1863.12.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡϞʹ.

Τῆς 13 Δεκεμβρίου 1863.

(Παρασκευή).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, πλήρους γενομένης τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Προχθὲς ὑπέβαλον τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 5 ἄρθρου καθόσον ἀφορᾷ τὰς ὁμολογίας τὰς ὁποίας ἔμελλε νὰ ἐκδώσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀπέναντι τῶν ἐπὶ τῆς μεγάλης ἐπαναστάσεως ἀποζημιώσεων τῶν τριῶν ναυτικῶν νήσων, κατ’ ἀπόφασιν μιᾶς ἐπιτροπῆς τοῦ ἀγῶνος. Πολλοὶ δὲν ἐπεψήφισαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου αὐτῆς, διότι ἔλεγον ὅτι ἐμπεριέχεται εἰς τὸ ἄρθρον ἡ πρόνοια αὕτη τοῦ νόμου. Τὸ ἄρθρον λέγει, «ὁμολογίαι τῆς ἐπὶ Κυβερνήτου συστηθείσης Τραπέζης, πιστωτικὰ φαλαγγιτικὰ γραμμάτια, καὶ τὰ τούτοις ἐξομοιούμενα». Ἐννοοῦν λοιπὸν οἱ Κύριοι, οἱ μὴ ψηφοφορήσαντες ὑπὲρ τῆς τροπολογίας μου, ὅτι καὶ τὰ τούτοις ἐξομοιούμενα ἐννοεῖ ἡ Συνέλευσις, ὅλα τὰ ὁμόλογα ὅσα δύνανται νὰ ἐκδοθῶσιν ἀπέναντι τῶν ἐθνικῶν ἐκκρεμῶν χρεῶν; ἂν τὸ πρᾶγμα ἔχῃ οὕτω, σᾶς παρακαλῶ νὰ γείνῃ μνεία εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι διὰ τῆς φράσεως «καὶ τὰ τούτοις ἐξομοιούμενα» ἐννοεῖ καὶ τὰς ὁμολογίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας μέλλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ μετὰ ταῦτα.

§2ΚΑΛΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν Κ. πληρεξούσιον, ὅτι δὲν δυνάμεθα σήμερον ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ αὐτῶν. Ἡ ἔκδοσις τῶν ὁμολογιῶν θὰ γίνῃ διὰ νόμου, καὶ ἑπομένως τότε δύνανται ν’ ἀποφανθῶσιν αἱ Βουλαί.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, τὰ πρακτικὰ ἔχουσι καλῶς; Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις ἐνέκρινε τὰ πρακτικά. Κύριοι πληρεξούσιοι, παρακαλῶ νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὰ τμήματα, διότι πολλὰ σπουδαῖα νομοσχέδια παρεπέμφθησαν εἰς αὐτὰ, ἵνα προσυζητηθῶσι, παρακαλῶ νὰ συνέλθωσιν αὔριον κατὰ τὴν 11 ὥραν. Νομίζω ὅτι πᾶσα ἰδιαιτέρα εἰδοποίησις εἶναι περιττή· ὡσαύτως παρακαλῶ καὶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ συντάγματος νὰ συνέλθῃ, διότι χθὲς δὲν συνῆλθε.

§4ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐπιφορτισθεῖσα τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος, ἀνέλαβε τὰς ἐργασίας αὐτῆς πρὸ μηνῶν, πρὸ ἔτους σχεδόν. Μὲ λύπην μου, λέγω, ὅτι δὲν βλέπω νὰ καταβάλλεται ἡ δέουσα προσπάθεια ἐκ μέρους πολλῶν πληρεξουσίων, καὶ παρέρχονται οὕτω αἱ ἡμέραι αἱ προσδιωρισμέναι διὰ τὰς ἐργασίας τῶν ἐπιτροπῶν. Παρευρισκόμενος ἐνταῦθα δὲν βλέπω καμμίαν προσπάθειαν, καὶ πιστεύω ὅτι πολλὰ τῶν μελῶν ἀπαρέσκονται εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν· διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ὁρίσῃ τὴν δευτέραν, ὡς ἡμέραν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ συντάγματος. Ἂν δὲ τινὰ μέλη δὲν ἔρχωνται νὰ τὰ ἀντικαστήσῃ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παλαμήδης, ὡς Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§6ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶπον, ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ εἶναι ἀπόῤῥοιαι τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, καὶ καλλιτέραν διαγωγὴν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν δὲν ἔχομεν. Μολαταῦτα, βεβαιῶ τὸν Κ. Δαγρὲν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔλειψεν ἀπὸ τὰ χρέη της, ἐκτὸς ἐξαιρέσεών τινων εἰς τὰς ὁποίας ὑποπίπτουν ὅλα τὰ μέλη καὶ αἱ ἐπιτροπαί. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ συντάγματος ἠδύνατο βεβαίως νὰ ἔχῃ τελειωμένον αὐτὸ, ἀλλ’ ἡ ἰδέα ὅτι τὸ σύνταγμα θὰ χρησιμεύσῃ καὶ μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς ἑπτανήσου, διὰ τοῦτο ἐνόμισε συμφερώτερον, διὰ νὰ βαδίσῃ σκεπτικώτερον καὶ φέρῃ ἔργον ὅσον τὸ δυνατὸν τέλειον, νὰ παρατείνῃ τὰς ἐργασίας της. Μὴ ἀμφιβάλλετε ὅμως, ὅτι ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις τὸ θέλει, ἡ ἐπιτροπὴ ἐντὸς δύω ἑβδομάδων δύναται νὰ τὸ τελειώσῃ ἐναποκειμένης τῆς οὐσιώδους τελειοποιήσεως εἰς τὸ Σῶμα. Δὲν ἔχομεν τώρα, παρὰ μίαν ἀναθεώρησιν, ἥτις ἐπροχώρησεν εἰς πολλὰ ἄρθρα.

§7ΔΑΓΡΕΣ. Τὸ περὶ συζητήσεως τοῦ συντάγματος πρὸ τῆς ἐλεύσεως τῶν Ἑπτανησίων ἢ μὴ, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ ἡ Συνέλευσις. Λυποῦμαι ὅτι, εἶπεν ὁ Κ. Παλαμήδης, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐφέρθη ὡς καὶ ἡ Συνέλευσις. Ὀφείλομεν, Κύριοι, νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ὁσάκις εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπαρουσιάσθη ζήτημα σπουδαῖον, δὲν ἔλειψε νὰ τὸ συζητήσῃ σπουδαίως καὶ ἀξιοπρεπῶς.

§8ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐὰν ἐντὸς δύω ἑβδομάδων δὲν τὸ φέρωμεν, ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ μᾶς ἀντικαταστήσῃ, καθὼς καὶ ἤδη, ἂν ἐγκριθῇ, δύναται νὰ τὸ κάμῃ, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντιποιηθῇ τὰ δικαιώματά της.

§9Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ μὲ συγχωρήσητε, Κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς εἴπω δύω λέξεις. Δὲν εἶμαι ἐντελῶς προσκεκολλημένος μὲ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ διατελῶ μέλος τῆς ἐπὶ τοῦ συντάγματος ἐπιτροπῆς. Οὐδόλως ὅμως ἐπιτρέπω εἰς οὐδένα τῶν συναδέλφων μας νὰ εἴπῃ δημοσίᾳ ὅτι τινὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀπαρέσκονται εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς. Τοῦτο εἶναι μία ὕβρις, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἀνέχεται, καὶ ὁ Κ. Δαγρὲς ὤφειλε πρὶν ν’ ἀντισταθμίσῃ τὸ βάρος τῆς προτάσεώς του.... Προτείνω νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ, καὶ ἂν δὲν τὴν ἀνακαλέσῃ, δίδω τὴν παραίτησίν μου (θόρυβος).

§10ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπειδὴ εἶμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλῶ ν’ ἀνακαλέσῃ ὁ Κ. πληρεξούσιος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν.

§11ΔΑΓΡΕΣ. ...... (θόρυβος).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις εἰς τὰ λεχθέντα; Οἱ ἀρκούμενοι εἰς τὰ λεχθέντα παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), ἡ Συνέλευσις ἠρκέσθη. Ἀπεφασίσατε, Κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ γίνεται ἡ ἐπίδοσις τῶν δικογράφων εἰς τὸν πρῶτον ἀντιπρόεδρον τῆς Συνελεύσεως. Ἀφ’ ἧς ἔληξεν ἡ περίοδος τοῦ προεδρείου τοῦ παρελθόντος μηνὸς, ἀντιπροέδρους δὲν ἔχομεν, ὥστε οἱ διάδικοι δὲν ἠξεύρουν εἰς ποῖον νὰ ἐπιδώσωσι τὰ δικαιόγραφα· ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ἐπιδόσεις. Σᾶς παρακαλῶ αὔριον νὰ προβῶμεν εἰς ἐκλογὴν ἀντιπροέδρων, ἢ νὰ ἀποφασισθῇ ἡ διατήρησις τῶν ἤδη ὑπαρχόντων.

§13ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ μείνῃ τὸ ἴδιον Προεδρεῖον μέχρι τῆς νέας ἐκλογῆς τοῦ νέου Προέδρου.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν δευτέραν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἔκθεσις τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Σούϊδα περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς. «Ἡ Εἰσηγητικὴ Ἐπιτροπὴ συζητήσασα τὴν πρότασιν τῶν πληρεξουσίου Κυρίου Σούϊδα περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ σώματος τῆς Χωροφυλακῆς, γνωμοδοτεῖ, ὅπως, ἡ ὑφισταμένη ἀνωμαλία εἰς τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, μὴ χωριζομένη τῶν ὑφισταμένων τοιούτων εἰς τὰ διάφορα ὅπλα καὶ σώματα τοῦ Στρατοῦ, συμπεριληφθῇ εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νῦν γενικὸν μέτρον τῆς ἄρσεως τῶν ἐν τῷ Στρατῷ ὑφισταμένων ἀνωμαλιῶν. Ἀθῆναι, τὴν 10 10βρίου 1863. Ἡ Ἐπιτροπή, Π. Κορωναῖος, Δ. Κουμουνδουράκης, Π. Θερμογιάννης, Δ. Σαράβας. Ὁ Εἰσηγητής Α. Μαυρομιχάλης.»

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Ὁ πληρεξούσιος Κ. Στεφανόπουλος ζητεῖ ἑνὸς μηνὸς ἄδειαν.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τῷ δοθῇ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§19ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παρακαλῶ νὰ εἴπω κάτι τι. Παρακαλῶ τὸ γραφεῖον νὰ φροντίσῃ νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν εἰσηγητὴν τῆς ἐπὶ τῶν δημοτικῶν προτάσεώς μου ἵνα παρουσιάσῃ ὅσον τάχιστα τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῶν τμημάτων, διότι ἄλλως οἱ δῆμοι εὑρίσκονται εἰς ἐκκρεμῆ κατάστασιν.

§20ΝΙΚ. ΚΑΪΡΗΣ. Λέγω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συνῆλθε καὶ διώρισεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Ἰωάννην Δελιγιάννην, ὅστις θὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσιν.

§21ΚΑΛΟΣ. Φρονῶ, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωστοποιῇ ἑκάστοτε εἰς τὸ Προεδρεῖον ποῖα τῶν ψηφισμάτων τῆς Συνελεύσεως λαμβάνουσι τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖ ἡ Συνέλευσις;

§23ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§24ΣΟΥΪΔΑΣ. Πρὸ πολλοῦ ὑπεβλήθησαν προτάσεις εἰς τὸ Προεδρεῖον, τῶν ὁποίων ἀνάπτυξις δὲν ἐγένετο, καὶ ἐν τούτοις ἑτέρων μεταγενεστέρων ἐγένετο.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο ἐγένετο κατ’ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.

§26ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ προσκαλέσῃ ἐνώπιόν της τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ ὑποβάλω σοβαρὰν ἐπερώτησιν, διότι ἐνώπιον αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως, τῆς ὁποίας ἡ γέννησις εἶναι γνωστὴ, ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἡ ἐπανάστασις διὰ νὰ καθιερώσῃ τοὺς νόμους καὶ τὸ σέβας πρὸς αὐτοὺς, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπερπηδῶν τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας του κατεπάτησε τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύουν καὶ οἱ κείμενοι νόμοι καὶ ἡ βάσις αὐτοῦ τοῦ ὑφισταμένου πολιτεύματος. Τὸν προσκαλῶ νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ καταγγείλω τὴν κατηγορίαν ταύτην, κ’ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ μὲ δικαιώσῃ.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον αὔριον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βαλτινοῦ περὶ τῆς συζητήσεως τοῦ πολιτεύματος.

§31ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ζητῶ κ’ ἐγὼ τὸν λόγον.

§32ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐὰν ὁ Κ. Δαγρὲς ζητῇ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναπτύξεως θὰ μὲ ἀναγκάσῃ ν’ ἀναπτύξω περισσότερον τὴν πρότασίν μου, ὥστε τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ κάμῃ λόγον. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατὰ τὸν κανονισμὸν, ὅταν ἐπιδίδεται πρότασίς τις, ὁρίζεται αἰτήσει τοῦ προτείνοντος καὶ ἐγκρίσει τῆς Συνελεύσεως ἡ ἡμέρα πρὸς ἀνάπτυξιν αὐτῆς. Τὸ κατ’ ἐμὲ ἐνόμισα πάντοτε, ὅτι καθ’ ἣν ὥραν προσκαλεῖται ὁ καταθέσας μίαν πρότασιν ν’ ἀναπτύξῃ αὐτὴν ὀφείλει ἁπλῶς καὶ ξηρῶς νὰ ὑποδείξῃ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις, καὶ δὲν πρέπει νὰ καταναλίσκῃ τὸν καιρόν του εἰς τὴν πραγματικὴν ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεως, καθόσον τότε ἀναλόγως τῶν ζητημάτων αἱ ἀναπτύξεις καταντῶσι συζητήσεις. Ἐμμένων εἰς αὐτὴν τὴν ἰδέαν, λέγω μόνον αὐτὰς τὰς ὀλίγας λέξεις. Ἐνόμισα καὶ νομίζω, ὅτι ἐπέστη ὁ καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπέστειλε πρὸ ἔτους ὁλοκλήρου, εἶναι ἀνάγκη νὰ λύσῃ τὸ κυριώτερον τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων, νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ Σύνταγμα, νὰ στερεώσῃ, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν, καὶ κατὰ συνέπειαν τὴν εὐημερίαν τοῦ ἔθνους· ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ἐνόμισα καὶ νομίζω, νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ὅσον εἶναι δυνατὸν τάχιον. Τοὺς λόγους ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζω τὴν ἰδέαν μου ταύτην ἐν μέρει ἔχω ἐκθέσει εἰς τὴν πρότασίν μου, καὶ ἐν ἐκτάσει θέλω ἀναπτύξει κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως. Κύριοι, θέλετε μὲ ἐπιτρέψει νὰ νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον συγχρόνως μὲ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς μου νὰ μάθῃ ἡ Συνέλευσις τί γίνεται τὸ Ἑπτανησιακὸν ζήτημα, διότι νομίζω, ὅτι ἐνόησα τὴν Συνέλευσιν ἀργοποροῦσαν νὰ συνταγματίσῃ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Συνέλευσις φρονῶ ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο καλὸν νὰ σιωπήσῃ ἐπὶ ὀλίγον, ἕως ὅτου ἴδῃ τοὺς ἀδελφοὺς Ἑπτανησίους συμπαρακαθημένους ἐνταῦθα. Παρακαλῶ ἐν πρώτοις, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι καθαρὸν, ἐπειδὴ ἕκαστος οὐχὶ μόνον πληρεξούσιος, ἀλλὰ πᾶς Ἕλλην, ἔχει ἤδη προσυζητήσει τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ τρέξωμεν εἰς τοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους δὲν ἀρέσκομαι νὰ βλέπω ἐφαρμοζομένους, ὅταν τρώγωσι τὴν οὐσίαν, νὰ μὴ στείλωμεν τὴν πρότασιν εἰς τὰ τμήματα, ἀλλὰ νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα· δὲν σπεύδω δὲ, καὶ νομίζω καλὸν ν’ ἀφήσωμεν 8 ἡμέρας ἀπὸ σήμερον, ὥστε ἕκαστος νὰ ἑτοιμασθῇ εἰς τὴν πραγματικὴν συζήτησιν τοῦ ἀντικειμένου. Κατὰ τὴν ἡμέραν δὲ τῆς συζητήσεως προτείνω νὰ παρευρεθῇ ταὐτοχρόνως καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ μᾶς ἐκφρασθῇ καθαρῶς ἐπὶ τοῦ Ἑπτανησιακοῦ ζητήματος· ταὐτοχρόνως δὲ παρακαλῶ ἀπὸ σήμερον νὰ παραγγελθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐν τῷ μεταξὺ παρουσιάσῃ εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Συνελεύσεως τὸ κείμενον τῆς συνθήκης, ἥτις τόσον ἐτάραξε πᾶσαν Ἑλληνικὴν καρδίαν, καὶ ἂν τυχὸν δὲν ὑπάρχῃ πρωτότυπον, νὰ μᾶς φέρῃ ἀντίγραφον, ὁπωσδήποτε τὸ πρᾶγμα ὑπάρχει, καὶ ὀφείλει ἕκαστος νὰ τὸ γνωρίζῃ. Βλέπετε, ὅτι οὐδόλως ἐμβαίνω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑποθέσεως. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τὸ κατεπεῖγον, καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. Δαγρὲν νὰ μὴ ὁμιλήσῃ, διότι ἄλλως θὰ μὲ ἀναγκάσῃ ν’ ἀναπτύξω τὴν πρότασίν μου.

§33Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω καὶ ἐγὼ, πρὶν ἡ Συνέλευσις σκεφθῇ διὰ νὰ ἀποφανθῇ, ἂν κρίνῃ συζητητέαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ μάθωμεν, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῆς Ἑπτανήσου. Ἡ συνταχθεῖσα συνθήκη ἐδημοσιεύθη διὰ τῶν ἐφημερίδων, τὸ πιστὸν δὲ ταύτης δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ βεβαιώσω, καὶ ἔχω τὴν αὐτὴν ἀμφιβολίαν, ὡς καὶ ὑμεῖς, ἀλλὰ μία διάταξις τῆς συνθήκης ταύτης ἀναφέρει, ὅτι πρέπει αὕτη νὰ λάβῃ πέρας ὁριστικὸν ἐντὸς 6 ἑβδομάδων· ἐπειδὴ δὲ ἡ συνθήκη φέρει χρονολογίαν τῆς 7/19 Νοεμβρίου, ἓξ ἑβδομάδες λήγουσι μετὰ τὴν 10 Δεκεμβρίου καθ’ ἡμᾶς, ὥστε, ἐὰν κατὰ τὰς 8 ἡμέρας, ὡς ὁ Κύριος Βαλτινὸς προτείνει νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ, τὰ πράγματα θὰ ᾖναι τετελεσμένα, ἦτον εὐκτέον νὰ μάθωμεν πρὸ τοῦ πέρατος, ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κ. Βαλτινὸν καὶ τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν συμφωνῇ, νὰ ἀπόσχῃ ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐπί τε τοῦ ζητήματος τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βαλτινοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ κατεπείγοντος· νὰ ἐγκρίνῃ δὲ νὰ προσέλθῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις, αἱ ἀφορῶσαι τὸ ζήτημα τῆς Ἑπτανήσου.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, μίαν παρατήρησιν ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν· ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ δὲν εἶναι πρότασις νομοθετική, ἑπομένως δὲν ὑποβάλλεται εἰς τοὺς ὅρους τοῦ κανονισμοῦ. Ἡ πρότασις κατὰ τὴν γνώμην μου συσχετίζεται μὲ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, μὲ τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως, διότι ὁ Κ. Βαλτινὸς ζητεῖ, ὥστε πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ πολιτεύματος, τῆς συζητήσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν Βουλευτῶν νόμου, τῆς συζητήσεως τοῦ περὶ τῶν δήμων νόμου, καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1864. Ἡ πρότασίς του λοιπὸν ἀφορᾷ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως· δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τοῦ κατεπείγοντος ἢ μὴ τῆς προτάσεως, ἢ ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἤδη εἰς τὰ τμήματα, ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ποίαν ἡμέραν ὁρίζει διὰ νὰ γίνῃ ἐπὶ τῆς εἰρημένης προτάσεως συζήτησις· ὁ πληρεξούσιος Κύριος Δηλιγιάννης εἶπεν, ὅτι παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀναβάλῃ, νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, μέχρις ὅτου ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δώσῃ εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ Ἑπτανησιακοῦ ζητήματος. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν ποίαν ἡμέραν ὁρίζει διὰ νὰ παρουσιασθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας ἐπὶ τοῦ Ἑπτανησιακοῦ ζητήματος, καὶ τὴν αὐτὴν δὲ ἡμέραν νὰ ὁρίσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βαλτινοῦ.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Τὴν δευτέραν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δευτέραν παρακαλοῦνται, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ ἔλθῃ τὴν δευτέραν ὁ ὑπουργὸς νὰ δώσῃ πληροφορίας. Δευτέρα πρότασις πρὸς ἀνάπτυξιν εἶναι ἡ τοῦ Κ. Σούτσα καὶ διαφόρων ἄλων περὶ ἑρμηνείας τοῦ περὶ ἀπὸ πολιτῶν βαθμολογηθέντων ψηφίσματος.

§37ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν θὰ ἔλθῃ ἀμέσως ἡ συζήτησις.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίς ἀναδέχεται τὴν ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Σούτσα;

§39ΔΗΜ. ΓΡΙΒΑΣ. Θέλω νὰ διαιρέσω τὴν πρότασιν τοῦ Σταΐκου ἀπὸ τὰς ἄλλας, κ’ ἔχω τὸν λόγον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις τὴν θεωρήσῃ συζητητέαν, θὰ τὴν παραπέμψῃ εἰς τὰ τμήματα.

§41ΑΡ. ΜΙΧΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ναυπλιακῆς ἐπαναστάσεως· ὡς τοιοῦτος ὅθεν ἔχω τὸ καθῆκον, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπερασπίσω τὰ ἄτομα ἐκεῖνα, ἅτινα προκινδυνεύσαντα ὑπέστησαν διαφόρους ἄλλας κακουχίας· ἑπομένως μετέβησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ ὑπέστησαν ὅλας τὰς κακουχίας, τὰς ὁποίας δύναταί τις νὰ ὑποστῇ εἰς ξένην γῆν. Τὰ ἄτομα εἶναι τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν πρότασιν αὐτήν· δηλ. «Νερέκας, Χ. Δημητρίου, κ. λ. π. Ἡ προσωρινὴ κυβέρνησις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰς ποικίλας καὶ πολλὰς ἐκδουλεύσεις τῶν ἀτόμων αὐτῶν εὐηρεστήθη νὰ τοὺς ὀνομάσῃ ἀνθυπασπιστάς· ἐὰν ἔχητε τὴν ὑπομονὴν καὶ ἂν εὐαρεστῆσθε, δύναμαι νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, καὶ τὴν ὑπεράσπισιν αὐτῶν τῶν ἀνδρῶν.

§42ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι γνωστά, ἀρκεῖ.

§43Α. ΜΙΧΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Γρίβας ἔχει τὸν λόγον.

§45Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Ὁ ἄλλοτε ἀνθυπασπιστὴς Στάϊκος, Κύριοι, εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις, καθὼς γνωρίζομεν ὅλοι, πρῶτος ὕψωσε τὴν σημαίαν τὴν ἐρυθρὰν τῆς ἐπαναστάσεως ἐπὶ τοῦ φρουρίου Βονίτσης· τοῦτο εἶναι ἓν γεγονὸς ἱστορικόν. Δι’ αὐτὸ θέλω νὰ διαιρεθῇ ἡ ὑπόθεσις, ἡ ἀφορῶσα τὸν Στάϊκον, δὲν θέλω νὰ ἦναι ἡνωμένη μετὰ τῶν ἄλλων· ἢ πρέπει νὰ ἱκανοποιηθῇ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἢ πρέπει νὰ διατάξητε νὰ τουφεκισθῇ ἐὰν ἔπταισε τότε.

§46Α. ΔΟΣΙΟΣ. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης δύναταί τις νὰ φέρῃ τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου· ά) διότι ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, καὶ βʹ) διότι ἐπεμβαίνομεν εἰς τὰ καθήκοντα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, διότι δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν ἄλλο τι, ἢ νὰ δώσωμεν βαθμούς.

§47ΠΟΛΛΟΙ. Προχθὲς διατὶ ἐδώκαμεν;

§48Α. ΔΟΣΙΟΣ. Ἑπομένως προτείνω τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου. Μόνον δὲ ὑπὸ τοιαύτην ἔποψιν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν, οὐχὶ ῥητῶς διὰ τὸ τάδε πρόσωπον, ἀλλὰ μὲ κατηγορίας, διότι τὸ τοιοῦτον δὲν ἀντιβαίνει εἰς τὰ προαποφασισθέντα. Πρὸς τούτοις, ἂν τυχὸν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς ἐξαιρέσεως, τότε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν κατὰ τὸν κανονισμόν, ὅπως προβαίνομεν εἰς πᾶσαν ἐκλογὴν προσώπου, ἐπειδὴ ἡ πρότασις αὕτη δὲν εἶναι ἄλλο τι, παρὰ ἐκ τῶν προσώπων παρὰ τῶν ὁποίων ἀφῃρέθησαν οἱ βαθμοὶ νὰ ἐκλέξωμεν τινάς, ἑπομένως προτείνω νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ διὰ ψηφοδελτίων, καὶ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας.

§49Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Προχθὲς ἀπεδόθησαν βαθμοὶ λοχαγῶν.

§50Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μεταξὺ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα προχθὲς ἐψηφίσαμεν, εἶναι ὁ πρῴην ἀνθυπασπιστὴς Γ. Μακρῆς καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Α. Μωραϊτίνη. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν πρῶτον, ὅσοι εἰργάσθησαν διὰ τὴν ἔξωσιν....

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας.

§52Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δύο λόγους θὰ εἴπω. Ὅσοι εἰργάσθησαν διὰ τὴν ἔξωσιν τοῦ Ὄθωνος γνωρίζουν, ὅτι εἰργάσθη ἀπὸ τὸν Μάϊον κτλ. ἄλλως τε ἐδῶ ἀπὸ τὴν ἐπαναστατικὴν κυβερνητικὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Μεσολογγίου ὑπάρχει ἓν ἔγγραφον τοῦ Μακρῆ, τὸ ὁποῖον καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸν Μωραϊτίνην προσέξατε πολύ, καὶ ἂς προσέξουν πολὺ καλὰ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔκαμαν τὴν Συνέλευσιν νὰ παλιμβουλήσῃ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅταν σεῖς ὅλοι, ὄντες εἰς τὸν ἐπαναστατικὸν βρασμόν, ἠθελήσατε νὰ δώσητε συντάξεις εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐν Ναυπλίῳ καὶ Κύθνῳ, ὁ δυστυχὴς Μωραϊτίνης ἀναβαίνει εἰς τὸ βῆμα, καὶ παραιτεῖται πάσης συντάξεως, λέγων εἰς ὑμᾶς, ὅτι τὸ ἔθνος ἀρκετὰ ἀντήμειψεν αὐτὸν διὰ τὰς τιμὰς, τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὴν οἰκογένειάν του, διορίσαν τὸν υἱόν του ἀνθυπασπιστὴν τοῦ Μηχανικοῦ· αἰτήσει δὲ τοῦ σώματος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ μετετέθη εἰς τὸ πυροβολικὸν διὰ νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν δυστυχῆ ἀδελφόν του· ἄλλοι προσέθεσαν ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι βέβαιον, καθόσον λέγεται, ὅτι οἱ βαθμοὶ θὰ πέσωσιν· «ὄχι δι’ αὐτὸν» ἐφωνάζατε ὅλοι σας.

§53ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δύο λέξεις μόνον περὶ τοῦ συζητητέου τῆς προτάσεως θὰ εἴπω.

§54ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι συζητητέα.

§55ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὁ Κ. Δόσιος ἔκαμε λόγον περὶ τοῦ μὴ παραδεκτέου· ἐὰν ἀποῤῥίψητε τὴν πρότασίν του, τότε δὲν ἔχω νὰ κάμω λόγον.

§56ΠΟΛΛΟΙ. Κανεὶς δὲν ὑποστηρίζει τὴν πρότασιν τοῦ Δοσίου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα;

§58ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ ἐρωτήσω περὶ τοῦ συζητητέου, ἢ μή;

§60ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἀλλὰ τότε θὰ ὁμιλήσω, διότι εἶπον, ὅτι κανεὶς δὲν τὴν θεωρεῖ, ὡς μὴ συζητητέαν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν θέτω τὸ ζήτημα οἱ θεωροῦντες τὴν πρότασιν ὡς συζητητέαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι· συγχρόνως δὲ πολλοὶ φωνάζουν ποίαν πρότασιν;). Ἀπεῤῥίφθη.

§62ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἐγὼ ἠθέλησα νὰ ὁμιλήσω εἶπον, ὅτι κανεὶς δὲν παραδέχεται τὴν ἰδέαν τοῦ Δοσίου.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον φέρετε ἄλλην πρότασιν (θόρυβος). Εἰς τὰς θέσεις σας, Κύριοι, εἰς τὴν τάξιν.

§64ΣΟΥΪΔΑΣ. Θὰ μᾶς ἀναγκάσητε νὰ φέρωμεν δι’ ἕνα ἕκαστον τὴν πρότασιν. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε πάλιν.

§65ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νομίζω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἀποφαίνεσθε μόνος σας, ἀλλὰ τὸ προεδρεῖον· ἐρωτήσατε τὸ προεδρεῖον.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ καὶ οἱ δύο ἐκ τῶν γραμματέων ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν τὴν παρεδέχθη ὡς συζητητέαν (θόρυβος).

§67ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχεις τὸν λόγον.

§69ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραβιάζετε τὸν κανονισμόν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι, παρακαλῶ· ἐρωτῶ ἐκ δευτέρου, οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν.

§71ΠΟΛΛΟΙ. Καθαρὰ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀκούσωμεν, ἀργά.

§72ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Θέτω τὸ ζήτημα, ἂν ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις, ναὶ, ἢ ὄχι;

§73ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, οἱ θεωροῦντες τὴν πρότασιν συζητητέαν.

§75ΠΟΛΛΟΙ. Ποίαν πρότασιν;

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν περὶ ἐξαιρέσεως τῶν διαφόρων προσώπων, ἀπὸ τοῦ ψηφίσματος περὶ στρατοῦ.

§77ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ἀπεφάνθη τὸ προεδρεῖον (θόρυβος).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέτω τὸ ζήτημα, οἱ θεωροῦντες τὴν πρότασιν ὡς συζητητέαν νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πολλοί). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§80ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ἔφορος τοῦ κανονισμοῦ εἶναι ὁ Κ. Πρόεδρος· ὅταν τὸ προεδρεῖον ἀποφανθῇ ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος, δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἐπανέλθῃ.

§81ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐπρότεινα τὸ ζήτημα, ἐὰν ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις ἢ ὄχι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωκα τὸν λόγον, Κ. Γλαράκη· ὁ κανονισμὸς ὁρίζει ὅτι, ὅταν ἀποφανθῇ ἅπαξ τὸ Προεδρεῖον περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, τὸ ζήτημα θεωρεῖται ὡς ὁριστικῶς λελυμένον (θόρυβος). Δύνασθε, Κύριοι, νὰ ἐπαναφέρητε αὐτήν. Μεταβαίνομεν, Κύριοι, εἰς τὸ ἄλλο ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φθαρτῶν κτημάτων. Ἐσταματήσαμεν εἰς τὸ 7 ἄρθρον.

§83ΤΙΝΕΣ. Τὶ ἔγεινε, Κ. Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ πρότασις;

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν λοιπὸν εἰς τὸ 6 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ἕβδομον κατὰ τὰ ἀποφασισμένα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. «Τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων κατατίθεται εἰς τὴν ἐθνικὴν τράπεζαν πρὸς ἐξόφλησιν ἐθνικῶν χρεῶν. Τὸ τίμημα τῶν ἐπισκοπικῶν καὶ τῶν εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκόντων κτημάτων πληρόνεται τοῖς μετρητοῖς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ 2 ἄρθρου. Εἰσάγεται δὲ τὸ ποσὸν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον νὰ χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ κλήρου καὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως.» Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ ὡς ἀκολούθως. «Ἄρθρον 7. Τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων κατατίθεται ἐν τῇ ἐθνικῇ τραπέζῃ, ἢ τῷ συσταθησομένῳ εἰδικῷ ταμείῳ πρὸς πληρωμὴν ἐθνικῶν χρεῶν.»

§85ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, συνεπῶς πρὸς ὅσα σᾶς εἶπον προχθὲς περὶ τῆς ἴσης ὠφελείας, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ ἀγορασταὶ εἴτε ἠγόρασαν ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ πληρώσουν τὸ 80% ἐντὸς 10 ἐτῶν εἴτε πληρώσουν τὰ 80% μὲ φαλαγγιτικὰ γραμμάτια, συνεπείᾳ λέγω τούτων, θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ προχθεσινὸν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, καὶ τὴν ἑξῆς διάταξιν προλαμβάνουσαν ἐνδεχομένας καταχρήσεις· ἡ προσθήκη εἶναι ἡ ἑξῆς, «ὅτι ἀφοῦ πληρωθῶσι τὰ 20% τοῖς μετρητοῖς, μετὰ ταῦτα ἢ κατὰ τὴν λῆξιν τῶν δόσεων δὲν εἶναι πλέον δεκτὰ τὰ γραμμάτια διὰ τὰς πληρωμὰς τῶν δόσεων, ἀλλ’ αἱ δόσεις θέλουν πληρόνεσθαι τοῖς μετρητοῖς,» Νομίζω ὅτι ἔγεινα εὔληπτος εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. (Θόρυβος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, ἀφήσατε τοὺς διαλόγους.

§87ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω. Εἶπον προχθὲς ὅτι ἐκεῖνος, ὅστις πληρώνει τὰ 80% ἐν διαστήματι 10 ἐτῶν ἔχει τὴν ὠφέλειαν τῶν τόκων τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ ἀμέσως καὶ τὰ πληρώνει εἰς διάστημα 10 ἐτῶν ἄνευ τόκου· ἐκεῖνος δὲ ὅστις πληρώνει διὰ φαλαγγιτικῶν γραμματίων ἔχει τὴν ὠφέλειαν τὴν ὑποτίμησιν τῶν γραμματίων, καὶ ἑπομένως καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος ἔχει τὰ αὐτὰ ὠφελήματα. Τώρα ἐκεῖνος ὅστις προσέλθῃ νὰ πληρώσῃ ἐντὸς 10 ἐτῶν ἀτόκως μετὰ τὴν λῆξιν τῶν δόσεων, δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλην ὠφέλειαν, τουτέστι νὰ πληρώσῃ τὰς δόσεις διὰ φαλαγγιτικῶν γραμματίων. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ γείνῃ ἡ ἑξῆς προσθήκη «Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν ὁμολογιῶν δὲν εἶναι πλέον δεκτὰ τὰ πιστωτικὰ γραμμάτια πρὸς πληρωμὴν δόσεων.»

§88Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τῆς προτεινομένης ὑπὸ τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ προτάσεως δὲν ἔχω καμμίαν ἀντιλογίαν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου εἶναι πολὺ εὔληπτος. «Ἄρθρ. 6. Ὁμολογίαι τῆς ἐπὶ Κυβερνήτου συσταθείσης τραπέζης πιστωτικὰ φαλαγγιτικὰ γραμμάτια καὶ τὰ τούτοις ἐξομοιούμενα εἰσὶ δεκτὰ πρὸς ἀπότισιν τῶν μετὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ πεμπτημορίου ὑπολοίπων τεσσάρων πέμπτων τοῦ τιμήματος τοῦ ἐκποιηθέντος κτήματος. Ἐὰν διὰ τῆς ἀξίας τῶν γραμματίων τούτων δὲν ἐξοφλῆται ὁλοσχερῶς τὸ τίμημα, τὸ ὑπόλοιπον πληρόνεται τοῖς μετρητοῖς εἰς δέκα ἐτησίας ἴσας δόσεις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2.»

§89ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν εἶναι σαφές· ἴσα ἴσα αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἄρθρον, νὰ δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τὸν ἀγοραστὴν νὰ πληρώνῃ 80% διὰ φαλαγγιτικῶν γραμματίων καὶ ἄλλων ὁμολογιῶν, αὐτὴ ἡ διάταξις συνηγορεῖ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς λήξεως νὰ πληρώνῃ διὰ φαλαγγιτικῶν γραμματίων, ἐνῷ τὸ τοιοῦτον δὲν τὸ θέλομεν· φαλαγγιτικὰ γραμμάτια εἶναι δεκτὰ καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται αὐτὸς νὰ ὑπογράψῃ ὁμολογίας ἢ νὰ πληρώσῃ τὸ ὅλον διὰ φαλαγγιτικῶν γραμματίων.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ δεχόμενοι τὴν προσθήκην νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§91ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὸν πρῶτον παράγραφον τοῦ 6 ἄρθρου ἢ τοῦ 7 κατὰ τὴν τροπολογίαν νομοθετεῖται ῥητῶς, ὅτι πᾶν ὅ,τι εἰσπράξωμεν ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων θέλομεν καταθέσει εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ἐξοφλίσωμεν τὰ ἐθνικὰ δάνεια, ἤτοι τὰ ἐθνικὰ χρέη. Ἐρωτῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ εἴπῃ ποῖα εἶναι τὰ μέχρι τοῦδε γνωστὰ ἐθνικὰ δάνεια.

§92ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Χρέη.

§93ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δηλ. εἰς τὴν λέξιν σας χρέος δίδεται γενικωτέραν σημασίαν τῆς λέξεως δάνειον.

§94ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μάλιστα.

§95ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀναγκάζομαι δὲ, Κύριοι, νὰ ἐρωτήσω περὶ τούτου, διότι μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω ἄλλο ἐθνικὸν χρέος ἀπὸ ἐκεῖνο τῶν 60 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον συνομολόγησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἢ αἱ τρεῖς ἐγγυήτριαι αὐτῆς Δυνάμεις μετὰ τοῦ τραπεζίτου Ῥοσχὴλδ ἐπὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ πεπτωκότος βασιλέως, διότι δι’ ἐκεῖνο καὶ μόνον φαίνεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅτι ὑποχρεοῦται ἡ Ἑλλ. Κυβέρνησις κατ’ ἔτος νὰ πληρώνῃ ἓν ὡρισμένον ποσὸν εἰς τόκους καὶ χρεωλύσια.

§96ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἀναγινώσκετε, Κ. Πρόεδρε, τὴν σχετικὴν τροπολογίαν μου.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει «δι’ εἰδικοῦ νόμου θέλουσιν ὁρισθῆ κλπ.

§98ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἤθελα ἐρωτήσει τὸν Κ. ὑπουργὸν, ποῖα εἶναι τὰ ἐθνικὰ χρέη, καὶ κατὰ πόσον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι εἰς ἀπότισιν ἑνὸς δανείου συνομολογηθέντος κατὰ τὸ 1824 καὶ 1825 καὶ τὸ ὁποῖον ἀναβαίνει σήμερον, ὡς πληροφοροῦμαι, εἰς 7,000,000 λιρῶν στερλινῶν. Ἀπορῶ δὲ πῶς τὸ ὑπουργεῖον μέχρι τοῦδε δὲν εἰδοποίησε τὴν Συνέλευσιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σπουδαιοτάτου ἀντικειμένου, καθ’ ὅσον μάλιστα εἶμαι πληροφορημένος ὅτι ὑπάρχει ἀλληλογραφία τις ἐκ μέρους τῶν κατόχων τοῦ δανείου τούτου, τοῦ συνομολογηθέντος κατὰ τὸ 1824 καὶ 1825 πρὸς τὴν Ἑλλ. Κυβέρνησιν διὰ μέσου τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀγγλίας.

§99ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί πρόκειται μὲ τοῦτο;

§100ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀκούσατε νὰ μάθητε, Κύριε, τί πρόκειται· θέλω νὰ γνωρίζω, ποῖα εἶναι τὰ ἐθνικὰ χρέη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσωμεν τόκους, καὶ ἐπειδὴ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Δεληγεώργη ἔχει ῥητῶς, ὅτι εἰδικὸς νόμος θέλει ὁρίσει αὐτὰ, παρακαλῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν ἐκ προοιμίων ἤδη νὰ μᾶς εἴπῃ τί μέτρον ἐλήφθη καὶ ὁποῖον ἀποτέλεσμα παρήχθη ἐκ τῆς ἀλληλογραφίας τῆς λαβούσης χώραν ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ Κ. Καλλιγᾶ, ἂν δὲν μ’ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, μεταξὺ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προειρημένων κατόχων τῶν χρεωγράφων τοῦ δανείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς τότε, διότι οἱ κάτοχοι τῶν χρεωγράφων τοῦ δανείου ἐκείνου ἀνεφέρθησαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν τῆς Ἀγγλίας, ἵνα διαβιβάσῃ τὴν ἀναφοράν των ἐκείνην εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος, ἐξαιτούμενοι νὰ πείσωσι τὴν Ἑλλ. Κυβέρνησιν ὅπως ἔλθῃ εἰς ἕνα δίκαιον συμβιβασμὸν μετ’ αὐτῶν, συμβιβασμὸν, λέγω, μὴ προσβάλλοντα ποσῶς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκτανθῶ πολὺ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τοῦ λίαν σπουδαίου καὶ πασιγνώστου ἤδη καταστάντος, διότι εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ἐγένετο λόγος· διότι δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ πολλοὶ θέλομεν ἐπιληφθῆ τῆς περιστάσεως ἵνα ὁμιλήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ· ἀλλὰ θέλω, ὥστε ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ Κύριοι, καὶ ἀπὸ σήμερον ἀκόμη ἂν ἡ Συνέλευσις ἤθελε ἀποφασίσει νὰ ἀποφανθῇ ὅτι ἀναγνωρίζει τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας τὸ ἔθνος ἔχει εἰς τὸ δικαιότατον τοῦτο δάνειον καὶ ἀφίνει τὴν Κυβέρνησιν νὰ προέλθῃ εἰς ἕνα δίκαιον συμβιβασμὸν, ὅστις νὰ μὴ γίνῃ ἐπαχθὴς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μας, ἤθελεν ἀποδείξει διὰ τῆς ἀποφάσεώς της ταύτης ὅτι κήδεται ὑπὲρ τῆς στηρίξεως τῆς δημοσίας πίστεως εἰς τὸν ἔσω καὶ ἔξω κόσμον.

§101Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Κ. Θεοχάρης ἔφερε λόγον ἐπὶ ὑποθέσεως, ἥτις δὲν ἔχει συνάφειαν τινὰ μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ὁ Κ. Θεοχάρης ὁποίους δισταγμοὺς καὶ ἂν ἔχῃ, καὶ παρατηρήσεις, ἤθελε καλλίτερον τοὺς φέρει δι’ ἐπερωτήσεως κεχωρισμένης ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Λοιπὸν νομίζω ὅτι ὁ Κ. Θεοχάρης παρακαλούμενος δὲν θέλει ἐπιμένει νὰ γείνῃ λόγος σήμερον.

§102ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν ἐπιμένω σήμερον, ἀλλὰ εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν.

§103ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ σήμερον λόγος· ὅταν ἡ Κυβέρνησις σκεφθῇ, τότε θέλει φέρει εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ ἀντικείμενον. Τώρα εἶναι περιττὸν νὰ γείνῃ λόγος περὶ αὐτοῦ. Θέλω λαλήσει μόνον περὶ τοῦ δημοσίου χρέους, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ χρησιμεύσωσι τὰ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν κτημάτων χρήματα. Ὁ προαγορεύσας ἠρώτησε, ποῖον εἶναι τὸ δημόσιον αὐτὸ χρέος. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔχομεν 1) τὸ πρὸς τὰς τρεῖς Δυνάμεις προερχόμενον ἀπὸ προκαταβολὰς, τὰς ὁποίας ἔκαμαν ἀπέναντι τοῦ δανείου τῶν 50 ἑκατομμυρίων φράγκων. 2) Ἔχομεν τὰς 200,000 δραχ. αἱ ὁποῖαι πληρώνονται εἰς τὰς ναυτικὰς ἀνάγκας. 3) Ἔχομεν τοὺς τόκους τοῦ ἐθνικοῦ δανείου τῶν 6,000,000 δραχμῶν. 4) Τὸ δάνειον τῆς ἐθνικῆς Τραπέζης. Αὐτὰ εἶναι δημόσια χρέη. Ἐκ τοῦ ποσοῦ λοιπὸν τῶν ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἐθνικῶν κτημάτων θέλομεν πληρώνει αὐτὰ τὰ χρέη. Καὶ διὰ τοῦτο προτείνω..........

§104ΤΙΝΕΣ. Καὶ ὅσα ἄλλα ὁρισθῶσι διὰ νόμου.

§105ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀνεγνωρισμένα δημόσια χρέη· δὲν δύναται νὰ πληρωθῇ ἄλλο χρέος, ἂν νομοθετικῶς δὲν ἀναγνωρισθῇ. Διὰ τοῦτο προτείνω αὐτὴν τὴν τροπολογίαν εἰς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς «τὸ ὑπόλοιπον νὰ κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν» ὁ ἐστί ἀποκλειστικῶς ἡ πρόσοδος τῶν κτημάτων αὐτῶν νὰ χρησιμεύῃ διὰ τὴν ἀπότισιν τοῦ δημοσίου χρέους καὶ τοῦ τόκου, καὶ ὅ,τι περισσεύσει ἐκεῖνο νὰ κατατίθηται.

§106ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν ἐννοῆτε ὅτι τὰ χρήματα τὰ εἰσπραττόμενα νὰ μὴ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Ταμεῖον ἀλλὰ εἰς τὴν Τράπεζαν.....

§107ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Εἶναι ἀδιάφορον· πρέπει νὰ ἔχωμεν πεποίθησιν εἰς τὸν ἑαυτόν μας, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν χρῆσιν θὰ κάμῃ, θὰ πληρώνῃ τὰ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὁριζόμενα δημόσια χρέη, καὶ τὸ ὑπόλοιπον θὰ κατατίθηται εἰς τὴν Τράπεζαν.

§108ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι μία μικρὰ διασάφησις θὰ καταστήσῃ περιττὴν τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ Κ. ὑπουργός· ὅταν λέγῃ ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τῆς προτάσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν, δὲν ἐννοεῖ ὅτι διὰ τοῦτο τὰ χρήματα μένουν ἐν τῇ Τραπέζῃ. Ὄχι· τοῦτο δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν εἰμὴ νὰ καταστήσῃ καταφανῆ τὰ προερχόμενα ἐκ τῆς ἐκποιήσεως, ὥστε νὰ φαίνεται ποῖα χρήματα προῆλθον ἐκ τοιαύτης πηγῆς, ποία δὲ χρῆσις θὰ γίνεται αὐτῶν· καὶ αὐτὸ ἐξαρτᾶται καὶ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἐξ εἰδικῶν νόμων. Ὅταν ὁ προϋπολογισμὸς προβλέπῃ ὅτι μέλλουν νὰ πληρόνωνται τὰ δεῖνα ἐθνικὰ χρέη, καὶ νὰ πληρόνωνται κατὰ προτίμησιν, ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου θὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, ἢ ἂν δι’ εἰδικῶν νόμων προβλέψωμεν περὶ ἄλλων χρεῶν, πληρωτέων ἐπίσης. Τώρα εἴπομεν, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν. Αὐτὸ νομίζω εἶναι ὅλως διόλου περιττόν· διὰ ποίαν αἰτίαν τὸ ὑπόλοιπον νὰ κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν; Νὰ κατατίθεται ἐπίσης, διὰ νὰ μένῃ ἕως ὅτου νὰ χρησιμεύσῃ διὰ μίαν πληρωμήν. Λοιπὸν εἴτε τὸ ὅλον πρέπει νὰ μένῃ, εἴτε δὲν πρέπει νὰ γίνῃ λόγος περὶ ὑπολοίπου· διότι πίπτομεν εἰς τὸ ἴδιον ζήτημα.

§109ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ δώσω μίαν διασάφησιν. Ἰδοὺ τί ἐννοῶ. Ἐννοῶ ὅτι ἐκ τῆς προσόδου αὐτῆς θὰ πληρώνηται τὸ δημόσιον χρέος, τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ἐπιψηφίζεται, καὶ ὅ,τι περισσεύει νὰ κατατίθηται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἀπόσβεσιν ἄλλου χρέους, τὸ ὁποῖον ἀκολούθως ἀναγνωρισθῇ.

§110ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἐπιτροπῆς ἦτον ὁ ἑξῆς. «Τὰ ἐθνικὰ κτήματα κατὰ φυσικὸν λόγον εἶναι ὑπέγγυα διὰ τὰ δημόσια χρέη τοῦ Κράτους». Ἡμεῖς σήμερον προβαίνομεν εἰς τὴν ἐκποίησιν αὐτῶν, καὶ τὰ χρήματα τὰ διαθέτομεν. Ἐνῷ λοιπὸν τὰ διαθέτομεν, ἀφαιροῦμεν, οὕτως εἰπεῖν, ἓν μέσον ἀσφαλείας τῶν δανειστῶν. Ποῖοι δὲ εἶναι αὐτοὶ οἱ δανεισταὶ ἠρώτησεν ὁ Κ. Θεοχάρης; Εἶναι παντὸς εἴδους· διότι καὶ ὅστις ἔχει ἀπόφασιν τελεσίδικον κατὰ τοῦ δημοσίου, εἶναι καὶ αὐτὸς δανειστής, καὶ ἔχει τὰ αὐτὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἢ ἔδωκαν δάνεια ἢ ἔχουν ἐξ ἄλλης αἰτίας ἀπαιτήσεις ἐξησφαλισμένας κατὰ τοῦ δημοσίου. Ἐὰν λοιπὸν ἀφαιρεθῇ αὐτὸ τὸ μεσέγγυον, τὸ ὁποῖον πάντοτε ὑπόκειται καθ’ ὅλους τοὺς νόμους πρὸς τὸν δανειστήν, καὶ πρέπει πρὸ παντὸς νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὸν δανειστήν, νομίζω ὅτι πράττομεν ἓν ἔργον εὐπρεπὲς, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ ἀνυψώσῃ τὴν δημοσίαν πίστιν, ὅταν δείξωμεν ὅτι τὰ χρήματα τὰ προερχόμενα ἐκ τοιαύτης πηγῆς δὲν τὰ μεταχειριζόμεθα εἰς ἄλλον σκοπὸν, δὲν τὰ μετατρέπομεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καθημερινῆς ὑπηρεσίας, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν τὰ συγχωνεύει μὲ τὸ κεντρικὸν Ταμεῖον. Ἅμα θελήσητε νὰ τὰ συγχωνεύσητε μὲ τὸ κεντρικὸν Ταμεῖον, τότε ὁ δανειστὴς δύναται εὐλόγως νὰ εἴπῃ· ἐσχηματίσατε νέον πόρον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ κατεστρέψατε ἓν ἐνέχυρον, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει εἰς ἐμὲ πρὸς ἀσφάλειαν. Ἡ καλὴ διαχείρισις ὅμως αὐτοῦ τοῦ προϊόντος, ἡ γενομένη διὰ τρόπου καταφανοῦς, διὰ τρόπου ὁ ὁποῖος δεικνύει καθ’ ἕκαστον ἔτος, ποῖον εἶναι τὸ προϊὸν αὐτῆς τῆς ἐκποιήσεως, καὶ τὸ δεικνύει, διότι καὶ διὰ τῶν ἀπολογισμῶν τῆς Τραπέζης φαίνεται ἀμέσως τί εἰσήχθη εἰς τὸ Ταμεῖον, καὶ διὰ τῶν ἀπολογισμῶν τοῦ Κράτους φαίνεται τί κατετέθη εἰς τὴν Τράπεζαν, αὐτὸ δὲν λέγω ὅτι εἶναι πλήρης ἀσφάλεια διὰ τὸν δανειστὴν, ἀλλ’ εἶναι μία ἠθικὴ ἀσφάλεια. Ὁ δανειστὴς δὲν ἔχει μόνον τὸ συμφέρον νὰ πληρωθῇ ἀμέσως, ἀλλ’ ἔχει καὶ ἓν ἄλλο ἠθικὸν συμφέρον, νὰ βλέπῃ τὸν τρόπον τὸν τακτικὸν, καθ’ ὃν ἐξοφλοῦνται τὰ χρέη· διότι τοιουτοτρόπως ἐνθαῤῥύνεται κατὰ πολὺ ὁ δανειστὴς, ὁ ὁποῖος βλέπει ὅτι καθ’ ἡμέραν ἐλαττοῦνται τὰ χρέη. Λοιπὸν καὶ ἡ ἐλάττωσις ἑνὸς παλαιοῦ χρέους εἶναι ἓν μέσον ἀσφαλείας δι’ ἕνα ἄλλον δανειστήν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις ἔχει αὐτὸν τὸν κύριον σκοπὸν νὰ δώσωμεν τὰ πιστὰ εἰς τοὺς δανειστὰς, νὰ δείξωμεν ὅτι βαίνομεν ἐν καλῇ πίστει, ὅτι βαίνομεν εἰλικρινῶς καὶ διὰ πάσης εὐθύτητος, καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ προϊὸν τὸ προσδιορίζομεν εἰς τὴν ἀπόσβεσιν παντὸς εἴδους παλαιοῦ χρέους, καὶ ὅτι φθάνομεν νὰ αὐξήσωμεν τὴν εὐπορίαν μας, καὶ νὰ γίνωμεν πάλιν ἱκανοὶ νὰ πληρώσωμεν τὰ καθυστερούμενα χρέη· πρέπει λοιπὸν, μοὶ φαίνεται, νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν, καὶ νὰ μὴ συγχωνεύσωμεν αὐτὰ τὰ χρήματα εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον, διότι ἅμα τὰ συγχωνεύσωμεν εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον, καὶ εἴπωμεν, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον· καὶ δὲν ὑπάρχει ποτὲ περίσσευμα, διότι τὸ ἐσωτερικὸν χρέος τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ καθημερινὸν ὑπερβαίνει τὰ 4 καὶ 5 ἑκατομμύρια. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν ποτὲ νὰ ὑπάρξῃ πιθανότης, ὅτι θὰ γίνεται ἐκποίησις 5 ἢ 6 ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος ἀπὸ κτήματα, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθοῦν τόσα χρήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε νὰ γίνεται ἐκποίησις τοιαύτης ἀξίας κτημάτων κατ’ ἔτος. Διὰ νὰ δώσωμεν λοιπὸν τὰ πιστὰ εἰς τοὺς δανειστὰς....

§111ΔΡΟΣΟΣ. Ποίους δανειστάς;

§112ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς παντὸς εἴδους.

§113ΔΡΟΣΟΣ. Ὁρίσατέ τους.

§114ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἐνομίσατε καὶ σεῖς περιττὸν νὰ τοὺς ὁρίσητε, διότι εἶναι ἀρκετὰ γνωστοί· λέγω ἐκ τοῦ χρέους, τὸ ὁποῖον ἐγγυήθησαν αἱ Δυνάμεις, καὶ ἀπὸ τὰ παλαιότερα χρέη ἐκ τῶν ἀπαιτήσεων τῶν νήσων, καὶ ἐκ τῶν ἀπαιτήσεων τῶν κοινοτήτων. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι δανεισταί. Ὅταν βλέπουν αὐτοὶ οἱ δανεισταὶ, ὅτι ἡ διαχείρισις συγχωνεύει τὸ προϊὸν αὐτὸ μὲ τὰ λοιπὰ τὰ ἐτήσια τοῦ Κράτους, βεβαίως γεννᾶται ὑπόνοια, ὅτι θὰ ἐξαντληθῇ καὶ δὲν θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σολιώτης εἶναι σύμφωνος;

§116ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἔχω ἰδίαν τροπολογίαν. Κύριοι, δὲν σᾶς λανθάνει, ὅτι ὑπεβλήθη ὑπὸ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως νομοσχέδιον, ἀφορῶν τὴν σύστασιν Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν αὐτοῦ ἐπιτροπὴν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέρος.

§117ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἄλλο ἄρθρον αὐτό.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου.

§119ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ τὴν ἀπάλειψιν τῆς βʹ. παραγράφου τοῦ ἄρθρου 7, διὰ τὰς ἑξῆς αἰτιολογίας· «Τὴν δὲ παράγρ. 2 κρίνει περιττὴν, ἀφ’ οὗ πάντες ἀναγνωρίζουσιν, ὅτι ἡ ὑπὲρ τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου καὶ τῆς Δημοσίας Παιδείας μέριμνα ἁρμόζει εἰς τὴν πολιτείαν, πᾶσα δὲ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τούτων δαπάνη πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους.» Κύριοι, φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀποδώσωμεν τὰ τῆς Ἐκκλησίας τῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ τὰ τῆς πολιτείας τῇ πολιτείᾳ. Ἔχομεν προηγούμενον ὄχι τόσον εὐάρεστον, ὅτι ἐπὶ τῆς παρελθούσης δυναστείας διελύθησαν αἱ Μοναὶ, τὰ κτήματα καὶ τὰ ἱερὰ ἀκόμη σκεύη ἐξεποιήθησαν, τὸ δὲ ἐκ τούτων ποσὸν δὲν ἐχρησίμευσε ποσῶς ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τοῦ Κλήρου. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ συμφέρον διὰ τὴν μόρφωσιν καὶ ἀξιοπρεπῆ συντήρησιν τοῦ Κλήρου τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ παρακατατεθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὡς ἔντοκο παρακαταθήκη διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πόρος τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου μετὰ τὴν σύστασιν αὐτοῦ. Προτείνω λοιπὸν ἡ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 7 νὰ τροπολογηθῇ ὡς ἑξῆς· «Τὸ τίμημα τῶν ἐπισκοπικῶν καὶ τῶν εἰς διαλελυμένας Μονὰς ἀνηκόντων κτημάτων πληρόνεται τοῖς μετρητοῖς, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2. Εἰσάγεται δὲ τὸ ποσὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὡς παρακαταθήκη ἔντοκος, ἵνα χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ Κλήρου ὡς πόρος τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου μετά την σύστασιν αὐτοῦ.»

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Παντολέων.

§121ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι συντεταγμένον, ἔχει ὀρθῶς, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ῥίψωμεν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως μίαν ὑπόνοιαν. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς ἐξεφράσθη, νομίζω, συμφώνως μὲ τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς, διότι, καθὼς ἠξεύρετε, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους προσδιορίζει τὰ εἰσοδήματα καὶ τὰ ἔξοδα· προσδιορίζει ἓν εἰσόδημα εἰς τὸ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς μίαν ἀνάγκην. Κανένας Ὑπουργὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπερβῇ τὰς διατάξεις τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὐδὲ νὰ λάβῃ ἓν κεφάλαιον προσδιωρισμένον διὰ μίαν χρῆσιν νὰ τὸ μεταχειρισθῇ διὰ μίαν ἄλλην. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἀφοῦ ἡ εἴσπραξις τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ πωληθῶσιν, εἰσαχθῇ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Ταμεῖον, θὰ ᾖναι κατατεταγμένα εἰς μίαν μερίδα, ἡ ὁποία θὰ λέγεται διὰ τὰ δημόσια χρέη. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν χρημάτων θὰ ἐξοδεύῃ, θὰ πληρόνῃ ἀναλόγως τὰ χρέη τὰ ἀνεγνωρισμένα ὡς δημόσια· ἐπερίσσευσεν ἓν ποσόν; διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἄγονον, ἀρκετὰ καλὰ ἐπρονόησεν ὁ νομοθέτης, ὅτι πρέπει αὐτὸ τὸ ποσὸν, ὄχι διότι ὁ νομοθέτης ἔχει ἀμφιβολίαν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ὅτι αὐτὰ τὰ χρήματα θὰ τὰ καταχρασθῇ, ἢ θὰ τὰ μεταχειρισθῇ δι’ ἕνα ἄλλον σκοπὸν, διότι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον, ἐπειδὴ ὁ προϋπολογισμὸς προσδιορίζει τὰς ἀνάγκας, διὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐξοδευθοῦν· νὰ κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν· ὄχι, εἶπον διὰ τὴν ἀμφιβολίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν ὠφέλειαν ἐπίσης τοῦ Δημοσίου· ἀλλὰ προσέτι παρατηρῶ μόνον, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι κατατίθεται τὸ περιπλέον εἰς τὴν Τράπεζαν ἐπὶ τόκῳ.

§122ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.). Μίαν παρατήρησιν, Κύριοι, ὀφείλω νὰ κάμω εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ Ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ἐζήτησεν, αὐτὰ τὰ χρήματα νὰ χρησιμεύσωσι καὶ πρὸς πληρωμὴν τῶν τελεσιδίκων ἀποφάσεων κατὰ τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ τὰ ποσὰ αὐτῶν δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον χρέος, καὶ πληρόνονται ἀπὸ ἰδιαίτερον κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν θέλω νὰ φέρω δυσκολίας εἰς τὴν περαίωσιν τῶν συζητήσεων τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν συγκατατίθεμαι νὰ κατατίθηνται τὰ ἐκ τῶν ἐκποιήσεων τῶν φθαρτῶν κτημάτων χρήματα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ ἐπὶ τόκῳ. Ἰδοὺ λοιπὸν πῶς νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ἡ πρότασις· «Τὸ εἰσπραττόμενον.... κατατίθεται ἐπὶ τόκῳ.... ὅπως χρησιμεύσῃ ἀποκλειστικῶς ὑπὲρ τοῦ δημοσίου χρέους.»

§123ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅτι θὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν τράπεζαν ἐπὶ τόκῳ δὲν εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως. Θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις μόνον, καθόσον ἀφορᾷ τὸν προορισμὸν, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δίδεται εἰς τὰ χρήματα τὰ προερχόμενα ἐκ τοῦ πλειστηριασμοῦ τῶν φθαρτῶν κτημάτων. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει δύο σκοπούς· πρῶτον μὲν, διὰ τῆς ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων ν’ ἀφαιρέσῃ αὐτὰ ἀπὸ χεῖρας, οὐχὶ τόσον παραγωγοὺς καὶ νὰ μεταφέρῃ αὐτὰ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ τὰ ἐπιμεληθῶσιν, καὶ τοιουτοτρόπως καὶ ἀποκατάστασις νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἰδιοκτήμονας περισσοτέρα καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν νὰ δοθῇ ὤθησις καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐκ τῆς φορολογίας νὰ ὠφεληθῇ. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος σκοπὸς, τὸν ὁποῖον εὑρίσκω εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὁ δεύτερος εἶναι, ὡς παρετήρησα, νὰ πληρωθῶσι τὰ ἐθνικὰ χρέη· καὶ δὲν εὗρον ἄλλην τινὰ αἰτίαν τούτου, παρὰ τὴν ἑξῆς. Ἐπειδὴ ἡ πίστις τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας εἶχεν ἐκπέσει ἐπὶ τῆς πεσούσης δυναστείας, ἔργον τῆς Συνελεύσεως εἶναι νὰ ἐπανορθώσῃ αὐτήν. Οὕτως ἔχοντος τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις περὶ πληρωμῆς τῶν ἐθνικῶν χρεῶν εἶναι διάταξις γενικὴ, καὶ σκοπίμως τὸ νομοσχέδιον ἀφῆκεν ἀόριστα τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα θὰ πληρωθοῦν. Ἀλλ’ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ζητεῖ ὥστε τὸ εἰσπραχθησόμενον ἀντίτιμον νὰ χρησιμεύσῃ πρῶτον πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ πρώτου κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ ἀφορῶντος τὸ δημόσιον χρέος, καὶ τὸ περίσσευμα νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν τράπεζαν καὶ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ἄλλων χρεῶν. Πρῶτον ἀτόπημα εἶναι τὸ ἑξῆς, κατὰ τὴν ἰδέαν μου. Σκοπὸς τῆς ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων δὲν εἶναι ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ κράτους, μὲ τὴν πρότασιν ὅμως τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, εἰς τοῦτο καταντῶμεν. Τίς ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἡ πληρωμὴ χρέους εἶναι πρᾶγμα πάντοτε ὠφέλιμον, πάντοτε χρησιμεύει διὰ τὴν διατήρησιν τῆς πίστεως ἑνὸς κράτους; Νομίζω ὅμως ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο δὲν εἶναι νέον, διότι πρὸ πολλοῦ καιροῦ τὸ δημόσιον χρέος εἶναι τακτοποιημένον, καὶ τὸ νέον μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν, δὲν ὑψόνει διόλου τὴν καλήν μας πίστιν· ἐκτὸς ἐὰν ὑποθέσητε, ὅτι κατέπεσε τοσοῦτον, ὥστε ἐὰν δὲν γείνῃ ἓν εἰδικὸν ταμεῖον, δὲν θὰ πιστεύσουν εἰς τὸ ἑξῆς οἱ δανεισταὶ, ὅτι θὰ πληρωθῶσιν, ὥστε ἡ πρότασις τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν δὲν συντελεῖ εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον, νομίζω, ὅτι ἔχει τὸ νομοσχέδιον, τῆς ἀνορθώσεως τῆς δημοσίας πίστεως, ἀλλὰ συγχρόνως ἔχει ἓν ἄλλο ἐλάττωμα· τὸ νὰ κατατίθηται τὸ ὑπόλοιπον εἰς τὴν τράπεζαν διὰ νὰ χρησιμεύσῃ δι’ ἄλλα χρέη, γεννᾷ ἀμέσως τὴν ἰδέαν, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα χρέη μεγάλα καὶ πολλὰ, ὧν ἀποφεύγομεν τὸ ὄνομα. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἐπιθυμῶ τίποτε ἀνεξέταστον νὰ προδικάζῃ ὁ νόμος. Ἀπ’ αὐτὴν τὴν σκέψιν ὁρμώμενος, νομίζω, ὅτι εἶναι προτιμωτέρα πάσης ἄλλης τροπολογίας, ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα, «δι’ εἰδικοῦ νόμου θὰ ὁρισθοῦν τὰ ἐθνικὰ χρέη, τὸ ποσὸν, καὶ ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς αὐτῶν» διότι νομίζω, ὅτι τότε μόνον θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνόρθωσιν τῆς δημοσίας πίστεως τῆς Ἑλλάδος, ὅταν καταστήσωμεν σοβαρᾶς καὶ σπουδαίας συζητήσεως ἀντικείμενον τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ὅταν φθάσωμεν μίαν φορὰν διὰ πάντα εἰς λύσιν ὁριστικήν· διότι οὔτε αἱ Δυνάμεις μὲ τὸ χρέος τῶν 60 ἑκατομμυρίων, οὔτε ἄλλος τις τῶν δανειστῶν κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, δὲν θέλουσιν εὐχαριστηθῆ ἐκ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, δὲν θέλουν ἀναπαυθῆ, εἰμὴ τότε μόνον, ὅταν μάθουν ὁριστικῶς τί χρεωστεῖ αὐτὸ τὸ ἔθνος, καὶ τότε μόνον ἠμπορεῖ νὰ κραταιωθῇ ἡ πίστις τῆς Ἑλλάδος, καὶ οὕτως ἔκαμαν ὅλα τὰ ἔθνη. Ὅταν συντάξωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ Μέγα Βιβλίον τῶν δημοσίων χρεῶν, τότε ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἑδραιώθη ἡ πίστις. (Ἐνταῦθα ἀναγινώσκει ὁ ῥήτωρ τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπουργοῦ.) Τὸ νομοσχέδιον λέγει, «ὅτι τὸ χρηματικὸν ποσὸν θὰ κατατεθῇ ἐπὶ τόκῳ εἰς τὴν τράπεζαν πρὸς πληρωμὴν ἐθνικῶν χρεῶν.» Μετὰ τοῦτο προτείνω, ἰδιαίτερος παράγραφος νὰ τεθῇ λέγων «δι’ εἰδικοῦ νόμου θὰ ὁρισθῶσι τὰ ἐθνικὰ χρέη, τὸ ποσὸν καὶ ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς αὐτῶν.» Αὐτὴ ἡ προσθήκη δὲν προδικάζει κανὲν ζήτημα. Δὲν διαφέρω δὲ πρὸς τοὺς ἀντιδοξοῦντας, εἰμὴ μόνον κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν ἀπεφασίσαμεν νὰ συστήσωμεν ἰδιαίτερον δημόσιον ταμεῖον ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ διὰ νὰ πληρώνωμεν ἐξ αὐτοῦ τὰ ἔξοδα τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ. Τοιαύτη ἀπόφασις ἤθελε καταῤῥίψει τὴν Κυβερνητικὴν πίστιν ὡς ἀποδεικνύουσα καθαρῶς μεγάλην περὶ τὴν διαχείρισιν αὐτῆς δυσπιστίαν. Ἐπιθυμῶ πλειότερον παντὸς ἄλλου νὰ ἐξοφλήσωμεν τὸ πρὸς τὰς Δυνάμεις χρέος· ἀλλὰ διὰ τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ὁ προϋπολογισμὸς διαλαμβάνει, φθάνομεν εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν; οὐδαμῶς. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα χρέη, τὰ μὲν ὑπαρκτὰ, τὰ δὲ ἀνύπαρκτα, τὰ μὲν δίκαια, τὰ δὲ ἄδικα, τὰ ὁποῖα ἐν τούτοις μὴ ἐξετάσαντες καὶ μὴ ἐκκαθαρίσαντες πιέζουσι τὴν ὑπόληψίν μας· διὰ ν’ ἀνορθώσωμεν αὐτὴν δὲν ἀρκεῖ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ· τὸ χρέος μάλιστα πρὸς τὰς Δυνάμεις εἶναι καὶ βάρος πολιτικὸν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπίεσεν εἰς πολλὰς περιστάσεις· ὥστε, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σπεύσωμεν εἰς μίαν λύσιν. Μάλιστα συγχωρήσατέ μοι νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ μέγας σκοπὸς, ἡ γνώμη μου δὲν θὰ ἦτό ποτε νὰ προσδιορίσωμεν πρὸς αὐτὴν τὴν ἀποκλειστικὴν χρῆσιν τὸ ἀντίτιμον τῶν ἐθνικῶν κτημάτων, διότι νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν ἄλλαι ἀνάγκαι μεγαλείτεραι τῆς ἀνάγκης τῆς αὐξήσεως τῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐσόδων καὶ ὄχι μόνον μεγαλείτεραι, ἀλλὰ καὶ πλέον παραγωγοὶ, π. χ. ἡ ἐκτέλεσις διαφόρων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἤθελον προαγάγει τὴν γεωργίαν, τὴν βιομηχανίαν, ὡς ἡ συγκοινωνία καὶ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα καὶ αἱ ἀγροτικαὶ Τράπεζαι. Τίς ἀμφιβάλλει, ὅτι αὐτὸ δὲν ἤθελον προαγάγει τὸν δημόσιον καὶ τὸν ἰδιωτικὸν πλοῦτον;

§124ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἔχομεν καὶ οἱ δύω καὶ ὁ καταβὰς τοῦ βήματος καὶ ἐγὼ, τὴν ἀνόρθωσιν τῆς δημοσίας πίστεως· εἰς τὸν τρόπον ὅμως διαφωνοῦμεν, νομίζει ὁ Κύριος πληρεξούσιος Μεσολογγίου, ὅτι ἀνορθοῖ τὴν δημοσίαν πίστιν, ὅταν δὲν ἐκπληροῖ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ῥητὰς, τὰς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σημειουμένας; Πότε ἐπληρώσαμεν εἰς τὰς Δυνάμεις τὸ 1,000,000; Πῶς θὰ πληρώσωμεν τοὺς τόκους καὶ τὸ χρεώλυτρον τοῦ δανείου τῶν 6 ἑκατομμυρίων δραχμῶν; Πῶς θὰ πληρώσωμεν τὸ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέος μας Εἶναι εἰς κατάστασιν ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνάγκας; Φέρετε νέους φόρους, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας, καὶ τότε μάλιστα· ἀφήσατε αὐτὸ τὸ ποσὸν, ἀλλ’ ὅταν δὲν δυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις, νὰ λέγωμεν, ὅτι τὰς ἀφίνομεν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν κτημάτων νὰ τὸ ἀφήσωμεν διὰ ἄλλας, μὴ περιεχομένας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀνάγκας τοῦ κράτους! Εἶναι ἀνόρθωσις τῆς δημοσίας πίστεως; Ὄχι βεβαίως ἐπληρώσαμεν εἰς τὰς Δυνάμεις τὸ ὑποσχεθὲν ἑκατομμύριον ἀπέναντι τῆς προκαταβολῆς αὐτῶν εἰς τὸ δάνειον τῶν 60 ἑκατομμυρίων φράγκων; Ὄχι, Κύριοι, οὔτε διὰ τὸ 61, οὔτε διὰ τὸ 62, οὔτε διὰ τὸ 63 τὸ ἐπληρώσαμεν. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι κατὰ τὸν τρόπον μόνον διαφωνοῦμεν· τὸν σκοπὸν ὅμως ἔχομεν τὸν αὐτὸν, ἐὰν ἔχωμεν προϋπολογισμὸν ἐσόδων πλούσιον, τότε ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὁρίζομεν αὐτὴν τὴν πρόσοδον δι’ ἄλλας ἀνάγκας, ἀλλὰ ποῦ εἶναι αὐτὸς ὁ προϋπολογισμός; Ἐκάμαμεν ἐλαττώσεις ἐσόδων, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ἐξόδων, ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν τροπολογίαν μου, τοῦ νὰ κατατίθενται εἰς τὴν Τράπεζαν, νὰ χρησιμεύωσιν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους.

§125ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἐνταῦθα εἶναι τὸ πῶς πρέπει νὰ εἰσπράττηται αὐτὸ τὸ ποσὸν (θόρυβος)· λέγω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἐδάφιον, ὅτι οὐδεμία προθεσμία ἐπιτρέπεται εἰς τὰς ληξιπροθέσμους δόσεις.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο ὑπάρχει ἐκ τοῦ Νόμου.

§127ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἐκ τοῦ Νόμου, τοῦτο μάλιστα ἀπέφερε τὰ καθυστεροῦντα μέχρι τοῦδε.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις; Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). ἡ συζήτησις ἔκλεισεν. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων. Τὸ ἄρθρον 7ον ἔχει δύω παραγράφους· ὁ πρῶτος λέγει. «Τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν πρὸς ἐξόφλησιν ἐθνικῶν χρεῶν.» Ὁ δεύτερος λέγει, «Τὸ τίμημα τῶν ἐπισκοπικῶν καὶ τῶν εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκόντων κτημάτων πληρώνεται τοῖς μετρητοῖς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ 2ου ἄρθρου. Εἰσάγεται δὲ τὸ ποσὸν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἵνα χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ κλήρου καὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως.» Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαχωρίσωμεν αὐτοὺς τοὺς δύω παραγράφους, καὶ νὰ θέσωμεν τὰ ζητήματα ὡς πρὸς ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου παραγράφου ὑπάρχουσιν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι. Πρῶτον ἡ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία λέγει. «Τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων, κατατίθεται ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ἢ τῷ συσταθησομένῳ εἰδικῷ ταμείῳ πρὸς πληρωμὴν ἐθνικῶν χρεῶν.» Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. «Τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων κατατίθεται ἐντόκως ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, καὶ χρησιμεύει ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους.» Ἀπαλείφει ὁ κύριος ὑπουργὸς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον λέγει. «Τῷ συσταθησομένῳ εἰδικῷ ταμείῳ πρὸς πληρωμὴν ἐθνικῶν χρεῶν». Ὑπάρχει καὶ ἡ τροπολογία τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι θέλει προστεθῆ εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον ἡ ἑξῆς διάταξις. «Δι’ εἰδικοῦ Νόμου θέλουν ὁρισθῆ τὰ ἐθνικὰ χρέη, τὸ ποσὸν καὶ ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς αὐτῶν.» Νομίζω, ὅτι ἀνωτέρω τροπολογία ὅλων ὅσων ὑπεβλήθησαν εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§129Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τὴν δέχεται.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ὁ πρῶτος παράγραφος θέλει ἔχει οὕτω. «Τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων κατατίθεται ἐντόκως ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, καὶ θέλει χρησιμεύει ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§131ΖΑΪΜΗΣ. Ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ λέξις ἐθνικῶν.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἀπάλειψιν τοῦ δευτέρου παραγράφου. Ὁ Κύριος Σολιώτης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. «Τὸ τίμημα τῶν ἐπισκοπικῶν καὶ τῶν εἰς διαλελυμένας Μονὰς ἀνηκόντων κτημάτων πληρώνεται τοῖς μετρητοῖς, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2ου. Εἰσάγεται δὲ τὸ ποσὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὡς παρακαταθήκη ἔντοκος, ἵνα χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ κλήρου ὡς πόρος τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου μετὰ τὴν σύστασιν αὐτοῦ.» Ἀνωτέρω πρότασις, καθόσον ἀποβλέπει τὸν δεύτερον παράγραφον, εἶναι ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία προτείνει τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν ἐνοήσαμεν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ δεύτερος παράγραφος λέγει, «τὸ τίμημα τῶν ἐπισκοπικῶν καὶ τῶν εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκόντων κτημάτων πληρόνεται τοῖς μετρητοῖς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ δευτέρου ἄρθρου· εἰσάγεται δὲ τὸ ποσὸν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἵνα χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ κλήρου καὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως». Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει τὰ ἑξῆς· «Τοῦ ἄρθρου ἕκτου τοῦ σχεδίου γενομένου ἑβδόμου, τὴν μὲν πρώτην παράγραφον κρίνει συμπληρωτέαν ἡ ἐπιτροπή, διότι ἐν τῷ μέλλοντι ἐνδέχεται νὰ συστηθῇ εἰδικὸν χρεωλυτικὸν ταμεῖον, ὅτε ἐν αὐτῷ πρέπει νὰ κατατεθῶσι πάντα τὰ πρὸς ἀπόσβεσιν χρεῶν προωρισμένα κεφάλαια· τὴν δὲ δευτέραν παράγραφον κρίνει περιττὴν, ἀφοῦ πάντες ἀναγνωρίζουσιν, ὅτι ἡ ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ κλήρου καὶ τῆς δημοσίας παιδείας μέριμνα ἁρμόζει εἰς τὴν πολιτείαν· πᾶσα δὲ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τούτων δαπάνη πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ κράτους». Ὅθεν θεωρεῖ ἀποβλητέον τὸ βʹ. ἄρθρον· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ δευτέρου παραγράφου, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ Κύριος Λεβίδης παρετήρησε καὶ ἔχει δίκαιον, καὶ ἀφοῦ ἀπαλείφεται ὁ δεύτερος παράγραφος, πρέπει εἰς τὸν πρῶτον, ἢ μᾶλλον εἰς τὸ ἄρθρον νὰ προστεθῇ, «καὶ τὸ εἰσπραττόμενον τοῖς μετρητοῖς ἐκ τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων ἐθνικῶν κτημάτων» νὰ θέσωμεν, τῶν ἐκποιουμένων κτημάτων κατὰ τὸν παρόντα νόμον, καὶ ν’ ἀπαλειφθῇ τῶν ἐθνικῶν. Ἐγκρίνεται ἡ διόρθωσις αὕτη;

§135ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Νικολαΐδης ἐζήτησεν εἰς τὸ ἄρθρον νὰ προστεθῇ διάταξις λέγουσα, ὅτι οὐδεμία προθεσμία δίδεται εἰς τοὺς ἐκ τῶν τοιούτων ἐκποιήσεων ὀφειλέτας.

§137ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Παράτασις προθεσμίας.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ Κ. Νικολαΐδη, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐνταῦθα (Θόρυβος).

§139ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος διαγράφει τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου καὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων ἑπομένως δὲν δυνάμεθα ἐν παρόδῳ ἐνταῦθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐδῶ θὰ ᾖναι αὐστηρὸς καὶ ἐκεῖ μαλακός. Ἔχετε ἕνα νόμον, ἂν θέλετε, διορθώσατε ἐκεῖνον τὸν νόμον.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Νικολαΐδη παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 7 ἄρθρον. «Ἡ δημοπρασία τῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παρόντος ψηφίσματος ἐκποιουμένων κτημάτων προσδιορίζεται εἰς μίαν μόνην, καὶ ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα θεωρεῖται ὑποχρεωτικὸν καὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἐὰν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς δημοπρασίας ἐτηρήθησαν αἱ νενομισμέναι διατυπώσεις.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. «Αἱ δημοπρασίαι τῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παρόντος νόμου ἐκποιουμένων κτημάτων προσδιορίζονται εἰς δύω. Ὅθεν μετὰ τὸ πέρας τῆς πρώτης εἰσὶ δεκταὶ προσφοραὶ, ἐὰν προταθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν διοικητικὴν ἢ οἰκονομικὴν ἀρχὴν ἐντὸς 10 καὶ 5 ἡμερῶν, ἀρχομένων ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς λήξεως τῆς πρώτης δημοπρασίας· παρελθουσῶν δὲ τῶν ἡμερῶν τούτων, πᾶσα προσφορὰ εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ τὸ κτῆμα κατακυροῦται εἰς τὸν τελευταῖον πλειοδότην τῆς πρώτης δημοπρασίας, ἐὰν κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς ἐτηρήθησαν αἱ νενομισμέναι διατυπώσεις. Ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς δευτέρας δημοπρασίας προσφοραὶ εἰσὶν ἀπαράδεκτοι, ἡ δὲ δημοπρασία θεωρεῖται ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἐὰν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῆς ἐτηρήθησαν οἱ νενομισμέναι διατυπώσεις.

§141ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ καθόσον ἐνθυμοῦμαι, ὅλα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐκτὸς τοῦ Κ. εἰσηγητοῦ παρεδέχθησαν τὴν μίαν δημοπρασίαν, ἴσως ὁ Κύριος εἰσηγητὴς κατὰ παραδρομὴν ἔγραψε τοῦτο.

§142ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὰς δύω δημοπρασίας, διότι, ἐὰν δὲν γείνουν δύω θὰ τὰ χάσωμεν ὅλα.

§143ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις τὴν τροπολογίαν ὅπως ἔχει, σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ἔχητε πολλὴν σημαντικὴν ὑπερτίμησιν, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ προσφέρῃ εἰς τὴν δημοπρασίαν χρεωστεῖ νὰ παρακαταθέσῃ τὰ χρήματα, ἐν τούτοις τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ μένουν εἰς τὸ δημόσιον ἕως ὅτου ἔλθῃ ἡ ὄρεξις τοῦ ὑπουργοῦ νὰ τὰ δώσῃ ἄτοκα. Ἐγὼ θὰ παρακαταθέσω καὶ ἄλλην μίαν φοράν, καὶ τὰ χρήματα θὰ μείνουν ἕως ὅτου πάλιν ἀποφανθῇ τὸ ὑπουργεῖον. Μὴ νομίσητε, ὅτι, ἂν εἴπητε μίαν ἢ δύω δημοπρασίας, ἐλύσατε τὸ ζήτημα. Ἐκτὸς τῆς διατάξεως ὑπάρχει καὶ ἕνας ὅρος τοῦ ὅτι τὸ ὑπουργεῖον θέλει ἐπικυρώσει τὴν δημοπρασίαν, καὶ ἂν ἡ προσφορὰ ᾖναι ἐπιζήμιος, νομίζετε, ὅτι θὰ τηρηθῶσιν οἱ τύποι; Ἠξεύρετε τί θὰ εἴπῃ τοῦτο; ὅπου τὸ δημόσιον εὕρισκεν, ὅτι ἐβλάπτοντο τὰ συμφέροντά του, εὕρισκε καὶ μίαν παρατυπίαν. Ἐὰν καθιερώσωμεν τὸ σύστημα τῶν δύω δημοπρασιῶν τριῶν ἢ τεσσάρων ὅσων θέλετε, δὲν ἀποκτῶμεν καμμίαν ὠφέλειαν διὰ τὸ δημόσιον, διότι οἱ προσφερταὶ δὲν θὰ σπεύσουν νὰ ὑπάγουν νὰ καταβάλουν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα νὰ μένωσιν εἰς τὸ Δημόσιον καὶ νὰ πληρώνωσιν αὐτοὶ τόκον. Κύριοι! αὐτὸ ἐξάγεται ἐκ τῶν δημοπρασιῶν τῶν γεννημάτων· ἐπειδὴ εἰς τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν ἐπιτρέπεται κατὰ τὸν Νόμον νὰ ἐπαναληφθῶσιν αἱ δημοπρασίαι, αἱ πρῶται, αἱ δεύτεραι καὶ αἱ τρίται εἶναι ἄχρηστοι, συνήθως προσφέρουν εἰς μίαν, ὥστε νομίζω, ὅτι αὐταὶ αἱ δύω δημοπρασίαι δὲν εἶναι ὠφέλιμοι οὐδὲ χρήσιμοι, ἀλλ’ ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ τὰς δεχθῇ, ἐγὼ δὲν ἐπιμένω· ὅ,τι ὅμως παρακαλῶ, καὶ νομίζω ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ νὰ εὐκολύνωμεν τὴν δημοπρασίαν εἰς τοὺς προσφερτὰς, εἶναι νὰ ὁρίσωμεν μίαν προθεσμίαν ὡρισμένην, ἐντὸς τῆς ὁποίας δύναται τὸ ὑπουργεῖον νὰ εἴπῃ ναὶ, ἢ ὄχι· νὰ εἴπωμεν δηλ. ὅτι ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ὑποχρεοῦται τὸ ὑπουργεῖον ν’ ἀποφανθῇ.

§144ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἶναι μεγάλη ἡ προθεσμία.

§145ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν θέλητε βεβαίως νὰ ἀρχίζῃ ἡ προθεσμία ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀφίξεως τῶν πρακτικῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἡ προθεσμία πρέπει νὰ ᾖναι πολὺ σύντομος, τὸ πολὺ πέντε ἡμερῶν ὡς καὶ εἰς τὰς προσόδους, ἐὰν θέλητε νὰ θέσωμεν ὡς ἀρχὴν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς δημοπρασίας, πρέπει νὰ θέσωμεν μεγαλειτέραν προθεσμίαν. Ἐγὼ λοιπὸν λέγω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς περαιώσεως τῆς δημοπρασίας ἐντὸς 15, 20 ἡμερῶν, τὸ πολὺ ὀφείλει ὁ ὑπουργὸς νὰ ἀποφανθῇ ναὶ, ἢ ὄχι.

§146ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ ἂν δὲν ἔλθουν τὰ ἔγγραφα; (θόρυβος).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Χρηστίδης.

§148ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐτελείωσα ἀκόμη τὴν ἰδέαν μου. Λέγω, ὅτι, ἂν παρέλθῃ αὕτη ἡ προθεσμία καὶ τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἀποφανθῇ, ἡ τελευταία δημοπρασία νὰ ᾖναι ὑποχρεωτική.

§149ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Αἱ δύω δημοπρασίαι εἶναι ἀπαραίτητοι· ἡ πρᾶξις ἐπεβεβαίωσεν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην. Διὰ μιᾶς δημοπρασίας ἡ δημοσιότης δὲν δίδεται, πολλοὶ ἄνθρωποι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ λάβωσι γνῶσιν, ἂν καὶ ἐπιθυμοῦν. Πολλάκις, Κύριοι, ἔγειναν καὶ δύω καὶ τρεῖς δημοπρασίαι, καὶ δέκα ἀκόμη. Αὐτὸ τὸ μέρος κατὰ τὴν κρίσιν μου δὲν πρέπει νὰ φιλονεικηθῇ. Ἔρχεται τὸ ἕτερον μέρος τὸ τῆς προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει ν’ ἀποφασίζῃ ὁ ὑπουργός· λέγω λοιπὸν ἡ προθεσμία δὲν πρέπει ν’ ἄρχεται ἀφ’ ἧς ἡμέρας παύσῃ ἡ δημοπρατία, διότι δύνανται τὰ πρακτικὰ νὰ μὴ φθάσωσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ πολλοὺς λόγους. Ὁ ὑπουργὸς ὑποχρεοῦται ν’ ἀποφασίσῃ ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἔλθουν τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, αὐτὸ τὸ μέτρον ἐλήφθη καὶ διὰ τὰς προσόδους, αἱ ὁποῖαι γνωρίζετε, ὅτι ἀναβαίνουν κατ’ ἔτος εἰς 5, 6, 8 ἑκατομμύρια, καὶ ὁ ὑπουργὸς πάντοτε ἦτον εἰς θέσιν ν’ ἀποφασίσῃ ἐντὸς πέντε ἡμερῶν. Θὰ εἴπωσιν, ὅτι δὲν ἔρχονται τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, διότι οἱ ὑπάλληλοι τὰ κρατοῦν δύω μῆνας, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὑποθέτει τὴν ἀπουσίαν πάσης Κυβερνήσεως, πάσης διοικήσεως, ὑποθέτει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει διάθεσιν νὰ διοικήσῃ, ὑποθέτει κακὴν πίστιν, καὶ νομίζω τοιούτους τίτλους δὲν πρέπει ἄνευ λόγου ἄνευ ἀποδείξεως νὰ ἀποδίδωμεν εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος. Ὁ ὑπουργὸς, Κύριοι, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τιμωρήσῃ τὸν ὑπάλληλον, καὶ δὲν ἔχομεν τοιαῦτα παραδείγματα, τοιοῦτόν τι δὲν ἔγεινεν ἕως τόρα. Καὶ ἂν ὁρίζωμεν τὴν προθεσμίαν ἀφ’ ἧς τελειώσῃ ἡ δημοπρατία, ὁ λόγος εἶναι ὅτι πολλάκις ὑπάρχουν προσκόμματα ἀνεξάρτητα τῆς θελήσεως τοῦ ὑπαλλήλου. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει ν’ ἀρχίζῃ ἡ προθεσμία ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἔλθωσι τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§150ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Κύριοι, πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν, διότι ἀπεφασίσαμεν νὰ πωλήσωμεν τὰ φθαρτὰ ἐθνικὰ κτήματα, ἐθνικὰ, ἐπισκοπικὰ καὶ μοναστηριακά. Τόρα πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τῆς διαδικασίας, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ἐκποιήσεως, περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκποιήσεως· αὐτὸ νομίζω εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῶν διασκέψεών μας. Εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον παρουσιάζονται δύο ζητήματα· ά) νὰ συμβιβασθῇ τὸ συμφέρον τοῦ ἰδιώτου μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου, ἵνα μὴ διακυβευθῶσιν, οὕτως εἰπεῖν, τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, οὔτε πάλιν ὁ ἰδιώτης, ὁ ἀγοραστὴς νὰ καταπιεσθῇ, ὁ ὁποῖος καταθέτει κεφάλαια, καὶ τὰ ὁποῖα ὅμως μένουν ἀργὰ, καὶ ἑπομένως ζημιοῦται. Δὲν πρέπει λοιπὸν ν’ ἀφήσωμεν ἐκτεθειμένον τὸν ἰδιώτην, ὁ ὁποῖος κατέθεσε τὰ κεφάλαια, ἐξ ἑτέρου ὅμως ὑπάρχει φόβος μὴ βλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Ζητοῦμεν λοιπὸν νὰ εὑρεθῇ τὸ δικαιότερον, τὸ καταλληλότερον, τὸ ἀσφαλέστερον μέσον. Τὸ νομοσχέδιον φέρει μίαν δημοπρασίαν, ἡ ἐπιτροπὴ ἐπρότεινε δύω. Φρονῶ, Κύριοι, καὶ τὸ λέγω ἀποτεινόμενος εἰς τοὺς κατὰ καιροὺς ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία δημοπρασία ἐθνικῶν κτημάτων τελειόνουσα καὶ μία ἐκποίησιν. Εἶναι λοιπὸν αὐτὸς ἕνας νεωτερισμὸς, τὸν ὁποῖον θέλουσι νὰ εἰσάξωσι δι’ αὐτὰ τὰ φθαρτὰ κτήματα, τὰ ἐθνικὰ, τὰ ἐπισκοπικὰ καὶ μοναστηριακὰ, τοῦ νὰ γίνεται μία δημοπρασία. Πρέπει λοιπὸν νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὸν νεωτερισμὸν αὐτόν· εἰς τοὺς νεωτερισμοὺς ὁ νομοθέτης πρέπει νὰ ᾖναι λίαν προσεκτικὸς, μήπως λαθάσῃ, διότι οἱ καθεστῶτες νόμοι καὶ ἡ πεῖρα καθιέρωσαν ἕτερον νόμον. Ποῦ ὑπάρχει ἡ ἐγγύησις εἰς τὴν μίαν δημοπρασίαν ἢ εἰς τὰς δύω; Εἰς τὴν μίαν δημοπρασίαν ὑπάρχει τὸ συμφέρον τοῦ ἰδιώτου, εἰς τὴν δευτέραν ὅμως ἡ ἐγγύησις τοῦ δημοσίου. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιωτῶν καὶ νὰ μὴ διακυβεύσωμεν ἐξ ἄλλου καὶ τὰ τοῦ δημοσίου, ὡς νομοθέται καλοὶ πρέπει νὰ κρατήσωμεν τὴν πλάστιγγα, ὥστε νὰ μὴ τὴ ἀφίνωμεν νὰ ἐκκλίνῃ πρὸς οὐδέτερον τῶν μερῶν. Τί καθιέρωσεν ἡ νομοθεσία εἰς ὅλας τὰς δημοπρασίας; τὸ νὰ γίνωνται δύω. Ἡ διπλῆ δημοπρασία δὲν βλάπτει, ἂν ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἐπαναληφθῇ· τί κίνδυνος ὑπάρχει, ἂν μείνουν καὶ τὰ χρήματα τοῦ ἰδιώτου, τὰ ὁποῖα θὰ προσφέρῃ ἔντοκα διὰ 5 ἡμέρας. Τὸ δημόσιον δύναται νὰ ὑποστῇ ζημίαν, διότι εἰς τὴν πρώτην δημοπρασίαν θὰ παρουσιασθῶσιν ὅλοι οἱ ἀγορασταί; Εἶμαι λοιπὸν ὑπὲρ τῶν δύω δημοπρασιῶν, καθόσον τοῦτο συμφωνεῖ καὶ μὲ τοὺς καθεστῶτας νόμους. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ σπουδαιότερον. Εἰς πόσας ἡμέρας ἔχει δικαίωμα νὰ περιμένῃ ὁ ὑπερθεματιστὴς, πρέπει νὰ περιμένῃ ἐπ’ ἄπειρον; ὄχι· καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ ἤμεθα σύντομοι, ἀλλὰ νὰ ἤμεθα δίκαιοι, πρέπει νὰ εἴπωμεν συντόμως 5 ἡμέρας καὶ τότε νὰ γίνεται ἡ νέα δημοπρασία καὶ ἐντὸς 10 ἡμερῶν νὰ γίνεται ἡ προσφορὰ, καὶ εἰς 5 ἡμέρας νὰ τελειώσῃ ἡ δευτέρα δημοπρασία· τώρα ἐτελείωσε καὶ ἡ δευτέρα δημοπρασία, πρόκειται δὲ νὰ ἐπικυρωθῇ· εἶναι μετακλητὰ ἢ τελειωτικὰ αὐτὰ τὰ πρακτικά; Ὁ ὑπερθεματιστὴς, ὅστις ὑπερεθεμάτισε κατὰ τὴν δευτέραν δημοπρασίαν θὰ μείνῃ μετέωρος, καὶ θὰ περιμένῃ ἀπὸ τὴν εὐχαρίστησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐγκρίνῃ ἢ ὄχι τὴν δημοπρασίαν; Τί χρειάζεται αὐτὴ ἡ ἔγκρισις; Διότι ἠμποροῦν νὰ συμβοῦν ἀδικήματα.

§151ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Σύντομα.

§152ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Σὺ εἶσαι ἰδικός μου καὶ σὺ μὲ βιάζεις; Λοιπὸν πρέπει νὰ μείνῃ μετέωρος ὁ ὑπερθεμαστής; Ὄχι. Ἐπροτάθη ὅτι τὰ πρακτικὰ αὐτὰ νὰ σταλοῦν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν καὶ αὐτὸς ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ἢ τὰ ἀκυρώνει ἢ τὰ ἐπικυροῖ· πόσαι δυσκολίαι παρουσιάζονται τώρα εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ παλαιὰ τάξις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τυφλῶς! Ὄχι πρέπει νὰ τὸ ἐξετάζωμεν· τὸ παλαιὸν δὲν πρέπει νὰ τὸ καταδικάζωμεν, ἀλλὰ νὰ τὸ ἐξετάζωμεν, καὶ ἂν ᾖναι ἄξιον καταδίκης νὰ τὸ καταδικάζωμεν, ἐὰν ᾖναι καλὸν νὰ τὸ διατηρῶμεν, τοῦτο εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ λογικὸν, τοῦτο εἶναι τὸ νομοθετικόν. Πότε θὰ φθάσουν τὰ πρακτικὰ εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὑπουργοῦ διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ ὑπερθεματιστής; Βλέπετε λοιπὸν πόσαι δυσκολίαι παρουσιάζονται ἐνταῦθα καὶ ἐντοσούτῳ αὐτὸς ὁ ὑπερθεματιστής, ὅστις νομίζει ἑαυτὸν κύριον τοῦ κτήματος μένει μετέωρος καὶ μένει εἰς τὸν ἀέρα. Πρέπει λοιπὸν ἡ πρόνοια τοῦ νομοθέτου ἐνταῦθα νὰ φανῇ, πρέπει νὰ γίνῃ μία διάταξις ἐξασφαλίζουσα τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ νὰ μὴ ἀφίνῃ μετέωρα τὰ συμφέροντα τοῦ ἀγοραστοῦ· τότε νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν κατακύρωσιν τῆς δευτέρας δημοπρασίας ἐντὸς 10 ἡμερῶν πρέπει νὰ ἐπικυρώσῃ ἢ ἀκυρώσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν τὰ πρακτικά· ἅμα ἐντὸς 10 ἡμερῶν δὲν εἰδοποιήσῃ τὸν ὑπερθεματιστὴν ὅτι ἀκυροῦται ἡ δημοπρασία τότε θεωρεῖται ὅτι εἶναι τελειωμένα τὰ πρακτικά. Ἀλλὰ θὰ μᾶς εἴπουν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι βροχὴ νὰ ἐμποδίσῃ τὰ πρακτικά, ἠμπορεῖ νὰ χαλάσῃ ὁ κόσμος· κτλ. κατὰ δυστυχίαν δὲν ἔχομεν ἐκτεταμένην ἐπικράτειαν ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ εἴχομεν ἐκτεταμένην ἐπικράτειαν, ἀλλ’ εἶναι μικρὰ, νομίζω, ὅτι ἐντὸς 10 ἡμερῶν δύναται.

§153ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκεῖ ἐφωτίσθημεν.

§154ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ τάξωμεν μίαν προθεσμίαν ὁριστικὴν μετὰ τὴν δημοπρασίαν ὅτι ἐντὸς 10 ἡμερῶν πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ ἀκύρωσις ἢ ἡ ἐπικύρωσις.

§155ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι! Ὅπως σᾶς εἶπον ὅλα τὰ μέλη σχεδὸν τῆς ἐπιτροπῆς παρεδέχθησαν τὴν μίαν δημοπρασίαν, ἐκτὸς τοῦ εἰσηγητοῦ· οἱ ὑποστηρίξαντες τὰς 2 ἢ τὰς πλειοτέρας σπουδαίους λόγους δὲν ἔφερον· μάλιστα ὁ Κύριος Χρηστίδης, εἶπεν, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὥστε δὲν χρειάζεται οὔτε κἄν συζήτησις· καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἄλλον λόγον δὲν θὰ εἶχε παρὰ τὰ προηγούμενα. Ἀλλ’ ὁ ἴδιος εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ συστάσεως τοῦ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς, ὁ ἴδιος εἶπεν ὅτι ἔπειτα ἀπὸ μίαν ἐπανάστασιν δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν τόσον πολὺ σέβας εἰς τὰ προηγούμενα, πρέπει νὰ ἀπεκδυθῶμεν τὸν παλαιὸν ἄνδρα, καὶ νὰ ἔμβωμεν εἰς νέας ἰδέας. Διὰ τοῦτο τὰς ἰδέας πρέπει νὰ ἐξετάζωμεν καὶ οὐχὶ τὰ προηγούμενα, τοὐτέστιν ἂν εἶναι ὀρθὸν ἢ ὄχι· ὁ λόγος πρέπει νὰ ὑπερισχύῃ καὶ ὄχι αἱ προλήψεις, τὰ προηγούμενα. Τί χρησιμεύουν, Κύριοι, αἱ πολλαὶ δημοπρασίαι; διὰ νὰ προάγηται, λέγουν, ὁ συναγωνισμός. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι προκαλεῖται ὁ συναγωνισμὸς, ὅταν ὑπάρχουν πλειότεραι δημοπρασίαι; Ἐγὼ φρονῶ τὸ ἐναντίον· ἡ πρώτη δημοπρασία δὲν χρησιμεύει παρὰ ὡς μία συνάντησις τῶν ἀγοραστῶν, οἱ ὁποῖοι προτίθενται νὰ ἀγοράσουν ἓν κτῆμα, καὶ ὅταν ὁ εἷς ἴδῃ τὸν ἄλλον ὅτι πρόκειται νὰ ἀγοράσῃ εἰς τὴν δευτέραν ἔρχεται εἰς συνεννόησιν. Λοιπὸν ἡ δευτέρα δημοπρασία δὲν χρησιμεύει εἰς τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ οὐδετερώσῃ τὸν συναγωνισμόν. Ὅταν οἱ ἀγορασταὶ ἔχουν πρὸ ὀφθαλμῶν ὅτι μία καὶ μόνη δημοπρασία θὰ γίνῃ, νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι ὅλοι θὰ παρουσιασθοῦν καὶ ὁ συναγωνισμὸς θὰ γίνῃ μεγαλείτερος παρὰ εἰς τὴν ἑπομένην ἢ εἰς τὴν τρίτην δημοπρασίαν. Παραδέχεσθε, Κύριοι, ὅτι αἱ πλειότεραι εἶναι καλλίτεραι; διατὶ περιωρίσθητε μόνον εἰς τὴν δευτέραν; προχωρήσατε εἰς τὴν τρίτην, 4ην, 5ην. Δὲν ἔχετε λοιπὸν σπουδαῖον λόγον. Ἄλλως εἴδετε τὶ γίνεται ἐπὶ τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας, εἰς τοὺς πλειστηριασμοὺς γίνονται δύο, τρεῖς. Δὲν θέλετε τὸ παράδειγμα αὐτό; ὁ Κ. Χρηστίδης ὅστις εὐχαριστεῖται εἰς τὰ παραδείγματα τῶν ἄλλων ἐπικρατειῶν, ἂς μοὶ εἴπῃ εἰς ἄλλο μέρος ὅτι γίνονται τόσαι δημοπρασίαι, εἰς τὰ δάνεια κτλ. μία μόνον γίνεται. Ὅταν προηγοῦνται τακτικῶς ὅλαι αἱ προκηρύξεις, ὅταν ὁρίζεται ἡ ἡμέρα, οἱ ἀγορασταὶ, οἱ θέλοντες νὰ συναγωνισθῶσι, νὰ ἦσθε βέβαιοι ὅτι θὰ παρουσιασθοῦν, καὶ ὁ συναγωνισμὸς οὗτος θὰ ᾖναι καλλίτερος· ἄλλως ἔχει τὸ ἄλλο δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, καὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ δημοπρασία. Ὁ Κ. Χρηστίδης εἶπεν ὅτι ἐξακολουθεῖ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Κυβέρνησις, νὰ μὴ ἐπικυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν. Δὲν ὑφίσταται λοιπὸν ὁ φόβος αὐτὸς ἀπέναντι τοῦ ὀρθοῦ λόγου καθὼς σᾶς εἶπε, ἂν ὑπάρξῃ ἰδέα εἰς τοὺς ἀγοραστὰς ὅτι θὰ γείνουν 3 καὶ 4 δημοπρασίαι, δὲν θὰ χρησιμεύσουν παρὰ νὰ ἀποτελέσουν μίαν συνεννόησιν τῶν ἀγοραστῶν, καὶ δὲν θὰ γείνῃ συναγωνισμὸς, ἐν ᾧ ὅταν θὰ γείνῃ μία, θὰ γείνῃ σπουδαῖος συναγωνισμός. Διὰ τοῦτο κηρύττομαι ὑπὲρ τῆς μιᾶς δημοπρασίας. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα εἶναι ἀδιάφορον, εἴτε ἀπὸ τῆς κατακυρώσεως, εἴτε ἀφ’ οὗ λάβῃ ὁ ὑπουργὸς τὰ πρακτικά....

§156ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μίαν τροπολογίαν, Κ. Πρόεδρε, θὰ ἀναγνώσω.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀκούσητε πρῶτον μίαν ἄλλην τροπολογίαν, ἥτις μοὶ ὑπεβλήθη, καὶ κατόπιν ὁμιλεῖτε· εἶναι τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου, καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς· «αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν ἀρχαὶ ὀφείλουν νὰ παραδίδωσιν εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον τὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀποστελλόμενα πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς τελευταίας ἡμέρας αὐτῆς. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ὀφείλει ἢ νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον λήψεως τῶν πρακτικῶν.»

§158ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μίαν προσθήκην θὰ κάμω, δὲν θὰ ὁμιλήσω· προτείνω τὴν τροπολογίαν «ὁ προσφέρων πρέπει νά κάμῃ τὴν καταβολὴν τοῦ 5μορίου, τὴν ὁποίαν κάμνει εἰς τὴν δημοπρασίαν.»

§159ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν, Κ. Πρόεδρε.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μποῦσκος ἐπιμένει νὰ ὁμιλήσῃ.

§161ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐφωτίσθη.

§162Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Εἶναι σπουδαιότατον τὸ ἀντικείμενον, δὲν πρέπει νὰ τελειώσῃ ἔτσι.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μποῦσκος ἔχει τὸν λόγον· ἀλλὰ σύντομα, Κύριε.

§164ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Πρέπει ἡ Συνέλευσις μὲ μεγάλην προσοχὴν νὰ ἀποφασίσῃ. Κηρύττομαι ὑπὲρ τῶν 2 δημοπρασιῶν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον εἴδομεν εἰς τὰ παρελθόντα ὅτι μία δημοπρασία δύναται νὰ γείνῃ καὶ ὑπὸ κακῆς πίστεως ὑπαλλήλων καὶ μυρίαι περιπτώσεις συντρέχουσιν εἰς τὸ νὰ ματαιωθῇ· τότε οἱ ἀγορασταὶ δὲν ἔχουσιν ἄλλην προσφυγὴν παρὰ τὴν 2αν δημοπρασίαν· ὅλοι δὲ οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους ἔφερεν ὁ Κ. Κεχαγιᾶς δὲν μὲ πείθουσι, καθόσον αἱ δύο δημοπρασίαι εἶναι ἀσφαλέστεραι καὶ διὰ τὸ δημόσιον.

§165ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ὁ λόγος τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ ὅτι διὰ τῆς συχνῆς δημοπρασίας δύνανται νὰ συμβῶσι συνεννοήσεις, λέγω ὅτι εἶναι κίνδυνος διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου· τὸ Δημόσιον διὰ νὰ ἀκυρώσῃ πρέπει νὰ ἔχῃ λόγους, ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ· ἂν τοῦ Δημοσίου τοῦ δώσωμεν προνόμια, ἀλλάσσει· μόνον δὲ ἂν δὲν τηρηθῶσιν οἱ τύποι· λέγω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀνάγκη εἰς τὸν Ἔφορον ὁ προσδιορισμὸς, ἐντὸς πόσων ἡμερῶν νὰ στέλλῃ τὰ πρακτικά. Ἔχομεν τὸ Αἰγαῖον πέλαγος· παρετήρησα ὅτι ἡ προθεσμία τὴν ὁποίαν ἐβάλαμεν ἀπ’ ἐδῶ διὰ τὴν Καρύταιναν δὲν συμβιβάζεται μὲ τὰς Θήβας καὶ τ’ ἄλλα μέρη· πρέπει νὰ ᾖναι ἐκτενεστέρα ἡ προθεσμία· διὰ τοῦτο εἰς τὸν Ἔφορον πρέπει νὰ τεθῇ μία προθεσμία 15 ἡμερῶν τοὐλάχιστον, διότι τὰ βαπόρια εἰς τὸ Αἰγαῖον Πέλαγος ἔρχονται κατὰ 15 ἡμέρας (θόρυβος).

§166ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Διὰ τὰς νήσους νὰ ᾖναι ἐξαίρεσις, διότι δὲν εἶναι τακτικὴ συγκοινωνία.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὅταν ὁμιλῆτε ὅλοι διὰ μιᾶς, ἡ Συνέλευσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοήσῃ.

§168ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι αὐτὴ, 15 διὰ τὰς νήσους, καὶ 5 διὰ τὰ ἄλλα μέρη.

§169ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀρκεταὶ διὰ τὰς νήσους.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος.

§171ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου· «Αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν ἀρχαὶ ὀφείλουσι νὰ παραδίδωσιν εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον τὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀποστελλόμενα πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας ἐντὸς 8 ἡμερῶν.»

§172ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι· ἐντὸς 5 ἡμερῶν εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον.

§173ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. «...... ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς τελευταίας ἡμέρας αὐτῆς. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ὀφείλει ἢ νὰ ἐγκρίνῃ τὴν δημοπρασίαν ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον λήψεως τῶν πρακτικῶν ἢ νὰ ἀκυρώσῃ.

§174ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἰς τὴν ά. δημοπρασίαν, μόνον ἕνεκα παρατυπίας θὰ ἀκυρώσῃ;

§175ΤΙΝΕΣ. Ὄχι;

§176ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώσῃ ἀπολύτως.

§177ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριε Παπαμιχαλόπουλε, εἰς τὸν 2 ὅρον νὰ εἴπετε· «ἂν γείνῃ παρατυπία, ἢ ἂν δὲν δεχθῇ τὸν ἐλάχιστον ὅρον.»

§178ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἡ τροπολογία μου ἔχει οὕτως.

§179ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Αὐτὸ τὸ θέμα δὲν τελειόνει ἀπόψε· δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν θέσιν σας· ὅταν ἔλθῃ ἡ ψηφοφορία κάμνετε τὴν ἔνστασιν. Ὁ Κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἀναγινώσκει τὴν πρότασίν του, ὡς ἀνωτέρω, μὲ τὴν διαφορὰν τῶν 8 ἡμερῶν.

§181ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι ἐμπερδευμένη αὐτὴ ἡ πρότασις.

§182ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἤκουσα, Κύριοι, καὶ τοὺς ὑπὲρ καὶ τοὺς κατὰ, καθόσον ἀφορᾷ τὰς δημοπρασίας, ἂν πρέπῃ νὰ ᾖναι 1, 2 ἢ πολλαὶ, καὶ ἐπερίμενα νὰ εὕρω ἓν ἀποτέλεσμα, δὲν ἠμπόρεσε κανεὶς νὰ μᾶς πείσῃ. Δὲν ἀγνοοῦν πολλοὶ βεβαίως ὅτι τὸ Δημόσιον διέταξε τελευταίας δημοπρασίας καὶ ὑποχρεωτικὰς, καὶ ὅμως ἐπανελήφθησαν δεκάκις. Ἠμπορῶ νὰ συμφωνήσω μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι μία δημοπρασία εἶναι ἀρκετή· διότι εἶμαι εἰς καλλίστην θέσιν νὰ τοὺς πληροφορήσω, ὅτι ἐκηρύχθησαν τελευταῖαι δημοπρασίαι, καὶ ὅμως ὁ Οἰκονομ. Ἔφορος εἶχε τὴν ἀναίδειαν νὰ κηρύξῃ μίαν παρατυπίαν (θόρυβος)· ὥστε εἶναι τὸ αὐτὸ, ἂν ᾖναι 2, 3 ἢ 5. Καὶ πρέπει νὰ ἐπινοήσωμεν τίνι τρόπῳ δυνάμεθα νὰ περιστείλωμεν αὐτὴν τὴν κακοήθειαν· διότι ἐν ᾧ τὸ δημόσιον νομίζει ὅτι ἔχει περιουσίαν, ἠμπορεῖ ἀξιόλογα ἕνας Ἔφορος νὰ ὑπεξαιρέσῃ μίαν τῶν ἀποδείξεων, καὶ οὐδέποτε νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἐσκέφθην λοιπὸν νὰ κάμω μίαν προσθήκην, καὶ νὰ εἴπω· ἡ δημοπρασία, λέγει τὸ ἄρθρον 7, τῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παρόντος ψηφίσματος ἐκποιουμένων κτημάτων προσδιορίζεται εἰς μίαν καὶ μόνην, καὶ ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα θεωρεῖται ὑποχρεωτικὸν καὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἐὰν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς δημοπρασίας ἐτηρήθησαν αἱ νενομισμέναι διατυπώσεις.» Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος, «τὴν ἀκριβῆ τήρησιν τῶν ὁποίων .... πρέπει, Κύριοι, νὰ τεθῇ μία ποινὴ εἰς αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ σεβασθοῦν τὸν φόβον τοὐλάχιστον καὶ δὲν θὰ κάμουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔκαμναν ἕως τώρα, νὰ μὴ τελειώνουν αἱ δημοπρασίαι.

§183ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Τὸ σύστημα, Κύριοι, τῆς μιᾶς δημοπρασίας δὲν εἶναι παρὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὸ δημόσιον τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις. Κύριοι, αἱ δημοπρασίαι διακηρύττονται παρὰ τοῦ ἐφόρου· ἀντίγραφα τῶν διακηρύξεων πέμπονται εἰς τοὺς δημάρχους, οἱ ὁποῖοι δίδουν δημοσιότητα· ἀλλ’ ἐδῶ θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως, καὶ πιστεύω ὅτι ὅλοι θὰ παραδεχθῆτε αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, ὅτι τὰς διακηρύξεις αὐτὰς δὲν τὰς δημοσιεύουν οἱ Δήμαρχοι· στέλλουν τὸν κλητῆρά των ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον, πιάνει τὸν παπᾶν, ὑπογράφει μισὴν κόλλαν χαρτὶ ὅτι ἐδημοσιεύθη· καὶ σᾶς βεβαιώνω, Κύριοι, ὅτι ποτὲ κἀμμία διακήρυξις δὲν ἐδημοσιεύθη πληρέστατα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δευτέρα δημοπρασία εἶναι ἀναγκαία, διότι βεβαίως θὰ παραδεχθῆτε, ὅτι οἱ δήμαρχοι ἕως τώρα καὶ πάντοτε ἔχουν τὴν ὀλιγωρίαν, ὅτι δὲν δημοσιεύουν τὰς δημοπρασίας. Δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ δημόσιον θὰ ὑποκύψῃ, ἢ ὁ ἔφορος θὰ κάμῃ κατάχρησιν· λέγω μόνον, ὅτι ἡ κατάχρησις θὰ προέλθῃ ἀπὸ τοὺς δημάρχους, ὅτι οἱ κάτοικοι δὲν θὰ ἦναι εἰς γνῶσιν τῆς ἡμέρας τῆς πρώτης δημοπρασίας· ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς, ὅτι, ἐὰν καταθέσουν τὰ χρήματα, θὰ χαθῇ ὁ κόσμος, αὐτὸς ὁ λόγος δὲν εἶναι σπουδαῖος, διότι, ἐὰν ἀκυρωθῇ μία δημοπρασία, δὲν θὰ ἀκυρωθῇ, παρὰ εἰς διάστημα 8 ἡμερῶν, καὶ εἰς διάστημα πάλιν 8 ἡμερῶν θὰ ἐπαναληφθῇ· ὥστε δὲν θὰ παρέλθουν, παρὰ 15 ἡμέραι. Λοιπὸν εἰς 15 ἡμέρας θὰ καταστραφῇ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ καταθέσῃ τὸ εἰκοστὸν τοῦ τιμήματος; Ἐγὼ λέγω καλλίτερα νὰ ζημιωθῇ αὐτὸς ὀλίγους τόκους, παρὰ νὰ καταστρέψωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου διὰ μιᾶς καὶ μόνης δημοπρασίας. Ἀλλ’ ἐὰν παραδεχθῆτε δύω δημοπρασίας, ἔχετε τὰς ἐγγυήσεις ὑπὲρ τοῦ δημοσίου, ἐνῷ ἐὰν γείνῃ μία, τότε ὠφελεῖτε μόνον τοὺς ἰσχυροὺς τῆς ἡμέρας. Φαντασθῆτε θὰ γείνουν δύω δημοπρασίαι· ἀλλ’ ἐὰν εἰς τὴν μίαν τυχὸν ἕνας ὑπερθεματιστὴς ἔχῃ τὰ μέσα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχῃ κᾀνένα τμηματάρχην, τότε θὰ λάβῃ ἀμέσως τὴν ἐπικύρωσιν. Ἐὰν δὲ ἔχωμεν δύω δημοπρασίας, ἔχομεν περισσοτέρας ἐγγυήσεις, ἐνῷ μὲ μίαν θὰ ἔχωμεν καὶ τὴν κατάχρησιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους προτείνω νὰ γείνουν δύω δημοπρασίαι.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§185ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω· βλέπω, ὅτι γίνονται πολλαὶ καταχρήσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον, διότι πολλάκις ὑπεξαιροῦνται ἀποδεικτικὰ δημόσια, καὶ τοιουτοτρόπως ἀκυροῦνται πολλαὶ δημοπρασίαι· διὰ τοῦτο προτείνω νὰ γίνηται καὶ ἐπὶ τῶν δημοπρασιῶν τούτων, ὅ,τι γίνεται εἰς τοὺς δικαστικοὺς πλειστηριασμούς. Ἐκεῖ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ πλειστηριασμοῦ ἀπαιτεῖται νὰ ἀναφέρωνται ὅλα τὰ ἀποδεικτικά, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται ὅτι ἐτηρήθησαν αἱ ἀπαιτούμεναι διὰ τὸν πλειστηριασμὸν διατυπώσεις. Τοῦτ’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀποφασίσητε νὰ γίνηται καὶ ἐπὶ τῶν περὶ ὧν πρόκειται δημοπρασιῶν.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§187ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τότε ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος, ὁ ὁποῖος θὰ γράψῃ ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ δεῖνα ἀποδεικτικὸν θὰ ᾖναι ὑπόχρεως νὰ τὸ παρουσιάσῃ, καὶ θὰ παύσωσιν οὕτως αἱ καταχρήσεις.

§188ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐφωτίσθημεν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες) ἐφωτίσθη. Οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι, οἱ ἐντὸς τῶν δωματίων νὰ ἐξέλθουν. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, προκύπτουσι, νομίζω, τὰ ἑξῆς ζητήματα, τὸ κύριον ζήτημα, ἐὰν θὰ γίνεται μία δημοπρασία ἢ δύο. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν λύσιν τῶν ἄλλων ζητημάτων, διότι τὰ ἄλλα εἶναι σχετικὰ πρέπει νὰ λύσωμεν αὐτὸ τὸ κύριον ζήτημα. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις, νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ τῶν δύο· διότι τὸ νομοσχέδιον ἔχει μίαν καὶ μόνην. Θὰ θέσω λοιπὸν εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα, ἐὰν θὰ ἦναι δύο. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ γίνωνται δύο δημοπρασίαι, παρακαλῶ, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν ἅπαντες) παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν μετὰ τὴν λύσιν τοῦ πρώτου καὶ κυρίου ζητήματος εἰς τὴν λύσιν τῶν ἄλλων ζητημάτων.

§190ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, καλὸν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον, διὰ νὰ συνταχθῇ ἓν νέον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ οἰκονομήσῃ ὅλας τὰς περιστάσεις.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεσθε τοῦτο, Κύριοι;

§192ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω συζήτησις καὶ πρῶτον ἀντικείμενον αὔριον θὰ ἦναι ἡ ἐξακολούθησις αὐτῆς. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5. παρὰ 20.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Γεωργίου. Ἀλ. Δόσιος.