1863.06.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΙΖʹ.

(Ἔκτακτος).

Τῆς 6 Ἰουνίου 1863.

(Πέμπτη).

Ὥρα 9.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κύριος Μεσσηνέζης.

Ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, παρακαλεῖσθε νὰ καταλάβητε τὰς ἕδρας σας! Ὑπεβλήθησαν δύω προτάσεις πληρεξουσίων, πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ οἱ ὑποβαλόντες αὐτὰς θὰ προσκληθῶσι νὰ προσδιορίσωσι τὰς ἡμέρας τῆς ἀναπτύξεως αὐτῶν. Ὁ Γραμματεὺς Κ. Γερογιάννης ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χαντζοπούλου, δι’ ἧς προτείνει νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς πρὸς στρατείαν ὑποχρεώσεως πᾶς, ὅστις κληρωθεὶς κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη δὲν κατετάχθη μέχρι τοῦδε.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε, Κ. Χαντζόπουλε;

§3ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν προσεχῆ δευτέραν.

§4ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ. Ὁ Γραμματεὺς ἀναγινώσκει ἑτέραν πρότασιν τῶν Κ.Κ. Δ. Ζαΐμη, Δ. Ζωγράφου, Καλμούχου καὶ Π. Μαυρομιχάλη περὶ διαλύσεως τοῦ Ἱπποφορβείου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι λοιπὸν οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, οἵαν ἡμέραν προσδιορίζουσι πρὸς ὑποστήριξιν;

§6Π. Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὴν Τετάρτην τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, εἰσὶ τὰ ἑξῆς· «Ἐκλογὴ τῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς πραγματικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ· ἀκολούθως ἡ συζήτησις τῶν ὑποβληθέντων παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν Νομοσχεδίων.» Πρῶτον ἀντικείμενον λοιπὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς. Παρακαλοῦνται οἱ Κύριοι Πληρεξούσιοι νὰ λάβωσι ψηφοδέλτια, καὶ νὰ γράψωσι τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα θέλουσι. Τὰ μέλη ὡς γνωρίζετε, εἶναι 11. Ἐνταῦθα ἐνεργεῖται ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν ἐπιτροπῆς·

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον διὰ νὰ ἀνακοινώσῃ μίαν ἐπιστολὴν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Συνελεύσεως· ὡς ἐκ τούτου λοιπὸν διακόπτεται ἡ ψηφοφορία.

§9ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐκπληρῶν παραγγελίαν τῆς ἐν Κοπεγχάγῃ ἐπιτροπῆς τῆς Συνελεύσεως λαμβάνω τὴν ἐντολὴν νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐπιστολήν της, πρός με σταλεῖσαν, τὴν ὁποίαν χθὲς διὰ τοῦ Αὐστριακοῦ ἔλαβον. Φέρει ἡμερομηνίαν τῆς 9 Ἰουνίου 1863. Κύριε Ὑπουργέ. Ἐτηλεγραφήσαμεν ὑμῖν ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στέμματος ἐγένετο μετὰ μεγίστης πομπῆς καὶ μεγαλοπρεπείας. Ἐκ τοῦ ἐσωκλείστου προγράμματος τοῦ αὐλάρχου τῆς Α. Μ. τοῦ βασιλέως τῆς Δανίας, θέλετε πληροφορηθῆ τὰς λεπτομερείας τῆς ἐπισήμου ταύτης τελετῆς. Κατὰ τὴν ἑνδεκάτην καὶ ἡμίσειαν ὥραν τῆς 6 Ἰουνίου ἡ ἐπιτροπὴ μετὰ τῆς ἀκολουθίας της ἀνεχώρησεν ἐκ τοῦ ξενοδοχείου τοῦ Φοίνικος. Ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τῶν λαμπρῶν ἀνακτόρων τοῦ Χριστιανοβούργου, αἱ ὁδοὶ καὶ αἱ πλατεῖαι ἦσαν πεπληρωμέναι λαοῦ μετ’ ἐνθουσιασμοῦ θερμοῦ καὶ ζωηροῦ ὑποδεχομένου καὶ χαιρετῶντος ἡμᾶς. Κατὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὰ Ἀνάκτορα ἀπεδόθησαν ἡμῖν αἱ προσήκουσαι τιμαί. Συνοδευομένη ἡ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τοῦ Αὐλάρχου καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν αὐλικῶν τελετῶν, εἰσῆλθεν εἰς πρόδομον πρὸ τῆς αἰθούσης τοῦ θρόνου, εἰς ὃν ἦσαν παρατεταγμένοι ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς βασιλικῆς φρουρᾶς. Ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ θρόνου παρίσταντο, ἐκ δεξιῶν τοῦ Βασιλέως, καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου, ὃν περιέβαλλεν ἡ βασιλικὴ ἁλουργὶς, οἱ Πρίγκηπες Φερδινάνδος καὶ Φρεδερῖκος τῆς Δανίας· ἐξ ἀριστερῶν δὲ ὁ Πρίγκηψ Χριστιανὸς καὶ ὁ υἱὸς Αὐτοῦ Γεώργιος, φέρων στολὴν πλοιάρχου δικρότου. Τὸ ψήφισμα τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, τεθειμένον ἐντὸς κυλίνδρου ἐκ βελούδου κυανοῦ, ἐφέρετο ἐπὶ προσκεφαλαίου ἐκ λευκοῦ μεταξωτοῦ, φέροντος χρυσᾶ κεντήματα. Ἐν τῇ αἰθούσῃ παρῆσαν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ἐπικρατείας καὶ οἱ μεγάλοι ἀξιωματικοὶ τῆς αὐλῆς. Παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ ἵσταντο οἱ Πρέσβεις τῶν Μεγάλων εὐεργετίδων Δυνάμεων, Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ῥωσσίας· ὄπισθεν δὲ τούτων ἡ ἡμετέρα ἀκολουθία. Ἅμα ἡ Ἐπιτροπὴ εἰσῆλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ κατέλαβε τὴν ὡρισμένην αὐτῇ θέσιν, ὁ Ναύαρχος Κανάρης ἀνέγνωσεν Ἑλληνιστὶ, ἐν ὀνόματι τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸν ἐσωκλειόμενον λόγον, καὶ μετὰ τὸ τέλος τούτου ἀνέγνω τὸ τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ψήφισμα, ὅπερ παρέδωκεν εἰς χεῖρας τοῦ Βασιλέως τῆς Δανίας. Μετὰ τὴν παράδοσιν ταύτην ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ΦΡΕΔΕΡΙΚΟΣ, καθήμενος ἐπὶ Θρόνου, ἀνέγνω Δανιστὶ τὴν ἐπισυναπτομένην ἀπάντησιν εἰς τὸν λόγον τῆς Ἐπιτροπῆς· ἀκολούθως δὲ ἐγερθεὶς τοῦ Θρόνου ἀνεβίβασεν ἐπὶ τῶν βαθμίδων αὐτοῦ τὸν Βασιλέα ΓΕΩΡ-ΓΙΟΝ, πρὸς ὃν ἔλεξε τὰ ἑξῆς· «Ἀγαπητέ μοι ἐξάδελφε, ἐνῶ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην διατελεῖς εἰσέτι Πρίγκηψ τῆς Δανίας, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιδώσω δεῖγμα τῆς πρὸς σε ἀγάπης μου, καὶ σοι ἀπονέμω τὸν Μεγαλόσταυρον τοῦ τάγματος τοῦ Ἐλέφαντος». Ἀκολούθως δὲ ἰδίαις χερσὶ περιέβαλεν εἰς τὸν ἡμέτερον Βασιλέα τὴν κυανῆν ταινίαν τοῦ Τάγματος τούτου. Καλέσας δὲ ἐπὶ τοῦ θρόνου αὑτοῦ τὸν Βασιλέα Γεώργιον, ἠσπάσατο αὐτὸν τρὶς, προσφωνήσας εἰς τὴν Μεγαλειότητά του τοὺς ἀξιομνημονεύτους τούτους λόγους· «Ναὶ, ἀδελφέ μου, ἤδη Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, μιμήθητι κατερχόμενος εἰς τὴν νέαν Πατρίδα Σου τὸ παράδειγμά μου, ἀγάπα τὸν Λαόν Σου, διότι ἡ ἀγάπη αὐτοῦ ἀποτελέσει τὴν ἰσχύν Σου. Σέβου τὸ Σύνταγμα τῆς Πατρίδος Σου, διότι ὅταν τὸ σέβεσαι Σὺ, θέλουσι τὸ σεβασθῆ καὶ οἱ ἄλλοι». Ὁ νέος βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων εἶχε τὸ ἦθος σοβαρὸν, γλυκὺ καὶ ἀτάραχον. Μετὰ ταῦτα δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἀποχαιρετήσασα ἀνεχώρησε. Κατὰ τὴν 1 καὶ ἡμίσειαν μ. μ. τῆς αὐτῆς ἡμέρας, ἡ ἐπιτροπὴ μετέβη εἰς τὸ ἀνάκτορον τοῦ Πρίγκηπος Χριστιανοῦ, διὰ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα Γεώργιον. Ἡ Α. Μ. ἐδέχθη ἡμᾶς ἔχουσα παρ’ αὑτῇ τοὺς σεβαστοὺς γεννήτοράς του καὶ τὸν πρεσβύτερον ἀδελφόν του. Ὁ Ναύαρχος Κανάρης ἐξεφώνησεν ἑλληνιστὶ τὸν ἐσώκλειστον λόγον, εἰς τὸ τέλος τοῦ ὁποίου δάκρυα χαρᾶς περιέβρεξαν τοὺς ὀφθαλμούς του. Ἡ Α. Μ. ἀπήντησε Δανιστὶ διὰ τῆς ἀπαντήσεως ἣν εὑρίσκετε ἐσώκλειστον. Οὕτως ἐπεραιώθη ἡ ἀξιομνημόνευτος διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡμέρα τῆς 6 Ἰουνίου 1863, ἣν μετ’ ἀνυπομονησίας τοσαύτης ἀνέμενε τὸ Ἑλληνικὸν γένος. Τὸ ἑσπέρας τῆς αὐτῆς ἐδόθη λαμπρὸν γεῦμα, εἰς ὃ παρῆσαν διακόσιοι ἑξήκοντα προσκεκλημένοι. Τὴν ἑβδόμην Ἰουνίου ἀπεχαιρετήσαμεν τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα Φρεδερίκον. Πλήρης ἐνθουσιασμοῦ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ λίαν συγκεκινημένος ὁ δημοτικώτατος οὗτος Βασιλεὺς ἀπέτεινεν ἡμῖν λίαν περιποιητικοὺς λόγους. Τείνας δὲ τὴν χεῖρά του πρὸς ἡμᾶς μᾶς εἶπε· «Σᾶς ἀποχαιρετῶ, Κύριοι, εὐχόμενος ἵνα ἡ Ἑλλὰς εὐδαιμονῇ ἐσαεί· πέποιθα δὲ ὅτι ἀπὸ τὸν σεβαστὸν μονάρχην, ὃν χθὲς παρεχώρησα εἰς τὴν Ἑλλάδα, θέλετε ἰδεῖ ἐκπληρουμένους τοὺς ἐθνικοὺς πόθους τῆς ἐνδόξου Πατρίδος σας.» Ἀκολούθως ἡ Μεγαλειότης Του ἀπένειμεν ἰδίαις χερσὶ τὸν μὲν Μεγαλόσταυρον τοῦ Τάγματος τοῦ Δανεβρόγου εἰς τὸν Κ. Κανάρην, τὸν δὲ τῶν ἀνωτέρων Ταξιαρχῶν εἰς τοὺς Κ. Κ. Ζαΐμην καὶ Γρίβαν. Τῆς αὐτῆς τιμῆς, τῆς ἀπονομῆς παρασήμων, ἠξιώθη καὶ ἅπασα ἡ ἀκολουθία. Ὁ μὲν ταγματάρχης Μολλᾶς ἔλαβε τὸν σταυρὸν τῶν κατωτέρων Ταξιαρχῶν· οἱ δὲ λοιποὶ τὸ τῶν Ἱπποτῶν. Ὁ δὲ Βασιλεὺς κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἀναχωρήσεώς του, λαβὼν ἐκ νέου τὴν χεῖρα τοῦ Κ. Κανάρη, ὠνόμασεν αὐτὸν πολίτην τῆς Δανίας. Τὴν ἑνδεκάτην τ. μ. ἀναχωροῦμεν. Παρακαλοῦμεν ὑμᾶς νὰ διακοινώσητε τὴν παροῦσάν μας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ δεχθῆτε τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς ὑμᾶς ὑπολήψεώς μας. Ἐν Κοπενχάγῃ 9 Ἰουνίου 1863.

Κ. ΚΑΝΑΡΗΣ, Θ. Α. ΖΑΙΜΗΣ. Δ. ΓΡΙΒΑΣ.

Προσφώνημα τῷ Βασιλεῖ τῆς Δανίας Φριδωρίκῳ ἑβδόμῳ. Μεγαλειότατε, Ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις τῶν Ἑλλήνων, ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς 18 Μαρτίου, ἀνεκήρυξε παμψηφεὶ Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων, ὑπὸ τὸ ὄνομα «ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α.» τὴν Αὐτοῦ Βασιλικὴν Ὑψηλότητα τὸν Πρίγκηπα Γουλιέλμον ΓΕΩΡΓΙΟΝ τῆς Δανίας καὶ ἀνέθετο ἡμῖν τὴν τιμὴν, ὅπως ἐν ὀνόματι τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, προσενέγκωμεν τὸ Στέμα τῷ Πρίγκιπι. Παραδίδοντες, Βασιλεῦ, εἰς χεῖρας τῆς Μεγαλειότητός Σου τὸ ψήφισμα τῆς ἐκλογῆς τῆς Αὐτοῦ Βασιλικῆς Ὑψηλότητος τοῦ Πρίγκηπος ΓΕΩΡΓΙΟΥ, εὐελπιστοῦμεν, ὅτι ἡ ἀπάντησις τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος πληρώσει τὰς εὐχὰς καὶ τὰς προσδοκίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη, Βασιλεῦ, ἐστὶν ἀπόδειξις τοῦ τε σεβασμοῦ τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸν ἐπιφανῆ Μονάρχην, ᾧ ἡ θεία πρόνοια ἀνέθετο τὰς εὐχὰς τῆς Δανίας, καὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῶν προτερημάτων τοῦ νεαροῦ Πρίγκηπος. Πεποίθαμεν δὲ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη θέλει χρησιμεύσει, ὡς δεσμὸς δύο ἐθνῶν, ἅτινα διεκρίθησαν ἀείποτε ἐπὶ ἀρετῇ καὶ πατριωτισμῷ. Ἡ Ἑλλὰς, Βασιλεῦ, στηρίζουσα τὰς ἐλπίδας αὑτῆς εἰς τὸν νέον Βασιλέα της, καὶ πεποιθυῖα εἰς τὴν συνδρομὴν τῶν τριῶν Εὐεργέτιδων Δυνάμεων, πιστεύει ὅτι θέλει ἰδεῖ τὴν ἡμέραν τῆς πληρώσεως τῶν ἐθνικῶν πόθων της. Ἀντιφώνησις Βασιλέως. «Ἀποδεχόμεθα διὰ τὸν νεαρὸν συγγενῆ ἡμῶν, τὸν πρίγκηπα Οὐλιέλμον Γεώργιον, τὸ στέμμα, ὅπερ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐκάλεσεν αὐτὸν νὰ φέρῃ. Ἐν ταῖς διαπραγματεύσεσι, ταῖς ἐν Λονδίνῳ γενομέναις μεταξὺ τῶν τριῶν μεγάλων δυνάμεων, αἵτινες τοσούτῳ δραστηρίως συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀνίδρυσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου καὶ αἵτινες πᾶσαν τὴν μέριμναν αὑτῶν διετήρησαν ὑπὲρ τῆς εὐημερίας αὐτοῦ, ὑπεβάλομεν ὡς ὅρον τῆς τοῦ Στέμματος ἀποδοχῆς τὴν τελείωσιν τῆς προσαρτήσεως τῶν Ἰονίων Νήσων εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον. Πλήρεις ζωηρᾶς εὐχαριστήσεως δυνάμεθα νὰ ἐκφράσωμεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ προσάρτησις αὕτη ἀποτελεσθήσεται ἐντὸς προσεχεστάτου μέλλοντος. Ἐπεθυμήσαμεν ὄντως, ἵνα ὁ νεαρὸς Βασιλεὺς, ἅμα κατὰ πρῶτον ἐμφανιζόμενος ἐνώπιον τοῦ λαοῦ του, χαιρετηθῇ ὡς φέρων τὴν ἐκπλήρωσιν ταύτης τῆς τοσούτῳ νομίμου καὶ ἀπὸ μακροῦ χρόνου ὑποτρεφομένης εὐχῆς. Εὐελπιστοῦμεν δὲ ὅ,τι τῇ προθύμῳ ἀρωγῇ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θέλει κατορθώσει ὁ νέος Βασιλεὺς ν’ ἀναπτύξῃ τὰ πλούτη τοῦ τόπου καὶ ὁδηγήσῃ αὐτὸν εἰς μέλλον ὡραῖον καὶ εὐτυχές. Τὴν εὐχὴν δὲ ταύτην συμμερίζονται πάντες οἱ διακρατοῦντες τὴν ἀνεξάλειπτον ἀνάμνησιν τοῦ μεγάλου παρελθόντος τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἡρωϊκῶν ἀγώνων αὐτῆς. Ὅτε δὲ ὁ Βασιλεὺς ἀναχωρῇ ἀπὸ τῆς γενεθλίου χώρας, ἡ αὐτὴ εὐχὴ, ἐξερχομένη ἐκ τῶν σπλάγχνων τοῦ Βασιλέως καὶ τοῦ λαοῦ τῆς Δανίας, συνοδεύσει αὐτὸν εἰς τὴν νέαν πατρίδα του». Προσλαλιὰ Κανάρη. Πρὸς τὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων ΓΕΩΡΓΙΟΝ Αʹ. Μεγαλειότατε! «Εὐλογῶ τὸν Θεὸν, διότι κατὰ τὴν προβεβηκυῖαν ἡλικίαν μου, ἠξίωσε νὰ μοὶ ἐπιφυλάξῃ τὴν εὐτυχίαν, ὅπως χαιρετίσω τὴν Μεγαλειότητά Σου ὡς Βασιλέα καὶ ὑποβάλω αὐτῷ, μετὰ τῶν ἐντίμων συναδέλφων μου, τοὺς χαιρετισμοὺς τῆς Ἑλλάδος. Ἀντιπρόσωποι συμπάσης τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, θεωροῦμεν τὴν ἡμέραν αὐτὴν ὡς τὴν ὡραιοτέραν τῆς ζωῆς μας, διότι ἐρχόμεθα νὰ καταθέσωμεν τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀγάπην λαοῦ, ὃν καθιστῶσιν ἄξιον τῆς συμπαθείας τῆς Υ. Μ. ἡ ἱστορία του καὶ τὰ παθήματά του. Ἡ Ἑλλὰς ἐκλέγουσα Βασιλέα αὑτῆς τὴν Υ. Μ. ἀνέθηκεν εἰς χεῖρας τοῦ Ἡγεμόνος της ἅπαν τὸ μέλλον καὶ πάσας τὰς ἐλπίδας της, πεποιθυῖα, ὅτι κατανοῶν τὰ ἐπιβαλλόμενα αὐτῷ ὕψιστα καθήκοντα, θέλει ἀφοσιωθῆ εἰς τὴν εὐημερίαν τοῦ τόπου καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν τοῦ ἔθνους. «Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, Μεγαλειότατε, ἀρκετὰ ἔζησα, ὅπως ἰδὼν τὴν ἡμέραν αὐτὴν, δυνηθῶ νὰ εἴπω τοὺς λόγους τοῦ Συμεῶνος. Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν Σου, δέσποτα». Ἀπάντησις Γεωργίου. «Ἡ ψυχή μου εἶναι πεπληρωμένη χαρᾶς, δεχομένου σήμερον τοὺς πρώτους χαιρετισμοὺς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ· καὶ βαθέως συγκινοῦμαι ἀκούων τοὺς χαιρετισμοὺς τούτους ἀπὸ τοῦ στόματος ἀνδρὸς, οὗ τὸ ἔνδοξον ὄνομα ἀχωρίστως μένει ἡνωμένον μετὰ τῆς ἀναγεννήσεως τῆς Ἑλλάδος. Κατανοῶ ἀπὸ τοῦδε πᾶσαν τὴν εὐθύνην τῆς ἀνατεθείσης μοι ἐντολῆς· ὑπισχνοῦμαι ν’ ἀφιερώσω αὐτῇ τὰς καλλίστας δυνάμεις τῆς ζωῆς μου. Πέποιθα δὲ ἐπὶ τῆς εἰλικρινοῦς καὶ ἀμεταπτώτου συνδρομῆς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅπως ἐπιτευχθῇ ὁ κοινὸς σκοπὸς ἡμῶν, ἤτοι ἡ εὐτυχία τῆς Ἑλλάδος. Γεννηθεὶς καὶ ἀνατραφεὶς ἐν χώρᾳ ἐν ᾗ ἡ νόμιμος τάξις βαδίζει ἐκ παραλλήλου μετὰ τῆς ἀληθοῦς συνταγματικῆς ἐλευθερίας, καὶ ἥτις προέβη οὕτως εἰς ἀνάπτυξιν παραγωγὸν καὶ ἐπωφελῆ, θέλω φέρει εἰς τὴν νέαν πατρίδα μου δίδαγμα, ὅπερ οὐδέποτε λησμονήσω καὶ ὅπερ θέλω χαράξει ἐν τῇ καρδίᾳ μου δι’ ἀνεξαλείπτων χαρακτήρων, — τὸ ῥῆμα (devise) τοῦτο τοῦ Βασιλέως τῆς Δανιμαρκίας».

«ΙΣΧΥΣ ΜΟΥ ΕΣΤΙΝ Η ΑΓΑΠΗ ΓΟΥ ΛΑΟΥ ΜΟΥ!»

(χειροκροτήματα ῥαγδαῖα καὶ ζητωκραυγαί).

§10ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα νὰ τυπωθῶσι καὶ νὰ σταλῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐγκρίνει νὰ τυπωθῶσι.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΚΑΛΟΣ. Ἐκ τῶν ἀναγνωσθέντων ἐγγράφων, καὶ ἐξ ὅσων γνωρίζομεν ἐκ τῶν ἐφημερίδων, καὶ τῶν ἐκθέσεων τῆς ἐπιτροπῆς μας, ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς τῆς Δανιμαρκίας πρῶτον πάντων συνετέλεσε νὰ ἐξομαλυνθῶσιν ὅλα τὰ παρεμβληθέντα προσκόμματα εἰς τὴν ἀποδοχὴν τοῦ Στέμματος. Ὀφείλομεν ἐντεῦθεν νὰ δώσωμεν δεῖγμα τῆς πρὸς αὐτὸν εὐγνωμοσύνης μας. Προτείνω λοιπὸν, ἡ Συνέλευσις διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἄπειρον αὐτῆς εὐγνωμοσύνην, δι’ ὅσας προσπαθείας κατέβαλε εἰς τὴν ἐκ μέρους τοῦ πατρὸς τοῦ ἀναγορευθέντος Βασιλέως ἀποδοχὴν τοῦ στέμματος, καὶ περὶ τῆς ταχείας ἐλεύσεως τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§15ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἓν ψήφισμα εὐγνωμοσύνης νὰ κάμωμεν.

§16ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Εὐχαριστίας, ὄχι εὐγνωμοσύνης.

§17ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἔχω ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐπειδὴ ἡ σήμερον ὡρίσθη διὰ τὰς ἐπερωτήσεις, παρακαλῶ νὰ σημειωθῶ καὶ ἐγώ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε, ὅτι ὁ Κ. πληρεξούσιος Καλὸς ἐπρότεινε νὰ συνταχθῇ ψήφισμα εὐχαριστίας πρὸς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα τῆς Δανιμαρκίας διὰ τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας κατέβαλεν ὑπὲρ τῆς αἰσίας ἀποπερατώσεως τῆς ἀποδοχῆς τοῦ Στέμματος ἐκ μέρους τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως ἤδη ἡμῶν Γεωργίου τοῦ Αʹ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἂν παραδέχεται τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἵνα συνταχθῇ τὸ ψήφισμα, καὶ ὑποβληθῇ αὔριον. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη.

§19ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Καὶ διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ διαλογή. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ Πρόεδρος Κ. Διομήδης Κυριακοῦ. Περαιωθείσης τῆς διαλογῆς, ὁ Πρόεδρος ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα ὡς ἑξῆς·

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα· οἱ ψηφοφορήσαντες εἶναι 174 οἱ λαβόντες τὰς πλείονας ψήφους εἶναι οἱ ἑξῆς· Κορωναῖος 163, Ζυμβρακάκης 156, Κατσικογιάννης 145, Ἡρακλῆς Πετιμεζᾶς 117, Τριτάκης 144, Λεβίδης 143, Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης 136, Ἡρακλῆς Μαμούρης 133, Σμόλεντς 115, Κεχαγιᾶς 106 καὶ Αὐγερινὸς 105· εἶναι τὰ 11 μέλη. Κατόπιν εἶναι καὶ ἄλλοι λαβόντες ὀλιγωτέρας ψήφους, Χ. Γρίβας 40, Βάτσος 43 καὶ ἄλλοι ὀλιγωτέρας, ὥστε τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι, οἱ Κύριοι, Σμόλεντς, Κορωναῖος, Ζυμβρακάκης, Λεβίδης, Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης, Μαμούρης, Κεχαγιᾶς, Τριτάκης, Αὐγερινὸς, Ἡρ. Πετιμεζᾶς καὶ Κατσικογιάννης. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὰ Νομοσχέδια τὰ Οἰκονομικά. Ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον νομοσχέδιον. «Ἄρθρον μοναδικόν. Εἰς ὅσα μέρη ἤθελε τυχὸν κατασταθῇ, ἕνεκα ἀντιστάσεως τῶν φορολογουμένων, ἀνέφικτος ἡ κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις βεβαίωσις τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας, ὑποχρεοῦνται οἱ φορολογούμενοι ν’ ἀποδώσωσιν αὐτοὺς ἐπὶ τῇ βάσει ἐκτιμήσεως, ἐνεργουμένης ὑπὸ ἐπιτροπῆς, συγκειμένης ἀπὸ τὸν Ἔπαρχον, τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον καὶ τὸν δήμαρχον τοῦ οἰκείου δήμου· ἀρνουμένου τοῦ δημάρχου, ἡ ἐκτίμησις ἐνεργεῖται ὑπὸ τῶν λοιπῶν δύω μελῶν.» «Ἂν οἱ φόροι οὗτοι ᾖναι ἐνοικιασμένοι καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν προτιμᾷ νὰ βεβαιώσῃ τὰ δικαιώματά του κατὰ τοὺς ἰσχύοντας Νόμους, προσκαλεῖται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἀνωτέρω ἐκτίμησιν. Ἰσοψηφίας τυχούσης, ὑπερισχύει ἡ ψῆφος τοῦ ἐπάρχου» «Ἡ ἐκτίμησις θεωρεῖται ὁριστικὴ καὶ ἀπρόσβλητος.»

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κανεὶς ἀντίῤῥησιν;

§23Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐπεθύμουν εἰς αὐτὸν τὸν Νόμον νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία ποινὴ ἐγκληματικὴ μόνον καὶ μόνον εἰς τοὺς ὁρκισθέντας, διότι πάντοτε σοῦ λέγει μὲ τὸν λογιστὴν τὸ φέρω μεθαύριον καὶ πληρώνω, οὐχ ἧττον ὅμως τόρα γίνεται πρόσκομμα καὶ ὑφίσταται πολλὰς ζημίας τὸ Δημόσιον· ἐνόμισα καλὸν νὰ ὑποβάλλω πρότασιν τιμωρητικήν. Ἀναγινώσκει τὴν πρότασίν του, ἀλλὰ πολλοὶ τῶν Κ. πληρεξουσίων ἀποκρούουσιν αὐτὴν ἀπὸ τὰς ἕδρας των.

§24Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω, λέγω λοιπὸν, ὅτι εἶναι εἷς νόμος, συντελῶν εἰς τὸ νὰ μὴ θελήσουν οἱ ἄνθρωποι ὡς ἐκ τοῦ συμφέροντος νὰ βεβαιώσουν τοὺς φόρους.

§25ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Καὶ ὅταν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει συμφέρον νὰ προτείνῃ τοιαῦτα μέτρα, δὲν τὰ προτείνῃ, φρονῶ, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἐρχώμεθα ἡμεῖς νὰ προτείνωμεν τοιαῦτα.

§26Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἰδοὺ, Κύριοι, ἐσυστήθη ὁ Νόμος περὶ Ἐθνοφυλακῆς, δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὸς, διότι δὲν φέρει ποινάς· εἰς κανὲν ἄλλο μέρος ἐκτὸς τῆς Πρωτευούσης δὲν ἐσχηματίσθη Ἐθνοφυλακὴ (θόρυβος). Δὲν ἐπιμένω, λέγω ὅμως ὅτι διὰ νὰ μὴ ἀποτύχωμεν θέλω νὰ φέρω αὐτό.

§27ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶμαι κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων, λέγω μόνον τὸ ἐφεξῆς καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως· ἠξεύρω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν Στερεὰν ἐλπίζεται ἡ μεγαλειτέρα ἡσυχία καὶ τάξις, τοῦτ’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ Αἰγαῖον πέλαγος καὶ εἰς τὰς περισσοτέρας ἐπαρχίας τῆς Πελοποννήσου· ἀταξία, νομίζω, προκαλοῦσα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νόμου, θὰ ὑπάρχῃ εἰς πολὺ ὀλίγας ἐπαρχίας, καὶ δυστυχῶς εἰς Ἐπαρχίας τῆς Πελοποννήσου (θόρυβος).

§28ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ νόμος ῥητῶς ἐξηγεῖ αὐτὴν τὴν ἰδέαν· τί λέγει; ἐὰν τύχῃ ποτὲ, ἐὰν ἤμεθα εἰς κατάστασιν τοιαύτην, θέλει νὰ λάβῃ ἓν μέτρον.

§29ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ γνωστὸν αὐτὸ διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῶμεν ἔξω καὶ νὰ μὴ ἀνησυχήσωμεν καὶ τὸν ἐσωτερικὸν κόσμον, τὸν ἥσυχον, διὰ τῆς φήμης, ὅτι ἐλήφθησαν τόσα ἔκτακτα καὶ σπουδαῖα μέτρα. (θόρυβος) Ἄλλως τε, Κύριοι, εἶναι πολὺ παράδοξον τὸ νὰ ὑπάρχῃ ἀταξία εἰς δύο ἢ τρεῖς ἐπαρχίας, εἴτε καὶ εἰς Δήμους, καὶ ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐφρόντισε νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν ἐκεῖ· τὸ ἰδιαίτερον καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἐπανόδου τῆς τάξεως, νομίζω, ὅτι ἔχουν καὶ οἱ πληρεξούσιοι τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν, πρέπει διὰ τῆς τοπικῆς των ἐπιῤῥοῆς νὰ φροντίσουν περὶ αὐτοῦ χωρὶς νὰ κάμουν χρῆσιν τοιούτου μέτρου.

§30ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον λέγει, ὅτι, «ἐὰν δὲν προτιμᾷ νὰ βεβαιώσῃ ὁ ἐνοικιαστὴς,» ὁ λόγος εἶναι, ἐὰν ἀφήσωμεν τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ προτιμήσῃ, τότε ὅλοι οἱ ἐνοικιασταὶ θὰ τὸ προτιμήσουν αὐτό.

§31ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ πρώτη βάσις εἶναι ἡ ἀντίστασις· πρόκειται περὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνθίστανται καὶ ἐμποδίζουν τὴν βεβαίωσιν· τώρα ἐνδέχεται εἴς τινα ἀπ’ αὐτὰ τὰ μέρη νὰ ᾖναι ἐνοικιασμέναι πρόσοδοι καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς ἐνοικίασε συνεπείᾳ νόμων καὶ διατάξεων, αἱ ὁποῖαι κανονίζουν τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως καὶ τὰς ποινὰς ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως ἢ καταχρήσεως ἐκ μέρους τῶν φορολογουμένων· τὰ δικαιώματα τὰ ἐξ αὐτῶν τῶν διατάξεων εἰσὶν ἀποκεκτημένα ἤδη ἀπὸ τὸν ἐνοικιαστὴν, πῶς δυνάμεθα ἤδη μονομερῶς νὰ τοῦ τὰ ἀρνηθῶμεν; διὰ τοῦτο τῷ δίδεται ἐκλεκτικὸν δικαίωμα, ἐὰν θέλῃ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ ἀρχαῖον σύστημα ἢ προτιμᾷ τὸ νέον.

§32ΚΑΛΟΣ. Νὰ ἔμβουν καὶ τὰ δύο «ἐὰν δὲν δύναται καὶ δὲν προτιμᾷ.» (θόρυβος)

§33ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐξηγοῦμαι, οἱ ἰσχύοντες Νόμοι λέγουν, ὅτι, ὅταν ὁ φορολογούμενος μὲ οἱονδήποτε τρόπον θελήσῃ νὰ ὑποκλέψῃ τὸν φόρον του, ἐμποδίσῃ τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ βεβαιώσῃ, τιμωρεῖται οὕτω· τώρα λέγομεν ἡμεῖς εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν θέλει νὰ κάμῃ αὐτῶν τῶν διατάξεων χρῆσιν, περιστάσεως τυχούσης, ἢ τῶν νέων;

§34ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγετε· «ἐπὶ τῇ βάσει ἐκτιμήσεως ἐνεργουμένης ὑπὸ ἐπιτροπῆς, συγκειμένης κτλ.» Τίνι τρόπῳ θὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ ἐκτίμησις, διότι εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον λέγει «θὰ ληφθῇ κτλ.» Λοιπὸν τώρα διατί νὰ μὴ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν καὶ ἐνταῦθα καὶ ν’ ἀφήσωμεν αὐτὰς τὰς ἀρχὰς ἐλευθέρας νὰ προσδιορίσουν τὴν ἐκτίμησιν; Τὸ ἓν εἶναι ποινὴ ἀντιστάσεως, βεβαιώνει τὸν φόρον· θὰ ὑπάγῃ ὁ Ἔφορος, ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ Δήμαρχος νὰ ἐξετάσουν, τότε αὐτοὶ θὰ ὑποβάλουν αὐτὸν εἰς μίαν ποινὴν πολὺ μεγαλειτέραν.

§35ΚΑΛΟΣ. Νὰ τὴν ὑποστῇ.

§36ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Γερογιάννη, ἐννοῶ, ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶναι λίαν ἐλλειπὲς, δὲν χορηγεῖ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις· ἐννοῶ, ὅτι διὰ νὰ κανονίσωμεν ὅλα, πρέπει νὰ κάμωμεν νομοσχέδιον ἐκτεταμένον, ἐπειδὴ ὅμως εὑρισκόμεθα εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, διὰ τοῦτο, μὴ ἔχοντες τὸν καιρόν, λαμβάνομεν ἔκτακτα ὁπωσοῦν μέτρα καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ ἀρκέσῃ αὐτὸ μόνον τὸ νομοσχέδιον.

§37ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ὁ βʹ. παράγραφος ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ ζημίαν εἰς τοὺς φορολογουμένους χωρὶς καὶ νὰ ἀντισταθῶσι, διότι ἐνδέχεται ὁ ἐνοικιαστὴς, προβλέπων ζημίαν ἐκ τῆς κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους βεβαιώσεως τῶν φόρων, νὰ εἴπῃ «δὲν θέλω νὰ βεβαιωθοῦν οἱ φόροι κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους, ἀλλὰ θέλω τὴν ἐκτίμησιν (θόρυβος), διότι λέγει «ἐὰν οἱ φόροι ἦναι ἐνοικιασμένοι καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν προτιμᾷ νὰ βεβαιώσῃ». Δὲν λέγει, ἐὰν παρουσιασθοῦν δυσκολίαι. Διὰ ταῦτα διὰ νὰ ἐκλείψῃ πᾶσα ἀμφιβολία καὶ παρεξήγησις, ἠμπορεῖτε νὰ θέσετε «ἐὰν οἱ φόροι οὗτοι ἦναι ἐνοικιασμένοι, καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς ἀδυνατεῖ καὶ προτιμᾷ νὰ βεβαιώσῃ».

§38ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν φράσιν δὲν τὴν δέχομαι καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν βάλλετε, πρόκειται πάντοτε περὶ τῆς περιστάσεως, καθ’ ἣν ὁ ἐνοικιαστὴς ἀδυνατεῖ, διότι ἄλλως δύναται χίλια ἐμπόδια νὰ ἀπαντήσῃ, ὅταν βλέπῃ, ὅτι ἀπέτυχε, διὰ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ζημίαν του, λέγομεν λοιπὸν, προκειμένης ἀντιστάσεως, γίνεται τοῦτο (θόρυβος).

§39ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἶναι περιτὸν νὰ προστεθῇ τίποτε ἐδῶ μέσα αὐτὰ εἶναι Ῥωμαίϊκα, θέλετε νὰ τὰ κάμητε Φραντζέζικα; «εἰς ὅσα μέρη ἤθελε κατασταθῆ (ἕνεκα ἀντιστάσεως) ἀνέφικτος ἡ βεβαίωσις κτλ. γίνεται τοῦτο καὶ τοῦτο». «Ἂν οἱ φόροι οὗτοι» ποῖοι φόροι; οἱ γενόμενοι (ἕνεκα ἀντιστάσεως), τὸ «οὗτοι» ἀναφέρεται παραπάνω.

§40ΚΑΛΟΣ. Λογικῶς ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ νὰ μνημονευθῇ.

§41ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§42ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τὸ «οὗτοι» εἶναι δεικτικὴ ἀντωνυμία.

§43ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ἠξεύρω «οὗτοι», παρακαλῶ νὰ παρατηρήσητε καλὰ, ὁ λόγος τῆς ἀντιστάσεως δὲν εἶναι ὡς πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τῆς φορολογίας, εἶναι ὡς πρὸς τὴν βεβαίωσιν. Λοιπὸν λέγει ἐδῶ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἐὰν δι’ ἀντίστασιν ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ τοὺς φόρους, τότε πρέπει νὰ γείνῃ δυνάμει τῆς ἐκτιμήσεως.

§44ΤΙΝΕΣ. Μὰ αὐτὸ λέγομεν.

§45ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφήσητε προτίμησιν εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν (θόρυβος).

§46ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἀσάφειά τις, μετὰ τὰς διερμηνείας, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν, εἶναι σαφές.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται τὸ ἀ. ἐδάφιον.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἦσθε σύμφωνοι εἰς τοῦτο, παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται ἅπαντες) παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ βʹ. ἐδάφιον.

§49Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ Κύριος Πρόεδρος, λέγει «ἐὰν κατὰ τὴν ἀνωτέρω περίπτωσιν» διὰ νὰ συνδυασθοῦν ὅλαι αἱ τροπολογίαι.

§50ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν δύναται, ὄχι δὲν προτιμᾷ.

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. «Ἐὰν οἱ φόροι οὗτοι ἦναι ἐνοικιασμένοι, καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν προτιμᾷ νὰ βεβαιώσῃ τὰ δικαιώματά του κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους, προσκαλεῖται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἀνωτέραν ἐκτίμησιν». Ἰδοὺ τὶ ἐννοοῦμεν, ἐὰν οἱ φόροι ἦναι ἐνοικιασμένοι, καὶ ἐν τούτοις ἐπέρχεται ἀντίστασις, τότε, κατὰ τὸν ὑπάρχοντα Πάγιον Νόμον, ὁ ἐνοικιαστὴς εἶχε μέσα καταδιώξεως, καὶ μ’ αὐτὴν τὴν συμφωνίαν ἐνοικίασε· κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ψηφίσματος ἀναιροῦνται οὕτως αὐτοὶ οἱ νόμοι, διὰ τοῦτο προσθέτομεν ὅτι, ἐὰν δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ, πρέπει νὰ καταφεύγῃ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου, ἢ δέχεται τὸ νέον σύστημα· (θόρυβος). Αὐτὴ ἡ σύγχυσις προέρχεται, διότι δὲν ἐμελετήσαμεν καὶ δὲν ἔχομεν κατὰ δυστυχίαν πρόχειρον τὸν Πάγιον Νόμον· ὁ Πάγιος Νόμος λέγει, ὅτι οἱ φόροι βεβαιοῦνται κατ’ αὐτὸν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν ὅμως εἷς φορολογούμενος θέλῃ ν’ ἀποκρύπτῃ τὸν φόρον του, ἑνώνει τὰ δεμάτια, ἁλωνίζει χωρὶς ἄδειαν καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἐνοικιαστοῦ, ἢ διὰ παντὸς τρόπου θέλῃ νὰ ὑποκλέψῃ, τότε λέγει ὁ Νόμος τί γίνεται. Τώρα ἡμεῖς λέγομεν, ὅταν ὁ φορολογούμενος θέλῃ νὰ ὑποκλέψῃ κλπ., ἀντὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ Παγίου Νόμου, λέγομεν, ὅτι θὰ κάμωμεν μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θὰ ἐκτιμήσῃ· ὑποθέσατε, ὅτι ἐγὼ ὁ ἐνοικιαστής, ὁ ὁποῖος ἐνοικίασα μὲ τὴν συμφωνίαν νὰ ἔχω δυνάμει τοῦ Παγίου Νόμου τὴν ἐξουσίαν νὰ βεβαιώσω τὰ δικαιώματά μου, ἀναγκάζομαι ἐγὼ ἀντὶ τούτου τοῦ Νόμου νὰ ἐπικαλεσθῶ ἕνα ἄλλον ὅλως διαφορετικὸν, τὸ συζητούμενον ψήφισμα· θέτομεν τοῦτο νὰ μὴ ᾖναι ἀναγκαστικὸν, ἀλλὰ νὰ ἐκλέγῃ ὁ ἐνοικιαστὴς, ὁποῖον σύστημα προτιμᾷ.

§52Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἐκφράζεται σαφῶς, τουλάχιστον πρέπει νὰ τεθῇ «ἐν τῇ ἀνωτέρω περιπτώσει»· (θόρυβος.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, προτείνεται αὐτὴ ἡ προσθήκη, ἡ ὁποία κατὰ τοὺς μὲν θεωρεῖται ἀναγκαιοτάτη, κατ’ ἄλλους ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ τὸ πολὺ, πολὺ περιττὴ, ἀλλὰ τὸ περιττὸν δὲν βλάπτει. Προτείνω νὰ τεθῇ ἀντὶ τοῦ «ἂν οἱ φόροι οὗτοι ᾖναι ἐνοικιασμένοι, καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν προτιμᾷ», «ἐὰν ἐν τῇ ἀνωτέρω περιπτώσει οἱ φόροι ᾖναι ἐνοικιασμένοι» λοιπὸν, ὅσοι παραδέχεσθε τοῦτο, νὰ σηκωθῆτε· (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη. Ὑπάρχει ἓν ἐδάφιον ἀκόμη· «Ἡ ἐκτίμησις θεωρεῖται ὁριστικὴ καὶ ἀπρόσβλητος». Παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε ὅσοι τὸ παραδέχεσθε· (ἐγείρονται ἅπαντες). Παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἕτερον νομοσχέδιον. «Ὁ ἐπὶ τῶν Δημητριακῶν καρπῶν ἔγγειος φόρος καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν τμημάτων, δι’ ἃ δὲν ἤθελε προσενεχθῆ κατὰ τὰς ἐνεργουμένας δημοπρασίας προσφορὰ ἀνάλογος πρὸς τὴν προσδοκωμένην παραγωγὴν, θέλουν βεβαιωθῆ κτλ.

§54ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸ νομοσχέδιον, προτείνω μόνον νὰ λάβουν μέρος καὶ ὁ Δήμαρχος, καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ οἰκείου δημοτικοῦ συμβουλίου, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀφήσωμεν μόνον τὸν Ἔφορον καὶ τὸν Ταμίαν.

§55ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς πολλὰς ἐπαρχίας γίνεται ἡ ἐνοικίασις καὶ κατακυροῦται ὅταν οἱ δημητριακοὶ καρποὶ ᾖναι συνειλεγμένοι. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὸν Κύριον ὑπουργὸν, ὅταν ὁ ἐνοικιαστὴς πάρῃ τὸ ἐνοίκιον αὐτὸ, καὶ οἱ δημητριακοὶ καρποὶ ᾖναι κανονισμένοι, δὲν ἐφρόντισε καθόλου νὰ διορίσῃ ἐπιστάτας διὰ νὰ μετρήσουν;

§56ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἰδοὺ, Κύριοι, αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπει ἰδιαιτέραν περίστασιν· εἰς τὴν πρώτην περίστασιν ἔχομεν φανερὰν ἀντίστασιν, τὴν ὁποίαν ἐπολεμήσαμεν διὰ τοῦ ἄλλου ψηφίσματος· εἰς τὴν δευτέραν περίστασιν συμβαίνει ὅ,τι συμβαίνει ἐκ τῆς ὄχι λίαν ὁμαλῆς ἐν γένει καὶ εὐαρέστου καταστάσεως τῶν πραγμάτων, ἐκ τῆς ὁποίας ἐνοικιασταὶ δὲν παρουσιάζονται διόλου· λέγουν, «δὲν θέλομεν νὰ προσφέρωμεν, διότι δὲν ἔχομεν καμμίαν βεβαιότητα ἐὰν θὰ εἰσπράξωμεν,» καὶ οὕτω ἀποτυγχάνουν αἱ δημοπρασίαι χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ ἀντίστασις. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἔπρεπε ν’ ἀφήσωμεν τὰς προσόδους εἰς τὰς τιμὰς, τὰς ὁποίας ἤθελον μᾶς προσφέρει, ἢ νὰ διορίσωμεν ἐπιστάτας; ἀλλ’ εἰς τὴν πρώτην περίστασιν οὔτε ἀσφάλειαν θὰ ἔχωμεν καὶ ὀλίγας προσόδους θὰ ἀπολαύσωμεν· νὰ διορίσωμεν ἐπιστάτας; τὸ σύστημα αὐτὸ ἀποκρούω, εἶναι σύστημα διαφθορᾶς, καὶ δι’ αὐτοῦ δὲν θὰ εἰσπράξωμεν οὔτε τὸ ⅒. Διὰ νὰ προλάβωμεν αὐτὴν τὴν περίστασιν καὶ νὰ δείξωμεν εἰς τοὺς κατοίκους, ὅτι θὰ πληρώσωσι πάντοτε τὸν φόρον των, καθιερόνομεν σύστημα, οἱονεὶ διανεμητικόν· λέγομεν εἰς τὴν κοινότητα, «σὺ ὀφείλεις νὰ πληρώσῃς 1000 δραχμὰς κατὰ μέσον ὅρον·» ἂς συνέλθουν οἱ κάτοικοι, αἱ ἀρχαὶ καὶ ἂς διανείμουν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλουν νὰ πληρώσουν εἰς τοὺς φορολογουμένους.

§57ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιέχει μίαν φράσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀόριστος· ὁ Νόμος οὗτος εἶναι ἓν εἶδος ποινῆς. Λοιπόν, διὰ νὰ μὴ ᾖναι εἰς χεῖρας τῆς ἐξουσίας μία ποινὴ ἀόριστος, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁρίσωμεν αὐτήν. Ἰδοὺ τί λέγει· «ὁ ἐπὶ τῶν Δημητριακῶν καρπῶν ἔγγειος φόρος καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν Τμημάτων, δι’ ἃ δὲν ἤθελε προσενεχθῇ, κατὰ τὰς ἐνεργουμένας δημοπρασίας, προσφορὰ ἀνάλογος πρὸς τὴν προσδοκωμένην παραγωγήν, θέλουν βεβαιωθῆ ὡς ἀκολούθως.» Ποία εἶναι, Κύριοι, αὐτὴ ἡ προσδοκωμένη παραγωγή; Πρέπει ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ποία εἶναι αὐτὴ ἡ προσδοκωμένη παραγωγή· ἔχει βάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκφράζουν αὐτὴν ἐκ τῶν προτέρων;

§58ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ τοῦ νόμου δὲν ἀφορᾷ ἄρνησιν τῶν φορολογουμένων διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν ποινήν, ἀλλὰ μᾶς παρουσιάζει περίστασιν, καθ’ ἣν ἐνοικιασταὶ δὲν παρουσιάζονται.

§59ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Παρουσιάζονται, ἀλλὰ δὲν προσφέρουν.

§60ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς εἰς τοιαύτην περίστασιν ἔχει πληροφορίας ἀπὸ τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους, Ἐπάρχους, Δημάρχους καὶ λοιπούς, καὶ προσδιορίζει τὸν μέσον ὅρον τῆς τιμῆς, ἀλλὰ λέγει ὁ Κ. Ὑπουργός, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν τῶν τεσσάρων ἐτῶν τὴν ποσότητα διὰ νὰ διανείμωμεν μεταξὺ τῶν φορολογουμένων, ἀλλ’ ἐὰν δὲν θέλῃ τὸ Δημόσιον τοῦτο τὸ βάρος τῶν ἐπιστατῶν, πρέπει ν’ ἀφήσῃ τὴν ἄδειαν εἰς τοὺς Δημάρχους νὰ ἐκλέξωσιν αὐτοὶ ἐπιστάτας. Ὁ νόμος αὐτὸς προβλέπει τὴν περίστασιν αὐτήν, ὅταν ὁ φορολογούμενος δὲν ἀρνῆται, λέγει, ὅτι ἐγὼ θέλω νὰ μετρήσω τὸ ἁλῶνι, σὺ ὁ Ὑπουργὸς δὲν θέλεις νὰ κάμῃς τοῦτο, ἀλλὰ θέλεις νὰ μοὶ διορίσῃς ἕνα ἄλλον, ὁ ὁποῖος νὰ μοὶ εἴπῃ τόσον νὰ πληρώσω· ἐγὼ δὲν θέλω νὰ δώσω τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργόν, θέλω, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν εὑρεθῇ ἐνοικιαστὴς καὶ ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τὸν μέσον ὅρον τῶν τεσσάρων ἐτῶν, οἱ ἄλλοι δημόται νὰ μὴ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μετρήσουν τὸ ἁλῶνι, καὶ ἀναλόγως νὰ ἐκβάλουν φόρον, διότι ἠμποροῦν νὰ ᾖναι πέντε φορολογούμενοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ μετρηθῇ τὸ ἁλῶνι, ἐγὼ δὲ θέλω νὰ μετρηθῇ, πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δημοτ. Συμβούλιον νὰ διορίσῃ ἐπιστάτας καὶ νὰ μετρήσῃ τὰ ἁλώνια τῶν φορολογουμένων, καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις εἴπῃ νὰ πληρώσουν τόσα ἁλώνια, ἐκεῖνοι τὸ διανέμουσιν ἀναλόγως τῶν κοιλῶν. Τοῦτο μόνον δύναται νὰ γένῃ εἰς τὴν ἀντίστασιν, οὐχὶ ὅμως καὶ εἰς τὴν καλὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων (θόρυβος).

§61Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι! Τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ κατ’ ἀρχὰς μὲν φαίνεται ἁπλούστατον, ἀλλὰ παρουσιάζει τὰς μεγαλειτέρας δυσκολίας εἰς τὴν ἐφαρμογήν, πρῶτον δὲν ἔχομεν τὰ μέσα, τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τὸ ποιὸν τῶν τεσσάρων ἐτῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ᾖναι ἡ βάσις τῆς διανομῆς.

§62ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ἔχωμεν τὰς ἐνοικιάσεις τὰς κατ’ ἔτος.

§63Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἔχετε τὰ στοιχεῖα λοιπὸν, ἀλλὰ πῶς θὰ γείνῃ ἡ διανομὴ; Τί σὲ χρεωστεῖ ὁ φορολογούμενος; Ἡ διανομὴ πῶς θὰ γείνῃ; Τί δικαίωμα ἔχομεν νὰ προσβάλωμεν τὰ δικαιώματα τῶν φορολογουμένων; Μέ ποῖον δικαίωμα θέλομεν τοὺς ὑποβάλει εἰς αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν ἀνώμαλον, τὸν παράνομον, τῆς φορολογίας; Θέλετε νὰ τιμωρήσητε τὸν φορολογούμενον, διότι δὲν προσφέρονται ἐνοικιασταί; Αὐτὸ εἶναι παράλογον, εἶμαι κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Πάγιος Νόμος, διότι οὗτος προβλέπει περὶ αὐτῶν, τὸ ἔκτακτον τοῦτο μέτρον δὲν τὸ θεωρῶ δίκαιον· ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ καταπιέσῃ τοὺς φορολογουμένους εἰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς δὲν χρεωστοῦσι νὰ δώσουν λόγον, ἂν δὲν παρουσιασθῶσιν ἐνοικιασταί· ὁ φορολογούμενος χρεωστεῖ νὰ πληρώσῃ τοὺς φόρους κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους.

§64ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ προβλέπετε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει νὰ προλάβῃ τὰς καταχρήσεις τῶν ἐνοικιαστῶν, ἵνα μὴ οὗτοι, συνεννοούμενοι μεταξύ των, δὲν δίδωσι τὴν ἀνάλογον προσφορὰν, εἰς ἕνα τμῆμα, τὸ ὁποῖον θέλουσι ν’ ἀγοράζωσι δι’ ὀλιγωτέραν τιμὴν, τότε ἔχει τὸ δημόσιον τὸ δικαίωμα νὰ σχηματίζῃ ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον καὶ τὸν ταμίαν, καὶ ἔχοτες ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐνοικιάσεις τῶν τεσσάρων προηγουμένων ἐτῶν ἐξ ἀναλογίας προσδιορίζουσι τὸν φόρον τοῦ χωρίου· βλέπετε, ὅτι ἐδῶ εἶναι μία ποινὴ, οὐχὶ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς, οἱ ὁποῖοι συνωμοτοῦν νὰ μὴ δώσωσι τὴν ἀνάλογον προσφορὰν εἰς τὸ δημόσιον, ἀλλὰ ποινὴ κατὰ τῶν φορολογουμένων, διὰ τί; Πιθανὸν ἓν Τμῆμα νὰ δώσῃ φόρον 1000 κοιλῶν, μὴ παρουσιαζομένων ἐνοικιαστῶν τὸ δημόσιον θέτει 1500. Βλέπετε διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ περὶ τῆς προσδοκωμένης παραγωγῆς, ὅτι τὸ δημόσιον ἠμπορεῖ νὰ μὴ ὑποθέσῃ, ὅτι ἡ προσφερθεῖσα τιμὴ τοῦ τμήματος αὐτοῦ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸν φόρον, διότι μέχρι τοῦδε τὸ δημόσιον δὲν ἐτήρησε καλὴν πίστιν εἰς τὰς συναλλαγὰς περὶ ἐνοικιάσεως. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ῥητὴ εἰς τὸν νόμον, καὶ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος δὲν δύναται νὰ τὴν ὑπερβῇ, ὅταν ὅμως ἴδῃ, ὅτι δίδεται περισσοτέρα προσφορὰ εἰς τὸ δημόσιον, ἀναβάλλει τὰς δημοπρασίας, καὶ βλέπετε, ὅτι ἔχει τὸ δημόσιον τὴν τάσιν εἰς τὸ νὰ ἁρπάξῃ. Ἐνοικιαστής τις δὲν γίνεται μόνον διὰ νὰ δουλεύσῃ τὸ δημόσιον, ἀλλὰ θέλει νὰ ὠφεληθῇ καὶ αὐτός. Καὶ πολλάκις ὡς ἐκ τούτου παρατείνουσι τὴν ἔγκρισιν τῶν δημοπρασιῶν, ἐν ᾧ τὰ γεννήματα ἦσαν ἤδη εἰς τὰς ἀποθήκας· βλέπετε, ὅτι τὸ δημόσιον δύναται οὕτω νὰ καταχρασθῇ, καὶ ὁ δικαστής θὰ εἶναι τὸ δημόσιον, ὁ δὲ φορολογούμενος θὰ ᾖναι πάντῃ ξένος...

§65ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρῶτον, Κύριοι, λέγω, ὅτι κἀνεὶς σκοπὸς ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους μοὶ ἀπέδωκαν οἱ προλαλήσαντες, δὲν μὲ ἔφερεν εἰς τὸ μέτρον, περὶ οὗ πρόκειται, δὲν πρόκειται το δημόσιον νὰ χρεωκοπήσῃ, οὔτε νὰ ἐκβιάσῃ περισσοτέρας εἰσπράξεις, πρόκειται ν’ ἀσφαλίσῃ τὰ νόμιμα δικαιώματά του. Νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ Κυρίου Χρηστίδου εἶναι σπουδαία, θέλω νὰ τὴν συζητήσωμεν, καὶ θέλω δεχθῆ πᾶσαν διόρθωσιν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ ν’ ἀσφαλίσῃ τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν. Εἶναι βέβαιον, Κύριοι, ὅτι ἐντὸς τεσσάρων, πέντε ἐτῶν ὁ μέσος ὅρος δὲν δύναταί ποτε ν’ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς ἔτους, διότι ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος ὑπάρχουσι καὶ ἄφορα καὶ εὔφορα ἔτη, καὶ ἑπομένως ὁ μέσος ὅρος αὐτὸς ἀνταποκρίνεται ἐπιτυχέστερον εἰς τὴν παραγωγὴν ἑκάστου ἔτους· καθὼς παρετήρησα, Κύριοι, ἐφέτος προσφέρονται τιμαὶ εἰς τὰς δημοπρασίας σχεδὸν ἴσαι πρὸς τὰς τιμὰς, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ τὰ 60 καὶ 62· καί τοι ἠλαττώθη ὁ φόρος, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἔκπτωσις αὕτη τῶν 5%, ὁ μέσος ὅρος ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ εὐθὺς, καὶ νὰ τεθῇ ἐκ τῶν προηγουμένων, καὶ αὐτὸν ἢ ὀλιγώτερον αὐτοῦ νὰ θέσωμεν ὡς ἐλάχιστον σημεῖον, ἢ ὡς ἀνώτατον, εἰς τὸ ὁποῖον ἂν δὲν φθάσωσιν αἱ δημοπρασίαι, νὰ τὰς ἀκυρώνωμεν· ἀλλὰ δὲν γίνεται τοῦτο ἤδη, ἐξ αἰτίας τῆς ἐπελθούσης ἐλαττώσεως· ὑποθέσατε τρία χωρία, τὰ ὁποῖα ἔδωκαν ἀλληλοδιαδόχως 1000 δραχμὰς, ἐξ αὐτῶν τὸ μὲν σύγκειται ἐξ ἰδιοκτήτων γαιῶν, τὸ δὲ ἐξ ἐθνικοϊδιοκτήτων, τὸ δὲ ἐξ ἐθνικῶν· μετὰ τὴν ἔκπτωσιν κατὰ 5% τὸ χωρίον, τὸ δίδον 1000 δραχμὰς, θὰ δώσῃ 500· ἀλλὰ τὸ χωρίον τὸ ἐξ ἐθνικοϊδιοκτήτων τί θὰ δώσῃ; διότι εἰς τοῦτο προστίθεται ὁ ἔγγειος φόρος καὶ ἡ ἐπικαρπία, καὶ δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ τὸ προσδιορίσωμεν ἐκ τῶν προτέρων, ἂν δὲν γνωρίζωμεν τὴν σχέσιν τῶν ἐθνικῶν γαιῶν πρὸς τὰ ἰδιόκτητα· καὶ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον σύγκειται ἐξ ἐθνικῶν ἐν γένει γαιῶν γνωρίζεται ἐπίσης· τὸν ἀσφαλέστατον πόρον, βλέπετε, ὅτι ἐκ τῶν προτέρων δὲν δυνάμεθα νὰ προσδιορίσωμεν· εὔκολον πρᾶγμα ἦτο μέχρι τοῦδε νὰ εὕρωμεν τὸν μέσον ὅρον ἑκάστου τμήματος, διότι γνωρίζομεν ἐπισήμως πόσον κατ’ ἔτος ἔδωκεν ἕκαστον τμῆμα.

§66Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐφέτος τὰ λειβάδια τῆς Λεβαδείας δὲν εἶχον γεννήματα, ἀλλὰ βαμβάκιον.

§67ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἔκτακτον. Λοιπὸν ἐκ τῶν προτέρων δὲν δυνάμεθα νὰ προσδιορίσωμεν τὸν ἐλάχιστον ὅρον, διὰ νὰ ὁρίσωμεν, ὅταν αἱ δημοπρασίαι δὲν φθάσουν τὸ σημεῖον, νὰ ἀκυροῦνται, ὡς πρὸς τὴν εὕρεσιν δὲ τούτου θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς πληροφορίας τῶν ἀρχῶν. Ὅταν π. χ. ἡ προσφορὰ ἡ ἐφετεινὴ ᾖναι κατὰ τὸ ¼ ἀνωτέρα τῆς προσφορᾶς τοῦ μᾶλλον δυστυχοῦς ἔτους, τότε ἡ προσφορὰ αὕτη εἶναι καλή. Μία διόρθωσις δύναται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸ α. ἄρθρον, ἂν θέσητε στερεὸν σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον, ἂν δὲν φθάσωσιν αἱ προσφοραὶ, νὰ ἀκυρῶνται αἱ δημοπρασίαι· ἀλλ’ αὐτὸ τὸ σημεῖον εἶναι τυχαῖον. Πρέπει ὅμως νὰ δεχθῶμεν μέσον ὅρον εἰς τὴν διανομὴν μεταξὺ τῶν κατοίκων. Τινὲς εἶπον ὅτι τοῦτο εἶναι ποινὴ, ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ἀποπέμποντες τοὺς ἐνοικιαστὰς, εὐεργετοῦμεν τὸν τόπον, δὲν τὸν τιμωροῦμεν. Δέχομαι τὸν μέσον ὅρον, διότι φοβοῦμαι, ἂν ἀφήσωμεν ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς τὰς ἀρχὰς, μήπως αἱ ἀρχαὶ ζητοῦσαι νὰ ὠφελήσωσι τὸ δημόσιον ἐπιβάλλωσι φόρους μεγαλειτέρους. Τὸ ἐναντίον θέλει συμβῇ, ἐὰν ὑπερισχύσῃ τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων. Ἐπὶ τοῦ παρόντος μένω εἰς τὸ ά. μέρος καὶ, ἐὰν ἡ ἀκύρωσις ᾖναι ἀόριστος, δέχομαι νὰ ὁρισθῇ, ὅπως ὑμεῖς νομίζετε καλόν.

§68ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ παράγραφος ά. τοῦ προκειμένου ψηφίσματος εἶναι καλὸν νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι μένει ἐλεύθερος ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐπικυρώνῃ ἢ νὰ μὴ ἐπικυρώνῃ μίαν δημοπρασίαν, καὶ ὅτι ὡς ἐκ τούτου εἶναι κίνδυνος μήπως ἰσχύσῃ ἓν πνεῦμα ταμιευτικὸν, ἓν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους καταλήγει εἰς καταπίεσιν τῶν φορολογουμένων. Ἀλλὰ, κύριοι, νομίζω, ὅτι ἂν ὑποπίπτωμεν εἰς τοιαῦτα πράγματα, κάμνομεν ἕνα ἀναχρονισμὸν, ἡ ἐποχὴ ἡ σημερινὴ δὲν εἶναι ἐποχὴ ταμιευτικοῦ πνεύματος. Ἡ ἐποχὴ ἡ σημερινὴ δὲν εἶναι δύσπιστος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι ἐποχὴ καθ’ ἣν θὰ φοβηθῶμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ τὴν καταπίεσιν τοῦ λαοῦ, εἶναι πρᾶγμα μὴ συμβιβαζόμενον μὲ τὴν ἐποχὴν, αἱ παροῦσαι περιστάσεις ἀπαιτοῦσι νὰ δίδωμεν περισσοτέραν ἐνασχόλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὡς ἐκ τῆς ἐπαναστάσεως, εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅτι εἶναι λόγοι ἐνισχύοντες τὸ πνεῦμα τῆς συντηρήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ὅτι πρέπει παρ’ ἡμῖν νὰ ἰσχύῃ τὸ πνεῦμα τῆς ἀνορθώσεως τῆς ἐξουσίας, καὶ πρέπει νὰ λείψῃ ἡ δυσπιστία ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως καὶ τῶν πολιτῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διστάσωμεν εἰς τὸ νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἀποφασίζῃ, ὅτι εἶναι ἡ προσφορὰ ἢ ὄχι ἀνάλογος μὲ τὴν προσδοκωμένην πρόσοδον. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῶσιν ὅροι τινὲς, οἵτινες οὕτως εἰπεῖν νὰ περιορίσωσι τὴν ὑποτιθεμένην αὐθαιρεσίαν τοῦ ὑπουργοῦ, διότι οὕτω πως βοηθοῦμεν ἀντὶ νὰ προλάβωμεν τὸ κακὸν, πρὸς θεραπείαν τοῦ ὁποίου προτείνομεν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον· νὰ θέσωμεν ὅρον καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ ⅓ τὸ ¼ ὀλιγώτερον τῆς προσόδου ἢ τὸν μέσον ὅρον προηγουμένων ἐτῶν, εἰς τοιαύτην περίστασιν φοβοῦμαι μὴ, ἀντὶ νὰ προλάβωμεν τὸ κακὸν, τὸ προκαλέσωμεν· φοβοῦμαι μήπως εἰς τοιαύτην περίπτωσιν γεννήσωμεν εἰς τὰς ἰδέας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κάμνουν τὰς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις, τὴν προθυμίαν τοῦ νὰ συνεννοηθῶσι μεταξύ των πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ κάμωσι προσφορὰς, συμφώνως μὲ τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον θέλομεν θέσει εἰς τὸ νομοσχέδιον, καὶ οὕτως, ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν τὸ δημόσιον, προκαλέσωμεν ζημίας ἀπὸ πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι τόσον σύμφωνοι πρὸς τὴν ἠθικήν. Προτείνω λοιπὸν νὰ μείνῃ, ὡς ἔχει, τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ μὴ δείξωμεν δυσπιστίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι καιρὸς δυσπιστίας, διὰ νὰ μὴ προκαλέσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι, συνωμοτοῦντες μεταξύ των, νὰ καταδολιευθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου.

§69ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ Κ. Χρηστίδου, ὅσον ἀξία ἐφάνη εἰς ἐμὲ καὶ εἰς πολλοὺς, δὲν φαίνεται ὅμως πρόσφορος, διότι κατὰ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κ. Μεσσηνέζης, εἴμεθα εἰς ἐποχὰς οὐχὶ τόσον ὁμαλὰς, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ δείξωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Αἱ ἐγγυήσεις, Κύριοι, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τὸ 2 ἄρθρον, δὲν ὑπάρχουσιν εἰς τὸ 1, τὸ συζητούμενον τώρα· λέγω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέθηκε τὴν ἐκτίμησιν τοῦ φόρου εἰς τὸν Ἔπαρχον, εἰς τὸν Ταμίαν, θεωρῶ πολὺ συμφερώτερον καὶ διὰ τοὺς φορολογουμένους καὶ διὰ τὸ δημόσιον νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸ πρῶτον μέρος καὶ ὁ εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας· τοιαύτην πρότασιν ἔχω. Δύο λόγους ἀκόμη νὰ προσθέσω· ἐπειδὴ ἐνδέχεται νὰ συμβῇ λάθος νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν συμβῇ λάθος τι, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναθεωρῇ ἐντὸς προθεσμίας 5 ἡμερῶν.

§70ΔΡΟΣΟΣ. Κύριοι, θέλοντες νὰ ἀποφύγωμεν τὸ κακὸν τῶν ἐπιστατῶν φοβοῦμαι ὅτι θὰ ὑποπέσωμεν εἰς ἄλλο μεγαλείτερον κακόν· αʹ) παρουσιάζονται πολλαὶ δυσκολίαι εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ ποσοῦ, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἓν Τμῆμα, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι αὐταὶ ἠμποροῦν νὰ ἐξαλειφθῶσιν, ἡ δυσκολία δὲν εἶναι ὅτι πάντοτε δὲν ἐνοικιάζεται ἓν Τμῆμα, ἀλλ’ ἡ μεγάλη δυσκολία, τὴν ὁποίαν βλέπω, εἶναι εἰς τὸν τρόπον τῆς διανομῆς τοῦ φόρου αὐτοῦ εἰς τοὺς φορολογουμένους· ἐκεῖ, Κύριοι, προβλέπω ζημίας μεγάλας καὶ διὰ τὸ δημόσιον καὶ διὰ τοὺς φορολογουμένους. Ἔχετε πεποίθησιν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ τὴν διανομὴν, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν δὲν θέτετε κανένα περιορισμὸν, ἔχετε πεποίθησιν, ὅτι αὐτὴ θὰ διανείμῃ δικαίως τὸν φόρον εἰς τοὺς φορολογουμένους; καὶ ἂν δὲν τὸ κάμῃ, τί θὰ γείνῃ; Οὔτε οἱ φορολογούμενοι δὲν θὰ πληρώσου, διότι ὅποιος βλέπει, ὅτι ἀδικεῖται δὲν πληρόνει· νομίζω λοιπὸν πρῶτον, ὅτι πρέπει νὰ γίνηται ἡ κατακύρωσις εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος προσφέρει τὸ μεγαλείτερον ποσόν. Ἐὰν ὅμως εἴς τινας ἐπαρχίας ὑπάρχῃ κᾀμμία ἕνωσις τῶν ἐνοικιαστῶν ὅλων, καὶ ἐξ αὐτῆς προκύπτῃ ζημία τότε εἰς τὸ δημόσιον.......

§71ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ σᾶς εἴπω δύο λέξεις· ἐγώ, ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν περίστασιν, εἶχον ὑπ’ ὄψιν ἀναφορὰς ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι λέγουν, ὅτι εἰς τὴν δεῖνα ἐπαρχίαν δὲν προσέφερον διόλου, διότι δὲν ἔχουν ἐλπίδα νὰ εἰσπράξουν.

§72ΔΡΟΣΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει αὐτὴν τὴν περίστασιν, λέγει, ὅταν δὲν προσφερθῇ ἀνάλογον ποσὸν, ἀλλ’ εἴτε διόλου δὲν προσφερθῇ, εἴτε προσφερθῇ ποσὸν· τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀνάλογον εἰς τὴν πρόσοδον, καὶ ἔχει διδόμενα ὁ ὑπουργὸς νὰ καταλάβῃ, ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὴν συνένωσιν ὅλων τῶν ἐνοικιαστῶν, πρέπει ν’ ἀφήσωμεν μίαν διέξοδον, αὐτὴν τὴν εὑρίσκω «ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διπλοτύπων τῶν 4 ἐτῶν, νὰ ἐπιβληθῇ ὁ μέσος ὅρος τοῦ φόρου εἰς τὸν φορολογούμενον,» καὶ ὅπου δὲν ὑπάρχουν τῶν 4 ἐτῶν, τῶν 3 ἢ καὶ τῶν 2.

§73Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὅλαι αἱ ἀντιῤῥήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐφέρθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναί μοι φαίνεται ἡ δυσπιστία, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ, ὡς πρὸς τὴν ἐνέργειαν τῶν δημοπρασιῶν ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων. Πιστεύω, ὅτι, κατ’ ἐμὲ, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ἐὰν ἐπιψηφισθῇ, ἴσως ὀλιγίστην ἐφαρμογὴν θὰ λάβῃ· διότι αἱ ἀρχαὶ ἐκεῖναι συναισθανόμεναι τὸ καθῆκόν των καὶ τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας θὰ ἀπαντήσουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν προσεγγίσουν εἰς τιμὴν ἀνάλογον, δὲν θὰ προτιμήσουν νὰ μὴ τὴν δεχθοῦν. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ἐκλείπει ὁ ά. λόγος· ἔρχεται βʹ. ἡ δυσκολία ὡς πρὸς τὴν ἐξακρίβωσιν αὐτὴ δὲν παρέχει δυσκολίαν, ἡ εὕρεσις αὐτῆς εἶναι εὐχερεστάτη, διότι ὑπάρχουν πίνακες, δι’ ὧν ἀποδεικνύονται τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἐβεβαιώθησαν κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη· ὥστε καὶ τοῦτο τὸ μέρος δὲν παρέχει δυσκολίας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιφέρουν τὴν ἀνάγκην νὰ λάβωμεν τὸ ποσὸν τοῦ μέσου ὅρου, ἄλλως τε οὔτε κίνδυνος ὑπάρχει, οὔτε στηρίζεται εἰς τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα. Τρίτη δυσκολία παρουσιάζεται ἡ διανομὴ εἰς τοὺς φορολογουμένους· ἐγὼ πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ δυσκολία αὕτη δὲν θὰ ἦναι τόσον μεγάλη, ὅσον ὑποτίθεται, διότι, ἐπιψηφισθέντος αὐτοῦ τοῦ νόμου, οἱ φορολογούμενοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν τὸ συμφέρον διὰ νὰ ἐξασφαλίσωσιν ἑαυτοὺς, ἐννοεῖται, ὅτι θὰ φροντίσουν νὰ βεβαιώσουν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἕκαστος θὰ παραγάγῃ, θὰ φροντίσουν ἀμοιβαίως νὰ προσδιορίσουν, διότι γνωρίζουν, ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθοῦν ὅλοι αὐτοὶ κατ’ ἀναλογίαν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι οἱ φορολογούμενοι θὰ ἔχουν τὸ συμφέρον νὰ ἐπιτηρῶσιν ὁ εἷς τὸν ἄλλον, ὥστε κἀμμία δυσκολία δὲν ὑφίσταται· ἀλλὰ λέγω, καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θὰ λάβῃ ἐφαρμογὴν, διότι ἀφ’ ἑνὸς θὰ προσπαθήσουν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἀποφύγουν τὴν καταφυγὴν εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ νὰ μὴ εὑρεθοῦν εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν περιπλοκῶν ἐκείνων.

§74ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, βεβαίως μὲ ἀπορίαν θὰ μὲ ἰδῆτε ἀναβαίνοντα τὸ βῆμα καὶ πρὸ πάντων ὁ Κ. ὑπουργός· ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔλθω εἰς ἐπικουρίαν τῆς Κυβερνήσεως· ἤκουσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πολλοὺς δυσπιστοῦντας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἰσχυρὰ, πρέπει νὰ τῆς δώσωμεν ὅλα τὰ μέσα νὰ βεβαιώσῃ τοὺς φόρους, διότι τὸ δημόσιον ἄλλως ἐνδεχόμενον νὰ ἀδικηθῇ· εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρὶν ἢ δώσωμεν τὴν εὐκολίαν πρὸς τοὺς ἐνοικιαστὰς, εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν εἶναι καλὸν νὰ δώσωμεν εὐκολίας τοιαύτας, ὥστε νὰ γίνῃ ἐφικτὴ ἡ ἐνοικίασις, παρὰ νὰ τὴν φέρωμεν εἰς τὴν στενοχωρίαν νὰ μὴ δύναται παρὰ νὰ καταφύγῃ εἰς τοιαῦτα σχέδια, οἷα ἔχομεν ἐνώπιόν μας. Τὶ λέγουν, Κύριοι, ἐδῶ; Τὸ δικαίωμα, λέγουν, τῆς ἐπικαρπίας τῶν Τμημάτων, τὶ θὰ εἰπῇ Τμῆμα; ἐγὼ δὲν ἐννοῶ διόλου, δηλαδὴ πολλὰ χωρία ἑνώνονται· (θόρυβος) ἐννοοῦμεν τὴν ἐπαρχίαν εἰς Τμήματα διῃρημένην καὶ ἕκαστον Τμῆμα περιλαμβάνει πολλὰ χωρία. Ἠξεύρετε Κύριοι! ὅτι εἶναι πολὺ δύσκολον εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς, ὅταν πολλὰ χωρία ὁμοῦ ἐνοικιάζωνται....

§75ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μοὶ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ἀναγινώσκει τὴν πρότασίν του. «Ὁ ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἔγγειος φόρος καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας τῶν τμημάτων, δι’ ἃ δὲν ἤθελε προσενεχθῆ, κατὰ τὰς ἐνεργουμένας δημοπρασίας, προσφορὰ ἀνάλογος πρὸς τὴν προσδοκωμένην παραγωγὴν, θέλουν βεβαιωθῆ ὡς ἀκολούθως. Ὁ ἔπαρχος, ὁ οἰκον. ἔφορος, καὶ ὁ ταμίας, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὸν μέσον ὅρον τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἀμέσως προηγουμένων τεσσάρων ἐτῶν, τὰς ἐπενεχθείσας ἐλαττώσεις διὰ τοῦ περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ ἐγγείου φόρου διὰ τὸ τρέχον ἔτος ψηφίσματος, καὶ τὴν ὑπάρχουσαν μεταξὺ ἰδιοκτήτων καὶ ἐθνικῶν ἀναλογίαν, θέλουν προσδιορίσει εἰς εἶδος τὸ ἀποδοτέον ἐξ ἑκάστου τμήματος ποσὸν καρπῶν καὶ ἀναγάγει αὐτὸ εἰς χρήματα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁρισθησομένων τιμῶν διὰ τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.

§76ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα.

§77ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ σᾶς εἰπῶ, διατὶ δὲν ἐβάλαμεν χωρία. Ἄλλοτε συμβαίνει νὰ ἐνοικιασθοῦν δύο χωρία, λοιπὸν τὰ ὠνόμασαν ἐν γένει Τμήματα· διότι αὐτὴ εἶναι ὀνομασία καθιερωμένη καὶ ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν ὅ,τι συνέβαινε καὶ πέρυσυ καὶ προπέρυσι.

§78ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ὑπέθεσα, ὅτι εἰς τὰ Τμήματα ἐμπεριλαμβάνονται πολλὰ χωρία μαζύ· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ πρῶτον ἄρθρον εἶναι ἀπροσδιόριστον καὶ ἑπομένως ἐδῶ γεννᾶται δυσκολία ὅτι ὁ ὑπουργὸς δύναται κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ διαθέσῃ αὐτὸ τὸ ἄρθρον, ὅπως θέλει, ἐὰν εὐνοῇ ἐμὲ, ὁ ὁποῖος εἶμαι ἐνοικιαστὴς, νὰ ἐγκρίνῃ τὴν ἐνοικίασιν, εἶμαι φίλος τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, γνωρίζω τὰ αἰσθήματά του, ἀλλ’ ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἄλλος τις ὑπουργὸς, δὲν πρέπει νὰ ὑποπτευώμεθα τὰ πρόσωπα· ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἂν ἤμεθα ἠναγκασμένοι νὰ παραδεχθῶμεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως λέγει ὁ Κ. ὑπουργὸς, φρονῶ, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτροπὴν πρέπει νὰ δώσωμεν ἔκτασιν, διότι τὴν ἐπιτροπὴν τὴν σχηματίζει ὁ ὑπουργὸς ἀπὸ ὑπαλλήλους· φαίνεται λοιπὸν ἐδῶ μία ἀποκλειστικότης, αὐτὴν τὴν ἀποκλειστικότητα ἀποκρούω, καὶ προσθέτω· ὁ Ἔπαρχος, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὁ Ταμίας, ὁ Δήμαρχος, ὁ Πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ ἀρχαιότερος τῶν ἱερέων νὰ ἀποτελέσωσι τὴν ἐπιτροπήν. Ἐπειδὴ ἀφ’ ἑνὸς ἤκουσα, ὅτι δὲν εἶναι ἄλλως δυνατὸν νὰ γείνῃ τὸ πρᾶγμα, ἐπειδὴ ἔχω καὶ ὑπόληψιν εἰς τὸν σημερινὸν ὑπουργὸν, ὅτι δὲν θὰ καταχρασθῇ τοῦ δικαιώματός του, ἐὰν παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις τοῦτο, προτείνω εἰς τὸν βʹ. παράγραφον τοῦ ά ἄρθρου νὰ προσθέσῃ αὐτὰ τὰ μέλη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀποκλειστικότης τῆς ἐξουσίας· ἐπιφυλάττομαι δὲ νὰ λαλήσω, ὡς πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ά. ἄρθρου.

§79ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ἔχετε ἓξ μέλη, ὅταν λοιπὸν τύχῃ ἰσοψηφία, τότε τὶ θὰ γείνῃ;

§80ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε ἀποφασίζει ἡ ψῆφος τοῦ Ἐπάρχου.

§81ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ Κ. Χρηστίδου, παρατηρῶ, ὅτι ἀφοῦ ὁ νόμος ἄφησεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐνεργῇ τὰς δημοπρασίας ὅλων ἐν γένει τῶν δημητριακῶν φόρων, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔρχεται καὶ λέγει «ζητῶ μίαν ἐξαίρεσιν διὰ μερικὰ μέρη» δὲν ἐμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δίδει τὴν ἐμπιστοσύνην της εἰς τὸν ὑπουργὸν, τὴν ὁποίαν σήμερον φαίνεται, ὅτι τοῦ ἀφαιρεῖ· ὅταν λοιπὸν ὁ ἴδιος ἔρχεται καὶ λέγῃ «αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος δὲν θέλω νὰ κάμω χρῆσιν,» πιστεύω ἓν ἄλλο μέσον, νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ προσθέσωμεν ἕνα ἄλλον περιορισμὸν εἰς τὸ ά. ἄρθρον, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔβαλε καὶ τὸν ἔλεγχόν του εἰς αὐτὸ τὸ ά. ἄρθρον. Τὶ σᾶς λέγει; ὅταν ἡ προσφορὰ δὲν ᾖναι ἀνάλογος πρὸς τὴν προσδιωρισμένην παραγωγὴν ἐὰν θέλετε νὰ ἐξελέγξετε τὸν ὑπουργὸν, ὅτι ἐφήρμοσε τὸν νόμον αὐτὸν, τὸν ὁποῖον σᾶς προτείνει εἰς ἓν τμῆμα, τοῦ ὁποίου ἡ παραγωγὴ εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ τὴν προσδοκωμένην, καὶ ἑπομένως δὲν τὴν ἐπεκύρωσεν, ἀλλ’ ἐφήρμοσε τὸν νόμον, εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν θὰ μεταβῆτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ θὰ εἰπῆτε, Κύριε Ὑπουργὲ, πόθεν ὡδηγήθης, ὅτι ἡ προσφορὰ αὕτη δὲν εἶναι ἡ προσδοκωμένη παραγωγή; Ὁ Ὑπουργὸς θὰ εἰπῇ τότε, ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα, ἰδέτε, ὅτι ἡ τιμὴ ἀναλογεῖ πρὸς τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, καὶ κατ’ αὐτὰς ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ εἶναι τόση. (θόρυβος). Λοιπὸν λέγω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ ἐγκρίνῃ τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς δημοπρασίας, στηρίζεται εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας δίδουν αἱ ἀρχαὶ αἱ ἁρμόδιοι. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς προσδιορίζει τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον αὐτὸς εἰς ἑαυτὸν ἐπιβάλλει, λοιπὸν νομίζω περιττὸν ἐκεῖνο· ὡς πρὸς τὸ βʹ. ἐδάφιον, νομίζω, ὅταν τροποποιηθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, συμφωνοῦν ὅλαι αἱ γνῶμαι. «Ὁ ἔπαρχος, οἰκονομικὸς ἔφορος, ὁ ταμίας, ὁ οἰκεῖος δήμαρχος καὶ δύω ἐκ τῶν μᾶλλον φορολογουμένων, λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐνδεχομένην παραγωγὴν, θέλουν προσδιορίσει εἰς εἶδος τὸ ἀποδοτέον ἐξ ἑκάστου τμήματος ποσὸν καρπῶν καὶ ἀναγάγει αὐτὸ εἰς χρήματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁρισθησομένων τιμῶν διὰ τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ μηνὸς Ἰουλίου. (θόρυβος).

§82ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, ὁ Κύριος Ὑπουργὸς ἐνόησε τί ἐζήτησε· ἂς ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐστάθη συγκαταβατικὸς, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐνταῦθα συμβαίνει τὸ τῆς παροιμίας· «ὁ νοικοκύρης τὸ δίδει καὶ ὁ κῆρυξ δὲν τὸ δίδει.» Παρουσιάζεται λοιπὸν ὁ βοηθὸς τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ λέγει ἄλλα παρὰ τὸν ὑπουργόν. Ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος τῶν Θρακῶν καὶ Διευθυντὴς τοῦ Λογιστηρίου σᾶς λέγει, «ἀφοῦ δίδετε εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἀπεριόριστον ἄδειαν νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ μὴν ἐγκρίνῃ ὅλας αὐτὰς τὰς δημοπρασίας, ἐν τίνι λόγῳ ἀρνεῖσθε αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν, καὶ ζητεῖτε μίαν ἐξαίρεσιν, προκειμένου λόγου περὶ ὀλίγων Ἐπαρχιῶν, περὶ ὀλίγων Τμημάτων;» Ἐδῶ, νομίζω, ὅτι ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἀπατᾶται· τὸ ζήτημα δὲν εἶναι παντάπασι τὸ αὐτὸ, ἡ ἐξουσία ἡ διδομένη εἰς τὸν ὑπουργὸν τοῦ νὰ ἐγκρίνῃ δηλ. καὶ νὰ μὴ ἐγκρίνῃ ὅλας τὰς Δημοπρασίας, ἀφορᾷ τὸν ὑπουργὸν, τὸ δημόσιον καὶ τοὺς ἐνοικιαστὰς, καὶ ὁ ὑπουργὸς, ἐὰν κάμῃ λάθος καὶ λάβῃ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον, ἀφ’ ὅ,τι εἶναι ἡ ἐλπιζομένη καρποφορία, νομίζω, ὅτι τὸ κακὸν δὲν εἶναι μέγα, δὲν κάμνει καμμίαν καταπίεσιν, ἂς φροντίσῃ ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ μὴ δώσῃ πλειότερον τοῦ δέοντος. Ἐνταῦθα ὅμως τὸ ζήτημα ἀλλάζει, διότι τὸ μέτρον, περὶ οὗ πρόκειται, ἀφορᾷ τὸν φορολογούμενον. Εἴμεθα εἰς ἐποχὴν, εἰς τὴν ὁποίαν, καθὼς εἶπεν εἷς τῶν προαγορευσάντων, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ κατάστασις τοῦ φορολογουμένου, καὶ ἐπιθυμοῦμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν νὰ τὴν ἐλαφρύνωμεν, νὰ μὴ τὴν βαρύνωμεν, καὶ ὁ ὑπουργὸς δύναται μ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν νὰ σφάλῃ, τόσῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ἔχων μίαν ἀπεριόριστον ἐξουσίαν, ἔχει καὶ εὐθύνην καὶ φοβεῖται, μήπως ἐλαττώσῃ τὰ εἰσοδήματα τοῦ δημοσίου, μάλιστα, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν πολλὰ ἠλαττώθησαν, εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν μεγάλους ἐκπεσμοὺς ὑπέστησαν οἱ φόροι, καὶ ὁ ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος βλέπει, ὅτι τὸ ταμεῖον κενοῦται, θὰ φροντίσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ᾖναι πλῆρες, διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Ἰδοὺ λοιπὸν ποῦ ἔγκειται τὸ σφάλμα καὶ ὄχι διότι ὁ ὑπουργὸς δὲν αἰσθάνεται, ὅ,τι αἰσθανόμεθα, ἀλλὰ, διότι εἶναι ἄνθρωπος ὑποκείμενος ὡς τοιοῦτος εἰς λάθη· ἐπιμένοντες ὅθεν ἐνταῦθα νὰ βάλωμεν ἕνα ὅρον, καὶ νὰ ἀφαιρέσωμεν αὐτὴν τὴν ἀόριστον ἔκφρασιν, νομίζω, ὅτι δὲν ἀφαιροῦμεν παντάπασι τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὸν ὑπουργὸν, ἀπεναντίας δίδομεν εἰς αὐτὸν μέσον τοῦ νὰ ἠξεύρῃ ποῦ νὰ σταθῇ καὶ νὰ μὴν ἔχῃ τὴν εὐθύνην του περιπεπλεγμένην, οὔτε ἀπέναντι τῶν φορολογουμένων, οὔτε ἀπέναντι τοῦ δημοσίου. Εἷς τῶν προαγορευσάντων εἶπεν, «ἕως τώρα οὕτως ἐγίνοντο αἱ δημοπρασίαι, ὁ ὑπουργὸς ἦτο κύριος νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ μὴ ἐγκρίνῃ»· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος Αἰγιαλείας, νομίζω, δὲν γνωρίζει τὰς λεπτομερείας αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας. Ἐν τῷ ὑπουργείῳ προϋπάρχει πάντοτε ἕνας ἔλεγχος ἕνας μέσος ὅρος· ἄλλοτε ὑπῆρχεν ἕνας ἐλάχιστος ὅρος. Ἐγὼ ἠρώτησα τὸν Κύριον ὑπουργὸν, ἐὰν ἔχῃ ἕνα ὅρον, εἰς τὸν ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ ἀσφαλῶς, καὶ μοὶ ἀπήντησεν ὁ ἴδιος, ὅτι δὲν ἔχει, καὶ μοὶ ἐπρόσθετε τοὺς λόγους, δι’ οὓς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσῃ τὸν μέσον ὅρον. Νομίζω ὅμως ὅτι ἐδύνατο πάντοτε νὰ κάμῃ εἰς τὸ γραφεῖόν του ἕνα ὅρον· ἀλλ’ ἡ ἰδέα, ἥτις ἐξεφράσθη ἐνταῦθα, ἤγουν νὰ πάρωμεν ὡς ὅρον τὸ ἀφορώτερον ἔτος, δὲν εἶναι ὀρθὴ, διότι τότε θὰ προκύψει βεβαία ζημία τοῦ δημοσίου.

§83ΔΡΟΣΟΣ. Μέσος ὅρος ὑπάρχει.

§84ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τόσῳ καλήτερα. Λέγω λοιπὸν τότε, ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας ὅρος, εἶναι ἀναγκαῖος, ἀφ’ ἑνὸς μέρους διὰ νὰ μὴ πάθῃ ἡ ἐλάττωσις πέραν τοῦ δέοντος, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ μὴ λανθασθῇ ὁ ὑπουργὸς καὶ ζητήσῃ πλειότερα, καὶ ἀναγκασθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον, ἂς μοὶ συγχωρήσῃ ὁ ὑπουργὸς τὴν ἔκφρασιν, δὲν εἶναι διόλου εὐεργετικόν. Ἡ διανομὴ, Κύριοι, ἡ γινομένη κατὰ τὸ διανεμητικὸν σύστημα εἰς τοὺς πολίτας, περικλείει τὰς δεούσας ἐγγυήσεις καθ’ ὅλας τὰς περιπτώσεις, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον καλῶς κατηρτισμένον, θέλουν γείνῃ αἱ ἀνήκουσαι παρατηρήσεις. Δι’ ἐκεῖνο τὸ σύστημα ὑπάρχουν ἀποφάσεις, ἐφέσεις κλπ. ἀλλ’ εἰς τὸ παρὸν Νομοσχέδιον δὲν παρουσιάζεται κᾀμμία ἐγγύησις, διότι λέγει οὐδεμία προσφυγὴ ἐπιτρέπεται. Στοχασθῆτε λοιπὸν ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα, ὅπως εἶναι συντεταγμένον εἰς τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον, δὲν εἶναι διόλου εὐεργετικόν· ἐνδέχεται, ὅπως ἔχει, νὰ γίνουν μεγάλα ἀδικήματα, καὶ διὰ νὰ τὰ προλάβωμεν ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ βάλωμεν ἕνα ὅριον δίκαιον ἐπάνω κάτω. Ἐπειδὴ ὅμως ὕστερον ἀπὸ ὅσα ἐῤῥέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ τὸ κοινὸν ἐνόησε τὸ πνεῦμα τῆς Συνελεύσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς ἐκατάλαβε τὸ ὅριον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σταθῇ, πιστεύω καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ στενοχωρήσωμεν περισσότερον τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, καθόσον δὲν ἠμποροῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ βάλωμεν ἀσφαλῆ ὅρια, καὶ πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὴν ἔκφρασιν, ὅπως ἔχει, ἀφοῦ ἐγένοντο αὐταὶ αἱ ἐξηγήσεις καὶ ἤκουσαν, καὶ τὸ κοινὸν καὶ ὁ ὑπουργὸς, ὡς εἶπον, κατὰ ποῖον τρόπον πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἤδη προτεινομένου μέτρου. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸν δεύτερον παράγραφον, ἐπειδὴ περὶ αὐτοῦ ἐγένετο ἤδη λόγος, νομίζω ὅτι αἱ καθεστηκυῖαι ἀρχαὶ εἶναι ἀρκοῦσαι, διότι ἐνταῦθα δὲν ἔχομεν νὰ ἐφεύρωμεν οὐδὲν νέον, θὰ λάβωμεν μόνον ὑπ’ ὄψιν τὰς ὑπαρχούσας καταστάσεις, θὰ κάμωμεν μίαν ἐργασίαν λογιστικὴν, ἁπλουστάτην, δὲν πρόκειται νὰ γένῃ οὔτε πρόσθεσις οὔτε ἀφαίρεσις· διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ δεύτερον μέρος ἔχει καλῶς.

§85ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§86Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον διότι εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐννοεῖτε νὰ διαλύσω τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ αὔριον.

§88ΤΙΝΕΣ. Τώρα, τώρα.

§89ΗΡΑΚ. ΜΑΜΟΥΡΗΣ. Κάμνω τὴν ἔνστασιν, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐπειδὴ γίνεται ἔνστασις ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις, καὶ ἐπειδὴ παρῆλθε καὶ ἡ ὥρα, διαλύεται ἡ συνεδρίασις καὶ τὸ ἀντικείμενον ἐξακολουθεῖ δι’ αὔριον· ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, νὰ συνερχώμεθα ἐγκαίρως κατὰ τὴν ὀγδόην ὥραν. (ὥρα 3/25.)

Ὁ Πρόεδρος

ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ

Οἱ Γραμματεῖς Χ. Γερογιάννης.