1863.09.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΜΗʹ.

Τῆς 21 Σεπτεμβρίου 1863.

(Σάββατον)

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει εἰς τὴν Συνέλευσιν μίαν πρότασιν περὶ προβιβασμῶν τοῦ ὑπεπιμελητοῦ Κυδωνάκη καὶ τοῦ λοχαγοῦ Μάνεση, συνιστῶν αὐτοὺς εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Συνελεύσεως.

§2ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις. Ἀναγινώσκεται.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι ὅτι ὑπάρχουν δύο κεναὶ θέσεις, καὶ ἐπειδὴ αὐτοὶ ἔχουν τὰ προσόντα τοὺς προβιβάζει.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι καιρὸς περὶ τούτου.

§6ΣΧΙΝΑΣ. Πρόκειται νὰ προβιβασθῇ εἷς ἐπιμελητής· λέγει, ὅτι ὑπάρχει κενὴ θέσις· ἐξεταστέον, νομίζω, ἐπίσης, ἐὰν αὐτὸς ᾖναι ὁ ἀρχαιότερος.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι καιρὸς τώρα.

§8ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θέλω καταδείξει εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὄχι μόνον θέσεις κεναὶ δὲν ὑπάρχουσιν, ἀλλὰ καὶ ὑπεράριθμοι· κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ τώρα...

§9ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν ἀναφοραὶ δι’ ἄλλα ἀντικείμενα οὐσιώδη.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, Κύριε Πρόεδρε.

§12ΤΙΝΕΣ. Προηγοῦνται αἱ προτάσεις.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ὑποβολὴν ἀναφορῶν, παρακαλῶ νὰ σηκωθοῦν.

§14Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῶσιν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ὑποβολὴ τῶν ἐγγράφων εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, παρακαλῶ νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη· ἔχω τρεῖς προτάσεις ν’ ἀναγνώσω· παρακαλῶ νὰ προσέξητε. Ἡ μία εἶναι τοῦ Κ. Πολυχρονιάδου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς. «Νὰ συστηθῇ εἰς Σοφικὸν τοῦ δήμου Σολυγείας τῆς Κορινθίας Ἑλληνικὸν Σχολεῖον». Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζει ὁ Κ. Πολυχρονιάδης;

§16ΤΙΝΕΣ. Τὴν δευτέραν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλη πρότασις ὑπάρχει ὑπὸ πολλῶν Πληρεξουσίων ὑπογεγραμμένη, ὑπὸ τοῦ Δυοβουνιώτου, Κοκκίνου καὶ λοιπῶν. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις αὕτη ἀφορῶσα χορηγίαν μηνιαίας συντάξεως ἐκ δραχ. 300 εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ἀνήλικα τέκνα τοῦ ἀποβιώσαντος ὑποστρατήγου Ν. Πανουργιᾶ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζουν;

§19ΠΟΛΛΟΙ. (δεξιόθεν). Σήμερον.

§20ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν δευτέραν.

§21ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Οἱ ἀγῶνες τοῦ Στρατηγοῦ Πανουργιᾶ, καὶ αἱ θυσίαι αἱ μεγάλαι τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ εἶναι γνωσταὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν, ἀλλὰ εἰς ὅλον τὸ Πανελλήνιον· ἑπομένως δὲν χρήζει μεγάλης συζητήσεως ἡ πρότασις αὐτή. Ζητοῦν ὑπὲρ τοὺς 20 πληρεξουσίους νὰ δοθῇ μία μικρὰ σύνταξις ἀπέναντι τῶν θυσιῶν αὐτοῦ εἰς τὸ ἔθνος· ἡ Συνέλευσις, ἥτις καθιέρωσε τὴν καλλίστην ἀρχὴν, ὅτι τὸ ἔθνος ὀφείλει ν’ ἀποδίδῃ τὴν εὐγνωμοσύνην του διὰ συντάξεως, διὰ παντὸς τρόπου, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνεισέφερον εἰς αὐτὸ μεγάλους ἀγῶνας καὶ θυσίας, αὐτὴ ἡ Συνέλευσις, ἥτις ἔδωκε σύνταξιν εἰς τὴν χήραν τοῦ Δαμιανοῦ, τοῦ Σισμάνη, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ καὶ εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Πανουργιᾶ, ἥτις ἔχει τόσα ἀνήλικα τέκνα, καὶ ἥτις προσέφερε θυσίας εἰς τὸ ἔθνος ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ μεγαλειτέρας, ὥστε δυνάμεθα εὐθὺς ἀπὸ τοῦδε νὰ ψηφίσωμεν......

§22ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ.......................

§23ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Ὁ Νόμος τοῦ 52 λέγει ῥητῶς εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δύναται νὰ δοθῇ σύνταξις ἀγωνιστοῦ μεγάλου, δίδεται δι’ ἰδιαιτέρου Νόμου, ὥστε ὁ Νόμος ἐκεῖνος προβλέπει περὶ τῶν ἐξαιρετικῶν ἐκδουλεύσεων.

§24ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὑπάρχει κανονισμὸς, καὶ πρέπει νὰ προσδιορισθῇ κατὰ πρῶτον ἡμέρα συζητήσεως.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ἐκάμαμεν ἐξαίρεσιν διὰ τόσους ἄλλους.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν θέλῃ ἀμέσως νὰ συζητηθῇ ὡς κατεπείγουσα αὐτὴ ἡ πρότασις.... Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται τοῦτο νὰ σηκωθοῦν· (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη.

§27ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα, Κύριε Πρόεδρε καὶ νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία.

§28ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν δευτέραν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἄλλη πρότασις, ὡς ἑξῆς «Νὰ ἐκλεχθῇ παραχρῆμα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως δωδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τοῦ ὑποβληθέντος παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καταλόγου τῶν ἁρπαγέντων χρημάτων καὶ καρπῶν.

§30ΤΙΝΕΣ. Τίνος εἶναι;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τοῦ Κ. Ζέρβα· ποίαν ἡμέραν προσδιορίζει;

§32ΤΙΝΕΣ. Σήμερον.

§33ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν δευτέραν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν.

§35Ρ. ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἡ ἐξέλεγξις εἶναι δικαία· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἡ προσωρινὴ, εἶναι ἀπὸ τῆς 10 8βρίου· διάφοροι Κυβερνήσεις ἔλαβον μετὰ ταῦτα χώραν. Τὸ νὰ ἐξελέγξωμεν ἤδη μόνον τοὺς προκειμένους καταλόγους δὲν εἶναι δίκαιον, οὐδὲ συνεπές. Παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ βάλωμεν εἰς ἐξέλεγξιν ὅλην τὴν λογοδοσίαν.

§36ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§37ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὅπως ἡ ἐν Ἀθήναις προσωρινὴ Κυβέρνησις ἐξέδοτο ἐντάλματα, οἱ κατὰ τόπους ὑπερισχύσαντες ἐξέδιδαν ἀποδείξεις, ὥστε ταὐτοχρόνως νὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις ὅλων.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν θέλῃ ὡς κατεπείγουσαν νὰ τὴν συζητήσῃ σήμερον. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται τοῦτο, παρακαλῶ νὰ σηκωθοῦν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§39ΠΟΛΛΟΙ. (Δεξιόθεν). Δὲν παρεδέχθη· τ’ ἀνάπαλιν, Κύριε Πρόεδρε.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει παρεμπίπτουσα πρότασις τοῦ ν’ ἀναβληθῇ διὰ νὰ συζητηθῇ ἀμέσως.

§41ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ματαιοῦμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· νομίζω ὅτι, ὅταν προγενέστεραι προτάσεις ἐθεωρήθησαν ὡς κατεπείγουσαι, δὲν χάνουσι τὴν προτεραιότητα· ὥστε ἡ πρότασις αὕτη ἡ σήμερον εἰσαγομένη πρέπει νὰ συζητηθῇ μετὰ τὰς προτάσεις τὰς πρὸ αὐτῆς ἐγγραφείσας ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἀφ’ οὗ αὗται εἰς ἄλλας συνεδριάσεις προγεγονυίας ἐκηρύχθησαν κατεπείγουσαι.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ συζητηθῇ σήμερον, ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω, ἂν ἡ Συνέλευσις θέλῃ τώρα, ἢ μετ’ ἄλλα ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§43ΤΙΝΕΣ. Μετὰ τὰ ἄλλα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται ὅτι τώρα ἀμέσως αὐτὸ νὰ ᾖναι τὸ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας συζητήσεως....

§45ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κ. Πρόεδρε, σᾶς ἐπαρουσίασα τὴν ἔνστασιν, ὅτι πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσι ταὐτοχρόνως καὶ αἱ πράξεις τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν κατὰ τόπους. Ἂν μοῦ δίδετε τὸν λόγον, νὰ ὁμιλήσω· δὲν εἰμπορεῖτε νὰ προβῆτε εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§46ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε· ὅταν πρόκηται......

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, τὸν ἔχει ὁ Κ. Βαλτινός.

§48ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λέγουν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ κλήρωσις· θὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις. Εἰς τὴν συζήτησιν παρουσιάζω τὴν παρεμπίπτουσαν πρότασιν....

§49ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Μοὶ δίδετε τὴν ἄδειαν ν’ ἀπαντήσω, Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κύριος Βαλτινός.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βαλτινὸς ἐνόησεν, ὅτι ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις, θὰ προτείνῃ μίαν πρότασιν παρεμπίπτουσαν.

§51ΚΕΧΑΓΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀπορῶ, Κύριοι, πῶς συνταυτίζετε τὸ ζήτημα τῆς ἐξελέγξεως τῶν Κυβερνητικῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν ἀπὸ τῆς 10 8βρίου μέχρι τῆς σήμερον, καὶ διὰ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἐνοεῖται, ὅτι εἶναι πάντοτε ὑπόλογος. Ὑποβάλλω σήμερον τὸν κατάλογον τῶν δαπανῶν, καὶ ἑπομένως μένει ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ὅλως ἀνεξάρτητον καὶ ἄσχετον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη ἡ σημείωσις τῶν δαπανῶν. Ὅσοι τῶν Κυρίων πληρεξουσίων παρετηρήσατε τὴν ἀνωμαλίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὰς δαπάνας αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι κατεχωρημέναι, αὗται παρουσιάζονται ὡς χρήματα, ἐνῷ δὲν εἶναι χρήματα. Βλέπετε λοιπὸν, πόσον διαφέρει τὸ ἓν ἀπὸ τὸ ἄλλο· ἐὰν ἡ Συνέλευσις δὲν τὰς χαρακτηρίσῃ ὡς δαπάνας, θὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία, καὶ θὰ παρουσιάζωνται τὰ Ταμεῖα μὲ χρήματα, ἐνῷ δὲν ἔχουν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι διαφέρει πολὺ τὸ ἓν ἀπὸ τὸ ἄλλο.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνεγράφησαν πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὸν λόγον, ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω νὰ σηκωθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται πρὸ παντὸς ἄλλου ἀντικειμένου νὰ προβῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν· ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τοῦτο νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ἔχει τὸν λόγον πρῶτος ὁ Κ. Βαλτινός.

§53ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Παρακαλῶ ἐπὶ μίαν στιγμὴν νὰ μοὶ δοθῇ ὁ λόγος, ὅπως ἀνακοινώσω τι εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἐπειδὴ, Κύριοι, ἐγένετο ἱκανὸς λόγος ἐν τῷ περιοδικῷ μάλιστα τύπῳ περὶ τοῦ τίνος ἕνεκεν ὁ ἔντιμος συμπληρεξούσιός μου ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου Κ. Μπεναρδάκης δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἵνα λάβῃ τὴν ἔντιμον θέσιν, τὴν ὁποίαν ἀπένειμον εἰς αὐτὸν οἱ τοῦ Πανεπιστημίου Καθηγηταὶ, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ διαφωτίσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τοὺς πάντας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ, τὴν ὁποίαν ὁ Κ. Μπεναρδάκης μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μοὶ γράψῃ, ἦτο διὰ νὰ εὐχαριστήσῃ δι’ ἐμοῦ τοὺς Συναδέλφους μου καθηγητάς, οἵτινες ἐξελέξαντο αὐτὸν πληρεξούσιον· ἀλλὰ νῦν βλέπω ὅτι αὐτοὶ οἱ λόγοι, οὓς ἐγνωστοποίησα πρὸς τοὺς συναδέλφους μου, λυσιτελῶς δύνανται νὰ γίνωσι γνωστοὶ καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἵνα δικαιολογηθῇ ἡ μὴ ἐμφάνισις τοῦ φιλογενεστάτου τούτου ἀνδρὸς ἐν μέσῳ ἡμῶν, ἀνδρὸς ἐπαξίως τιμηθέντος ὑπὸ τῶν Καθηγητῶν, διότι πολυειδῶς μεγαλοδωρεῖ τὴν Ἑλλάδα.

§54ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Εἶναι εἰς τὴν Συνέλευσιν, Κύριε Σαρίπολε, αὐτὸ τὸ ἔγγραφον;

§55ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὄχι· ἀλλὰ πρὸς ἐμέ.

§56ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἀναγνώσητε.

§57ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα ν’ ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολήν (θόρυβος)......

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπω ὅτι πᾶν ἀντικείμενον γεννᾷ ἔριδα καὶ ἀμφισβήτησιν· λοιπὸν, ἐπειδὴ εἶναί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν ν’ ἀκούσουν αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. Ὅσοι λοιπὸν δὲν θέλουν ν’ ἀκούσουν τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῆς νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται τρεῖς). Ἀπεῤῥίφθη.

§59ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἰδοὺ τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς. «Ἡ τιμητικὴ αὕτη διάκρισις τῶν Κυρίων Καθηγητῶν, ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἐκολάκευσε τὴν φιλοτιμίαν μου καὶ μ’ ἐχαροποίησε τὰ μέγιστα· εὐχαρίστως δ’ ἤθελον δράξει τῆς ἀξιολόγου ταύτης εὐκαιρίας τοῦ νὰ ἐκπληρώσω τὸν πρὸ πολλοῦ ὑπάρχοντα διακαῆ πόθον μου τοῦ νὰ ἐπισκεφθῶ τὴν φίλην Ἑλλάδα, ἂν ἡ πάσχουσα ὑγεία μου δὲν μοὶ παρενέβαλεν ἀνυπέρβλητον πρὸς τοῦτο πρόσκομμα· ἐπιφυλαττόμενος ὅθεν ἵνα πραγματοποιήσω τὸν πόθον μου τοῦτον εἰς εὐνοϊκωτέραν περίστασιν, παρακαλῶ ὑμᾶς ἵνα προσφέρητε τὰς εὐχαριστίας μου εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους Σας διὰ τὴν εὐγενῆ αὐτῶν ἐκλογήν.» Νομίζω ὅτι ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ δικαιολογεῖ τὸν Κ. Μπεναρδάκην, ὅστις καὶ μακρὰν διατηρεῖ πάντοτε θερμὴν τὴν πρὸς τὴν Πατρίδα ἀγάπην, ἣν οὐδέποτε παύσεται εὖ ποιῶν καὶ θεραπεύων.

§60ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐζήτησα, Κύριοι, τὸν λόγον, ὅπως ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν, ἥτις ἐγένετο περὶ ἐξελέγξεως τῶν δαπανῶν, αἵτινες ἔλαβον χώραν κατὰ τὰ διάφορα μέρη τοῦ Κράτους ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ἐπαναστάσεως καὶ αἵτινες δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰ — δὲν ἠξεύρω πῶς — ὀνομαζόμενα ἐντάλματα τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Θέλετε μοὶ συγχωρήσει νὰ Σᾶς εἴπω, Κύριοι, ἓν πρᾶγμα, καὶ τοῦτο ὅσον καὶ ἂν μὲ τὸ πολεμήσητε μετὰ ταῦτα, δὲν θέλετε κατορθώσει νὰ μὴ τὸ ἀναγνωρίσητε, διότι εἶναι καθαρὰ ἀλήθεια. Εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ἡ ἐπανάστασις ἔλαβε χώραν, ἔλαβε δὲ ἐνόπλως χώραν οὐχὶ πρῶτον εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἀλλὰ εἰς τὴν δυτικὴν στερεὰν Ἑλλάδα καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Πελοποννήσου ὡς καὶ ἀλλαχοῦ. Δὲν δύνασθε ὅμως, Κύριοι, νὰ παραδεχθῆτε, δὲν δύνασθε ποσῶς νὰ πιστεύσητε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἥτις τὴν 10 Ὀκτωβρίου τὴν νύκτα ἔλαβε τὸν τίτλον «προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος» ὑπὸ τῆς ὁμοφώνου γνώμης τοῦ ἐν Ἀθήναις στρατοῦ καὶ λαοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη κατέστη νόμιμος, πραγματική, πρὶν αἱ ἐπαρχίαι ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος τὴν ἀναγνωρίσωσι, διότι δὲν δύνασθε νὰ πιστεύσητε, ὅτι πᾶν ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὰς πρωτευούσας ἐπιβάλλεται ὑποχρεωτικῶς εἰς τὰ Κράτη. Κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, θέλετε μὲ ἐννοήσει ὅτι θέτω εἰς τὸν αὐτὸν παράλληλον τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς τῆς Πρωτευούσης μετὰ τοῦ στρατοῦ συνεκρότησαν τὴν 10 Ὀκτωβρίου 1862 καὶ τὰς τοπικὰς κατὰ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας Κυβερνήσεις, διοικήσεις, ἐπιτροπάς, ὅπως θέλετε νὰ τὰς ὀνομάσητε. Ἦτον ἑπόμενον λοιπόν, ὅτι οἱανδήποτε λογοδοσίαν ἠθελήσατε, καὶ πρέπει νὰ τὴν θελήσητε, νὰ λάβητε ἀπὸ τὰς τοπικὰς διοικήσεις τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, νὰ μὴ τὰς χωρίσητε διόλου ἀπὸ τὴν ὀνομασθεῖσαν τότε προσωρινὴν Κυβέρνησιν· καὶ αἱ μὲν καὶ αἱ δὲ πρέπει νὰ δώσουν τὸν αὐτὸν λόγον. Κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα δι’ ἐνταλμάτων, (διότι ὑπῆρχον ἕτοιμα ἐνταῦθα), ἔδιδεν ἡ κληθεῖσα προσωρινὴ Κυβέρνησις, ὅτι ἐδόθησαν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐπαναστάσεως· κολακεύομαι νὰ τὸ πιστεύω διὰ τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν, τὴν συστηθεῖσαν ἐν ταῖς Ἀθήναις, καὶ τὸ αὐτὸ, πιστεύω, ἔλαβε χώραν εἰς τὰς διαφόρους τῶν ἐπαρχιῶν τοπικὰς διοικήσεις. Ἐννοεῖται λοιπὸν, ὅτι ἡ τύχη ὅλων αὐτῶν πρέπει ἵνα ᾖ ἡ αὐτή· δὲν θέλω διόλου νὰ δικαιολογήσω τοὺς λαβόντας τὰ χρήματα, διότι αὐτὸ ἐγένετο διαταγῇ τῶν τοπικῶν κυβερνήσεων τῶν ἐπαρχιῶν. Τὰ ἔλαβον, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ τὰ δικαιολογήσουν. Ὑποστηρίζων λοιπὸν τὴν πρότασιν, ὅπως ἔχει, προτείνω ἵνα παρεισαχθῇ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ λέγῃ, ὅτι ἡ αὐτὴ ἐξέλεγξις θέλει γείνει καὶ διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως.

§61ΚΑΛΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν προαγορεύσαντα πληρεξούσιον ὅτι, ὡς ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, οὕτω καὶ πᾶσα ἄλλη, συστηθεῖσα κατὰ τὰς ἐπαρχίας ἐν καιρῷ τῆς Ἐπαναστάσεως, εἶχεν ἐξουσίαν ἀπόλυτον νὰ διαχειρισθῇ· ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ λυθῇ σήμερον. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος καὶ οὐχὶ ὅπως ὁ προαγορεύσας εἶπε, τῶν Ἀθηνῶν, ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τοῦ Ἔθνους δι’ ἐκδηλώσεων καὶ πράξεων, καὶ παρ’ ἡμῶν αὐτῶν, ὅτε συνήλθομεν ἐνταῦθα· ἕπεται λοιπὸν ὅτι αὕτη ἦτο Κυβέρνησις ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος ἐξασκοῦσα ἐξουσίαν τοιαύτην· ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα, τότε δύναται πᾶς τις, ὡς καὶ ἐγὼ προτίθεμαι νὰ πράξω, νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἡ δεῖνα δαπάνη, ἡ ὁποία ἐγένετο παρ’ οἱασδήποτε κυβερνητικῆς ἐπιτροπῆς ἐν καιρῷ τῆς ἐπαναστάσεως, λόγῳ τῆς διατηρήσεως τῆς τάξεως, ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ σήμερον δὲν εἶναι τοῦτο τὸ ζήτημα, τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν τὰ ληφθέντα χρήματα ἐλήφθησαν καλῶς ἢ κακῶς, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη ἐδαπάνησεν εἰς κοινωνικὰς ἀνάγκας, ἢ τὰ ἐσφετερίσθησαν οἱ λαβόντες ταῦτα. Τοῦτο πολὺ διαφέρει τῆς διαχειρίσεως τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔδωκεν ἤδη λόγον. Οἱ λογαριασμοὶ αὐτῆς θέλουν ἐξετασθῆ, εἴτε ἀπὸ ἡμᾶς, εἴτε ἀπὸ τὰς Βουλὰς, εἴτε ἀπὸ τὸ Συνέδριον. Ἀκόμη ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις δὲν ἀπηλλάχθη τῆς λογοδοσίας της, ἐνῷ οἱ σήμερον ἐν τῷ καταλόγῳ ἀναφερόμενοι δὲν εἶναι ὑπόλογοι ἐνώπιον οὐδενὸς, οὔτε λογιστηρίου, οὔτε ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου. Λοιπὸν ἀπαιτεῖται ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ἅπασαι αἱ δαπάναι ἔχωσι καλῶς ἢ κακῶς Ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τὸ ἔργον της, τότε καὶ ἐγὼ θέλω ἀποδείξει, ὅτι κακῶς τὸ ὑπουργεῖον συνέταξε τὸν πίνακα, καὶ ὅτι πολλὰ ποσὰ ἐδαπανήθησαν ἐντὸς τοῦ νόμου πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐπαναστάσεως. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ζέρβα δὲν ἔχει κἀμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα τῆς λογοδοσίας τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ σχέσιν μὲ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν διαρπαγέντων, διὰ ταῦτα ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν ταύτην καὶ προτείνω νὰ γείνῃ ἐπιτροπὴ διὰ τῶν τμημάτων· ἕκαστον τμῆμα νὰ ἐκλέξῃ ἓν μέλος. Δὲν πρέπει νὰ σχηματισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τῆς κληρώσεως, διότι εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα καὶ ὁ κλῆρος τυφλός· πᾶσα ἀναβολὴ βλάπτει καὶ δὲν εἶναι δίκαιον μὲ τὰ ξηρὰ νὰ καῶσι καὶ τὰ χλωρά.

§62ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§63ΜΑΚΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ καθ’ ὅλα μὲ τὸν Κύριον Καλὸν, ἀλλὰ νὰ τεθῇ ἀρχὴ ἀμέσως, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἔξοδα τῆς ἐπαναστάσεως (θόρυβος). Ἡ ἐπανάστασις δὲν εἶχεν ἀναφανῆ εἰς τὰς Ἀθήνας· ἡ ἐπανάστασις ἔζη καὶ ὠργανίσθη εἰς τὰς ἐπαρχίας (θόρυβος). Ἡ ἐπανάστασις τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος ἀπήρτησε Κυβέρνησιν ὁμοίαν τῶν Ἀθηνῶν· ἡ ἐπανάστασις τῶν Πατρῶν εἶχεν ὁμοίαν Κυβέρνησιν τῶν Ἀθηνῶν (θόρυβος). Νὰ παραδεχθῇ ἀρχὴ ἐκ προοιμίων, ὅτι εἶναι ἐπαναστατικαὶ αἱ Κυβερνήσεις αὗται (θόρυβος).

§64ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὑποστηρίζω ἁπλῶς καὶ καθ’ ὅλα τὴν πρότασις τοῦ Κυρίου Καλοῦ. Βεβαίως ἡ πρότασις τοῦ προλαλήσαντον θέλει ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν· ἀλλ’ αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι πρόωρος, διότι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἱκανὴ διὰ ν’ ἀπομακρύνῃ τὸν ἔλεγχον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ζέρβα ἦτο νὰ ἐκλεχθῇ παραχρῆμα παρὰ τῆς Συνελεύσεως δωδεκαμελής, ἡ δὲ τοῦ Καλοῦ νὰ ἐκλεχθῇ παρὰ τῶν τμημάτων ἑνδεκαμελής. Λοιπὸν θ’ ἀναγνωσθῇ πάλιν κατ’ ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται τὸ ά. ἄρθρον τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Καλοῦ. Νὰ ἐκλεχθῇ παρὰ τῶν τμημάτων ἑνδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξελέγξῃ τὸν χρηματικὸν κατάλογον, ὃν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε. Ὅσοι παραδέχονται τὸ ά. ἄρθρον νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ βʹ. ἄρθρον. Ἡ ἐκλεχθησομένη ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ περαιώσῃ τὴν εἰρημένην ἐξέλεγξιν καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅσον τάχιον.

§66ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν γίνεται δεκτόν.

§68ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἀναγινώσκεται τὸ τρίτον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον γίνεται δεύτερον. Ἐξαιροῦνται τοῦ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἀνωτέρω ἐπιτροπὴν πληρεξούσιοι, ὧν τὰ ὀνόματα ἐμπεριλαμβάνονται εἰς τὸν ὑπὸ τὴν ἐξέλεγξιν χρηματικὸν κατάλογον.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκτόν;

§70ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§71ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν θὰ προσέλθουν τὰ τμήματα νὰ ἐκλέξουν τὴν ἐπιτροπήν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ συνέλθουν τὴν Δευτέραν μεταξὺ δωδεκάτης καὶ μιᾶς ὥρας. Προσέξατε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν μιᾶς ἄλλης προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Κύριος Βλάσης ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀναγινώσκεται σχέδιον ψηφίσματος ἀφορῶν τὰ περὶ συντάξεως τῆς Ἑλληνικῆς φάλαγγος ἐν γένει.

§73ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ προσδιορίζεται λοιπὸν ἡ συζήτησις μετὰ 8 ἡμέρας.

§75ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα εἴμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Εἶναι τὸ ἐκρεμὲς ζήτημα τοῦ ὑπουργείου.

§77ΚΑΛΟΣ. Οἱ Κύριοι πρόεδροι τῶν τμημάτων νὰ ἐρωτηθοῦν, ἂν ἐξελέχθησαν παρ’ αὐτῶν οἱ εἰσηγηταὶ τῆς προτάσεως περὶ τῆς ἐκδικάσεως παρὰ τῶν δικαστηρίων τῶν στρατιωτικῶν ἀπαιτήσεων.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προσκαλοῦνται νὰ συνέλθουν τὰ τμήματα δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Εἰς τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα τὸ ὑπουργικὸν μοὶ ἐδόθη μία πρότασις τοῦ Κυρίου Κοκκίνου. «Ἡ Κυβέρνησις μὴ παραδεχομένη τὴν περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ὑπουργείου πρότασιν μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.»

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ὑπουργείου ὑπάρχουν πολλοὶ γεγραμμένοι ἀπὸ τὴν προλαβοῦσαν συνεδρίασιν. Ἐντοσούτῳ τώρα ὑποβάλλεται μία πρότασις, ἡ ὁποία τείνει προφανῶς εἰς τὸ νὰ μὴ γίνῃ καμμία συζήτησις.

§80ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κύριοι, ὁ Κύριος Πρόεδρος ὀρθότατα ὑπενθύμισεν ἡμῖν, ὅτι ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας αὐτῆς, ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένα διάφορα πρόσωπα ἐκ τῆς προλαβούσης συνεδριάσεως, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν σειρὰν αὐτῶν, ἐὰν δὲν ἤθελε μεσολαβήσει νέον τι ἐν τῷ μεταξὺ, ἤθελον κληθῆ νὰ λάβωσι τὸν λόγον. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔρχεται πρότασις, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν διάσκεψιν καὶ ἐπιψήφισίν σας. Ἡ πρότασις αὕτη φρονῶ, ὅτι ἅμα ὑποβληθεῖσα διακόπτει τὴν περαιτέρω συζήτησιν, καθόσον ἡ τῆς ἡμερησίας διατάξεως πρότασις, εἴτε ἁπλῶς γινομένη, εἴτε μὲ αἰτιολογίας, προσκαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον, ἵνα μεταβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἡ πρότασις αὕτη ἄλλως τε ἐκλαμβάνεται ὡς ἐξαντλοῦσα μόνον τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ἐμποδίζῃ ἐν τῷ μέλλοντι τὴν ἐπαναφορὰν αὐτοῦ, ἐὰν νέοι λόγοι παρουσιασθῶσι διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐζήτησαν καὶ νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀντέταξαν κατὰ τῆς προτάσεως ταύτης ὅτι εἶναι πρόωρος, ἰδίως ὁ πληρεξούσιος Καρυστίας.

§81ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἐλάλησα.

§82ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Χαίρω, ὅτι ἀποσύρει τὴν ἔνστασίν του ὁ ἔντιμος συνάδελφός μας. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐπιψηφισθῇ ἐντόνως ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Ἠκούσατε, Κύριοι, μίαν ἀρχὴν κατηγοριῶν, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν κατὰ τοῦ ὑπουργείου, αὗται ὅμως διετυπώθησαν τόσον αὐτοσχεδίως, ὥστε ἅμα διατυπωθεῖσαι ἐναυάγησαν εἰς τὴν κρίσιν καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν πλειοτέρων ἐξ ὑμῶν, ἵνα μὴ εἴπω ὅλων. Ἐπρόκειτο λοιπὸν νὰ διατυπωθῶσι νέαι κατηγορίαι τὴν σήμερον διὰ νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα ἡμῖν πρότασις περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρούσης Κυβερνήσεως διὰ νέας. Ἀλλὰ, Κύριοι, αἱ κατηγορίαι αὗται οὔτε διετυπώθησαν, οὔτε φρονῶ, ὅτι εὐκόλως δύνανται νὰ διατυπωθῶσι. Πολλοὶ ἔχουσι τὴν ἐπιθυμίαν πρὸς ἀντικατάστασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν εὐποροῦσι καὶ λόγων διὰ νὰ ὑποστηρίξωσιν αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως ἴσως, Κύριοι, καὶ εὐπορίαν λόγων ἂν εἴχομεν δὲν θὰ εἴχομεν συνάμα καὶ τὴν παρὰ τῆς κοινῆς γνώμης συναίνεσιν. Ἡ κοινὴ γνώμη ἔχει πάντοτε τὸ δικαίωμα τοῦ ν’ ἀπαιτῇ παρ’ ἡμῶν τὴν αὐταπάρνησιν, τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν ἐπιθυμιῶν μας ἀπέναντι τῆς σοβαρότητος καὶ τῆς σπουδαιότητος τῶν περιστάσεων. Νομίζω ὅτι ἀκολουθῶ τὴν λελογισμένην αὐτῆς θέλησιν, ὑποστηρίζων νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διαταγήν. Ἡ κοινὴ συνείδησις, ἡ ἐθνικὴ ἐπιθυμία ἐκτιμᾷ κάλλιον ἡμῶν τὴν θέσιν τῶν πραγμάτων, διότι εἶναι ἀλλοτρία τῶν σκέψεων, ἀλλοτρία τῶν ἀφορμῶν, τὰς ὁποίας ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, νὰ καταφερώμεθα κατὰ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἑτέρου προσώπου, ὅσα ἔχουσι μέρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Πρέπει, Κύριε, καὶ ἡμεῖς νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀναβῶμεν εἰς τὴν περιωπὴν ἐκείνην, ἀπὸ τῆς ὁποίας περισκοπεῖ τὰ πράγματα ἡ ἐθνικὴ συνείδησις, καὶ ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀπαιτεῖ παρ’ ἡμῶν αὐταπάρνησιν ὑπὲρ τῆς πατρίδος. Πρέπει νὰ ὑψωθῶμεν καὶ ἡμεῖς μέχρι τῆς περιωπῆς, ἔνθα αἱ ἐπιθυμίαι τοῦ ἔθνους συναπαντῶνται μὲ τὴν ἰδέαν ἐκείνην, ἥτις ἦλθε πρὸς ἡμᾶς ἐξ ὑψηλῆς θέσεως. Πρὸς τὴν ἰδέαν ἐκείνην ὅλοι ἀπεβλέψαμεν μετὰ σεβασμοῦ, διότι εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι σεβόμενοι αὐτὴν δὲν πρόκειται νὰ κύψωμεν δουλικῶς τὸν αὐχένα εἰς μίαν θέλησιν, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται νὰ δώσωμεν καιρὸν καὶ μέσα εἰς τὴν πεφωτισμένην ἐκείνην κρίσιν, ἥτις θέλει εἶσθαι εἰλικρινέστερος ἀντιπρόσωπος τῆς ἐθνικῆς γνώμης, διὰ νὰ περισκοπήσῃ τὰ πράγματα ἐν ἐλευθερίᾳ καὶ ἀμεροληψίᾳ, καὶ ἱδρύσῃ μετὰ σταθερότητος τοιαύτην Κυβέρνησιν, ἐν ᾗ καὶ τὰ προσωπικὰ δικαιώματα καὶ αἱ ἐθνικαὶ ἐπιθυμίαι θέλουσιν εὕρει τὴν πρέπουσαν ἀναγνώρισιν. Διὰ ταῦτα φρονῶ, Κύριοι, ὅτι πρέπει παραιτοῦντες ἀορίστους αἰτίας, καὶ τὰς δικαίας ἀκόμη ἀφορμὰς τῶν προσωπικῶν δυσαρεσκειῶν, νὰ ζητήσωμεν τὴν λύσιν τοῦ προκειμένου ζητήματος, εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον τόσον φυσικῶς συνηντήθησαν ἡ ἰδέα τοῦ Βασιλέως μὲ τὴν κρίσιν τοῦ κοινοῦ. Προτείνω νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§83ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν καλῶς ἐνόησα τὸν προαγορεύσαντα, ἡ πρότασις ἔγεινε διὰ ν’ ἀπαλλαχθῇ τὸ ὑπουργεῖον ἀπὸ τῆς κατ’ αὐτοῦ γενομένης κατηγορίας.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑφίσταται κατηγορία.

§85ΜΙΛΗΣΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κ. Καλὸς πρῶτος.

§87ΚΑΛΟΣ. Λέγω, ὅτι ἡ πρότασις δὲν ἀφορᾷ ν’ ἀπαλλάξῃ τὸ ὑπουργεῖον πάσης λογοδοσίας. Πᾶσα πρᾶξις Κυβερνητικὴ ὑπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως· ἡ πρότασις μόνον ἀφορᾷ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις σήμερον περὶ τῆς κατηγορίας· οἱ ὑπουργοὶ ὅμως εἶναι πάντοτε ὑπόλογοι.

§88ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ Κύρ. Κόκκινος ἔπρεπε νὰ ὀνομάσῃ τὸν φέροντα τὴν πρότασιν, διότι ἡ πρότασίς μου ἀπεσύρθη.

§89ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἄρχομαι, Κύριοι, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ὑπὸ συζήτησιν προτάσεως· (ἀναγινώσκει). «Ἡ Συνέλευσις μὴ παραδεχομένη τὴν περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ὑπουργείου πρότασιν μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Βλέπετε ὅτι εἶναι ἀπόφασις, ἡ ὁποία γίνεται ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ μιᾶς προτάσεως, ἡ ὁποία συνεζητήθη καὶ τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις διεκόπη· εἶναι λοιπὸν προφανὲς, Κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἡ πρότασις ἀθωόνει, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, ἐντελῶς τὸ ὑπουργεῖον. (Θόρυβος).

§90ΤΙΝΕΣ. Ποῖος κατηγορεῖ τὸ ὑπουργεῖον;

§91ΜΙΛΗΣΗΣ. Μ’ ἐρωτοῦν, ποῖος κατηγόρησε τὸ ὑπουργεῖον; Ἀπαντῶ, ὅτι δύω εἰδῶν κατηγορίαι δύνανται νὰ γείνουν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, μία γενικὴ, περιστρεφομένη εἰς τὸν λόγον, ὅτι κακῶς τὸ ὑπουργεῖον διοικεῖ, καὶ τείνουσα εἰς τὸ νὰ τὸ ἀντικαταστήσῃ, καὶ μία εἰδικὴ καὶ βαρυτέρα, περιστρεφομένη εἰς εἰδικὰς παρανόμους πράξεις, καὶ τείνουσα εἰς τὴν τιμώρησιν τῶν ὑπουργῶν. Τοῦ δευτέρου εἴδους κατηγορία, βεβαίως δὲν ἐγένετο κατὰ τοῦ ὑπουργείου· τοῦ πρώτου ὅμως ἐγένετο. Ἐνθυμεῖσθε πληρέστατα, νομίζω, τὴν σαρκαστικὴν ἐκείνην ἐκδρομὴν, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν μᾶς ἔκαμεν ἐπὶ δύο ὥρας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπολογούμενος ἐκ προοιμίων εἰς τὴν γενικὴν ταύτην κατηγορίαν κατὰ τοῦ ὑπουργείου· ἐνθυμεῖσθε μὲ πόσα ζωηρὰ χρώματα μᾶς παρέστησε τὴν διοίκησιν τοῦ ὑπουργείου, καὶ πόσον σαρκαστικῶς ἐπετέθη κατὰ τῶν κατηγόρων αὐτῆς· ἐνθυμεῖσθε πόσον εὐάρεστον μᾶς παρέστησε τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ πῶς ἐζήτησε νὰ μᾶς φοβίσῃ μὲ τὸ φάντασμα τῶν τάφων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνοιχθοῦν, ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον πέσῃ. Διατί, ἐρωτῶ αὐτὴ ἡ ῥητορικὴ, ἡ δημηγορία; ἐὰν ἐγένετο πρὸς ἁπλῆ ἐπίδειξιν, δὲν ἐννοῶ, μὰ τὴν ἀλήθειαν, πῶς μία Συνέλευσις σπουδαία εἶχε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούῃ ἐπὶ δύω ὥρας μίαν καθαρὰν σκιαμαχίαν. Ἀλλ’ ὄχι· ἡ δημηγορία ἐκείνη ἀπηυθύνετο κατὰ μιᾶς κατηγορίας, ἀφορώσης τὴν διοίκησιν καὶ τεινούσης εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ὑπουργείου. Τί δὲ ἔρχονται διὰ τῆς σημερινῆς προτάσεως καὶ σᾶς ζητοῦν; Ν’ ἀποῤῥίψητε τὴν τοιαύτην κατηγορίαν καὶ νὰ διατηρήσητε τὸ ὑπουργεῖον. «Συνέλευσις μὴ παραδεχομένη....» διέγραψε τὴν λέξιν ἀποῤῥίπτουσα, διότι ἠδύνατο νὰ ἠχήσῃ κακῶς εἰς τὰ ὦτα· «μὴ παραδεχομένη τὴν περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ὑπουργείου πρότασιν....» τὴν γενομένην, ἐννοεῖται, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γενικῆς κατηγορίας, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Ζιμπρακάκης ὑπεστήριξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου «μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Ὅτι δὲ τοιαύτη εἶναι ἡ ἔννοια τῆς προτάσεως ἐξάγεται προφανῶς ἐκ τῶν λόγων τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς. Τί σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Κόκκινος; «Ἡ κατηγορία ἔπεσεν ἀπέναντι τῆς καθολικῆς συνειδήσεως τοῦ ἔθνους καὶ πρέπει νὰ τὴν ἀποῤῥίψωμεν, ἐμπνεόμενοι ὑπὸ ὑπερτάτης αὐταπαρνήσεως, ἀξίας τῆς θέσεως ἡμῶν». Μᾶς ζητεῖ λοιπὸν καθαρὰ τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς κατηγορίας καὶ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ ὑπουργείου. Ἐὰν τοιαύτη ᾖναι ἡ ἔννοια τῆς προτάσεως, εἶναι πρόδηλον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύσωμεν εἰς τὴν ἀπόφασίν μας, δὲν πρέπει νὰ κλείσωμεν ἀμέσως τὴν συζήτησιν. Δὲν ἠκούσαμεν, Κύριοι, ἕως τώρα εἰμὴ μόνον τὸν Κύριον Ζιμπρακάκην, ὁ ὁποῖος μόνον ἀορίστους τινὰς πράξεις ἀντέταξεν ἰδίως κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ οὕτως ἄκρῳ μόνου δακτύλῳ ἤγγισε τὴν ἐλεεινὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους· δὲν μᾶς παρεστάθη ἀκόμη ἡ διοίκησις εἰς ὅλην της τὴν εἰδεχθῆ κατάστασιν. Ἐὰν κλείσητε τὴν συζήτησιν ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἄφησεν ὁ λόγος τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἦσθε ἄδικοι· δὲν θὰ δώσητε εἰς τὴν κατηγορίαν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτυχθῇ· ὁ δὲ κόσμος δὲν θὰ γνωρίσῃ τοὺς λόγους, δι’ οὓς ζητοῦμεν τινὲς τὴν πτῶσιν τοῦ ὑπουργείου· ἀφήσατε λοιπὸν τὴν κατηγορίαν ν’ ἀναπτυχθῇ, καὶ τὴν ὑπεράσπισιν νὰ τὴν πολεμήσῃ, ὥστε καὶ ἡμεῖς καὶ τὸ κοινὸν νὰ ἤμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐκφέρωμεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης δικαίαν καὶ ἀμερόληπτον ψῆφον. Δὲν ἐννοῶ, Κύριοι, ἀπόφασιν Συνελεύσεως χωρὶς συζήτησιν, δὲν ἐννοῶ ἀπόφασιν Συνελεύσεως χωρὶς ἀνάπτυξιν κατηγορίας ἐπὶ ζητήματος μάλιστα, ἀφορῶντος τὴν ὑπερτάτην ἀρχὴν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ, σᾶς ἱκετεύω, νὰ μὴ κλείσητε τὴν συζήτησιν.

§92ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μποῦσκος ἐπαρουσίασεν ἑτέραν πρότασιν, ἔχουσαν οὕτως· «Ἡ Συνέλευσις ἀκούσασα τὰ περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ὑπουργείου λεχθέντα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».

§94ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ ψηφοφορηθῇ τοῦ Κυρίου Κοκκίνου ὡς προτέρα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται, ὅτι ἐφωτίσθησαν, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Κοκκίνου εἶναι ἡ ἑξῆς «Ἡ Συνέλευσις, μὴ παραδεχομένη τὴν περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ὑπουργείου πρότασιν, μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσι.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν, θὰ εἴπωσι ναί, ὅσοι δὲ δὲν τὴν παραδέχονται θὰ εἴπωσιν ὄχι. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐψηφοφόρησαν 174· ἠρνήθησαν ψῆφον 9· εἶπον ναὶ 128, καὶ ὄχι 37, ὥστε ἡ πρότασις παρεδέχθη.

§99ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἶναι πλέον ἀργά. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 4. παρὰ 25.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Δ. Θεοχάρης, Τ. Ῥούκης, Εὐαγ. Ἀντύπας.