1863.07.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΛΕʹ.

Τῆς 13 Ἰουλίου 1863.

(Σάββατον)

Ὥρα 10 Π. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ πλήρους τῆς Συνελεύσεως γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις.

Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν ἀντιῤῥήσεις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διαβεβαίωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος χθὲς, ὅτι προβιβασμοὺς δὲν ὑπέγραψεν. Αὐτὸ λοιπὸν ζητῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§3ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προσκληθεὶς ἀπὸ τὸν Κύριον Ζυμβρακάκην, εἶπεν, ὅτι ὑπογράψας αὐτὰ τὰ θεσπίσματα δὲν ἐννοεῖ, ὅτι παρέβη τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ κάμῃ κᾀνένα προβιβασμόν· ὡμολόγησεν, ὅτι ἀπένειμε δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀνακτήσει τὴν ἀρχαιότητά των. Ἠμπορεῖ ἡ ἔκφρασις τοῦ Κυρίου Προέδρου νὰ ἦτον ἀσαφής· διὰ τοῦτο, πρὶν διορθώσωμεν τὰ πρακτικὰ, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἐδῶ νὰ μᾶς διασαφίσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὶ ἐνόει.

§4ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ στενογραφήματα.

§5ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀγορεύων εἶναι ὁ μόνος κατάλληλος νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν ἑρμηνείαν εἰς τὰς ἐκφράσεις του. Λοιπὸν ἡμεῖς σήμερον διορθώνοντες τὰ πρακτικὰ θέλομεν νὰ ἐπέμβωμεν εἰς τὴν διάνοιαν τοῦ λαλήσαντος. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι τὸ τακτικώτερον εἶναι νὰ προσκληθῇ Κυβέρνησις καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος, καὶ ἂν ὁ Κύριος Πρόεδρος δώσῃ αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ Κύριος Ζυμβρακάκης, δὲν εἶναι κᾀμμία δυσκολία νὰ τὰ διορθώσωμεν. Πρόκειται μόνον περὶ ἑνὸς τύπου, τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν, καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις εἴπῃ, «χθὲς αὐτὸ εἴπατε,» καὶ τὸ παραδεχθῇ ἡ πλειονοψηφία τῆς Συνελεύσεως, αὐτὸ θὰ σημειωθῇ· ὥστε δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν πρὶν ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις. Προτείνω λοιπὸν νὰ σταματήσωμεν, ἕως οὗ ἔλθῃ ὁ Κύριος Πρόεδρος καὶ τότε νὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικά. Εἷς μάλιστα τῶν Κυρίων ὑπουργῶν μοὶ λέγει, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔλθῃ ἐδῶ διὰ νὰ δώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας διασαφήσεις.

§6ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Μ’ ὅλην τὴν καλὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἀποδίδω εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν, ὅστις ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἔδωκεν ἐξηγήσεις, λέγω, ὅτι καὶ σήμερον τὰ αὐτὰ θὰ ἐπαναληφθοῦν· οὐχ ἧττον ὅμως νομίζω, ὅτι εἶναι ὅλως διόλου περιττὸν, ὅταν ἔχωμεν τὰ στενογραφήματα, νὰ περιμένωμεν νὰ ἔλθῃ νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς αὐτὰς φράσεις. Ἐκτὸς τούτου δὲν εἶναι διόλου καλὴ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ, ὅταν λέγῃ τις μίαν φράσιν, νὰ τὸν ἐρωτῶμεν τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν, πῶς τὴν εἶπε, διότι ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἐξηγήσῃ ὅπως θέλει. Ἀφοῦ ἐκρατήθησαν πρακτικὰ ἀμέσως, δὲν ὑπάρχει κᾀνεὶς λόγος νὰ ζητήσωμεν διασαφήσεις σήμερον. Αἱ φράσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἦσαν, ὅτι, «ὑπογράφων τὰ θεσπίσματα, τὰ ὁποῖα μοὶ ἐπαρουσίασαν, δὲν ἐνόησα ποσῶς νὰ ὑπογράψω προβιβασμοὺς, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀνάκτησιν ἀρχαιότητος.»

§7ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἡ ἀνάκτησις τῆς ἀρχαιότητος εἶναι δικαίωμα.

§8Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶδα τὸν Πρόεδρον καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶπε—δὲν εἶναι ῥήτωρ διὰ νὰ ἠξεύρῃ νὰ σταθμίζῃ τὰς φράσεις του,—ὅτι μόνον ἀρχαιότητα ὑπέγραψεν· ἐὰν ἡ ἀρχαιότης ἐπιφέρῃ καὶ προβιβασμὸν, ἄλλο ζήτημα, ἠθέλησε δηλαδὴ νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν ἐβαθμολόγησεν, ἀλλὰ μόνον ὑπέγραψεν ἀρχαιότητα· συνέπεια δὲ τῆς ἀρχαιότητος εἶναι ὁ προβιβασμός.

§9ΤΙΝΕΣ. (Ἀριστερόθεν) Ὄχι, ὄχι.

§10ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἶναι ὅλως διόλου περιτταὶ αἱ συζητήσεις.

§11ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Σᾶς λύω τὸ ζήτημα ἐγὼ ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὅταν ἡμεῖς ὑπεγράψαμεν τὰ θεσπίσματα αὐτὰ, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἡ ἀρχαιότης συνεπιφέρει καὶ τὸν προβιβασμὸν καὶ ὑπεγράψαμεν βαθμούς. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις τοὺς θεωρῇ παρανόμους, δύναται νὰ τοὺς καταργήσῃ.

§12ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀντιπροσωπεύσας ὁλόκληρον τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, σᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου, Κύριοι, ὅτι ὁ Πρόεδρος καὶ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀναδεχθὲν τὴν ἀνάκτησιν τῆς ἀρχαιότητος, παρεδέχθη συγχρόνως καὶ τὰς συνεπείας τῆς ἀνακτήσεως, ἤτοι τοὺς προβιβασμούς. Ἂς μᾶς συγχωρηθῇ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν αὐτὴν τὴν ἰδέαν τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν συνέλαβε χθὲς μετὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι αὗται αἱ ἰδέαι δὲν διεῖπον τὸ πνεῦμα 4 ὑπουργῶν, τοὺς ὁποίους χωρὶς νὰ ὀνομάσω δύνασθε νὰ γνωρίζητε.

§13ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὀνομάσατέ τους, διότι ἔχω ὁμοίαν ὁμολογίαν ἑνὸς ὑπουργοῦ.

§14ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Νὰ τοὺς ὀνομάσητε, διότι ὁ Κύριος Καλλιγᾶς εἶπε τὸ ἐναντίον.

§15ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ Κύριος Καλλιγᾶς, ὁ Π. Μαυρομιχάλης, ὁ Κύριος Νικολόπουλος καὶ Κεχαγιᾶς, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τῶν ἰδίων, ἡ ὁποία ἐγένετο, οὐχὶ εἰς ἐμὲ προσωπικῶς, ἀλλ’ εἰς πολλοὺς τῶν συναδέλφων μας, ὡμολόγησαν καὶ ἐστοιχημάτισαν, ὅτι δὲν ἐπροβίβασαν· εἶπον μόνον, ὅτι παραδέχονται τὴν ἀνάκτησιν τῆς ἀρχαιότητος, οὐδὲν πλέον. Σήμερον ὁ Κύριος Βούβουλης ἔρχεται ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ σᾶς λέγει, ὅτι τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον παραδεχθὲν τὴν ἀνάκτησιν παρεδέχθη καὶ τοὺς προβιβασμούς· σᾶς ῥίπτει μίαν ἰδέαν, ἥτις εἶναι ἐκ διαμέτρου ἀντίθετος τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον χθές. Τί σᾶς εἶπε χθὲς ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν; ὅτι ἔλαβε χώραν πλάνη· σᾶς εἶπεν ἐν ἄλλαις λέξεσιν, ὅτι, ἐὰν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξῆγεν, ἐσυμπέρανεν, ὅτι, ἀνακτωμένης τῆς ἀρχαιότητος, ἀνακτῶνται βαθμοὶ, τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἐσκέφθη οὕτως· ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εἶπεν, ὅτι, ὑπογράψας θέσπισμα περὶ ἀνακτήσεως τῆς ἀρχαιότητος, οὐδέποτε ἐφαντάσθη, ὅτι ὑπογράφει προβιβασμούς· αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ὁ Πρόεδρος εἶπε καὶ οἱ ὁποῖοι φαίνονται σημειωμένοι εἰς τὰ στενογραφήματα τοὐλάχιστον. Τὸ νὰ ἔρχεται σήμερον ἕνας ὑπουργὸς καὶ νὰ σᾶς λέγῃ ἀντίθετα ὁλοκλήρου τοῦ ὑπουργείου, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ὑπογράψαν τὸ θέσπισμα ὑπέγραψε προβιβασμοὺς, ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸν χθὲς ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διότι χθὲς ἐν τῷ δωματίῳ τοῦ Κυρίου Προέδρου τῆς Συνελεύσεως.....

§16ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Αὐτὰ δὲν λέγονται.

§17ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχω δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι χθὲς ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ὅλοι οἱ λοιποὶ ὑπουργοὶ εἰς ἰδιαιτέρας ὁμιλίας ἀνεγνώριζον ὅτι ἔλαβε χώραν μία πλάνη, τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς ἐξέθεσεν ἀπὸ τοῦ βήματος· καὶ εἶναι ἄπορον πῶς ἕνας ὑπουργὸς σήμερον, ἀντιπροσωπεύων ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἔρχεται νὰ σᾶς εἴπῃ φανερὰ, ὅτι, ὅταν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον παρεδέχθη τὴν ἀνάκτησιν τῆς ἀρχαιότητος, παρεδέχθη καὶ τοὺς προβιβασμούς. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, καθ’ ἣν τὸ θέσπισμα, τὸ ὁποῖον, ἀπονέμον ἀρχαιότητα, ἀπονέμει καὶ προβιβασμοὺς, δύναμαι νὰ ζητήσω τὴν κατάσχεσιν δικαστικῶς τοῦ θεσπίσματος καὶ τὴν κατ’ αὐτοῦ ἐπίληψιν τῆς ἀνακριτικῆς ἐξουσίας καθόσον ἔχω ἀφορμὴν ν’ ἀμφιβάλλω, ἂν αὐτὸ εἶναι γνήσιον ἢ ὄχι.

§18Δ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἂς τελειώσωμεν τὰ πρακτικὰ πρῶτον.

§19ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης μὲ παρεξήγησε· δὲν ἀρνοῦμαι, σᾶς εἶπα, ὅτι ἐπλανήθημεν ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιότητα, ἥτις συνεπιφέρει καὶ τὸν προβιβασμόν· οὐχ ἧττον ὅμως ἡμεῖς, ὁμολογοῦντες τὴν ἀρχαιότητα, εἴμεθα ἐν γνώσει καὶ τῶν προβιβασμῶν, τοὐλάχιστον ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι αὐτοὶ ἐπροβιβάσθησαν· ἠμπορεῖ νὰ ἐπλανήθημεν ὡς πρὸς τὴν νομοθεσίαν· τοῦτο μένει εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ κρίνῃ ἂν παρηνομήσαμεν ἢ ὄχι· οὐχ ἧττον ὅμως ἡμεῖς ἐν γνώσει ἐθεσπίσαμεν, ὅτι δίδοντες τὴν ἀρχαιότητα τοὺς προβιβάζομεν· μέχρι τῆς χθὲς καθ’ ἣν ἀφηρέσατε τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τοῦ νὰ προβιβάζῃ, ἡμεῖς εἴχαμεν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ προβιβάζωμεν· ἂν παρηνομήσαμεν, δύνασθε νὰ ἐξελέγξητε τὰς πράξεις μας· οὐχ ἧττον ὅμως δὲν δύνασθε νὰ ἐπιμένητε, ὅτι ἡμεῖς ἐν τῷ δικαιώματί μας ἐπροβιβάσαμεν.

§20ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Χθὲς ὅταν ἐσυζητήθη τὸ περὶ ἀνακτήσεως τῆς ἀρχαιότητος δὲν εἶσθε παρὼν εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον.

§21ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΝΑΥΤΙΚΩΝ. Ἀλλ’ ὅταν ἔφερον τὸ ψήφισμα, ἤμην κατὰ πάντα σύμφωνος, καὶ ἐπλανήθημεν ἴσως ὡς πρὸς τὸ νομικὸν μέρος, ὄχι ὅμως ὅτι δὲν γνωρίζομεν, ὅτι κάμνομεν προβιβασμούς.

§22ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ στενογράφημα.

§23ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Κύριοι, λυποῦμαι, διότι ῥίπτομεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ζήτημα ἐρεθιστικὸν, μόνον καὶ μόνον, διότι εἶναι ἐρεθιστικόν· καὶ ἀπόδειξις, ὅτι ῥίπτονται τὰ ζητήματα ταῦτα μόνον καὶ μόνον, διότι ἔχουσι τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἐρεθισμοῦ, εἶναι ὅτι τὰς περὶ αὐτῶν πληροφορίας δὲν τὰς ἀρυόμεθα ἀπὸ τὰ κοινοβουλευτικὰ γεγονότα, ἀλλ’ ἀπὸ συζητήσεις, ἀπὸ λόγους, ἀπὸ διαδόσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐκτὸς τοῦ βήματος τούτου.

§24ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἶπεν ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου;

§25ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἶσθε ἀντιπρόεδρος, Κύριε, καὶ πρέπει νὰ φυλάξητε τὴν τάξιν καλλίτερα ἀπὸ ἐμὲ (θόρυβος). Ἀπαντῶ, Κύριοι, εἰς τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Μαυρομιχάλη, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς δὲν τὸν διεκόψαμεν. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης μακρὰν τοῦ ν’ ἀνατρέξῃ εἰς τὰ πράγματα καὶ τὰ κοινοβουλευτικὰ γεγονότα, ἀνέτρεξεν εἰς ἰδιαιτέρας ἐξηγήσεις καὶ πληροφορίας· νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο καὶ ἡ συνείδησις καὶ ἡ νομολογία μας πρέπει νὰ τὸ καταδικάσῃ, διότι εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον μακρὰν τοῦ νὰ συντελῇ εἰς τὴν ἁρμονίαν τῶν γεγονότων καὶ τὴν εἰρήνευσιν τῶν πνευμάτων, συντελεῖ εἰς τὸν ἐρεθισμὸν καὶ εἰς τὴν συκοφαντίαν. Ἔρχομαι, Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Συνελεύσεως, εἰς τὸ νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου Κ. Καλλιγᾶ, τὴν ὁποίαν πρὸ πάντων μοῦ ἐζητήσατε. Ἰδοὺ τί εἶπεν ὁ Κ. Καλλιγᾶς· «Μοὶ φαίνεται παράδοξον, ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις εἶπεν ὅτι ἐφωτίσθη, ὅτι ἐκφράζονται ἀπορίαι καὶ γίνονται ἐρωτήσεις περὶ ἑνὸς πράγματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπήντησα καταφατικῶς. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἡ προσωρινὴ αὐτὴ Κυβέρνησις ἀπένειμε βαθμοὺς πέντε τὸν ἀριθμὸν, καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι ἐστήριξε τὴν ἀπονομὴν αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει ἀναγνωρισθείσης ἀρχαιότητος, καὶ δύω ἐξ αὐτῶν ἔχουν τὴν ἀρχαιότητα δυνάμει δικαστικῆς ἀποφάσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν σκέψιν, ὅτι ἐκτελεῖ αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις. Ταῦτα σᾶς εἶπον· φέρετε τὴν κρίσιν σας ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἂν θεωρῆτε τὸ ἁμάρτημα θανάσιμον, φέρετε καὶ τὴν ψῆφόν σας. Τώρα θέλετε νὰ ἐπαναφέρητε συζήτησιν, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα».

§26ΤΙΝΕΣ. Θέλομεν τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§27Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν τῶν πρακτικῶν, Κύριε Κόκκινε.

§28ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἶναι ἐπικυρωμένα ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τὰ πρακτικὰ αὐτά.

§29ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ὑπὸ συζήτησιν αὐτά.

§30ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Σήμερον ὁ Κ. Μαυρομιχάλης δὲν ἠρνήθη τὴν ὁμιλίαν τοῦ Κ. Καλλιγᾶ; Ἔρχεται λοιπὸν ὁ Κ. Κόκκινος καὶ τὸν φέρει εἰς μαρτυρίαν.

§31ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι οὐδεμία διάκρισις ἐγένετο μεταξὺ ἀρχαιότητος καὶ βαθμοῦ, τὸν ὁποῖον ἡ παραγνωρισθεῖσα καὶ καταπατηθεῖσα, ἀλλ’ ἤδη ἀναγνωρισθεῖσα ἀρχαιότης συνεπάγεται μεθ’ ἑαυτῆς· ἀλλὰ, Κύριοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν λύσιν ἀπαθῆ, κατευνάζουσαν τὰ πάθη, πρέπει νὰ μὴ συζητῶμεν τὶ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τί εἶχε κατὰ διάνοιαν, ἀλλὰ τί εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν νόμον. Δὲν ἔρχομαι νὰ στηριχθῶ, οὔτε ἐφ’ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος φίλος καὶ συνάδελφος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, οὔτε ἐφ’ ὅσων εἶπε χθὲς ὁ Κ. Πρόεδρος ἢ ὁ Κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς, τοὺς ὁποίους δὲν ἔσχον τὴν τιμὴν ν’ ἀκούσω, ἀλλ’ ἔρχομαι νὰ στηριχθῶ ἐπὶ τοῦ νόμου· θεωρῶ, ὅτι εἶναι ὅλως διόλου ἄτοπον νὰ ἐπιλαμβανώμεθα μιᾶς διαφωνίας, ἥτις ἐνδέχεται νὰ ἐπικρατῇ εἰς ἓν ζήτημα δύσκολον καὶ δυσδιάλυτον.

§32ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, Κύριε Πρόεδρε.

§33ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Συνέχεια τῶν πρακτικῶν εἶναι αὐτά.

§34ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸν ἐπαναφέρητε εἰς τὸ θέμα.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ θέμα φαίνεται ὅτι εἶναι, ἀλλὰ μακρηγορεῖ.

§36ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπαναφέρητε τὸν Κ. Γλαράκην εἰς τὴν τάξιν.

§37ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Δὲν ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ στηριχθῶ ἐπὶ τῶν τυχαίων λόγων, ἐπὶ τῆς τυχαίας συγχύσεως, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὸ πνεῦμα ἢ τὴν διάνοιαν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου ὑπουργοῦ, ὅταν πρόκηται περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἄλλος παρὰ τὸν Κύριον Καλλιγᾶν ἦτον εἰς θέσιν νὰ διακρίνῃ καὶ λύσῃ. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δίκαιον τοῦ ν’ ἀναγνωρίσῃ ἀρχαιότητα, καὶ ποῖαι εἶναι αἱ ἀπαραίτητοι καὶ νομικαὶ καὶ ἀναγκαῖαι συνέπειαι αὐτῆς τῆς ἀναγνωρίσεως.

§38ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν αὐτὸ, Κύριε Κόκκινε.

§39ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τότε δὲν γνωρίζετε τί ἀμφισβητεῖτε. Ὅταν, Κύριοι, σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἀρχαιότητος εἶναι ἀχώριστος ἀπὸ τὴν ἀπονομὴν τοῦ οἰκείου βαθμοῦ, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντικείμεναν οὐδὲ ἀφορμὴ διὰ συζήτησιν, καὶ ὅταν συζητῆτε καὶ θέλητε νὰ συζητῆτε, συζητεῖτε ἐκ περισσείας μόνον καὶ μόνον διὰ ν’ ἀποδείξητε, ὅτι ὁ δεῖνα ἢ δεῖνα ὑπουργὸς εἶναι μᾶλλον ἐξῳκειωμένος ἀπὸ τὸν δεῖνα μὲ τὴ ἑρμηνείαν τοῦ Νόμου, θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι διόλου ἀλλότριον τῶν διασκέψεων μας. Σᾶς εἶπε χθὲς, ὡς ἔμαθον, εἷς ἀξιότιμος τῶν συναδέλφων μας, ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἀρχαιότητος δὲν συνεπάγεται καὶ τὴν ἀπονομὴν τοῦ ἁρμόζοντος βαθμοῦ· ἀπορῶ, Κύριοι, μὲ τὴν ἀξίωσιν ταύτην, καὶ ἀπορῶ ὑπὸ διπλῆν ἔποψιν, ἀπορῶ καὶ διὰ τὴν οὐσίαν αὐτῆς, καὶ διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐκφέρεται· μόνη ἡ δικαστικὴ ἐξουσία δύναται, ἀφοῦ ἀναγνωρίσῃ τὴν ὕπαρξιν μιᾶς παραβάσεως ἑνὸς κεκτημένου δικαιώματος, νὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖρας αὐτῆς, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπρακτεῖ νὰ ἐπιφέρῃ ἄλλην θεραπείαν παρὰ τὴν τῆς ἀποζημιώσεως· ἀλλ’ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, τῆς ὁποίας προορισμὸς εἶναι ἡ ἐνέργεια καὶ ἡ δρᾶσις, εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, λέγω, δὲν συγχωρεῖται νὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖρας, καὶ μάλιστα πρέπει νὰ φέρῃ διὰ πράξεως ῥητῆς τὴν θεραπείαν· ἄλλως παύει τοῦ νὰ ᾖναι ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, καὶ περιέρχεται εἰς τὴν ἀδυναμίαν ἐκείνην τῆς ἐνεργείας, εἰς ἣν ἄλλαι ἐξουσίαι δύνανται νὰ εὑρεθῶσιν, οὐδέποτε ὅμως ἡ ἐκτελεστικὴ ἡ καθαρὰ, ἡ ἐνεργὸς, ἡ διοικητικὴ, χωρὶς νὰ παραγνωρίσῃ σπουδαίως τὴν ἀποστολήν της.

§40ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Πρόκειται νὰ μᾶς διδάξητε τί ἐστὶν ἐκτελεστικὴ ἐξουσία;

§41ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Μάλιστα· διότι ἐὰν τὸ ἐγνωρίζετε, δὲν ἐσυζητεῖτε αὐτό. Σᾶς εἶπα, Κύριοι ὅτι δὲν συζητῶ, τί φρονεῖ ὁ Κ. Ῥοῦφος, ἢ ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς, ἢ ὁ Βούβουλης, ἢ ὁ Καλλιγᾶς, ἀλλὰ τί πρέπει κατὰ νόμον νὰ λάβῃ χώραν, ἀφ’ οὗ ἡ ἀρχαιότης ἀναγνωρισθῇ. Εἰς ἐμὲ, Κύριοι, ὁ ἔλεγχος ὁ ἐπιστημονικὸς καὶ πολιτικὸς τῶν ἰδεῶν καὶ τοῦ Κυρίου Ῥούφου καὶ Πετιμεζᾶ εἶναι πρᾶγμα ἀδιάφορον, μικρόν· δι’ ἐμὲ ὁ ἔλεγχος πρόκειται περὶ τῆς νομιμότητος αὐτῶν τῶν πράξεων. Λοιπὸν Κύριοι, εἶναι ὁμολογούμενον, ὅτι οὐδεὶς οὔτε ἐκ τῶν Κυρίων Ὑπουργῶν, οὔτε ἐξ ἡμῶν ἀμφισβητεῖ, ὅτι ἡ ἀρχαιότης τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων προσώπων, ἀδίκως καταπατηθεῖσα δικαίως ἀνεγνωρίσθη καὶ ὅτι περὶ τούτου ἐξεδόθη πρᾶξις ὁμόφωνος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· ἠγέρθη μόνον ἀμφισβήτησις ὄχι ἐκ μέρους τῶν Κυρίων Ὑπουργῶν, ἀλλ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἐκμεταλλευθῶσι τὴν μὴ ἀπονομὴν βαθμοῦ ἠγέρθη λέγω ἀμφισβήτησις, ποῖαι εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς τοιαύτης νομολογίας· τὸ κατ’ ἐμὲ, ὅταν ἡ καταπατηθεῖσα ἀρχαιότης ἀναγνωρισθῇ καὶ ἀποδοθῇ, εἶναι ἀχώριστος καὶ ἡ ἀπονομὴ τοῦ οἰκείου βαθμοῦ· δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἡ ἀρχαιότης, ὅταν ὁ βαθμὸς χωρισθῇ ἀπ’ αὐτὴν, ὄχι μόνον, διότι πρόκειται περὶ θεραπείας προερχομένης ἀνάγκης ἐκ μέρους τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ διότι συγχρόνως πρόκειται ν’ ἀποδώσῃ ὄχι τὴν σκιὰν ἑνὸς δικαιώματος, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα αὐτό. Εἶπόν τινες, Κύριοι, ὅτι ἡ ἀρχαιότης ἀποτελεῖ προσὸν μόνον· ὄχι, Κύριοι, ἀποτελεῖ προσὸν μόνον, ἐφ’ ὅσον ἄλλος δὲν ἐπροτιμήθη, ἀποτελεῖ προσὸν μόνον, ἐφ’ ὅσον οὐδεὶς προβιβασμὸς ἐγένετο ἐκτὸς τῶν ὅρων τῆς ἀρχαιότητος· ἅμα ὅμως ἐπέλθῃ προβιβασμός τις, εἴτε τῆς παρούσης ἢ τῶν προγενομένων Κυβερνήσεων, ἡ ἀρχαιότης ἐκείνη παραβιασθεῖσα ἀποδεικνύει, ὅτι δικαιώματα κεκτημένα κατεπατήθησαν, ἑπομένως γεννᾶται ἀφορμὴ καὶ περίπτωσις περὶ ἐπανορθώσεως τοῦ καταπατηθέντος ἐκείνου δικαιώματος· τὴν ἐπανόρθωσιν ταύτην, τὴν ὁποίαν κέκτηται ἡ δικαστικὴ ἐξουσία καὶ δύναται νὰ προσδιορίσῃ εἰς ἀποζημίωσιν τῆς ἀξίας τῶν ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας τῆς ἐστερήθη, συνεπείᾳ τοῦ καταπατηθέντος καὶ προβιβασθέντος δικαιώματός του......

§42ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή. Πρόκειται περὶ τῶν πρακτικῶν, ὄχι περὶ τῆς οὐσίας, πρόκειται ἂν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὴ ἡ φράσις τοῦ Πρωθυπουργοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε Κύριοι, καθήσατε!

§44ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ἐξηγηθῇ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὶ φρονεῖ ὁ Κύριος Πρωθυπουργὸς μὲ τὴν χθεσινήν του ἔκφρασιν, παραχωρῶ τὸν λόγον εἰς ἓν τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργείου, ἐπιφυλαττόμενος κατόπιν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη.

§45ΚΑΛΛΙΓΑΣ. (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, μοὶ φαίνεται ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην ἡ συζήτησις πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς προτάσεις γενομένας πρὸς διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν καὶ περὶ οὐδενὸς ἄλλου. Ἐὰν ἔχῃ τις τὴν δεῖνα ἢ τὴν δεῖνα γνώμην περὶ τῆς οὐσίας τοῦ πράγματος, τοῦτο ἀνήκει εἰς χωριστὴν συζήτησιν.

§46ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§47ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ζητεῖται ἡ διόρθωσις τῶν πρακτικῶν καὶ ζητεῖται λόγῳ δῆθεν παραλείψεως τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ Κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Μοὶ φαίνεται ὅτι πρῶτος ἔχει δικαίωμα πρὸς τοῦτο ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐκεῖνος πρὸ πάντων ἐνδιαφέρεται νὰ ὑπάρχῃ ἀκριβὴς μνεία τῶν παρ’ αὐτοῦ λεχθέντων· οὐδεὶς ἄλλος δύναται νὰ ἀξιώσῃ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ δεῖνα λέξις. Τὸ νὰ λέγῃ τις· «ἔχω ἀξίωσιν, ὥστε ἡ δεῖνα λέξις νὰ ὑπάρχῃ·» ἠξεύρετε τί σημασίαν ἔχει; ἔχει τὴν σημασίαν ὅτι «θέλω νὰ οἰκοδομήσω ἐπ’ αὐτῆς τῆς λέξεως, ἔχω ἀνάγκην αὐτῆς τῆς λέξεως, μοῦ χρησιμεύει ὡς ἐπιχείρημα, μοὶ χρησιμεύει ὡς λαβή, ὡς ὕλη, κ’ ἐξ αὐτῆς θέλω νὰ ἐξάξω μέγα τι.» Ἄλλην σημασίαν δὲν ἔχει. Τότε μόνον δύναται νὰ ἔχῃ ἡ παράλειψις σημασίαν, ὅταν ἐκεῖνο τὸ πρόσωπον δὲν ὑπάρχῃ πλέον καὶ δὲν ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ δώσῃ καὶ πάλιν λόγον περὶ τοῦ πράγματος· ὅταν ὅμως ᾖναι παρόν, ὅταν ἔχῃ τὴν δύναμιν τοῦ λόγου, ὅταν ᾖναι εἰς κατάστασιν τὴν γνώμην του πάντοτε νὰ ἐκφράσῃ, νομίζω, ὅτι τὸ νὰ ζητῇ τις ἔγγραφον δὲν εἶναι ἄλλο, παρὰ τὸ νὰ ζητῇ πιστοποιητικὸν, ὡς συμβαίνει ἐπὶ ἀξιώσεων ἐστερημένων ἀξίας. Τοιοῦτο λοιπὸν πιστοποιητικὸν ζητεῖτε, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον εἶναι παρὸν καὶ ἐσκέφθη ἐκ συμφώνου τί ν’ ἀπαντήσῃ· σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὑπάρχει πληρεστάτη ἁρμονία ἐν τῷ ὑπουργείῳ καὶ ἐσκέφθη πῶς θέλει ἀπαντήσει, εἰς πᾶσαν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις ἤθελεν ἀποτείνει εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἀπὸ προχθὲς ἀκόμη εἶχε ἐσχηματισμένην τὴν γνώμην του. Τὸ νὰ λέγετε ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ δεῖνα λέξις, τότε θὰ εἴπῃ, ὅτι θέλετε νὰ σχηματίσητε ἄλλην ἔννοιαν παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐν τῷ νῷ ὁ Κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ὑπερβολικὸν, νὰ κατασκευάσετε εἰς τὸ ὑπουργεῖον γνώμην, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει· ἀφήσατε τὸ ὑπουργεῖον ἐλεύθερον νὰ σᾶς ἐκθέσῃ τὴν γνώμην του, καὶ νὰ σᾶς παραστήσῃ τὴν ἔννοιάν του, ὅπως πρέπει, κοινοβουλευτικῶς· δὲν εἶναι ὅμως κοινοβουλευτικὸν τὸ νὰ ἐξάξετε συμπεράσματα ἐκ τῆς δεῖνα ἢ δεῖνα λέξεως καὶ ἰδοὺ ἐγὼ νὰ σᾶς εἴπω, τί νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ περιέχουν τὰ πρακτικὰ, νομίζετε, ὅτι ὁ Κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου χθὲς σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ περὶ γενομένων προβιβασμῶν, ὅτι καμμίαν γνώμην, κανένα σκοπὸν δὲν εἶχε τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐνεργήσῃ προβιβασμοὺς κ’ ἑπομένως λεληθότως πως ὑπέγραψε προβιβασμούς. Αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι εἶπεν, ἐὰν μὲ πιστεύετε, ἂν καὶ δὲν ἠξεύρω, ἂν ἔχω τὰ πιστὰ τῆς Συνελεύσεως. Δὲν εὑρέθην παρὼν χθὲς, διότι ἐνόμισα, ὅτι εἶχε περαιωθῆ ἡ συζήτησις καὶ μετέβην εἰς τὸ ὑπουργεῖον· ἔμαθον ὅμως κατόπιν ὅτι ἔγεινε πάλιν συζήτησις καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος εἶχε τὴν καλωσύνην ν’ ἀναφέρῃ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους μου, τί ἐῤῥέθη.

§48ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶναι παρὼν ὁ Κ. Πρόεδρος.

§49ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἐνοχλεῖσθε νὰ μὲ βλέπετε ἐπὶ τοῦ βήματος, Κ. Ζυμβρακάκη, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι πᾶσα διακοπὴ εἶναι ἄκαιρος, ὅταν πρόκηται νὰ σᾶς δώσω λόγον, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς δώσω ἄλλον λόγον, παρ’ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον σᾶς δίδω. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἐλάβομεν καιρὸν νὰ μάθωμεν παρὰ τοῦ Κυρίου Προέδρου τί ἐσκόπευεν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ εἴπῃ· ἠκούσατε νὰ εἴπῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον ἀπ’ ἀρχῆς, ὅτε ἐκινήθη ἡ συζήτησις, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν ὁ συνάδελφός μου ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Σᾶς λέγω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δὲν εἶχε τὴν πρόθεσιν νὰ προβῇ εἰς προβιβασμούς. Ἀπ’ ἀρχῆς ἐν τῷ ὑπουργείῳ εἴπομεν, ὅτι δὲν προβαίνομεν εἰς προβιβασμούς· τὸ ὑπουργεῖον ὅμως εὑρέθη εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσῃ ζήτημα καταπατηθείσης ἀρχαιότητος καὶ ἐσχημάτισε γνώμην, εἴτε καλῶς, εἴτε κακῶς, εἴτε ἐὰν θέλετε, τὴν ἐσχημάτισε κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δεῖνος, ἢ τοῦ δεῖνος ὑπουργοῦ, καὶ ἂν θέλετε, σᾶς προσφέρω ἐμαυτὸν διὰ νὰ στρέψετε ὅλην τὴν ὀργήν σας κατ’ ἐμοῦ, εἴτε ἔκαμεν αὐτὸ τὸ λάθος, ἂν θέλετε νὰ πεισθῆτε, ὅτι ἡ ἀρχαιότης κατεπατήθη, καὶ ὅτι συνέπεια τούτου ἦτο ἀπονομὴ δικαιοσύνης διὰ προβιβασμοῦ. Αὐτὸ ἤθελε νὰ σᾶς εἴπῃ ὁ Κ. Πρόεδρος· ἐὰν δὲν τὸ ἀνέπτυξε διὰ τῶν πολλῶν λέξεων διὰ τῶν ὁποίων τὸ ἀνέπτυξα ἐγὼ, τὸ ἐξέφρασεν ὅμως διὰ τῆς σοβαρᾶς ἁπλότητος, ἡ ὁποία τιμᾷ τὸ γῆρας καὶ τὸν σεβάσμιον ἄνδρα, καὶ μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ φέρετε αὐτὸν συχνὰ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ τὸν βασανίζετε διὰ νὰ εἴπῃ μίαν λέξιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ οἰκοδομήσητε ἐπιχειρήματα. Ἡ συζήτησις εἶναι ἐλευθέρα, αἱ ἐπερωτήσεις ὅλαι εἶναι ἀνεῳγμέναι· διατὶ δὲν δέχεσθε νὰ σᾶς δώσωμεν ἐξηγήσεις; Τὸ παρὸν ζήτημα εἶναι περὶ διορθώσεως τῶν πρακτικῶν. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι εἶναι σπουδαῖον διαφυλάττεται ἀκέραιον, ἀλλὰ τότε εἶναι δίκαιον ν’ ἀφήσετε πᾶν μέσον ἀπολογίας εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἑπομένως μοὶ φαίνεται, ὅτι πᾶσα προσπάθεια διορθώσεως τῶν πρακτικῶν ἀποβαίνει ματαία.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§51ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ στενογράφημα.

§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ στενογράφημα δὲν εἶναι ἐπίσημον ἔγγραφον.

§53ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἶναι ἐπίσημον. Καὶ ἡ ἐφημερὶς ἐπιγράφεται «Ἐπίσημος Ἐφημερὶς τῆς Συνελεύσεως».

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ στενογράφημα ὑπάρχει· αὐτὸ δημοσιεύεται διὰ τῆς ἐφημερίδος, πᾶς τις δύναται νὰ τὸ ἀναγνώσῃ (θόρυβος). Λοιπὸν ὅσοι νομίζουν, ὅτι ἐφωτίσθησαν καὶ ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ περαιτέρω συζήτησις, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη καὶ παύει ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Τώρα μένει ν’ ἀποφανθῆτε, ἐὰν καλῶς συνετάχθησαν τὰ πρακτικὰ, ἢ ἂν πρέπει νὰ διορθωθῶσι.

§55ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ διϊσχυρίζομαι, ὅτι ὁ Κ. Πρόεδρος εἶπεν, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ προβιβασμῶν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἐγένετο συζήτησις περὶ τούτου καὶ μακροτάτη. Τώρα ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐφωτίσθη· οἱ μὲν νομίζουσιν, ὅτι εἶναι καλῶς συντεταγμένα τὰ πρακτικὰ, οἱ δὲ τὸ ἐναντίον. Ἄρα πρέπει διὰ μιᾶς ψηφοφορίας νὰ διαλυθῇ ἡ διαφωνία. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν καλῶς ἔχωσι τὰ πρακτικά.

§57ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀναγνωσθοῦν. Ἀναγινώσκεται ὁ λόγος τοῦ Κυρίου Ῥούφου.

§58ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀποσύρω τῳόντι τὴν πρότασίν μου, διότι τῳόντι αὐτὸ εἶπε.

§59ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, θὰ ψηφοφορηθῇ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι καλῶς ἔχουν τὰ πρακτικὰ, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη.

§61ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς συμπλήρωσιν τῶν σημερινῶν πρακτικῶν νὰ γραφοῦν ὅλα ὅσα ἐξήγησεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§62Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερ.). Κύριοι, ὁ θόρυβος καὶ ὁ ἐρεθισμὸς, ὁ ὁποῖος ἐπικρατεῖ ἐντὸς τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἔχει σπουδαῖα ἀποτελέσματα ἐπὶ τῆς τύχης ὁλοκλήρου τῆς πατρίδος. Αἱ πληροφορίαι, Κύριοι, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀπὸ προχθὲς μέχρι σήμερον ἀπὸ διάφορα μέρη τῆς ἐπικρατείας, ἂν δὲν ἦναι καὶ κακαὶ, δὲν εἶναι καὶ τόσον εὐχάριστοι. Ἐλθοῦσα ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ μετὰ τὰ τελευταῖα λυπηρὰ γεγονότα καὶ ἀναλαβοῦσα τὴν διοίκησιν τοῦ κράτους ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἦλθε χωρὶς νὰ ἔχῃ στρατὸν, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἕνα κλητῆρα, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὀβολὸν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ποῦ ἐρείδετο λοιπὸν, ποῦ ἐστήριζε τὰς ἐλπίδας της, ὅτι θὰ διέλθῃ αὐτὰς τὰς τρικυμιώδεις περιστάσεις τῆς πατρίδος; εἰς τὴν συμφιλίωσιν τῶν μερίδων, εἰς τὴν ἀληθῆ καὶ εἰλικρινῆ ὑποστήριξιν ὅλων τῶν κομμάτων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (θόρυβος). Θὰ ὁμιλήσω, Κύριοι, μετὰ παῤῥησίας, ἀδιαφορῶ καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν μερίδα σήμερον καὶ πρὸς τὴν ἄλλην, ἔχω μίαν εὐθύνην καὶ ἓν καθῆκον, ἠγωνίσθην διὰ νὰ ἔλθω εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, καὶ δὲν δίδω τὸ δικαίωμα οὔτε εἰς τὴν μίαν μερίδα οὔτε εἰς τὴν ἄλλην διὰ νὰ μὲ πετάξῃ εἰς τοὺς δρόμους. Ἐπίστευε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, ἐπίστευε λοιπὸν ἡ Πατρὶς, ὅτι διὰ τῆς συμφιλιώσεως ἡμῶν αὐτῶν ἠθέλομεν ἐξέλθει τοῦ μεγάλου κινδύνου, εἰς τὸν ὁποῖον δυστυχῶς εὑρέθημεν, δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω πῶς, δυστυχῶς ὅμως βλέπω, ὅτε ὁ ἐρεθισμὸς ὁ προσωπικὸς, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις αἱ προσωπικαὶ, ὄχι μόνον, Κύριοι, δὲν ἠλαττώθησαν, ἀλλ’ ἐκορυφώθησαν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, καὶ δύναμαι, Κύριοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπ’ αὐτὸ τὸ βῆμα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μέχρι σήμερον δύω, τρεῖς Πληρεξούσιοι ἦλθον νὰ ἐρωτήσουν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ δημοσία τάξις καὶ ἀσφάλεια τοῦ κράτους, ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι ἐπαρουσιάσθησαν μόνον καὶ μόνον μὲ προσωπικὰς ἀπαιτήσεις. Εἶναι καιρὸς σήμερον τῶν προσωπικῶν ἀπαιτήσεων; (θόρυβος μέγας).

§63ΤΙΝΕΣ. Ὄχι ὅλοι.

§64ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ ἐξηγηθῶ.

§65ΑΧΟΛΟΣ. Εἶναι ἀληθέστατον, Κύριοι, ὅλοι εἰς τὰ ὑπουργεῖα τρέχουν. (θόρυβος).

§66ΔΑΓΡΕΣ. Οἱ Πληρεξούσιοι θὰ ἐξετάσουν τὴν διαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου, στηριζομένου εἰς τὸ αἷμα διακοσίων ἀδελφῶν. Λοιπὸν θὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Συνελεύσεως.

§67ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ λέγων, «οἱ Πληρεξούσιοι,» ἐννοῶ τοὺς Πληρεξουσίους ἐκείνους, ὅσοι ἐπεσκέφθησαν τοὺς ὑπουργούς. (θόρυβος). Δὲν ἐνόησα ὑμᾶς, Κύριε Παλαμίδη, ὁ ὁποῖος δὲν τοὺς ἐπεσκέφθητε, δὲν ἐνόησα ὑμᾶς, Κύριε Δαγρὲ, ὁ ὁποῖος δὲν τοὺς ἐπεσκέφθητε. Ἐπίστευα λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἡ συμφιλίωσις ἡ ἀδελφικὴ μεταξὺ ἡμῶν ἤθελεν ἐπαναφέρῃ τὴν γαλήνην, ἤθελεν ἐπαναφέρει τὴν ἡσυχίαν, ἤθελεν ἐπαναφέρει τὴν τάξιν, καὶ διὰ τῆς τάξεως ἠθέλαμεν εἰσπράξει χρήματα, καὶ διὰ τῶν χρημάτων ἠθέλαμεν ἐξασφαλίσει τὴν τάξιν· ὅταν ὅμως αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅταν αὐτοὶ οἱ φατριασμοὶ ἀρχίζουν, Κύριοι, ἀπὸ μέσα ἀπ’ αὐτὸν τὸν περίβολον, μὴ περιμένετε ἡσυχίαν, μὴ περιμένετε τάξιν. Σήμερον καταλύεται μία ἀρχὴ ἐδῶ, αὔριον καταλύεται ἡ ἄλλη ἀρχὴ ἐκεῖ, μεθαύριον καταλύεται ἡ ἄλλη ἀρχὴ ἀλλαχοῦ, ἡ Κυβέρνησις διατάττει, οἱ στρατοὶ δὲν ὑπακούουν, ἡ Κυβέρνησις γράφει, οἱ ἔπαρχοι δὲν ἀκούουν, τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις σήμερον, καὶ ἠξεύρετε μέχρι ποῦ ἔφθασεν ἡ ἀποστασία, ἡ ἀναρχία; Χθὲς, Κύριοι, οἱ τηλεγραφηταὶ, οἱ ὑπάλληλοι τοῦ τηλεγραφείου, ἐντὸς τῆς πρωτευούσης αὐτῆς, ἐκ συστάσεως συνεννοηθέντες μὲ ὅλα τὰ τηλεγραφεῖα, εἶχον ἀποφασίσει, ἀφ’ οὗ προηγουμένως ὑπέβαλαν ἀναφορὰν νὰ διορίσω ἕνα τμηματάρχην τοῦ τηλεγραφείου, πρόσωπον ὡρισμένον, νὰ μὴν ὑπακούσουν, καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸν διώρισα σήμερον, ὅλοι αὐτοὶ μὲ ἐπαρουσίασαν τὰς παραιτήσεις των.

§68ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ τοὺς τιμωρήσητε.

§69ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοὺς ἐτιμώρησα, τοὺς ἔπαυσα ἀμέσως καὶ τοὺς κατήγγειλα. Λοιπὸν, Κύριοι, μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν ἄλλην δύναμιν, παρὰ μόνον τὴν δύναμιν τῆς συμφιλιώσεως ἡμῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν, πῶς δύναται, ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ἐρεθισμὸς ἐντὸς αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως, ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διάστασις, πῶς δύναται, λέγω, νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν εἰς ὅλον τὸ κράτος; Καθόλου δὲν δύναται. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἑαυτόν μου, τοὐλάχιστον ἐν ὅσῳ ὑπάρχει αὐτὸς ὁ ἐρεθισμὸς ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ὑπηρετήσω ὡς ὑπουργὸς, καὶ διὰ τοῦτο παραιτοῦμαι, καὶ παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν παραίτησίν μου.

§70ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§71ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, τῷ ὄντι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς προσκαλεῖ ἐκ τοῦ βήματος τούτου νὰ παύσῃ πᾶσα συμπάθεια, νὰ παύσῃ πᾶν αἴσθημα προσωπικὸν, ἀξιέπαινος εἶναι διὰ τοῦτο.

§72ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀντιπάθεια.

§73ΔΑΓΡΕΣ. Πᾶσα συμπάθεια, πᾶν αἴσθημα προσωπικὸν, πᾶσα ἀντιπάθεια· τῷ ὄντι τῷ ἀποδίδω τὸν δίκαιον ἔπαινον· εἰς τοῦτο αὐτὸ καὶ ἐγὼ, Κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν τιμωρίαν τῆς Συνελεύσεως, τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν τῆς Συνελεύσεως, ἢ κατ’ αὐτῶν τῶν μελῶν της, ἢ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅλοι, Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε τὰ λυπηρὰ συμβάντα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν 19 καὶ 21 τοῦ παρελθόντος μηνός· (θόρυβος). Ὅταν, Κύριοι, ἐρχώμεθα ἐκ τοῦ βήματος τούτου ἡμεῖς οἱ πληρεξούσιοι καὶ ἀποδίδωμεν προθέσεις, ἀποδίδομεν σκοποὺς εἰς ὑπουργοὺς ἢ εἰς συναδέλφους μας, ὅταν ἐκ τοῦ βήματος τούτου ἐρχώμεθα ἡμεῖς καὶ ἀποκαλοῦμεν μίαν Κυβέρνησιν, ὅτι ψεύδεται, ὅπως τὴν ἀπεκαλέσαμεν καὶ ὅταν ὑπεχρεώσαμεν, ἐὰν ἡ φράσις ἦτον ἄδικος, τὸν ἐκφέροντα αὐτὴν ν’ ἀνακαλέσῃ, καὶ κατόπιν τούτων ὅλων ἔρχεται εἷς ὑπουργὸς, καὶ λέγει, ὅτι ἡ κακὴ, ἡ ἔκρυθμος, ἡ ἀνώμαλος κατάστασις ὀφείλεται εἰς τὴν Συνέλευσιν αὐτήν· πρέπει λοιπὸν ἡ Συνέλευσις τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ σκεφθῇ τῷ ὄντι ὡς δικαστήριον αὐστηρὸν, ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην, νὰ ἐκφέρῃ μίαν ἐτυμηγορίαν, εἴτε καθ’ ἑαυτῆς, εἴτε κατὰ τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ἦλθε σήμερον νὰ τὴν κατακρίνῃ καὶ νὰ τὴν καταγγείλῃ. Δὲν ἀμφισβητῶ, Κύριοι, ὅτι πολλὰ κακὰ, ὅτι ἡ κατὰ μείζονα λόγον κακὴ κατάστασις τοῦ τόπου ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς, δὲν ἀναιρῶ τοῦτο, ὅτι ὁ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ἐρεθισμὸς, οἱ διαπληκτισμοὶ, μετεδόθησαν καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, τοῦτο δὲν τὸ ἠρνήθην οὐδέποτε. Δὲν δέχομαι ὅμως ὅ,τι εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ὅτι εἰς τὴν Συνέλευσιν, εἰς τοὺς μετὰ τὴν 19 Ἰουνίου ἐρεθισμοὺς, ὀφείλεται ἡ κακὴ κατάστασις· θέλω νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ἡ Συνέλευσις, οἱ πληρεξούσιοι ἤθελον νὰ ἐπαναφέρουν τοὺς πρὸ τῆς 19 Ἰουνίου διαπληκτισμοὺς ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, ἢ αὐτοὶ οἱ ὑπουργοί. Κύριοι, ὅλοι ἐνθυμεῖσθε τὴν συζήτησιν τῆς ἑσπέρας τὴν 21 Ἰουνίου ἐν τῷ Βαρβακείῳ, ὅλοι σας, φρονῶ, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι οὐδεὶς πλαγίως ἐσκέφθη· (θόρυβος). Ὅστις λέγει, ὅτι ἐβιάσθη νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του, εἶναι ἀνάξιος νὰ δίδῃ ψῆφον· (θόρυβος). Ὅλοι, Κύριοι, τότε οἱ πληρεξούσιοι καὶ τῶν τριῶν καὶ τῶν τεσσάρων φατριῶν, κατὰ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, δὲν ἐσκόπουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ κάμωσι Κυβέρνησιν. Πῶς θὰ γείνῃ, εἴπομεν; ὅταν καὶ τὰ κόμματα καὶ αἱ συμπάθειαι σιγήσωσιν. Ἐκάμαμεν ἐπιτροπὴν, καὶ εἰς αὐτὴν ἐδώκαμεν ἐντολὴν νὰ σχηματήσῃ Κυβέρνησιν· καὶ μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς ἦτο καὶ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν (θόρυβος), καὶ μᾶς ἔφερε κατάλογον Ὑπουργείου, τὸν ὁποῖον, μοὶ φαίνεται, οὐδεὶς ἠμφισβήτησε, καὶ μόνον εἷς τῶν πληρεξουσίων, ὁ Κύριος Μαστραπᾶς, ὅταν ἐκοινοποιήθη τὸ ὄνομα τοῦ Νικολοπούλου, διεμαρτύρετο κατὰ τοῦ διορισμοῦ αὐτοῦ, διότι προηγήθη ἐπανάστασις, συνέπεια τῆς ὁποίας ἦτον ἡ χύσις τοῦ ἀδελφικοῦ αἵματος, καὶ ἐὰν λάβῃ μέρος ὁ Κύριος Νικολόπουλος, θὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἐπανάστασις ἔγεινε πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς φιλοδοξίας τοῦ Βούλγαρη. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἦλθεν ὁ Νικολόπουλος καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μᾶς εἶπον, ὅτι κατ’ οὐδένα λόγον δὲν δέχονται, καὶ ὅλοι δὲν ἠθέλαμεν νὰ ὠφεληθῶμεν ἐκ τῆς τάσεως, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς καὶ Νικολόπουλος νὰ παραιτηθῇ, καὶ εἴπομεν, ὅτι δὲν δεχόμεθα τὴν παραίτησιν, καὶ εἶπον—καὶ ἐσημειώθη εἰς τὰ πρακτικὰ,—ὅτι δεχόμεθα νὰ ὑπηρετήσωμεν ὡς Ὑπουργοὶ ἐπὶ 8 ἢ 10 ἡμέρας. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτε ἡ Συνέλευσις εὑρίσκετο ὑπὸ τὸ κράτος τῆς πιέσεως· τότε ἔρχεσθε νὰ βεβαιώσητε τὰς ἰδέας μου, ὅτι ἡ μερὶς, ἥτις μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐπλειονοψήφει, ἔδειξε καὶ γενναιότητα καὶ αὐταπάρνησιν, καὶ ἔχομεν δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπωμεν, ὅτι ἔδειξεν ἀληθῆ πατριωτικὸν, ἱπποτισμόν· (θόρυβος). Μὴ σᾶς ταράττῃ, Κύριοι, ἡ ἀλήθεια! αἰωνίως φεύγετε τὰς εἰλικρινεῖς ἐξηγήσεις! Ἡ πλειονοψηφία αὐτὴ, Κύριοι, ἂν καὶ ἦτον εἰς κατάστασιν νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ δικαιώματά της, μολοντοῦτο εἶπεν, ὅτι τὰ πάντα νὰ σιγήσωσιν ἀπέναντι τοῦ βωμοῦ τῆς πατρίδος. Ἦλθον οἱ Ὑπουργοί· ποία ἦτον ἡ ἀποστολή των; νὰ ἐρεθίσουν τὰ πάθη, νὰ ἐξάψουν τὸν φατριασμὸν, ἢ νὰ συνδιαλλάξουν; Πρώτη ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ἔθεσε τὸ Ὑπουργεῖον, ἦτον, ὅτι ἕκαστος τῶν Ὑπουργῶν νὰ λάβῃ ὡς πλήρη ἰδιοκτησίαν τὸ Ὑπουργεῖον. Τί εἴδομεν, Κύριοι; δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἀποκρούω, ὅτι καὶ αἱ ἀπαιτήσεις ἡμῶν καὶ τῆς κοινωνίας εἶναι ἀνοικονόμητοι· δὲν δικαιοῦνται ὅμως οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἐνδίδωσιν εἰς ἀπαιτήσεις παρανόμους· (θόρυβος καὶ φιλονεικία μεταξὺ Δαγρὲ καὶ Ῥεβελάκη). Τί εἴδομεν, Κύριοι; ποῖον εἶναι τὸ δεῖγμα τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία μᾶς κατέκρινεν, ὅτι ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν ἀναῤῥιπίζοντες τὰ πάθη; εἴδομεν δεκάδας παύσεων καὶ διορισμῶν. (θόρυβος). Ἐδῶ, ἐντὸς τοῦ περιβόλου, εὑρέθη Ὑπουργὸς ἔχων τὴν τόλμην νὰ εἴπῃ τι, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε Ὑπουργοὶ τοῦ Ἔθνους εἶχον τὴν τόλμην νὰ εἴπωσιν, «θέλω παύσει ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς διορισθέντας παρὰ τοῦ προκατόχου μου.» Ἐνταῦθα, Κύριοι, βλέπω τὴν αὐταπάρνησιν τῆς μιᾶς πτέρυγος καὶ τὴν ἀπληστίαν τῆς ἄλλης· (θόρυβος ἀριστερά). Κύριοι, σᾶς λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω καὶ πρέπει νὰ μὲ ἀκούσητε, καὶ θέλω ἐμμένει, ὅτι ἡ κοινωνία εἶναι καλὸς κριτὴς, τὸ Ἔθνος θέλει κρίνει ποία μερὶς κατὰ τὴν 21 Ἰουνίου εἶχε τὴν πλειονοψηφίαν καὶ τὴν δύναμιν νὰ κάμῃ Κυβέρνησιν μονομερῆ. (θόρυβος μέγας). Χθὲς ἀκόμη ἠκούσατε· οἱ Ὑπουργοὶ τῆς μιᾶς πτέρυγος ἀνέβησαν καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι παραιτοῦνται καὶ τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα, δυνάμει τοῦ Ψηφίσματος, ἡ Συνέλευσις ἔδωκεν εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν τοῦ προβιβάζειν καὶ ἀπονέμειν βαθμοὺς, καὶ ὅμως οἱ Ὑπουργοὶ τῆς πτέρυγος αὐτῆς σᾶς εἶπον, ὅτι καὶ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τὸ παραιτοῦμεν. Ἐπειδὴ ἐῤῥίφθη μῶμος κατὰ τῆς Συνελεύσεως ὤφειλον νὰ δώσω ἐξηγήσεις διὰ νὰ μάθῃ ἡ κοινωνία καὶ ἡ ἱστορία ποία εἶναι ἡ μερὶς ἐκείνη, ἡ ὁποία .......... (θόρυβος). Τὸ Ὑπουργεῖον λοιπὸν, Κύριοι, πρέπει νὰ τὸ ἐρωτήσωμεν νὰ μάθωμεν, ἐὰν μᾶς ἔδωκε δείγματα συμφιλιώσεως ἢ ἐρεθισμοῦ. Σᾶς λέγω, ὅτι αἱ παύσεις ἐγένοντο διὰ μιᾶς ὑπογραφῆς, «μὲ μίαν μαχαιριὰ ὀκτὼ ἀρνιά.»

§74ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ὁ ἔντιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν Κύριος Κεχαγιᾶς μὲ εἶπεν, ὅτι δὲν ἐνεργεῖ παρὰ διὰ τὸ συμφέρον τοῦ κόμματός του.

§75ΔΑΓΡΕΣ. Ἐρωτῶ ἂν εἶναι πράξεις αἱ πράξεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τοῦ νὰ τιμωρήσῃ διὰ τῆς πράξεως πληρεξουσίους, καθηγητὰς ὄντας, ἀλλ’ ἀντιφρονοῦντας. Κύριοι, δύναμαι νὰ εἴπω ἕν τι, τὸ ὁποῖον νὰ δυσαρεστήσῃ τὸν Κύριον Κεχαγιᾶν, ὅτε ὁ προκάτοχός του κατεῖχε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶχε κατάλογον τῶν ὑπαλλήλων..... (θόρυβος). Οἱ πολλοὶ διορισμοὶ τοῦ Κυρίου Κεχαγιᾶ καντήτησαν σκανδαλώδεις εἰς τὰς Ἐπαρχίας καὶ ὤφειλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παύσῃ τινὰς ἐξ αὐτῶν διὰ νὰ διασκεδάσῃ τοὺς ἐρεθισμούς· τί ἔπραξε δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῆς ἄλλης μερίδος;

§76ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ μέρη ὁ Κουμουνδοῦρος διώρισεν ὑπαλλήλους ὅλους τοὺς φαυλοβίους (θόρυβος)

§77ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ ἐνῶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν σᾶς εἶπον ὅτι ἐπαύθησαν δύω ὑπάλληλοι ἀνώτεροι, ὁ εἷς ἐπιθεωρητὴς τῶν Τελωνείων, διότι συνέτρεξε τὸ ἓν στρατόπεδον, ἐπαύθη δὲ καὶ εἷς Νομάρχης, διότι δὲν ἤθελε νὰ συντρέξῃ τὸ ἄλλο, ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἂν ἡ πορεία αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πορεία συνδιαλλαγῆς, καὶ ἂν ἐκ τῆς τοιαύτης πορείας τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπήγασαν τὰ δυσάρεστα καὶ λυπηρὰ συμβάντα ἐν ταῖς Ἐπαρχίας καὶ ἐν τῇ Πρωτευούσῃ. Ἂν δὲ οἱ ὑπουργοὶ ἔχουν τόσον θάῤῥος τὰ σφάλματα τὰ κακὰ τὰ πηγάζοντα ἐξ αὐτῶν νὰ τὰ ἀποδίδωσιν εἰς ἡμᾶς, ὑμεῖς εἶσθε κύριοι νὰ τὰ κρίνετε. Ἐρωτῶ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, ἂν ἦτο κοινοβουλετικὴ ἐξήγησις ἡ ἐξήγησις τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ἔδωκεν ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κυρίου Ζυμβρακάκη, καὶ ἦτο συνεπὴς ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς καὶ ὁ Κύριος Πρόεδρος. Ἐγὼ ὅμως λέγω ὅτι πρέπει νὰ τὰ παραλείψωμεν ὅλα ταῦτα, λέγω ὅτι, τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ δὲν δύναται νὰ ᾖναι εἰς τὴν θέσιν του· ἔκαμε πράξεις προβιβασμοὺς καὶ ἔχει τὸ θάῤῥος νὰ μᾶς λέγῃ ὅτι «ἔκαμα αὐτὰ τὰ πράγματα, ῥίψατέ τα κάτω.» Ποῦ ἠκούσθη ὑπουργοὶ νὰ λέγωσιν ἀπεπλανήθημεν, ἐξηπατήθημεν; ὁ Κύριος Νικολόπουλος Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τὴν αὐτὴν ἡμέραν συνεχάρη τὸν Κύριον Κοσσονάκον ὡς προβιβασθέντα. (θόρυβος). Ὁ Κύριος Καλλιγᾶς εἰς τὴν ὁμιλίαν του καθαρῶς καὶ σαφῶς μᾶς εἶπεν ἐκάμαμεν προβιβασμούς.

§78ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ὁ Κύριος Νικολόπουλος μὲ συνεχάρη ἐνώπιον τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη καὶ μὲ εἶπε μάλιστα νὰ τοῦ κάμω καὶ γεῦμα.

§79ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, δὲν ἐμβαίνω εἰς τὴν οὐσίαν, ὁμιλῶ ὡς πρὸς τὴν πορείαν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦλθε νὰ ῥίψῃ ὅλα τὰ κακὰ εἰς τὴν ῥάχην τῆς Συνελεύσεως. Σᾶς ἐρωτῶ, ἂν τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς ὑπερασπίσεως εἶναι κοινοβουλευτικὸν, ἁρμόζει εἰς Συνέλευσιν, τὴν ὁποίαν τὸ ἔθνος ἐξέλεξε παμψηφεὶ, ὅλοι ψηφοδέλτια ἐκάμαμεν ὅμοια, διωρίσαμεν ὀκτὼ ἀνθρώπους, ἡ ἀποστολὴ τῶν ὁποίων δὲν ἦτο παρὰ νὰ διασκεδάσωσι τὰ πάθη καὶ τοὺς ἐρεθισμούς. Σᾶς ἐρωτῶ δὲ ἅμα ἔρχονται καὶ ἀρχίζουν νὰ ῥίπτουν εἰς τοὺς δρόμους ὑπαλλήλους καὶ νὰ κάμνουν διορισμοὺς, ἡ διαγωγὴ αὐτῶν εἶναι πλέον συνδιαλλακτικὴ, ἁρμόζουσα εἰς Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐγεννήθη κατόπιν τῆς χύσεως πολλῶν αἱμάτων, ἡ ὁποία εἶχε τὸ πρῶτον καθῆκον τῆς συνδιαλλαγῆς. Ἂν ἡ διαγωγὴ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως ᾖναι συνδιαλλακτικὴ, δεχθῆτε σεῖς τὴν εὐθύνην. Ἄλλως ῥίψατε αὐτὴν ἐκεῖ, ὅπου πρέπει.

§80ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις.

§81ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν πρέπει νὰ παύσῃ· τὸ ἔθνος πρέπει νὰ καταδικάσῃ ἢ τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὴν Συνέλευσιν.

§82ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔδωκεν εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν θεωρῶ προσωπικὴν δι’ ἕκαστον πληρεξούσιον.

§83ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος.

§84ΚΑΛΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι προσωπικὸν, ἀφορᾷ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν καὶ καθεὶς πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ κατὰ σειράν.

§85ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Πολλοὶ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων εἶναι τῆς γνώμης νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν.

§86ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλω πρὸ πάντων ἐν τῷ ἀδιαφιλονεικήτῳ δικαιώματι τῆς ὑπερασπίσεως, τὸ ὁποῖον ἰσχύει εἰς πάντα χρόνον καὶ εἰς πᾶσαν χώραν, νὰ ἀποκρούσω μίαν γενικὴν κατὰ τῆς Συνελεύσεως αἰτίασιν τοῦ ὑπουργοῦ τούτου. Θέλων νὰ παραστήσῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ κράτους, ἐὰν δὲν ᾖναι κακὴ, δὲν εἶναι ὅμως εὐχάριστος, σᾶς εἶπεν, ὅτι αἰτίαν ἔχει τοῦτο ἐν τῇ Συνελεύσει αὐτῇ.

§87ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι αἰτίαν, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι θεραπείαν ζητῶ διὰ τῆς Συνελεύσεως.

§88ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐξηγῶ τὴν ἰδέαν μου· ἀναγνωρίζων ὁ Κύριος ὑπουργὸς ὡς αἰτίαν τοῦ κακοῦ τοὺς ἐν τῇ Συνελεύσει γενομένους ἐρεθισμούς, ἢ διαπληκτισμοὺς καὶ θορύβους, ἀπαιτεῖ τὴν θεραπείαν δι’ αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως· ἀλλ’ οἱ διαπληκτισμοὶ καὶ θόρυβοι οὗτοι, ἀπαντῶ, δὲν ἀποτελοῦσι λόγον ἀναγόμενον εἰς τ’ ἀληθῆ αἴτια τῆς μὴ εὐαρέστου καταστάσεως τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ πάντη διάφορον, ὡς ἐπίσης δὲν ἀνάγεται εἰς τὰ αἴτια ταῦτα καὶ ἡ λεγομένη πίεσις, ἥτις ἐνεργεῖται δῆθεν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τῶν Πληρεξουσίων, ἐχόντων ἀπαιτήσεις, ἢ ἀξιώσεις, κατὰ τὸν Κύριον ὑπουργόν. Ὁμολογῶ, ὅτι ὑπάρχουσιν ἀξιώσεις πληρεξουσίων, αἱ ὁποῖαι ἔχουσί τι τὸ κοινὸν πρὸς τὴν λεγομένην πίεσιν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τούτου τὴν πηγὴν ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω. Εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἕκαστος ἔχει ἴδιον τρόπον τοῦ συλλογίζεσθαι, καὶ τοῦ νόμου τούτου δὲν ἐξαιροῦνται οἱ Πληρεξούσιοι, οἵτινες, ὅσον ἀπαιτητικοὶ καὶ ἂν θεωρηθῶσιν, τοὺς συλλογισμοὺς αὐτῶν ὑποβάλλουσιν εἰς τὸ κριτήριον τῆς συνειδήσεως, ἔστω καὶ τῆς ἀσθενεστέρας. Ὅταν γινώσκωσιν, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ἢ ἔν τινι μέρει τοῦ κράτους ὑπάρχει ἀνωμαλία, ἡ δὲ δημοσία τάξις ταράσσεται, εἴτε ὡς ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων, εἴτε ὡς ἐκ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν, εἴτε καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπιτοπίων διαιρέσεων, νομίζω, ὅτι, οἱανδήποτε συνείδησιν καὶ ἂν ἔχωσιν, ὀφείλουσιν οἱ Πληρεξούσιοι καὶ νὰ εἴπωσι τοῦτο εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν καὶ τὴν θεραπείαν νὰ ζητήσωσι, καὶ τὴν γνώμην των περὶ αὐτῶν νὰ ἐκφράσωσιν· ἀλλὰ ταῦτα πάντα δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὰ διὰ τὸν Κύριον ὑπουργὸν, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον, ὅταν δὲν φέρωσι τὸν χαρακτῆρα τοῦ ὀρθοῦ καὶ τοῦ νομίμου. Ἐὰν ἑπομένως ἡ πίεσις συνίσταται εἰς τὴν παράστασιν τῶν πραγμάτων, εἰς τὴν ἀπαίτησιν τῆς θεραπείας τοῦ κακοῦ, καὶ εἰς αὐτὴν ἔτι τὴν φορτικότητα, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται, καὶ δὲν πρέπει, λέγω, νὰ ἀνεχθῇ εἷς ὑπουργὸς, ὀφείλει οὗτος νὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ λαλῇ πρὸς πάντα εἰλικρινῆ γλῶσσαν, καὶ τὴν γενναιότητα νὰ παραιτῆται λόγῳ τοιαύτης πιέσεως. Ἀποφαίνομαι δὲ οὕτως, διότι βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἕως σήμερον ἐλέγετο μόνον διὰ τοῦ τύπου, ὅτι οἱ Πληρεξούσιοι (ἄνευ ἐξαιρέσεως μάλιστα) πιέζουσι τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ σήμερον λέγεται τοῦτο καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, καὶ λέγεται διὰ λόγου σαφοῦς, ὅτι αἱ ἀξιώσεις ἡμῶν δὲν ἀφίνουσι τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς· ὀφείλω λοιπὸν ν’ ἀποκρούσω τὰς ἰδέας ταύτας καὶ τὰς ἀποκρούω διὰ πραγμάτων, περὶ ὧν ἀμέσως θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ λαλήσω. Ὁ λόγος τῆς πιέσεως, Κύριοι, ἐξελέγχεται ἤδη ὡς ἀσθενής· εἶναι λόγος, ὅστις ἐχρησίμευσεν ἴσως ὡς πρόφασις ἢ δικαιολογία τινῶν ὑπουργῶν, ὅταν ἡ φύσις τῶν περιστάσεων καθίστα δυσχερῆ τὴν Κυβέρνησιν τῶν κοινῶν· ἐὰν δὲ ἡ δυσχέρεια αὕτη τῶν περιστάσεων δὲν ὑπῆρξεν, ἡ ὡς ἐκ τῆς πιέσεως αἰωνία δικαιολογία ἐμφαίνει μᾶλλον ἔλλειψιν ἐμβριθείας, ἥτις πρέπει νὰ ᾖναι πρώτιστον προσὸν παντὸς ὑπουργοῦ. Μεταβαίνω ἤδη εἰς τὸν ἕτερον λόγον. Ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ὑπῆρξαν περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας εὑρέθημεν εἰς ἐρεθισμοὺς καὶ θορύβους, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τούτων τὸ καλὸν δὲν ἐξέλιπεν· ἠρεθίσθημεν καὶ διεπληκτίσθημεν περὶ προσωπικῶν ἀντικειμένων, οὐδέποτε ὅμως ἐπὶ ἀντικειμένων ἐχόντων τι κοινὸν πρὸς τὴν πορείαν τῆς Κυβερνήσεως· οὐδ’ ἐνθυμοῦμαι περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν διῃρέθημεν ἐπὶ τῶν γενικῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος· πάσας τὰς ἀναγκαίας δαπάνας ἐπεψηφίσαμεν, τοὺς φορολογικοὺς νόμους ἐσυζητήσαμεν καὶ παρεδέχθημεν, τὰς προταθείσας οἰκονομίας ἐνεκρίναμεν, καὶ πᾶσαν πάσης Κυβερνήσεως εὔλογον πρότασιν ἐδέχθημεν· ἐνθυμοῦμαι μάλιστα τὴν σπουδαίαν συζήτησιν, ἣν προὐκάλεσεν ἡ ἐπερώτησις τοῦ Κυρίου πληρεξουσίου ἐκ Ξηροχωρίου, παραστήσαντος ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι τὰ πέριξ τῆς πρωτευούσης δὲν ἀπολαμβάνουσιν ἀσφάλειαν, ὅτι ἡ ἀσφάλεια κλονίζεται, καὶ ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ πρωτεύουσα διατρέχει κίνδυνον. Πάντες, Κύριοι, ἀνεγνωρίσαμεν τότε τὴν ἀνάγκην μέτρων πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἡσυχίας, προβάντες εἰς ἀποφάσεις ἀναλόγους τῆς περιστάσεως, καὶ ἐνισχύσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἠδυνήθη νὰ πράξῃ, ὅ,τι ἔπραξε τότε ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι ἡ αἰτία τῆς μὴ εὐαρέστου καταστάσεως τῶν ἐπαρχιῶν, (ἐὰν ὑπάρχῃ τῷ ὄντι τοιαύτη κατάστασις ἐν τῷ κράτει), λέγω τοιαύτη, διότι πολὺ ἀορίστως ἐλάλησεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς περὶ τούτου, ἐνῷ ὤφειλε νὰ ὁρίσῃ τὰ πράγματα· ἀλλὰ καὶ καθ’ ἣν περίστασιν εἶναι βέβαιον, ὅτι διαταράσσεται ἡ δημοσία τάξις, νομίζω, ὅτι ὁ Κύριος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς, ἀναγγέλλων τὴν μὴ εὐχάριστον κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν, ἠδύνατο νὰ προτείνῃ, ὡς ἔπραξαν πάντοτε οἱ πρὸ αὐτοῦ ὑπουργοὶ, τὰ κατάλληλα περὶ ἀσφαλείας μέτρα, περὶ ὧν ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφασίσῃ. Ἀλλὰ νὰ εἴπῃ ὑπουργός τις, ὅτι τὴν μὴ εὐχάριστον τοῦ κράτους κατάστασιν προὐκάλεσαν οἱ ἐρεθισμοί σας, καθιστῶν ὑμᾶς οὕτως ὑπευθύνους, τοῦτο κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀκατάληπτον· δὲν ἔχει οὔτε λογικὸν, οὔτε ἱστορικὸν κῦρος, διότι οὐδὲν κοινοβούλιον ἐτέθη εἰς τὴν ἕδραν τοῦ κατηγορουμένου, καὶ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀπολογηθῇ, ὡς ἡμεῖς σήμερον. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ παραιτηθῇ, ἐὰν δὲν δύναται νὰ κυβερνήσῃ· ποτὲ ὅμως νὰ αἰτιᾶται ἡμᾶς· ἐὰν δὲ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἡ αἰτίασις δύναται νὰ ἔχῃ ἐπὶ μικρὸν ὑπόστασιν, καὶ ὅταν προσέτι δὲν ἀποκρούηται ἀπὸ τὴν φύσιν τῶν ἐξουσιῶν, ἀπὸ τὴν διαγεγραμμένην ἐνέργειαν αὐτῶν, καὶ ἀπ’ αὐτὸν τὸν ὀρθὸν λόγον, πρέπει ἡμεῖς Κύριοι, νὰ διαλυθῶμεν, ἄλλως ὀφείλομεν νὰ μορφώσωμεν Κυβέρνησιν, ἥτις ἐρχομένη εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, νὰ ὁμιλῇ μετὰ πλειοτέρου σεβασμοῦ. Ἐξέθηκα, Κύριοι, τὰς ἰδέας μου ὡς πρὸς τὰ αἴτια τῆς ἀναγγελθείσης ἡμῖν μὴ εὐαρέστου καταστάσεως τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ ἰδίως ὡς πρὸς τὴν λεγομένην πίεσιν τὴν ἐξασκουμένην ἐκ μέρους ἡμῶν ἐπὶ τοὺς Κυρίους ὑπουργοὺς, πίεσιν, ὡς εἴδατε, συνισταμένην εἰς παραστάσεις καὶ συστάσεις μὴ ὑποχρεωτικάς· ἀλλ’ ἆρά γε καὶ ὡς πρὸς ταύτας εἰσὶν ὅλοι οἱ Πληρεξούσιοι ἔνοχοι; ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ ἔλθω εἰς τὴν ἀτομικότητά μου. Παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς καὶ πάντα ἄλλον, νὰ εἴπῃ, ἐὰν εἰς τὰς γνωστὰς μερίδας τῶν διορισμῶν τῶν ὑπαλλήλων φαίνωνται χρεωμένοι ὅλοι οἱ Πληρεξούσιοι;

§89ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Καὶ ποῖος εἶπεν ὅλους;

§90ΔΑΓΡΕΣ. Εἴπατε τρεῖς.

§91ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Τρεῖς ἐκ τῶν προσελθόντων Πληρεξουσίων ἠρώτησαν περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ κράτους, καὶ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, Κύριε Μιχαλόπουλε, νὰ παρεξηγῆτε καὶ διαστρέφητε τὴν ὁμιλίαν μου, διότι σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ θεραπεία τῶν πραγμάτων θέλει προέλθει ἀπὸ τὴν ἕνωσιν καὶ τὴν συμφιλίωσιν τῆς Συνελεύσεως.

§92ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ἐμὲ εἶναι εὐχάριστος ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν δίδετε, Κύριε ὑπουργὲ, διότι δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ προσβάλω ὑμᾶς· ἐνόμισα, ὅτι ἡ μομφὴ εἶναι γενικὴ κατὰ τῶν Πληρεξουσίων ὅλων· ἂν ἀρνῆσθε τοῦτο, δὲν ἔχω συμφέρον προσωπικὸν νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶμαι γεγραμμένος εἰς κᾀμμίαν μερίδα, ὅτι ἐζήτησα ποτὲ τὸ παραμικρόν. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐὰν οἱ περὶ ἀσφαλείας τοῦ κράτους λόγοι τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ᾖναι σπουδαῖοι καὶ ἰσχυροὶ, ἀνάγκη καλῶς νὰ σκεφθῶμεν ἐπὶ τῆς παραιτήσεως τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, καὶ γενικωτέραν νὰ κάμωμεν περὶ τῆς Κυβερνήσεως σκέψιν, διότι, ἐὰν τῷ ὄντι εἰς αὐτὴν τὴν πρωτεύουσαν οἱ τηλεγραφηταὶ ἢ ἄλλοι ὑπάλληλοι στασιάζωσι, τῶν δὲ ἐπαρχιῶν ἡ κατάστασις δὲν ἦναι εὐχάριστος, ἐννοεῖται, ὅτι, ἢ πρέπει νὰ δώσωμεν ἰσχὺν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις νὰ τιμωρήσῃ παραδειγματικώτατα τὸν παραβάτην, ἢ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς μέτρα περὶ Κυβερνήσεως.

§93ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἀπορῶ πῶς ὁ προλαλήσας δὲν ἠθέλησε ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τοὺς εἰλικρινεῖς ἐκείνους λόγους, τοὺς ὁποίους ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐξέφερα καὶ ἀπηύθυνα καὶ πρὸς τὰς 2 ἢ 3 μερίδας τῆς Συνελεύσεως. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἔχει σήμερον, ὄχι συγκροτουμένη ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα σήμερον τὴν ἀπαρτίζουν, ἀλλ’ ἀπὸ ὁποιαδήποτε, δὲν ἔχει κἀμμίαν ἰσχὺν ἄλλην, παρὰ μόνον τὴν ἰσχὺν εἰς τὴν συμφιλίωσιν τὴν ἰδικήν σας· ἐπ’ αὐτῆς τῆς σκέψεως ὁ Κ. Μιχαλόπουλος ὤφειλε νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ εἴπῃ ὅτι προσέβαλα τὴν Συνέλευσιν· προσέβαλα τὴν Συνέλευσιν, ὅταν σᾶς ὁρκίζω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Πατρίδος νὰ δώσετε τὴν χεῖρα τῆς συμφιλιώσεως καὶ συνδιαλλαγῆς διὰ νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὴν δύσκολον θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα; καὶ εἶναι προσβολὴ λοιπὸν αὐτὴ, Κύριοι; Ἔπρεπεν ὁ Κ. Μιχαλόπουλος νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσῃ. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ σᾶς εἶπα, ὅτι μόλις 3 ἐκ τῶν Πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν τὸ ὑπουργεῖον, μὲ ἠρώτησαν ἐπὶ τῆς κοινῆς καταστάσεως τῆς πατρίδος, ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι ἀπηύθυναν προσωπικὰς ἀπαιτήσεις.

§94ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πόσοι ἦσαν;

§95ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι. Λέγω λοιπόν....

§96ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἴπατε, πῶς ὅλοι......

§97ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Εἶναι πολλοὶ ἐκ τῶν ἐλθόντων· ἐννοεῖτε, Κύριοι, ὅτι ἐγώ, μὲ συγχωρεῖτε, δὲν ἐκράτουν, ὡς λέγομεν εἰς τὸν τόπον μας, τσέτουλα.

§98ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οἱ λόγοι σας προσβάλλουν τὴν Συνέλευσιν, ὅταν λέγετε, Κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι ἦλθον ζητοῦντες θέσεις.

§99ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Ἐκ τῶν ἐλθόντων εἰς τὸ ὑπουργεῖον· μὴ θορυβῆσθε, Κ. Θεοχάρη, διότι σεῖς μάλιστα· διατὶ, Κύριοι, νὰ κρυπτώμεθα; θὰ τὰ εἴπω καθαρά· — σεῖς μάλιστα — Κύριε Θεοχάρη, καθὼς σήμερον εἶναι τὰ πράγματα εἰς τὸν τόπον μας, δὲν ἔχεις τὸ δικαίωμα νὰ ἔλθῃς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὸ ἰδικόν μου· (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε οἱ ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ.

§101ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Τί σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Μιχαλόπουλος; ὅτι ἐγὼ εἶπα, ὅτι αἰτία τῆς καταστάσεως τῶν ἐπαρχιῶν εἶναι ἡ διαίρεσις τῆς Συνελεύσεως· ἐὰν, Κ. Μιχαλόπουλε, δὲν τὸ εἶπα προτήτερα, σᾶς τὸ λέγω τώρα, ὅτι ἡ αἰτία εἶναι αὐτὴ, διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ὅπου ὑπάρχουν οἱ πληρεξούσιοι εἰς μικρότερον ἐρεθισμὸν, αἱ ἐπαρχίαι τούτων δὲν εἶναι εἰς μεγάλην ἀκαταστασίαν· καὶ ὅπου οἱ πληρεξούσιοι τῶν ἐπαρχιῶν φατριάζουν καὶ εἶναι μᾶλλον διηρημένοι, ἐκεῖναι εὑρίσκονται εἰς ἀναρχίαν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαβρύτων, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, 5 στρατιῶται σήμερον κρατοῦν τὴν τάξιν, καὶ εἰς τὴν Ἠλείαν εἶναι 80 χωροφύλακες, καὶ σήμερον μοῦ ζητοῦν μίαν διλοχίαν, διότι τὰ πάθη εἶναι λίαν ἐξημμένα.

§102ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε περὶ Ἠλείας, Κύριε Ὑπουργέ· τί γνωρίζετε;

§103ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ εἰς τὴν Καρυστίαν εἴμεθα διῃρημένοι οἱ Πληρεξούσιοι, καὶ μόλα ταῦτα ἡ τάξις διεταράχθη, ὅταν ἤλθετε ὑπουργοὶ σεῖς.

§104ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ἡ τάξις διεταράχθη, διότι ὅταν διώρισα ἕνα γραμματέα τοῦ ἐπαρχείου εἰς τὴν Καρυστίαν, ὁ Κ. Παπαγεωργίου ἔρχεται καὶ μὲ λέγει· «δὲν τὸν δέχομαι, καὶ θὰ σοῦ τὸν στείλω ὀπίσω·» διότι μοῦ ἐζητοῦσε νὰ διορίσω ἔπαρχον ἄνθρωπον ἐντόπιον, πρῶτόν του ἐξάδελφον. Ἀφήσατε νὰ σᾶς τὰ εἴπω. Θέλετε τὴν θεραπείαν τῆς παρούσης καταστάσεως τῶν πραγμάτων; δόσατε πραγματικῶς ἀδελφικὴν χεῖρα, χεῖρα συνδιαλλαγῆς, χεῖρα ἁρμονικὴν, διὰ νὰ φέρωμεν τὴν τάξιν καὶ τὴν ἡσυχίαν, ὅπως ὁ μετ’ ὀλίγον ἐρχόμενος Βασιλεὺς μᾶς εὕρῃ εἰς καλὴν κατάστασιν· καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ περὶ ἐμοῦ διὰ τὸ χαρτοφυλάκιον, βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν ἐξιππάσθην, καὶ ἀπόδειξις εἶναι καὶ αὐτὴ ἡ σωματική μου κατάστασις. Ἐγὼ σᾶς εἶπα ὅτι παραιτοῦμαι, καὶ σᾶς παρακαλῶ......

§105ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ὄχι, ὄχι.

§106ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Τὸ χαρτοφυλάκιον σήμερον δὲν ἔχει κανὲν θέλγητρον.

§107ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἕν τι προσωπικόν.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§109ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ κατάστασις τοῦ Κράτους δὲν εὑρίσκεται εἰς εὐάρεστον θέσιν. Ἐξήλθομεν καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ ἄλλοι τῆς τροχιᾶς μας· εἶναι μία ἀλήθεια ἀναντίῤῥητος. Λοιπόν, ἐὰν πραγματικῶς ἀγαπῶμεν τὴν πατρίδα, σᾶς ὁρκίζω ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς πατρίδος νὰ παύσητε. Δὲν τὸ κάμνω, διότι θέλω νὰ ᾖμαι ὑπουργὸς, ἀλλὰ διότι ἀγαπῶ τὸν τόπον. Λοιπόν, ἐπειδὴ ὅλοι ἔχομεν αὐτὴν τὴν ἰδέαν καὶ θέλομεν τὸ καλὸν τοῦ τόπου, σᾶς παρακαλῶ νὰ παύσητε πᾶσαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τούτου συζήτησιν· τὸ Κράτος δὲν εὑρίσκεται εἰς καλὴν κατάστασιν· παντοῦ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ γίνονται στάσεις. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ· ἔχω πλήρη τὴν πεποίθησιν καὶ τὴν συναίσθησιν, ὅτι δὲν ἐνήργησα φατριαστικῶς, οὔτε προσωπικῶς, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος. Ἀλλὰ σᾶς λέγω εἰλικρινῶς, ὅτι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἐξήλθομεν τῆς τροχιᾶς μας. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ παύσῃ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πᾶσα συζήτησις.

§110ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§111ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Προτείνω νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§112ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. (ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος).

§113ΠΟΛΛΟΙ. Κάτω, κάτω.

§114ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν πρότασίν μου.

§115ΚΕΧΑΓΙΑΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀφήσατέ με καὶ ἐμὲ νὰ εἴπω δύω λέξεις.

§116ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κάμετε μίαν παραχώρησιν εἰς ἐμὲ, Κύριε Κεχαγιᾶ.

§117ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ μεταβῶ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§118ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Συνέλευσις ἀπαιτεῖ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§119ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὄχι ὄχι! ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε καὶ ἐμέ. Κύριοι, δὲν ἤμην εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συνεδριάσεως, διὰ νὰ ἀκούσω πόθεν ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ τοῦ προκειμένου ζητήματος, ἦλθον κατόπιν, ὅταν ἤκουσα τὸν Κύριον Δαγρὲν νὰ λέγῃ ὅτι μὲ τὰς μεγαλητέρας θυσίας ἐκ μέρους τῆς μίας καὶ τῆς ἄλλης μερίδος συνεκροτήθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ ἐν τούτοις αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, παραγνωρίζουσα τὴν ἀποστολήν της, προέβη καὶ ἐθεώρησεν ἕκαστος, λέγει, τῶν ὑπουργῶν τὸ ὑπουργεῖόν του ὡς ἄλλο κτῆμα, καὶ ἔκαμεν ὅ,τι ἤθελε.

§120ΔΑΓΡΕΣ. Μάλιστα.

§121ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἴσα ἴσα, Κύριε Δαγρὲ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον τὸ νὰ δώσῃ ἐμπιστοσύνην ἕκαστος εἰς τὸν συνάδελφόν του, εἶναι τὸ μεγαλήτερον γνώρισμα τῆς ἁρμονίας καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης. Τί εἴπομεν Κύριοι; τῳόντι ἤλθαμεν ἀπὸ δύω ἀντιθέτους μερίδας· ἐὰν ἕκαστος τῶν ὑπουργῶν προτείνῃ ἕν τι ἀνῆκον εἰς τὴν μίαν μερίδα, οἱ δὲ ἄλλοι τέσσαρες ἀνήκοντες εἰς τὴν ἄλλην τὸ πολεμοῦν βῆμα δὲν θὰ κάμωμεν. Ἔχομεν μεταξὺ μας ἐμπιστοσύνην νὰ προβῶμεν εἰς τὰς ἐργασίας μας. Εὑρίσκετε λοιπὸν ἔγκλημα διότι μεταξὺ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπάρχει ἁρμονία; βέβαια ἠθέλετε τὸ ἐναντίον, τὴν διαίρεσιν, τὴν πάλην μεταξὺ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου· αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εὑρίσκετε ὑμεῖς ὡς ἔγκλημα, ἀπ’ ἐναντίας σᾶς λέγω, ὅτι ἦτο τὸ σωτήριον μέτρον.

§122ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§123ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἀντίκειται τοῦτο εἰς τὸ ψήφισμα;

§124ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι. Οὐδόλως ἀντίκειται εἰς τὸ ψήφισμα, διότι ἐννοεῖται, ὅτι ἕκαστος ὑποβάλλει τὰς πράξεις του εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον καὶ τὸ συμβούλιον παραδέχεται ἢ ὄχι, καὶ οὐδὲν ὑπογράφει ὁ Κύριος Πρόεδρος, πρὶν παραδεχθῇ ἀπὸ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον· δὲν θὰ εἰπῇ λοιπὸν ὅτι, ἂν εἷς ὑπουργὸς θεωρῇ ἀναγκαῖον νὰ προβῇ εἰς ἓν μέτρον, καὶ τὸ προτείνῃ εἰς ὑπουργικὸν συμβούλιον καὶ ἂν τὸ παραδεχθῇ, ἕκαστος τῶν ὑπουργῶν θέλει κάμει ὅ,τι θέλει· αὐτὸ, Κύριοι, εἶναι ἡ πρώτη βάσις τοῦ ἀντιπροσωπικοῦ συστήματος, καὶ ἅμα δὲν γίνεται δεκτὴ μία πρότασις πρέπει νὰ παραιτηθῇ ὁ ὑπουργὸς, ἐὰν παραγνωρίζητε αὐτὴν τὴν πρώτην βάσιν, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι παραγνωρίζετε καὶ δὲν θέλετε νὰ κάμητε ἀληθῆ ἐκτίμησιν τοῦ ἀντιπροσωπικοῦ συστήματος. Προέβημεν, λέγει, εἰς πράξεις, καὶ ἀμέσως ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προέβη εἰς παύσεις.

§125ΔΑΓΡΕΣ. Ψεῦμα εἶναι αὐτό;

§126ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ἀληθέστατον· ἂν προέβην εἰς παύσεις, χρεωστῶ νὰ δώσω τὸν λόγον διὰ πᾶσαν πρᾶξιν· ἐὰν Κύριοι, ἡ Συνέλευσις μὲ ἐνεπιστεύθη τὴν διεύθυσιν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχω μίαν εὐθύνην, ἐὰν εἰς μερικοὺς ὑπαλλήλους δὲν εἶχον τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς εἴχετε, δὲν ἔπραξα ἔγκλημα νὰ ζητήσω τὴν ἀντικατάστασίν των. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἷς τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἐμέμφθη τὸν Κύριον Κουμουνδοῦρον διὰ τὴν παῦσιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μας τοῦ Κυρίου Δρόσου γενικοῦ γραμματέως τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τὶ εἶπεν ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος; Εἶναι τὸ δικαίωμά μου, εἶπε, δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην, ἐξήσκησα τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις μοὶ ἐχορήγησε. Τὸ αὐτὸ θὰ εἰπῶ καὶ ἐγὼ, ὅπερ ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος, δὲν εἶχον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Κύριον Τομαρόπουλον, διατί εὑρίσκετε κακὴν τὴν πρᾶξιν τὴν ἰδικήν μου καὶ ὄχι τοῦ Κυρίου Κουμουνδούρου; διότι τοιαύτη ἦτο ἡ πεποίθησις τοῦ Κυρίου Κουμουνδούρου περὶ τοῦ Κυρίου Δρόσου.

§127ΔΑΓΡΕΣ. Διαφέρει.

§128ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διαφέρει, Κύριοι, τῷ ὄντι πολὺ διαφέρει, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ· ἄλλως τε, Κύριοι, εἰς διαφόρους Ἐπαρχίας εἰς τὰς ὁποίας ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος διώρισε διαφόρους ὑπαλλήλους, εἶχεν ἐμπιστοσύνην, ἐγὼ δὲν εἶχον, οὕτω πῶς ἐννοῶ νὰ διευθύνω τὰ οἰκονομικά. Σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὰ πρόσωπα· εἰς τὴν ἁλαταποθήκην τῆς Δοβρένας ἦτο εἷς ἁλαταποθηκάριος διωρισμένος, δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποῖον, μὲ φέρει προχθὲς ὁ τμηματάρχης ἔκθεσιν ἀπὸ τὸν τελώνην τοῦ Γαλαξειδίου, ὅτι εἷς Γαλαξειδιώτης πλοίαρχος ἐφόρτωσεν ὁλόκληρον πλοῖον 5000 ὀκάδων ἅλατος, τὰ ὁποῖα κατέθεσεν ὁ ἴδιος ὅτι τὰ ἠγόρασαν ἀντὶ 12 ταλλήρων ἀπὸ τὸν ἁλαταποθηκάριον τῆς Δοβρένας. Τοῦ λέγω, ἔχετε πρὸ πολλοῦ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν; Μάλιστα. Διατὶ δὲν ἀντικατεστήσατε αὐτόν; Διότι ὑποστηρίζεται ὑπὸ ἄλλων. Μὰ τὶ θέλετε; νὰ ἔχω ἐμπιστοσύνην; δὲν τὸ εὑρίσκω ἁρμόδιον. Καὶ ὑπ’ ἄλλην ἔποψιν, ἂν θέλετε νὰ ἔλθῃ ἁρμονία εἰς τὰς Ἐπαρχίας, ἂς μὴν ᾖναι ἐκ μονομερείας οἱ διορισμοί, αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη αἰτία, ἥτις σπρώχνει τὰ πράγματα.

§129ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Θόρυβος). Ἐπαύσατε ὀκτὼ δασοφύλακας εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. (Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τῷ ὄντι μὲ παρεπονέθη ἐνώπιον πολλῶν πληρεξουσίων ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος. Λέγει, ὀκτὼ δασοφύλακας μοῦ ἔπαυσες διὰ μιᾶς· ἐν τούτοις πέντε ἐπαύθησαν. Τὸ εὑρίσκετε καὶ αὐτὸ ἔγκλημα; διότι ἔχετε 8 καὶ οἱ πέντε σᾶς λείπουν; Τοὺς θέλετε λοιπὸν τοὺς ἄλλους εἵλωτας: Δὲν τὸ ἐννοῶ. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι αὐτὸ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος Δαγρὲς εὗρεν ὡς θανάσιμον ἔγκλημα τοῦ ὑπουργείου, νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ καλλίτερον μέσον τοῦ νὰ φέρωμεν τὴν ἁρμονίαν εἰς αὐτὰς τὰς Ἐπαρχίας· δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ἐκ μονομερείας τὸ προσωπικὸν, ἡ ὑπαλληλία, διότι σπρώχνει τὴν ἄλλην μερίδα τὴν ἀντίθετον.

§130ΔΑΓΡΕΣ. (Θόρυβος).

§131ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτετε.

§132ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν τὸ ἔφερα ὡς ἔγκλημα τοῦτο. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀναφέρομαι εἰς πράγματα, Κύριοι. Τὴν πρώτην ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐπάτησα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔρχεταί τις ἄλλος ἁλαταποθηκάριος τῶν Μύλων, μοὶ λέγει, ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος μὲ διώρισε, σᾶς παρακαλῶ νὰ κοινοποιήσῃς τὸν διορισμόν μου· κοινοποιῶ αὐτὸν, πηγαίνει ἐκεῖ, καὶ τὶ ἀνακαλύπτεται; Ὅτι ἦτο προτήτερα ἁλαταποθηκάριος καὶ ἐπαύθη ἀπὸ τὸν Κύριον Χαραλάμπην, διότι εὑρέθη κατὰ τὴν παράδοσιν ἐλλειμματίας 130 χιλιάδων ὀκάδων ἅλατος· μοῦ τηλεγραφεῖ ὁ Κύριος Θεαγένης, ὅτι ἔκαμε τὴν χειρίστην ἐντύπωσιν ὁ διορισμὸς οὗτος. Ζητῶ πληροφορίας, καὶ τῷ ὄντι φαίνεται κατὰ τὴν παράδοσιν ἐλλειμματίας τοῦ ποσοῦ τούτου· τὸν ἔπαυσα καὶ ἐπανέφερα ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον εἶχεν ὁ Κύριος Χαραλάμπης. Τὸ θεωρεῖτε κακὸν καὶ αὐτό;

§133ΔΑΓΡΕΣ. Μοῦ δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν;

§134ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§135ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἴπατε, ὅτι ὅλον τὸ προσωπικὸν τῶν δασοφυλάκων ἔπαυσα· ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος δὲν ἠρκέσθη εἰς θέσεις νομοθετημένας νὰ διορίσῃ, ἀλλὰ καὶ εἰς μὴ, καθὼς εἰς τὸ Μεσολόγγιον (θόρυβος). Αὐταὶ εἶναι αἱ πολλαὶ παύσεις, τὰς ὁποίας ἠκούσατε· ἄλλως τε, Κύριοι, βεβαιωθῆτε, ὅτι οἱ διορισμοὶ καὶ αἱ παύσεις δὲν γίνονται ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐγίνοντο καὶ ἀπὸ τὰς ἄλλας. Κύριοι, τὸ εἴπομεν καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι, ὄχι ἰσοψηφία....

§136Α. Χ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον.

§137ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δύω λέξεις καὶ τελειόνω· βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι δὲν θὰ μείνωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, παρ’ ὅσον θέλετε, ἀλλ’ ὄχι μὲ ἰσοψηφίαν, μὲ δύω καὶ δέκα, ὅπως ἔπραξαν οἱ προκάτοχοί μας, τῶν ὁποίων κατὰ τὴν κρίσιν μας ἡ ἐπιμονὴ ἔφερε καὶ ἔσπρωξε τὰ πράγματα.

§138ΖΑΪΜΗΣ. ....... (θόρυβος).

§139ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Τὸ λέγω καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πιστεύω ὅτι ἔχω τὴν συγκατάθεσιν τῶν συναδέλφων μου, ἐὰν δὲν ὑποστηριζώμεθα ἀπὸ μίαν πλειονοψηφίαν τοὐλάχιστον ἀπὸ ¾ τῆς Συνελεύσεως, βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν θέλομεν ποτὲ νὰ μείνωμεν· οὕτως ἐννοοῦμεν τὴν πλειονοψηφίαν ὄχι μὲ ἡμίσειαν ψῆφον, μὲ 4 καὶ 5.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω ἂν ἐφωτίσθητε.

§142ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα (θόρυβος).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη.

§144ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις..... (θόρυβος) δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ, ἡ ὁποία ἐξύβρισε τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι ὁ πληρεξούσιος Κύριος Βούλγαρης δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὴν Συνέλευσιν παραιτεῖται ἐκ τῆς ἐκλογῆς Γαλαξίου προτιμῶν τὴν ἐκλογὴν Ὕδρας.

§146ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.

§147ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ὁ πληρεξούσιος Βούλγαρης, νομίζω, πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐδῶ νὰ παραιτηθῇ· ἡ Συνέλευσις δὲν δέχεται ἐγγράφους παραιτήσεις (θόρυβος).

§148ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἀξίζει ἡ Συνέλευσις αὐτὴ νὰ ἔλθῃ ὁ Βούλγαρης ἐδῶ. (θόρυβος).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν παραδέχεται τὴν παραίτησιν τοῦ Κ. Βούλγαρη ἐκ τῆς ἐκλογῆς Γαλαξίου; ὅσοι συμφωνεῖτε εἰς τοῦτο, παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. — Κύριοι ἡ ὥρα παρῆλθε, καὶ ἂν θέλετε, νὰ διαλύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§150ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τὴν δευτέραν θέλει εἶσθαι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προεδρείου. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 3 μ. μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Σωμάκης.