1863.09.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΜΘʹ.

Τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1863.

(Δευτέρα).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει νὰ ἀνακοινώσῃ τινὰ τηλεγραφήματα.

§2ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τὸ πρῶτον τηλεγράφημα, Κύριοι, εἶναι ἐκ Βρυξελλῶν τὴν 21 Σεπτεμβρίου· «Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἀφίχθη τὴν πρωίαν κτλ.

§3Π. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Ποῖος ὑπογράφει;

§4ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὁ Κύριος Φιλήμων.

§5ΙΑΛΕΜΟΣ. Πρὸς τίνα γράφει;

§6ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔχει ἐντολὴν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τηλεγραφῇ.

§7ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόξενος δὲν ὑπάρχει;

§8ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὑπάρχει πρόξενος ὁ Κύριος Λίμπερ, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἔφθασεν, ὅπως ὑπελόγισα, ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ὑπουργείου, διὰ τῆς ὁποίας προσκαλεῖται νὰ τηλεγραφήσῃ· καὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἔφθασε καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦ προξένου τῆς Βασιλίσσης διὰ νὰ τὸν εἰδοποιήσῃ τηλεγραφικῶς, ὥστε νὰ τηλεγραφήσῃ. Ἐν Λονδίνῳ ὅμως ἡ παραγγελία ἤδη αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει. Σᾶς ἀναγγέλλω, Κύριοι, προσέτι τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἔφθασαν ἐνταῦθα εἰς τὴν Ἰταλικὴν πρεσβείαν· ὁ ἐπιτετραμμένος τὰ τῆς Ἰταλικῆς πρεσβείας εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ μοὶ τὰ ἀνακοινώσῃ, καὶ προέρχονται ἐκ τοῦ Ἰταλικοῦ προξενείου ἐν Κερκύρᾳ. Πρέπει νὰ ὑπάρχωσι καὶ τηλεγραφήματα τοῦ προξένου μας ἐν Κερκύρᾳ, ἀλλὰ δυστυχῶς ὡς γνωρίζετε ἔπαθε τὸ καλώδιον καὶ συμβαίνει, ὥστε τὸ τηλεγράφημα νὰ φθάνῃ ὀλίγας στιγμὰς μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ ἀτμοκινήτου ἐκ Σύρου· ὥστε πιθανὸν αὐτὰ τὰ τηλεγραφήματα νὰ ἔφθασαν πρὸ τῶν ἡμετέρων· ἀλλὰ καὶ τὰ ἡμέτερα θέλουν φθάσει ἅμα τὸ ἀτμοκίνητον ἐπιστρέψῃ ἐκ Σύρου· ἀλλ’ ἡ πηγὴ δὲν ἔχει κἀμμίαν σχέσιν ἀφοῦ ἀκούσητε τὸ πρᾶγμα· «19 7βρίου. Σήμερον τὸ Ἰόνιον κοινοβούλιον συνῆλθε πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐπεκύρωσεν ἁπάσας, ὠνόμασε τὸν προσωρινὸν Πρόεδρον Μεταξᾶν, καὶ ἀνέβαλε τὰς συνεδριάσεις μέχρι τοῦ διορισμοῦ τῆς Νέας Γερουσίας καὶ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ Διαγγέλματος τῆς Βασιλίσσης· ἡ ψῆφος περὶ ἑνώσεως βεβαία. Πλήρης τάξις. «20 Σεπτεμβρίου. Διωρίσθη ἡ νέα Γερουσία κτλ. Καθὼς γνωρίζετε εἶναι 5 Γερουσιασταί· 3 ἐξ ἑκάστης τῶν μεγάλων νήσων, καὶ δύω ἐκ τῶν ἄλλων. «21 Σεπτεμβρίου. Σήμερον ἐπίσημος ἔναρξις τοῦ κοινοβουλίου. Ὁ Λόρδος Ἁρμοστὴς ἀνέγνωσε Διάγγελμα μεγάλως χειροκροτηθέν. Τὸ ἑσπέρας ἐδημοσιεύθη. Ἀγγέλλει, ὅτι ἡ Ἀγγλία ἀποσύρει τὴν προστασίαν πρὸς αὔξησιν τῆς Ἑλλάδος. Προσεκλήθη τὸ Κοινοβούλιον νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἑνώσεως ὑπὸ τὸ σκῆπτρον τοῦ Γεωργίου. Ἐὰν ἡ ψῆφος ᾖναι σύμφωνος, θέλει ὑποβάλει εἰς τὸ Κοινοβούλιον προτάσεις ἐπιχορηγήσεως πρὸς τὸν Βασιλέα 10,000 στερλινῶν καὶ ἀναγνωρίσεως συνομολογηθέντων χρεῶν τῆς ἰονίου Κυβερνήσεως. Μετὰ τὴν ἔκθεσιν ἡ Ἀγγλία θέλει ὑπογράψει συνθήκας μετὰ τῶν Δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Γαλλίας· ἡ κατάστασις λίαν εὐάρεστος· ἡ ἐντύπωσις ἀρίστη· ἡ πόλις πανηγυρικῶς ἥσυχος· ἀναμένεται ἡ ἀπάντησις τοῦ Κοινοβουλίου».

§9ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ἐξηγήσητε διατὶ λέγει συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Γαλλίας;

§10ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Γνωρίζετε, ὅτι ἐν τῇ συνθήκῃ τῶν Παρισίων δὲν εἶχεν ὑπογράψει ἡ Γαλλία· αἱ ἄλλαι Δυνάμεις λοιπὸν ἐννοοῦνται ἀφ’ ἑαυτῶν. Ἡ Ἰταλία λαμβάνει μέρος καθόσον καὶ αὐτὴ συνέτρεξεν ἐκ τῶν προστατίδων Δυνάμεων εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς Βασιλείας.

§11Π. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Νὰ εὐχαριστήσητε τὸν ἐπιτετραμμένον τῆς Ἰταλίας.

§12ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὸ ἔπραξα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πληρεξούσιος Κύριος Πετιμέζης εἶχε δώσει μίαν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· ἡ Κυβέρνησις τὴν διευθύνει δι’ ἑνὸς ἐγγράφου πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως μὲ τὰς λέξεις «διὰ νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ ὑποβάλλητε ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως αὐτήν»· ὁ Κύριος Πετιμέζης ἐπιθυμεῖ νὰ ὑποβληθῇ. Δι’ αὐτῆς ἐξαιτεῖται νὰ τῷ πληρωθῶσι δραχ. 10,000, τὰς ὁποίας ἐδαπάνησεν ὡς ἀρχηγὸς 400 ἀνδρῶν, μεθ’ ὧν διετήρησε τὴν τάξιν ἀπὸ Βονίτσης μέχρι Μεσολογγίου. Ὑπάρχει καὶ τὸ πιστοποιητικόν.

§14ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ποῖος εἶναι ὑπογεγραμμένος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ Ῥοῦφος.

§16ΕΤΕΡΟΣ. Εἶναι ὁ ἴδιος;

§17ΡΟΥΚΗΣ. (ὡς γραμματεὺς). Εἶναι ἀντίγραφον αὐτό.

§18ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ πρωτότυπον ποίαν ἡμερομηνίαν φέρει;

§19ΡΟΥΚΗΣ. 23 Ὀκτωβρίου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν περὶ αὐτῆς τῆς αἰτήσεως ἡ Συνέλευσις τί ἀποφαίνεται;

§21ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπήν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ λοιπὸν εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴν νὰ γνωμοδοτήσῃ.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§24ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ἐκ προοιμίων, ὅτι πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ φέρῃ μίαν ἀπόφασιν, ἐὰν δέχηται τὴν ἀρχὴν τῶν ἀποζημιώσεων.

§25ΖΕΡΒΑΣ. Ἀφοῦ γνωμοδοτήσῃ ἡ ἐπιτροπὴ, θ’ ἀποφανθῇ καὶ ἡ Συνέλευσις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Θ. Δηλιγιάννης ζητεῖ εἰκοσαήμερον ἀπουσίας ἄδειαν.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ ἀναφορὰς, ἀλλ’ ὅλοι γνωρίζετε τὸν Κύριον Γούδαν ἰατρόν· αὐτὸς διὰ μιᾶς ἀναφορᾶς του ζητεῖ τρία πράγματα· 1) νὰ τῷ δοθῶσιν αἱ συνδρομαὶ 5 ἐτῶν τῆς Ἰατρικῆς Μελίσσης, διὰ τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποχρεωθῆ ἤδη τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον καὶ δὲν τῷ ἐδόθησαν· 2) νὰ καθέξῃ θέσιν τῆς ἰατρικῆς φιλολογίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ· 3) νὰ τῷ συγχωρηθῇ νὰ δημοσιεύσῃ δημοσίᾳ δαπάνῃ δηλαδὴ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἐπιστημονικὰ αὐτοῦ ἔργα, τὰ ὁποῖα κρίνει, ὅτι θέλουσιν εἶσθαι λίαν ὠφέλιμα, καθὼς καί τινα ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἤδη ἐδημοσίευσεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναφορὰ ἐν περιλήψει, θέλετε νὰ τὴν ἀκούσητε λεπτομερῶς;

§29ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§30ΕΤΕΡΟΣ. Εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπήν.

§31ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς.

§32ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον πρὶν ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ ὁλόκληρος, νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκθέσω τὰ κατ’ αὐτὴν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὡς ἐν γνώσει αὐτῆς διατελῶν καὶ ἵνα μὴ δαπανηθῇ πολύτιμος χρόνος εἰς ἀνάγνωσιν πολυφύλλου ἀναφορᾶς.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§34ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1851 συνεστήθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἰατρικῆς Μελίσσης, ἦτο τότε ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ Κ. Μαυροκορδᾶτος. Ὁ Κ. Γούδας ἔκαμε τότε ἓν συμβόλαιον, καθ’ ὃ νὰ λαμβάνῃ ἡ Κυβέρνησις ἐφόσον διαρκεῖ ἡ ἔκδοσις 50 ἀντίτυπα ἐξ αὐτοῦ τοῦ συγγράμματος, ἐπὶ τῇ ὑποχρεώσει τοῦ Κ. Γούδα νὰ δημοσιεύῃ ἀπληρωτὶ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ἀφορώσας τὴν δημόσιον ὑγείαν. Ἐξετελέσθη τὸ συμβόλαιον τοῦτο ἀκριβῶς ἐφόσον ὁ Κύριος Μαυροκορδᾶτος διετέλει πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου· ἀλλὰ μετὰ τὴν ἔξοδον αὐτοῦ, ὁ τότε διευθύνων τὸν κλάδον τῆς δημοσίου ὑγείας δυσμενῶς ὡς λέγεται διακείμενος πρὸς τὸν Κύριον Γούδαν ἠρνήθη τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συνδρομῆς αὐτῆς. Ὁ Κύριος Γούδας, κατατρεχόμενος τότε, ἐγνώριζεν ὅτι ἤθελεν ἀποτύχει προστρέχων εἰς τὴν δι’ ἀπαιτήσεως ἐκτέλεσιν τοῦ συμβολαίου, δὲν ἔκαμε τίποτε. Ἐσχάτως ὅμως μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν καὶ εἰς δύο ἄλλους συναδέλφους μου νὰ μᾶς ἐρωτήσῃ, ἐὰν αὐτὸ τὸ συμβόλαιον ἦτο ἰσχυρὸν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως· ὁμολογῶ, ὅτι ἀπεφάνθημεν, ὅτι εἶναι ἰσχυρὸν, καθόσον αὐτὸς ἐξηκολούθησε νὰ δημοσιεύῃ τὸ περιοδικὸν τοῦτο ἰατρικὸν βιβλίον, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἠρνεῖτο νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθ’ ἑαυτήν. Ὁ Κ. Γούδας καὶ μετὰ τὴν γνωμοδότησιν ταύτην τῶν δικηγόρων, ἐθεώρησε πολὺ καλλίτερον ἀντὶ νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια δι’ ἀγωγῆς κατὰ τοῦ δημοσίου, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ κοινὸν τοῦτο τῶν Ἑλλήνων συνέδριον τὰς αἰτήσεις του, πεποιθὼς ὅτι τοῦτο γνωρίζον ὅλας τὰς καταδρομὰς, ἃς ὑπέστη καὶ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς κακοπαθείας, ἃς ἀνέλαβε κατὰ τὸν σκληρὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς πεπτωκυίας Κυβερνήσεως ἤθελε τὸν δικαιώσει. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην τοῦ Κ. Γούδα διαιρῶ εἰς τρία μέρη, καὶ λέγω, ὅτι τὸ πρῶτον κατ’ ἐμὲ μέρος αὐτῆς εἶναι ἰσχυρὸν καὶ προτείνω νὰ γίνῃ παραδεκτὸν, ὡς πρὸς τὸ δεύτερον δὲ εἰλικρινῶς καὶ ἀμερολήπτως λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδία ἡ Συνέλευσις νὰ τὸ ἀποφασίσῃ, ἐὰν πρέπῃ δηλαδὴ νὰ δοθῇ ἕδρα τις ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ τῷ Κ. Γούδᾳ· πιστεύω, ὅτι ὡς ἄτομον εἶναι ἄξιος, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι ἡ διορίζουσα εἰς τὰς Καθηγητικὰς ἕδρας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἁρμοδία δ’ ἀρχὴ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, τὸ ὑπουργεῖον τῆς παιδείας τοῦτο ἂς ἀποφασίσῃ. Ὡς πρὸς τὸ τρίτον δὲ, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι καὶ τοῦτο εἶναι συντελεστικόν· ἡ ἐποχὴ τῆς ἐπαναστάσεως πρέπει νὰ ᾖναι μία ἐποχὴ νέα διάφορος τῆς προηγηθείσης. Πάντες γνωρίζετε, ὅτι τὰ φιλολογικὰ ἔργα, οἱ ἀγῶνες τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς παιδείας των δύνανται νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν παίδευσιν τοῦ ἔθνους δὲν ἀνταμείβονται ἀρκούντως διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν εὑρίσκονται εἰσέτι παρ’ ἡμῖν πολλοὶ, οἱ δαπανῶντες διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν τῆς ἐπιστήμης προϊόντων, καὶ κατὰ συνέπειαν πάντες σχεδὸν οἱ περὶ τὰ τοιαῦτα ἀσχολούμενοι ἀπαντῶσιν ἀνυπέρβλητα προσκόμματα, μὴ ἐπαρκούντων τῶν ἀπὸ τῶν οἰκείων μέσων δαπανημάτων πρὸς τοῦτο, ὄχι μόνον δὲ τὸ ἔργον τοῦ Κ. Γούδα, τὸ ὁποῖον ἀρκούντως ὡς ἤκουσα ἐτιμήθη ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ Εὐρώπῃ ἕνεκα τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἐν αὐτῷ ἐδημοσίευσε περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὑγείας ἐν Ἑλλάδι, τοῦ κλίματος, τῶν ἐνδημικῶν νοσημάτων, κτλ. ἀλλὰ καὶ ἄλλα πονήματα ἔχει ἕτοιμα καὶ εἶναι καλὸν νὰ δημοσιευθῶσι δημοσίᾳ δαπάνῃ, ἥτις δὲν εἶναι μεγάλη. Συνιστῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ, ὅτι ἡ ἀναφορὰ τοῦ Κ. Γούδα πρέπει νὰ γείνῃ κατὰ τὸ ά καὶ γʹ μέρος δεκτὴ, κατὰ δὲ τὸ βʹ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ὅστις θέλει κρίνει.

§35ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἔχομεν κανονισμόν· πρέπει νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ μία πρότασις σχετικὴ τοῦ Κυρίου Παπαμιχαλοπούλου.

§37ΖΕΡΒΑΣ. Ὅταν πρόκηται λόγος περὶ κανενός προβιβασμοῦ ἀσημάντου ὅλως, τότε χαλοῦμεν τὸν κόσμον καὶ ζητοῦμεν διὰ μιᾶς καὶ ἁρπάζομεν τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως. Ὅταν δὲ πρόκηται λόγος περὶ ἱκανοποιήσεως ἑνὸς ἀνθρώπου, ὅστις εἶναι ἀποδεδειγμένος ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, ὅστις ἐθυσιάσθη ἕνεκα τῶν φιλελευθέρων ἀρχῶν του, χάνεται ὁ κόσμος· διατί νὰ ἀναγνωσθῇ αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ, διατί νὰ ἀνταμειφθῇ ἕνας ἄνθρωπος, ὅστις ὑπέστη τὰ πάνδεινα χάριν μόνον καὶ μόνον τῶν ἐλευθέρων ἰδεῶν του, καὶ διότι ἦτο ἄνθρωπος ἐπιστήμων; Κύριοι, παρατηρῶ, ὅτι ἂν ὑπῆρξεν ἔθνος εἰς τὸν κόσμον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀναβῇ εἰς τὸν κολοφῶνα τῆς δόξης του ὑπῆρξεν ἔκπαλαι τὸ Ἑλληνικόν· ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου παρατηρεῖται ὅτι ἡ ἀγνωμοσύνη καὶ ὁ φθόνος πρὸς τὸ καλὸν ὀλίγον ἄφησαν νὰ διαρκέσῃ ἡ δόξα τοῦ ἔθνους αὐτοῦ, καὶ αὐτὰ τὰ ἐναντία ἔκαμαν αὐτὴν τὴν δόξαν ἀφανῆ ἐπὶ τοσούτους αἰῶνας. Λοιπὸν, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ὅταν πρόκηται περὶ ἀνθρώπων, οἵτινες ὑπηρέτησαν τὴν πολιτείαν, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάῤῥος νὰ ἔλθωμεν νὰ εἴπωμεν ἢ ὅτι εἶναι ψεύδη τὰ ὑπὲρ αὐτῶν λεγόμενα, ἢ πρέπει νὰ συντρέξωμεν τοὺς παθόντας τοὺς ἀληθεῖς. Ἐὰν, Κύριοι, οἱ Ἕλληνες δὲν ἔσφαζον τοὺς δέκα στρατηγοὺς, δὲν ἐπότιζον κόνιον τὸν Σωκράτην, δὲν ἐξώριζον τὸν Ἀλκιβιάδην καὶ τὸν Θεμιστοκλέα, ἤθελον διατηρήσει τὴν δόξαν.

§38ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετὰ Κ. Ζέρβα.

§39ΖΕΡΒΑΣ. Μάλιστα, Κύριοι, ἐὰν δὲν βοηθήσωμεν τὸν ἄνδρα αὐτὸν, ὀλίγον θὰ ἐκδιώξωμεν τὴν δόξαν, ἐὰν ὅμως θὰ φανῶμεν εὐγνώμονες, τότε θὰ διατηρήσωμεν τὴν δόξαν τὴν ἐθνικήν.

§40ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ.....

§41ΖΕΡΒΑΣ. Ὅταν αὐτὸς κατηγορεῖτο, ὑμεῖς εἶσθε ὑπάλληλος.

§42ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ποῦ ἤμην ὑπάλληλος;

§43ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς τὰ προξενεῖα.

§44ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ πρὶν ὑπάγω εἰς τὰ προξενεῖα ποῦ ἤμην;

§45ΖΕΡΒΑΣ. Σὺ τὸ ἠξεύρεις.

§46ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ τὸ σῶμα ἐγένετο βῆμα προσωπικοτήτων, διὰ τοῦτο ζητῶ τὸν λόγον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν Κ. Ζέρβαν.

§47ΖΕΡΒΑΣ. Εἶπα μίαν ἀλήθειαν, ὅτι εἶσθε τότε ὑπάλληλος.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ καταφεύγετε εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα.

§49ΖΕΡΒΑΣ. Ἀνακαλῶ πᾶσαν ἰδέαν προσωπικότητος.

§50ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τότε καὶ ἐγὼ δὲν ζητῶ τὸν λόγον.

§51ΖΕΡΒΑΣ. Ὅλοι λοιπὸν γνωρίζετε, ὅτι ὁ Κ. Γούδας εἶναι ἄτομον, τὸ ὁποῖον διαμένει εἰς τὰς Ἀθήνας, ἄνθρωπος ἐπιστήμων, ὁ πρῶτος ἰατρὸς, ὅστις ἀνεγνωρίσθη διὰ διπλώματος τοῦ Πανεπιστημίου μας (Θόρυβος). Ἕκαστος Κύριοί μου ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφρασθῇ τὴν γνώμην του, καὶ ὅστις θέλει ἂς τὴν παραδεχθῇ, ὅστις θέλει ἂς τὴν ἀποῤῥίψῃ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὁ Κ. Γούδας εἶναι ὁ πρῶτος ἐπιστήμων ἰατρὸς, ὅστις ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Πανεπιστήμιον, ὅστις πρῶτος συνέγραψεν ἐπιστημονικὰ βιβλία.

§52ΤΙΝΕΣ. Κανέν.

§53ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ Ἰατρικὴ Μέλισσα εἶναι συγγραφὴ, δὲν εἶναι μετάφρασις. Αὐτὸς κατετρέχθη ἀπὸ τὴν προλαβοῦσαν δυναστείαν· ἠξεύρετε ὅτι ὁ ἡγεμὼν αὐτὸς, ὁ πεπτωκὼς, εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ καταδιώκῃ ὅλους τοὺς φιλελευθέρους καὶ ἐπιστήμονας. Εἷς ἐξ αὐτῶν, ὅστις ὑπέστη τὰς σκληροτέρας καταδιώξεις, εἶναι ὁ Γούδας. Αὐτὸς ἐφυλακίσθη εἰς τὰς Ἀθήνας.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Εἶναι γνωστὰ αὐτά.

§55ΖΕΡΒΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι γνωστὰ εἴς τινας, ἀλλ’ εἰς ὅλους δὲν εἶναι. Σήμερον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον διδάσκονται τὰ συγγράμματα τοῦ Κ. Γούδα, καὶ αἱ μεταφράσεις αὐτοῦ χρησιμεύουν ὡς βιβλία.

§56ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὡς ἰατρὸς, ὅτι δὲν χρησιμεύουν εἰς τίποτε.

§57ΖΕΡΒΑΣ. Ἴσως τὸν φθονεῖτε.

§58ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ὄχι, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ τὸν φθονήσω.

§59ΖΕΡΒΑΣ. Εἶσθε ἰατρὸς, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ καταφερθῆτε κατὰ τοῦ Γούδα. Λοιπὸν, νομίζω ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαίτησιν νὰ καθέξῃ μίαν ἕδραν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἕνας ἄνθρωπος, ὅστις ὑπέφερε πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως, εἶναι δίκαιον ὥστε ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀπαίτησίν του.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§61ΖΕΡΒΑΣ. Διότι ἡ Συνέλευσις αὕτη παρεδέχθη αἰτήσεις ἐλάσσονας αὐτῆς, καὶ τὰς παρεδέχθη κατ’ ἐξαίρεσιν, καὶ θὰ πράξῃ δικαιότερον νὰ παραδεχθῇ καὶ τὴν ἀπαίτησιν τοῦ Γούδα ὡς πρὸς τὸν διορισμόν. βʹ) Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα δύο ἀντικείμενα, διὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς Ἰατρικῆς Μελίσσης καὶ τὴν ἔκδοσιν ἐπιστημονικῶν συγγραμμάτων, αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις, καθ’ ὅσον ἔχομεν πρὸ ὀφθαλμῶν ὅτι αἱ Κυβερνήσεις μέχρι σήμερον, καθὼς παρατηρεῖτε ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ λιβανίζουν αὐτὰς μερικαὶ ἐφημερίδες, δὲν ἐφείσθησαν νὰ πληρόνουν 500 καὶ 600 δραχμὰς κατὰ μῆνα, διὰ πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ὠφελοῦν τίποτε, μάλιστα βλάπτουν τὴν κοινωνίαν. Ὁ δὲ Κύριος Γούδας τί ἐζήτησε; Ζητεῖ νὰ ἐκδώσῃ ἐπιστημονικὰ συγγράμματα. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες δύνανται νὰ ἐκτιμήσουν τὸ μέγεθος τῆς ὠφελείας τῶν συγγραμμάτων αὐτῶν· οὐχ ἧττον ὅμως λέγω, ὡς ἄνθρωπος ἁπλοῦς, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι ἐκεῖνα τὰ συγγράμματα τοὐλάχιστον θὰ ὠφελήσουν ὁπωσοῦν δὲν θὰ βλάψουν τὴν κοινωνίαν· κ’ ἔπειτα τί μέγα ἔξοδον θὰ ὑπάρξῃ ὅταν παρουσιάζεται ἕνας ἐπιστήμων ἄνθρωπος καὶ λέγει, θέλω νὰ ἐκδώσω ἐπιστημονικὰ συγγράμματα διὰ τοῦ βασιλικοῦ τυπογραφείου, ὅταν ἀδυνατῇ αὐτὸς ἐξ ἰδίων νὰ τὰ ἐκδώσῃ· ἑπομένως παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἀπαίτησίς του αὕτη εἶναι δικαιοτάτη. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τῆς Ἰατρικῆς Μελίσσης, ἀφοῦ ὑπῆρξε καὶ συμβόλαιον, δὲν θὰ χαθῇ τὸ ἔθνος ἐὰν εἰς ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος κατετρέχθη καὶ κατεστράφη ἐντελῶς ἕνεκα τῶν φιλελευθέρων του αἰσθημάτων, δώσωμεν ὅ,τι τῷ ἀνήκει. Χθὲς εἴχομεν ἕνα κατάλογον ἀπὸ τὸν ὁποῖον παρατηρεῖται, ὅτι πολλαὶ χιλιάδες δραχ. ἐδόθησαν ἀνωφελῶς καὶ μολαταῦτα κανεὶς δὲν εἶπε τίποτε. (θόρυβος). Κανένας Κύριοι, δὲν κατεδέχθη νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ τάδες τὰ ἐπῆρε καταχρηστικῶς ἢ ὁ τάδε, διότι καθένας χάριν ἁβροφροσύνης ἐσιωποῦσε. Διὰ τοῦτο Κύριοι, συνιστῶ εἰς τὴν φιλανθρωπίαν μᾶλλον τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Κυρίου Γούδα, διότι θὰ φανῶμεν εὐγνώμονες εἰς αὐτόν.

§62ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔγεινε λόγος ἀπὸ τὸν Κύριον πληρεξούσιον Ἑρμιόνης περὶ ἑνὸς καταλόγου· ὁ κατάλογος οὗτος, ὁ ὁποῖος ἐτυπώθη, κατὰ τυπογραφικὸν λάθος εἶχε 440,000 δραχ. βοηθήματα, ἐνῷ τὰ βοηθήματα ἀπὸ 1ης. Ἰανουαρίου μέχρι 10 Σεπτεμβρίου ὅλων τῶν ὑπουργείων εἶναι 44,000 δραχ.

§63ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Δὲν ἔρχομαι νὰ κάμω οὔτε τὸν συνήγορον τοῦ κυρίου Γούδα, ἀλλ’ οὔτε καὶ κατηγορητήριον αὐτοῦ, εἶναι συνάδελφός μου, καθὼς καὶ πολλῶν ἰατρῶν ἐν τῇ Συνελεύσει καὶ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ τὸν ὑπερασπισθῶμεν. Ὁ Κύριος ἰατρὸς Γούδας εἶναι πραγματικῶς εἷς ἐκ τῶν πρώτων ἀναγορευθέντων ἰατρῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ σήμερον βλέπομεν μερικὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Κυρίου Γούδα, διὰ τὰς ὁποίας δὲν συμμεριζόμεθα τὴν γνώμην του καθ’ ὁλοκληρίαν. Καὶ ἀ.) εἰς τὸ περὶ ἀποζημιώσεως· ὅλοι γνωρίζητε, ὅτι ὁ Κύριος Γούδας κατετρέχθη αὐστηρότατα· ἀλλὰ τώρα ἐνθυμοῦμαι ἕνα κατάλογον, ἐκδοθέντα παρὰ τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καὶ νομίζω ὅτι εἶδον τὸ ὄνομά του ἐν αὐτῷ· νομίζω ὅτι εἶναι 6,000 δραχ.

§64ΖΕΡΒΑΣ. Ἦτο δύω μῆνας εἰς τὰς φυλακάς.

§65ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Κύριε Ζέρβα, δὲν σᾶς διέκοψα καὶ παρακαλῶ νὰ κάμητε τὸ αὐτό. Λοιπὸν ἤθελον συμφωνήσει κ’ ἐγὼ μὲ τὴν πρώτην ἀπαίτησιν τοῦ Κυρίου Γούδα, ἐὰν δὲν ἐνθυμούμην αὐτὸν τὸν κατάλογον καὶ δὲν ἔβλεπον, ὅτι ἔλαβεν ἀποζημίωσιν μικρὰν μὲν, ἀλλ’ ὅμως ἔλαβε· διότι πολλοὶ προσενεγκόντες ὄχι εὐκαταφρόνητα κεφάλαια καὶ ἠθικὰ καὶ ὑλικὰ, δὲν ἔλαβον τίποτε. Τόρα ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα. Διὰ τὴν δευτέραν ἀπαίτησιν ἴσως ὁ Κύριος Γούδας ἔχει δίκαια παράπονα, διότι πράγματι ἀπὸ τὰ 1856 ἕως τὰ 1863 αἱ θύραι τοῦ Πανεπιστημίου ἠνεώχθησαν καὶ ἠνεώχθησαν ἀδιακρίτως. Μὴ νομίζετε, ὅτι ἡ κοινωνία ἔπασχε μόνον εἰς τὸν διοικητικὸν κλάδον, ἢ τὸν στρατιωτικόν· ὅλοι οἱ κλάδοι ὑπέφερον ἀπὸ τὸ σύστημα ἐκεῖνο καὶ περισσότερον ἴσως ἡ παιδεία, διότι αἱ θέσεις ἐδίδοντο εἰς πρόσωπα διὰ νὰ θηρεύσουν εὐνοίας. Δὲν κατηγορῶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατέχουν τὰς ἕδρας· λέγω μόνον, ὅτι ἐὰν ἦτο δικαιοτέρα ἡ Κυβέρνησις ὡς τότε, ἴσως δὲν ἤθελον τὰς κατέχει πολλοὶ ἐξ αὐτῶν· ἀλλὰ τέλος, ὅ,τι γέγονε, γέγονε. Μήπως τὰ διώρθωσεν ἡ ἐπανάστασις; πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ὁσάκις ἔρχεται κανεὶς νὰ παρουσιάσῃ ὀργανικοὺς νόμους φωνάζουν, μὴ τὰ ἐγγίζετε αὐτὰ, διότι θὰ τὰ χαλάσωμεν ἀντὶ νὰ τὰ διορθώσωμεν. Λοιπὸν ἴσως ὁ Κύριος Γούδας ἠδικήθη· ἀλλὰ πρὸ δύο μηνῶν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, ἐπαρουσίασα ἓν ψήφισμα καὶ δι’ αὐτοῦ ἐπεδεικνύετο ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ὑπερπληροῖ ἑδρῶν· δηλ. ἐάν τις συγκρίνῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον μὲ τὰς ἕδρας τῶν ἄλλων Πανεπιστημίων, ἴσως θὰ ἐκπλαγῇ καὶ θὰ φανῇ ἐκεῖ ἡ πολυτέλεια, ἡ ὁποία εἰσήχθη πρὸς ἱκανοποίησιν προσώπων· καὶ εἰς μὲν τὴν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν ἡ πολυτέλεια καθιστᾷ γραφιοκρατίαν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιστήμην φέρει σύγχυσιν· καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι οἱ καρποὶ τοὺς ὁποίους ἐπερίμενε τὸ ἔθνος ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν ἐπαρουσιάσθησαν ὅπως τοὺς ἐπεριμένομεν. Λοιπὸν ἔχομεν 50 ἕδρας εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἐνῷ μὲ 32 ἢ 35 τὸ πολὺ ἠδύνατο νὰ προοδεύσῃ ἡ ἐπιστήμη περισσότερον· ἀλλ’ ἐφωνάζετε ὅλοι ν’ ἀναβάλωμεν τὸ ψήφισμα. Εἰς τὸ ψήφισμά μου τότε ἐπελαμβανόμην μόνον περὶ τῶν ἑδρῶν τῆς ἰατρικῆς καὶ ἀπεδείκνυον, ὅτι 10 ἕδραι ἦσαν καὶ 17 καθηγηταί. Ἀπῄτουν, ὄχι τοῦ νὰ παύσουν οἱ νῦν καθηγηταὶ καὶ νὰ διορισθῶμεν, ἀλλὰ νὰ παύσουν οἱ 7 καὶ νὰ μείνουν οἱ 10, νὰ κανονισθῇ τοῦ λοιποῦ ὁ τρόπος τοῦ διορισμοῦ τῶν καθηγητῶν.

§66ΖΕΡΒΑΣ. Οἱ ὀθωνοφρονοῦντες νὰ παύσουν.

§67ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιστήμη δὲν ἔχει ὀθωνοφρονοῦντας. (Θόρυβος). Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν λοιπὸν ἀπαίτησιν τοῦ Κυρίου Γούδα λέγω, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν σήμερον νὰ τὴν παραδεχθῶμεν, διότι εἶναι καὶ ἄδικος καὶ ἀντιβαίνουσα. Ἔρχομαι ὡς πρὸς τὴν τρίτην. Τὰ συγγράμματα τὰ ἐπιστημονικὰ Ἑλληνικὰ εἶναι ὀλίγα· τὰ συγγράμματα τοῦ Κυρίου Γούδα ἐχρησίμευσαν καὶ χρησιμεύουν εἰς τοὺς μαθητὰς, ἴσως ἴσως καὶ εἰς τοὺς καθηγητάς. Ἤδη πρόκειται νὰ τὰ δημοσιεύσῃ, ἐνῷ τὰ μὲν τὰ εἶχε μεταφράσει, τὰ δὲ εἶναι ἰδικόν του ἔργον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἀφοῦ τὰ πρῶτα ἐπέτυχον τοσοῦτον, ἐὰν πρόκηται περὶ τοῦ Κυρίου Γούδα, εἶναι δίκαιον νὰ τὰ ὑποστηρίξωμεν· δὲν βλέπω δὲ μέγα ἔξοδον ἐὰν αὐτὰ τυπωθῶσι δι’ ἐξόδων τοῦ βασιλικοῦ τυπογραφείου. Λοιπὸν ὑποστηρίζω τὴν τελευταίαν ἀπαίτησιν τοῦ Κ. Γούδα καὶ ἀποκρούω τὰς ἄλλας.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι σύγχυσίς τις, γεννηθεῖσα ἐκ τῆς μὴ προσηκούσης ἐκτιμήσεως τῶν λόγων, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ αἴτησις τοῦ Κ. Γούδα, μία τοιαύτη σύγχυσις μᾶς ἐνέβαλεν εἰς ἀμφίβολον θέσιν περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν αὐτὴν ἢ ὄχι. Τὴν σύγχυσιν ταύτην θὰ προσπαθήσω νὰ διασκεδάσω. Πολλὰ εἶπον, Κύριοι, περὶ τῶν πολλῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος φίλος μου Κ. Γούδας προσήνεγκεν εἰς τὴν ἐπανάστασιν, καταδιωχθεὶς, φυλακισθεὶς, ἐξορισθεὶς καὶ μυρία παθὼν πρὸς ἐπιτυχίαν αὐτῆς· ἐντεῦθεν ἐφάνη εἰς τοὺς πολλοὺς, ὅτι αἱ αἰτήσεις τοῦ Κ. Γούδα στηρίζονται κυρίως καὶ μόνον ἐπὶ τῶν ἐκδουλεύσεών του πρὸς τὴν ἐπανάστασιν, καὶ οὕτως ἐγεννήθη ἀμέσως ἡ δικαία, ἡ εὔλογος ἀπορία, εἶναι ἆρα μόνος ὁ Κ. Γούδας, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως; εἶναι ἆρα καιρὸς τώρα νὰ ἀνοίξωμεν τὸ στάδιον τῶν ἐκ τῆς ἐπαναστάσεως ἀπαιτήσεων; ἄλλως τε ποίαν σχέσιν ἔχουν αἱ πρὸς τὴν ἐπανάστασιν ἐκδουλεύσεις μὲ τὴν ζητουμένην θέσιν τοῦ Καθηγητοῦ; Ἀλλά, Κύριοι, οὐδὲν τούτου σφαλερώτερον. Αἱ αἰτήσεις τοῦ Κ. Γούδα στηρίζονται κυρίως ἐπὶ οὐσιαστικῶν λόγων σπουδαίων· αἱ δὲ πρὸς τὴν ἐπανάστασιν θυσίαι του ἐκτίθενται ἐν τῇ ἀναφορᾷ καὶ ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος πρὸς ἐπίῤῥωσιν τῶν ἀρχικῶν καὶ κυρίων λόγων. Πρὸς ἀπόδειξιν τούτου σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διέλθω διὰ βραχέων τὰς τρεῖς αἰτήσεις τοῦ Κ. Γούδα. Ἡ πρώτη αἴτησις στηρίζεται, Κύριοι, εἰς συμβόλαιον τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν μεταξὺ τοῦ ἰατροῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον ἑτερομερῶς παρεβιάσθη καὶ κατεπατήθη ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν. Τὴν αἴτησιν ταύτην δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποῤῥίψωμεν, χωρὶς ν’ ἀποφασίσωμεν νὰ ἤμεθα ἄδικοι, χωρὶς νὰ εἴπωμεν φανερὰ, ὅτι ἡ Συνέλευσις, διότι εἶναι κυρίαρχος, ἀκυροῖ κατὰ τὸ δοκοῦν τὰ συμβόλαια, τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἰδιωτῶν.

§69ΤΙΝΕΣ. Νὰ μᾶς εἰπῆτε πῶς παρεβιάσθησαν. (θόρυβος).

§70ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι εἰς κραυγὰς δὲν θὰ ἀπαντήσω. Ἔρχονται τώρα αἱ δύω ἄλλαι αἰτήσεις, περὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ Κ. Γούδα εἰς θέσιν Καθηγητοῦ, καὶ περὶ τῆς ἐκτυπώσεως τῶν συγγραμμάτων του διὰ δημοσίας δαπάνης. Αἱ αἰτήσεις αὗται ποῦ στηρίζονται; Στηρίζονται ἆρα εἰς τὰς πρὸς τὴν ἐπανάστασιν ἐκδουλεύσεις καὶ θυσίας τοῦ Κ. Ἰατροῦ; Ὄχι, Κύριοι; ὁ ἀξιότιμος Κύριος Γούδας δὲν εἶναι ἄγνωστος εἰς τὸν ἐπιστημονικὸν κόσμον· ἐξεπόνησε πολύτιμα συγγράμματα, τὰ ὁποῖα εἵλκυσαν τὴν εὐμενῆ προσοχὴν, ὄχι μόνον τῶν ἡμετέρων, ἀλλὰ καὶ τῶν ξένων ἐπιστημόνων. Ἐὰν δὲν ἔβλεπον τὴν Συνέλευσιν κουρασμένην, εἶχον πρόχειρον τὴν περὶ τούτου ἀπόδειξιν· εἶχον σκοπὸν νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐν μεταφράσει κρίσεις σπουδαίων ἀνδρῶν καὶ ἐπιστημονικῶν συλλόγων περὶ τῶν ἀξιολόγων συγγραμμάτων τοῦ Κ. Γούδα, διὰ νὰ ἴδητε πῶς κρίνουσι περὶ αὐτῶν οἱ ξένοι, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ καταχρασθῶ τὴν ὑπομονήν σας· ἄλλως τε πιστεύω, ὅτι ὁμιλῶ πρὸς εἰδότας. Τὴν θέσιν λοιπὸν τοῦ Καθηγητοῦ, διὰ νὰ διδάσκῃ δημοσίᾳ ὅ,τι ἰδίᾳ ἐφιλοτιμήθη νὰ φιλοπονήσῃ, τὴν ζητεῖ ὁ Κ. Γούδας δικαιώματι ὄχι ἐπαναστάσεως, ἀλλ’ ἐπιστήμης. Ὁ Κ. Γούδας δὲν ἠδύνατο προφανῶς νὰ ὑποπέσῃ εἰς τοιοῦτον παραλογισμὸν, διότι ἠξεύρει ὑπὲρ πάντα ἄλλον, ὅτι ἡ ἐπιστήμη δὲν ἔχει τὶ κοινὸν μὲ τὰς πολιτικὰς περιπετείας, ὅτι ἡ ἐπιστήμη δὲν ἀναγνωρίζει οὔτε ἐπαναστάτας, οὔτε ὀθωνιστὰς ὅτι εἶναι ὑπερτέρα τῆς πάλης τῆς κομματικῆς, ἱσταμένη εἰς ὑψηλὴν περιωπὴν, ὅπου δὲν τὴν φθάνει τὸ κῦμα τῆς κομματικῆς παλιῤῥοίας· ἀλλ’, ἐπαναλαμβάνω, ὅ,τι σᾶς ζητεῖ ὁ Κ. Γούδας, σᾶς τὸ ζητεῖ δικαιώματι ἐπιστήμης· φέρει δὲ τοὺς τίτλους του, τίτλους βασανισθέντας, ἐξελεγχθέντας καὶ κυρωθέντας ὑπὸ τῆς γνώμης τῶν τε ἡμετέρων ἐπιστημόνων καὶ τῶν ξένων. Τί λοιπὸν παράδοξον, τὶ ἔκτακτον θὰ κάμῃ μία Συνέλευσις συγκειμένη ἀπὸ ἄνδρας, γνωρίζοντας τὰ ἐπιστημονικὰ ἔργα τοῦ Κ. Γούδα, ἂν παραγγείλῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ εἰς αὐτὸν τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἐκάλει πρὸ πολλοῦ ἡ ὁμολογουμένη ἱκανότης του, καὶ τὴν ὁποίαν τοῦ ἠρνήθη τὸ παρελθὸν ἀπὸ τυφλὸν πάθος κατὰ τῆς μὴ δουλόφρονος ἐπιστήμης; θὰ πράξῃ μίαν περιφανῆ πρᾶξιν, ἱκανοποιοῦσα καὶ τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν δικαιοσύνην. Ἀφίνω τὴν τρίτην αἴτησιν, διότι αὕτη εἶναι τόσον ἁπλῆ, ὥστε, οὔτε οἱ κατὰ τῆς ἀναφορᾶς ἐξεγερθέντες ἠδυνήθησαν νὰ τὴν πολεμήσουν. Ἀναφέρομαι μόνον εἰς τὴν φρόνησίν σας καὶ παρακαλῶ τὸ ζήτημα τοῦτο, ζήτημα ἐπιστήμης, νὰ μὴ καταδεχθῆτε νὰ καταστήσητε ζήτημα κομματικῶν συμφερόντων καὶ διαιρέσεων.

§71ΑΛΕΞ. ΔΟΣΙΟΣ. Ἔρχομαι νὰ διορθώσω ἓν μικρὸν λάθος, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος φίλος μου, Κ. Ῥεβελάκης, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 6000 δραχ. ἐδόθη ὡς βοήθημα· δὲν ἐδόθη ὡς βοήθημα, καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι δὲν φαίνεται εἰς τὸν κατάλογον τῶν βοηθειῶν· ἐδόθη εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ὑγειονομικῶν ἐξόδων, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι συνεβιβάσθη ἡ Κυβέρνησις τότε περὶ τούτου μὲ τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Κ. Γούδα καὶ ζητῶ νὰ ἐρωτηθῇ ὁ Κ. Ζαΐμης πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις.

§72ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ συμβόλαιον, τὸ συνταχθὲν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κ. Γούδα, καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τὰς ὁποίας ἔχει σήμερον ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως λέγω τὰ ἑξῆς· ὁ Κ. Γούδας κατὰ τὸ 1854 δι’ αἰτήσεώς του πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερ. διευθυνόμενον ἀπὸ τὸν τότε ὑπουργὸν Κ. Μαυροκορδάτον, ᾐτήσατο ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερ. ὅπως λάβῃ 50 σώματα ἐκ τοῦ περιοδικοῦ ἰατρικοῦ συγγράμματός του καὶ πληρόνῃ εἰς αὐτὸν τὴν νόμιμον συνδρομήν. Ὁ δὲ Κ. Γούδας ἀνεδέχθη τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τοῦ συγγράμματος αὐτοῦ νὰ δημοσιεύῃ ὅλας τὰς ἐγκυκλίους καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐξηκολούθει λοιπὸν τὸ μὲν ὑπουργεῖον νὰ λαμβάνῃ τὰ σώματα αὐτὰ, ὁ δὲ Κ. Γούδας νὰ λαμβάνῃ τὸ ἀντίτιμον. Τοῦτο ἐγένετο μέχρι τοῦ ἔτους 1856, ὅτε πρωθυπουργοῦντος τοῦ Κ. Βούλγαρη, ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε ὁ Κ. Γούδας εἰδοποιήθη, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ τοῦ ν’ ἀποστέλλῃ τὰ σώματα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτ. καθόσον τοῦτο δὲν ἐπεθύμει πλέον νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ᾖναι συνδρομητὴς τοῦ περιοδικοῦ συγγράμματος. Ἔκτοτε πλέον ὁ Κ. Γούδας δὲν ἀπέστειλεν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐγγράφων τῆς ὑπηρεσίας, τὰ σώματα ταῦτα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ Κ. Γούδας ἀπηύθυνεν αἴτησιν θεραπείας, ὑπουργοῦντος τοῦ Κ. Λόντου, εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ Κ. Λόντος συνέστησε δικηγορικὸν συμβούλιον ἐκ τῶν Κ. Κ. Παππαῤῥηγοπούλου καὶ Καλλιγᾶ, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὅλα τὰ ἔγγραφα, καὶ οἱ Κ. Κ. οὗτοι ἀφοῦ ἐμελέτησαν καὶ ἐξήτασαν τὴν ὑπόθεσιν, ἀπεφάνθησαν, ὅτι ὁ Κ. Γούδας δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα ν’ ἀπαιτῇ ἀπὸ τὸ δημόσιον καμμίαν ἀποζημίωσιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Κ. Γούδας συνεκρότησε δικηγορικὸν συμβούλιον ἀπὸ ἄλλους ἐπιστήμονας δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι ἀπεφήναντο, ὅτι ὁ Κ. Γούδας ἔχει δίκαιον. Ἀλλ’ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ Κύριοι δικηγόροι, ὅτι ὁ Κ. Γούδας ἔχει δίκαιον, εἶναι ἀτελὴς, καθόσον φαίνεται, ὅτι οἱ Κύριοι οὗτοι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ τῆς ὑποθέσεως αὑτῆς. Κατὰ συνέπειαν λοιπὸν εἰσαχθεῖσα ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἀπεῤῥίφθη, καὶ εἴπομεν εἰς τὸν Κύριον Γούδαν, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι ἔχει δικαίαν ἀπαίτησιν, δύναται νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια.

§73ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅσην ἐπιθυμίαν εἶχον, Κύριοι, νὰ ἀπέχω τῶν συζητήσεων, αἵτινες ἑκάστοτε λαμβάνουσι χώραν, τόση μοὶ γεννᾶται πεποίθησις, ὅτι οἱ λόγοι μου δὲν θέλουσι φέρει τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον προτίθεμαι. Μόλα ταῦτα ὀφείλω, Κύριοι, νὰ ἐκφράσω τὸ φρόνημά μου ἀδιαφορῶν ἂν τοῦτο θέλει τύχει τῆς ἐπιδοκιμασίας ὑμῶν· διότι νομίζω, ὅτι ἡ ἀποχὴ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι νὰ ἐκπληρώσωσι δημοσίαν ἐντολὴν, ἀπὸ τῶν συζητήσεων, εἶναι παράλειψις καθήκοντος ἡ ὁποία πολλάκις δύναται νὰ φέρῃ καὶ συνεπείας. Ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, μίαν γνώμην ἑνὸς περιφήμου συγγραφέως, συγγράψαντος περὶ τακτικῆς τῶν νομοθετικῶν σωμάτων· «λέγει ὅτι οἱ κανονισμοὶ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων ἔχουσι μεγίστην ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς πορείας τῶν ἔργων αὐτῶν, καὶ πολλάκις γίνονται ὄργανα καὶ αἰτία ὥστε τὰ σώματα ταῦτα νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς σκέψεις των καὶ νὰ περιπέσωσιν ἐκτὸς τῆς τροχιᾶς των καὶ νὰ ναυαγήσωσι καταστρέφοντα τὴν περὶ αὐτῶν ὑπόληψιν τῆς ἱστορίας». Δὲν ἐξεύρω τῇ ἀληθείᾳ, ἂν ᾖναι ἔλλειψις τοῦ κανονισμοῦ ἡμῶν, ἢ τῆς μὴ ἀκριβοῦς ἐκτελέσεως αὐτοῦ, ὅτι ἑκάστοτε πρὸ τῆς συζητήσεως σωρεία ἀναφορῶν ἔρχεται καὶ μᾶς ἀπασχολοῦσι καὶ χάνομεν ὁλοκλήρους συζητήσεις εἰς αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἄλλο ἀντικείμενον, εἰμὴ προσωπικὰ συμφέροντα, καὶ ἡμεῖς συνερχόμεθα ἐνταῦθα ἀσχολούμενοι περὶ τὴν θεραπείαν τῶν προσωπικῶν συμφερόντων. Τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ προτάξω τῶν σκέψεων, ἃς μέλλω νὰ ἀνακοινώσω εἰς ὑμᾶς· ἐλπίζω ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ σκέψεις αὗται νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ τρόπου τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν ἐπὶ τὸ μέλλον, ὅστις ἐπὶ τοσοῦτον εἶναι ἀναγκαῖος ἐφ’ ὅσον καὶ ὁ χρόνος ἐπείγει, διότι βραχὺς θέλει εἶσθαι. Αἱ αἰτήσεις, τὰς ὁποίας εἷς ἔντιμος ἰατρὸς, δόκιμος ἐπιστήμων, πολίτης ἀξιόλογος, ὑπέβαλλεν εἰς τὴν ἐθνικὴν Συνέλευσιν, αἱ αἰτήσεις αὗται, μοὶ φαίνεται, ἀνήκουσιν εἰς πᾶν ἄλλο σῶμα ἢ εἰς ἡμᾶς. Ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ ἔντιμος οὗτος συμπολίτης νὰ παραπονεθῇ κατὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὡς μὴ ἐκτελούσης τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε πρὸς τὸν ἰατρὸν Γούδαν, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐγέννησαν ἐνοχὰς ὑπὲρ αὐτοῦ, κανεὶς δὲν ἐμπόδιζεν αὐτὸν νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν ἀρχὴν ἐκείνην, ἥτις ἐτάχθη ὑπὸ τοῦ Νόμου ν’ ἀποδίδῃ δικαιοσύνην· ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐξετασθῇ ἡ πορεία τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὡς δυστροπούσης εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῆς, ἦτο πολὺ εὔκολον νὰ ἔλθῃ ἡ ὑπόθεσις δι’ ἐπερωτήσεως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀλλὰ νὰ καλώμεθα ἵνα προσκαλέσωμεν τὴν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν νὰ ἐκτελέσῃ τὰς αἰτήσεις τοῦ πολίτου, ὑποθέτω, ὅτι δὲν σπουδαιολογοῦμεν· ὁ ἔντιμος συμπολίτης ἡμῶν ἠδύνατο νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια, ἂν τὸ συμβόλαιον παρεῖχεν εἰς αὐτὸν δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἠρνεῖτο νὰ ἀποδώσῃ ὁ ὑπουργός· τὰ δικαστήρια ἤθελον ἀπονείμει εἰς αὐτὸν δικαιοσύνην. Κατὰ πλείονα λόγον, Κύριοι, δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ Κυρίου Γούδα, διότι ἡ ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις δὲν εἶναι τὸ instituto τῶν Παρισίων διὰ νὰ συνιστῶμεν καὶ νὰ διορίζωμεν καθηγητάς. Κύριοι, αἱ καθηγητικαὶ ἕδραι δὲν πρέπει νὰ ἐξαρτῶνται ἐκ τῆς θελήσεως ἡμῶν τῶν πληρεξουσίων, διότι δὲν εἴμεθα οὔτε εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμῶμεν τὴν ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα, οὔτε νὰ γνωρίζωμεν τὰς ἀνάγκας τοῦ οἰκοδομήματος αὐτοῦ τῆς παιδείας. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἄνθρωπος δόκιμος περὶ τὴν διοίκησιν τοῦ κλάδου, τὸν ὁποῖον ἀνέλαβεν, ἄνθρωπος συνδεόμενος διὰ στενῶν σχέσεων μετὰ τοῦ Κ. Γούδα, ἂν ὁ Κ. Γούδας ἔχῃ δίκαιον, δὲν θέλει ἀρνηθῆ τὴν αἴτησίν του ταύτην. Ἀλλὰ καὶ ἡ τρίτη αἴτησις διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα ἡμῶν. Οἱ ἀσχολούμενοι περὶ ἐπιστημονικὰς μελέτας καὶ θέλοντες νὰ ὠφελήσωσι διὰ τῆς δημοσιότητος τῶν συγγραφῶν αὐτῶν ἀπαντῶσι πολλὰς δυσκολίας, διότι ἐν Ἑλλάδι ὁ πληθυσμὸς εἶναι μικρὸς καὶ εὐάριθμος, οἱ δὲ περὶ τὰ ἐπιστημονικὰ ἀσχολούμενοι ὄχι μόνον πολλάκις δὲν δύνανται νὰ κερδίσωσιν, ἀλλ’ οὐδὲ δύνανται νὰ καλύψωσιν οὐδὲ τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτυπώσεως. Εὐτυχῶς ὅμως εἰς τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην ὑπάρχει μία εὐκολία· συνέστη ὑπὸ ἰατρῶν ἰατρικὴ ἑταιρία, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐδόθησαν χρήματα ὑπὸ ἀνθρώπων φιλογενῶν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐπιστήμης ταύτης, καὶ δίδονται συνδρομαὶ ἐκ τῶν χρημάτων αὐτῶν εἰς ἐκείνους, οἵτινες προτίθενται νὰ δημοσιεύσωσιν ἰατρικὰ συγγράμματα. Ἑπομένως ἐὰν ὁ Κ. Γούδας ἔχῃ συγγράμματα ἰατρικὰ νὰ ἐκδώσῃ δύναται νὰ ζητήσῃ συνδρομὴν τῆς ἑταιρίας αὐτῆς· αὕτη δὲ ἐξετάζουσα περὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἀνάγκης καὶ περὶ τῆς ὠφελείας αὐτῶν δύναται ν’ ἀποῤῥίψῃ ἢ νὰ παραδεχθῇ τὴν αἴτησίν του ταύτην. Καταβαίνων τοῦ βήματος δὲν ἔχω κανένα ἐνδιαφέρον νὰ ὑποστηρίξω μετὰ πάσης θερμότητος τὴν γνώμην μου, διότι κανεὶς ἐγωϊσμὸς δὲν μὲ ἐπηρεάζει· ἐξ ἐναντίας λυποῦμαι, διότι ἠναγκάσθην νὰ ὁμιλήσω ἐναντίον συμφέροντος ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον ὡς πολίτην τιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι, καὶ ὡς ἐπιστήμονος πολλὰς ἔχω τὰς καλὰς περὶ αὐτοῦ πληροφορίας. Μολαταῦτα ἐνόμισα ὅτι καθῆκον εἶχον νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις ταύτας καὶ ἀφίνω εἰς τὴν σύνεσιν ὑμῶν νὰ κρίνητε περὶ τούτων.

§74ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀρκετά.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§76ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασίς μου, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι ἀναρμόδιος εἰς τοιαῦτα ζητήματα.

§77ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις, Κ. Πρόεδρε, τοῦ Κ. Βαλτινοῦ δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὴ οὔτε ἐπιψηφίσεως· οἱ λόγοι τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Συνελεύσεως δὲν εἶναι ὡρισμένοι οὔτε δύνανται νὰ περιορισθῶσι (θόρυβος).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετυπώθησαν δύω προτάσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἡ μία τοῦ Κυρίου Παππαμιχαλοπούλου, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη, ἡ δὲ ἄλλη τοῦ Σαριπόλου, δι’ ἧς θεωροῦνται μὲν παραδεκταὶ ἡ πρώτη καὶ ἡ τρίτη ἐκ τῶν αἰτήσεών του, ἡ δὲ δευτέρα, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§79ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνακαλῶ τὴν ἐδικήν μου πρότασιν καὶ τὴν συγχωνεύω πρὸς τὴν τοῦ Κυρίου Σαριπόλου.

§80ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἔγεινε καὶ ἡ πρότασις νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὰ τμήματα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινεν ἤδη συζήτησις· τοῦτο ἔπρεπε νὰ τὸ προτείνετε πρίν, ὅπως ἐμποδισθῇ ἡ συζήτησις. Θὰ ζητήσω τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ ἑκάστου χωριστὰ ζητήματος. Τὸ πρῶτον εἶναι «Νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἰατροῦ Κ. Ἀναστασίου Γούδα κατὰ τὸ 1851 συναφθεῖσα συμφωνία, καὶ νὰ τῷ πληρωθῶσιν αἱ καθυστερούμεναι συνδρομαὶ τῆς Κυβερνήσεως.» Ὅσοι παραδέχονται τὴν αἴτησιν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι «Ἐγκρίνεται ἡ δημοσία δαπάνη ἐν τῷ Ἐθν. Τυπογραφείῳ ἔκδοσις τῶν ἰατρικῶν συγγραφῶν καὶ μεταφράσεων τοῦ Κυρίου Γούδα κατὰ τοὺς ἐν τῇ πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἀναφορᾷ του ὅρους.»

§82ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἐξηγηθῇ, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι συγγράμματα ἀδημοσίευτα.

§83ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (ἐκ τῆς θέσεώς του). Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ μίαν διασάφησιν. Πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἐννοεῖ διὰ τῆς ψηφοφορίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμε νὰ χειροτερεύσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἀναφερθέντος. Ἂν ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ ὅτι εἶναι ἀναρμοδία ἡ Συνέλευσις, δὲν ἐχειροτέρευεν ἡ θέσις, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐκείνη ἡ πρότασις δὲν ἐγένετο δεκτὴ πρὸς ψηφοφορίαν, πιστεύω ὅτι δὲν ἐννοεῖ ἡ Συνέλευσις νὰ χειροτερεύσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἰατροῦ Κ. Γούδα, ὅτι δηλ. ὁ Κ. Γούδας δύναται νὰ προσφύγῃ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἢ ἐνώπιον ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει διάθεσιν ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην.

§84ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα, μάλιστα.

§85ΚΑΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι οὐδόλως χειροτερεύει ἡ θέσις τοῦ Κ. Γούδα διὰ τῆς γενομένης ψηφοφορίας.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δεύτερον μέρος εἶναι, «Ἐγκρίνεται ἡ δημοσία δαπάνη ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ ἔκδοσις τῶν ἀδημοσιεύτων ἰατρικῶν συγγραφῶν καὶ μεταφράσεων τοῦ Κ. Γούδα κατὰ τοὺς ἐν τῇ πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἀναφορᾷ του ὅρους.

§87ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ν’ ἀναγνωσθῶσιν. (θόρυβος).» Ἀναγινώσκονται.

§88ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἀόριστα, πρέπει νὰ ὁρίσωμεν τὸν χρόνον (θόρυβος) καὶ τὰ ἀντίτυπα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ πάλιν τὸ δεύτερον μέρος μετὰ τῶν τροποποιήσεων «Ἐγκρίνεται ἡ δημοσία δαπάνη ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ ἔκδοσις τῶν ἀδημοσιεύτων ἰατρικῶν συγγραφῶν καὶ μεταφράσεων τοῦ Κ. Γούδα ἐπὶ πενταετίαν μέχρις 600 ἀντιτύπων.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ λείψῃ τὸ «μέχρις 600 ἀντιτύπων».

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τὴν πρότασιν «Ἐγκρίνεται ἡ δημοσία δαπάνη ἐν τῷ Ἐθν. Τυπογραφείῳ ἔκδοσις τῶν ἀδημοσιεύτων ἰατρικῶν συγγραφῶν καὶ μεταφράσεων τοῦ Κ. Γούδα ἐπὶ πενταετίαν», παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν, (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Τὸ ἀνάπαλιν. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Εἶναι καὶ πάλιν δυσδιάκριτος ἡ ψηφοφορία.

§92ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κ. Πρόεδρε.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν νὰ εἴπωσι ναὶ οἱ μὴ παραδεχόμενοι νὰ εἴπωσιν ὄχι. Ἡ δὲ πρότασις εἶναι ἐπὶ 5 ἔτη καὶ οὐχὶ ἀορίστως. Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις· ἑπομένως διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (ὥρα 4 παρὰ 5)

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Δ. Θεοχάρης. Εὐάγ. Ἀντύπας.