1863.11.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΟΒʹ.

Τῆς 8 Νοεμβρίου 1863.

(Παρασκευὴ).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι! Ἀνακοινῶ ἡμῖν ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τῇ ἀποβιώσει τοῦ βασιλέως τῆς Δανίας Φριδερίκου διέταξε πένθος ἐξ ἑβδομάδων. Οἱ παρουσιαζόμενοι λοιπὸν εἰς τὴν αὐλὴν θέλουσι φέρει πένθος ἐπὶ τοῦ ἀριστεροῦ βραχίονος. Ἡ δὲ Κυβέρνησις διέταξε πένθος δέκα ἡμερῶν. Εἰργάσθησαν Κύριοι, χθὲς τινὰ τῶν τμημάτων ὄχι ὅλα δυστυχῶς. Ἐπικαλοῦμαι τὸν ζῆλον τῶν Κ. Κ. πληρεξουσίων, διότι κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προβῶμεν εἰς οὐδεμίαν ἐργασίαν, ἂν αἱ προτάσεις αἱ ὑποβαλλόμεναι δὲν διέρχωνται διὰ τῶν τμημάτων. Παρακαλῶ τοὺς Κ. Κ. πληρεξουσίους νὰ συνέλθωσι καὶ αὔριον περὶ τὴν 9ην, ἰδίως τὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἰργάσθησαν. Ἀνακοινῶ ἤδη τὰς ἐργασίας τῶν χθὲς ἐργασθέντων τμημάτων· ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ τὸ 8ον τμῆμα διώρισεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Α. Χατζόπουλον, ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναρμοδιότητος τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν δικῶν διωρίσθη ὁ εἰσηγητὴς ἀπὸ τὸ 3ον ὁ Κ. Ν. Κονταράτος. Παρακαλοῦνται οἱ διάφοροι εἰσηγηταὶ νὰ συνέλθωσιν αὔριον ἵνα λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ νομοσχέδια καὶ κάμωσι τὰς ἐκθέσεις των, ἰδίᾳ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων. Τὸ 10 τμῆμα διώρισεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Μιχαηλίδην ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ, ἐπὶ δὲ τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ δήμου Ἀθηναίων διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν φανῶν διώρισεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Θερμογιάννην τὸ 8 τμῆμα.

§2ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐπλήρωσε τὸ δημόσιον δι’ αὐτά.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Νόμος δὲν ἐπεκυρώθη. Ἑτέρα πρότασις εἶναι περὶ καταδιώξεως ἐπὶ τῶν καθυστερούντων καὶ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, τὸ 1ον τμῆμα διώρισεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Β. Νικολόπουλον, τὸ 8ον τὸν Κύριον Ν. Τσώκρην ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναπληρώσεως τῶν δημοτικῶν συμβούλων, τὸ 8ον τμῆμα ὠνόμασεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Θ. Δεληγιάννην. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἐκτάκτων δημοτικῶν δασμῶν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ μονοετοῦς ἢ πολυετοῦς ἐνοικιάσεως τῶν ἁλικῶν εἰργάσθη τὸ 8ον τμῆμα καὶ ἐξέλεγξεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Ζῶτον. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ μεταβολῆς τῶν τελωνιακῶν δασμῶν εἰργάσθη τὸ 8ον τμῆμα κ’ ἐξέλεγξεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Ῥούκην. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὑποθηκῶν Νόμου τὸ 8ον τμῆμα ἐξέλεγξεν εἰσηγητὴν τὸν Ἀθ. Χατζόπουλον.

§4ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Φρονῶ διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἢ τὰ τμήματα νὰ ἐργασθῶσι κανονικῶς ὅτι πρέπει αἱ ὑποθέσεις ὅλαι ἢ αἱ προτάσεις νὰ καταγράφωνται εἰς ἓν πινάκιον κατ’ ἀριθμητικὴν τάξιν, ὥστε νὰ ἦναι ἐν γνώσει ὅλα τὰ τμήματα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη περὶ παύσεως πληρωμῆς τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀποδοχῶν τῶν ἀπομεμακρυσμένων ἀξιωματικῶν τὸ 7ον τμῆμα ἐξελέξατο εἰσηγητὴν τὸν Κ. Πρ. Πετιμεζᾶν. Ἐπὶ δὲ τῆς προτάσεως περὶ ἀμοιβῆς τῶν ἀγωνιστῶν τὸ 7ον τμῆμα ἐξελέξατο εἰσηγητὴν τὸν Κ. Βαλτινόν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀποκλείσεως ἀπὸ πάσης δημοσίου ὑπηρεσίας τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου τὸ 7ον τμῆμα ἐξελέξατο εἰσηγητὴν τὸν Κ. Βαλτινόν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τῶν ἡρώων καὶ τοῦ καινοταφείου τῶν ἀγωνιστῶν τὸ 7ον τμῆμα ἐξελέξατο εἰσηγητὴν τὸν Κ. Βαλτινόν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Διαμαντοπούλου περὶ οἰκονομικῶν πραγμάτων τὸ 7ον ἐξελέξατο εἰσηγητὴν τὸν Κ. Θεόφιλον Γεωργίου· Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ μεταβολῆς τοῦ κανονισμοῦ ἐξελέξατο εἰσηγητὴν τὸν Κύριον Βρατσάνον. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ καταργήσεως τῶν προβιβασμῶν τοῦ ἀπὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου ἐξελέξατο τὸν Κ. Βαλτινόν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ διορύξεως θαλασσίου διώρυγος εἰς τὴν λίμνην Μεσολογγίου ὠνόμασεν εἰσηγητὴν τὸν Κ. Μαυρομμάτην. Παρακαλῶ λοιπὸν τὰ λοιπὰ τμήματα νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὴν 9ην ὥραν. Κατὰ τὴν γενομένην παρατήρησιν θὰ καταγράψω εἰς κατάλογον ὅλας τὰς προτάσεις τὰς ἐκκρεμεῖς αἱ ὁποῖαι ἤθελον ὑποβληθῆ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Εἰς ἕκαστον δὲ πρόεδρον τῶν τμημάτων θέλω ἐγχειρίσει πάσας τὰς προτάσεις αὐτὰς ἵνα τὰς ὑποβάλλωσιν εἰς τὰ τμήματα.

§6ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Αἱ προτάσεις νὰ σημειωθῶσι κατὰ χρονολογικὴν τάξιν.

§7ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Μὲ ὅλας τὰς συστάσεις, αἵτινες γίνονται, χθὲς τὸ 5ον τμῆμα ἐνῷ ἦτο ἡμέρα ἐργασίας δὲν συνῆλθε· πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον διὰ νὰ ἐργάζωνται τὰ τμήματα, νὰ προσδιορισθῶσι κατὰ σειρὰν αἱ ἐργασίαι τῶν τμημάτων καὶ νὰ προσδιορισθῇ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ γίνωνται αἱ ἐργασίαι (θόρυβος).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πληρεξούσιος Κ. Μανέτας ζητεῖ ἑνὸς μηνὸς ἀπουσίας ἄδειαν καὶ ὁ Κ. Ῥοδοκανάκης ὡσαύτως ἑνὸς μηνός. Νὰ τοῖς δοθῇ;

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν προτάσεων. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Γεωργίου Πετιμεζᾶ περὶ συντάξεως κτηματολογίου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε.

§12Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ Σάββατον. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα τοῦ Πύρλα περὶ κατασκευῆς προτομῆς εἰς τὸν Βασιλέα Φρειδερίκον.

§13ΠΥΡΛΑΣ. Προσδιορίζω ὡς ἡμέραν συζητήσεως τὴν Τετάρτην. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα πρότασις τοῦ Γ. Πετιμεζᾶ περὶ ἐνοικιάσεως τῶν λειβαδίων. Ἀναγινώσκεται τοῦ Κ. Θ. Βενετσάνου πρότασις, δι’ ἧς προτείνεται νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν νόμων ἐπιτροπὴν ἡ σύνταξις νόμου περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα πρότασις τοῦ αὐτοῦ, ὅπως περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς Στρατ. σχολῆς κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῆς σχολῆς.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ προτάσεις αὗται θὰ συζητηθῶσιν μετὰ 15 ἡμέρας ἀπὸ σήμερον. Ἀναγινώσκεται πρότασις τοῦ Κ. Σαριπόλου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Ἀνακαλεῖ τὸ ὑπὸ στοιχ. ΞϚ. καὶ ἀπὸ 5 Ὀκτωβρίου ψήφισμα αὐτῆς. Ἄρθρον 2. Ἀποκατασταίνει εἰς πλήρη τὰ πολιτικὰ αὐτῶν δικαιώματα τοὺς κατὰ τὴν ά. Φεβρουαρίου 1862 ὑπουργοὺς, Ἀθ. Α. Μιαούλην, Δ. Μ. Βότσαρην, Ἀνδρέαν Γ. Κουντουριώτην, Εὐστάθιον Α. Σίμον καὶ Χαράλαμπον Χριστόπουλον ἐπὶ δεκαετίαν στερηθέντας αὐτῶν, ὡς καὶ τὴν μνήμην τοῦ τέως ἀποβιώσαντος Μιχαὴλ Ποτλῆ. Ἀθήνησι τὴν 8 Νοεμβρίου 1863.

Ὁ πληρεξούσιος τοῦ Πανεπιστημίου

Ν. Ι. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ.

§15ΙΑΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τεθῇ εἰς τὰ ἀρχεῖα.

§16ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι δεδικασμένον, ἡ Συνέλευσις πλέον δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ (θόρυβος).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ (σάλος μέγας). Ἡσυχία, Κύριοι πληρεξούσιοι! Δὲν δύνασθε νὰ διακόψητε τὴν ἀνάγνωσιν.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἀπαράδεκτος·

§19ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὸν κανονισμόν.

§20ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν πρέπῃ ν’ ἀναγνωσθῇ τοιαύτη πρότασις.

§21ΚΑΛΟΣ. (ἀγανακτῶν) (θόρυβος, ὥστε δὲν ἀκούεται ὁμιλῶν) Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ πρότοσις.

§22ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ Κ. Καλὸς ὅστις φωνάζει ὑπὲρ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως, ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῇ τὸν κανονισμόν. Ἕκαστος πληρεξούσιος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ ὁποιανδήποτε πρότασιν εἰς τὸ σῶμα.

§23ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ὕβρις διὰ τὸ σῶμα.

§24ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Πρόεδρε, ἔχετε καθῆκον ὑπέρτατον νὰ ἐφορεύητε εἰς τὴν ἀκριβῆ τήρησιν τοῦ κανονισμοῦ.

§25ΖΕΡΒΑΣ. (ἀγανακτῶν). Εἶναι προσβολὴ κατὰ τῶν πληρεξουσίων ἡ τοιαύτη πρότασις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν, Κύριε Ζέρβα, ἄλλως θὰ ἀποδοκιμασθῆτε.

§27ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ.

§28ΡΟΥΚΗΣ. Νὰ ἀποδοκιμάσῃ ἡ Συνέλευσις τὸν φέροντα τὴν πρότασιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μίλησης ἐζήτησε νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τῷ ἀπαγορεύσητε τὸν λόγον. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ἡσυχάσητε· διὰ ν’ ἀκουσθῇ ὁ Κ. Μίλησης, Κύριε Μίληση, ἔχετε τὸν λόγον.

§30ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι! Παράδοξος μοὶ ἐφάνη ὁ θόρυβος, ὅστις συνώδευσε τὰς πρώτας λέξεις τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Σαριπόλου. Δὲν ἐξετάζω ἂν κατ’ οὐσίαν ἡ πρότασις αὕτη ᾖναι ὀρθὴ ἢ ἐσφαλμένη, ἢ ἐὰν ἦτο πρέπον νὰ ἔλθῃ ὅπως ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως· ταῦτα πάντα δυνάμεθα ἡσύχως καὶ ἀπαθῶς νὰ ἐξετάσωμεν ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς οὐσίας. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὑπερασπίσω τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὸν κανονισμὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς πάντα πληρεξούσιον, τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ κάμνῃ πρότασιν, καὶ ἡ πρότασις αὕτη ν’ ἀναγινώσκεται καὶ ν’ ἀκούεται ὑπὸ τοῦ Σώματος. Παρακαλῶ αὐτὰ τὰ δύο ζητήματα νὰ μὴ συγχυσθῶσιν· ὁμιλῶ, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ὑπερασπίζω ἁπλῶς καὶ καθαρῶς τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἕκαστος ἐξ ὑμῶν νὰ ὑποβάλλῃ πᾶσαν πρότασιν, καὶ ν’ ἀφήσῃ κατόπιν τὴν κρίσιν ἡμῶν ἵνα ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῆς. Κύριοι! εἰς τὰ συνταγματικὰ πολιτεύματα ἡ πλειοψηφία βεβαίως εἶναι ἐκείνη ἥτις δίδει τὸν νόμον, ἀλλὰ ποτὲ δὲν πρέπει αὕτη νὰ παρεκβαίνῃ ἀπὸ τοὺς κανόνας τοὺς ὁποίους διαγράφουν ὁ ὀρθὸς λόγος καὶ τὸ δίκαιον, καὶ τοὺς ὁποίους διατυπώνει ὁ κανονισμός. Ἄλλως ἡ τοιαύτη πλειοψηφία τοῦ ἀριθμοῦ καταντᾷ ἡ ὑπεροχὴ τῆς βίας καὶ τῆς αὐθαιρεσίας κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τοῦ δικαίου. Ἡ πλειοψηφία δίδει τὸν νόμον, διότι τεκμαίρεται ὅτι διερμηνεύει τὴν ἀλήθειαν· ἀλλ’ εἰς τὴν εὕρεσιν τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ δικαίου πρέπει νὰ συντρέχωσιν οἱ πάντες· ἡ πλειοψηφία λοιπὸν ὀφείλει ν’ ἀκούῃ, νὰ συζητῇ, καὶ πρώτη νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὸν κανονισμόν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν πλειοψηφίαν τὸ ἱερὸν τοῦτο καθῆκόν της. Ἐὰν μὲ κραυγὰς καὶ μὲ ἀπειλὰς δὲν ἀφίνωμεν τοὺς ἄλλους νὰ ἐκφράζωνται καὶ νὰ προτείνωσι, ἔστω καὶ παραλόγους καὶ ἀσφαλμένας προτάσεις, τότε ποῦ θέλομεν, παρακαλῶ, καταντήσει; Εἶναι δυνατὸν σῶμα πολυμελὲς νὰ προβῇ τοιουτοτρόπως εἰς συζητήσεις; ἄνευ δὲ συζητήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθῃ καθαρὰ καὶ ἀπαθὴς ἡ ἀλήθεια; Σημειώσατε δὲ, Κύριοι, ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ πεισθῶμεν ἡμεῖς ἐδῶ μέσα, δὲν ἀρκεῖ νὰ πεισθῇ ἡ πλειοψηφία ἥτις θὰ δώσῃ τὸν νόμον. Ὄχι, ἀνάγκη νὰ πεισθῇ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη· διότι ὑπεράνω ἡμῶν ἵσταται τὸ κυρίαρχον Ἔθνος, ἐφορεῦον καὶ παρακολουθοῦν τὰς πράξεις μας. Ἡ πλειοψηφία ὀφείλει ἑπομένως νὰ μὴ ἐμποδίσῃ ποτὲ τὸν λόγον ὄχι μόνον εἰς τὴν μειοψηφίαν, ἀλλ’ οὔτε εἰς ἓν μόνον ἄτομον· ἀλλὰ ν’ ἀκούῃ ἡσύχως, καὶ μετὰ ἀπαθῆ συζήτησιν ν’ ἀποῤῥίπτῃ ἀξιοπρεπῶς τὰς παραλόγους προτάσεις. Τοιουτοτρόπως, Κύριοι, πολιτεύονται τὰ πολυμελῆ σώματα τῶν ὁποίων αἱ ἀποφάσεις μένουσι καὶ εἰς τὸ μέλλον, καὶ δὲν εἶναι ἀποκυήματα τῶν ἐφημέρων παθῶν καὶ παίγνια τοῦ χρόνου.

§31ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, παντοῦ ὅπου ὑπάρχουν Συνελεύσεις καὶ Νομοθετικὰ Σώματα, πᾶν ὅ,τι προσβάλλει αὐτὰ τὰ Σώματα, μόλις ἀναγινωσκόμενον, ἀποῤῥίπτεται.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§33ΚΑΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα οὐδαμοῦ τῶν κοινοβουλευτικῶν σωμάτων, καὶ οὐχὶ πρότασις προσβλητική, ἀναγνωσθεῖσα, τῶν ἐθνικῶν συνελεύσεων (Θόρυβος) ἥτις νὰ μὴν ἀπεκρούσθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὡς ἀπαράδεκτος· εἰσήχθη, Κύριοι, πρότασις ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ἥτις καὶ δικαία ἦτο καὶ ἐντὸς τῶν τύπων, διότι δὲν ἐπῆλθε πρὸς ἱκανοποίησιν προσβεβλημένων δικαιωμάτων προσώπων, ἀλλὰ πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς κοινωνίας προσβληθείσης, σφαγιασθείσης παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων. Ὅταν ἄπειροι πολῖται ἐσύροντο εἰς τὸ σφαγεῖον καὶ ἐδεσμεύοντο, ἄλλοι μόνον καὶ μόνον διότι ἐτόλμησαν νὰ ἐκφράσωσι τὴν γνώμην των κατὰ τοῦ κακούργου ἐκείνου συστήματος, ὅταν διετάσσετο ὁ βυθισμὸς πλοίων, διότι ἔφερον ἀνθρώπους ἐλευθεριάζοντας, τότε, Κύριοι, πάντες καὶ αὐτοὶ ἀκόμη, οἵτινες σήμερον τολμῶσι νὰ εἴπωσιν ὅτι ἡ πρᾶξις ἐκείνη ἀπεδοκιμάσθη παρὰ τῆς κοινωνίας....

§34Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν οὐσίαν συζητεῖτε, Κ. Πρόεδρε.

§35ΚΑΛΟΣ. Τότε ἐζητεῖτο πανταχόθεν ἐπὶ πίνακι ἡ κεφαλὴ των (θόρυβος), καὶ θέλετε σήμερον ν’ ἀνακαλέσητε πρᾶξιν ἥτις βεβαίως ἔχει συνεπείας ἠθικὰς εἰς τὴν κοινωνίαν; (φωναὶ ἐντὸς τοῦ θέματος, θόρυβος). Ὅπως ἐλάλησαν θὰ λαλήσω· σιωπήσατε. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, (θόρυβος) ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ κανονισμοῦ, ἐντὸς τῶν ἐθίμων τῶν συνταγματικῶν. Σᾶς λέγω καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ πρότασις πρέπει ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἐκ τῶν προτέρων, διότι προσάπτει μῶμον εἰς αὐτὴν τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Οἱ ξένοι, οἱ ἐχθροὶ τῆς Συνελεύσεως, προκαλοῦν σήμερον τὰ τοιαῦτα. (Χειροκροτήματα ὑπό τινων πληρεξουσίων, θόρυβος μέγας) καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦσι σήμερον τὴν ἀνάκλησιν, ἵνα πᾶσαι αἱ πράξεις αὐτῆς θεωρηθῶσιν ἄκυροι. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἀποῤῥιπτέα, καὶ ὡς προσβάλλουσα τὰ ἀποφασισθέντα παρακαλῶ ν’ ἀποῤῥιφθῇ. Τοῦτο ἀπαιτεῖ ἡ τιμὴ τῆς Συνελεύσεως, τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας.

§36ΠΟΛΛΟΙ. (Ἀριστερόθεν). Μάλιστα, μάλιστα (συγχρόνως ἐγείρονται τινές).

§37ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σᾶς κατασταίνω, Κ. Πρόεδρε, ὑπεύθυνον διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ κανονισμοῦ (θόρυβος μέγας).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαμαρτύρομαι! Εἰς τὴν τάξιν, Κύριοι, εἰς τὴν τάξιν ἐν ὀνόματι τῆς Πατρίδος. —Ὁ Κύριος Δαγρὲς ζητεῖ τὸν λόγον.

§39ΠΟΛΛΟΙ. (ἀριστερόθεν). Ἐφωτίσθημεν, Κ. Πρόεδρε.

§40ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ἐκ προοιμίων εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διὰ τῶν φωνῶν, διὰ τῶν ταραχῶν, διὰ τοῦ θορύβου θέλομεν, ἐκεῖνο θέλει ἀποφασίσει αὐτὴ ἡ Συνέλευσις.

§41ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν Κ. Πρόεδρε, ἂν ἐφωτίσθη.

§42ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἦλθον ν’ ἀμφισβητήσω τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἕκαστος πληρεξούσιος ἔχει, νὰ παρουσιάσῃ πρότασιν, δὲν εἰμπορῶ νὰ ὑποστηρίξω ποτὲ τὴν ἀρχὴν τῆς μὴ ἀναγνώσεως τῶν προτάσεων. Ἀλλὰ Κύριοι, ὑπάρχουν μερικαὶ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι, ὁποιαιδήποτε καὶ ἂν ὦσι, βεβαίως καὶ ν’ ἀναγνωσθῶσι καὶ ν’ ἀκροασθῶσι πρέπει· ἀλλ’ ὑπάρχουν μερικαὶ προτάσεις, τὰς ὁποίας βεβαίως ἡ Συνέλευσις δὲν τὰς ἀξιοῖ συζητήσεως. Τοιαύτη εἶναι ἡ προκειμένη. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι ἐγὼ σᾶς φέρω μίαν πρότασιν δι’ ἧς προτείνω τὴν ἀνάκλησιν τοῦ δεῖνα ψηφίσματος, δι’ οὗ καταργεῖται ἡ Βαυαρικὴ δυναστεία ἐν Ἑλλάδι, ἠθέλατε ἐπιτρέψει συζήτησιν ἐπὶ τοιαύτης προτάσεως; Χωρὶς νὰ θορυβῶμεν εἶπον ἐξ ἀρχῆς, ὅτι τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα ἤθελεν ἐπέλθει. Ἦλθεν ἡ πρότασις αὕτη, μετὰ πόσας ἡμέρας; μετὰ 30. Δὲν ἦλθε μία πρότασις περὶ ἀνακλήσεως ἑνὸς ψηφίσματος πρὸ ἑνὸς πρὸ δύο ἐτῶν. Αἱ συζητήσεις αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς ἡ πρότασις, εἶναι εἰς τὴν μνήμην ὅλων τῶν πληρεξουσίων. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ Συνέλευσις, καί τοι ἀκουσθείσης, καί τοι ἀναγνωσθείσης τῆς προτάσεως αὐτῆς, δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι τὴν πρότασιν αὐτὴν δὲν τὴν θεωρεῖ ἀξίαν συζητήσεως.

§43ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παλαμήδης, ἔχει τὸν λόγον, εἶναι ὑπὲρ ἢ κατά;

§45ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§46ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐν θορύβῳ δὲν ὁμιλῶ τίποτε.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι.

§48ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, Κ. Πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ θέσητε ζήτημα. Τὸ ζήτημα, Κ. Πρόεδρε, νομικῶς, καθαρῶς, εἶναι τοῦτο· ὡς πληρεξούσιος ὁ Σαρίπολος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ πρότασιν, ναὶ ἢ ὄχι;

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θορύβου δὲν εἰμπορῶ νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου· ἂν δὲν ὑπείκητε εἰς τὴν φωνὴν τοῦ Προέδρου, συζήτησις δὲν εἰμπορεῖ νὰ γείνῃ, καὶ τότε ὑμεῖς ἀναδέχεσθε ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος τὴν εὐθύνην τῶν συνεπειῶν καὶ ὄχι ἐγώ.—Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐφωτίσθη ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως αὐτῆς. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. — Κύριοι, θὰ ἐκπληρώσω εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν τὸ καθῆκόν μου· τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ λέγει. «Ὁ θέλων νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν πληρεξούσιος παραδίδει αὐτὴν ἔγγραφον καὶ ἰδιοχείρως ὑπογεγραμμένην εἰς τὸ Προεδρεῖον· ἡ πρότασις ἀναγινώσκεται, ὁ δὲ προτείνας αὐτὴν ἀναγγέλλει τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν θέλει νὰ κάμῃ τὴν ἀνάπτυξίν της, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀκούσασα ὁρίζει αὐτήν.» Διὰ νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου, καὶ νὰ φανῶ ὅτι σέβομαι τὸν νόμον, τοῦ ὁποίου τὴν ἐφαρμογὴν μοὶ παρεδώκατε, ὀφείλω νὰ ἐπιτρέψω τὴν ἀνάγνωσιν· κατόπιν ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς ἀναπτύξεως, εἶσθε κύριοι νὰ εἴπητε ὅτι θὰ συζητηθῇ εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα. Τοιουτοτρόπως, Κύριοι, δύνασθε, ἂν θέλετε νὰ φθάσητε εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, χωρὶς νὰ μὲ φέρητε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραβιάσω τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸν Νόμον, τοῦ ὁποίου τὴν ἐφαρμογὴν μοὶ ἀνεθέσατε, καὶ τὸν ὁποῖον σᾶς λέγω ὅτι διὰ τῆς λόγχης καὶ μόνης ἠμπορεῖτε νὰ μὲ κάμητε νὰ παραβιάσω (χειροκροτήματα).

§50ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ τιμὴ τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἀνωτέρα τοῦ Κανονισμοῦ.

§51ΜΑΚΡΗΣ. Προτείνω τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ Προέδρου.

§52ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Ζητῶ τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ Προεδρείου.

§53ΚΑΛΟΣ. Ἀκούσατε, Κύριοι, τὶ λέγει τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος Πρόεδρος ἀνέγνωσεν. «Ἡ δὲ Συνέλευσις ἀκούσασα, ὁρίζει αὐτήν·» Τώρα λοιπὸν δὲν ὁρίζει κἀμμίαν ἡμέραν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀκούσητε κατὰ πρῶτον τὴν πρότασιν, καὶ κατόπιν ἀποφασίσατε ὅ,τι θέλετε· σεβασθῆτε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§55ΚΑΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ, Κύριε Πρόεδρε, ἡ Συνέλευσις ἂν θέλῃ νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν ἢ ὄχι.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σαρίπολε, ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε;

§57ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὴν λαμπρὰν ἡμέραν τῆς Ἑλληνικῆς παλιγγενεσίας, τὴν 25 Μαρτίου 1864. Αἱ θεῖαι ἐμπνεύσεις τῆς ἡμέρας ταύτης, ὡς ἐλπίζω, θέλουσιν ἀνακαλέσει ἡμᾶς εἰς τὸ ὀρθὸν καὶ δίκαιον.

§58ΚΑΛΟΣ. Μετὰ 10 ἔτη.

§59ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κατασοφίζεσθε τὸν κανονισμὸν, παραβιάζετε τὸν ὀρθὸν λόγον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἔγγραφος ν’ ἀναπτυχθῇ ἡ προκειμένη πρότασις μετὰ 3 ἔτη, ἄλλοι λέγουν μετὰ 10. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν πρῶτον ἐὰν ἡ ἀνάπτυξις αὐτὴ θὰ γείνῃ μετὰ 10 ἔτη ἀπὸ σήμερον· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. (χειροκροτήματα) Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐπερώτησις τοῦ Κυρίου Ζυμπρακάκη, κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Εἶναι παρὼν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν;

§61ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ εἰς ἄλλην ἡμέραν· δι’ αὔριον.

§63ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἤκουσα, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλητε μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα τὸ πρωῒ περὶ καταργήσεως τῶν διαβατηρίων.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ διέφυγε· αὔριον. Δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Ζιμπρακάκη περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ Γαλλικοῦ Στρατιωτικοῦ συστήματος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Ὁ Κύριος Ζιμπρακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§65ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ σᾶς ἐζήτησα πρὶν τὸν λόγον διὰ νὰ ζητήσω διασάφησίν τινα ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Προχθὲς κατηργήθησαν οἱ βαθμοὶ οἱ στρατιωτικοὶ εἰς τοὺς ἐκ πολιτῶν προαχθέντας εἰς τοὺς βαθμοὺς τούτους. Ἐγένετο μία ἐρώτησις ἐπιπολαίως, ἐὰν ἡ Συνέλευσις τοὺς μαθητὰς τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς τοὺς θεωρεῖ στρατιωτικοὺς ἢ πολιτικούς, καὶ ἀτυχῶς ἐθεωρήθησαν πολιτικοί· κατὰ συνέπειαν τὸ ψήφισμα ἰσχύει διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, οἵτινες ὑπάρχοντες εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν, δυνάμει θεσπίσματος, ἐξῆλθον ὡς ἀνθυπασπισταὶ εἰς τὸν στρατόν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ θέσω αὔριον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὑπάρχουν δύω ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ζιμπρακάκη.

§67ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα (ἐγείρονται 5–6.

§68ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἔφερον εἰς τὴν Συνέλευσιν πρότασιν περὶ παραδοχῆς τοῦ Γαλλικοῦ συστήματος διὰ τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν, περὶ προσκλήσεως ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ αὐτοῦ ἔθνους ἐπὶ 5 ἔτη, πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ συστήματος. Μεταξὺ τῶν συστημάτων τῶν πολεμικῶν ὅλων τῶν ἐθνῶν, μεγάλαι διαφοραὶ δὲν ὑπάρχουσιν, οὐχ ἧττον ὅμως τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ ἐφαρμόσῃ πολλάκις τὸ σύστημά του, καὶ νὰ κατανοήσῃ ἢ μὴ τὴν ἔλλειψιν αὐτοῦ, εἶναι τὸ Γαλλικὸν Ἔθνος. Ὁ ὀργανισμὸς, ἢ τὸ σύστημα τὸ στρατιωτικὸν τῆς Γαλλίας, θεωρεῖται σήμερον παρὰ τῶν Εὐρωπαϊκῶν ἐθνῶν ὡς τὸ τελειότερον· ἴσως ἕκαστον ἔθνος ἔχον τὴν φιλαυτίαν του, δὲν παραδέχεται αὐτό, ἢ παραδέχεται μόνον ἐν μέρει αὐτὸ τροπολογημένον· παραδείγματα σᾶς φέρω τὸ μέγα Ἀγγλικὸν ἔθνος εἰς τὸν πόλεμον τῆς Κριμαίας. Τὸ μέγα αὐτὸ ἔθνος πλησίον τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ, κατεῖδε τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἰδικοῦ του στρατιωτικοῦ συστήματος, καὶ τέλος πάντων ἀπεφάσισε νὰ τὸ μεταβάλῃ. Ἐπρότεινα δὲ τὴν παραδοχὴν αὐτοῦ τοῦ συστήματος διὰ τοὺς ἐφεξῆς λόγους. Ἀνατρέχω εἰς ἐποχὴν ἀρχαίαν πρὸ τῆς ἐλεύσεως τῆς Βασιλείας τοῦ Ὄθωνος· ὁ Καποδίστριας ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ καθιερώσῃ τὸ Γαλλικὸν σύστημα, θεωρήσας ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι κατάλληλον διὰ τὸ ἔθνος ἡμῶν, κατέφυγεν εἰς τὸν Χ. Κάρολον τῆς Γαλλίας, ἐζήτησε παρ’ αὐτοῦ ἀξιωματικούς τινας ἐμπείρους καὶ πεπαιδευμένους διὰ νὰ ἐφαρμόσωσι τὸ σύστημα τοῦτο εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Γαλλία ἔστειλεν αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, καὶ αὐτοὶ ἦσαν 5 ἐκ τῶν διακεκριμένων ἀξιωματικῶν, τινὲς μὲν λοχαγοὶ καθὼς ἦτον ὁ Πεσγιέρος λοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ, ὅστις διωργάνωσε τὸ πυροβολικὸν καὶ τὴν Στρατιωτικὴν Σχολήν. Ὁ λοχαγὸς Πελλιὼν ὁ ὁποῖος διωργάνωσε τὸ ἱππικὸν καὶ διεύθυνεν αὐτὸ, ὁ Καρνὼ ὁ ὁποῖος διωργάνωσε τὸ μηχανικὸν καὶ διεύθυνεν αὐτὸ, ὁ Γεράρδος στρατηγὸς, ὁ ὁποῖος διωργάνωσεν ἓν ἰδιαίτερον, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην οἱ εὐρωπαϊκοὶ στρατοὶ παρεδέχοντο ὡς πρώτην βάσιν σώματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐξέλεγον τοὺς μᾶλλον καταλλήλους καὶ ἀνεπτυγμένους ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι διδασκόμενοι διεσκορπίζοντο εἰς τὰ ἄλλα σώματα, διὰ νὰ γείνῃ ὁμοιόμορφος ὁ στρατός· ἤδη ὅμως ὅλος ὁ στρατὸς ὁ εὐρωπαϊκὸς κατέστη πρωτότυπος. Ἦτο δὲ καὶ εἷς στρατηγὸς ὡς ἐπιθεωρητὴς τοῦ πεζικοῦ, ὁ ὁποῖος ὠνομάζετο Τρέζολι· ἦτο καὶ λογιστικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος διεύθυνε τὴν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν διωργάνωσε, καὶ ὁ ὁποῖος, μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἐὰν ὀλίγους λογιστικοὺς ὑπαλλήλους ἔχωμεν σήμερον διακεκριμένους, εἶναι μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἦτον ὁ Σὰν Μαρτῖνος. Δι’ αὐτῶν τῶν πέντε, ἓξ διακεκριμένων Γάλλων ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων καὶ ὑποδεεστέρων ἐλθόντων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐβλήθη εἰς ἐνέργειαν τὸ Γαλλικὸν σύστημα διὰ τὸν ἑλληνικὸν στρατόν. Περιττὸν νομίζω νὰ σᾶς ἀναμνήσω, ὅτι καὶ ἀπὸ τὰ 1821 τακτικὸς στρατὸς ὠργανίσθη ἀπὸ τὸν μακαρίτην Δ. Ὑψηλάντην, καὶ κατόπιν ἀπὸ ἕνα Πιεμοντέζον, κατόπιν αὐτῶν ἦλθεν ὁ Φαβιέρος. Ὁ στρατὸς λοιπὸν ὁ ἑλληνικὸς ἦτο ἐσχηματισμένος διὰ τοῦ πρωτοτύπου τῶν εὐρωπαϊκῶν στρατῶν πρὸ τῆς ἐλεύσεως τοῦ Βασιλέως Ὄθωνος ἐν Ἑλλάδι. Ὅτι δὲ ἦτο καλῶς διωργανισμένα τὰ διάφορα μέρη τὰ ἀπαρτίζοντα τὸ σύστημα τὸ λεγόμενον στρατιωτικὸν, σᾶς ἀναφέρω μερικὰ παραδείγματα. Σύστημα δὲ λέγοντες, ἐννοοῦμεν τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους, τὸν νόμον τῆς ἀπογραφῆς, τὸν ὁπλισμὸν, τὴν ἐκπαίδευσιν, το λογιστικὸν σύστημα. Ὅτι δὲ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ στρατὸς, καίτοι ἦτο μικροχρόνιον τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἦσαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐν Ἑλλάδι, ὁ στρατὸς ἦτο καλῶς ἐκπαιδευμένος, σᾶς φέρω παραδείγματα. Κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν εἴμεθα εἰς τὸ σχολεῖον, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Κορωναίου, μαθητεύοντες, εἰς τὰς ἐνιαυσίους ἐξετάσεις ἔφεραν ὁλόκληρον τάγμα τὸ τοῦ Σκαρβέλη ἔξωθεν τῆς πύλης, τὸ ὁποῖον ἕκαστος μαθητὴς τῆς σχολῆς τὸ ἐγύμναζεν ἐκπληρῶν τοὺς δυσκολωτέρους ἑλιγμούς. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ στρατὸς ὁ ἑλληνικὸς ἔξωθεν τοῦ Ναυπλίου εἰς τὸ κτῆμα τοῦ Ῥοδίου ἔκαμνε ψευδεῖς πολέμους καὶ διῃρεῖτο εἰς σώματα, τὸ μὲν ἀμυνόμενον, τὸ δὲ ἐπιτιθέμενον, καὶ οἱ ἑλιγμοὶ αὐτοῦ ἐξετελοῦντο ἐνώπιον τοῦ ναυάρχου Δὲ Ῥιγνὺ, καὶ πολλῶν ἄλλων ἐπισήμων ξένων, καὶ μολαταῦτα ὁ στρατὸς ὁ ἑλληνικὸς καίτοι μικρὸς, ἐξετέλει αὐτοὺς μὲ πλήρη ἁρμονίαν καθ’ ὅλους τοὺς νόμους τῆς τακτικῆς καὶ στρατηγικῆς. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὁ στρατός μας τότε, καίτοι ἦτο μικρότατον τὸ χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον αὐτοὶ ἦσαν ἐνταῦθα, ὠργανώθη καὶ διευθύνετο ἐξαιρέτως, εἶχε περισσοτέραν ἐκπαίδευσιν ἂν ὄχι ἴσως θεωρητικὴν, ἀλλὰ τὴν πρακτικὴν τὴν ἀπαιτουμένην ἐν πολέμῳ τὴν εἶχεν. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἦλθεν ἡ ἀντιβασιλεία εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἰδοὺ τί συνέβη. Ἦλθον ἀξιωματικοί τινες, διὰ νὰ ὀργανίσωσι καὶ νὰ διευθύνωσι τὸν στρατόν· αὐτοὶ ἦσαν ὀλίγοι λοχαγοὶ τοῦ βαυαρικοῦ στρατοῦ, ἐν οἷς ἦσαν ἀξιωματικοὶ καὶ πεπαιδευμένοι καὶ ἀξιότιμοι καθὼς ἦτο ὁ Λύδερ, ὁ Βρὰν, ὁ Χέσς. Ὅλοι οἱ λοιποὶ ἦσαν ἀνθυπασπισταὶ, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὸν βαβαρικὸν στρατὸν κατετάχθησαν κατὰ τὴν συνθήκην ἀνθυπολοχαγοὶ εἰς τὸν ἐπικουρικὸν στρατὸν, κατὰ δὲ τὸν διάπλουν ἔγειναν ὑπολοχαγοὶ, ἐλθόντες δὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ 2 ἢ 3 μῆνας ἔγειναν λοχαγοί. Ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐξεπλήρωσε μικρᾶς τινος θέσεως καθήκοντα ἐν τῷ στρατῷ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρώσῃ καθήκοντα ἀνωτέρας θέσεως, διότι δὲν ἀπέκτησε τὴν πεῖραν ἀκόμη. Αὐτοὶ λοιπὸν ἰδόντες ὅτι ὁ στρατὸς ἦτο κατὰ τὸν γαλλικὸν τρόπον διωργανισμένος καὶ ἀγνοοῦντες τὸ ὑπηρετεῖν κατ’ αὐτὸν, ἀπεφάσισαν νὰ θέσουν εἰς ἐνέργειαν τὸ βαβαρικὸν σύστημα. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν τὸ ἐγνώριζε κανεὶς ἐδῶ. Τέλος πάντων ἐφ’ ὅσον ὁ ἐπικουρικὸς οὗτος στρατὸς ὑπῆρχεν ἐνταῦθα, δὲν ὑπῆρχε βιβλίον, τὸ ὁποῖον νὰ διαγράφῃ ὑπηρεσίαν τινὰ, ἀλλ’ ἕκαστος συνταγματάρχης εἰς τὸ σῶμά του ἐξεπλήρου, ὅπως ἤθελε, τὴν ὑπηρεσίαν· ἀφοῦ δὲ ἀνεχώρησαν μετὰ τὸ 1843 οἱ Βαβαροὶ, ἀφοῦ ἦλθον Ἕλληνες εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ δυστυχίαν ἰδοὺ τί συνέβη. Ἦλθεν ὁ Τσαβέλλας, ἦλθεν ὁ Βλαχόπουλος, ἦλθεν ὁ Στάϊκος, ἦλθεν ὁ Ἀναστ. Μαυρομιχάλης καὶ πολλοὶ ἄλλοι ὑπουργοὶ, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ συστήματος τῶν ἐπιτροπῶν ἤθελον νὰ ὀργανίσουν τὸν στρατόν. Ἕκαστος λοιπὸν ἐσχημάτιζεν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ συντάξῃ κανονισμοὺς κλπ. ἀλλ’ ἀφοῦ εἰσήχθη εἰς τὴν κεφαλήν μας τὸ σύστημα τῶν νεωτερισμῶν, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ οἱ Βαυαροὶ μᾶς ἄφησαν, αὐτὴν τὴν ἀσθένειαν, διότι μὴ ἐφαρμόσαντες τὸ σύστημα τῆς πατρίδος των καθ’ ὁλοκληρίαν, ἤθελον νὰ κάμουν ἀπάνθισμα, λαβόντες ἓν κομμάτι τοῦ Βιρτεμβὲργ, ἕτερον τοῦ Βελγίου, ἕτερον τῆς Πρωσσίας καὶ ἄλλο τῆς Βαυαρίας, μὴ ἔχοντες δὲ οὔτε ἐξωτερικοὺς πολέμους, ἀλλ’ οὔτε τὴν πεῖραν τῆς ὑπηρεσίας ἦτον ἀδύνατον νὰ συνάψουν αὐτὰ τὰ συστήματα, ὥστε ν’ ἀπαρτίσουν ἓν ὅλον, ἓν ἁρμονικόν. Ὡς μικρὸν παράδειγμα φέρω τοὺς πυραύλους.....

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀλίγον τι συντομώτερον παρακαλῶ, Κύριε Ζιμπρακάκη.

§70ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὰ εἶναι πολὺ καλὰ διὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ σήμερον θ’ ἀναπτύξετε μόνον τὴν πρότασίν σας.

§71ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀκούσωμεν.

§72ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν ἔλλειψιν συστήματος τὴν αἰσθανόμεθα ἡμεῖς μᾶλλον οἱ πυροβολισταὶ, διὰ τοῦτο πολλάκις ἐφωνάξαμεν, ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ ἐζητήσαμεν τὴν παραδοχὴν τοῦ Γαλλικοῦ συστήματος, ἀλλὰ μόλις καὶ μετὰ βίας ἐπ’ ἐσχάτων κατωρθώθη τὸ τοιοῦτον. Εἶναι μακροῦ λόγου ἔργον νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰς διαφορὰς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, καὶ τὴν ἀνάγκην παραδοχῆς συστήματός τινος. Οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅ,τι ἔκαμεν ὁ εἷς διὰ τῶν ἐπιτροπῶν, ἐρχόμενος ὁ ἄλλος τὸ κατέστρεφεν, ὥστε ἕως τώρα δὲν ἔχομεν τίποτε. Εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ἐξωδεύθησαν ὡς μέσος ὅρος ἀπὸ τοῦ 33 μέχρι τοῦ 63 ἀνὰ 6 ἑκατομμύρια, ὅπου εἶναι 30 ἔτη 6 X 30 εἶναι 180 ἑκατομμύρια δραχ. ἐξωδεύθησαν δὲ καὶ διὰ τὸν ἐπικουρικὸν στρατὸν τὸν Βαυαρικὸν διὰ τὴν ἔλευσιν, ἐπάνοδον καὶ τὴν σύνταξιν, ἀκόμη 20 ἑκατομμύρια δραχ., ὥστε ἐν ὅλοις ἐξωδεύθησαν 200 ἑκατομμύρια δραχ. καὶ μόλον τοῦτο στρατὸν δὲν ἔχομεν, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν τοιοῦτον, ἐνόσῳ δὲν παραδεχθῶμεν σύστημά τι Εὐρωπαϊκὸν, ἔθνους διακεκριμένου εἰς τὸν πόλεμον, καὶ ὡς τοιοῦτον τὸ Γαλλικὸν, χωρὶς ν’ ἀδικήσω τὰ ἄλλα ἔθνη, ἀλλὰ διὰ τὴν Γερμανίαν αὐτὴ ἀπὸ τοῦ 15 δὲν εἶδε πόλεμον, ἐνῷ ἡ Γαλλία καθημέραν ἔχει τοιοῦτον, ὥστε τὰς μεταβολὰς, τὰς ὁποίας ἔκαμε, τὰς ἔκαμε στηριζομένη ἐπὶ τῆς πείρας τοῦ πολέμου. Πρῶτον προτείνω τὴν παραδοχὴν τοῦ Γαλλικοῦ συστήματος ὡς τοῦ τελειοτέρου, συνάμα προτείνω τὴν παραδοχὴν, ἐπειδὴ κατὰ τὸ σύνταγμά μας ἀπαγορεύεται ἡ τοποθέτησις εἰς δημοσίαν θέσιν ἀνθρώπων μὴ ἐχόντων τὰ δικαιώματα τῆς ἰθαγενείας, προτείνω ἐπὶ πέντε ἔτη νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ 5 ἀξιωματικοὺς Γάλλους διὰ νὰ ἐφαρμόσωσιν αὐτὸ τὸ σύστημα. Πολλάκις μὲ ἠκούσατε νὰ κατακρίνω τὴν σπατάλην, ἥτις γίνεται εἰς τὸν στρατόν· καὶ ἠξεύρετε κατὰ μέγα μέρος διατί γίνεται; διότι δὲν ὑπάρχει λογιστικὸν σύστημα, διότι δὲν ἔχομεν εἰσέτι λογιστικοὺς κανόνας τῆς διαχειρίσεως τόσων χρημάτων. Θεωρῶ λοιπὸν σπουδαιότατον αὐτὸ τὸ ἔργον. Ἐπειδὴ ὁ Κύριος Πρόεδρος καὶ ἡ Συνέλευσις ἴσως νομίζουν ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἔλθω εἰς τὴν ἐκτενῆ ἀνάπτυξιν, ἐπιφυλάττομαι κατὰ τὴν συζήτησιν. Προτείνω λοιπὸν ὡς κατεπεῖγον καὶ ἀναγκαιότατον, τὸ μέτρον τῆς παραδοχῆς τοῦ τοιούτου συστήματος.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις θεωρεῖ συζητητέαν αὐτὴν τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη καὶ θὰ σταλῇ εἰς τὰ τμήματα. Ὁ Κύριος Βαλτινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§74ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προχθὲς ἀπεφασίσθη ἡ σημερινὴ ἡμέρα ὡς ἡμέρα τῆς ἀναπτύξεως τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔφερον, καὶ διὰ τῆς ὁποίας καταργεῖται τὸ λεγόμενον κεκτημένον δικαίωμα τῶν ἀξιωματικῶν ἐπὶ τοῦ βαθμοῦ των, ἂν ὁ βαθμὸς αὐτὸς ἀπενεμήθη παρὰ τοὺς κανονισμοὺς καὶ τοὺς νόμους τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τοῦ ναυτικοῦ. Ἅμα ἡμεῖς οἱ στρατιωτικοὶ βάλωμεν εἰς τὴν τζέπην μας τὸ λεγόμενον διάταγμα, τὸ δίδον βαθμὸν παρανόμως, ἔχομεν κεκτημένον τὸ δικαίωμα τοῦτο· οἱανδήποτε εὐθύνην καὶ ἂν θελήσητε νὰ ῥίψητε ἐπὶ τοῦ ἐκδώσαντος τὸ διάταγμα τοῦτο ὁ βαθμὸς μένει. Περιττὸν νὰ εἴπω πολλά. Προτείνω λοιπὸν πρῶτον διὰ τῆς προτάσεώς μου τοῦτο. Ἐὰν οἱ βαθμοὶ δίδωνται παρὰ τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι προβλέπουν πότε γίνονται οἱ προβιβασμοί, καὶ ποῖαι αἱ θέσεις αἱ στρατιωτικαί, νὰ ἀκυρωθοῦν· δεύτερον καὶ κυριώτερον, ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐκδόσεως τοῦ παρανόμου βαθμοῦ μέχρι τῆς ἐξελέγξεως ὑπάρχει ἓν χρονικὸν διάστημα, τὸ πηγάζον ποσὸν τὸ χρηματικὸν νὰ πίπτῃ εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξεβίασε τὴν Βασιλικὴν θέλησιν· ταὐτοχρόνως ὅμως φροντίζω νὰ θεραπεύσω ὅ,τι ἔγεινεν εἰς τὸ παρελθὸν, καὶ ὅ,τι ἀνενδυάστως πρεσβεύω θὰ γείνῃ καὶ μετὰ ταῦτα, διότι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες τὸ συνειθίζομεν πολὺ νὰ δίδωμεν βαθμούς. Διὰ τῆς προτάσεώς μου προλαμβάνω καὶ μίαν ἄλλην ἀδικίαν. Οἱ στρατιωτικοὶ νόμοι ὁρίζουσι τὸν βαθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ κατέχωσι τὰς θέσεις. Χηρεύει θέσις βαθμοῦ τινος λοχαγοῦ, ὑπολοχαγοῦ καὶ καθεξῆς, ὁ ἀμέσως ἐρχόμενος δὲν προβιβάζεται πολλάκις, καὶ ἡ θέσις αὐτὴ μένει χηρεύουσα. Ἀναγινώσκω τὴν πρότασίν μου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει. Ἄρθρ. 1. Πάντες οἱ ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς καὶ θαλάσσης προβιβασμοὶ ἢ διορισμοὶ εἰς τὸν βαθμὸν ἀξιωματικοῦ, ἀνθυπασπιστοῦ ἢ δοκίμου, γινόμενοι καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὀργανισμῶν καὶ καταστατικῶν, θεωροῦνται ἄκυροι, τὸ δὲ ἐκ τούτων πηγάζον ὑπερβάλλον τῆς μισθοδοσίας ἐπιβαρύνει χρηματικῶς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Ἄρθρ. 2. Αἱ εἰς τοὺς διαφόρους βαθμοὺς χηρεύουσαι θέσεις ἀναπληροῦνται ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς χηρείας δικαιωματικῶς, ἐὰν τὸ ἐπιτρέπωσιν οἱ περὶ προβιβασμῶν Νόμοι καὶ οἱ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμοι. Ἄρθρ. 3. Αἱ διατάξεις τῶν ἄνωθι ἄρθρων δὲν ἔχουσιν ἀναδρομικὴν δύναμιν. Εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον κλείω ἐγὼ τοὐλάχιστον τοὺς ὀφθαλμοὺς διὰ τὸ παρελθόν. Ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφασίσῃ, ἐὰν θὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν ἢ ὄχι. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν ἔχει.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θεωροῦντες τὴν πρότασιν ὡς συζητητέαν παρακλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη καὶ θὰ σταλῇ εἰς τὰ τμήματα. Τρίτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι τὸ τῶν λειβαδίων.

§76ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ συναινέσῃ ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ τὴν Δευτέραν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Τώρα εἶναι τὸ περὶ δασῶν.

§78ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φθάνομεν λοιπὸν εἰς τὰς οἰκονομολογικὰς προτάσεις.

§80ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔκαμα ἐπερώτησιν σπουδαιοτάτην εἰς τὸν Ὑπουργόν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη διὰ τὴν αὔριον ἀποφάσει τῆς Συνελεύσεως. Ἀναγινώσκεται λοιπὸν ἡ πρώτη πρότασις τοῦ Κυρίου Κεχαγιᾶ περὶ φόρου τῶν οἰκοδομῶν.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ

Ψηφίσματος περὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Ἄρθρ. 1. Ἐπιβάλλεται φόρος ἐφ’ ὅλων ἐν γένει τῶν οἰκοδομῶν ἄνευ διακρίσεως τῶν ἐνοικιαζομένων ἢ μή, κανονιζόμενος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐτησίας προσόδου αὐτῶν. Ἄρθρ. 2. Εἰς τὸν φόρον τοῦτον δὲν ὑποβάλλονται· α.) Αἱ οἰκοδομαί, τῶν ὁποίων ἡ πρόσοδος εἶναι ἐλάσσων τῶν δραχ. 60· εἰς τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην δὲν ὑπάγονται αἱ ἀποθῆκαι καὶ τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα. β.) Αἱ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἀκατοίκητοι οἰκίαι· γ.) Αἱ δι’ ἀποθήκας ἢ βιομηχανικὰ καταστήματα χρησιμεύουσαι οἰκοδομαί, τῶν ὁποίων δὲν ἐγένετο χρῆσις καθ’ ὅλον τὸ ἔτος· δ.) Αἱ νεόδμητοι οἰκίαι διὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς κατοικήσεώς των· ε.) Τὰ φιλανθρωπικὰ καὶ ἐκπαιδευτικὰ καταστήματα, ἐκτὸς τῶν ἰδιωτικῶν σχολείων· ϛ.) Αἱ εἰς τοὺς ναοὺς καὶ Μονὰς ἀνήκουσαι οἰκοδομαί, ὅσαι κατοικοῦνται ἀπὸ ἱερεῖς καὶ μοναχούς· ζ.) Τ’ Ἀνάκτορα καὶ τὰ δημόσια καταστήματα. Ἄρθρ. 3. Εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν καὶ Ἐπαρχιῶν καὶ τὴν πόλιν Πειραιῶς τὴν ἐτησίαν πρόσοδον ἀποτελεῖ τὸ ἐνοίκιον, ὅπερ ἀπολαμβάνει ὁ ἰδιοκτήτης ἢ ἤθελεν ἀπολαμβάνει, ἐὰν ἐνοικίαζε τὴν παρ’ αὐτοῦ κατοικουμένην οἰκοδομήν· εἰς δὲ τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων καὶ τὰ χωρία τὴν πρόσοδον ἀποτελεῖ ὁ τοῦ κεφαλαίου τῆς ἀξίας τῶν οἰκοδομῶν τόκος, λογιζόμενος πρὸς 4%. Εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἀξίας ταύτης λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν οἰκοδομῶν καὶ ὄχι τὸ καταβληθὲν ποσὸν διὰ τὴν ἀνέγερσιν αὐτῶν· συμπεριλαμβάνεται δὲ καὶ ἡ ἀξία τοῦ οἰκοπέδου. Ἄρθρ. 4. Ὡς βάσις εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ ἐνοικίου χρησιμεύει διὰ μὲν τὰς ἐνοικιαζομένας οἰκοδομὰς ἡ μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ ἐνοικιαστοῦ συμφωνία, διὰ δὲ τὰς ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν κατοικουμένας ἡ σύγκρισις αὐτῶν πρὸς τὰς ἐνοικιαζομένας· ὅπου διὰ τὰς ἐνοικιαζομένας δὲν προσάγεται ἡ συμφωνία ἢ ἐπὶ τῆς προσαγομένης ἐγείρονται ὑπόνοιαι, προσδιορίζεται καὶ αὐτῶν τὸ ἐνοίκιον κατ’ ἐκτίμησιν. Ἄρθρ. 5. Ἅμα μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος ψηφίσματος ἐπιτροπὴ συγκειμένη ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, ἢ τοῦ ἐπὶ τούτῳ διοριζομένου ὑπ’ αὐτοῦ ὑπαλλήλου ἢ ἀντιπροσώπου, ἑνὸς τέκτονος διοριζομένου ὑπὸ τῆς διοικητ. ἀρχῆς, τοῦ ὁποίου ἡ ἀντιμισθία μετὰ τῶν ὁδοιπορικῶν πληρονομένη παρὰ τοῦ δημοσίου Ταμείου δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχμὰς δέκα καθ’ ἡμέραν, καὶ τοῦ δημάρχου ἢ τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ προσδιοριζομένου δημοτικοῦ Παρέδρου διὰ τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων ἢ τοῦ ἁρμοδίου εἰδικοῦ Παρέδρου διὰ τὰ χωρία, συντάσσει, ἐπὶ τόπου μεταβαίνουσα, τὸν κατάλογον τῶν ἐν γένει φορολογητέων οἰκοδομῶν κατὰ δῆμον. Τοῦ Δημάρχου ἢ Παρέδρου, μετὰ τακτικὴν πρόσκλησιν τοῦ Ἐφόρου, μὴ ἐμφανιζομένου, προβαίνουσι τὰ λοιπὰ δύω μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου. — Ὁ κατάλογος ἐμφαίνει α) τὸ ὀνοματεπώνυμον, ἐπάγγελμα καὶ κατοικίαν τοῦ ἰδιοκτήτου· β.) τὴν πόλιν ἢ χωρίον καὶ τὴν θέσιν, ὅπου εἶναι ἡ οἰκοδομή, ὡς καὶ τὸν ἀριθμὸν αὐτῆς, ἂν ᾖναι ἠριθμημένη· γ.) τὴν κατὰ τ’ ἄρθρ. 3 καὶ 4 τοῦ παρόντος ψηφίσματος ἐτησίαν πρόσοδον ἑκάστης οἰκοδομῆς σημειουμένην καὶ ὁλογράφως καὶ δ.) τὴν καθ’ ὑπολογισμὸν ἔκτασιν τοῦ οἰκοπέδου, ἐν ᾧ ὑπάρχει ἡ οἰκοδομὴ μετὰ τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Ἄρθρ. 6. Ὁ κατάλογος οὗτος ἐκτίθεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Δημαρχικὸν κατάστημα, ἀποσπάσματα δ’ αὐτοῦ εἰς τὰ Παρεδρεῖα, ἐπὶ δέκα πέντε συνεχεῖς ἡμέρας, προηγουμένης ἐπὶ τούτῳ διακηρύξεως τοῦ Δημάρχου, ἥτις δημοσιεύεται διὰ τοιχοκολλήσεως καὶ δι’ ἐπ’ ἐκκλησίας ἀναγνώσεως πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν. Ἐν τῷ διαστήματι τῆς ἐκθέσεως αὐτοῦ παραδίδονται ἐπὶ ἀποδείξει εἰς τὸν Δήμαρχον ἢ τὸν ἁρμόδιον εἰδικὸν Πάρεδρον αἱ κατὰ τοῦ καταλόγου ἐνστάσεις γεγραμμέναι ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Ἄρθρ. 7. Παρελθούσης τῆς πρὸς ἔκθεσιν προθεσμίας, ὁ κατάλογος μετὰ τῶν δοθεισῶν κατ’ αὐτοῦ ἐνστάσεων ἀποστέλλεται εἰς τὸν Οἰκον. Ἔφορον ὑπὸ τοῦ Δημάρχου. — Ἐπιτροπὴ δὲ συγκειμένη ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου, τοῦ Προέδρου τοῦ οἰκείου δημοτ. Συμβουλίου καὶ τοῦ Εἰρηνοδίκου, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου κεῖται ἡ οἰκοδομή, δικάζει ὁριστικῶς καὶ ἀνεκκλήτως τὰς δοθείσας κατὰ τοῦ καταλόγου ἐνστάσεις· συνέρχεται δ’ αὕτη ἐν τῷ καταστήματι τῆς ἐφορίας τῇ προσκλήσει τοῦ Ἐφόρου, ὅστις ὁρίζει τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς καὶ παρίσταται κατὰ τὴν ἐκδίκασιν. —Ὁ Πρόεδρος τοῦ οἰκείου δημοτ. Συμβουλίου ἢ ὁ νόμιμος αὐτοῦ ἀναπληρωτὴς προσκαλεῖται ἐπὶ ἀποδείξει, μὴ ἐμφανιζομένου δ’ αὐτοῦ προσλαμβάνεται ὁ Πρόεδρος τοῦ δημοτ. Συμβουλίου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας ἢ ἐν ἀρνήσει ἢ κωλύματι τούτου εἷς τῶν δημοτ. Συμβούλων. Ἄρθρ. 8. Ἡ διαληφθεῖσα ἐπιτροπὴ περαιώσασα τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐνστάσεων, κηρύττει τὸν κατάλογον ὁριστικὸν διὰ πράξεώς της καταχωρουμένης κάτωθι αὐτοῦ. Ὁ κατάλογος δ’ οὗτος ἰσχύει διὰ πέντε ἔτη. Ἄρθρ. 9. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κατὰ τὸν κατάλογον ὁριστικῶς προσδιωρισμένης ἐτησίας προσόδου καὶ τοῦ διὰ τοῦ ἐνιαυσίου Νόμου ὁριζομένου ποσοῦ ἐγγείου φόρου, ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος συντάσσει καὶ παραπέμπει εἰς τὸν ταμίαν τὸν ἀναγκαῖον φορολογικὸν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὸ ὀνοματεπώνυμον καὶ κατοικίαν τοῦ φορολογουμένου καὶ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου. Ἄρθρ. 10. Διαρκούντων τῶν πέντε ἐτῶν, τροποποίησις τοῦ καταλόγου ἐπιτρέπεται εἰς τὰς ἑξῆς μόνον περιπτώσεις· ά) ὅταν ἔλαβε χώραν μεταβίβασις οἰκοδομῆς τινος· περὶ ταύτης παραδίδεται δήλωσις ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου μετὰ τῶν ἀναγκαίων ἐγγράφων εἰς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον, ὁ δὲ φόρος πληρόνεται ὑπὸ τοῦ νέου ἰδιοκτήτου ἀπὸ τοῦ ἀμέσως ἑπομένου ἔτους· βʹ) Ὅταν οἰκοδομή τις κατηδαφίσθη ἢ ἔμεινεν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἀκατοίκητος ἢ δὲν ἐγένετο χρῆσις αὐτῆς, ὅταν ᾖναι ἀποθήκη ἢ βιομηχανικὸν κατάστημα· περὶ τούτου παραδίδεται ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου εἰς τὸν ἔφορον ἔνστασις δικαζομένη ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς· καὶ γʹ) Ὅταν ἐντὸς τοῦ ἔτους κατεστάθησαν φορολογήσιμοι οἰκοδομαὶ μὴ περιλαμβανόμεναι εἰς τὸν κατάλογον· διὰ τὴν προσθήκην αὐτῶν ἐνεργοῦνται ἐπιμελείᾳ τοῦ ἐφόρου ὅσα καὶ διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ἀρχικοῦ καταλόγου. Ἄρθρ. 10. Ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τῶν Οἰκοδομῶν ἄρχεται ἀπὸ τῆς 15 Ἰανουαρίου τοῦ ἀμέσως ἑπομένου ἔτους· ἐξαιρετικῶς δὲ διὰ τὸ πρῶτον τῆς φορολογίας ταύτης ἔτος, ἅμα παραπεμφθῶσιν οἱ κατάλογοι εἰς τὸν ταμίαν. Ἄρθρ. 12. Ὁ ἐπὶ τῆς ἐξηκριβωμένης κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ψηφίσματος προσόδου προσδιορισμὸς τοῦ φόρου τῶν Οἰκοδομῶν θέλει γίνεσθαι ὁμοῦ μὲ τὸν τῶν ἐγγείων φόρων κατ’ ἔτος. Ἄρθρ. 13. Ἐκ τῆς προσόδου τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, 5% ἀνήκουσιν εἰς τὰ δημοτικὰ ταμεῖα τῶν οἰκείων δήμων. Ἄρθρ. 14. Ὅστις τῶν δημάρχων ἢ παρέδρων ἤθελε παραμελήσει τὴν τακτικὴν τοῦ καταλόγου ἔκθεσιν ἢ δὲν ἤθελε δεχθῆ παρουσιασθεῖσαν ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας ἔνστασιν ἢ δὲν ἤθελεν ἐκδώσει εἰς τὸν παρουσιάσαντα αὐτὴν τακτικὴν ἀπόδειξιν, ὑποβάλλεται ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου αὐτοῦ Ἐπάρχου εἰς πειθαρχικὸν πρόστιμον δραχ. 5–100, ἐν ὑποτροπῇ δὲ εἰς προσωρινὴν παῦσιν ἡμερῶν 5–30.—Ἐν περιπτώσει μὴ παραδοχῆς τῆς ἐνστάσεως ἐκ μέρους τοῦ δημάρχου ἢ παρέδρου, ἐπιδίδεται αὕτη ἐντὸς τῆς προθεσμίας εἰς τὸν οἰκονομικὸν Ἔφορον. Ἄρθρ. 15. Διὰ τὸ ἔτος 1863 ὁ φόρος τῶν Οἰκοδομῶν ὁρίζεται εἰς 5% ἐπὶ τῆς ἐτησίας προσόδου. Ἄρθρ. 16. Ὁ πληρωτέος φόρος διὰ μὲν τὰς οἰκίας τῶν πρωτευουσῶν τῶν δήμων (ἐξαιρέσει τῶν πρωτευουσῶν τῶν Νομῶν καὶ Ἐπαρχιῶν καὶ τῆς πόλεως Πειραιῶς) δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχ. 25, διὰ δὲ τὰ χωρία τὰς δραχ. 10. Ἄρθρ. 17. Ὁ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1845 ΚΣʹ. νόμος ἀκυροῦται.

Ε. Ι. ΚΕΧΑΓΙΑΣ.

Π. ΚΑΛΛΙΓΑΣ.

§82ΚΑΛΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν, διότι ὑπ’ ὄψιν μας εἶναι μία ἄλλη πρότασις.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τὸ ἴδιον, εἶναι τροπολογία. Λοιπὸν εἶναι κανεὶς κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§84ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν ἀρχὴν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου.

§86ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον ἄρθρον, καὶ ὅστις ἔχει ἀντίῤῥησιν νὰ σηκωθῇ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναγινώσκεται τὸ ά. ἄρθρον.

§88ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολὴν διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται, ἤρχισεν ἡ συζήτησις. Ὁ Κύριος Πύρλας, ἔχει τὸν λόγον.

§90ΠΥΡΛΑΣ. Κύριοι, νόμος περὶ φόρου οἰκοδομῶν ὑπάρχει· ἤδη πρόκειται νὰ ἐπεκτανθῇ ὁ φόρος αὐτὸς καὶ εἰς τὰς οἰκίας, τὰς ὁποίας κατοικοῦν οἱ ἰδιοκτῆται· τὸ μέτρον τοῦτο νομίζω, ὅτι ἀπᾴδει εἰς τὰ καθήκοντα τὰ κοινωνικὰ ἀκόμη.

§91ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, αὐτὴ παρεδέχθη.

§92ΠΥΡΛΑΣ. Ἕκαστος δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ φόρον δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συντελοῦν πρὸς συντήρησιν τοῦ ἀτόμου του· διὰ τοῦτο ἐξαιροῦνται τῆς φορολογίας καὶ τὰ ἐργαλεῖα τῆς γεωργίας καὶ πᾶν, ὅ,τι χρήσιμον πρὸς συντήρησιν τοῦ γεωργοῦ, οἷον σπόρος, λαχανικὰ, καὶ τὰ λοιπά. Ἡ κοινωνία ὀφείλει ὄχι μόνον νὰ μὴ ἀφαιρῇ τὰ ἀπολύτως συντελοῦντα εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ ἀτόμου, ἀλλὰ νὰ παρέχῃ καὶ τὰ μέσα πρὸς τὸ ζῆν, πολὺ περισσότερον δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρῇ φορολογοῦσα ἢ ἄλλως ἀφαιροῦσα ἐκ τῶν πρὸς διατήρησιν τοῦ ἀτόμου, ἀλλὰ μόνον ἐκ τοῦ περισσεύματος. Τὸ δὲ ἄτομον ὀφείλει νὰ συντρέχῃ τὴν πολιτείαν ἐκ τοῦ περισσεύματος. Ἡ κατοικία εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ἀτόμου, ἑπομένως θεωρῶ, ὅτι δὲν ὀφείλει νὰ πληρώσῃ φόρον δι’ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, ὅπως δὲν δύναται ὁ γεωργὸς νὰ πληρώσῃ φόρον διὰ τὸ σιτευτόν του ζῶον, διὰ τὰ λαχανικά του τὰ πρὸς τροφὴν ἐκ τοῦ κήπου του, διὰ τοὺς βόας του τοὺς χρησιμεύοντας πρὸς σπορὰν τοῦ πρὸς τροφὴν σίτου του, κτλ. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν τῶν ὅσοι κατοικοῦν ἐν αὐταῖς εἶναι ἀποῤῥιπτέα καὶ νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὰς οἰκίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐνοικιάζονται, εἴτε εὑρίσκονται εἰς τὰς πόλεις εἴτε εἰς τὰ χωρία, εἴτε ὁπουδήποτε, διότι ἀναλόγως τῆς ἐκτάσεως τοῦ καλλωπισμοῦ καὶ τῆς θέσεως τῆς οἰκίας ὑπάρχει καὶ τὸ ἐνοίκιον, καὶ ὁ φόρος εἶναι κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον μεγαλείτερος.

§93ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν ἀρχὴν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§95ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν ἀρχὴν, ἀλλ’ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον, ἂν θέλετε, τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ὁ Κύριος Πύρλας ἔλαβε τὸν λόγον ναὶ μὲν κατ’ οὐσίαν προσβάλλων τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως, οὐχ ἧττον ὅμως αὐτὸ περιλαμβάνεται εἰς τὸ ά. ἄρθρον. Ἰσχυρίζονται, ὅτι μόνον εἰς τὰς ἐνοικιαζομένας οἰκοδομὰς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁ φόρος καὶ ὄχι εἰς τὰς οἰκοδομὰς, τῶν ὁποίων γίνεται χρῆσις ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν. Τοῦτο εἶναι ἄδικον καὶ παράλογον· εἶναι ἄδικον διότι δι’ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς θέλομεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν μόνον τοὺς πτωχοὺς, τοὐτέστι τοὺς μὴ δυναμένους νὰ οἰκοδομήσωσιν οἰκίας, τοὺς δὲ πλουσίους, τοὺς ἔχοντας τὰ μέσα νὰ οἰκοδομήσωσι παλάτια νὰ τοὺς ἀφήσωμεν ἀφορολογήτους, ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ τις ὅτι καὶ τὸν φόρον τῶν ἐνοικιαζομένων δὲν τὸν πληρώνουν οἱ ἐνοικιασταὶ ἀλλὰ οἱ ἰδιοκτῆται. Εἶναι ἀδικία σᾶς λέγω, διότι προσβάλλεται Κύριοι, ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν θὰ καθιερώσωμεν εἰς τὸν θεμελιώδη νόμον. Ἕκαστος ἀναλόγως τῆς περιουσίας αὑτοῦ νὰ συνεισφέρῃ εἰς τὰ δημόσια βάρη. Τί σημαίνει ἂν ἔχῃ τις κατοικίαν καὶ ἕτερος ἀγρὸν, καὶ ὁ μὲν νὰ ὑποβάλληται εἰς φόρον, ὁ ἕτερος δὲ νὰ θεωρηθῇ προνομιοῦχος; ἀλλὰ θὰ μὲ εἴπετε· μήπως οἱ πτωχοὶ δὲν ἔχουν κατοικίαν καὶ ἀγρούς; Ἀλλ’ εἶναι ἀσήμαντος ἡ περιουσία ἡ συνισταμένη εἰς οἰκοδομὰς, ἐνῷ ἡ μεγαλειτέρα εἶναι ἡ τῶν ἀγρῶν, ἐνῷ εἰς τοὺς πλουσίους συμβαίνει τὸ ἀντίθετον· ἡ μεγαλειτέρα περιουσία συνίσταται εἰς οἰκοδομὰς καὶ δὲν ἔχουν κτήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται φόρος. Τί διδάσκει ὁ περίφημος οἰκονομολόγος ὁ Σμὶθ; λέγει δι’ αὐτὸν τὸν φόρον, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς, Κύριοι, ἐπιβαρύνει τὴν πλουσίαν τάξιν καὶ ἰδοὺ πῶς ἐκφράζεται. «Διὰ τὸν πτωχὸν» λέγει, «ἡ μεγαλειτέρα δαπάνη συνίσταται εἰς τὴν προμήθειαν τῆς τροφῆς, εἰς αὐτὴν δαπανᾷ ὅλον τὸ κεφάλαιόν του, εἰς τὸν πλούσιον ἡ μεγαλειτέρα δαπάνη εἶναι ἡ πολυτέλεια καὶ ἡ ματαιότης, διὰ νὰ ἐπιδείξῃ τὴν πολυτέλειαν καὶ ματαιότητα ἔχει ἀνάγκην μεγαλειτέρας πολιτελείας εἰς τὴν κατοικίαν, διότι διὰ τούτου ἐπιδεικνύει τὴν πολυτέλειαν. Ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν ἐπιβαρύνει τὴν πλουσίαν τάξιν καὶ ὄχι τὴν πτωχὴν καὶ πρέπει νὰ τὴν ἐπιβαρύνῃ οὐχὶ κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἀνάλογον, ἀλλὰ κατὰ τὸ προοδευτικὸν, τοὐτέστιν ἡ φορολογικὴ μονὰς νὰ μὴν ᾖναι ἡ αὐτὴ διὰ τὸν πλούσιον καὶ τὸν πτωχὸν, ἀλλ’ ὅσον ἀποβλέπει τοὺς πλουσίους, ἡ φορολογικὴ μονὰς νὰ ᾖναι ἀνωτέρα». Ἀλλὰ Κύριοι, ἡ περιουσία ἡ ὁποία πρόκειται νὰ φορολογηθῇ, τοὐτέστιν αἱ οἰκοδομαὶ, εἶναι περιουσία, ἡ ὁποία δὲν προέρχεται ἀπὸ ἐργασίας, προέρχεται ἀπὸ ἓν προνόμιον, τὸ ὁποῖον δίδει ἡ κοινωνία εἰς μερικὰ μέρη τῆς ἐπικρατείας, εἶναι καθαρὸν προνόμιον νὰ νομοθετῶμεν, ὅτι αἱ Ἀθῆναι εἶναι πρωτεύουσα τοῦ Κράτους, τοῦτο θὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὴ ἡ γωνία τῆς Ἐπικρατείας κατὰ προτίμησιν ἔχει μεγαλειτέραν συγκριτικῶς ἀξίαν ἀπὸ τὴν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν· εἰς τὰ κτήματα, Κύριοι, ἀπαιτοῦνται μεγάλαι ἐργασίαι, πολλὰ κεφάλαια, ἐνῷ εἰς τὰς οἰκοδομὰς ἀπαιτεῖται εἷς νόμος, μία εὐνοϊκὴ διάθεσις ἑνὸς νόμου, τοῦ νὰ χορηγήσῃ αὐτὸ τὸ προνόμιον. Αὐτὴ ἡ περιουσία, Κύριοι, οὕτω πως παραγομένη, πρέπει νὰ φορολογῆται περισσότερον μάλιστα ἀπὸ τὰ λοιπὰ εἴδη τῆς περιουσίας. Ἀλλὰ θὰ εἴπητε δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου θὰ φορολογηθῶσιν ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι· θὰ φορολογηθῶσι, Κύριοι, ἀλλὰ θὰ ἐλαφρυνθῶσιν ἀπὸ τοὺς ἄλλους φόρους, θὰ ἐπιβαρυνθῶσι μόνον αἱ πόλεις ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας ὁ νόμος ἔδωκεν ἰδιαίτερον προνόμιον. Βλέπετε, ὅτι ἄπειροι λόγοι συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, καὶ εἰς τὰς οἰκοδομὰς τὰς κατοικουμένας ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας· διότι, ὅπως εἶπον, θὰ φορολογηθῶσιν αἱ οἰκοδομαὶ μᾶλλον τῶν πλουσίων ἢ τῶν πτωχῶν. Διότι καὶ αὕτη, Κύριοι, εἶναι περιουσία ἀποφέρουσα πρόσοδον. Μήπως, Κύριοι, ὁ γεωργός, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ ἔτους ἀγωνίζεται, ἵνα προμηθευθῇ τὴν τροφὴν τῆς οἰκογενείας του ἀφίνεται ἐλεύθερος; ὑποβάλλεται εἰς φόρους, ἐπίσης καὶ ἡ περιουσία αὐτή, τῆς ὁποίας κάμνομεν χρῆσιν πρέπει νὰ ὑποβάλληται εἰς φόρους. Εἶναι λέγουν ἄγονος περιουσία αἱ οἰκοδομαί, εἶναι, Κύριοι, γονιμωτάτη. Διὰ νὰ δώσητε τὸν χαρακτῆρα τῆς περιουσίας εἰς ἓν ἀντικείμενον, θὰ εἴπητε, ὅτι ἔχει ἀξίαν χρησιμωτάτην. Ἡ οἰκοδομὴ διὰ τί χρησιμεύει; Διὰ τὴν κατοικίαν τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ὁποία εἶναι ἐπίσης χρήσιμος, ὅπως καὶ ἡ τροφή· τὴν μὲν τροφὴν φορολογεῖτε, τὴν δὲ κατοικίαν δὲν φορολογεῖτε. Εἶναι Κύριοι, μία καθόλου ἀδικία, καὶ πρὸς περισσοτέραν ἀπόδειξιν, προκαλῶ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔχει νὰ προφέρῃ ἐναντίαν γνώμην, νὰ φέρῃ ὡς παράδειγμα μίαν ἐπικράτειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ παράλογος διάκρισις μεταξὺ τῶν ἐνοικιαζομένων καὶ μὴ οἰκοδομῶν.

§96ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. ..... (θόρυβος).

§97ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ ἀγὼν κατέστρεψεν ὅλα τὰ κτήματα· πολλὰ τούτων, Κύριοι, ἀνεκτήθησαν, καλλιεργήθησαν διὰ μεγάλων ἱδρώτων, καὶ ἐκεῖνα φορολογοῦνται 10 καὶ 15%, διότι φορολογοῦνται ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Εἰς ποίαν ὅμως κατηγορίαν ὑπεβλήθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατῴκησαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν μετὰ ταῦτα; Δὲν τοὺς φθονῶ, Κύριοι· ἂς ἔλθουν ἄλλοι τόσοι, ἀλλὰ νὰ ὑποβληθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς φόρον, ὡς π.χ. ὁ Χατζόπουλος, ὁ Μελᾶς καὶ ἄλλοι πολλοί. Ἀλλὰ Κύριοι, ἴσα, ἴσα, διὰ νὰ προλάβω αὐτὴν τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν θέλουν μοὶ κάμει, ἔχω ἐξαίρεσιν ὅτι, αἱ μικραὶ οἰκοδομαὶ τῶν γεωργῶν, αἱ μὴ ἀποφέρουσαι πλέον τῶν 60 δραχ. κατ’ ἔτος μένουσιν ἀφορολόγητοι, τοὐτέστι 15,000 δραχ. κεφάλαιον, διότι πρὸς 4% εἶναι 60 δραχμαί. Καὶ ἂν θέλητε, Κύριοι, κατ’ αὐστηρὰν δικαιοσύνην, καμμία ἐξαίρεσις δὲν πρέπει νὰ λάβῃ χώραν, διότι καὶ ὁ πλούσιος καὶ ὁ πτωχὸς, ἀναλόγως τῆς περιουσίας πρέπει νὰ συνεισφέρῃ. Δὲν βλέπω τὸν ὀρθὸν λόγον τὸν ὑποστηρίζοντα τὴν διάκρισιν, νὰ φορολογῶνται μόνον αἱ ἐνοικιαζόμεναι οἰκοδομαί. Περιμένω, Κύριοι, νὰ ἀκούσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ μὲ ἀντικρούσουν.

§98ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ μὲ συγχωρήσητε, Κύριοι, νὰ ἐκφράσω μὲ ὅλην τὴν πεποίθησιν τὸ φρόνημά μου ἐναντίον τῆς προκειμένης προτάσεως, τὴν ὁποίαν θεωρῶ πρὸς τὸ παρὸν ἀπαράδεκτον ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων. Ὁ Κ. προλαλήσας ἠθέλησε νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ προτεινόμενον παρ’ αὐτοῦ μέτρον εἶναι ὑπὲρ τῶν πτωχῶν· τοὐναντίον, Κύριοι, εἶναι κατὰ τῶν πτωχῶν. Ὀλίγοι εἶναι οἱ πλούσιοι παρ’ ἡμῖν, ἀλλ’ οἱ πολλοὶ τῶν Ἑλλήνων ἔχουσι τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα διὰ νὰ ζήσωσι, καὶ κατὰ τοῦτο διαφέρει ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία ἀπὸ τῆς Εὐρωπαϊκῆς. Ὁ πολὺς λαὸς τῆς Εὐρώπης εἶναι ἀκτήμων. Μόνοι οἱ πλούσιοι ἔχουσι συνήθως κτήματα καὶ κτίζουσι μεγίστας οἰκοδομάς, ὅπως εἰς τὰ κατώτερα πατώματα κατοικῶσιν οἱ εὔποροι, εἰς δὲ τὰ ἀνώτατα, εἰς τὰ ὑπερῷα, οἱ πτωχοί. Τοῦτο συμβαίνει εἰς τὰς μεγάλας πόλεις καὶ μάλιστα τῆς Ἀγγλίας, ὅπου καὶ ὁλόκληροι πόλεις ἀνήκουσι κατὰ τὰ οἰκόπεδα εἰς ἕνα ἰδιοκτήτην· ἐκεῖ οἱ πολλοὶ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν ἀκίνητον περιουσίαν, ἕνεκα δὲ τῆς ἐσχάτης πενίας οὔτε τὸ αἴσθημα τοῦ πατριωτισμοῦ, οὔτε τὸ αἴσθημα τῆς φιλοστοργίας εἶναι πολὺ ἀνεπτυγμένον· ἡ ἐργατικὴ τάξις εἴς τινα μέρη τῆς Εὐρώπης τείνει εἰς τὴν ἀποκτήνωσιν. Ὁ ἐργάτης διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐργασίας καὶ μισθοῦ ἐργατικοῦ ἀρκοῦντος δὲν δύναται νὰ ἔχῃ, ὄχι ἰδιοκτησίαν, ἀλλ’ οὐδὲ τ’ ἀπολύτως ἀναγκαῖα διὰ νὰ θρέψῃ τὴν οἰκογένειάν του. Εἴς τινας πόλεις τοσαύτη εἶναι ἡ πληθὺς τῶν ἐργατῶν καὶ ἡ σμικρότης τῶν μισθῶν, ὥστε ὁ ἐργάτης ἀπὸ τῆς πρωΐας αὐτὸς μὲν μεταβαίνει εἰς ἓν βιομηχανικὸν κατάστημα, εἰς ἄλλο τὰ τέκνα του, εἰς ἄλλο ἡ σύζυγός του· δὲν ἔχει παρὰ 6–7 ὥρας ἀναπαύσεως τὴν νύκτα, καθ’ ἣν μόλις ἔχει τὸν καιρὸν νὰ ἴδῃ τὰ τέκνα του καὶ τὴν γυναῖκά του. Αὐτὸ Κύριοι, εἶναι μία κτηνώδης κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν θέτει τὴν ἐργατικὴν τάξιν ἡ κοινωνία· δὲν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸ χρέος τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ κοινωνία νὰ τρέφῃ τὸν ἄνθρωπον ὡς λογικὸν ὄν. Εἰς τοιαύτας κοινωνίας Κύριοι, ἔνθα οἱ πλούσιοι δεσπόζουσιν, ἐννοῶ, νὰ τεθῶσι φόροι ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, διότι αἱ οἰκοδομαὶ ἀνήκουσι κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τοὺς πλουσίους. Ἀλλὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα Κύριοι, ὅπου δὲν ὑπάρχουσι μὲν μεγάλαι καταστάσεις, ἀλλ’ εὐτυχῶς ἔχουν ὅλοι μίαν οἰκίαν, εἶναι δυσχερές, νομίζω, νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν κοινωνίαν μὲ τοιοῦτον φόρον, ἐξαιροῦντες μόνον τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς ἄλλους ὅσοι δὲν ἔχουν οἰκίαν, ἀποφέρουσαν πρόσοδον πλέον τῶν 60 δραχ. κατ’ ἔτος. Μᾶς ἀναφέρουσι, Κύριοι, τοὺς γεωργούς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὅλοι γεωργοὶ ἐν Ἑλλάδι· πρὸς τούτοις διατὶ ὁ Ἕλλην ὁ ὁποῖος ἔχει οἰκίαν τινά, ἡ ὁποία ἀποφέρει πρόσοδον 61 δραχμῶν νὰ πληρώνῃ φόρον, ὁ δὲ ἔχων οἰκίαν φέρουσαν πρόσοδον 59 δραχμῶν νὰ μὴ πληρώνῃ; Διατὶ ἡ ἀνισότης αὕτη; Δὲν ὑπάρχει καμμία τάξις ὑπεράνω τοῦ νόμου· ἢ πρέπει νὰ γείνῃ ὁ νόμος δι’ ὅλους, ἢ διὰ κανένα. Διότι εἰς τὴν δεῖνα ἐπαρχίαν δὲν ὑπάρχουσι μεγάλαι ὁπωσοῦν οἰκίαι, πρέπει διὰ τοῦτο νὰ καταδικάσωμεν ὅλας τὰς ἄλλας νὰ ἔχουν μόνον καλύβας; Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων, εἶναι καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν περὶ τούτου τὴν σήμερον; Ἐτελειώσαμεν πάντα τὰ ἄλλα καθήκοντά μας, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβάλλει ἡ ἐντολὴ ἡμῶν, ἠλαττώσαμεν τὰς μεγάλας καὶ ἀδικαιολογήτους δαπάνας μὲ τὰς ὁποίας ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμός μας; Ὅταν Κύριοι κατορθώσωμεν ὅλα ταῦτα καὶ ἴδωμεν, ὅτι δὲν μᾶς ἀρκοῦσιν οἱ ὑπάρχοντες φόροι διὰ νὰ κάμωμεν δρόμους, ὀχετούς, λιμένας, τότε δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς ἐπιβολὴν καὶ ἄλλων φόρων, καὶ ἂν δὲν εὕρωμεν τότε ἄλλους ἧττον ἐπαχθεῖς, ἂς βάλωμεν καὶ ἐπὶ τῶν οἰκιῶν μας. Πρώτην Κύριοι, φορὰν ὁ Ἕλλην θὰ ἴδῃ ἐπιβαλλόμενον φόρον εἰς τὴν οἰκίαν τῶν πατέρων του. Διὰ τοῦτο ἆρά γε ἐγένετο ἡ ἐπανάστασις τῆς 10ης Ὀκτωβρίου; ἐξελέχθημεν πληρεξούσιοι διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν τύχην τοῦ Ἕλληνος, ἀφαιροῦντες τὰς περιττὰς δαπάνας, ἢ διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν νέους φόρους ἐφ’ ὅλης τῆς Ἑλλάδος; Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἐνταῦθα ἔχουν μίαν οἰκίαν, κ’ εὔχομαι Κύριοι, ἅπαντες νὰ ἔχουν, διότι τότε θὰ εὐτυχῇ ἡ Ἑλλάς. Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἰσότητος ἐπὶ φόρων, δὲν ἔχει τίποτε κοινὸν ἡ ἰσότης τῶν φόρων. Ἡ ἰσότης τῶν φόρων θὰ ἐπιτευχθῇ, ὅταν κατορθώσητε τοὺς κεφαλαιούχους νὰ φορολογήσετε, περὶ τῶν ὁποίων ὅμως δὲν ἔγεινε πρότασις καμμία. Ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ δανείζων τις ἓν ἑκατομμύριον πρὸς 18 ἢ καὶ πρὸς 20%, καὶ συνάζει μέγιστον ποσὸν κατ’ ἔτος, καὶ παντάπασι δὲν φορολογεῖται. Ἐννοῶ ὅτι δὲν ἔφθασεν εἰσέτι ἡ ἐπιστήμη, ἡ σπουδὴ ἡ οἰκονομικὴ, εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ φορολογῇ τὰ κεφάλαια ἄνευ μεγάλης καταπιέσεως τῶν κεφαλαιούχων ἢ ἄνευ ζημίας τῶν δανειζομένων, ἀλλὰ μὲ τὶ πρόσωπον θ’ ἀποτανθῶμεν πρὸς πάντα Ἕλληνα, ὅπως φορολογήσωμεν τὴν οἰκίαν ἐν ᾗ ἁπλῶς κατοικεῖ, οἰκίαν ἣν εὗρεν ἀπὸ τοὺς προγόνους του; φθονοῦμεν ἆρά γε τὸν πολὺν Ἕλληνα, διότι ἔχει μίαν οἰκίαν καὶ δὲν εἶναι ἄστεγος, ὅπως οἱ πολλοὶ τῶν κατοίκων τῶν μεγάλων πόλεων τῆς Εὐρώπης; Ἐννοῶ, Κύριοι, ὅτι ὁ θέλων νὰ κατοικῇ ἐκ φιλοδοξίας εἰς μεγαλοπρεπῆ οἰκίαν, ἤτοι ἀνωτέραν τῶν δέκα, δώδεκα ἢ καὶ δεκαπέντε χιλιάδων δραχμῶν, νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς πληρωμὴν φόρου· ἀλλ’ ἀφήσατε πάντα ἄλλον Ἕλληνα νὰ ἔχῃ μίαν οἰκίαν καὶ εὐχηθῆτε νὰ ζῇ ἐν αὐτῇ ἀνέτως.

§99ΤΙΝΕΣ. Κάμετε περὶ τούτου πρότασιν.

§100ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὸ λέγω τοῦτο, Κύριοι, καθόσον ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἑνὸς νομοσχεδίου ὑποβαλλομένου παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις εἶναι καὶ εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τοὺς φόρους μας. Ἐξαιρεῖτε, Κύριοι, τοὺς γεωργοὺς καὶ ἐν τούτοις εἶναι γεωργοὶ πλουσιώτατοι, ἄλλαι δὲ τάξεις πτωχόταται, καὶ τὸ καθῆκόν μας εἶναι νομοθετοῦντες νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς ἐν Ἑλλάδι τάξεις. Ἂν, Κύριοι, παραδεχθῶμεν τοιαύτην πρότασιν, δὲν θὰ ἔχωμεν πρόσωπον νὰ παρουσιασθῶμεν ἐνώπιον τῶν συμπολιτῶν μας. Ἐνῷ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ κάμωμεν τίποτε οὐσιῶδες, δὲν κατηργήσαμεν τὰς σκανδαλώδεις καὶ περιττὰς δαπάνας, πῶς θέλετε νὰ θέσωμεν φόρους, οἱ ὁποῖοι ἀντιβαίνουν εἰς τὴν προαιώνιον ἱστορίαν τοῦ Ἕλληνος, τοῦ μηδέποτε φορολογηθέντος διὰ τὴν οἰκίαν εἰς ἣν κατοικεῖ. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅταν περιορίσωμεν τὰς δαπάνας τοῦ κράτους εἰς τὰς ἀπολύτως ἀναγκαίας, ὅταν βεβαιωθῶμεν ἐν τῷ μέλλοντι ὅτι εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτῶν δὲν θὰ ἀρκέσῃ ἡ τακτικὴ καὶ δικαία διανομὴ καὶ εἴσπραξις τῶν ὑφισταμένων φόρων ἢ ὅταν χάριν τῶν παραγωγικῶν δαπανῶν, ἢ ἐκτάκτων περιστάσεων δὲν εὑρεθῇ ἄλλος ὀλιγώτερον ἐπαχθὴς φόρος, τότε μάλιστα ἂς προβῶμεν εἰς τὸ νὰ ἐπιβαρύνωμεν καὶ τὰς ἑστίας μας, διότι τὰ πάντα ὀφείλομεν νὰ ὑποστῶμεν χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος.

§101ΗΡΑΚΛΗΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Δεικνύων εἰς τὸν Πρόεδρον τὴν τυπωμένην πρότασιν ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν). Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, νὰ μάθω πῶς ἦλθεν εἰς τὰς χεῖράς μας αὐτὸ τὸ χαρτὶ, ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ ἔκθεσις οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς;

§102ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐδόθη εἰς τὴν ἀρχὴν, ἐτροπολογήθη· θέλουν νὰ μᾶς ἀπατήσουν (θόρυβος).

§103ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἀκούσατε δύο λέξεις νὰ σᾶς εἴπω, ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν, ἡ ὁποία γίνεται, ὅτι δὲν εἶναι εἰς γνῶσιν τοῦ πράγματος, καθότι σήμερον διενεμήθη τὸ Νομοσχέδιον. Δὲν ἐπαρουσιάσθη σήμερον, Κύριοι, πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον, αὐτὸ ἐπαρουσιάσθη πρὸ πέντε μηνῶν.

§104ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. (Δεικνύων τὴν πρώτην πρότασιν). Ἰδοὺ τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον.

§105ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐφέρθη μία τροποποίησις, ἀλλὰ συζητοῦμεν τὸ πρῶτον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν Κ. Λύσανδρε.

§107ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἡ ἀταξία.

§108ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἦλθε, Κύριοι, καὶ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· δὲν ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐγὼ ἀπέκρουσα τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὡς εἰσηγητὴς ὁ Κύριος Πετσάλης, διότι προσέβαλε τὴν πρότασιν περὶ φόρου οἰκοδομῶν; Δὲν ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἀνέφερον τὸ ὄνομα τοῦ Κ. Πετσάλη, καὶ μοὶ εἴπατε νὰ ἀναφέρω τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὄχι τὸ ὄνομα τοῦ Κ. Πετσάλη;

§109ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Σήμερον δὲν συζητοῦμεν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, συζητοῦμεν ὅλως τι νέον.

§110Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ πρότασις αὐτὴ εἶχεν ὑποβληθῇ πρὸ 6 μηνῶν παρ’ ἐμοῦ· ἡ πρότασις αὕτη ἐστάλη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἥτις ἔκαμε τὴν ἔκθεσίν της· ἦλθεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἐσυζητήθη, ὑπεστηρίχθη καὶ ἀνεβλήθη· δὲν γνωρίζω διατὶ καὶ πάλιν σήμερον συζητεῖται. Τὴν σήμερον ἦλθε μόνον μία μόνον τροπολογία εἰς τὴν πρότασιν.

§111Ρ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πρὸ 6 μηνῶν ἐφέρθη πρότασίς τις, ἥτις ἐστάλη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἥτις ἔφερε γνώμην· ἀλλὰ τὴν σήμερον, Κύριοι, ἔρχεται πρότασίς τις ὅλως διάφορος. Ἡ πρώτη πρότασις ἔλεγεν εἰς τὰς πόλεις Ἀθηνῶν, Πατρῶν καὶ Σύρου νὰ γείνῃ γενικὴ ἐκτίμησις. Σήμερον, Κύριοι, ἔρχεται πρότασις ἡ ὁποία σᾶς λέγει νὰ μὴ κάμητε ἐξαίρεσιν δι’ οὐδεμίαν πόλιν. Πρέπει, Κύριοι, νὰ σκεφθῶμεν σπουδαίως, διότι πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν ἓν μέγα βάρος, καὶ τὴν πρότασιν αὐτὴν δικαιοῦνται νὰ τὴν συζητήσωσι τὰ τμήματα.

§112ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§113ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, σημαντικὸν, δὲν πρέπει νὰ περάσῃ οὕτω. Λέγω λοιπὸν, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ τμήματα.

§114ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅταν ἡ πρότασις περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπὶ τῶν οἰκιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐνοικιάζονται, εἶναι ὥριμος, δὲν ὑπάρχει ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία. Παρουσιάζεται δὲ μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις τῳόντι δὲν τὴν εἶδε. Δὲν εἶμαι λοιπὸν ἐναντίος ν’ ἀναβληθῇ διὰ νὰ τὴν συζητήσωμεν καλλίτερον· ἂς ἔλθῃ τὴν δευτέραν.

§115ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν συνάδελφόν μου, Κύριον Παλαμίδην, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη, πρέπει νὰ διέλθῃ τὰ τμήματα, διότι γνωρίζω κάλλιστα, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη τοῦ Κυρίου Κεχαγιᾶ καὶ Καλλιγᾶ διῆλθε τὴν ὁδὸν τῶν τμημάτων. Ἀλλ’ εἶμαι ἀναβλητικὸς διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· διότι βλέπω μίαν διαφορὰν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Κεχαγιᾶ καὶ Καλλιγᾶ. Εἶναι ἀχρονολόγητοι αὐταὶ αἱ προτάσεις· ἔχει μίαν πρότασιν, ἥτις εἰσήχθη φαίνεται κατὰ τὸν Μάρτιον, Ἀπρίλιον ἢ Μάϊον, καθ’ ἣν εἶναι ὀλίγαι αἱ διατάξεις, συνεπεία τῶν ὁποίων ἀπαιτεῖται νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος αὐτὸς περὶ οὗ πρόκειται, ἑπομένως μᾶς διενεμήθη σήμερον μία νέα πρότασις, ἥτις ἔχει μεγίστην διαφορὰν ὡς πρὸς τὴν πρώτην, ἔχει πολλὰς ποινικὰς διατάξεις, καὶ ὑπάρχει μία μεγάλη μεταβολὴ, φρονῶ, ὅτι θέλει συνομολογήσει μαζύ μου καὶ ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς, καὶ Καλλιγᾶς, ὅτι ἡ πρώτη πρότασις δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν δευτέραν, διαφέρει μάλιστα κατὰ πολύ· ἔπειτα, Κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον· πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν λαὸν μὲ νέους φόρους· δὲν πρέπει νὰ ἐπισπεύδωμεν. Φρονῶ λοιπὸν, καθὼς εἶπε καὶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ τὴν ἀναβάλωμεν διὰ τὴν προσεχῆ δευτέραν.

§116ΠΑΡΙΣΗΣ. Περὶ τῆς τάξεως, Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ εἴπω δύο λέξεις. Νομοσχέδιον ἐπαρουσιάσθη διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται φόρος καὶ αὐτὸ παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἐγένετο ἔκθεσις, εἶπε τοὺς λόγους ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἐπαρουσιάσθη. Σήμερον παρουσιάζεται ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε χθὲς, οὔτε ν’ ἀναβληθῇ πρέπει, οὔτε ν’ ἀποφασισθῇ, διότι τὸ ὠνόμασαν τροπολογίαν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον φέρει 16 ἄρθρα, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ κανένα. Λοιπὸν καὶ ἂν ληφθῇ, Κύριοι, ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶδον πρὸ 6 ἡμερῶν καὶ τὸ ὁποῖον διαφέρει πολύ, ἀλλὰ δὲν μοὶ εἶναι εἰς τὴν μνήμην μου νὰ σημειώσω τὰ μέρη, ἐπὶ ἐκείνου λοιπὸν τοῦ νομοσχεδίου οὐδεμία προεξεργασία ἐγένετο. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τὴν ἀρχὴν ἂν θέλετε τὴν παραδέχομαι, ἀλλὰ λέγω ὅτι πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ, εἶναι τροπολογία· καὶ ἂν φέρω καὶ ἐγὼ ἓν ἄλλο σήμερον θὰ εἴπω, ὅτι εἶναι τροπολογία· χθὲς ἀπεφασίσαμεν ἄλλως πως. Ἂν θέλετε νὰ τὸ συζητήσητε κατὰ παραχώρησιν, αὔριον θὰ φέρω καὶ ἐγὼ ἓν ἄλλο.

§117ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ ἔλθῃ ἐκεῖνο.

§118ΠΑΡΙΣΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω, τί περιέχει ἐκεῖνο, καὶ τί περιέχει τοῦτο, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε τὸ παλαιὸν λοιπόν.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§121Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Νὰ ἔλθῃ συγχρόνως ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθη ἔκτοτε.

§123Γ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΙ ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν τὴν ἐλάβαμεν.

§124ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἠξεύρετε ποῖον εἶναι τὸ παλαιόν; οὔτε τὸ ἰδικόν μου, οὔτε τοῦ Κ. Καλλιγᾶ· εἶναι τοῦ Κ. Κουμουνδούρου· αὐτὸ δὲ εἶναι τροπολογία· (διακόπτεται ὑπὸ τοῦ Κ. Λυσάνδρου· θόρυβος).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀποδοκιμασίαν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ταράττουν τὴν τάξιν· οἱ ἀποδοκιμάζοντες τὴν διαγωγὴν τοῦ Κ. Λυσάνδρου νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι).

§126ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου παρεδέχθη δύο μόνον ἄρθρα.

§127ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ, τὴν ὁποίαν ἀπορῶ πῶς ἐλησμόνησεν. Ἰδοὺ τί ὁρίζει ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ καὶ Καλλιγᾶ.

§128ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ἠξεύρομεν.

§129ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὁ Κ. Κεχαγιᾶς λέγει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη πρότασις.

§130ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει (θόρυβος).

§131ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ἐννοῶ τὸν θόρυβον, τὸν ὁποῖον κάμνομεν δι’ ἁπλούστατα πράγματα· τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν ἐπαρουσιάσθη, καὶ ἔγεινε συζήτησις, καὶ ἀνεγνώσθη καὶ ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἡ πρότασις τῶν προτεινάντων ἀνεβλήθη διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους τότε ἐπαρουσίασαν· σήμερον παρουσιάζεται ἐκ δευτέρου τὸ αὐτὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον· πρέπει νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν πλέον τοῦ ὑπάρχοντος ἤδη, ναὶ ἢ ὄχι; δηλ. νὰ μὴ ὑπάγωνται μόνον αἱ ἐνοικιαζόμεναι οἰκίαι, ἀλλ’ ἐν γένει αἱ οἰκίαι· Τί παρουσιάζεται σήμερον; ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ τότε νομοσχεδίου παρουσιάζεται σήμερον ἄλλη μία πρότασις· οἱ πληρεξούσιοι, νομίζω, ὅσοι παρευρέθημεν τότε, ἔχομεν γνῶσιν τῶν διαφόρων διατάξεων αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου· σήμερον ἕκαστος δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας· ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μία συζήτησις, καὶ νὰ φέρῃ καὶ ἄλλας προτάσεις εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως, καὶ κατόπιν ἡ Συνέλευσις μετὰ μίαν ὥριμον συζήτησιν θὰ σκεφθῇ, καὶ θὰ παραδεχθῇ τὰς τροπολογίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὠφελιμώτεραι εἰς τὸν τόπον. Ὥστε δὲν εἶναι λόγος τώρα νὰ συζητῶμεν, διατὶ ἐπαρουσίασαν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο· ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι παρῆλθε πολὺς καιρὸς ἀπὸ τὴν πρώτην συζήτησιν, καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν μίαν ἡμέραν ἢ δύω διὰ νὰ σκεφθῶμεν· καὶ τοῦτο ἂν γείνῃ, δὲν βλάπτει· οὐχ ἧττον ὅμως κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἦλθε νομίμως ἡ πρότασις σήμερον, δηλ. μία τροπολογία ἐπὶ τῆς προτάσεως· δὲν θέλομεν νὰ συζητήσωμεν σήμερον; ἂς ἔλθῃ ἄλλοτε· τὸ νὰ λέγουν ὅμως ὅτι πρέπει νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ τμήματα καὶ τὰ ἑξῆς, αὐτὰ εἶναι ὡς νὰ τὴν ἀποῤῥίπτουν. Διὰ τί νὰ θέλωμεν νὰ παρεμβάλωμεν προσκόματα εἰς τὰ ὡριμασμένα ζητήματα; αὐτὸ θεωρεῖται ζήτημα ὥριμον, τὸ ὁποῖον διῆλθε μίαν ἐπιτροπὴν οἰκονομικήν. Σήμερον παρουσιάζεται ἐπὶ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς μία τροπολογία. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ τὴν στείλωμεν εἰς τὰ τμήματα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Μίλησης ἔχει τὸν λόγον.

§133ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀναβολῆς εἶμαι πληρέστατα σύμφωνος μὲ τὸν προαγορεύσαντα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν διάφοροι γνῶμαι ....

§135ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ καὶ Καλλιγᾶ θεωρεῖται ὡς ὑπάρχουσα ἢ ἀποσύρεται;

§136ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν τὴν ἀποσύρομεν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν πρῶτον ἐὰν θέλῃ τὴν ἀναβολήν.

§138ΤΙΝΕΣ. Διὰ πόσας ἡμέρας;

§139ΕΤΕΡΟΙ. Διὰ τὴν Δευτέραν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον διὰ πότε. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τώρα διὰ πότε;

§141ΤΙΝΕΣ. Τὴν ἐρχομένην Παρασκευήν.

§142ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν πρότασιν τῶν λειβαδίων;

§144ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§145ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέλετε τὴν Δευτέραν μετὰ τὰ λειβάδια; Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὰς ἄλλας οἰκονομικὰς προτάσεις· εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ καὶ Καλλιγᾶ, ἥτις ἔχει ὡς ἀκολούθως.

§147ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, νὰ διατάξητε νὰ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς πληρεξουσίους ὅλαι αἱ προτάσεις αἱ ἀφορῶσαι τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§149ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Καὶ ὅλαι αἱ ἐκθέσεις.

§150ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν συμφωνῶσιν οἱ ἔχοντες τὴν πρότασιν, νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, ὥστε μετὰ τὰς οἰκοδομὰς νὰ συζητηθῇ καὶ αὐτή.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμποροῦμεν νὰ τελειώσωμεν αὐτὴν ὀγλήγωρα. Ἂς ἀναγνωσθῇ τοὐλάχιστον. Θέλετε νὰ ἀναγνωσθῇ ἢ ὄχι;

§152ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττόν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ διαλύσωμεν τὴν συνεδρίασιν, καὶ κατόπιν νὰ ἔλθωσιν ὅλαι;

§154ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔχομεν τὰς ἀναφοράς· κατόπιν δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε;

§156ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 3 παρὰ ¼ μ.μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Βενετσάνος, Ἀλ. Δόσιος.