὅμως δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα· ὁ Μπαλάφας ἦτον ἀξιωματικὸς, ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἀνταρσίαν τῶν Πατρῶν κατὰ τὸ 1847· ἔπειτα ἔφυγεν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, καὶ κατεδιώχθη· ἡ πεσοῦσα Κυβέρνησις, ὄχι μόνον πολλοὺς μετασχόντας εἰς τὰς ἐπαναστάσεις τῶν Πατρῶν, Εὐβοίας καὶ Φθιώτιδος, ἀλλὰ καὶ ἄλλους ἀξιωματικοὺς ἀποκατέστησε κατόπιν εἰς τοὺς βαθμούς των, καὶ ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, δυνάμει τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶχεν, ἀποκατέστησεν αὐτοὺς, ἑπομένως ὁ βαθμός του ἀπεδόθη καὶ εἶναι δικαίωμά του ἀναφαίρετον· δὲν ἠδύνατο λοιπὸν νὰ θεωρηθῇ ἀπὸ τὴν νῦν Κυβέρνησιν, ὑπαγόμενος εἰς τὴν τάξιν τῶν πολιτῶν, καθόσον καὶ τότε, ὅταν ἐγένετο λόγος περὶ τούτου, ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ, οἵτινες ἠναγκάσθησαν ὅπως δήποτε νὰ ἐγκαταλείψουν τὸν βαθμόν των ν’ ἀποκατασταθῶσιν, ἑπομένως ὁ Μπαλάφας ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις ὁ ἀντιλέγων;

§78ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν καλῶς ἑρμηνεύθη τὸ ψήφισμα, ἢ ὄχι.

§80Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Συνελεύσεως, εἶναι ζήτημα διοικητικὸν, καὶ ἑπομένως, νομίζω, περιττὸν ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις· αὐτὸ θὰ τὸ κάμῃ μόνον ἡ Κυβέρνησις. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς, ὡς συγκεντρώνουσα τότε εἰς ἑαυτὴν καὶ τὴν ἐκτελεστικὴν καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ἡ Συνέλευσις κατήργησε τοὺς βαθμοὺς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκ πολιτῶν ἐγένοντο στρατιωτικοὶ, δὲν ἐννόησέ ποτε νὰ συμπεριλάβῃ καὶ ἐκείνους, οἵτινες ἦσαν στρατιωτικοὶ, καὶ ἕνεκα πολιτικῶν λόγων ἀπώλεσαν τοὺς βαθμούς των, καὶ ἑπομένως εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ ἐνασχοληθῇ ἡ Συνέλευσις.

§81ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δύναται ἡ Συνέλευσις αὐτὴ νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν· (θόρυβος).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας;

§83ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα.

§84ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Νὰ μὴ ἀποκλείωνται, νομίζω, τοῦ ψηφίσματος καὶ οἱ μαθηταὶ, οἱ ἐξελθόντες τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, καὶ βαθμολογηθέντες.

§85ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀληθὴς ἑρμηνεία τῆς ὑποθέσεως, διότι τὸ ψήφισμα δὲν ἐννοεῖ ν’ ἀφαιρέσῃ τοὺς βαθμοὺς προσώπων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἄλλοτε εἰς τὸν στρατόν· (θόρυβος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι τοῦτο εἶναι ἔργον διοικητικὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ ἑρμηνευθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τοιαύτην ἐξήγησιν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται σήμερον ν’ ἀπαντήσῃ καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κυρίου Ζιμπρακάκη.

§87Β. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ πληρεξουσίου Κυρίου Ζιμπρακάκη, ἐὰν αἱ τοποθετήσεις ἐγένοντο εἰς τὸν στρατὸν σύμφωνα πρὸς τοὺς κειμένους Νόμους, καθόσον ἐξήτασα, καὶ καθόσον ἐβεβαιώθην ἐκ τῶν πραγμάτων, λέγω, ὅτι ἐγένοντο σύμφωνα πρὸς τοὺς κειμένους Νόμους. Ἂν ὁ Κύριος πληρεξούσιος ἔχῃ κἀνὲν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐτοποθετήθη παρὰ τοὺς κειμένους Νόμους, ἂς τὸ ἀναφέρῃ.

§88ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἐπεθύμουν μετὰ τὴν ἔλευσιν τῆς Βασιλείας εἰς τὴν πατρίδα νὰ μὴν εὑρεθῶ εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ λάβω τὸν λόγον περὶ στρατιωτικῶν πραγμάτων, κακῶς κειμένων, κατ’ ἐμέ. Ἐξηγοῦμαι. Πᾶς στρατὸς καλῶς ὠργανισμένος βεβαίως διακρίνεται διὰ τῆς ἐμπεδώσεως τῶν στρατιωτικῶν Νόμων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσι τὴν πειθαρχίαν εἰς αὐτόν. Τοὺς στρατοὺς δὲν τοὺς διέπει σήμερον ἡ θέλησις τοῦ ἄρχοντος, ἀλλὰ Νόμοι κείμενοι· ἄλλαι ἦσαν αἱ ἐποχαὶ ἐκεῖναι τοῦ μεσαιῶνος, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ θέλησις ἑκάστου διοικητοῦ ἢ ἄρχοντος ἑνὸς στρατιωτικοῦ σώματος ἦτο Νόμος. Κατὰ μίμησιν τῶν στρατῶν τῶν εὐνομουμένων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης διωργανίσθη καὶ ὁ ἰδικός μας, παρεδέχθημεν δὲ τὴν Γαλλικὴν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία διακρίνεται μεταξὺ τῶν Εὐρωπαϊκῶν Ἐθνῶν διὰ τὰς πολλὰς ὠφελίμους καὶ καλὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ἔχει, ὡς ὁρίζουσα ἀκριβῶς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἄρχοντος καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ ἀρχομένου. Ἐλπίζω λοιπὸν, ὅτι εἰς τὴν τοποθέτησιν, ἥτις ἐγένετο συνεπεία μιᾶς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς αὐτοὶ ἐκάμαμεν, λέγω, τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἤτοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοποθετήσῃ τοὺς ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ εὑρισκομένους ἀξιωματικοὺς, ὅπως νομίσει δικαιότερον καὶ καταλληλότερον πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν πολιτικῶν περιστάσεων, ἐπερωτῶ ἂν ἡ τοποθέτησις ἐγένετο σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως· διότι βεβαίως ἡ Συνέλευσις νομοθετοῦσα, ἐνομοθέτησεν οὐχὶ διὰ νὰ καταστρέψῃ τοὺς κειμένους στρατιωτικοὺς νόμους καὶ κανονισμοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡ ἀσπὶς, οὕτως εἰπεῖν, τῶν ὑπηρετούντων κατὰ τῆς αὐθαιρεσίας καὶ τῆς ἀδικίας· λέγω ὅτι τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν, ἀποβλέπει τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων διετέλουν μακρὰν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Λέγω δὲ ὅτι τὸ ψήφισμα παρεβιάσθη, διότι δὲν ἠννόει ποτὲ ἡ Συνέλευσις, νὰ καταστρέψῃ τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμος προστατεύει τοὺς ὑπηρετοῦντας ἀξιωματικοὺς, καὶ δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν κυβέρνησιν, εἰμὴ δι’ ὡρισμένας αἰτίας νὰ θέσῃ αὐτοὺς ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Δὲν πιστεύω ποτὲ νὰ ἐνομοθέτησε τὸ ψήφισμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς ὑπουργοῦ, διὰ ν’ ἀδικήσῃ ἀξιωματικοὺς παραβιάζων τὸν νόμον. Λέγω, κύριοι, ὅτι παρεβιάσθησαν οἱ νόμοι οἱ στρατιωτικοὶ, παρεβιάσθη τὸ ψήφισμα αὐτὸ, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν ἄνευ λόγου ἐτέθησαν εἰς ἀργίαν· λέγω προσέτι, ὅτι ἡ τοποθέτησις δὲν ἐγένετο σύμφωνα πρὸς τοὺς κειμένους νόμους καὶ κανονισμοὺς τοῦ στρατοῦ, παραβιασθέντων τούτων, διότι ἄτομα, τὰ ὁποῖα ἐπροστάτευσεν ὁ νόμος, ὁ ὑπουργὸς τὰ ἠδίκησε, θέσας αὐτὰ ἐκτὸς ἐνεργείας, ἐνῷ τὸ ψήφισμα ἡμῶν ἀπέβλεπε τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐκτὸς τῶν τάξεων ὑπάρχοντας, οὐχὶ καὶ τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ, διότι ἐὰν τοῦτο ὑπῆρχε, τότε ἔπρεπε νὰ τεθῇ εἰς τὸ ψήφισμα: καὶ δὲν ἠξεύρω διὰ τίνος μέτρου ἐμέτρησεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς ἀξιωματικοὺς, διὰ τοῦ μέτρου τοῦ ἐπαναστατικοῦ; διὰ τοῦ μέτρου τῆς ἱκανότητος; ἢ διὰ τοῦ μέτρου, μὲ τὸ ὁποῖον ἐμετρῶντο ἄλλοτε ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ὄθωνος; ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ δικαιώματα ἀπείρων ἀξιωματικῶν παρεγνωρίζοντο, ἐτίθεντο παρανόμως εἰς ἀργίαν, καὶ τὸ δημόσιον ἐνήγετο εἰς δίκην, καὶ ὑπέστη σχεδὸν ἑνὸς ἑκατομμυρίου ζημίας δι’ αὐτὰς τὰς παρανομίας τῶν ὑπουργῶν. Δι’ αὐτὸ, Κύριοι, ἠγωνίσθημεν, δι’ αὐτὸ ἐξεθέσαμεν τὴν ζωήν μας, τὴν περιουσίαν μας, τὰ τέκνα μας, διὰ νὰ κάμωμεν τὸν νόμον σεβαστὸν, αὐτὸν πρέπει νὰ σέβωνται ὅλοι, διότι ἄλλως τὸ ἔθνος δὲν ἔχει πολιτικὴν ὕπαρξιν. Λέγω προσέτι, ὅτι καὶ αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ὑπαρχόντων καὶ ἐπανελθόντων εἰς αὐτὰς δὲν ἐτηρήθησαν τὰ δικαιώματα· καὶ τίς δύναται νὰ καταπατήσῃ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα νόμοι προστατεύουν; Καὶ θὰ σᾶς φέρω παραδείγματα· πολλοὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς ὑπηρεσίαν, καί τοι ὁμοιόβαθμοι ὄντες, τινὲς μὲν διωρίσθησαν εἰς θέσεις ὑποδεεστέρας τῶν βαθμῶν των, τινὲς δὲ εἰς ἀνωτέρας. Ὁ ταγματάρχης Μεσσηνέζης εἶναι ὁ ἀρχαιότερος μεταξὺ τῶν ταγματαρχῶν, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν διοικηταὶ ταγμάτων, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα αὐτὸς διωρίσθη ὑποδιοικητής· ὁ Κουτράκος, ὁ Τσακάκης λοχαγοὶ, εἶναι νεώτεροι πολλῶν ἑτέρων λοχαγῶν, καὶ ὅμως διωρίσθησαν ὑποδιοικηταὶ, ἐνῷ ἀρχαιότεροι αὐτῶν διατελοῦσι διοικηταὶ λόχων· καὶ ἠξεύρετε ποῖον εἶναι τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἐγέννησεν ἡ τοποθέτησις; ὁ λοχαγὸς ὁ ἀρχαιότερος εἶναι λοχαγὸς τῆς ὑπηρεσίας καὶ τίθεται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν στρατιωτῶν, οἵτινες πηγαίνουν εἰς τὴν πρωτοφυλακὴν εἰς τὴν Ἁγίαν Εἰρήνην, καὶ ὁ ὑποδιοικητὴς, καί τοι νεώτερος λοχαγὸς, ἐκτελεῖ χρέη ὑποφρουράρχου· διορίζεται παρὰ τοῦ φρουραρχείου εἰς ὑπηρεσίαν καὶ πηγαίνει καὶ ἐπιθεωρεῖ, ὁ δὲ ἀρχαιότερος λοχαγὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὸν ὑποδεέστερον, ὅτι δηλαδὴ τὰ πάντα εἶναι ἐν τάξει, καὶ θέτει εἰς γραμμὴν τοὺς στρατιώτας, ἵνα τοὺς ἐπιθεωρήσῃ· τοῦτο εἶναι ἄτοπον· μόνον ὁ ὑπουργὸς εἰς τὸν νόμον τὸν περὶ προβιβασμῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν διάκρισιν, καὶ νὰ προβιβάσῃ τὸν πρῶτον κατ’ ἀρχαιότητα, νὰ λάβῃ κατ’ ἐκλογὴν οἱονδήποτε ἄλλον λοχαγὸν, ἀλλ’ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν συμβαίνει τοῦτο, διότι κατὰ τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμοὺς ὁ ἔχων ἀρχαιότητα ἐπὶ τοῦ ἄλλου, εἶναι ὡς νὰ ἔχῃ βαθμὸν περισσότερον· ὅταν ὁ λοχαγὸς, λέγει ὁ κανονισμὸς, ᾖναι ἀπὼν ἀπὸ τὸν λόχον ἐπὶ 15 ἡμέρας, ὁ ὑπολοχαγὸς τοῦ λόχου λαμβάνει τὴν διοίκησιν τοῦ λόχου· ἂν λείψῃ ὁ λοχαγὸς πλέον τῶν 15 ἡμερῶν ἀπὸ τὸν λόχον, τότε δὲν διορίζεται ὁ ὑπολοχαγὸς νὰ διοικήσῃ τὸν λόχον, ἀλλὰ διορίζεται μεταξὺ τῶν ταγματαρχῶν ὁ ἀρχαιότερος τῶν παρόντων· ἰδοὺ λοιπὸν πῶς ὁ κανονισμὸς ἐσεβάσθη τὸ δικαίωμα τῆς ἀρχαιότητος, τὸ ὁποῖον τὴν σήμερον παρεβιάσθη. Νομίζω, ὅτι ἡ φημιζομένη ἐπὶ τοσοῦτον ἀρίστη τοποθέτησις, κακῶς ἐγένετο καὶ παρανόμως, εὔνοιαι ἐδείχθησαν, ἀδικίαι ἐγένοντο καὶ παραβιάσεις νόμων· καὶ βεβαίως ἡ Συνέλευσις, ψηφίζουσα τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, δὲν ἤθελε νὰ ἀδικήσῃ ἕνα στρατὸν, ὁ ὁποῖος ἐγένετο τὸ θῦμα τῶν σημερινῶν περιστάσεων πρὸς τὸ συμφέρον τῆς πολιτείας αὐτῆς· ὑπεφέραμεν τὰ πάντα χάριν πατρίδος, διότι οὔτε χρήματα ἐζητήσαμεν, οὔτε ἀμοιβὰς, ὅ,τι ἐκάμαμεν τὸ θεωροῦμεν ὡς καθῆκον εἰς τὴν πατρίδα, καὶ πρῶτοι εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ὑποταχθῶμεν εἰς τὴν ἰσχὺν τῶν νόμων, καὶ εὔχομαι νὰ μὴ παρουσιασθῇ περίστασις, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μετανοήσωμεν δι’ ὅσα ἐκάμαμεν· καὶ ἂν οὕτω πως βαδίζωμεν, θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ μετανοήσωμεν. (θόρυβος).

§89ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τοῦ ἔθνους ἡ τύχη δὲν κρέμαται ἀπὸ μερικοὺς ἀνθρώπους.

§90ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Διατείνομαι λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι κακῶς ἐγένετο ἡ τοποθέτησις. Ἐνθυμεῖσθε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔκαμον ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶπον διατὶ δὲν προβαίνει εἰς τὴν τοποθέτησιν ὁ ὑπουργός; καὶ ἂν οἱ κείμενοι στρατιωτικοὶ νόμοι δὲν τὸν βοηθοῦν εἰς τὴν τακτοποίησιν τοῦ στρατοῦ, δὲν φέρει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως νόμον συμπληρωτικόν; Ἦλθεν αὐτὸ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἀποκατέστη δρακόντιον, ὁ στρατὸς τὸ γνωρίζει.

§91ΜΑΚΡΗΣ. Ποῖον ἐννοεῖς δρακόντιον ψήφισμα;

§92ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ ψήφισμα περὶ τοποθετήσεως.

§93ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἕνεκα τῆς κακῆς χρήσεως αὐτοῦ κατέστη δρακόντιον.

§94ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Φαίνεται, ὅτι ἠχεῖ κακῶς εἰς τὰ ὦτά τινων ἡ λέξις δρακόντιον. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτε ἦλθε τὸ ψήφισμα αὐτὸ, ἐζήτησα νὰ τεθῶσιν ὅροι. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ τοποθέτησις καὶ ἄδικος ἦτο καὶ παράνομος, πρὸς δὲ καὶ ἀντοικονομική· διότι νομίζετε, ὅτι ὅταν ἀξιωματικὸς ὑποδεέστερος ἐκπληροῖ καθήκοντα θέσεως ἀνωτέρας, δὲν δικαιοῦται νὰ ἀπαιτῇ κατοχὴν τῆς θέσεως καὶ νὰ ζητῇ τὸν βαθμόν του; ὥστε τοῦτο εἶναι μία κακῶς ἐννοουμένη οἰκονομία διὰ τὸ Κράτος. Πολλοὶ ἀξιωματικοὶ ἐτέθησαν εἰς ἀργίαν, ἐνῷ ἀπὸ τὰς προλαβούσας κυβερνήσεις ἐκλήθησαν εἰς ἐνέργειαν, ἀξιωματικοὶ ἐπιστήμονες, ὡς εἶναι ἰατροὶ καὶ φαρμακοποιοί· ἐξ αὐτῶν τινὲς ἐτέθησαν εἰς ἀργίαν, ἐνῷ ἦσαν εἰς ἐνέργειαν, ἴσως ἦτο ἁμάρτημα εἰς τοὺς τεθέντας εἰς ἀργίαν, διότι ἦσαν ἐπαναστάται καὶ ὑπηρέτησαν εἰς τὴν Φεβρουριανὴν ἐπανάστασιν.

§95ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Οὐδεὶς ἐπαναστάτης ἐτέθη εἰς ἀργίαν.

§96ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶναι ὁ Σκοῦφος.

§97ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Ἦτον ἐκ τῶν ὑπεραρίθμων.

§98ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἀφαιρέσητε τὸν Ὀρνστάϊν. Περαίνων τὸν λόγον μου, ἐπιμένω, καὶ λέγω εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ πρέπει νὰ πεισθῆτε, ὅτι δὲν λέγω ψεύδη, ὅτι ἡ τοποθέτησις κακῶς ἐγένετο· παρεβιάσθησαν οἱ στρατιωτικοὶ νόμοι, καὶ λυποῦμαι, διότι τὸ παράδειγμα τῆς ἐξουσίας μιμοῦνται οἱ ὑποδεέστεροι, καὶ παρεξετράπησαν εἰς τὰ ἀτοπήματα, τὰ ὁποῖα ἐμάθατε, διότι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας δὲν ἀπενεμήθη ὡς ἔπρεπε.

§99ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε, ἂν ἡ τοποθέτησις ἐγένετο εἰς ὅλα τὰ σώματα;

§100ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς δὲν ἐμέτρησε, φαίνεται, μὲ τὸν αὐτὸν πῆχυν ὅλα τὰ σώματα· διότι εἰς τὸ πεζικὸν, τὴν χωροφυλακὴν, τὸ ἱππικὸν καὶ μηχανικὸν ἐτοποθέτησεν ἀξιωματικοὺς τὸ δὲ πυροβολικὸν τὸ ἄφησεν, ὅπως ἦτο καὶ ἐπὶ τῆς ἐπαναστάσεως, ἴσως ἔπραξε καλῶς, ἀλλὰ, ἐὰν τοῦτο ἦτο καλὸν, ἔπρεπε καὶ εἰς τὰ λοιπὰ σώματα νὰ τὸ κάμῃ.

§101ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Οἱ ὑπολοχαγοὶ διοικοῦν κανονοστοιχίας.

§102ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι! Καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Συνελεύσεως τῆς 21 τοῦ λήγοντος μηνὸς ἐδέησε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κυρίου Πρωθυπουργοῦ, ἀλλὰ ζητήσας τὸν λόγον, ὄχι μόνον δὲν μοὶ παρεχωρήθη, ἀλλὰ καὶ ὁ Κύριος Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως μοὶ ἀπηύθυνεν ἐπιπλήξεις καὶ εἰς τὰς ὁποίας βεβαίως ἤθελον τότε ἀπαντήσει καταλλήλως, ἂν δὲν ἀπέδιδεν τὰ πρὸς ἐμὲ λεχθέντα εἰς τὸν ὑπερβολικὸν ζῆλον τοῦ νὰ τηρήσῃ τὴν τάξιν κατὰ τὰς συζητήσεις. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κυρίου πληρεξουσίου Ζιμβρακάκη ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κυρίου προέδρου τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ θέλω συνάμα ἀπαντήσει εἰς ἀμφοτέρας. Κύριοι! Ἡ τοποθέτησις ἔγινε νομιμωτάτη, κατὰ τοὺς νόμους, καὶ ἰδοὺ πῶς. Τί λέγει ὁ νόμος, τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως τῆς 9 Νοεμβρίου· λέγει· «κατὰ τὴν νέαν τοποθέτησιν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὰ διάφορα σώματα τοῦ στρατοῦ, οἱ ἐκτὸς τῶν τάξεων μείναντες ἀξιωματικοὶ τίθενται εἰς ἀργίαν, διατηροῦντες τὴν ἀρχαιότητά των καὶ τὰς ἀποδοχὰς τῆς ἀργίας ἕνεκα διαλύσεως σώματος.» ἑπομένως ὅποιος ἔμεινεν ὁπωσδήποτε ἐκτὸς τῆς τοποθετήσεως ἠδύνατο νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν, καὶ αὐτὸς ὁ νόμος δὲν εἶναι δρακόντιος, ὡς εἶπεν ὁ Κύριος Ζιμβρακάκης, ἀλλὰ εὐεργετικὸς καὶ θέλω τὸ ἀποδείξει εἰς τὸν Κύριον πληρεξούσιον. Ἐγὼ ἐδυνάμην διὰ τὴν τοποθέτησιν νὰ διαλύσω τὸν στρατὸν καὶ νὰ τὸν σχηματίσω ἐκ νέου, καὶ τί ἤθελε γίνει; ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ ἔπρεπε νὰ ὑπάγουν εἰς ἀργίαν ἕνεκα διαλύσεως σώματος καὶ τὸ ἥμισυ μόνον ἤθελεν ἔχει τὸ δικαίωμα κατὰ τὸ γράμμα τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν Νόμου, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἄρα ἠδυνάμην τὸ ἥμισυ τῶν ἀξιωματικῶν νὰ θέσω εἰς ἀργίαν· ἰδοὺ ὅτι αὐτὴ ἡ τοποθέτησις δὲν ἔγινεν ἐπ’ οὐδενὶ σκοπῷ προβιβασμοῦ, ἀλλὰ ἐκ τῆς ἀνάγκης, εἰς τὴν ὁποίαν μᾶς ἔθεσαν τὰ προγενέστερα συμβάντα. Ἐπειδὴ ὁ Κύριος πληρεξούσιος Ζιμβρακάκης καὶ ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς ἔλεγον, ὅτι ἡ τοποθέτησις εἶναι ἄδικος, εἶναι μὴ λογικὴ, εἶναι ἀντιπολιτικὴ, καὶ πολλὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπέτυχον ὅμως νὰ ἀποδείξωσιν, ἀλλ’ οὔτε νὰ τὰ ὑποστηρίξωσιν, διότι ἐστεροῦντο τοῦ ἀναγκαίου στηρίγματος, τουτέστι τῆς ἀληθείας, καὶ ἐπειδὴ μεταξὺ ἄλλων εἶπον ὅτι ἐγὼ δὲν εἰργάσθην μόνος μου εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, ἀλλ’ ὅτι ἐνεπιστεύθην ὁλοκλήρως εἰς πρόσωπα ἐκ μονομερείας τὸν καταρτισμὸν αὐτοῦ......

§103ΤΙΝΕΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ προκειμένου.

§104ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Ὀφείλω νὰ φέρω εἰσέτι εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως γεγονότα, τὰ ὁποῖα θέλουν χρησιμεύσει εἰς αὐτὴν ὡς γνώμων ἀλάνθαστος, νὰ ἐκτιμήσῃ, νὰ κρίνῃ, ποῖος ἐξ ἡμῶν εἶπε τὴν ἀλήθειαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀφ’ ἧς ἡμέρας, Κύριοι, μοὶ ἀνετέθη τὸ ὑπουργεῖον πρώτη μέριμνα καὶ σπουδαία ἐργασία μου ὑπῆρχεν ἡ τοποθέτησις τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπαντήσας εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐπερώτησιν τοῦ πληρεξουσίου Κυρίου Ζιμβρακάκη, εἶπον, μεταξὺ ἄλλων, ὅτι ἀπορῶ πῶς καὶ πόθεν ἐπληροφορήθη ὁ Κύριος Ζιμβρακάκης ὅτι δὲν ἐφρόντισα διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀξιωματικῶν, διότι ἔκτοτε τὰ πάντα ἦταν προητοιμασμένα, καὶ ἐχρειάζετο μόνον αὐτὸς ὁ νόμος, τοῦ ὁποίου τὴν ἐπιψήφισιν ἐπεκαλέσθην τότε παρ’ ὑμῶν· ἐπῆλθεν ἡ ἀσθένειά μου καὶ ἡ προσωρινὴ ἀντικατάστασίς μου ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, Κυρίου Δεληγιάννη, καὶ ἕνεκα τούτου ἀνεβλήθη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τούτου ἐπὶ 15 ἕως 20 ἡμέρας, ὅτε ἀνέλαβον πάλιν τὴν ὑπηρεσίαν....

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντικείμενον εἶναι ἡ τοποθέτησις, δικαιολογήσατε τὸ ἔργον σας, καὶ εἰς τοῦτο περιορισθῆτε.

§106ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Θὰ ἔλθω ἐκεῖ. Ἐπεθύμουν δὲ, Κύριοι, πρὶν ἢ ὑποβάλω τὴν ἐργασίαν ταύτην εἰς τὴν σκέψιν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, νὰ ἀρθῶσιν ἀμφιβολίαι τινὲς, ἐκ τῶν ὁποίων ἐδύναντο νὰ ἀδικηθῶσί τινες τῶν ἐνδιαφερομένων, ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητὴν τοῦ πεζικοῦ, ὑποστράτηγον Χὰν, περὶ τῆς διαγωγῆς μερικῶν ἀξιωματικῶν, οὐχὶ ἐπαναστατῶν, ἀλλ’ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ὑπὸ τὰς διαταγάς του κατὰ τὴν Ναυπλιακὴν ἐπανάστασιν, κυρίως δὲ διὰ ἕνα ὑπολοχαγὸν, ὅστις ὡς διεδόθη, ἤκισε διὰ τοῦ ξίφους του τὸν θανατηφόρως πληγωθέντα καὶ ἐντὸς ὀλίγου ἐκπνεύσαντα Δυοβουνιώτην. Ἡ ἐμφάνισις τοῦ Κυρίου Χὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, φαίνεται, ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὸν Κύριον Πρωθυπουργὸν, καὶ εἰς ἄλλους ἴσως, νὰ εἰκάσωσιν ὅτι ἀνέθεσα εἰς αὐτὸν τὸν καταρτισμὸν τῆς τοποθετήσεως, ὡς ἐξεδηλώθη τοῦτο ἐκ τῆς φράσεως, τὴν ὁποίαν εἶπε, «ἀνέθεσεν εἰς πρόσωπα ἐκ μονομερείας τὸν καταρτισμὸν τοῦ ἔργου του.» Ἀλλὰ Κύριοι, ἐγὼ ἐζήτησα διὰ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον πληροφορίας καὶ ἀπὸ ἕνα ἄλλον ἀξιωματικὸν, πληρεξούσιον μάλιστα, ὅστις ἐπιβεβαιώσας τὴν πρᾶξιν ταύτην, μοὶ εἶπεν ἐπίσης νὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ ἀπὸ τὸν στρατηγὸν Χάν.

§107ΤΙΝΕΣ. Ποῖος εἶναι ὁ πληρεξούσιος;

§108ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Ὁ Κύριος Μαστραπᾶς. Λοιπὸν τὸν ἐκάλεσα καὶ δευτέραν φορὰν, καὶ τοῦ ἐζήτησα πληροφορίας περὶ αὐτοῦ, ὥστε βλέπετε, Κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἡ πλαγίως ἐκφρασθεῖσα ὑπόνοια, ὅτι τάχα ἀνέθεσα εἰς τὸν Κ. Χὰν τὴν τοποθέτησιν, ἀνασκευάζεται ἐξ αὐτῶν τῶν λεχθέντων. Κύριοι, τὸ ἔργον τοῦτο κατήρτισα μόνος μου μετὰ δύο ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου, τοῦτ’ ἔστι τοῦ ἁρμοδίου τμηματάρχου, ὅστις ἀνέγνωσε τὸν ἔλεγχον τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἑνὸς εἰσηγητοῦ, ὅστις ἔγραψε τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὰ διάφορα σώματα κατὰ τὴν ὑπαγόρευσίν μου· δὲν ἀνέθεσα ποτὲ τὴν ἐργασίαν μου εἰς ἄλλους, διότι εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ τὴν κάμνω μόνος μου, καὶ διὰ τοῦτο ποτὲ δὲν διώρισα γενικὸν γραμματέα, ὁσάκις ἐχρημάτισα ὑπουργός· ἀλλὰ τὸ ἔργον τῆς τοποθετήσεως τὸ ἐθεώρουν πολλὰ σπουδαῖον, καὶ ἐπιθυμῶν νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὠφέλιμον διὰ τὸν στρατὸν, ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν προσδοκίαν τῶν ἀνθρώπων καὶ φίλων τῆς τάξεως, δὲν ἠρκέσθην εἰς τὴν ἐργασίαν μου, ἥτις ἔγινεν ἐξ ἰδίας μου ἀντιλήψεως, ἀλλὰ προσεκάλεσα δύο διακεκριμένους καὶ τὰ μάλιστα συντελέσαντας εἰς τὴν μεταπολίτευσιν ἀξιωματικοὺς, ὄχι μόνον νὰ μοὶ χορηγήσωσι πληροφορίας....

§109ΤΙΝΕΣ ΤΩΝ ΠΛΗΡΕΞ. Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί;

§110ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Κατόπιν.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττὸν νὰ τὸ εἴπῃ.

§112ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Νὰ μοὶ χορηγήσωσι πληροφορίας περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν εἰς τὰ διάφορα μέρη μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν διατρεξάντων, καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι νὰ καταστρώσωσι μίαν τοποθέτησιν πρὸ πάντων διὰ τὸ πεζικὸν, τὸ κυριώτερον ὅπλον. Αὐτὴν τὴν τοποθέτησιν τὴν παρέβαλον μὲ τὴν ἰδικήν μου καὶ τὴν εὗρον κατὰ πάντα σχεδὸν ὁμοίαν. Τὴν ἔχω δὲ εἰς χεῖράς μου καθὼς καὶ τὴν σημείωσιν τῶν ἀξιωματικῶν τούτων.

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὀνομάσατε εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς.

§114ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Κατόπιν, ἐὰν τὸ ἀποφασίζῃ ἡ Συνέλευσις (θόρυβος)· καὶ ἡ τοποθέτησις αὐτῶν διέφερε μόνον κατὰ τὰ πρόσωπα, τοῦτ’ ἔστι κατὰ τρεῖς λοχαγοὺς τοὺς ὁποίους ἐτοποθέτησαν ὡς ὑποδιοικητὰς ταγμάτων· εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ οἱ τρεῖς λοχαγοὶ εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον διακεκριμένων ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, ἀλλ’ εἶχον δυσκολευθῆ, ἂν καὶ γνωρίσας τὴν ἱκανότητά των, νὰ τοὺς τοποθετήσω εἰς θέσιν ταγματάρχου, διότι ὑπῆρχον πλέον τῶν 40 λοχαγῶν ἀρχαιοτέρων αὐτῶν. Ἐν δὲ τῇ σημειώσει των προσδιορίζονται οἱ δύο ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἐπαναστάται, τοὺς ὁποίους ἄφησα καὶ ἐγὼ ἐκτὸς τῆς τοποθετήσεως διὰ τὴν ἀργίαν, ὡς ἀκαταλλήλους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐντεῦθεν, Κύριοι, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐκ τῶν ἐπαναστατῶν ἀξιωματικῶν ἐτοποθετήθησαν ὅλοι, ἐκτὸς τῶν δύο τούτων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι!...

§115ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ὁ Τζιμπούλης καὶ Δημητριάδης δὲν εἶναι ἐπαναστάται;

§116ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Δὲν ἐκοινοποιήθη, διότι ἦσαν ὑπὸ ἀνάκρισιν, ἀλλ’ εἶναι τοποθετημένος ὁ Τζιμπούλης. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι προέβην μετὰ προσοχῆς καὶ σκέψεως πολλῆς εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ ἔργου μου, καὶ οὐχὶ, ὡς διατείνονται, μονομερῶς καὶ ἀπερισκέπτως, καὶ ἡ περίπτωσις ὅτι ἡ ἐργασία μου ὡμοίασε σχεδὸν κατὰ πάντα μὲ τὴν τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν συνέταξαν δύο διακεκριμμένοι ἀξιωματικοὶ ἐπαναστάται....

§117ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἴπατέ τους, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί;

§118ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Εἰς τὸ τέλος σᾶς τὸ λέγω. Ἀνασκευάζω ὅσα ὁ Κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Κ. Ζιμπρακάκης εἶπον κατὰ τοῦ ἔργου μου, ἐπιβεβαιῶ δὲ ὅτι ἐσυμμορφώθην ἐφ’ ὅσον ἡ φύσις καὶ ἡ εἰδικότης τοῦ ἔργου τούτου τὸ ἐπέτρεπε μὲ τὰς ὑφισταμένας περιστάσεις. Αὐτὰ, Κύριοι, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ἀπαντήσω καὶ νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ ᾖναι ἐν γνώσει ἀκριβεῖ τῶν γενομένων, καθὼς καὶ τὸ κοινὸν, τοῦ ὁποίου τὴν γνώμην ἀείποτε ἐσεβάσθην.

§119ΤΙΝΕΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ ἀξιωματικοί;

§120ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Εἶναι ὁ Κ. Ἀντ. Μαυρομιχάλης καὶ ὁ Κ. Βάσος.

§121ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῶ πρὸς στιγμὴν τὴν εὐμένειαν τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ ἀπαντήσω, καθ’ ὅσον ὁ προαγορεύσας ἠθέλησεν, ὡς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐνεργήσας τὴν τοποθέτησιν, νὰ ἀποδώσῃ ὅτι εἰς αὐτὴν μετέσχον ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μας κύριος Βάσσος. Θέλω νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν μᾶς ἠπατήσατε, κύριε ὑπουργέ· κύριοι, ἔχω ἀνάγκην ἐνώπιον καὶ τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς κοινῆς γνώμης νὰ σᾶς εἴπω κατὰ τί συνειργάσθην, διὰ νὰ μὴ μοῦ ἀποδώσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπετάθη τότε καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸν κύριον Βάσσον διὰ νὰ τὸν συντρέξωμεν· προσεφέρθημεν εἰλικρινῶς καὶ τὸν εἴπομεν, ὅτι θὰ θεωρηθῶμεν εὐτυχεῖς ἐὰν κατὰ τὴν ὑπουργείαν του ἐξομαλυνθῇ καὶ τακτοποιηθῇ ὁ στρατός. Ὁ κύριος ὑπουργὸς μᾶς προσκαλεῖ ἑσπέραν τινὰ εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ μᾶς θέτει τοὺς πρώτους ὅρους.

§122ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Δὲν σᾶς ἔθεσα κανένα ὅρον.

§123Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡμεῖς τῷ εἴπομεν, Κύριε ὑπουργὲ, ἡ τοποθέτησις τοῦ στρατοῦ εἶναι ἓν ἐκ τῶν ἀκανθωδῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ τὰ διεξέλθωμεν, ὅπως ἡ ἐπανάστασις κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν ἐδιοίκησε τὸν τόπον. Δὲν ἀπαιτοῦμεν οὔτε προγραφὰς, οὔτε κεφαλὰς, θέλομεν μόνον, ὥστε τὰ καθεστῶτα νὰ δοθῶσιν εἰς χεῖρας περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἐγγύησις· λέγομεν ὅτι οἱ σωματάρχαι τοῦ Ὄθωνος δὲν ἠμποροῦν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὰ τάγματα, διότι, μολονότι ἀναγνωρίζομεν καὶ τὴν πεῖραν καὶ τὰς παλαιὰς αὐτῶν ἐκδουλεύσεις, οὐχ ἧττον ὅμως εἰσερχόμενοι ἐκ νέου εἰς τὰ τάγματα, δὲν δύνανται νὰ σταθοῦν. Ἐπολεμήσαμεν ὁριστικῶς δύο ἄτομα ὡς σωματάρχας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πολὺ ἐκτεθειμένοι, τὸν Παρασκευᾶν καὶ τὸν Δημητρακαράκον· εἴπομεν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ πολὺ κατάλληλοι ἄλλως ἀνεξαρτήτως τῶν περιστάσεων, εἶναι πολὺ ἐκτεθειμένοι. Μόλον ὅτι μὲ συνδέει καὶ μικρὰ συγγένεια μὲ τὸν κύριον Δημητρακαράκον, μόλον τοῦτο προσκληθεὶς πλησίον ἑνὸς μέλους τῆς κυβερνήσεως εἶπον ὅτι φέρει ἀντεπαναστατικὸν χαρακτῆρα. Ἀκολούθως ἔθεσα αὐτὴν τὴν ἀρχὴν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἐννοῶ πολὺ καλὰ, ὅτι ἡ νέα τοποθέτησις δὲν δύναται νὰ ῥίψῃ εἰς τὰς ἀγυιὰς ὅλους τοὺς ἀντεπαναστάτας, διότι ὑπάρχει καὶ σήμερον ἀντίδρασις κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως καὶ θὰ δώσῃ ἀφορμὴν μεγαλειτέραν εἰς ταύτην. Εἴπομεν ὅμως ὅτι αἱ διοικήσεις τῶν σωμάτων καὶ τῶν λόχων ὀφείλουν νὰ ἐμπιστευθῶσιν εἰς χεῖρας ἐπαναστατικὰς, καὶ κύριοι, ἐδώκαμεν ἓν σχέδιον τοποθετήσεως, ὥστε αἱ διοικήσεις τῶν λόχων καὶ τῶν ταγμάτων περιέρχονται εἰς χεῖρας καθαρῶς ἐπαναστατικάς. Δὲν προσεβάλλαμεν δὲ τὰ δικαιώματα τῆς ἀρχαιότητος, διότι ἐτοποθετήσαμεν οὕτω πως εἰς τὰ τάγματα τοὺς βαθμοφόρους, ὥστε ἀληθῶς οἱ ἐπαναστάται ἀνεξαρτήτως τῆς ἀρχαιότητος νὰ διοικοῦν τοὺς λόχους· π. χ. ὁ κύριος Κονταράτος ἐκ τῶν νέων ὑπολοχαγῶν, δὲν τὸν ἐτοποθετήσαμεν εἰς τοιοῦτον τάγμα, ὅπου νὰ κάμνῃ καθήκοντα ὑπολοχαγοῦ, ἀλλὰ νὰ διοικῇ λόχον. Καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως ὠργανίσαμεν τὴν τοποθέτησιν. Λέγω, ὅτι ὁ Κύριος Ὑπουργὸς μᾶς ἠπάτησε, διότι ἐννοῶ μὲ πόσην πραγματικῶς ἀδιαφορίαν συνειργάσθη ὁ Κύριος Ὑπουργὸς μαζύ μας. Οὐχ ἧττον τὴν ἑπομένην ἡμέραν μεταβὰς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, εἶδα, ὅτι ἡ τοποθέτησις ἐνηργεῖτο ἐντὸς αὐτοῦ, καὶ κατὰ συγκαιρίαν μεταβὰς εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πλησιάσας τὸν διευθυντὴν τοῦ προσωπικοῦ, παρετήρησα ἕνα φάκελλον ἀρκετὰ μεγάλον, εἰς τὸν ὁποῖον ἦσαν σημειωμένα ἀρκετὰ ὀνόματα. Λέγω τί εἶναι αὐτά; Ἓν σχέδιον τοποθετήσεως· ἐνῷ πρὸ δύω ἡμερῶν ὁ Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι ἐγὼ καὶ ὁ Κύριος Βάσσος ἠθέλαμεν συντρέξει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν τοποθέτησιν. Ἀκολούθως ὅμως ἐπληροφορήθην, ὅτι καὶ ἄλλα πρόσωπα, μεγαλειτέρας ἴσως σπουδαιότητος, ἔλαβον μέρος εἰς τὴν τοποθέτησιν, ἔκτοτε, καὶ ἠμπορεῖ ὁ Κύριος Σμόλεντς νὰ ὁμολογήσῃ, ἀπεσύρθημεν. Ἀλλὰ καὶ ἐκάμαμεν παραστάσεις σπουδαίας εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰπόντες αὐτῷ· Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται νὰ γείνῃ ἡ τοποθέτησις, ἀλλὰ παρατείνεται πολύ. Παρακαλοῦμεν νὰ ἐπισπεύσητε αὐτήν. Τότε ἠσθένησεν ὁ Κύριος Σμόλεντς, ὁ δὲ Κύριος Πρόεδρος ἀνέλαβε τὴν τοποθέτησιν, καὶ προήχθη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴδατε. Ἠμπορεῖ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ τὴν καλοσύνην νὰ φέρῃ τὴν σημείωσιν, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις καὶ τὸ Κοινὸν, ὅτι ἡ τοποθέτησις ἔγεινεν οὕτως ἁπλῶς, ὥστε νὰ ἀκολουθῇ τὸν ῥοῦν μὲ τὸν ὁποῖον ἡ μεσοβασιλεία ἐδιοίκησε τὸν τόπον, χωρὶς νὰ μᾶς ἀποδίδῃ ἰδίως εἴς τινας τὸ ἐλάττωμα τῶν προγραφῶν καὶ τοῦ ἀποκεφαλισμοῦ, καὶ συγχρόνως νὰ περιέλθῃ ἡ ἐξουσία ἡ στρατιωτικὴ εἰς χεῖρας, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐγγυῶνται, καὶ δύνανται νὰ προκινδυνεύσωσι διὰ τὸ καθεστώς, κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον τῷ εἴπαμεν, ὅτι κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, ὡς ἀξιωματικῶν, δὲν ἔχομεν τίποτε, ἀλλὰ πιστεύομεν, ὅτι, προκειμένης διαταράξεως τῶν καθεστώτων, ὃ μὴ γένοιτο, πάλιν θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ ὑπόγεια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξῆλθον τὴν 11 Ὀκτωβρίου. Ἐπομένως προσέβαλλον τὴν τοποθέτησιν τοῦ Κυρίου Νικολάου, ὡς φρουράρχου τῆς Πρωτευούσης, καὶ τοῦ Κυρίου Παπαδοπούλου, Διοικητοῦ τοῦ Ἱππικοῦ, ὅστις ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπανάστασιν, ὅτε εὑρέθησαν τινὲς ἱππεῖς, οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς ἢ ἀπὸ τύχης προέβησαν εἰς εἶδός τι ἀτακτημάτων, προσκληθεὶς ἐπανειλημμένως νὰ παρευρεθῇ εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν τοῦ Σώματος, καὶ οἱ στρατιῶται τὸν ἀπῄτουν, οὗτος ἀπήντησεν, ὅτι εἶμαι ἀνίκανος νὰ διοικήσω. Εἰς τοιαύτας χεῖρας ἐνεπιστεύθη ἡ Διοίκησις τοῦ Ἱππικοῦ καὶ ἡ φύλαξις τῆς Πρωτευούσης, ἀνθρώπων ἄνευ πεποιθήσεως καὶ οὐχὶ ἀμοίρων ἐλαττωμάτων τοῦ παρελθόντος, ἀνθρώπων, μὴ δυναμένων νὰ ὑποστηρίξωσι καθεστῶτα.

§124ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Χαίρομαι ὅτι ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ στρατοῦ, τοσοῦτον δὲ περισότερον, καθ’ ὅσον, ὅταν ἡ κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔχει ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τῆς Συνελεύσεως, σᾶς ἔφερεν ἓν σχέδιον ψηφίσματος καὶ σᾶς παρεκάλεσε νὰ τὸ δεχθῆτε κατὰ λέξιν, ὡς ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ τότε, τὸ εἶχε συντάξει· ἐνθυμεῖσθε μ’ ὅλας μου τὰς δυνάμεις τὸ κατεπολέμησα. Χαίρομαι δέ· καὶ ἂς μὲ συγχωρηθῇ, διότι χαίρομαι ἀπὸ χαιρεκακίαν· διότι τότε σᾶς κατέδειξα τοὺς κινδύνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεβάλατε τὸν στρατόν· ἔλεγε τότε τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἤδη, ἀπαράλλακτον ὄν, ἔλαβε τὸν τύπον τοῦ ψηφίσματος· «Μετὰ τὴν νέαν τοπαθέτησιν τοῦ στρατοῦ οἱ πλεονάζοντες ἀξιωματικοί, ὡς ὑπεράριθμοι, θέλουσι τεθῆ εἰς ἀργίαν.» Ἐκήδετο δὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν καὶ τοὺς ἔδιδε μικρόν τι βοήθημα ἀργίας πάντοτε. Ἐνθυμεῖσθε τότε ὅτι σᾶς εἶπα· μὴ ψηφίζετε τὸ ψήφισμα τοῦτο, διότι δίδετε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν δικτατωρικὴν ἐξουσίαν. Ἐδῶ εἶναι τὰ πρακτικά. Σᾶς ἔλεγα ὅτι ἐὰν ἐπιψηφίσετε τὸ σχέδιον τοῦ κυρίου Σμολένσκη, θέλετε δώσει εἰς χεῖρας αὐτοῦ τὸν στρατὸν, καὶ οἱονδήποτε θέλει, τὸν τοποθετεῖ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, οἱονδήποτε δὲν θέλει τὸν ῥίπτει εἰς τὰς ἀγυιάς. Ἐνόμιζον πολλοὶ κύριοι, καὶ πολὺ ἠπατήθησαν, ὅτι ἀλλοῦ ἔτεινεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνόμιζον οἱ ἀπατηθέντες, οἱ ὁποῖοι τώρα ἐξανίστανται κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ψηφιζούσης τῆς Συνελεύσεως τὸ ψήφισμα ὅπως τὸ παρουσιάζει ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἤθελεν ἐξέλθει ἀπὸ τοῦ στρατοῦ ἄλλη τάξις, ἐκείνη δηλαδή, τὴν ὁποίαν αἴφνης ἴσως ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀφήσωσι πρὸς καιρὸν μακρὰν τῶν πραγμάτων. Ἀλλ’ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἄλλως πως διεχειρίσθη τὸ ψήφισμα καὶ τὸ διεχειρίσθη ἐν τῷ δικαιώματί του· τὸ δικαίωμα τοῦ τὸ ἐδώκατε σεῖς, σεῖς εἴπατε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχομεν ἄκραν εἰς σὲ ἐμπιστοσύνην. Μὲ αὐτὴν τὴν ψῆφον τὴν δικτατορικὴν διεχειρίσθη τὸν στρατὸν ὅπως ἠθέλησε. Καὶ ἔρχεσθε καὶ φωνάζετε σήμερον; Ἐγὼ σᾶς ἐπολέμησα τότε, διότι ἐγνώριζα ταῦτα καὶ τὰ εἶπα. Ἀλλὰ, κύριοι, ὅ,τι σήμερον λέγομεν, ἂς μᾶς χρησιμεύσῃ ὡς μάθημα εἰς τὸ μέλλον· ὅταν συζητῶμεν νὰ μὴ βιαζώμεθα, νὰ μὴ ἔχωμεν κρυφοὺς σκοποὺς, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ τοὺς λέγωμεν. Τότε ἠρώτησα ἂν θὰ συμπληρωθῶσιν αἱ θέσεις, καὶ πολλοὶ ἐφώναζον ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ συμπληρώσωμεν τὰς θέσεις, διότι τὰς ἐζήτουν διὰ τὸν ἑαυτόν τους καὶ τὸ εἶπον σήμερον. Ἐν τούτοις ἐγένοντο τὰ πράγματα· ἡ τοποθέτησις τοῦ στρατοῦ ὑπάρχει, ὅπως ἐν τῷ δικαιώματί του ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἐνήργησεν· εἶναι ἀληθὲς ὅτι πάντοτε ἡ Συνέλευσις, ὡς καὶ ἕκαστος, ὅταν πράξῃ τι καὶ ἐπέλθωσιν ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δὲν περιμένει ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως καὶ τοῦ γράμματος, πάντοτε ὑπάρχει καιρὸς πρὸς διόρθωσιν. Σήμερον, κύριοι, ἐπῆλθεν ἀλλαγὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δι’ αὐτὴν τὴν τοποθέτησιν, ὡς λέγετε, ἀλλ’ ἐγὼ ποτὲ δὲν τὸ πιστεύω. Ἐν τούτοις ὑπάρχει νέος ὑπουργός· ἀλλ’ οὗτος, ἂν παραδέχεσθε, ὡς παραδέχομαι, ὅτι ἡ τοποθέτησις ἐγένετο κακῶς, ὁ νέος ὑπουργὸς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὴν τροποποιήσῃ. Ὁ στρατὸς, κύριοι, συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω δύο λέξεις, οὐχὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἁπανταχοῦ, ἀποτελεῖ κοινωνίαν ὅλως διόλου ἰδιαιτέραν, κεχωρισμένην, ἀλλὰ δούλην εἰς τὸν νόμον· εἶναι δὲ τοσοῦτον δούλη αὐτὴ ἡ κοινωνία εἰς τοὺς νόμους, ὥστε μετὰ τῆς μεγαλειτέρας ἀδιαφορίας αἱ κυβερνήσεις αἱ ἀλληλοδιαδόχως διαδεχόμεναι ἡ μία τὴν ἄλλην ἐφάπτονται τοῦ προσωπικοῦ. Τὸ προσωπικὸν τοῦ στρατοῦ κεῖται ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ νόμου τοῦ στρατιωτικοῦ. Οὐδέποτε θὰ ἴδητε διοικητὴν τάγματος ἀλλασσόμενον, διότι ἀλάσσει τὸ ὑπουργεῖον, διότι ὁ νόμος δὲν δίδει τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἠξεύρετε διατί; Διότι εἰς τὴν πολιτικὴν ὑπαλληλίαν ὅταν ἀλλάσσουν οἱ ὑπουργοὶ ἔχουσιν ἀνάγκην ὀργάνων. Καὶ τί δύναται νὰ κάμῃ ὁ ὑπουργὸς ἐναντίον τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ ὀργάνου; Τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ τὸν παύσῃ. Ἐνῷ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐμὲ τὸν ἀντιπολιτευόμενον τοῦ κυρίου Σμολένσκη, ὡς ἤμην, εἶχεν ἄπειρον ἐπ’ ἐμὲ δικαίωμα νὰ μὲ διατάξῃ καὶ ἂν δὲν τὸν ἤκουον μὲ ἐτουφέκιζεν εἰς τὸ πεδίον τοῦ Ἄρεως. Ἰδοὺ διατὶ κανονίζονται ἐφ’ ἅπαξ αἱ σχέσεις, αἱ βαθμολογίαι καὶ οἱ διορισμοί. Ὅλα δὲ ταῦτα κανονίζονται ἐπὶ τοῦ δικαιώματος, ἐπὶ τοῦ βαθμοῦ καὶ τῆς ἀρχαιότητος. Τὰ δύο ταῦτα, ὅταν τὰ παραβαίνητε, δὲν ἔχετε στρατὸν, ἔχετε πολιτικὴν ἔνοπλον ὑπαλληλίαν, ἔχετε χαράτσια. Σήμερον ὁ Βαλτινὸς διοικεῖ ἓν σῶμα, καὶ αὔριον ὁ Μαυρομιχάλης, καὶ ὁ Βαλτινὸς φέρεται εἰς τὰς ἀγυιὰς, καθὼς μετὰ ταῦτα ὁ Μαυρομιχάλης εἰς τὰς φυλακὰς, ἀλλὰ τίς πταίει; Πταίει ὁ Σμόλεντς; Πταίετε σεῖς διὰ τοῦ ψηφίσματος τοῦ δρακοντείου, τὸ ὁποῖον ἐχορηγήσατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τούτου τοῦ ψηφίσματος λέγετε εἰς τὸν ὑπουργὸν, ἰδοὺ ὁμὰς, ἰδοὺ ἀγέλη, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἔκλεξον τοὺς κατὰ σὲ καλοὺς, τοποθέτησέ τους, ὅπως θέλεις, ῥίψε τοὺς ἄλλους εἰς τὰς ἀγυιάς· δυνάμει τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου, Κύριοι, ἐγένετο ἡ τοποθέτησις· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τοὺς μέχρι τῆς στιγμῆς τῆς ψηφίσεως τοῦ ψηφίσματος κειμένους νόμους, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλεῖτο ὁ Κύριος Ζιμβρακάκης, τίποτε δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· ἔμενεν εἰς τὴν ἀμφίβολον θέσιν νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν νὰ ὁρίσωσι τὸν στρατὸν, καὶ ὁ στρατὸς ἐτέθη μὲ τὴν ἐθνικὴν μερίδα, αὐτοὶ δὲ ἔμειναν μὲ τὸν Ὄθωνα· ἐσύμφερε νὰ θέσῃ αὐτοὺς εἰς ὑπηρεσίαν ἢ δὲν ἐσύμφερεν; αὐτὸ μόνον ἔμενεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ ψήφισμα, ὡς εἰς τὴν ἀγόρευσιν εἶπον, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς Συνελεύσεως, καὶ τοῦτο ἔπρεπε νὰ γείνῃ, νὰ ζητήσῃ δηλαδὴ, ὅπως τῷ ἐπιτραπῇ νὰ θέσῃ εἰς ἀργίαν ἀξιωματικούς τινας, ἀλλὰ μόνον ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἕνεκα τῶν πολιτικῶν συμβεβηκότων ἀπεμακρύνθησαν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, καὶ δὲν συμφέρει νὰ ἐπανέλθωσι πρὸς τὸ παρόν. Αὐτὴ ἦτον ἡ καλλιτέρα λύσις. Σήμερον εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ αὐτὰ καὶ νὰ δώσωμεν περαιτέρω ὕπαρξιν εἰς τὸ ψήφισμα, ὥστε ὁ νέος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δύνηται νὰ ἐργασθῇ, ἄλλως εἶναι δεμένος· ἂς μὲ διαδεχθῇ ὁ Κύριος ὑπουργὸς καὶ θὰ σᾶς τὸ εἴπῃ ὁ ἴδιος, πρέπει δὲ νὰ ἑρμηνεύσητε, ὅτι οὐδέποτε ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὴν ἐπανάστασιν, ἠννόει νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τὰς ἀγυιὰς ἀξιωματικοὶ τῆς ἐπαναστάσεως· ὥστε ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διορθόνων τὰ στρατιωτικὰ νὰ σκεφθῇ τοῦτο καὶ μόνον, ὡς σᾶς προεῖπον· περὶ μόνων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν μὴ ἐπαναστατῶν, τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἔτος ὁλόκληρον ἔμενον εἰς τὰς οἰκίας των ἡσυχάζοντες, καπνίζοντες τὸν ναργηλέ των, γελῶντες μὲ τὴν ἐπανάστασιν, ἀφίνοντες ἡμᾶς τοὺς ἄλλους νὰ ῥιπτώμεθα εἰς τὸν χείμαῤῥον τὸν ἐπαναστατικὸν, ν’ ἀλληλοσφαγώμεθα καὶ αὐτοὶ νὰ γελῶσι, περὶ αὐτῶν καὶ μόνον, περὶ αὐτῶν νὰ σκεφθῇ, νὰ τῷ δώσωμεν τὴν ἄδειαν, ποίους δύναται νὰ φέρῃ εἰς ὑπηρεσίαν, καὶ ποίους ὄχι, ὄχι ὅμως νὰ θέσῃ εἰς ἀργίαν ὡς περιττοὺς τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ἐπαναστάσεως. Περαίνων, λοιπὸν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ ἔγγραφος πρότασις, ἀλλ’ ἓν εἶδος ἑρμηνείας, ἢ ὅπως θέλετε.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Βάσσος.

§126ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, δὲν προτίθεμαι νὰ λαλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς ἔθεσεν, οὔτε νὰ ὑπερασπίσω ἐμαυτὸν ἐπὶ μιᾶς τοποθετήσεως, τὴν ὁποίαν ἡ συνείδησίς μου κατεδίκασε καὶ καταδικάζει, δὲν προτάττω τίποτε εἰς ὑπεράσπισίν μου, διότι νομίζω, ὅτι ἤθελον καταβιβάσει ἐμαυτὸν, δὲν προτάττω τίποτε, λέγω, εἰς ὑπεράσπισίν μου, εἰμὴ τὰς γνώμας καὶ τὰς πεποιθήσεις μου κατὰ τὸ παρελθόν.

§127ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§128ΒΑΣΣΟΣ. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ λόγος, Κύριοι, περὶ στρατιωτικῶν, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Κύριοι, σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ὅτι αἱ θέσεις αἱ στρατιωτικαὶ εὑρίσκονται εἰς ἐξαιρετικὴν θέσιν ὅλων τῶν ἄλλων θέσεων τῆς πολιτείας, ὅτι αἱ μεταλλαγαὶ τῶν ὑπουργείων δὲν δύνανται ν’ ἀλλάξωσι τὰς θέσεις τὰς στρατιωτικάς. Ἔχει δίκαιον ὁ Κύριος Βαλτινός, ὁ Κύριος Βαλτινὸς δὲν ἔχει ὅμως δίκαιον εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, διότι εἰς τὰς ἐπαναστάσεις εἶναι ἐξαιρετικαὶ αἱ περιστάσεις. Εἰς τὴν Γαλλίαν τὰ 30, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἔβγαλαν ἐκ τοῦ στρατοῦ....

§129ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Διότι ἠρνήθησαν τὸν ὅρκον.

§130ΒΑΣΣΟΣ. Ἐλάτε ἐδὼ νὰ μοῦ τὸ ἀναιρέσητε.

§131ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε.

§132ΒΑΣΣΟΣ. Ἔβγαλαν 395 συνταγματάρχας, ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, καὶ ἠξεύρετε τὶ ἔλεγεν ἡ διαταγὴ τῆς ἀποβολῆς των; Ὅτι, ἐπειδὴ τὸ παρὸν δὲν εὑρίσκει ἐγγύησιν εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα, διὰ τοῦτο τ’ ἀποβάλλει ἐκ τοῦ στρατοῦ· δικαιολογούμενος δὲ ὁ ὑπουργὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, λέγει· διότι στρατιώτης, ὅστις δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του εἰς μίαν ἐποχὴν, ἐνῷ αἱ ἀρχαί του ἦσαν σύμφωνοι μὲ τὸ καθεστὼς, εἶναι ἀνίκανος νὰ ὑπερασπίσῃ οἱονδήποτε καθεστώς. Λοιπὸν μοὶ φαίνεται, ὅτι εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις καὶ ἐπαναστάσεις τοιαῦται πράξεις εἶναι συγκεχωρημέναι. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην τοῦ φίλου μου Κ. Βαλτινοῦ, ὅστις μᾶς ἀνέμνησε τὴν ἀγόρευσίν του τὴν κατὰ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ Κ. Βαλτινὸς νὰ τῷ εἴπω, ὅτι τίνι τρόπῳ ἠδύνατο ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὄχι ἐκεῖνος, ἀλλ’ οἱοσδήποτε, αὐτὸς ὁ Κ. Βαλτινὸς, ἐὰν ἦτον ὑπουργὸς, τίνι τρόπῳ ἤθελε δυνηθῆ νὰ οἰκονομήσῃ τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὸ βάρος τῶν ὁποίων εὑρίσκετο, δηλ. ὑπῆρχε μία πληθὺς ἀξιωματικῶν εἰς τὸν στρατὸν, οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ πληρώνωνται, δὲν ἠμποροῦσαν νὰ ἔμβουν εἰς ἀργίαν, διότι δὲν ὑπῆρχε νόμος· ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ ἓν ψήφισμα. Ὁ Κ. Βαλτινὸς ἀποδοκιμάζει τὸ ψήφισμα, ὅπως διετυπώθη. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία εἶχε τὴν ἐμπιστοσύνην της εἰς ἕνα ὑπουργὸν ἔδωκεν ἓν τοιοῦτον ψήφισμα φρονοῦσα, ὅτι βεβαίως ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος δὲν ἠδύνατο νὰ τὸ καταχρασθῇ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς ἐξετάσωμεν νὰ ἴδωμεν ὁ ὑπουργὸς κατεχράσθη αὐτὸ τὸ ψήφισμα; Ἐρωτῶ τὸν Κ. Βαλτινὸν τί ἔκαμεν ὁ Κ. ὑπουργός; ἐπανέφερε τοὺς Ὀθωνιστὰς λέγει· σεῖς δὲν τοὺς ἐπανεφέρατε ἐν πλήρει ἐπαναστάσει; δὲν μᾶς ἐδιδάξατε τὸ πνεῦμα τῆς συνδιαλλαγῆς, δὲν μᾶς εἴπατε, ὅτι πρέπει νὰ λησμονήσωμεν τὰ πάντα, νὰ ἐναγκαλισθῶμεν ἀλλήλους, ὅτι ἐδῶ δὲν ὑπάρχουν Ὀθωνισταί; καὶ σήμερον ἔρχεσθε νὰ μᾶς εἰπῆτε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔφερε τοὺς Ὀθωνιστάς; Ἐγὼ, Κύριοι, τὸ κατ’ ἐμὲ, σᾶς λέγω καθαρῶς, ὅτι καθόσον ἀφορᾷ πλέον τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει διόλου, τὸ ἐλησμόνησα ἀπὸ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἔληξεν ἡ ἐπανάστασις (εὖγε)· ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἓν μόνον δὲν λησμονῶ, ὅτι ὀφείλομεν ὅλοι ν’ ἀπομακρύνωμεν ἀπ’ αὐτὸν τὸν στρατὸν, ἀπὸ τὴν μερίδα αὐτῆς τῆς πολιτείας τοὺς ἀνικάνους ἀνθρώπους, οἵτινες δὲν παρέχουν καμμίαν ἐγγύησιν εἰς τὴν πολιτείαν, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ ὑποστηρίξωσι κανὲν καθεστὼς, οἱ ὁποῖοι εἶναι παντὸς καθεστῶτος ἀφοσιωμένοι. Ἴσως, Κύριοι, ὁ φίλος μου Μαυρομιχάλης καλῶς εἶπεν, ὅτι αὐτοὶ εἶναι Ὀθωνισταὶ, ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν θέλω πλέον ν’ ἀναφέρω αὐτὴν τὴν λέξιν, ἠχεῖ κακῶς εἰς τὰ ὦτα. Περαίνων, Κύριοι, τὰς ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας εἶπον πρὸς ὑμᾶς, λυποῦμαι, διότι δὲν ἔτυχε νὰ ἦμαι ἐδῶ, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀνέφερεν, ὅτι συνειργάσθην μετ’ αὐτοῦ εἰς τὴν τοποθέτησιν.

§133ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Δὲν εἶπον ὅτι συνειργάσθης.

§134ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅτι τοῦ ἐδώκατε σημείωσιν.

§135ΒΑΣΣΟΣ. Ἡ σημείωσις αὕτη, πιστεύω, ὅτι εἶσθε βέβαιοι, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε παρὰ νὰ ᾖναι σύμφωνος μὲ τὰς διαθέσεις καὶ τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐπρεσβεύαμεν πάντοτε. Ἐὰν τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον βλέπετε σήμερον, νομίζετε, ὅτι εἶναι, ὅ,τι ἡμεῖς ἐπρεσβεύσαμεν, τότε ἐδώκαμεν ἡμεῖς τὴν σημείωσιν, εἰ δὲ μὴ, θὰ εἴπω, ὅτι κάτι παρεισέφρυσεν ἐν τῷ μεταξὺ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Βενετσάνος. Παρακαλῶ τοὺς ἀγορεύοντας νὰ περιορίζωνται εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι, ἐὰν ἡ τοποθέτησις ἐγένετο ἢ ὄχι κατὰ τοὺς ἰσχύοντας στρατιωτικοὺς Νόμους.

§137ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι! εὑρίσκομαι εἰς τὴν λυπηρὰν ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον σήμερον, ὄχι πλέον διὰ νὰ ὑπερασπίσω τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν Κ. Σμόλενς, τὸν ὁποῖον ἀκόμη προχθὲς ὑπερασπίσθην, ὅτε ὑπεβλήθη τὸ ψήφισμα ἐνώπιόν σας, ἀλλ’ ἔρχομαι διὰ νὰ ἐκφράσω τὰ πικρὰ κατ’ αὐτοῦ παράπονά μου. Ὅτε ὑπεβλήθη τὸ ψήφισμα, ἐγὼ ὑπερασπίσθην αὐτὸ ἐν ὅλῃ τῇ ἀσθενείᾳ μου θελήσας νὰ δοθῇ εἰς Συνταγματικὸν ὑπουργὸν πλήρης ἐλευθερία καὶ ἰσχύς· νὰ δοθῇ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, δυνάμει τοῦ ὁποίου καὶ μόνου ἠδύνατο νὰ τοποθετήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς, διότι καθὼς ἰσχυρίσθη τότε ὁ Κ. Βαλτινὸς καὶ ὁ Κ. ἀντισυνταγματάρχης Κορωναῖος ὅτι δύναται καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων νὰ θέσῃ εἰς ἀργίαν τοὺς ὑπεραρίθμους ἀξιωματικοὺς, δὲν ἦτο δυνατὸν, διότι μόνον ἕνεκα διαλύσεως σώματος καὶ ἕνεκα καταργήσεως θέσεως, τίθενται εἰς ἀργίαν οἱ ἀξιωματικοί· καὶ εἰς τὴν προηγουμένην περίστασιν δὲν ἠδύνατο νὰ τοὺς θέσῃ εἰς ἀργίαν, δυνάμει, ὡς εἶπον, τῶν κειμένων νόμων, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ τοὺς θέσῃ δυνάμει ἑνὸς ψηφίσματος· δὲν ἐνοήσαμεν ὅμως οἱ ὑποστηρίξαντες ἡμεῖς τὸ ψήφισμα, ὅτι θὰ κάμῃ τοιαύτην κατάχρησιν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ Κύριος Ζιμβρακάκης, ὅταν ἦλθε, κατηγόρησε τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι παρηνόμησεν, ὅτι παρεβίασε τοὺς κειμένους νόμους, καὶ εἰς ἀπάντησιν δὲν εἶπε τίποτε ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἢ μᾶλλον τοῦ πρωθυπουργοῦ συμβᾶσαν διαφωνίαν, συζήτησιν ἥτις, ἔληξεν ἀπὸ προχθὲς καὶ περὶ ἧς δὲν πρόκειται σήμερον, ἀλλ’ οὔτε ἐνδιαφέρει· σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Ζιμβρακάκης προσέτι, ὅτι αἱ τοποθετήσεις δὲν ἠδύναντο νὰ γίνουν ὡς ἔγιναν, καὶ ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς παρεβίασε τὸ δικαίωμα τῆς ἀρχαιότητος τοποθετήσας εἰς θέσεις ἀνωτέρας νεωτέρου καὶ τ’ ἀνάπαλιν τοὺς ἀρχαιοτέρους· εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, δὲν ἠμποροῦσε νὰ θέσῃ προϊστάμενον τοῦ ἀρχαιοτέρου τὸν νεώτερον, εἶναι καθαρῶς παραβίασις τῶν νόμων καὶ τῶν κανονισμῶν, εἶναι αὐθαιρεσία, σκληρὰ ἀδικία. Κύριοι! ἐνθυμοῦμαι μίαν ἄλλην περίστασιν, ὅτε εἷς τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, ὁ Κ. Δαγρὲς, ὑπέβαλεν ἕνα κατάλογον ἐνώπιόν σας, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτει νὰ τεθῶσιν εἰς ἀργίαν πλεῖστοι ὅσοι ἀξιωματικοί· ἐγὼ τότε εἶχον θάῤῥος νὰ πολεμήσω τὸν κατάλογον ἐκεῖνον, διότι εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἔμενον εἰς τὸ καθῆκόν των μέχρι τῆς στιγμῆς τῆς μεταπολιτεύσεως, δὲν ἔσφαλον. Εἶπα ὅμως ὅτι ὀλίγοι τινὲς δακτυλοδεικτούμενοι ἔπρεπε νὰ ὑποστῶσι τιμωρίαν τινὰ ἀνάλογον πρὸς τὴν τότε διαγωγήν των. Ποτέ! Ποτὲ ὅμως δὲν ἐπίστευον, ὅτι ἠδύνατό ποτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπαναφέρῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κακῶς καὶ φαύλως, ἂν θέλετε, ὑπηρέτησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δυναστείαν, δὲν ἔπρεπε πρὸ πάντων, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, τοὺς σωματάρχας ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀπεδίωξαν οἱ ὑποδεέστεροί των, καὶ νὰ θέσῃ αὐτοὺς ἐπὶ κεφαλῆς ἐκείνων, οἵτινες τοὺς ἠνάγκασαν ν’ ἀπομακρυνθῶσι τῆς θέσεώς των, διότι πρέπει νὰ γνωρίζῃ τις ποῖα κακὰ δύναται νὰ ὑποφέρῃ ἕνας κατώτερος, ὅταν ἅπαξ φερθῇ κακῶς πρὸς τὸν ἀνώτερόν του, πρέπει νὰ ᾖναι στρατιώτης, πρέπει νὰ ἐγεύθη τὰς πικρίας τῆς πειθαρχίας, ἥτις, κακῶς μεταχειριζομένη, εἶναι μία καθαρὰ τυραννία· Κύριοι, ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἐτήρησε τὴν δικαιοσύνην, δὲν ἐφύλαξεν, ὅ,τι ἔπρεπε νὰ φυλάξῃ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἑνώσῃ τὰ δύω διεστῶτα, δηλ. νὰ φέρῃ συμφιλίωσιν, συμβιβαζομένην μὲ τὸ δίκαιον. Σᾶς εἶπε πρὸς τούτοις ὁ ἴδιος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἐπροτίμησεν ἀξιωματικούς τινας, διότι διέκρινεν εἰς αὐτοὺς ἱκανότητα. Καὶ πῶς δύνασθε, Κ. ὑπουργὲ, ἀξιωματικοὺς ὑπηρετοῦντας νὰ τοὺς διακρίνητε, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν; σᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἦσαν 2–3 ὑπολοχαγοὶ ἢ λοχαγοί. Τοιοῦτον δικαίωμα κἀνεὶς νόμος δὲν δίδει εἰς τὸν ὑπουργὸν, τοῦ νὰ θεωρῇ τὸν ἕνα ἱκανώτερον τοῦ ἄλλου κατὰ τὰς τοποθετήσεις καὶ μάλιστα εἰς τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, τὸ δικαίωμα τοῦτο δίδεται μόνον, καθόσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, καὶ τοῦτο εἰς ἐκτάκτους καὶ κρισίμους περιστάσεις. Ὑποθέσατε, Κύριοι, δύω ἀξιωματικοὺς τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ ὑπηρετοῦντας εἰς τὸ αὐτὸ σῶμα, καὶ ὁ νεώτερος κατέχει ἀνωτέραν θέσιν λόγῳ ἱκανότητος· ὁ ἀρχαιότερος πῶς δύναται νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, ἐνῷ ὁ νόμος δίδει ὑπεροχὴν εἰς τὸν ἀρχαιότερον, θέλων αὐτὸν εἰς περιστάσεις καὶ ἀνώτερον τῶν ὁμοιοβάθμων του νεωτέρων; Δικαίωμα διακρίσεως δίδεται μόνον, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς προβιβασμοὺς τοῦ νὰ γίνεται τὸ ⅓ κατ’ ἐκλογὴν, ἀλλ’ εἴθε καὶ τοῦτο νὰ μὴν ὑπῆρχε, διότι ἔγινεν ἀείποτε κατάχρησις τοῦ δικαιώματος τούτου. Κύριοι, βεβαίως, ὅπως ἔγειναν αἱ τοποθετήσεις, κακῶς ἔγειναν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ συμφωνήσω δυστυχῶς μὲ τὸν Κ. Βαλτινὸν, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις, δίδοντες παράτασιν εἰς τὸ ψήφισμα· διόρθωσιν τὸ κακὸν δὲν ἐπιδέχεται, οὐχ ἧττον ὅμως, ἔχομεν τὸ δικαίωμα, καὶ δὲν δύναται νὰ μᾶς τὸ ἀφαιρέσῃ κανεὶς, νὰ ἐκφράσωμεν τὴν λύπην μας πανδήμως κατὰ τοῦ Κ. Σμολένσκη.

§138ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀρκετά.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐφωτίσθη· οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§140ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂν ἀγαπᾶτε, ν’ ἀναγνωσθῇ μόνον ἡ ἐπερώτησίς μου.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἐπιψήφισιν. Ὁ Κ. Βαλτινὸς ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Τὸ περὶ τακτοποιήσεως τοῦ στρατοῦ ψήφισμα διατηρεῖται ἐν ἰσχύϊ μέχρι τῆς ἐντελοῦς τοῦ στρατοῦ τακτοποιήσεως. Ἄρθρον 2. Θέλουσι τεθῆ εἰς ἀργίαν οἱ ἀξιωματικοὶ, οἵτινες ἀπομακρυνθέντες τῶν τάξεών των ἕνεκα τῶν πολιτικῶν περιστάσεων τῆς ἐπαναστάσεως δὲν κριθῶσι δυνάμενοι νὰ ἀναλάβωσι πρὸς καιρὸν ὑπηρεσίαν. Ἄρθρον 3. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει ἀναγγείλει εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν τακτοποίησιν τοῦ στρατοῦ.» Ἡ πρότασις αὕτη δεῖται ἀναπτύξεως. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζετε;

§142ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὴν Δευτέραν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν Δευτέραν;

§144ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, τὴν Παρασκευήν.

§145ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λοιπὸν τὴν Παρασκευήν.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθόσον ἀποβλέπει τὴν γενομένην συζήτησιν νομίζω, ὅτι τὸ πόρισμα εἶναι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη.

§147ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Λοιπὸν οἱ ἀδικηθέντες καλῶς ἠδικήθησαν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ πρότασις περὶ ἐθνοφυλακῆς.

§149ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Δὲν ἀπεφασίσθη τι περὶ τῆς προτάσεώς μου;

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ νὰ τελειώσωμεν αὐτό. Δὲν ἠμπορῶ ὅλα διὰ μιᾶς νὰ τὰ ὑποβάλω (θόρυβος).

§151ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ πρότασίς μου περὶ καταργήσεως θέσεων πότε θὰ συζητηθῇ; Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε· ἑκάστη ἡμέρα παρερχομένη ἐπιβαρύνει τὸ δημόσιον περιπλέον τῶν χιλίων δραχμῶν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε τὰς ἀποφάσεις τῆς προτεραίας. Εἰς τὴν προπαρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ συζητήσῃ πρὸ παντὸς ἄλλου τὴν πρότασιν τὴν ἀφορῶσαν τὴν ἐθνοφυλακήν. Δὲν πρέπει νὰ μεταβάλλητε τὰς ἀποφάσεις σας κατὰ πᾶσαν στιγμήν. Διακόπτων δὲ τὰ περὶ ἐθνοφυλακῆς ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ζητεῖ νὰ ἐπιτραπῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀνάκρισιν ὁ πληρεξούσιος καὶ ὑπολοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ Κ. Χρῆστος Μαστραπᾶς. Θέλετε νὰ ἀκούσητε τὸ ἔγγραφον τοῦ Κ. ὑπουργοῦ;

§153ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται τὸ ἔγγραφον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς ἐν Ἀθήναις Βʹ. Συνελεύσεως τῶν Ἑλλήνων. Λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς γενομένης ἀπειθείας εἰς τὸ ἐν Τριπόλει φρουροῦν 6 τάγμα τοῦ πεζικοῦ, διέταξα, ἐκτὸς τοῦ Βασιλικοῦ ἐπιτρόπου τοῦ ἐν Ναυπλίῳ Στρατοδικείου, καὶ τὸν Βασιλικὸν Ἐπίτροπον τοῦ ἐνταῦθα Στρατοδικείου, ἵνα ἐπιληφθῇ τῶν ἀνακρίσεων περὶ τῶν λαβουσῶν χώραν ἀξιοποίνων πράξεων· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς τοῦ Βασιλικοῦ ἐπιτρόπου τούτου, συνεπεία τῶν περὶ τούτου κατασχεθέντων ἐγγράφων παρὰ τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ ἐνταῦθα Στρατοδικείου, πρέπει νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀνάκρισιν καὶ ὁ ὑπολοχαγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ, Κύριος Χρῆστος Μαστραπᾶς, πληρεξούσιος ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει ταύτῃ, κατὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχουσιν ἐνδείξεις ἐνοχῆς, παρακαλῶ ὑμᾶς, Κύριε Πρόεδρε, ὅπως, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 56 τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος, ζητηθῇ ἡ περὶ τούτου ἄδεια τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἵνα ἡ ἐπὶ τοῦ εἰρημένου Κυρίου πληρεξουσίου ἀνάκρισις προβῇ ἄνευ οὐδενὸς κωλύματος.

Ὁ Ὑπουργὸς

Β. ΠΕΤΜΕΖΑΣ.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, περὶ τούτου πρέπει νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν πρὸς συζήτησιν τὴν δευτέραν. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν Δευτέραν;

§155ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐθνοφυλακῆς. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Πάντες οἱ ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε ἢ ὁπωσδήποτε καταταχθέντες καὶ ὑπηρετήσαντες εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν τοῦ κράτους ἀναλαμβάνουσι τά τε δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ ἐθνοφύλακος, διατηρουμένων τῶν βαθμολόγων ἑκάστου λόχου μέχρι τῆς λήξεως τῆς τετραετίας· οἱ δὲ ὑπὸ τῶν δημάρχων ἐξακριβωθέντες καὶ ἐξακριβωθησόμενοι ὡς ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα προστίθενται εἰς τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας οὐλαμούς, λόχους καὶ τάγματα τῆς ἐθνοφυλακῆς ὑπαγόμενοι καὶ οὗτοι καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὰς τοῦ Νόμου διατάξεις. Ἄρθρον 2. Οἱ οὕτω προστεθησόμενοι εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν θέλουσι καταταχθῆ κατὰ λόγον τῆς κατοικίας ἑκάστου εἰς τοὺς ἤδη σχηματισθέντας οὐλαμούς, λόχους καὶ τάγματα τῆς ἐθνοφυλακῆς μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀνωτάτου ὅρου τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν. Γενομένης δὲ ὑπερβάσεως τοῦ ἀριθμοῦ τούτου, θέλει ἐνεργεῖσθαι κατὰ νόμον σχηματισμὸς προσθέτων οὐλαμῶν, λόχων καὶ ταγμάτων καὶ ἐκλογὴ ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου. Ἄρθρον 3. Ἡ Κυβέρνησις ἐντέλλεται ὅσον τάχιστα νὰ ἐκδώσῃ τὸ ἀναγκαῖον διάταγμα τὸ κανονίζον τὴν διαδικασίαν τῶν πειθαρχικῶν συμβουλίων.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§158ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες.) Παρεδέχθη.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει· «Πάντες οἱ ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε, ἢ ὁπωσδήποτε καταταχθέντες καὶ ὑπηρετήσαντες εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν τοῦ Κράτους, ἀναλαμβάνουσι τά τε δικαιώματα, καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ ἐθνοφύλακος, διατηρουμένων τῶν βαθμολόγων ἑκάστου λόχου μέχρι τῆς λήξεως τῆς τετραετίας· οἱ δὲ ὑπὸ τῶν δημάρχων ἐξακριβωθέντες καὶ ἐξακριβωθησόμενοι, ὡς ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, προστίθενται εἰς τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας οὐλαμούς, λόχους καὶ τάγματα τῆς ἐθνοφυλακῆς, ὑπαγόμενοι καὶ οὗτοι καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὰς τοῦ νόμου διατάξεις.» — Ὁ Κ. Κορωναῖος ἔχει τὸν λόγον.

§161ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ἐννοῶ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ Κύριος Λόντος ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡ κακὴ κατάστασις τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς τακτοποιήσεως αὐτῆς. Ἡ κακὴ κατάστασις αὐτῆς εἰς τί συνίσταται; ἢ τίνι τρόπῳ ἐσυστήθη ἡ ἐθνοφυλακή; ὅτε ἐγένετο ἡ μεταβολὴ ἅπαντες εἴδομεν, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη μιᾶς δυνάμεως διὰ τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως· ὑπάρχοντος τοῦ νόμου τῆς ἐθνοφυλακῆς, ὅλοι ἐπεθυμήσαμεν νὰ ἴδωμεν τὴν σύστασιν αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπειδὴ ταυτοχρόνως ὑπῆρχε καὶ μεγάλη σπουδὴ εἰς τὴν σύστασίν της, δὲν ἐφηρμόσθη ὁ ὑπάρχων νόμος, διὰ τοῦτο ἐτοποθετήθησαν οἱ πολῖται εἰς τὰς διαφόρους διαιρέσεις τῆς ἐθνοφυλακῆς, ὄχι κατὰ τὸν νόμον, καθὼς καὶ ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀξιωματικῶν δὲν ἐγένετο κατὰ τὸν νόμον. Ταῦτα πάντα, ὡς βλέπετε, πρέπει νὰ διορθωθῶσιν ὡς ὁ νόμος ὁρίζει, ἀλλὰ καὶ ταῦτα εἶναι ἐλαττώματα ὡς πρὸς τύπους, οὐχὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, ἀδιάφορον εἶναι, ἂν ἕνας ἐθνοφύλαξ, ἀνήκων εἰς μίαν συνοικίαν, κατετάχθη εἰς λόχον μιᾶς ἄλλης. Δύο τρόποι ὑπάρχουν διὰ νὰ θεραπευθῇ αὐτὴ ἡ ἀνώμαλος κατάστασις, ἢ νὰ γείνῃ ἀνατροπὴ τοῦ παντός, καὶ νὰ γείνῃ νέα ἐκλογή, ἢ πρέπει νὰ θεραπευθῇ τὸ ὑπάρχον. Ἐπειδὴ, ὡς εἶπον, αἱ ἐλλείψεις δὲν εἶναι ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, δυνάμεθα νὰ παραβλέψωμεν τοὺς τύπους, καὶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν θεραπείαν τῶν πραγμάτων. Τὸ ὑποβαλλόμενον σχέδιον, νομίζω, ὅτι θεραπεύει τὰς ἐλλείψεις ταύτας, ἐπειδὴ ὅμως ἔχει λεπτομερίας, τὰς ὁποίας νομίζω ὅλως περιττὰς, ἂν καὶ ἐγὼ ἤμην εἰσηγητὴς, καὶ μετὰ ταῦτα σκεφθεὶς καλλίτερον, συνέταξα ἕτερον σχέδιον. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον λέγει εἰς τὸ ά. ἄρθρον· «πάντες οἱ ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε ἢ ὁπωσδήποτε καταταχθέντες καὶ ὑπηρετήσαντες εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν τοῦ κράτους, ἀναλαμβάνουσι τά τε δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ ἐθνοφύλακος, διατηρουμένων τῶν βαθμολόγων ἑκάστου λόχου μέχρι τῆς λήξεως τῆς τετραετίας· οἱ δὲ ὑπὸ τῶν δημάρχων ἐξακριβωθέντες καὶ ἐξακριβωθησόμενοι, ὡς ἔχοντε τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, προστίθενται εἰς τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας οὐλαμοὺς.....» Βλέπετε, ὅτι ἐνταῦθα εἶναί τινα περιττὰ, διότι τὰ ὁρίζει ὁ νόμος. Ἐγὼ μετέβαλον τὸ ἄρθρον ὡς ἑξῆς· «ἡ ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε σχηματισθεῖσα ἐθνοφυλακὴ θεωρεῖται νομίμως κατηρτισμένη, καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτῆς ὑποχρεωτικὴ, σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμου, θέλει δὲ συμπληρωθῆ, ὅπως ὁ αὐτὸς νόμος ὁρίζει.» Νομίζω ὅτι καὶ τὸ βʹ. ἄρθρον εἶναι ὅλως διόλου περιττὸν, διότι ὁ νόμος ὁρίζει καὶ περὶ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διαλαμβάνει.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Λόντος ἔχει τὸν λόγον.

§163Σ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριοι, ἐπερίμενον σπουδαιοτέρας τροποποιήσεις ν’ ἀκούσω ἀπὸ τὸν Κ. Κορωναῖον ὡς καταλληλότερον ἐμοῦ, ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ἀντικειμένου· ἀλλὰ, ἂν καὶ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν του, πιστεύω, ὅτι μεταβάλλει αὕτη τὴν ἔννοιαν, τὸ γράμμα καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ ἄρθρου, ὅπως ἔχει εἰς τὸ ψήφισμα· καθιεροῖ δὲ καὶ ἀρχήν τινα γενικὴν ἄλλως τε, Κύριοι, τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὑπάγεται εἰς δύο κατηγορίας Τὸ ἄρθρον λέγει· «πάντες οἱ ἀπὸ τῆς Ὀκτωβριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε ἢ ὁπωσδήποτε καταταχθέντες καὶ ὑπηρετήσαντες εἰς τὴν Ἐθνοφυλακὴν τοῦ Κράτους ἀναλαμβάνουσι τά τε δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Ἐθνοφύλακος, διατηρουμένων τῶν βαθμολόγων ἑκάστου λόχου μέχρι τῆς λήξεως τῆς τετραετίας.» Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη κατηγορία δευτέρα κατηγορία εἶναι «οἱ ὑπὸ τῶν δημάρχων ἐξακριβωθέντες καὶ ἐξακριβωθησόμενοι, ὡς ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, προστίθενται εἰς τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας οὐλαμοὺς, λόχους καὶ τάγματα τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ὑπαγόμενοι καὶ οὗτοι καθολοκληρίαν εἰς τὰς τοῦ νόμου διατάξεις.» Εἶναι ἀναγκαία αὕτη ἡ διαίρεσις, καθότι πρόκειται σήμερον ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ μίαν ἀνωμαλίαν, καθόσον ἀφορᾶ τὴν κατάταξιν, ἕνεκα τῶν περιστάσεων, ἐν αἷς ἡ Ἐθνοφυλακὴ συνεστήθη καὶ ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες ὑπηρέτησαν μετὰ ζήλου ὑπὲρ τῆς τάξεως, τῆς ἀσφαλείας καὶ τοῦ τόπου καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ τὴν ἀνωμαλίαν αὐτὴν θὰ καθιερώσῃ, ὡς βλέπετε, οὐχὶ ἐπὶ τοῦ ὅλου, ἀλλ’ ἐπὶ μέρους τινος. Κύριοι οὔτε τὰ τάγματα, οὔτε οἱ λόχοι εἶναι συμπληρωμένοι. Σήμερον ἕκαστος λόχος εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἀριθμεῖ, παρὰ 40–50 ἄνδρας, οἵτινες ὑπηρέτησαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο, καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπηρετοῦσι. Λοιπὸν ἡ ἀνωμαλία αὕτη μόνον ἐπ’ αὐτῆς τῆς περιπτώσεως πρέπει νὰ κανονισθῇ, κατὰ τὰ ἄλλα, τοὐτέστι καθόσον ἀφορᾶ τὴν εἰς τὸ μέλλον συμπλήρωσιν καὶ διοργάνωσιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, πρέπει νὰ ἰσχύσῃ καθαρῶς ὁ νόμος. Ἀλλὰ, Κύριοι, μήπως νομίζετε, ὅτι εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς δὲν εἶναι κατατεταγμένοι τόσοι, ὅσοι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ θεωρηθῶσιν οἱ λόχοι πλήρεις; βεβαίως, ἀλλ’ οἱ περισσότεροι προσῆλθον μόνον διὰ νὰ λάβωσιν ὅπλα, στολὰς, καὶ μετὰ ταῦτα ἀνεχώρησαν. Οὗτοι ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐξακριβωθέντων ὑπὸ τῶν δημάρχων, καὶ κατετάχθησαν μὲν εἰς τοὺς διαφόρους λόχους, ἀλλὰ δὲν ὑπηρέτησαν ποσῶς μέχρι τοῦδε. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι περὶ τούτων πάντων τὸ ἄρθρον ἐκφράζεται καθαρῶς, ὅπως ἔχει, παρὰ ὅπως ὁ Κύριος Κορωναῖος τὸ τροποποιεῖ, θέλων νὰ καθιερώσῃ μίαν ἀρχὴν γενικὴν ἐφ’ ὅλων τῶν λαβόντων ὅπλα κατὰ τὴν ἐπανάστασιν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου δὲν ἔχω νὰ φέρω καμμίαν τροπολογίαν.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Καλὸς ἔχει τὸν λόγον.

§165ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Αἰγιαλείας σᾶς ἔφερεν, ἀφορᾷ τὴν Ἐθνοφυλακὴν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς· ὁ ἴδιος καὶ ὁ πρὸ αὐτοῦ λαλήσας σᾶς ἐξέθεσαν τοὺς λόγους, οἵτινες ἐπροκάλεσαν τὴν οὐχὶ ἐντὸς τοῦ νόμου σύστασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς τῶν δύω πόλεων. Ὅταν ἐπῆλθεν ἡ Ὀκτωβριανὴ ἐπανάστασις, οἱ κατάλογοι ἐν μέρει τῶν δήμων ἦσαν συντεταγμένοι, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῆς πατρίδος ἀπῄτει χεῖρας, ὅπως στηρίξωσι τὴν νέαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων καὶ τὴν νέαν ἐγκατασταθεῖσαν ἐξουσίαν. Αἱ ἀρχαὶ δὲν ἠδύναντο, παρὰ νὰ καταφύγωσιν εἰς τοὺς πολίτας, ὡς τοὺς ἔχοντας τὸ μεγαλείτερον συμφέρον εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως· ἑπομένως τὸ καθῆκον καὶ τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν πολιτῶν ἦτο νὰ λάβωσι τὰ ὅπλα. Ἐσχηματίσθη ἡ Ἐθνοφυλακὴ λοιπὸν οὐχὶ κατὰ τὸν νόμον, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἀνάγκας, καὶ σχηματισθεῖσα ἔμεινε μέχρι τοῦδε εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. Εἶναι βεβαίως ἄτοπον, καὶ γίνεται ἄδικον εἰς αὐτοὺς τοὺς Ἐθνοφύλακας, εἰς αὐτοὺς τοὺς ἐκλεχθέντας ἀξιωματικοὺς, νὰ εἴπωμεν, εἶσθε ἄχρηστοι. Ὁπωσδήποτε ἂν ἔλαβε χώραν ἡ τοιαύτη κατάστασις, ἐθεωρήθη καὶ μετὰ ταῦτα ὡς νόμιμος ἡ Ἐθνοφυλακὴ, ὅπως ἐξ ἀρχῆς ἐσχηματίσθη. Εἰς τὴν Γαλλίαν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1830 ἡ Ἐθνοφυλακὴ ὑπέστη τὰς αὐτὰς ἀλλοιώσεις, καὶ μολαταῦτα ἔμεινεν ἀκολούθως ὡς ἦτο, ἔχουσα ὅλα τὰ δικαιώματα, ὅσα εἶχεν ἀποκτήσει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τῆς μεταβολῆς. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἵνα καταρτισθῇ ἡ Ἐθνοφυλακὴ σύμφωνα μὲ τὸν νέον νόμον, ἵνα ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἀνάγκη νὰ ἔχητε δημοτικὰς ἀρχὰς, καὶ λέγων δημοτ. ἀρχὰς, ἐννοῶ Δήμαρχον καὶ δημοτ. Συμβούλιον. Ὁ νόμος, ὁ κανονίζων τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θὰ σχηματισθῇ ἡ Ἐθνοφυλακὴ, ἀπαιτεῖ σύμπραξιν δημοτ. Συμβουλίου, καὶ ὅμως δημοτ. Συμβούλιον δὲν ὑπάρχη, ὅπως πολλάκις εἶπον, καὶ ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσιν κατὰ μίαν συζήτησιν τῆς πρώτης τοῦ Ἰουνίου ἀπεδέχθη· τότε τὸ ζήτημα ἦτον, ἂν ὅλα τὰ δημοτικὰ Συμβούλια ἔπρεπε νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὡς τὸ τῶν Ἀθηνῶν· τότε ἀνεβλήθη μόνον ἡ ψηφοφορία, καὶ τίποτε περισσότερον. Ἂν θέλητε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος καὶ ὁ ὑπάρχων καὶ ὁ ψηφιζόμενος, λάβετε πρόνοιαν διὰ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν. Πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, τότε ἐγὼ καὶ ὁ Κ. Καλλιγᾶς εἴχομεν φέρει πρότασιν, ἥτις τότε ἐσύμφερεν, ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ ἐκείνη δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ σήμερον, διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐτροποποίησα ταύτην, ὡς θέλω τὴν ἀναγνώσει. Κύριοι, ἵνα προβῆτε εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει καὶ ὁ προτείνας τὴν πρότασιν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία πολὺ καλῶς ἔπραξε νὰ μεταβάλῃ τὸν νόμον δι’ ὅλον τὸ κράτος, ἀνάγκη διὰ τὰς Ἀθήνας νὰ δεχθῆτε τὴν πρότασιν αὐτὴν, διότι ἂν δὲν τὴν δεχθῆτε, δὲν κάμνετε τίποτε. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου. «Ἄρθρον 1. Μέχρι τῆς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δήμων Νόμου ἀνανεώσεως τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν ἀνανεοῦται ὡς ἑξῆς· Ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ Νομάρχου, τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τοῦ ἐκπληροῦντος χρέη Δημάρχου, συνερχομένων εἰς ἐπιτροπὴν, θέλουν τεθῇ ἐν τῇ κληρωτίδι δημοσίᾳ πεντακόσια ὀνόματα ἐκ τῶν κατὰ τὴν σειρὰν πρώτων τοῦ ὑπάρχοντος ὁριστικοῦ δημαιρεσιακοῦ καταλόγου, ἀφ’ οὗ ἐξαιρεθῶσιν ὅσα ἀπεβίωσαν ἢ κατέστησαν ἀνίκανα, διὰ νὰ ἐξαχθῶσιν ἐξ αὐτῶν, ά) Τὰ πρὸς συγκρότασιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν ἀπαιτούμενα δέκα καὶ ὀκτὼ ὀνόματα Συμβούλων. βʹ) Ἰσάριθμα ὀνόματα τῶν πρὸς συγκρότησιν τοῦ Συμβουλίου ἐξαχθέντων, ὅπως χρησιμεύσωσιν ἐν περιπτώσει ἀνάγκης εἰς συμπλήρωσιν τοῦ ἐννόμου ἀριθμοῦ τοῦ σώματος, κατὰ τὴν σειρὰν τῆς κληρώσεώς των λαμβανόμενα.» «Ἄρθρον 2. Τὸ οὕτω συγκροτηθὲν δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ τὰ συμπληρωτικὰ μέλη, συγκαλούμενα παρὰ τοῦ Νομάρχου ἐκλέγουσι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δήμων νόμου τρεῖς ὑποψηφίους διὰ τὴν θέσιν Δημάρχου καὶ τοὺς ἀπαιτουμένους διὰ τὰς λοιπὰς θέσεις δημαρχικῶν καὶ εἰδικῶν Παρέδρων.» «Ἄρθρον 3. Ὁ κατάλογος τῶν κληρωθησομένων ἐκτίθεται ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας καὶ τὸ δημαρχεῖον πρὸ τῆς κληρώσεως καὶ πᾶς τις ἐκ τῶν δημοτῶν δύναται ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς τοιχοκολλήσεως νὰ φέρῃ ἐνστάσεις περὶ τῆς ἐγγραφῆς παραλειφθέντων καὶ διαγραφῆς ἀποβιωσάντων ἢ ἀνικάνων καταστάντων. Αἱ τοιαῦται δὲ ἐνστάσεις δικάζονται πρὸ τῆς κληρώσεως ὁριστικῶς καὶ ἀνεκκλήτως παρὰ τοῦ Νομάρχου τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τοῦ ἐκπληροῦντος χρέη Δημάρχου· αἱ δὲ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, τῆς ὁποίας τὰ πρακτικὰ ἐκτίθενται ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας εἰς τὸ δημαρχεῖον, παρὰ τοῦ Νομάρχου· κατὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ, ἐὰν αὕτη ᾖναι ἀκυρωτικὴ, ἐπιτρέπεται προσφυγὴ ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.» «Ἄρθρον 4. Ἡ κλήρωσις ὡς καὶ ἡ ἐκλογὴ ἐνεργοῦνται ἐν τῷ δημαρχικῷ καταστήματι δημοσίᾳ. «Ἄρθρον 5. Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος Νόμου ἐφαρμόζονται ἀναλόγως καὶ εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους, τῶν ὁποίων τὰ δημοτικὰ Συμβούλια περιῆλθον εἰς τὴν αὐτὴν περίπτωσιν.» Κύριοι, λέγω νὰ ἀνανεωθῇ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, διότι δὲν δύνασθε νά μοι ἀρνηθῆτε, ὅτι τὸ ἐθεωρήσαμεν ὡς μὴ ὑπάρχον. Ἀπὸ τῆς 11 8βρίου τῆς πρωΐας μέχρι σήμερον τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν συνῆλθεν· ἐὰν ἀρνηθῆτε τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεώς μου ταύτης, ἀντὶ νὰ ὠφελήσητε τὸν δῆμον, τὸν βλάπτητε, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, φρονῶ, ὅτι ἄνευ τούτου ἡ παροῦσα πρᾶξις περὶ Ἐθνοφυλακῆς δὲν ἰσχύει, δὲν ἔχει ἀποτέλεσμα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παροῦσα πρότασις δύναται νὰ θεωρηθῇ κατεπείγουσα, καὶ νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν.

§167ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, ἤθελον παραδεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κορωναίου, ἂν ἡ πρότασις αὕτη ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς πάντα ἄλλον δῆμον, ἐκτὸς τοῦ δήμου Ἀθηναίων· διότι ἐνταῦθα ὑπάρχει ἀνωμαλία τις. Ἐνταῦθα δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ὑπάρχει, καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν σπουδαίαν πρᾶξιν τοῦ δήμου Ἀθηναίων, τὴν σύστασιν τῆς Ἐθνοφυλακῆς, τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν παρέστη ποσῶς, οὐδὲ ἐδέχετό τις τὴν συμμετοχήν του, καί τοι διαταττομένην παρὰ τοῦ νόμου. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τὸ συσχετίσωμεν μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ, πρέπει νὰ ἐπιψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον καθὼς προτείνεται, διότι δὲν εἶναι μόνον προϊὸν σκέψεων τοῦ Κ. Λόντου, δὲν εἶναι προϊὸν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ εἶναι προϊὸν ὅλης τῆς Ἐθνοφυλακῆς· καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐπειδὴ εἴδομεν ὅτι ὑπάρχει ἡ ἀνωτέρω ἀνωμαλία, ἂν θελήσωμεν νὰ ζητήσωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἁπλῶς ὁ νόμος, τότε δὲν θὰ ἔχωμεν Ἐθνοφυλακὴν, διότι θὰ μᾶς παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ ἔνστασις· ὑπάρχει, ἢ δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν συμβούλιον· εἰς τὴν πρότασιν δὲ αὐτὴν λέγομεν ἁπλῶς νὰ ἐνεργήσῃ ὁ δήμαρχος τὴν κατάταξιν τῶν μήπω καταταχθέντων ἄνευ τῆς παρουσίας δημ. συμβούλων, καὶ ἑπομένως τότε τὸ ζήτημα τοῦ δημ. Συμβουλίου ἀφίνεται κατὰ μέρος. Ὑποστηρίζω λοιπὸν τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει, παρακαλῶ μόνον νὰ προστεθῇ ἐνταῦθα, ἔνθα λέγει «πάντες οἱ ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε καταταχθέντες καὶ ὑπηρετήσαντες εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν τοῦ Κράτους» ἡ φράσις «ἔχοντες δὲ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα» ἀναλαμβάνουσι κτλ. μόνον αὐτὴν τὴν προσθήκην ἔχω νὰ κάμω.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα; οἱ θεωροῦντες, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἐφωτίσθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον ά., ἐπ’ αὐτοῦ ὅμως ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ Κυρίου Κορωναίου ἔχουσα οὕτως· «ἡ ἀπὸ τῆς 3βριανῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τοῦδε ἐθνοφυλακὴ θεωρεῖται νομίμως κατηρτισμένη, καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτῆς ὑποχρεωτικὴ, σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμου, θέλει δὲ συμπληρωθῆ ὅπως ὁ αὐτὸς νόμος ὁρίζει.» Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν ταύτην· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον ὁλόκληρον· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ βʹ. ἄρθρον, ἔχον οὕτως· «Ἄρθρον. 2. Οἱ οὕτω προστεθησόμενοι εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν θέλουσι καταταχθῆ κατὰ λόγον τῆς κατοικίας ἑκάστου εἰς τοὺς ἤδη σχηματισθέντας οὐλαμοὺς, λόχους καὶ τάγματα τῆς ἐθνοφυλακῆς μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀνωτάτου ὅρου τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν. Γενομένης δὲ ὑπερβάσεως τοῦ ἀριθμοῦ τούτου, θέλει ἐνεργεῖσθαι κατὰ νόμον σχηματισμὸς προσθέτων οὐλαμῶν, λόχων καὶ ταγμάτων καὶ ἐκλογὴ ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ γʹ. ἄρθρον, ἔχον οὕτως. «Ἄρθρον 3. Ἡ Κυβέρνησις ἐντέλλεται ὅσον τάχιστα νὰ ἐκδώσῃ τὸ ἀναγκαῖον διάταγμα, τὸ κανονίζον τὴν διαδικασίαν τῶν πειθαρχικῶν συμβουλίων.» Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ, τροποποιήσασα ἐπὶ τὸ γενικώτερον τὸ ὑποστηρίζον τὰς τῆς ἐθνοφυλακῆς ἀσκήσεις ψήφισμα τοῦ αὐτοῦ Κ. πληρεξουσίου Αἰγιαλείας, Σ. Λόντου, ὑποβάλλει αὐτὸ ὑπὸ τὴν ἐπιψήφισίν σας ὡς ἔπεται...»

§169ΚΑΛΟΣ. Νὰ λείψῃ τὸ ἐντέλλεται, σήμερον ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει τοιαύτην ἐξουσίαν.

§170ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Νὰ προστεθῇ «Διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος θέλουσιν ὁρισθῆ (θόρυβος).

§171ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀπαλειφθῇ.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀπάλειψις. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀπάλειψιν· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον.

§173ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω τινὰς παρατηρήσεις. Δὲν ἐννοῶ στρατὸν ἢ σῶμα ἔνοπλον ἄνευ πειθαρχίας· ὅλαι αἱ κυβερνήσεις αἱ ἐπαναστατικαὶ ὑπεσχέθησαν, ὅτι θὰ φροντίσωσι περὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἀλλὰ δυστυχῶς οὐδεμία τούτων ἔλαβε τὴν πρόνοιαν νὰ ἐκδώσῃ διάταγμα, τὸ ὁποῖον νὰ κανονίσῃ τὰ περὶ πειθαρχικοῦ συμβουλίου, θέλω παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ συστήσῃ τοῦτο εἰς τὴν κυβέρνησιν. Ἀφ’ ἑτέρου κάμνω τὴν παρατήρησιν· ὁ στρατὸς ἡμῶν σύγκειται ἐκ δεκασχιλίων ἀνδρῶν, εἶναι πολὺς, προκειμένου περὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας καὶ τάξεως, μικρὸς δὲ, ὅταν ἐπέλθῃ ἕτερος κίνδυνος· καὶ ὅμως διὰ τὸν στρατὸν τοῦτον ἔχομεν ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπηρετοῦν πλέον τῶν 60 στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, διὰ δὲ τὴν ἐν γένει ἐθνοφυλακὴν τοῦ Κράτους δὲν ἐσυστήθη ἰδιαίτερον τμῆμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον νὰ διευθύνῃ εἷς τῶν ἀνωτέρων στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἕνεκα τῶν γνώσεών του, νὰ δύναται ὁπωσδήποτε νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐθνοφυλακήν. Σήμερον τὸ τμῆμα τῆς ἐθνοφυλακῆς διευθύνεται ἀπὸ ἕνα ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὴν ῥάχιν του καὶ ὅλας τὰς ἄλλας ἐργασίας. Εἶναι καλὸν νὰ συστήσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις ταύτας, καὶ νὰ φροντίσῃ περὶ σχηματισμοῦ ἰδιαιτέρου τμήματος. Δὲν πρέπει νὰ παραμελῶμεν, δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν, ὅτι ὑπερασπιζόμεθα τὸν ἀγλαὸν καρπὸν τῆς ἐπαναστάσεως, ἀλλὰ πρέπει καὶ διὰ τῶν ἔργων νὰ μορφώσωμεν τὴν ἐν γένει ἐθνοφυλακὴν, διότι θὰ ἔχωμεν, ἂν θέλωμεν ἐθνοφυλακὴν, ἐξ 100.000 ἀνδρῶν. Κάμνω δὲ καὶ ἑτέραν παρατήρησιν τοῦ νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῇ καθ’ ὅλον τὸ κράτος ὁ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμος.

§174ΤΙΝΕΣ. Ἐννοεῖται.

§175ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Λέγετε ὅτι ἐννοεῖται, καὶ ὅμως, καθὼς μανθάνω, δὲν ἐσυστήθη ἐθνοφυλακὴ, παρ’ εἰς ὀλίγα μέρη τοῦ κράτους καὶ διὰ τοῦτο συνιστῶ νὰ ἐφαρμοσθῇ καθ’ ὅλον τὸ κράτος ἡ ἐθνοφυλακή.

§176ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ Κ. Κολιάτσου θὰ κάμω δύω παρατηρήσεις· ὅλοι βεβαίως μεριμνῶμεν ὑπὲρ τῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς προόδου τῆς ἐθνοφυλακῆς, καὶ συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ πληρέστατα τὰς ἐπιθυμίας, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος μας Κολιάτσος ἐξέφρασεν ἀπὸ τῆς θέσεώς του. Ἀλλὰ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἐπρότεινε μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον μακρὰν τοῦ νὰ ᾖναι τοσοῦτον συντελεστικὸν ὅσον τὸ φρονεῖ ὡς πρὸς τὴν πρόοδον καὶ ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἔχει καὶ τὸ κακὸν ὅτι εἶναι ἱκανὸν νὰ παραλύσῃ τὴν στρατιωτικὴν τῆς ἐθνοφυλακῆς ὀργάνωσιν ἐξ ἑνὸς, καὶ νὰ συνεπάγῃ ἐξ ἑτέρου καὶ τὸ κακὸν τῆς συγκεντρώσεως, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἄνευ ἀνάγκης δὲν θέλομεν νὰ καλλιεργήσωμεν. Ἡ ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπόδοσις τῆς ἐπιμελείας τῶν ὑποθέσεων τῆς ἐθνοφυλακῆς εἰς πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ γνῶσιν τῶν τοιούτων θεσμῶν, βεβαίως θεωρεῖται ἀναγκαιοτάτη. Ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος πρόσωπον πρέπει νὰ ᾖναι καὶ στρατιωτικὸν· ἡ ἐθνοφυλακὴ ἔχει ἀνάγκην στρατιωτικῆς ὀργανώσεως, οὐχ ἧττον ὅμως οἱ σκοποὶ τοὺς ὁποίους ὑπηρετεῖ εἶναι ἐκτάκτως μόνον στρατιωτικοὶ καὶ συνήθως εἶναι πολιτικοὶ, τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, καὶ ὑπηρετικώτατοι τῆς πολιτικῆς τάξεως. Ἐὰν, Κύριοι, πρόκειται νὰ προσκαλέσωμεν πρὸς ἐπίβλεψιν περὶ τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν τῆς ἐθνοφυλακῆς πρόσωπον στρατιωτικὸν, φοβοῦμαι ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ὀργάνωσις, τῆς ὁποίας ἡ ἐθνοφυλακὴ ἔχει ἀνάγκην, ἐνδέχεται νὰ παραλύσῃ· καὶ διατί; διότι αὐτὴ δὲν ἔχει τοσοῦτον ἀνάγκην διευθύνσεως ὅσον ἐπιστασίας περὶ τὴν ἐξάσκησιν, καὶ ὡς τοιαύτη ἔχει ἀνάγκην τῶν κατὰ τόπους ἀρχηγῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ᾖναι πρόσωπα στρατιωτικὰ, δυνάμενα νὰ δώσωσιν εἰς αὐτὴν τὴν ἀναγκαίαν ὀργάνωσιν καὶ διὰ τὴν ὁπλασκείαν καὶ τὴν πειθαρχίαν καὶ τὰ λοιπὰ ἀντικείμενα τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας· καθ’ ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν τῆς διευθύνσεως, ἡ ἐθνοφυλακὴ εἶναι σῶμα ὑπηρετικὸν τῶν δημοσίων ἐλευθεριῶν, καὶ φρονῶ ὅτι πρὸς τοῦτο ἥκιστα ἁρμόζει ἡ διεύθυνσις ὑπουργείου. Ἄλλως τε δὲν πρέπει νὰ ῥίπτωμεν ἰδέας ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε· ὅταν θὰ συζητηθῶσιν οἱ ὀργανικοὶ νόμοι, ἐκεῖ βεβαίως εἶναι καιρὸς, ἵνα προνοήσωμεν καὶ περὶ τῶν τοιούτων προτάσεων.

§177ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, συγκείμενον ἐκ τῶν δύω ἄρθρων τῶν ψηρισθέντων.

§179ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Λέγω, ἀντὶ τοῦ δευτέρου ψηφίσματος τοῦ Κυρίου Λόντου νὰ προστεθῇ ὡς τελευταῖον ἄρθρον τοῦτο, καὶ νὰ μὴ γείνῃ ἰδιαίτερον ψήφισμα. Ἰδοὺ λοιπὸν τὶ λέγω. «Κατὰ τὰς ὥρας τῶν γυμνασίων τῆς ἐθνοφυλακῆς θέλουν κλείεσθαι ἅπαντα τὰ καταστήματα ἐκτὸς τῶν Φαρμακείων.»

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τοῦτο;

§181ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ τρίτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Καθίσατε, Κύριοι πληρεξούσιοι, μὴ φεύγετε ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων.

§183ΚΑΪΡΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ Καλοῦ, Κύριε Πρόεδρε, τοιαύτη πρότασις ἦλθε καὶ ἐστάλη εἰς τὰ τμήματα (θόρυβος).

§184ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Περὶ τούτου ὑπάρχει εἰδικὴ πρότασις, ἥτις ὑπάρχει εἰς τὰ τμήματα, καὶ οἱ εἰσηγηταὶ πρόκειται νὰ συνέλθωσι καὶ φέρουν τὴν ἔκθεσιν.

§185ΚΑΛΟΣ. Ἐσυζητήθη καὶ ἔγεινε ψηφοφορία καὶ ἐμείναμεν εἰς αὐτήν· παρουσιάσθη πρότασις, ἂν πρέπῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἰς ὅλον τὸ κράτος ἢ εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Συνεκρούσθημεν, διελύθημεν χωρὶς νὰ φέρωμεν ἀποτέλεσμα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν ἀντιῤῥήσεις ὡς πρὸς τὸ κατεπεῖγον; (θόρυβος).

§187ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ Κ. Καλὸς δὲν ἐνθυμεῖται· ὑπάρχει εἰς τὰ τμήματα αὐτὴ ἡ πρότασις.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν λύονται ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα.

§189ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§190ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κατὰ προγενεστέραν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ταύτης εἰς τὰς 5 Ἰανουαρίου λήγει ἡ προθεσμία, τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν νὰ μὴ δικάζουν τὰ δικαστήρια τὰς ὑποθέσεις τοῦ Δήμου (θόρυβος).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Θὰ τυπωθῇ, θὰ διανεμηθῇ καὶ θὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν. Καθίσατε, Κύριοι, νὰ συζητήσωμεν τὸ περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων νομοσχέδιον.

§192ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἡμεῖς ἐνοήσαμεν νὰ συζητηθῇ τώρα αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ παραβιάσω τὸν κανονισμόν.

§194Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, Κ. Πρόεδρε.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα.

§196ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ κάμωμεν τώρα, ὅσον κατεπεῖγον καὶ ἂν ᾖναι.

§197ΔΑΓΡΕΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, νὰ μοὶ εἴπητε ἂν ἐκηρύχθη ὡς κατεπείγουσα αὐτὴ ἡ πρότασις;

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκηρύχθη.

§199ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν, ἂν θέλητε, μὴ τὴν θεωρῆτε κατεπείγουσαν.

§201ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε νὰ ἐκφωνήσωμεν τὸν κατάλογον. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων νομοσχεδίου.

§203ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κάμνω τὴν ἔνστασιν ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§204ΔΑΓΡΕΣ. Ἡμεῖς διαμαρτυρόμεθα, ὅτι δὲν ἐκηρύχθη κατεπεῖγον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰς βάσεις τῆς κοινωνίας (θόρυβος).

§205ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὰ πρακτικὰ τοῦ 7 τμήματος (θόρυβος).

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, νὰ ἴδωμεν ἂν ἤμεθα πλήρεις. Ἄρχεται ἡ ἐκφώνησις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου.

§207ΔΑΓΡΕΣ. Ἤθελα παρακαλέσει τὸ προεδρεῖον νὰ μὴ ἐπαναφέρῃ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν εἰς μίαν κατάστασιν μιᾶς Βουλῆς παρελθούσης (θόρυβος).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (5 παρὰ 5 μ. μ.)

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Βενετσάνος. Θ. Γεωργίου. Γρηγ. Μαυρομαρᾶς. Α. Δόσιος.