1863.06.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΙΣΤʹ.

Τῆς 5 Ἰουνίου 1863.

(Τετάρτη)

Ὥρα 10.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου πλήρους γενομένης τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἰς τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως περὶ τῶν Γερουσιαστῶν συμπεριελήφθη καὶ ὁ Κ. Καλογερόπουλος; δὲν ἠξεύρω ἂν ἐνόει καὶ αὐτὸν ἡ Συνέλευσις· ἀλλὰ φρονῶ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ συμπεριληφθῇ καὶ αὐτὸς.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐννοεῖ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ὁ Κ. Καλογερόπουλος μεταξὺ τῶν Γερουσιαστῶν, περὶ ὧν ἀπεφάσισε χθές. Ὅσοι παραδέχονται τοῦτο, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ Κύριος Ῥούκης ζητεῖ δεκαπενθήμερον ἀπουσίας ἄδειαν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τοῦ δοθῇ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησαν τὸν λόγον πολλοὶ, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἐπὶ τίνων ἀντικειμένων σκοπεύουν νὰ λαλήσουν. Ὁ Στρατηγὸς Κ. Ζέρβας καὶ ἄλλοτε μοὶ ἔκαμε λόγον καὶ ἐπιμένει καὶ σήμερον, ὥστε ἡ πρότασίς του περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἀγωνιστῶν νὰ τεθῇ πρώτη εἰς συζήτησιν.

§6ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔρχομαι ἀπὸ τὸ πρωτοδικεῖον, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι τώρα πρόκειται νὰ συζητηθῇ καὶ ἑτέρα δίκη ἐρήμην κατὰ τοῦ δήμου Ἀθηναίων· πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν ἐντολὴν εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ γράψῃ εἰς τοὺς Προέδρους τῶν δικαστηρίων, ὥστε νὰ μὴ δικάζωνται ὑποθέσεις τοῦ Δήμου ἐρήμην, μέχρι τῆς ὁριστικῆς λύσεως τοῦ ἐκκρεμοῦς ζητήματος περὶ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηναίων καὶ τῆς παραστάσεως αὐτοῦ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅσοι παραδέχονται τὴν γνώμην ταύτην τοῦ Κυρίου Κολιάτσου νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§8ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Νὰ προσκληθῇ ὁ Κύριος Βούλγαρης ἵνα ἀποφανθῇ ποίαν τῶν ἐκλογῶν παραδέχεται, τὴν ἐν Γαλαζίῳ ἢ τὴν ἐν Ὕδρᾳ. (θόρυβος)

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσεκλήθη πρὸ πολλοῦ καὶ ἐπανειλημμένως.

§10ΣΧΙΝΑΣ. Οὐδεμία Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις παρετάθη διαρκέστερον ὅσον ἡ παροῦσα· ἤδη περαιοῦμεν τὸν ἕκτον μῆνα καὶ ἔχομεν σήμερον 116 συνεδριάσεις, εἴπομεν πολλὰ καὶ ἀναλόγως ἐπράξαμεν ὅ,τι ἠδυνάμεθα· νομίζω δὲ ὅτι μετὰ τὸ πέρας τοῦ ἕκτου μηνὸς δὲν εἶναι ἀπὸ σκοποῦ τὸ νὰ φροντίσωμεν καὶ περί τινος ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον εἶναι πρῶτον καὶ μέσον καὶ τελευταῖον. Εἶναι Κύριοι, τὰ Ἐκκλησιαστικὰ πράγματα. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν εὐαρεστῆται, νὰ προσδιορίσῃ μίαν ἡμέραν καὶ ὡς τοιαύτην προσδιορίζω τὴν Δευτέραν, νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν καὶ τὴν ἀκρόασιν νὰ καθυποβάλω σκέψεις τινας περὶ ἐπανορθώσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων.

§11ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Λέγεται, Κύριοι, ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπανέφερεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἕνα ἀπότακτον ἀξιωματικόν· τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὸν στρατιωτικὸν Νόμον. Λέγεται ἀκόμη ὅτι διώρισε πολλοὺς βοηθοὺς εἰς τὸ στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον, καὶ τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὸν νόμον· λέγεται ἀκόμη ὅτι ἔκαμεν ἀπομάχους ἢ ἐπροβίβασε τοιούτους, δὲν ἠξεύρω, ἂν εἶναι ἀληθές· ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι σπουδαῖα τ’ ἀναφερόμενα εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἀπαντήσῃ ἀμέσως, συνέπεσε νὰ ᾖναι ἐδῶ, τὸν παρακαλῶ πρὸς τιμήν του νὰ διαψεύσῃ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον, ἂν ᾖναι ἀληθὲς, θὰ τῷ ἀποδείξω πόσην σπουδαιότητα ἔχει.

§12Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, διαβεβαιῶ τὸν προλαλήσαντα ὅτι ἡ ἀνάκλησις τοῦ ἀποτάκτου ἀξιωματικοῦ εἶναι βεβαία, ἀληθής· δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ παρασταθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ διαψεύσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, διότι εἶναι πραγματική· ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἐνέργειαν, ἐν ἀποταξίᾳ ὤν· καὶ θεωρῶ, Κύριοι, τὴν πρᾶξιν ταύτην τοῦ ὑπουργοῦ ὡς ἐγκληματικὴν, διότι ἀφορᾷ τὴν στρατιωτικὴν τιμὴν, ἐκτὸς ὅτι προσβάλλει καὶ τοὺς νόμους. Προσθέτω, Κύριοι, παρατηρήσεις τινὰς ὕστερον ἀπὸ ἐπανειλημμένας παρατηρήσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἐννοῶ ὅτι χωρὶς νὰ γίνῃ παρατήρησις εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον δὲν πρέπει τις νὰ κάμνῃ ἐπερωτήσεις· μανθάνω ὡς ἐκ τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι αἱ κατατάξεις τοῦ στρατοῦ ἐξακολουθοῦσι, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἀπηγόρευσε ῥητῶς, εἰποῦσα μάλιστα ὅτι πρέπει νὰ δίδεται ἄδεια εἰς τοὺς στρατιώτας· διορίζονται βοηθοὶ στρατιωτικοὶ, ὄχι δόκιμοι ὑπὸ ἄλλον τίτλον, εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἡ ἐπιτροπή σας ἐργάζεται περὶ οἰκονομίας ἐλαττοῦσα καὶ αὐτὴν τὴν τροφὴν τοῦ στρατιώτου· παρατηρῶ, καὶ μὲ λύπην μου τὸ λέγω, ὅτι ἐμπαίζεται ἡ Συνέλευσις· σᾶς τὸ λέγω, Κύριοι, ἐμπαίζεται· πρέπει οἱ ὑπουργοὶ νὰ μὴ ἐξοδεύουν ἀσκόπως, ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν οἰκονομίας.

§13ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω ἐπερώτησιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν· ὅλοι γνωρίζετε τὴν στενοχωρίαν τὴν ὑλικὴν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ταμεῖον τοῦ Κράτους· προσπαθοῦμεν πάντοτε, ὥστε νὰ κόπτωμεν ἀπὸ τὰ ἐν ἐνεργείᾳ ἔξοδα καὶ νὰ τὰ μειόνωμεν· ἠκούσατε προχθὲς ὅτι μικροὶ ὑπάλληλοι τελωνειακοὶ ὡς καὶ ὑγειονόμοι ἐπαύθησαν, καὶ ὅμως τί γίνεται; παύονται δέκα μικροὶ, καὶ διορίζονται δύο ἀνώτεροι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν μισθὸν εἴκοσι μικρῶν. Εἶναι, Κύριοι, αὐτὸ μέτρον οἰκονομικόν; προσκαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ εἴπῃ ποία ἡ ἀνάγκη νὰ διορίζῃ ἐλεγκτὰς καὶ βασιλικοὺς ἐπιτρόπους εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν Συνέδριον; πληροφοροῦμαι ὅτι μέχρι τοῦδε ἔκαμε δύο διορισμοὺς, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἀντικαταστήσωσι πολλοὺς μικροὺς ὑπαλλήλους· δειξόμεθα ἀκριβοὶ εἰς τὰ πίτουρα καὶ φθηνοὶ εἰς τ’ ἀλεύρια·» ζητοῦμεν ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ ἕνα μικρὸν ὑπάλληλον πέντε δραχμὰς καὶ διορίζομεν ἕτερον, ὁ ὁποῖος λαμβάνει πεντακοσίας.

§14Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς προσκαλέσωμεν νὰ ἔλθουν ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ τὴν Παρασκευὴν διὰ νὰ ἀπαντήσουν εἰς ὅλας τὰς ἐπερωτήσεις.

§15ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ κοινοβούλια δὲν ἐμποδίζεται τὸ νὰ γίνωνται ἐπερωτήσεις. Ἐνταῦθα ὅμως τινὲς πληρεξούσιοι σκανδαλίζονται ὅταν ἀκούουν νὰ γίνωνται τοιαῦται· αἱ ἐπερωτήσεις, κατ’ ἐμὲ, διαφωτίζουσι τὴν κοινὴν γνώμην, ἀνορθοῦσι τὰ ἡμαρτημένα καὶ ὠφελοῦσιν αὐτοὺς τοὺς ἰδίους ὑπουργοὺς, διότι τοὺς κάμνουσι προσεκτικωτέρους εἰς πράγματα τῆς ὑπηρεσίας τὰ ὁποῖα ὁ ὀφθαλμός των δὲν δύναται νὰ διίδῃ· ἀπορῶ δὲ μὲ τὸν Κ. πληρεξούσιον Καλαβρύτων, διατὶ θέλει νὰ προσδιορίσῃ ἡμέραν διὰ τὰς ἐπερωτήσεις· ὑπάρχουν περιπτώσεις, αἵτινες ἀπαιτοῦσιν ἐπερώτησιν αὐτὴν τὴν στιγμήν· σήμερον ἔχω ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ ἐνέργειαν ὑπηρεσίας, περὶ ἧς πρέπει αὐθωρεὶ νὰ ληφθῶσι δραστήρια μέτρα.

§16Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι διὰ πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, ὁ Κ. πληρεξούσιος δὲν ἀπέκτησε τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ἐπερώτησιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ νὰ ἐρωτήσῃ δηλ. περὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§17ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ὅλοι γνωρίζετε ὅτι ἕδρα τῆς ληστείας ἦτον ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἄλλοτε ἡ Στερεὰ Ἑλλὰς ἕνεκεν τῶν ὀθωμανικῶν μεθορίων, πολὺ ὀλιγώτερον ἡ Πελοπόννησος· παντάπασι δὲ δὲν ἠκούετο ληστεία εἰς τὰ παράλια τῆς Πελοποννήσου ἀπέναντι τῶν νήσων· πρὸ πέντε ὅμως ἢ ἓξ ἡμερῶν συνέβη σημαντικὴ ληστεία ἀπέναντι τῶν Σπετσῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἑρμιονίδος· ὀκτὼ λησταὶ διοργανισθέντες ἀπὸ ἐπιτηδείους περὶ τὰ τοιαῦτα συγγενεῖς ταγματάρχου τινὸς Μήτσα συλληφθέντος καὶ εὑρισκομένου ἤδη εἰς τὰς φυλακὰς, μετέβησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἑρμιονίδος, συνέλαβον ἕνα τῶν πλουσιωτέρων πλοιάρχων τῆς νήσου Σπετσῶν καὶ τὸν παρέλαβον μεθ’ ἑαυτῶν εἰς τὰ ὄρη· δι’ ἐπιστολῆς των δὲ ἐζητήσαντο ὡς λύτρα ἑξήκοντα χιλιάδες τάλληρα, δύω κανοκιάλια καλὰ καὶ τέσσαρα ὡρολόγια· ὁ αἰχμαλωτισθεὶς, Κύριοι, Ἠλίας Μπάμπας, ἀνήκων εἰς μίαν τῶν ἐπιφανῶν οἰκογενειῶν τῆς νήσου μας, ἐξασκεῖ ἀναλόγως τῆς περιουσίας του καὶ τῆς κοινωνικῆς του θέσεως ἱκανὴν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν κατοίκων αὐτῆς, οἵτινες παροξυνθέντες διὰ τὴν αἰχμαλωσίαν ταύτην προέβησαν εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα κατόπιν θέλω σᾶς ἐκθέσει. Προσκαλῶ ὅθεν τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ὁποῖα μέτρα ἔλαβε καθόσον ἀφορᾷ εἰδικῶς περὶ τῆς ληστείας ταύτης καὶ ποῖα νομίζει ὡς καταλληλότερα νὰ ληφθῶσι· πρέπει, Κύριοι, νὰ ληφθῶσι καὶ τάχιστα καὶ σπουδαῖα μέτρα, διότι θέλουσι συμβῆ μεγάλα συμβάντα· τριακόσιοι ἄνδρες ἐκ Σπετζῶν ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν τοῦ ἀξιοτίμου δημάρχου μετέβησαν εἰς τὴν Ἑρμιονίδα μεθ’ ἑνὸς ὡπλισμένου πλοίου μιᾶς τράτας καὶ ἑνὸς καϊκίου καὶ ἀπειλοῦν τὴν καταστροφὴν τῆς Ἑρμιονίδος, ἂν δὲν ἀπολυτρωθῇ ὁ αἰχμαλωτισθεὶς· ἀπειλοῦσι δὲ τὴν καταστροφὴν τῆς πόλεως ταύτης, διότι τὴν ληστρικὴν συμμορίαν ἀποτελοῦσι καὶ Ἑρμιονεῖς, ἄνθρωποι τῆς οἰκίας τοῦ ταγματάρχου Μήτζα· δὲν ἤθελον δικαιώσει τὸν δήμαρχον λαβόντα αὐτὰ τὰ δραστήρια μέτρα, ἂν δὲν ἐγνώριζον τὴν ἀδράνειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ ὅμως εἶμαι πεπεισμένος περὶ τῆς ἀδρανείας τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦτο ἀποδίδω δίκαιον εἰς τὸν ἐνεργητικώτατον δήμαρχον Σπετζῶν, ὅστις ἔλαβε πρόνοιαν ὑπὲρ τοῦ δυστυχοῦς συμπολίτου του καὶ ἐφέρθη οὕτω. Τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα μένουσιν εἰς τὰς πόλεις χωρὶς νὰ μεταβαίνωσιν εἰς καταδίωξιν τῆς ληστείας· ἀγνοῶ ποῖα μέσα θὰ διαθέσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς διόρθωσιν τοῦ κακοῦ τούτου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀντεκδίκησις ἑνὸς ὁλοκλήρου λαοῦ ἀπειλεῖ τὴν καταστροφὴν μιᾶς πόλεως· προλαμβάνω ὅμως νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι χθὲς τὸν πλοίαρχον αὐτὸν τὸν μετέφερον εἰς ἓν χωρίον τοῦ ὄρους Διδύμου, ἐκεῖ οἱ λησταὶ ἐζήτησαν δύο ζῶα τὸ μὲν διὰ τὰς κάππας των τὸ δὲ διὰ τὸν αἰχμαλωτισθέντα, σπεύδουσι δὲ νὰ μεταφέρωσιν αὐτὸν εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα διὰ τοῦ Χελίου τῆς Κορινθίας· ἐπίσης παρακαλῶ καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ἔλαβε καὶ αὐτὸς γνῶσιν τῶν τοιούτων καὶ ἂν ἐνήργησε συμφώνως μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁποῖα μέτρα ἔλαβεν ἢ προτίθεται νὰ λάβῃ· σᾶς λέγω ὡσαύτως ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν ληστρικὴν συμμορίαν ἐνέχεται καὶ ὁ δευτερότοκος υἱὸς τοῦ Μήτσα· εἶναι, Κύριοι, ἡ αὐτὴ ἐκείνη συμμορία, ἡ ὁποία πρὸ ἑνὸς μηνὸς συνέλαβε τὸν υἱὸν τοῦ Βερσῆ καὶ τὸν ἀπήγαγεν εἰς τὰ ὄρη· συνένοχος εἰς τὴν ληστείαν ἐκείνην, ὡς μ’ ἐπληροφόρησεν ὁ Κ. εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν, ἀπεδείχθη καὶ ὁ ὑπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ Μήτζας, υἱὸς τοῦ φυλακισθέντος ταγματάρχου Μήτζα·

§18ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δύω ἐπερωτήσεις μοὶ ἐγένοντο περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ὁ Κύριος πληρεξούσιος, καθὼς ὡσαύτως γνωρίζει καὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ τὸν ἴδω δὶς καὶ νὰ ὁμιλήσω μετ’ αὐτοῦ περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Γνωρίζει ὁ ἐπερωτήσας καὶ προλαλήσας περὶ τούτου εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι, ἅμα μαθὼν τὰ περὶ τῆς γενομένης ληστείας, προσεκάλεσα τηλεγραφικῶς τὴν ἰδίαν στιγμὴν τὸν Νομάρχην Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας καὶ εἰς ὅλους τοὺς Ἐπάρχους τοὺς πέριξ ἔδωκα τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς τοῦ νὰ λάβωσι μέτρα δραστήρια πρὸς καταδίωξιν τῶν ληστῶν· γνωρίζει ὅτι ὁ Νομάρχης Κύριος Πλαστήρας, μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς νὰ δώσῃ μόνον διαταγὰς, ἐξῆλθε καὶ αὐτοπροσώπως πρὸς καταδίωξιν τῶν ληστῶν, καὶ γνωρίζει ὁ Κύριος Πληρεξούσιος ὅτι μόλις μοι ἐδόθησαν ὑπόνοιαι, ὅτι ὁ Μήτσας ὁ εὑρισκόμενος εἰς τὰς Ἀθήνας ἦτον ὁ συνένοχος καὶ ὁ συμπράκτωρ εἰς τὴν γενομένην ληστείαν ἐνήργησα καὶ συνελήφθη ἐνταῦθα τὴν Κυριακὴν, μάλιστα κατὰ τὴν ἰδίαν ἡμέραν διεπράχθη ἡ ληστεία· γνωρίζει προσέτι ὁ Κύριος Πληρεξούσιος, καὶ τὸ ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας ὁ συλληφθεὶς κάτοικος τῶν Σπετσῶν ἐπρόκειτο ν’ ἀπολυθῇ ἀβλαβὴς, διότι οἱ διενεργήσαντες τὴν ληστείαν, ἀφ’ οὗ εἶδον τὴν γενικὴν καὶ αὐστηρὰν καταδίωξιν, περιζωσθέντες πανταχόθεν, φαίνεται, ὅτι μετημελήθησαν καὶ ἄφησαν τὸν ἄνθρωπον αὐτόν. Καὶ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου εὑρίσκονται τὰ πράγματα, νεωτέρας πληροφορίας δὲν ἔχω. Ἀλλ’ ἐλπίζω, ἐπειδὴ ἡ καταδίωξις γίνεται αὐστηρὰ καὶ τὰ ληφθέντα μέτρα εἶναι δραστήρια, νὰ φθάσωμεν τάχιστα εἰς τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ συλληφθῶσιν οἱ αὐτουργοὶ καὶ παραδοθῶσιν εἰς τὰς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης.

§19ΔΑΓΡΕΣ. Τί γνωρίζετε περὶ τῶν κατὰ τὴν Μεσσηνίαν λαβόντων χώραν; τί ἐκάματε; ἐκτὸς τῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ καὶ ἡ κοινωνία, εἰς τὸ χωρίον... ...τριάκοντα κακοῦργοι...(θόρυβος). Οἱ κακοῦργοι οὗτοι ἀπήγαγον καὶ νέαν τινὰ καὶ τὴν μετέφερον εἰς τὰ ὄρη ζητοῦντες λύτρα· γίνεται συσσωμάτωσις διαφόρων ἀνθρώπων εἰς πολλὰ μέρη (θόρυβος).

§20ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἰδοὺ, Κύριοι, τί ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀπαντῶν εἰς τὴν γενομένην ἐπερώτησιν. Ἂν ἡ Συνέλευσις εὐηρεστεῖτο νὰ προσδιορίσῃ εἰδικὰς ὥρας, ὅπως ἐνασχοληθῇ εἰς τὰ πράγματα τῆς Μεσσηνίας, ἤθελε βεβαίως πεισθῇ ἐκ τῶν ἀπείρων, τῶν ἀπειραρίθμων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πᾶσα προσπάθεια κατεβλήθη πρὸς ἀπόσβεσιν τῶν διαπληκτισμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἐκτεθειμένος ἐκεῖνος ὁ λαός· καὶ ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχομεν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα περὶ τοὺς 500 στρατιώτας μὲ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν καὶ λαμβάνονται· ἐννοεῖται δὲ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἐγκλήματα νὰ κατασταλῶσιν ἐντελῶς εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, διότι γνωρίζετε, ὅτι καὶ εἰς ἐποχὰς ὁμαλωτέρας τῆς Πατρίδος ἐκεῖ ἐγίνοντο περισσότερα ἐγκλήματα παρ’ ὅ,τι εἰς τὰ ἄλλα μέρη τῆς ἐπικρατείας, οἱ ἄνθρωποι εἶναι ζωηρότεροι. Ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον σήμερον ἀπὸ τὴν Μεσσηνίαν, ἡ κατάστασις τοῦ τόπου ἐκείνου μοὶ παρίσταται ὁμολογουμένως ὁμαλωτάτη, ἂν δὲ, καθὼς εἶπεν ὁ Κύριος πληρεξούσιος, συνέβησαν μερικὰ ἐγκλήματα ἀτομικά, μερικαὶ ἀδικίαι, οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι αἱ ἐκεῖ ἀρχαὶ θέλουσιν ἐνεργήσει ὥστε νὰ παραδώσωσι τοὺς αὐτουργοὺς εἰς τὴν δικαιοσύνην τῶν νόμων. Ὅ,τι ἦτο δυνατὸν, Κύριοι, νὰ κάμω, τὸ ἔκαμα, καὶ ὁ Κύριος πληρεξούσιος δύναται νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἰδιαιτέρα μέριμνα κατεβλήθη εἰς τὸν Νομὸν τῆς Μεσσηνίας.

§21ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ τὸν ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν διαγωγὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ὅταν ἔρχωνται, Κύριοι, νὰ εἴπουν, ὅτι μία κοινωνία εἶναι κακοῦργοι, πρέπει νὰ σέβωνται τὸν ἑαυτόν των. Κύριοι, ἐν πρώτοις προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἡσυχίαν τῆς Μεσσηνίας· τὸν παρακαλῶ πρὸς τούτοις νὰ μὲ εἴπῃ τί γνωρίζει, καθ’ ὅσον ἔλαβον πληροφορίας παρὰ τοῦ Νομάρχου Μαντινείας ὅτι ἄνθρωποι μετέβησαν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Λεονταρίου, καὶ τί ἐζητωκραύγασαν εἰς τὸν Δῆμον Ἀγρίλου, ποῖαι διακηρύξεις ἐξεδόθησαν ἐν Μεσσηνίᾳ, ποῖοι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι διαπράττουσι τοσαῦτα κακουργήματα· ναὶ, Κύριοι, πρέπει νὰ μάθῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἐν τῇ Μεσσηνίᾳ μένουσι σπέρματά τινα μιᾶς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος κατεδίωξε. Καὶ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ὅτι οἱ ὑπάλληλοί σας διὰ νὰ μὴν εἴπω ὑμᾶς, ἔρχονται εἰς συνθήκας μετ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων· καὶ τολμᾶτε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ Μεσσηνία εἶναι τόπος κακούργων;

§22ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν τὸ εἶπεν αὐτό.

§23ΔΑΓΡΕΣ. Εἶπε, Κύριοι, ὅτι συνήθως εἰς τὴν Μεσσηνίαν διαπράττονται ἐγκλήματα· ἐρωτῶ προσέτι τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ μοὶ εἴπῃ, ποῖοι ἄνθρωποι διήρπασαν τὰς ἀποθήκας τοῦ Λεονταρίου μετὰ τὴν μεταβολήν; ποῖοι διήρπασαν τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν πολλάκις; καὶ εἰς τὴν συνείδησίν σας, Κ. ὑπουργὲ, ἐρωτῶ νὰ μὲ εἴπητε, ποῖοι εἶναι οἱ ἐπηρεάζοντες τὰς ἀρχὰς εἰς τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν; καὶ τότε ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπητε, ὅτι διάφοροι ἄνθρωποι διαπράττουν ἐγκλήματα· ἀλλ’ ὅταν μία ὁμὰς ἀνθρώπων συγκεντρόνῃ περὶ ἑαυτὴν ὅλους τοὺς ἀνθρώπους τοὺς κακούργους, τοὺς ὁποίους ἡ ἐξουσία περιποιεῖται, ἔρχεσθε νὰ εἴπητε, ὅτι εἰς τὰς Καλάμας διαπράττονται ἐγκλήματα; Ἀπαιτῶ λοιπὸν νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα τοῦ Νομάρχου τῆς Μεσσηνίας, τὰ ἀφορῶντα τὸ συμβὰν τὸ λαβὸν χώραν ἐν Μεγαλοπόλει, περὶ τοῦ ὁποίου λέγω μετὰ θάῤῥους ὅτι, ἐὰν μετὰ πεποιθήσεως ἐξεπορεύετο μία μόνον ζητωκραυγὴ, δὲν ἤθελον κάμει λόγον διόλου· ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι οἱ ζητωκραυγοῦντες οὕτως ὑπέρ τινος φέρουν τὴν ἀναστάτωσιν τοῦ παρόντος.

§24Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Κύριοι, ἀναγνωρίζω εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους τὸ δικαίωμα τῶν ἐπερωτήσεων, ὅταν ἡ ἐπερώτησις στηρίζεται ἐπὶ γεγονότων, ὅταν ὅμως ἡ ἐπερώτησις στηρίζεται εἰς διανοίας, εἰς ὑπονοίας, καὶ φαντασίας, δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα ὁ Κ. πληρεξούσιος ν’ ἀπασχολῇ τὴν Συνέλευσιν.

§25ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν λέγετε τίποτε.

§26Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Λέγω πολὺ καλά.

§27ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Πάντοτε ὁ πληρεξούσιος ζητεῖ πληροφορίας ἀπὸ τὸν ὑπουργόν.

§28Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ ᾖναι ῥητὴ, διὰ νὰ δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς τύχης τοῦ ὑπουργοῦ. Τί σᾶς εἶπαν οἱ ὑπουργοί; ὅτι εἶναι παραμύθια, ὅτι εἶναι τῆς φαντασίας σας, καὶ ἔχουν δίκαιον, διότι ποτὲ ὑπουργὸς δὲν κατηγορήθη δι’ ἀποδεδειγμένην πρᾶξιν, κατὰ συνέπειαν τῆς ὁποίας νὰ φέρῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἀπόφασίν της ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ὑπουργοῦ. Ἐπηρώτησεν ὁ Κ. Θεοχάρης τὸν Κ. ὑπουργὸν τί μέτρα ἔλαβεν, ὁ ὑπουργὸς ἦλθε καὶ μᾶς εἶπε, ὅτι διέταξε τοὺς ὑπαλλήλους του, τὸν Νομάρχην, τὸν Ἔπαρχον, τὰς Διοικητικὰς ἀρχὰς νὰ καταδιώξουν τὴν λῃστείαν· τί ἄλλο θέλετε περισσότερον ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν σήμερον; εἰς τί πρέπει νὰ κατηγορηθῇ; τότε μόνον κατηγορῶ τὸν ὑπουργὸν, ὅταν δὲν λάβῃ κανὲν μέτρον, ὅταν πάθουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐκ τῆς ἀδρανείας τοῦ ὑπουργοῦ, τότε μάλιστα νὰ καταδικασθῇ διὰ τὴν ἀδράνειάν του, ἀλλὰ σᾶς λέγει, ὅτι διέταξε τὸν Νομάρχην· θὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἕνας οἰκογενειάρχης συνετὸς διὰ τὴν οἰκογένειάν του. Ἡ δημοσία τάξις τὸν ἐνδιαφέρει τὸν Ὑπουργὸν πολὺ, διότι εἶναι πολίτης Ἕλλην καὶ δὲν θέλει νὰ διαταραχθῇ ἡ ἡσυχία καὶ τάξις. Δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργοῦ, οὐδὲ ὑπὲρ κανενὸς, ἀλλὰ θέλω μόνον αἱ ἐπερωτήσεις νὰ ᾖναι ἐπὶ γεγονότων, διὰ νὰ ἐπιφέρουν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως κατὰ τοῦ ῥαθυμοῦντος ὑπουργοῦ.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§30ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἄλλως τε, Κύριοι, σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Δαγρὲς ὅτι κατὰ τὴν Μεσσηνίαν διαπράττονται τὰ τρομερώτερα ἐγκλήματα· καὶ περιμένετε ἀπὸ ἕνα ὑπουργὸν τάξιν σεῖς οἱ πληρεξούσιοι; ἐναπόκειται καὶ εἰς σᾶς νὰ ὑπερασπίσητε τὸ δίκαιον καὶ νὰ ἐπαναφέρητε τὴν τάξιν· πρέπει νὰ τὸ ἠξεύρητε, διότι ἔχετε τὸ μεγαλήτερον συμφέρον νὰ διατηρήσητε τὴν ἡσυχίαν εἰς τὸν τόπον. Ἀπὸ τὸν καιρὸν ὅπου ἤρχισεν ἡ Συνέλευσις μόνον ἡ Μεσσηνία ἔχει ἐπερωτήσεις ὅτι ἐχάλασεν ὁ κόσμος.

§31Α. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ Νομοῦ τῆς Μεσσηνίας, καὶ θεωρῶ καθῆκον ἱερὸν νὰ ὑψώσω ἀσθενῆ φωνὴν ὑπὲρ τῆς Τριφυλλίας, μιᾶς τῶν σημαντικωτέρων ἐπαρχιῶν τοῦ κράτους, ἥτις πιέζεται ὑπὸ τὸ κράτος μεγάλης ἀνωμαλίας. Δὲν παραπονοῦμαι, διότι δὲν ἔχει πληρεξουσίους, ὅπερ εἶναι μέγα δυστύχημα· εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἦλθον πληρεξούσιοι ἀπὸ περάτων ὅπου κατοικοῦν Ἕλληνες, ἡ Τριφυλλία νὰ στερῆται Πληρεξουσίων! Παραπονοῦμαι, διότι διεκόπη ἡ συγκοινωνία μεταξὺ τῶν Δήμων καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀσφάλεια, ἔλαβε χώρα αἰσχρὰ δολοφονία ἑνὸς τῶν σημαντικωτέρων πολιτῶν τοῦ Σωτηρίου Ζανῆ, ἰδιοκτήτου καὶ φίλου τῆς τάξεως. Σήμερον ἦλθεν ἄνθρωπος εἰς τὴν οἰκίαν μου, ὅστις ἦλθεν ἀπὸ τὰ μέρη ἐκεῖνα, καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι 8, 10 χωροφύλακες ὑπάρχουν μόνον ἐκεῖ. Ποῖα μέτρα ἔλαβεν ὁ Κ. ὑπουργός; Ἐρωτῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν ποῖον σῶμα ὑπάρχει εἰς Τριφυλλίαν; Ὁ Νομάρχης γράφει, ὅτι ἐκλογὴ δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ, ἰδοὺ ἡ μεγαλειτέρα ἀπόδειξις, ὅτι στρατιωτικὴ δύναμις δὲν ὑπάρχει. Τέλος πάντων αἱ πληροφορίαι ἠμπορεῖ νὰ ἦναι ψευδεῖς· βεβαίως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἔσπευσε νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἐπαρχίας ταύτης, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ποῖα Σώματα Στρατιωτικὰ ὑπάρχουν ἐκεῖ· τὸν προσκαλῶ λοιπὸν νὰ εἴπῃ ποῖος εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἐκεῖ δυνάμεως· εἶναι πρέπον ἐν τοιαύτῃ καταστάσει νὰ ἀρκώμεθα εἰς λόγους, ὅτι δῆθεν ἐφρόντισε καὶ διέταξε τὰς Ἀρχάς, ἀφοῦ πασίγνωστον ὑπάρχει, ὅτι μία τῶν σημαντικωτέρων ἐπαρχιῶν ἐγκαταλείπεται εἰς ἀναστάτωσιν; Ἓν σῶμα 50 μόνον χωροφυλάκων ἤρκει νὰ φέρῃ τὴν τάξιν.

§32ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν Τριφυλλίαν πρόκειται νὰ γείνῃ ἐκλογὴ τῶν Πληρεξουσίων τὴν 15 τοῦ παρόντος μηνός, καὶ ὅταν τοῦτο σᾶς λέγω, ἐννοεῖτε, ὅτι ἡ ἐπαρχία δὲν εἶναι εἰς ἐκείνην τὴν φοβερὰν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν παρέστησεν ὁ Κ. Πληρεξούσιος. Κατὰ διαταγὴν τοῦ ὑπουργείου ἐπαναληφθεῖσα ἡ ἐκλογὴ διετάχθη καὶ πρόκειται νὰ γείνῃ, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ τὰς 15· εἰς Τριφυλλίαν δὲν ἀνηγγέλθη ὡς λαβὼν χώραν κανὲν δυσάρεστον γεγονός, ἔχον σπουδαίαν σχέσιν μὲ τὴν κοινὴν ἀσφάλειαν καὶ ἡσυχίαν. Λυποῦμαι διὰ τὸ συμβάν, τὸ ὁποῖον ἠκολούθησεν, ὅτι ἐδολοφονήθη ἓν ἀξιοσέβαστον ὑποκείμενον, ἕνας ἀγαθὸς πολίτης· ἀλλὰ διότι τοῦτο ἔγεινε, δὲν ἕπεται, ὅτι εἰς τὴν Τριφυλλίαν ὑπάρχει ἀναστάτωσις· καὶ ὅτι δὲν ὑπῆρχε κἀμμία ἀναστάτωσις, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἐξομαλυνθεισῶν ὅλων τῶν δυσκολιῶν, ἐγὼ ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ἐπιμείνω καὶ νὰ διατάξω νὰ γείνωσιν αἱ ἐκλογαὶ κατὰ τὴν 15 τοῦ μηνός. Ὑπάρχει ἐκεῖ ἡ δέουσα στρατιωτικὴ δύναμις· καὶ ὅταν λέγω τοῦτο, ἐννοῶ τὴν δύναμιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν· καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω πόσην μέριμναν κατέβαλον, ὥστε εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν νὰ ὑπάρχῃ ἡ δέουσα στρατιωτικὴ δύναμις, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν, σᾶς ὑποβάλλω τὸ ἀκόλουθον περιστατικόν. Ἐκ τοῦ Πύργου μοὶ ἀνηγγέλθη, ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον καὶ ἀναπόφευκτον νὰ στείλωμεν στρατιώτας, καὶ ἐπροτάθη νὰ ἀποσύρωμεν τοὺς ἐν τῇ Τριφυλλίᾳ, ἀλλ’ ἐγὼ ἐπέμεινα νὰ μὴν ἀποσύρωμεν τοὺς ὀλίγους στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὴν Τριφυλλίαν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τὸ καθῆκόν μας κατὰ τὸ δυνατὸν προσπαθοῦμεν νὰ τὸ ἐκπληρώσωμεν.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.

§34ΔΑΓΡΕΣ. Τοῦτο μόνον λέγω· συνιστῶ εἰς τοὺς ΚΚ. Ὑπουργοὺς νὰ λάβουν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα, ὅσα ἀπαιτεῖ ἡ τάξις, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων δυστυχημάτων δὲν θὰ ἐμπορέσωμεν νὰ βεβαιώσωμεν καὶ φόρους.

§35ΒΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν.). Μία ἐπερώτησις μοὶ ἔγεινεν, διατὶ ἔφερα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὸν ἰατρὸν Κοῤῥικᾶν· λέγω, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἀδικηθεὶς ἐτέθη εἰς ἀποταξίαν· ἔχει κάμει ἀγωγὴν κατὰ τοῦ δημοσίου καὶ ζητεῖ τοὺς μισθούς· ἔγειναν διάφορα δικηγορικὰ συμβούλια· ἔχω ἐδῶ πρὸ ὀφθαλμῶν ἔκθεσιν ἑνὸς τοιούτου, εἰς τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι εἶναι καὶ ὁ Κ. Σαρίπολος, εἶναι πρὸς τούτοις ὁ Κ. Τριανταφύλλης καὶ Παπαῤῥηγόπουλος. Ἐδὼ εἶναι καὶ μία γνώμη τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη τοῦ Εἰσαγγελέως, ὅστις λέγει, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ δικαιοσύνη· ὑπάρχει προσέτι καὶ μία αἴτησις τῆς ἐπαρχίας τῶν Λογχοφόρων· ἐὰν ἀγαπᾶτε ὅλα διὰ νὰ ἀναγνωσθοῦν. Ὁ Γραμματεὺς Κ. Γ. Μαυρομιχάλης ἀναγινώσκει κατὰ ά. τὴν αἴτησιν ταύτην τῆς ἱππαρχίας τῶν Λογχοφόρων· κατόπιν τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικηγορικοῦ συμβουλίου καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Εἰσαγγελέως, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ Κ. Κοδρικᾶς ἀδίκως ἐτέθη εἰς ἀποταξίαν, καὶ πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ.

§36ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἀναφορὰ νεωτέρα τῆς ἱππαρχίας τῶν Λογχοφόρων, ἂν θέλετε νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτή.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκεῖ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βενετσάνος ἔχει τὸν λόγον.

§39ΤΙΝΕΣ. Πρέπει ν’ ἀναβληθῇ.

§40ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Τὸ Σάββατον.

§41ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ἂν θέλετε νὰ ἀναβληθῇ, καλῶς, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀντὶ ὁ ὑπουργὸς νὰ μας φέρῃ μίαν ἀναφορὰν τῆς ἱππαρχίας τῶν Λογχοφόρων, μίαν ἀπόφασιν τοῦ δικηγορικοῦ συμβουλίου, νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι προτιμώτερον, διὰ νὰ εὑρεθῶμεν εἰς θέσιν νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, νὰ μᾶς φέρῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ συμβουλίου τῆς τιμῆς καὶ τὸ Διάταγμα, δι’ οὗ ἐτέθη εἰς ἀποταξίαν.

§42ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Σάββατον ὡρίσθη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν.

§43ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Καὶ τὸ κατόπιν Σάββατον, ἂν θέλετε, ἂς ἔλθῃ, οὐχ ἧττον ὅμως φρονῶ, ὅτι, ἐπειδὴ ἐπανερχομένου ἑνὸς ἀξιωματικοῦ ἐξ ἀποταξίας εἰς τὴν ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν, φέρονται εἰς δύσκολον θέσιν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ τὸν δεχθοῦν, διότι θεωρεῖται ὅτι ὑπάρχει ἓν στίγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ, καλὸν νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα πρὸς συζήτησιν.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ Σάββατον.

§45ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λέγω, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἀποστάκτου ἀξιωματικοῦ δὲν πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἕως τὸ Σάββατον, διότι θὰ ἔχωμεν συνεπείας· ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς θὰ ὑποχρεωθῇ ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Σώματος νὰ ἀπομακρυνθῇ τοῦ κύκλου τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ ἑπομένως θὰ προσβληθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τῆς Συνελεύσεως ἀκόμη, ἥτις ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην της εἰς τὸν ὑπουργόν. Σᾶς λέγω, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι καθαρόν· ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ δικηγορικοῦ συμβουλίου, ὅλως ἀνεπιτηδείου νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν στρατιωτικὴν τιμὴν, ἐπανέφερε τὸν ἀξιωματικόν. Τὸ δικηγορικὸν συμβούλιον, ὅσα φῶτα καὶ ἂν περιέχῃ, δύναται νὰ συζητήσῃ ἄλλα ζητήματα, ἀλλ’ ἐπὶ στρατιωτικῶν ζητημάτων τῆς τιμῆς δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα· ὥστε ἡ συνηγορία τοῦ τοιούτου συμβουλίου ἀπᾴδει καὶ πρὸς τοὺς Στρατιωτικοὺς νόμους καὶ εἰς τοὺς τῆς στρατιωτικῆς τιμῆς· κατὰ συνέπειαν ἡ γνωμοδότησις τοῦ δικηγορικοῦ συμβουλίου δὲν δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Συνέλευσιν· ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς κατηγορήθη καὶ κατεδικάσθη ἀπὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον· πρὸς τούτοις κατεδικάσθη εἰς δύο προγενέστερα συμβούλια, εὐεργετικὴ διάταξις τοῦ νόμου μόνον τὸν ἔσωσε, τῆς ὁποίας τότε χρῆσιν ἔκαμεν ὁ πεπτωκὼς ἡγεμών. Ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς κατηγορήθη, ὅτι ἐῤῥαπίσθη ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ καὶ δὲν ἔκαμε χρῆσιν τῶν καθηκόντων του πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς τιμῆς του, καὶ τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον τὸν ἐκήρυξεν ἄτιμον καὶ τὸν κατεδίκασεν εἰς ἀποταξίαν, καὶ ἡ εὐεργητικὴ διάταξις τοῦ νόμου, ὅστις λέγει, ὅτι ἡ γνωμοδότησις τοῦ ἀνακριτικοῦ συμβουλίου τροποποιεῖται ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Δευτέραν φορὰν κατηγορήθη ὅτι τοῦ ἀφῃρέθη ἡ σπάθη, παρὰ πολιτῶν καὶ τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον τὸν κατεδίκασεν εἰς ἀποταξίαν, καὶ ἡ εὐεργετικὴ διάταξις τὸν ἔσωσε πάλιν. Τρίτην φορὰν κατηγορεῖται ἐπὶ παραπτώματι τιμῆς ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, διότι παρεμόρφωσε τὴν ἡλικίαν του χάριν ἰδιοτελείας καὶ ἰδοὺ ποῖον εἶναι αὐτό· ἐνθυμεῖσθε, ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν περίοδον τῆς βουλῆς εἰσήχθη εἷς νόμος εὐεργετικὸς συντάξεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὅστις ἔλεγεν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ 21, δικαιοῦνται νὰ λάβωσι σύνταξιν ἑνὸς βαθμοῦ ἀνωτέρου· διὰ νὰ ὠφεληθῇ τοῦ εὐεργετικοῦ αὐτοῦ δικαιώματος ὁ κατηγορούμενος σήμερον ἀξιωματικὸς ἐπαρουσιάσθη λέγων, ὅτι φέρει ἡλικίαν, ἥτις τῷ ἔδιδε τὸ δικαίωμα τοῦτο, κατὰ συνέπειαν ἐζήτησε δικαίωμα συντάξεως, ἀλλ’ ἀπεδείχθη δι’ ἄλλης ἀναφορᾶς, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἐζήτησε νὰ σταλῇ εἰς τὴν Εὐρώπην χάριν ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἔφερε δικαιολόγησιν τὴν νέαν του ἡλικίαν. Ὥστε βλέπετε ὅτι ἐπιβαρύνεται ἐξ αὐτῆς τῆς πράξεώς του, ἥτις διὰ τὸν ἰδιώτην ἠμπορεῖ νὰ μὴ φέρῃ τὰς ἐπιβαρυντικὰς αὐτὰς περιστάσεις, διὰ τὸν ἀξιωματικὸν ὅμως εἶναι ἔγκλημα· ὁ ὑπουργὸς λοιπὸν διέταξεν ἀνακριτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον τὸν κατεδίκασεν εἰς ἀποταξίαν· καὶ ὕστερον ἀπὸ μίαν ἐπανάστασιν, ἥτις ὀφείλει νὰ ἠθικοποιήσῃ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, τολμᾷ ὁ νῦν ὑπουργὸς νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον οὔτε ἡ εὐεργετικὴ διάταξις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπαναφέρῃ! ἑπομένως, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἀμέσως ἡ ἀναίρεσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι δὲν θὰ τὸν ἀνεχθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν κύκλον των, θὰ τὸν ὑβρίσουν, καὶ θὰ τὸν διώξουν· ἑπομένως θὰ γείνωμεν ἀφορμὴ νὰ λάβῃ ὁ στρατὸς τὴν πρωτοβουλίαν εἰς πράγματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα· πρέπει νὰ προφυλάξωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ τοῦ νὰ λαμβάνῃ τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὰ τοιαῦτα πράγματα· δὲν πρέπει αἱ Κυβερνήσεις νὰ προκαλοῦν τοὺς ὑποδεεστέρους εἰς τὰς τοιαύτας πράξεις. Ἐγὼ, Κύριοι, εἶμαι ἀξιωματικὸς, ὅστις σέβομαι τὰς διατάξεις τῶν ἀνωτέρων μου, ὅταν ὅμως ὁ ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ μοῦ ἐπιβάλῃ νὰ δεχθῶ ἕνα τοιοῦτον ἀξιωματικὸν, θὰ περιφρονήσω τὴν διαταγὴν αὐτοῦ, ἑπομένως αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς δὲν πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε· ἡ πρᾶξις εἶναι καθαρά· νὰ διαταχθῇ λοιπὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασίν του πρὸς τιμὴν τοῦ στρατοῦ, καὶ νὰ μὴ φέρῃ εἰς τοὺς κόλπους αὐτοῦ ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους καὶ ἡ πεπτωκυῖα δυναστεία ἀπεδίωξε. Κατὰ συνέπειαν φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, καὶ ἑπομένως, ἐπειδὴ φείδεσθε τῆς τιμῆς τοῦ ἀξιωματικοῦ, περιμένω νὰ κηρύξητε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ ὑπουργοῦ ἄκυρον. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Ἀντιπρόεδρος Κύριος Σπυρίδων Ἀντωνιάδης.

§46ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Φείδεσθε τῆς τιμῆς τῶν ἀξιωματικῶν, σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, αὐτὸ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω κ’ ἐγὼ, πρέπει νὰ φεισθῶμεν τῆς τιμῆς τοῦ ἀξιωματικοῦ, δὲν πρέπει νὰ ἔλθωμεν ἀπροπαρασκεύαστοι καὶ νὰ ἐκδώσωμεν ἀπόφασιν ἀτιμωτικὴν καθ’ ἑνὸς προσώπου, καὶ μάλιστα ἀξιωματικοῦ, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τί τρέχει, πρέπει ν’ ἀναγνώσωμεν τὰ ἔγγραφα, διότι μία ἀπόφασις ἀτιμωτικὴ καθ’ οἱουδήποτε ἐκδιδομένη παρὰ τῆς Συνελεύσεως, ὅσον δικαία καὶ ἂν ᾖναι, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ὁ κατάλληλος καιρὸς καὶ τὰ μέσα τοῦ νὰ σχηματίσωμεν τὴν πεποίθησιν ἡμῶν, δὲν δύναται νὰ θεωρῆται ὄντως δικαία, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ κατ’ αὐτῆς τὴν ὑπόνοιαν τῆς ἀδικίας. Ἤκουσα ἀναγινωσκόμενον ἔγγραφον γνωμοδοτήσεως δικηγορικοῦ συμβουλίου, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσω, ὅτι οἱ ὑπογράψαντες αὐτὸ ἀπεφάνθησαν χωρὶς νὰ ἴδουν τὰ ἔγγραφα, ὥστε κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη ὑπάρχει ἓν τεκμήριον. Καὶ τούτου ὅμως οὕτως ἔχοντος, δὲν ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω ἢ ν’ ἀποκρούσω ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη, διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν καιρὸν ν’ ἀποφασίσωμεν· διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπὶ ταύτης συζήτησις διὰ τὴν αὔριον ἢ μεθαύριον διὰ νὰ ἤμεθα ἕτοιμοι, ἀποφασίζοντες ἐν πληρεστάτῃ γνώσει τῶν πραγμάτων.

§47ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ νόμος περὶ ἀποτάξεως εἶναι ῥητὸς, εἶναι μία διάταξις τοῦ νόμου, ἡ ὁποία λέγει τοῦτο· «ὅτι οὐδεὶς τῶν ἐν ἀποταξίᾳ ἀξιωματικῶν ἐπανέρχεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.» Αὐτὴ ἡ φράσις τοῦ νόμου καταδικάζει τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐτόλμησε νὰ συστήσῃ δικηγορικὸν συμβούλιον νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν εἰς ἐνέργειαν. Ἡ Συνέλευσις, συγκειμένη ἐξ ὅλων τῶν στοιχείων τῆς κοινωνίας, φέρει ἕκαστον στοιχεῖον καὶ τὴν εὐθύνην του. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν οἰκονομικὸν ἢ διοικητικὸν ζήτημα, δὲν ἠδυνάμην νὰ ἔχω τὸν λόγον, διότι ἔπρεπε νὰ φέρω τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς πράξεως. Φρονῶ ὅμως, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔχει τὸ πλεονέκτημα νὰ περιέχῃ ἰδιότητας, τὴν ἰδιότητα τῶν δικηγόρων, τὴν ἰδιότητα τῶν οἰκονομολόγων, τὴν ἰδιότητα τῶν στρατιωτικῶν. Εἶμαι ἀξιωματικὸς, σέβομαι πολὺ τὴν ὑπόληψιν τῆς Συνελεύσεως, διότι εἶμαι μέλος αὐτῆς. Ἡ Συνέλευσις κηρύττουσα ἄκυρον τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ ὑπ’ εὐθύνην τῶν ἀξιωματικῶν πληρεξουσίων, δὲν διατρέχει τὸν ἐλάχιστον κίνδυνον, ὅτι θὰ φέρῃ ἀπόφασιν προσβάλλουσαν τὸ δίκαιον καὶ τὸν νόμον. Φέρομεν ὅλοι τὴν εὐθύνην, καὶ φρονοῦμεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις θ’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς εὐχὰς τῆς κοινωνίας, ἐὰν θελήσῃ ν’ ἀκυρώσῃ μίαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ καθαρῶς παράνομον, καὶ προσβάλλουσαν τὴν στρατιωτικὴν τιμήν. Ὁ νόμος ῥητῶς λέγει, λάβετέ τον καὶ σπουδάσετέ τον· «ὅτι οὐδεὶς τῶν ἐν ἀποταξίᾳ ἀξιωματικῶν ἐπανέρχεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.»

§48ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατε τὸν νόμον.

§49ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ νόμος, Κύριοι· «Ἡ ἀποταξία εἶναι κατάστασις τοῦ ἄνευ θέσεως ἀξιωματικοῦ, ἀνεπιδέκτου ὄντος ν’ ἀνακληθῇ εἰς ἐνέργειαν.» Ἅμα λάβῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀποτάκτου καθίσταται ἀνεπίδεκτος νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐνέργειαν. Ἡ ἐπανάστασις δίδει σήμερον τὸ δικαίωμα νὰ τιμωρήσωμεν τὸ παρελθὸν καὶ νὰ δικαιώσωμεν τὰ ἀδικήματα τοῦ παρελθόντος. Ἔρχομαι κ’ ἐπ’ αὐτῆς τῆς περιστάσεως· ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς κατηγορεῖτο διὰ πολιτικὰς ἰδέας, ἐὰν ἐτίθετο εἰς ἀποταξίαν ἕνεκεν φιλελευθέρων ἰδεῶν, ὁ Ὑπουργὸς τότε, ἐντὸς τοῦ νόμου, ἠδύνατο νὰ συστήσῃ τὸ συμβούλιον καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἠδικήθη ὑπὸ τῆς ἀπολύτου δυναστείας, ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικὸς δὲν κατηγορήθη διὰ πολιτικὰς ἰδέας, κατηγορήθη διὰ πράγματα ἰδιωτικὰ, διὰ περιστάσεις προσβαλλούσας ὄχι μόνον τὸν στρατιώτην, ἀλλὰ καὶ τὸν πολίτην. Κατὰ συνέπειαν τότε μόνον ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν μιᾶς τοιαύτης ὑποθέσεως, καθὼς ἐπελήφθη ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τῶν ἀποφάσεων τοῦ Στρατοδικείου, αἱ ὁποῖαι ἐστέρησαν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων τὸν Τσακάκην καὶ ἄλλοτε τὸν Μακρυγιάννην, καὶ ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ἀνεκάλεσεν αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις. Ἐὰν κατηγορεῖτο διὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα, τότε ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠδύνατο νὰ φέρῃ διόρθωσιν, ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τοιούτων ὑποθέσεων, πρόκειται περὶ παραπτωμάτων ἰδιωτικῶν καὶ προσβαλλόντων τὴν τιμὴν τοῦ στρατοῦ. Κατὰ συνέπειαν ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου, ἡ ὁποία λέγει «εἶναι ἀνεπίδεκτος νὰ ἐπανέλθῃ εἰς στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν,» εἶναι τελειωτικὴ διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Τότε μόνον ἠδύνατο νὰ φέρῃ τροποποίησιν, ἐὰν κατηγορεῖτο διὰ πολιτικὰς ἰδέας, ἀλλὰ κατηγορήθη διὰ κοινὰ πταίσματα κατὰ τῆς στρατιωτικῆς τιμῆς. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀνεπίδεκτος, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐνέργειαν, καὶ μολαταῦτα τὸν ἐπανέφερε. Κατὰ συνέπειαν προσέβαλε ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἡ ὁποία λέγει· «ἡ ἀποταξία εἶναι κατάστασις τοῦ ἄνευ θέσεως ἀξιωματικοῦ, ἀνεπιδέκτου ὄντος ν’ ἀνακληθῇ εἰς ἐνέργειαν.» Κατὰ συνέπειαν ἡ πρᾶξις εἶναι καὶ παράνομος καὶ ἀτιμωτικὴ διὰ τὸν στρατόν.

§50ΠΑΝΑΣ. Κύριοι, εἶμαι στρατιώτης τοῦ 21, ἔλαβον 4 πληγὰς καὶ ᾐχμαλωτίσθην ἀπὸ τὸν Ἰβραήμ· εἶμαι ὁ τέταρτος μοίραρχος μετὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς χωροφυλακῆς. Ἀνήκω εἰς ἔνδοξον ἰδιαιτέραν πατρίδα καὶ ἔντιμον οἰκογένειαν, αἱ ὁποῖαι ἔκαμαν μεγάλας θυσίας ἀμφότεραι διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς γενικῆς πατρίδος. Δὲν ἔγινα ποτὲ ἀπαιτητὴς, οὔτε ἡ πατρίς μου, οὔτε ἡ οἰκογένειά μου, οὔτε ἐπιδείξεις διὰ τῶν ἐφημερίδων ἠθέλησα ποτὲ νὰ κάμω διὰ νὰ συστηθῶ, οὔτε κατεδικάσθην ἀπὸ στρατιωτικόν τι δικαστήριον ποτὲ, οὔτε εἰς στρατιωτικὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν εἰσήχθην, διότι ἐγνώριζα νὰ σεβασθῶ πάντοτε τὴν τιμήν μου καὶ νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου σύμφωνα μὲ τὸν νόμον. Εἰς τὰ 1850 ἐρχόμενος ὁ περίφημος καὶ γνωστὸς τοῖς πᾶσι Σπυρομήλιος ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ὢν ἐγὼ τότε μεταβατικὸς τῆς Ἀκαρνανίας, ἐπειδὴ τοῦ κατεδίωξα καὶ τοῦ ἐκαθάρισα ὅλην τὴν δυτικὴν Ἑλλάδα μὲ πολὺ ὀλίγας δυνάμεις, (ὅμως ὁ συνάδελφός μου Κύριος Πτολεμαῖος ὅστις μοῦ κατεπάτησε τὴν ἀρχαιότητά μου εἶναι ἀντισυνταγματάρχης σήμερον).

§51ΤΙΝΕΣ. Μὴ παρεκβαίνετε.

§52ΠΑΝΑΣ. Εἰς τὰ 50 ἐπειδὴ καὶ δὲν ἔκαμα μὲ τὸν Σπυρομήλιον συντροφιὰ, ὅ ἐστὶ νὰ ληστεύω τοὺς πολίτας διὰ νὰ μοιράζωμεν ὡς πολλοὶ ἄλλοι, μὲ ἔβαλεν εἰς ἀργίαν, ἦλθα λοιπὸν εἰς Ἀθήνας καὶ ἔκαμα ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλ’ ἐπειδὴ τότε τὰ Ὑπουργεῖα εἶχον τὴν κακοήθειαν νὰ μὴ ἀπαντήσουν εἰς τρεῖς ἀναφοράς μου, ὅπου ἔκαμα καὶ ἔλεγον ὅτι δὲν ἀνέχομαι τοιαύτην καταδίωξιν, ἀλλ’ ἐὰν παρεκτράπηκα νὰ εἰσαχθῶ εἰς δίκην, ἠναγκάσθην νὰ κάμω ἀντίγραφον αὐτῶν καὶ νὰ παρουσιασθῶ εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Ὄθωνα τὸν προκομμένον καὶ νὰ τοῦ κάμω μίαν ἀναφορὰν ἐπισυνάπτοντας καὶ τὰ τρία αὐτὰ ἀντίγραφα τῶν ἀναφορῶν μου. Οἱ Ὑπουργοί σου τοῦ λέγω, Μεγαλειότατε, διὰ νὰ ᾖναι σεβαστοὶ πρέπει νὰ ᾖναι δίκαιοι εἰς τοὺς ὑποδεεστέρους των, διότι εὑρίσκονται εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἐξευτελίσουν τὸν Ὑπουργὸν αὐτόν. Δὲν ὑπηρέτησα οὔτε τὸν Σπυρομήλιον, οὔτε κανένα ἄλλον παρὰ τὴν πατρίδα μου καὶ τὴν Βασιλείαν καὶ νὰ πληρωθοῦν οἱ μισθοί μου. (Θόρυβος).

§53ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸ προκείμενον.

§54ΠΑΝΑΣ. Τέλος πάντων τί συμβαίνει, διατάττεται νὰ μοῦ δοθοῦν οἱ μισθοὶ 8 ἐτῶν. Κύριοι, ὑποχρεώθηκα νὰ ζήσω μίαν πολυάριθμον οἰκογένειαν ἀπὸ 7 παιδιὰ καὶ νὰ πωλήσω τὰ ὅπλα μου, μὲ τὰ ὁποῖα ἐσκότονα Τούρκους, διὰ νὰ ζήσω. (Θόρυβος). Εἰς τὰ 55 διωρίσθη ἀνακριτικὸν συμβούλιον νὰ ἐξετάσῃ πῶς ἐτέθην εἰς ἀργίαν. Τὸ συμβούλιον ζητεῖ τὰ κατηγορητικὰ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου ἔγγραφα. Ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα, καὶ ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα μᾶς διέταξαν νὰ ἐπανέλθωμεν ἄπρακτοι εἰς τὰ ἴδια καὶ διαλύεται τὸ συμβούλιον. Τέλος πάντων ἀπέρασα ἀκολούθως εἰς ἀποταξίαν. Ἐρχομένης τῆς μεταβολῆς ἐνόμιζεν ἕκαστος, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπανορθωθοῦν τ’ ἀδικήματα, διότι ἤμην Μοίραρχος τέταρτος· καὶ ὁ Κύριος Κουτσογιαννόπουλος οὔτε τὰς ἐκδουλεύσεις μου, οὔτε τὴν τιμήν μου εἶχε, καὶ μολοντοῦτο μὲ ὑπερπήδησε καθὼς καὶ πολλοὶ ἄλλοι, διότι ἦσαν εὐνοϊκοὶ, ἐννοεῖται. Ἔκαμα ἔκθεσιν καὶ λέγω· Κύριε Ὑπουργὲ νὰ μὲ ἐπαναφέρῃς εἰς τὰ δικαιώματά μου, διότι ἐδιώξαμεν τὸν Ὄθωνα διὰ τὰς παρανομίας, ἑπομένως καὶ αἱ παρανομίαι πρέπει νὰ τὸν ἀκολουθήσουν. Τί ἔκαμεν ὁ Ὑπουργός; μὲ λέγει· «δὲν δύναμαι ἀφοῦ εἶσθε εἰς σύνταξιν νὰ σᾶς ἐπαναφέρω». Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν μεταβολὴν ἐφυλακίσθην, μοῦ ἀπέβαλον τὸν υἱόν μου ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ μοῦ ἔκαψαν καὶ τὴν σταφιδάμπελόν μου, ὅπως ἐπαναφέρουν τὸν Κύριον Κοδρικᾶν. Ἐδὼ πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποδώσῃ δίκαιον εἰς τὸ Ἔθνος, διότι χρεωστεῖτε νὰ δώσητε λόγον καθὼς εἶπον καὶ προχθές, ἂν δὲν ἀποδώσητε δίκαιον. Ἐνταῦθα συμβαίνει τις φιλονεικία μεταξὺ Λυσάνδρου καὶ Πανᾶ, θόρυβος μέγας, κρούεται ὁ μέγας κώδων. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ.

§55ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν, διότι ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τοῦ ὅλου στρατοῦ. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης ἐπεκαλέσθη τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, τοὺς ὁποίους ὅμως ἐγὼ κηρύττω ἀνυπάρκτους. Οὐδεὶς νόμος ὑπῆρχεν ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος.

§56ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος σᾶς τὸ εἶπε;

§57ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Τὸ λέγω ἐγώ. Ὅ,τι ἐγίνετο εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς, ὅ,τι ἐγίνετο εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, αὐτὸ τοῦτο ἔγινε καὶ εἰς τὸν στρατόν· οὐδεὶς νόμος ὑπάρχει. Ἐγὼ Κύριοι, εἶχον τεθῆ εἰς ἀργίαν κατὰ τὸ 1854· κατὰ τὸν νόμον μετὰ ἓν ἔτος ὁ ἀξιωματικὸς ὀφείλει νὰ παραπεμφθῇ εἰς συμβούλιον καὶ ν’ ἀποφανθῇ αὐτὸ, ἂν πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ὑπηρεσίαν, ἢ νὰ μένῃ ἀκόμη δύω ἔτη εἰς ἀργίαν· εἶναι ὁ περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμος. Δὲν παρεπέμφθην εἰς αὐτὸν τὸν νόμον, ἔμενον 3 ἔτη εἰς ἀργίαν· τὸ τέταρτον συμβούλιον συνέρχεται καὶ ἀποφαίνεται νὰ ἐπανέλθω εἰς ἐνέργειαν. Ἀποφαίνεται καὶ δι’ ἕνα ἄλλον νὰ τεθῇ εἰς ἀποταξίαν· ἐκεῖνος ἔρχεται εἰς ἐνέργειαν καὶ ἐγὼ μένω ἀκόμη 7 ἔτη εἰς ἀργίαν, ὥστε ἔμεινα 11 ἔτη εἰς ἀργίαν, διότι δὲν ἤρεσκον εἰς τὴν Κυρὰν Ἀμαλίαν. Παρουσιάζομαι εἰς τὸν Κύριον Σμόλεντς Ὑπουργὸν τῆς ἐπαναστάσεως καὶ Ὑπουργὸν τοῦ Ὄθωνος τότε εἰς τὰ 54 ὅστις συσταίνει ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἕνα συνταγματάρχην, ἀπὸ ἕνα ταγματάρχην καὶ ἀπὸ δύο λοχαγοὺς, οἵτινες παμψηφεὶ ἀποφαίνονται νὰ ἐπανέλθω εἰς ὑπηρεσίαν. Καὶ ὁ Κύριος Σμόλεντς, Ὑπουργὸς τοῦ Ὄθωνος, ἐπαναφέρει τὸν ἄλλον εἰς ὑπηρεσίαν, καὶ τὸν Κοσονάκον τὸν ἀφίνει ἑπτὰ ἔτη εἰς ἀργίαν, ἐν ᾧ ἔπρεπε νὰ ἦμαι εἰς ἀποταξίαν, αὐτὸ λέγει ὁ νόμος, ποῦ εἶναι ὁ νόμος; κανεὶς νόμος λοιπὸν δὲν ὑπάρχει.

§58ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ἐφηρμόσθη εἰς ἐσᾶς.

§59ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Μὰ αὐτὸ λέγω, δὲν ἐφηρμόσθη εἰς ἐκείνους ὅπου δὲν ἤθελαν. Ἐτέθη ὁ Κοδρικᾶς εἰς ἀποταξίαν· ἠξεύρετε διατί; Διότι τὰ ἐχάλασε μὲ τὸν Βότζαρην. Ἄλλως τε, Κύριοι, μὲ τὸν λόγον τῆς τιμῆς μου ὡς ἀξιωματικὸς καὶ Πληρεξούσιος λέγω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ὅτι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ κατεχράσθησαν αὐτὸ τὸ μέσον, διὰ νὰ κερδίσουν αὐτὸ τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου, νὰ τεθοῦν εἰς ἀποταξίαν. Ὁ Κύριος Κοδρικᾶς εἰσήχθη καὶ ἄλλοτε εἰς συμβούλιον, αὐτὸ δὲν τὸ ἠξεύρω, εἶναι δεδικασμένον, ἐπὶ τοῦ προκειμένου δι’ αὐτὸ ἐτέθη· λέγω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τεθῇ, ἢ, ἂν ἐτέθη, ἔπρεπε νὰ τεθοῦν καὶ ἄλλοι, νόμος λοιπὸν δὲν ὑπῆρχε, κατὰ συνέπειαν ὑποστηρίζω τὴν ἀναβολὴν διὰ νὰ σκεφθῶμεν καὶ ἀποφασίσωμεν ὡρίμως.

§60ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Κύριοι, ὁ Κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς ἐν ὅλῃ τῇ ἁπλότητί του περὶ τὸ λέγειν σᾶς ἐξέθεσε ἀρκούντως τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Πολλοὶ κατόπιν του ὡμίλησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔρχομαι καὶ ἐγὼ ὁ μὴ στρατιωτικὸς, ἴσως σᾶς φαίνεται παράδοξον, πῶς ἐγὼ θὰ ἐπιληφθῶ τοιαύτης ὑποθέσεως. Δὲν ἐπιλαμβάνομαι καθ’ ὁλοκληρίαν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι δὲν γνωρίζω τοὺς στρατιωτικοὺς κανόνας καὶ νόμους καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι ἁρμόδιος, ἔρχομαι μόνον νὰ ἀντικρούσω τὸν φίλον μου τὸν ἔντιμον Κύριον Α. Μαυρομιχάλην πρὸς ἓν μέρος τοῦ λόγου του, τὸ μέρος τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι πρέπει ἀμέσως ἡ Συνέλευσις νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἄλλως οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ σώματος ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον θέλει διατελεῖ ὁ ἀξιωματικὸς Κοδρικᾶς, θὰ τὸν ἀποπέμψουν, καὶ τὸ ἀντικρούω τὸ μέρος τοῦτο μὲ ἐπίσημον ἔγγραφον εἰς χεῖρας. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ νῦν διοικητοῦ τῆς ἱππαρχίας τῶν λογχοφόρων, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξάγεται, ὅτι ἐπιμόνως ἔκτοτε τὸ Σῶμα ἐζήτησε τὸν Κοδρικᾶν καίτοι καταδικασμένον ὄντα· πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Σῶμα αὐτὸ νὰ εὑρίσκεται ἤδη εἰς τοιαύτην παλινῳδίαν, ὥστε νὰ μὴ παραδεχθῇ ἐκεῖνον τὸν ἀξιωματικὸν νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ Σῶμα συνεπεία τῆς ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν; εἶναι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἂν θέλετε, ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀναγνώσω.

§61ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τὸ ἀναγνώσητε!

§62ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Τὸ ἔγγραφον εἶναι ἀπὸ τὰ 1862 καὶ εἶναι ὑπογεγραμμένος ὁ ἴδιος Τσαμαδὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ τώρα καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἱκανότητα καὶ τιμιότητα δὲν ἠμπορεῖ κἀνεὶς νὰ ἀμφισβητήσῃ. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι τόσον κατεπείγουσα ἡ ὑπόθεσις, ὡς θέλει νὰ σᾶς παραστήσῃ ὁ προαγορεύσας Κύριος Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι σπουδαία τῳόντι, διότι πρώτην ἤδη φορὰν τὸ σῶμα προσκαλεῖται νὰ ἀναιρέσῃ μίαν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εἴτε τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου· καθὼς γνωρίζετε, ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ἀποφαίνεται. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ἐπίλοιπον συζήτησιν, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶναι σπουδαία, δὲν πρέπει νὰ τρέξωμεν, δὲν πρέπει ἄνευ σκέψεως ὡρίμου νὰ ἀποφανθῶμεν, πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἵνα ἐπιληφθῶμεν τοῦ πράγματος μετὰ σπουδαίαν μελέτην ὅλων τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, τῶν νόμων, διότι ἤδη σᾶς λέγει ὁ Κύριος Κοσσονάκος, ὅτι ὑπάρχουν αὐτοὶ οἱ κανονισμοὶ γεγραμμένοι, τυπωμένοι, ἀλλὰ ποτὲ δὲν ἐφηρμόσθησαν. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, καὶ ἐπιμένω νὰ ὑποστηρίξω τὸν Κύριον Κοσσονάκον καὶ τὸν πληρεξούσιον Ἀττικῆς Κύριον Κολιάτζον εἰς τὴν γνώμην των νὰ ἀναβληθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§63ΑΝΤΩΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Χωρὶς νὰ ἦμαι ἐναντίος τῆς ἀναβολῆς, ἡ ὁποία θέλει σᾶς θέτει εἰς κατάστασιν νὰ σπουδάσητε τὴν περίστασιν, καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ ἐξεγερθῆτε αὐστηρότερον κατὰ τῆς πράξεως τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ, ἔρχομαι μόνον νὰ ἀπαντήσω εἰς δύο λέξεις τοῦ προαγορεύσαντος Κυρίου Κοσσονάκου, χωρὶς νὰ τῷ διαφιλονικήσω τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον τῷ προσέγινε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἴσα ἴσα αὐτὸ εἶναι ἐπιχείρημα διὰ τὴν προκειμένην περίστασιν· πράγματι ὁ Κ. Κοσσονάκος παρεπέμφθη εἰς ἀνακριτικὸν συμβούλιον καὶ τοῦτο ἀπεφάσισε νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ὑπηρεσίαν, ὁ Κ. Σμόλενς ὅμως ὁ ὑπουργὸς τότε καὶ ἡ δυναστεία τοῦ Ὄθωνος δὲν ἤθελον νὰ τὸν ἐπαναφέρουν, τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἐπιχείρημα πρὸς καταστροφὴν τοῦ σημερινοῦ ζητήματος, ἐγὼ δικαιόνω πληρέστατα τὰ δίκαια παράπονα τοῦ Κυρίου Κοσσονάκου, διότι πράγματι, ἐνῷ τὸ συμβούλιον ἀπεφάνθη, ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Κ. Σμόλενς ἀμελήσας καὶ εἰς πεῖσμα τῆς νομιμότητος δὲν ἠθέλησε νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ, ἐνῷ ἄλλον ἀξιωματικὸν, καταδικασθέντα εἰς ἀποταξίαν, αὐτὸν τὸν ἐπανέφερεν. Τοῦτο ἀπέδειξεν ὅτι, ἐνῷ μία κυβέρνησις τότε καταπατοῦσα τοὺς νόμους ἔπραττε τοιαῦτα καὶ ἐνῷ αὐτὴ ἡ τότε καχεκτικὴ κυβέρνησις δὲν ἠθέλησεν ἀπέναντι τοῦ ἐγκλήματος, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορεῖται ὁ Κ. Κοδρικᾶς, νὰ τὸν σώσῃ καὶ ἀφοῦ τοιαύτη Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ τὸν σώσῃ, πολὺ περισσότερον ἐξανίσταται σήμερον ἡ στρατιωτικὴ τιμὴ, διότι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ σώσῃ ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον δὲν ἠδυνήθη ἡ πεσοῦσα δυναστεία νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν τάξιν τοῦ στρατοῦ. (θόρυβος) δέχομαι πληρέστατα τὴν ἀναβολὴν, καὶ καθὼς προσδιώρισεν ἡ Συνέλευσις τὸ Σάββατον νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρεβίασε τὸν νόμον, ἐδυστρόπησεν εἰς τὸν νόμον, ἠκύρωσεν αὐτόν. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, ἔχουσα τὴν νομοθετικὴν δύναμιν, ἠκύρωσεν ἀποφάσεις τινὰς, δώσασα περισσότερον χαρακτῆρα.... ἀλλὰ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, δὲν ἔχει νομοθετικὴν δύναμιν· ἂν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι καθὼς ἐτέθη ὁ Κύριος Κοδρικᾶς εἰς ἀποταξίαν, ἠδύνατο νὰ φέρῃ σχέδιον νόμου, ἀλλ’ ὁ τοιοῦτος νόμος δὲν ὑπεβλήθη διόλου εἰς τὴν Συνέλευσιν· οὐχ ἧττον παραδέχομαι καὶ ἐγὼ τὴν ἀναβολὴν, διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις.

§64ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Τὸ Σάββατον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν τὸ Σάββατον νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§66ΛΟΝΤΟΣ. (Ὑπουργὸς) Κύριοι, εἶναι ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ἐπιτελείου τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς. Ἤθελον ἱκετεύσει τὴν Συνέλευσιν νὰ προσδιορίσῃ τὴν Παρασκευὴν διὰ νὰ γίνῃ λόγος.

§67ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§68ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἠρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, Κύριε Πρόεδρε, ἂν πρέπει νὰ παρουσιάσῃ ὁ ὑπουργὸς τὰ ἔγγραφα τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς Μεσσηνίας.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι θέλει τὰ καταθέσει.

§70ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μερικὰ νομοσχέδια κατεπείγοντα· καὶ ἡ Συνέλευσις, ἂς ἀποφασίσῃ πότε νὰ τὰ συζητήσῃ, ἀφοῦ σᾶς ἐξηγήσω τὴν χρησιμότητα αὐτῶν. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ πίστωσις ἡ μηνιαία, ἡ ὁποία ἀναβαίνει εἰς 1,611,011 Κατ’ αἴτησιν δὲ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ζητεῖται νὰ προστεθῶσι 2,160 δραχμαὶ διὰ προπλήρωμα ἐνοικίου δύο ἐτῶν μιᾶς οἰκίας ἐν Καλάμαις, ἥτις χρησιμεύει ὡς πολιτικὴ φυλακή. Δεύτερον εἶναι μία ἄλλη πίστωσις, τὴν ὁποίαν, παρακαλῶ, ἡ Συνέλευσις νὰ τὴν συζητήσῃ ὡς κατεπείγουσαν, εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἐνταῦθα ἀνέγνω σχέδιον ψηφίσματος περὶ χορηγίας πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 60,530 πρὸς ἀποζημίωσιν τοῦ γάλλου ὑπηκόου Σουλιὲ, καὶ συγχρόνως κατέθεσεν αὐτὸ εἰς τὸ προεδρεῖον. Ἔχομεν, Κύριοι, ἀποδείξεις, καὶ οὐχὶ ὑπονοίας, ὅτι εἰς πολλὰ μέρη ἡ ἐνοικίασις καὶ ἡ βεβαίωσις τῶν προσόδων θ’ ἀποτύχῃ· εἰς μίαν ἐπαρχίαν, τὴν Ὀλυμπίαν δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν οὔτε ἀπαρίθμησιν, δὲν δέχονται ἀπαριθμητὰς, διὰ τοῦτο δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου θέλω παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ παραταθῇ ὁ χρόνος τῆς ἀπαριθμήσεως μέχρι τέλους Αὐγούστου· παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφασίσῃ πρῶτον νὰ δείξῃ εἰς ὅλα τὰ ἀπειθοῦντα τμήματα καὶ κοινότητας ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγωσι τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, ἀλλὰ θὰ τὸν πληρώσουν, καὶ δεύτερον διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς προτείνω καὶ τὰ ὁποῖα, ἂν δεχθῆτε, θὰ καταδικάσῃ τὸ σύστημα τῆς ἐπιστασίας· πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου τῆς βεβαιώσεως τῶν φόρων, ὅταν καὶ ὅπου παρουσιάζηται ἀντίστασις. Ἐνταῦθα ἀνέγνω σχέδιον ψηφίσματος περὶ τῆς δι’ ἐκτιμήσεως βεβαιώσεως τῶν φόρων εἰς ἐκείνας τὰς κοινότητας, ὧν οἱ κάτοικοι ἀρνοῦνται νὰ δεχθῶσι τοὺς ἐνοικιαστάς. Ἐπειδὴ, Κύριοι, πολλὰ τμήματα εἶναι ἐνοικιασμένα καὶ ἔχομεν ὑπονοίας ὅτι θέλουν ἀποκρούσει διάφοροι ἐπαρχίαι τοὺς ἐνοικιαστὰς νὰ βεβαιώσουν τὰ δικαιώματά των δυνάμει τῶν ὑπαρχόντων νόμων καὶ κανονισμῶν ἢ δυνάμει τοῦ παρόντος ψηφίσματος καὶ ἐπειδὴ εἰς μέρη τινὰ δὲν ὑπάρχει ἀντίστασις ὑπάρχει ὅμως τόσον ἀμφίβολος ἡ κατάστασις ὥστε οἱ ἐνοικιασταὶ δὲν τολμῶσι νὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὰς δημοπρασίας, διότι ἀμφιβάλλουσιν, ἐὰν θὰ πληρώσωσιν οἱ κάτοικοι, οἵτινες εἰς μερικὰ μέρη ἰσχυρίζονται ὅτι θέλουν πληρώσει ὅταν ἔλθῃ ὁ ἡγεμών, διὰ τοῦτο σᾶς φέρω νομοσχέδιον τὸ ἑξῆς. Ἐνταῦθα ἀνέγνω σχέδιον ψηφίσματος περὶ βεβαιώσεως τῶν φόρων, ἐφ’ ὧν δὲν θέλουσι παρουσιασθῆ ἀνάλογοι τιμαὶ εἰς τὰς δημοπρασίας. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε ἀμέσως νὰ τυπωθοῦν καὶ ἀφεύκτως αὔριον νὰ συζητηθοῦν ἂν ᾖναι δυνατὸν. Ἡ συγκομιδὴ τῶν προϊόντων ἤρχισεν, αἱ δημοπρασίαι ἐνεργοῦνται, ἡ ἔλλειψις τοῦ νομοσχεδίου κάμνει ν’ ἀποσύρεται ὁ κόσμος ἀπὸ τὰς δημοπρασίας. Τινὲς λέγουν διατὶ δὲν τὸ ἔκαμνα προτήτερα· διότι δὲν εἶδον βεβαίαν αὐτὴν τὴν κατάστασιν, καὶ δὲν ἤθελον νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τοιαῦτα μέτρα ὁπωσοῦν ἔκτακτα καὶ τὰ ὁποῖα σᾶς παρακαλῶ διὰ τοῦτο νὰ σκεφθῆτε καὶ ν’ ἀποφασίσητε.

§71ΙΑΛΕΜΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἔγγραφα τῆς ὑποθέσεως τοῦ Σουλιὲ ἐπιθυμῶ νὰ κατατεθῶσι.

§72ΓΕΩΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπερωτῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν, ἂν ἐκοινοποίησεν εἰς τὴν διπλωματικὴν ἐπιτροπὴν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐστάλησαν ἀπὸ τὰς ξένας Δυνάμεις καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ μάθωμεν, ἂν διεξήγαγε τὴν ὑπόθεσιν ταύτην σύμφωνα πρὸς τὴν Ἐθνικὴν τιμήν.

§73ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὰς ἐπερωτήσεις τῶν Κυρίων πληρεξουσίων. Δὲν ἔχω νὰ φέρω ἀντίῤῥησίν τινα ἂν ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνῃ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ φέρω ἐνώπιόν της τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ὁ Κύριος Ἰάλεμος ζητεῖ· δὲν ἀρκεῖ ἢ νὰ προκαλέσῃ ὁ Κύριος Πρόεδρος τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Διὰ δὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη, ἀπαντῶ ὅτι δὲν ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν διπλωματικὴν ἐπιτροπὴν οὐδὲν ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα οἱ ἐνταῦθα πρεσβευταὶ τῶν μεγάλων Δυνάμεων κατὰ καιροὺς μοὶ ἀπηύθυναν, διότι ἐνόμισα ὅτι ἡ διπλωματικὴ ἐπιτροπὴ κυρίως ἰδίαν ἀποστολὴν εἶχε τὴν ἐκλογὴν τοῦ Βασιλέως, δὲν ἦτο δὲ κεκλημένη νὰ ἀναμιγνύεται εἰς τὰς διπλωματικὰς σχέσεις (Θόρυβος). Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι χαρακτῆρα διπλωματικὸν, πρὶν λάβωσιν ὁριστικὸν πέρας, ἀπαιτεῖται νὰ καλύπτωνται πάντοτε ὑπὸ τὸν πέπλον τῆς ἐχεμυθείας, ὁ ὁποῖος συντείνει εἰς τὴν ἐπιτυχῆ διεξαγωγήν· ἑπομένως ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ διπλωματικῶν διαπραγματεύσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον πέρας, εἶμαι ἕτοιμος τῇ διαταγῇ τῆς Συνελεύσεως νὰ προσαγάγω ὅλους τοὺς φακέλλους, καὶ νὰ ὑποβληθῶ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον αὐτῆς· ἐὰν πρόκηται ὅμως περὶ διαπραγματεύσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔφθασαν εἰς τὸ πέρας, θέλω παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀπόσχῃ, ἵνα ἀποφανθῇ ἐν καιρῷ, ὅταν λάβωσι πέρας. Συσταίνω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ ἐπιληφθῇ μετά τινος ταχύτητος τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε σήμερον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ ὑποβάλω σκέψεις τινὰς καὶ κρίσεις ἰδίας τὰς ὁποίας πιστεύω νὰ δεχθῇ ἡ Συνέλευσις· συσταίνω τὸ κατεπεῖγον τῆς ὑποθέσεως.

§74ΙΑΛΕΜΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὰ καθήκοντα τῆς διπλωματικῆς ἐπιτροπῆς, νομίζω ὅτι ταῦτα δὲν ἔληξαν μετὰ τὴν ἀνεύρεσιν καὶ ἐκλογὴν τοῦ Ἡγεμόνος, διότι ἡ ἐπιτροπὴ συνεκροτήθη ἐξ ἀρχῆς τῆς συστάσεως τῆς Συνελεύσεως. Ἀνέλαβε μὲν εἰδικώτερον τὸ ζήτημα τοῦ Ἡγεμόνος, χωρὶς ὅμως νὰ παραιτηθῇ καὶ τῶν ἄλλων δικαιωμάτων· καθόσον ἀφορᾷ τὰς διακοινώσεις περὶ τῶν ὁποίων εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δὲν δύναται νὰ καταθέσῃ, νομίζω, ὅτι συνέχεε δύω εἰδῶν διακοινώσεις. Ὑπάρχουσι διακοινώσεις ἀφορῶσαι σπουδαῖα ἐξωτερικὰ πράγματα, καὶ περὶ τούτων εἶμαι τῆς γνώμης νὰ μὴ καταθέσῃ τίποτε ὁ Κύριος ὑπουργός· ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλαι διακοινώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι προσβλητικαὶ εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἔθνους, διότι ἐδόθησαν ἐπὶ ἀντικειμένων ἀφορώντων καθαρῶς τὴν Ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔλαβε τοιαύτας διακοινώσεις παρὰ τῆς Γαλλικῆς, παρὰ τῆς Ἰταλικῆς καὶ παρὰ τῆς Ῥωσσικῆς Πρεσβείας. Νομίζω ὅτι αὐτὰς τὰς διακοινώσεις, τὰς ἀφορώσας τὴν Ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους, εἰς τὴν ὁποίαν παρενέβησαν οἱ ἔντιμοι οὗτοι πρέσβευται, δὲν ἔχει κἀμμίαν δυσκολίαν ὁ ὑπουργὸς νὰ τὰς καταθέσῃ. Ἤθελον τὸν παρακαλέσει ἰδίως νὰ καταθέσῃ τὴν διακοίνωσιν τοῦ Πρέσβεως τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Ῥωσσίας καὶ τὰς ἐπὶ τούτων ἀπαντήσεις, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν εἶναι σύμφωνοι εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἔθνους. Πέπεισμαι δὲ, ὅτι ὁ Κύριος Δεληγιάννης δὲν ἠδύνατο παρὰ ἀξιοπρεπῶς ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὸ Κράτος, καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἤθελε δείξει ὅτι ἐκήδετο καὶ κήδεται τῆς τιμῆς καὶ τῆς ὑπολήψεως τοῦ Ἔθνους.

§75ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Περὶ διακοινώσεων τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως διαβεβαιῶ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον ὅτι οὐδεμία μέχρι τοῦδε μοὶ ἀπηυθύνθη· οὐδεμία δὲ ὡσαύτως ὑπόθεσις ὑπάρχει ἐκκρεμὴς διαπραγματευομένη μεταξὺ τῆς Ἰταλικῆς Πρεσβείας καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως· ἐπὶ δὲ τῆς διακοινώσεως τοῦ ἐντίμου Πρεσβευτοῦ τῆς Α. Μ. τοῦ Αὐτοκράτορος τῆς Ῥωσσίας Πλουνδὼφ θέλω κάμει γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἀφορᾷ ἀντικείμενα Ῥώσσων ὑπηκόων ἐν Ἑλλάδι· μοὶ ἀπηυθύνθησαν παράπονα ἐκ μέρους τοῦ ἐντίμου τούτου πρεσβευτοῦ· ὑπάρχει ἀλληλογραφία τις, ἀλλ’ αὕτη δὲν ἔφθασεν εἰσέτι εἰς ἔκβασιν, διότι ὁ ἔντιμος πρεσβευτὴς ἐνόμισεν ἀναγκαῖον ν’ ἀπευθύνῃ εἰς τὴν Κυβέρνησίν του ἐρωτήσεις τινὰς· εἶμαι δὲ γνώμης ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ ν’ ἀπόσχῃ ἡ Συνέλευσις ζητοῦσα τὰ ἔγγραφα ταῦτα, μέχρις οὗ λάβῃ ἔκβασιν ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§76ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἐπειδὴ ἐλησμόνησεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς περὶ τῆς Ἰταλικῆς διακοινώσεως, θέλω τῷ ὑπενθυμίσει, ὅτι αὕτη ἀφοροῦσα ἕνα κατάστημα οἰνοπωλείου, τὸ ὁποῖον ἀπῄτησεν ἡ Ἰταλικὴ Πρεσβεία νὰ κατεδαφισθῇ, διότι ἐτάραττε τὴν ἡσυχίαν τοῦ Προξένου τῆς Ἰταλίας· τοῦτο εἶναι μία προφανὴς ἐπέμβασις.

§77ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Ἰταλικὴ Πρεσβεία παρήγγειλεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ ἄρῃ ἐκ τοῦ μέσου ἓν σκάνδαλον ἐνοχλητικὸν, σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους Νόμους τῆς ἐπικρατείας. Εἷς ἐξ αὐτῶν μάλιστα, ὁ περὶ πεζοδρομίων καὶ οἰκοπέδων, ἀπαγορεύει εἰς τὰς περιοχὰς οἰκοπέδων νὰ ὑπάρχωσι καταστήματα κτλ. ἀπέναντι τοῦ Ἰταλικοῦ Προξενείου ὑπῆρχεν ἓν τοιοῦτον οἰκόπεδον. Ὁ ἰδιοκτήτης αὐτῆς ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ τὸ καταστήσῃ παραγωγικὸν κεφάλαιον· ἡ Ἑλληνικὴ ὅμως Κυβέρνησις ἐφαρμόζουσα τὴν διάταξιν ταύτην, ἀπηγόρευσεν ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην νὰ κατασκευάσῃ τοιοῦτον παράπηγμα. Θέλω παρακαταθέσει τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Γάλλου ὑπηκόου Σουλιέ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλει νὰ παρακαταθέσῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων αἱ ὑποθέσεις ἐπεραιώθησαν. Ὅσοι παραδέχονται, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§79ΓΕΩΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ἐὰν εἰς τὴν διπλωματικὴν ἐπιτροπὴν ἔληξεν ἡ δικαιοδοσία μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἡγεμόνος. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν.

§80ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ ἦμαι πολὺ εὐγνώμων, ἂν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ νὰ συζητηθῇ τὸ ψήφισμα αὔριον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Σουλιὲ μεθαύριον, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§82Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν διέφυγε βεβαίως τὴν μνήμην ὑμῶν, ὅτι πρὸ 5 ἡμερῶν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ἔφερεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τούτου ζήτημα ἀφορῶν τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν τῆς εἰδικῆς πατρίδος μου, ἀναγγείλας ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργόν. Ὡς φαίνεται ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος, ἀφοῦ διὰ τῶν διηνεκῶν μεριμνῶν του, διὰ τῶν ἀόκνων προσπαθειῶν του ἀπήλλαξε τὴν ἐπαρχίαν του ἀπὸ τὰς περιοδικὰς ἐκδρομὰς ὁμόρου λαοῦ, τὰς ὁποίας συχνάκις μὲν κατήγγειλεν ὡς ἐπικειμένας καὶ αἵτινες ἐντελῶς ὅμως οὐδέποτε ἔλαβον χώραν, ἐσχάτως τοὐλάχιστον ἐν τῇ σημερινῇ νηνεμίᾳ τοῦ νοός του ἔῤῥιψε βλέμμα συμπαθείας καὶ ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Ὕδρας, ἐνόμισε καλὸν ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ παρουσιασθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα τὸν ἐπερωτήσῃ περὶ τῆς καταστάσεως αὑτῆς, ἥτις κατ’ αὐτὸν μαστίζεται ἀπὸ συμμορίαν κακούργων, τὰ πάντα ἐκεῖ δεσποζόντων. Παρίστανε μὲ ζωηρὰ χρώματα πόλιν ὁλόκληρον παραδεδομένην εἰς τὴν ἀναρχίαν, καὶ διαφεύγουσαν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἐπίβλεψιν, τὴν προστασίαν τῆς κεντρικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος προέβη ἔτι μακρύτερον. Παρεκινήθη ὡς φαίνεται ἐκ διαφόρων ψευδῶν παροτρύνσεων τῆς πρωτευούσης, συνέδεσε τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου μὲ τὴν παρουσίαν ξένων πλοίων, ξένης Δυνάμεως, καὶ ἔσπευσε νὰ προκαλέσῃ τὴν γενικὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἐρωτῶ τὸν πληρεξούσιον Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς — καὶ ἐκ διαφόρων ἴσως ἄρθρων ἐφημερίδων πλανηθεισῶν παρὰ κιβδήλων εἰσηγήσεων παρενέβαλε καὶ ξένην τινὰ ἐνέργειαν εἰς τὰ κατ’ αὐτῆς ἐν Ὕδρᾳ διαπραττόμενα — συνεπεία ὅλων αὑτῶν δικαιοῦμαι, πιστεύω, νὰ ἐρωτήσω, πῶς, ἐνῷ ἡ ἐπερώτησίς του πρὸ πέντε ἡμερῶν γενομένη καὶ ἔχουσα ἑπομένως τὸ δικαίωμα τῆς πρωτοτοκίας ἀπεσιωπήθη παρ’ αὐτοῦ σήμερον, ἂν καὶ παρευρίσκεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ ἱκανῆς ὥρας εἰς τὸν περίβολον! Νὰ ὑποθέσω ἆρά γε ὅτι ἐπείσθη περὶ τοῦ ἀμφιβόλου χαρακτῆρος, περὶ τοῦ ἀνεπαρκοῦς τῶν πληροφοριῶν του; ἀνεγνώρισεν ἆρά γε ὅτι οἱ λόγοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριξε τὰς κατηγορίας του δὲν ἔχουν ὑπόστασιν; Ἐὰν ὄντως τὸ πρᾶγμα ἔχῃ οὕτω, τὸν παρακαλῶ νὰ ἐκφρασθῇ περὶ τούτου καθαρῶς, ἄλλως τε ἂς δώσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὰς ζητηθείσας ἐξηγήσεις, καὶ ἂς μοὶ δοθῇ εὐκαιρία ν’ ἀποδείξω τὰ ἐπίθετα ἐκεῖνα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐχαρακτήρισα τὴν ἐπερώτησιν τοῦ πληρεξουσίου Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς.

§83ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγα, Κύριοι, θ’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ Κύριος πληρεξούσιος Βουδούρης.

§84ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Οἱ ὑπουργοὶ ἀπαντοῦν, ἢ οἱ πληρεξούσιοι;

§85ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε — εἰς ὅσα, ἐπαναλαμβάνω, ὁ Κύριος Βουδούρης ἐξέθηκεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μὲ τὴν χαρακτηρίζουσαν αὐτὸν εὐφυΐαν καὶ τὸ εὐρὺ πνεῦμα. Ὁ Κύριος Βουδούρης ἐλησμόνησε, φαίνεται, ὅτι εἰς μίαν τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων ἀνέβαλα τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου εἰς ἄλλην μεταγενεστέραν συνεδρίασιν· ἐὰν ἐνθυμεῖτο τοῦτο, δὲν ἤθελε βεβαίως λάβει τὸν κόπον νὰ εἴπῃ, ὅσα εἶπεν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἀπασχολήσας ματαίως τὴν Συνέλευσιν, καὶ τὰ ὁποῖα μᾶλλον ὑποθέτω, ὅτι εἶπε διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν εὐφυΐαν του, παρὰ διὰ νὰ μὲ ὑποχρεώσῃ ν’ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου, καθόσον οὐδὲν δικαίωμα ἔχει πρὸς τοῦτο. Ὁ Κύρ. Βουδούρης ἀνέλαβε καὶ τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, παραπλέοντος εἰς τὰ παράλια τῆς Ὕδρας πρὸ ἡμερῶν Αὐστριακοῦ ἀτμοπλοίου, ἰσχυρισθεὶς ὅτι ἡ δύναμις, εἰς ἣν ἀνήκει τὸ πλοῖον, διάκειται εἰς φιλικὰς σχέσεις μὲ τὴν Ἑλλάδα. Τὸν συγχαίρω διὰ τοῦτο, ἀλλ’ ὅταν ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου, πιστεύω, ὅτι ὁ Κύριος Βουδούρης θέλει ἀκούσει ὅσα γνωρίζω, καὶ ἂς ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀντικρούσῃ καὶ νὰ μὲ ἀνασκευάσῃ τότε.

§86Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω τὴν Συνέλευσιν προσεκτικὴν, λέγων, ὅτι θεωρῶ τὸν Κύριον πληρεξούσιον Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ὑπεύθυνον διὰ τὸ πνεῦμα καὶ διὰ τὸ γράμμα τῶν ὅσα εἶπεν· ἑπομένως ὀφείλει νὰ μὴ λησμονήσῃ νὰ φέρῃ προσεχῶς αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν, διότι ὄχι μόνον προσεβλήθη κατ’ ἐμὲ ἡ κατάστασις νήσου, πόλεως, ἥτις ἔχει δικαίωμα εἰς τὸ σέβας παντὸς περὶ αὐτῆς ὁμιλοῦντος, ἀλλὰ καὶ διότι ἀπεδόθησαν ἀδίκως καὶ ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ὑποστάσεως, κατ’ ἐμὲ, ἐνέργειαι εἰς πλοῖον ξένης δυνάμεως, μετὰ τῆς ὁποίας εἰς φιλικὰς διατελεῖ ἡ Ἑλλὰς σχέσεις. Τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ πληρεξουσίου Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς καὶ ὡς πληρεξούσιος καὶ ὡς ἄτομον ὀφείλω ν’ ἀποκρούσω· ἀφίνω τὴν εὐθύνην ὁλόκληρον τῶν λεχθέντων ἐπὶ τοῦ ἐπερωτήσαντος καὶ ἀποσύραντος ἢ ἀμελοῦντος τὴν ἐπερώτησίν του πληρεξουσίου.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκοῦν αὐτά.

§88ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν προσδιωρίσατε διὰ νὰ κατατάξητε τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀπομακρυνθέντας ὅπως δήποτε ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν ἐπαναστατικὴν ἐποχὴν, συμφωνῶν μὲ τὴν ἐπὶ τούτου ἀπόφασίν σας, ἔρχομαι νὰ σᾶς ζητήσω μερικὰς πληροφορίας. Παρετήρησα, ὅτι ἡ κατὰ γράμμα ἐφαρμογὴ τῆς ἀποφάσεώς σας μᾶς ἀναγκάζει ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ὀλίγον ἀπὸ τὴν πραγματικὴν ἰδέαν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀποφάσεώς σας ταύτης. Πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις διὰ τῆς ἀποφάσεώς της ταύτης σκοπὸν ἔχει νὰ διοργανίσῃ τὸν στρατὸν, καὶ νὰ κατατάξῃ ἕκαστον ἀξιωματικὸν εἰς τὴν οἰκείαν αὐτοῦ θέσιν, σχετικῶς μὲ τὰ πλεονεκτήματα τὰ ἐπαναστατικὰ αὐτοῦ, καὶ ἄλλα διάφορα, τὰ ὁποῖα ἕνας τίμιος καὶ ἱκανὸς στρατιώτης πρέπει νὰ ἔχῃ. Δυστυχῶς ὅμως, περιωρισμένοι ἀπὸ τὸ γράμμα τοῦ Νόμου, εὑρισκόμεθα εἰς θέσιν πολλὰ δυσχερῆ καὶ ἔρχομαι νὰ σᾶς ἐξηγηθῶ. Τὸ γράμμα τῆς ἀποφάσεώς Σας λέγει, ὅτι θέλουν τεθῆ εἰς τρεῖς κατηγορίας, εἰς τὴν τῆς ἀποταξίας, τῆς ἀργίας, συντάξεως, πάντες οἱ ἀπομακρινθέντες ὅπως δήποτε ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν ἐπαναστατικὴν ἐποχήν· ἐν τούτοις, Κύριοι, τινὲς ἴσως τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἀπομακρυνθέντων καὶ εἰσέτι εὑρισκομένων ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἴσως κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην εἶναι ἱκανοὶ καὶ ἄξιοι, καὶ ἡ ὑπηρεσία ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθωσι, μὴ ὑπαρχούσης κατ’ αὐτῶν τῆς κατηγορίας τῆς λεγομένης ἀντεθνικῆς· καὶ μόλα ταῦτα τὸ γράμμα αὐτὸ τοῦ Νόμου μᾶς δεσμεύει, καὶ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ τοὺς κατατάξωμεν εἰς κατηγορητικὴν θέσιν, καὶ ὄχι πλεονεκτικήν· ἀλλὰ, Κύριοι, ἴσως εὑρίσκονται τινὲς εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἢ τοὺς ἐπανέφερεν ἕνας ὑπουργὸς, ἢ κατώρθωσαν νὰ μὴ ἀποβληθῶσι, καὶ μόλα ταῦτα, κατ’ ἐμὴν γνώμην οἱ ἄνθρωποι οὗτοι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, διότι δὲν ἔχουν τὴν ἱκανότητα καὶ τὰς γνώσεις τὰς ἀπαιτουμένας διὰ νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν καὶ νομίζω, ὅτι ἀδικοῦμεν τὸν στρατὸν, ἀφίνοντες τούτους εἰς τὰς τάξεις των. Ἐπιθυμῶ ὅθεν νὰ μάθω ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὸ δικαίωμα κατὰ συνείδησιν νὰ ἐπιφέρῃ ἐν γένει τὴν γνώμην της ἐπὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, ὅπως αὐτὴ νομίζει καταλληλότερον ἢ οὔ;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§90ΣΧΙΝΑΣ. Ὁμιλεῖτε ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς;

§91ΣΟΥΪΔΑΣ. Μάλιστα, εἶναι π. χ. μερικοὶ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι ἀντέστησαν, καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις τοὺς ἐπανέφερεν, αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθωσι. Λοιπὸν μᾶς ἀφίνετε ἐλευθέρους κατὰ τὴν συνείδησίν μας νὰ ἐνεργήσωμεν;

§92ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΣΟΥΪΔΑΣ. Πρὸς τούτοις ἔχω μίαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· πιστεύω, Κύριοι Πληρεξούσιοι, νὰ γνωρίζητε τοὐλάχιστον ἱστορικῶς τὰς μάχας τοῦ Φαλήρου, Σαλώνων, Ναυαρίνου καὶ λοιπὰς, κατὰ τὰς ὁποίας καὶ οἱ Κρῆτες Ἕλληνες ἔλαβον μέρος ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως ἁπάσης τῆς Ἑλλην. φυλῆς καὶ ἑπομένως δὲν πιστεύω νὰ ἀρνηθῆτε τὰς ἐκδουλεύσεις αὐτῶν· πιστεύω νὰ μὴ ἀγνοῆτε τὴν ἀνταλλαγὴν τῆς ἰδίας αὐτῶν πατρίδος διά τινων μερῶν τῆς νῦν ἐλευθέρας Ἑλλάδος, ἐξ ὧν καὶ ὁ τόπος, τοῦ ὁποίου πατῶμεν ἤδη τὸ ἔδαφος. Πολλοὶ δὲ τούτων, μὴ δυνάμενοι νὰ ζήσωσιν ὑπὸ τὸν ζυγὸν τοῦ τυράννου, τὸν ὁποῖον μὲ τὸ ξίφος εἰς τὰς χεῖρας ἀπεδίωξαν ἐκ τῆς ἑαυτῶν πατρίδος, κατέφυγον εἰς τὴν κοινὴν ἡμῶν μητέρα τὴν νῦν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, ἥτις ἀνεβλάστησεν, οὕτως εἰπεῖν, ἐκ τῶν παθημάτων καὶ αἱμάτων ἁπάντων τῶν Ἑλλήνων· αὕτη δὲ ὡς φιλόστοργος μήτηρ ὄχι μόνον ἄσυλον παρῆξεν εἰς αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ μικράν τινα περίθαλψιν, ἥτις συνίσταται εἰς μικράν τινα ἔκτασιν γαιῶν ἀδιακατόχων δευτέρας ποιότητος, ὅπου ἤθελον ζητηθῆ παρ’ αὐτῶν. Τὰς παραχωρήσεις ταύτας αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις ὑπέβαλον εἰς ὑποχρεωτικάς τινας διατυπώσεις, τὰς ὁποίας πολλοὶ τούτων μὲ ὅλας τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις τῆς πεπτωκυίας δυναστείας παρενέβαλλον, κατώρθωσαν πρὸ πολλῶν χρόνων νὰ τὰς ἐκπληρώσωσι, δὲν ἔμενε δὲ παρὰ ἡ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐκπλήρωσις τῆς τυπικῆς ταύτης ὑποχρεώσεως, δηλαδὴ ἡ ἔκδοσις ὑποχρεωτικῶν τινων παραχωρητηρίων, ὅπως αἱ γαῖαι αὗται θεωρηθῶσιν ὡς ἰδιόκτητοι. Πολλοὶ δὲ τῶν Κρητῶν, καί τοι εὑρισκόμενοι εἰς ἀπείρους ὑλικὰς ἀνάγκας, ὡς γνήσια ὅμως τέκνα τῆς πατρίδος, προσκαλούμενα παρ’ αὐτῆς ὅπως λάβωσι μέρος καὶ εἰς τὴν τελευταίαν αὐτῆς μεταβολὴν, ὑπήκουσαν καὶ ἔσπευσαν πάραυτα νὰ κηρυχθῶσιν ἀναφανδὸν κατὰ τῆς δυναστείας τοῦ Ὄθωνος· τὰ δὲ κατόπιν ὡς ἐκ τούτου πολλὰ παθήματά των πιστεύω ὅτι σᾶς εἶναι γνωστὰ· ἐπίστευον, ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη δὲν εἶχε σκοπὸν μόνον τὴν κατάργησιν τῆς πεπτωκυίας δυναστείας, ἀλλὰ καὶ τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων. Διὰ τοῦτο ὁλόκληρον σῶμα Κρητῶν ἀνεφέρθη δι’ ἐμοῦ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ θεραπεύσῃ τὸ δίκαιον τῆς αἰτήσεώς των ταύτης, ἀλλ’ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι ἀρνεῖται νὰ μᾶς θεραπεύσῃ τὴν δικαίαν ταύτην αἴτησίν μας καὶ μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ δὲ Συμβούλιον τοῦτο εἰς τὴν κυρίαρχον ταύτην Συνέλευσιν. Ἐρωτῶ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τί παρὰ τὸ καθῆκόν του καὶ τὸν Νόμον δὲν ἐξεπλήρωσε τὴν δικαίαν ταύτην αἴτησίν μου; Ἐπιφυλάσσομαι δὲ μετὰ τὴν ἀπάντησίν του νὰ ἀποτανθῶ εἰς τὴν κυρίαρχον ταύτην Συνέλευσιν, ἥτις φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι θὰ μᾶς δικαιώσῃ, ἐὰν δὲν προλάβῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του.

§94ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σήμερον, Κύριοι, καθὼς βλέπετε, παραπονοῦνται ἐναντίον μου, διότι δὲν ἐφαρμόζω Κρητικὰ γραμμάτια, καὶ τοῦτο εἶναι ἀληθές. Πρῶτον, Κύριοι, ὅταν ἤμην ἄλλοτε ὑπουργὸς, μία ἀπόφασις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπαναληφθεῖσα πολλάκις μὲ ἐδέσμευεν. Εἶχον, Κύριοι, ἐκδοθῆ παρατύπως καὶ παρανόμως μερικὰ γραμμάτια τότε· τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον λοιπὸν εἶπεν, ὅτι τὰ γραμμάτια αὐτὰ, τὰ παράνομα καὶ παράτυπα, δὲν ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῶσιν, ὅτι πρὶν ἢ πράξῃ τοῦτο ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔπρεπε νὰ βεβαιωθῇ, ἂν τὰ γραμμάτια ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἀληθεῖς δικαιούχους, καὶ ἂν ἐδόθησαν κατὰ τὸν νόμον. Τοῦτο, Κύριοι, καθὼς ἠξεύρετε, ἀντιβαίνει εἰς τὴν καλὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐπιζητῇ τὸ δημόσιον εἰς τὴν ἰδίαν του πίστιν, ὅτι τὸ δημόσιον, δόσαν ἅπαξ τὴν ὑπογραφήν του καὶ θέσαν αὐτὴν εἰς κυκλοφορίαν, ὤφειλε νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑποσχέσεώς του καὶ νὰ μὴν ἐγείρῃ δυσκολίας διὰ λάθη τυχὸν ἰδικά του, νὰ μὴ προτείνῃ δηλ. ἀπέναντι τῶν κατόχων, ὅτι τὸ γραμμάτιον, τὸ ὁποῖον ἔδωκε, τὸ ἔδωκε κακῶς καὶ παρανόμως καὶ δὲν τὸ πραγματοποιεῖ μέχρις οὗ πληροφορηθῇ, ἐὰν ἐνήργησαν καλῶς. Ἀλλὰ, Κύριοι, αὐτὴ ἡ ἰδέα δὲν ἴσχυσε, καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπέμενεν, ὅτι γραμμάτια δὲν ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῶσι πρὶν φανῇ ἡ ἀλήθεια. Τοιουτοτρόπως αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις κατήντησεν ἀδιάλυτος, διότι δυσκολώτατον εἶναι νὰ συλλεχθῶσιν αἱ πληροφορίαι, αἵτινες ἐζητοῦντο, πολλὰ συμφέροντα ἐκ τούτου ἔπαθον, οἱ ἄνθρωποι κατέφυγον εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ τὰ δικαστήρια κατεδίκασαν πάντοτε τὸ Δημόσιον. Λοιπὸν κατεδικάσθη πολλάκις νὰ παραχωρήσῃ τὰς γαίας καὶ τὰ εἰσοδήματα. Εἰς τοιαύτην κατάστασιν, Κύριοι, ἀφῆκα τὴν ὑπόθεσιν· μετ’ ἐμὲ ἡ κατόπιν Κυβέρνησις παραδέχθη τὸ ἐναντίον σύστημα καὶ εἶπεν ὅλα τὰ γραμμάτια νὰ πραγματοποιηθῶσιν· ἐξεδόθη ἓν γραμμάτιον, ἔλεγε φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν; εἶναι κατὰ τύπους ἔγκυρον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πίστεως, τὴν ὁποίαν ὁ πολίτης ὀφείλει πρὸς τὰς δημοσίας πράξεις, τὸ ἐδέχθη· λοιπὸν τὸ δημόσιον ὀφείλει νὰ τὰ πραγματοποιήσῃ· ἐξαιρῶ μόνον εἶπεν ἡ τότε Κυβέρνησις τὰ Γραμμάτια, τὰ ὁποῖα κατέχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν μοῦ ἀρέσουν, ἑπομένως αὐτὰ μόνον δὲν ἐπραγματοποίησεν· ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου λοιπὸν δὲν ἐπραγματοποιοῦντο καὶ τὰ Γραμμάτια, τὰ ὁποῖα οἱ ἀγωνισταὶ οἱ Κρῆτες κατεῖχον, διότι καὶ δι’ αὐτοὺς ἐπροτείνετο ἡ ἀμφιβολία, ἐὰν ὁ Κρὴς ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ γραμμάτιον. Αὐτὸ ἐγένετο, Κύριοι, μέχρι τῆς μεταβολῆς· μετὰ τὴν μεταβολὴν ἐπανελήφθησαν τὰ αὐτὰ παράπονα· ἔφερον λοιπὸν τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ μὴ κάμῃ καμμίαν πρᾶξιν ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν γαιῶν· κατὰ συνέπειαν ἀπεφασίσαμεν νὰ μὴ πραγματοποιηθῶσι τὰ Γραμμάτια ταῦτα, οἱαιδήποτε καὶ ἂν ἦσαν αἱ αἰτήσεις ἢ τὰ δικαιώματα. Νομίζω, ὅτι τὰ παράπονα καὶ ἰδίως τῶν Κρητικῶν, τῶν ὁποίων τὸ δικαίωμα ἀναγνωρίζω καὶ ὁμολογῶ εἰσὶ δίκαια, ἀλλ’ αἱ ἀπαιτήσεις ἀπέναντι τῶν θυσιῶν των δικαιοῦνται νὰ λάβωσιν ὀλίγην γῆν μικράν. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον μόλον ὅτι τινὰ ἔντιμα μέλη ἐπέμενον, ἀπεφάνθη, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ καμμία πρᾶξις παραχωρήσεως ἐθνικῶν γαιῶν, οὔτε ἀπέναντι Γραμματίων, οὔτε ἄλλων οἱωνδήποτε δικαιωμάτων. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον ἕως τώρα δὲν ἐπραγματοποιήθησαν αὐτὰ τὰ Γραμμάτια· ἐκ μέρους μου καμμία ἔνστασις δὲν εἶναι οὔτε ἀμφιβάλλω περὶ τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων· ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίσῃ τὸν καιρὸν κατάλληλον καὶ τώρα νὰ ὁρίσῃ τὰ δικαιώματα αὐτῶν, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὴν παραδεχθῶ.

§95ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ, σᾶς ἐρωτῶ· δυνάμει τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχετε κατὰ τὸν νόμον, διὰ τὰ κατὰ τύπον ὑπάρχοντα Κρητικὰ Γραμμάτια, τί σκοπεύετε νὰ κάμητε;

§96ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λέγω, ὅτι ἀναμένω τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως· τώρα εἶπα, ὅτι ἡμεῖς ἀπεφασίσαμεν ν’ ἀναβάλωμεν. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφασίσῃ· ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἱ Κρῆτες καὶ οἱ ἄλλοι ἔχουν δικαιώματα ἀναμφισβήτητα, καὶ πρέπει δικαιωματικῶς νὰ τὰ λάβουν.

§97ΣΟΥΪΔΑΣ. (θόρυβος). Τότε μὲ ἀναγκάζετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ παραπονεθῶμεν πολὺ πικρά· πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν.

§98Κ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, τὴν ἡμέραν ἐκείνην νὰ φέρητε κατάλογον τῶν Γραμματίων, τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν.

§99ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν μοῦ δώσητε ἀρκετὴν προθεσμίαν, μάλιστα.

§100ΖΕΡΒΑΣ. Λέγω ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ Κ. Σουΐδα νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν (θόρυβος).

§101ΣΟΥΪΔΑΣ. Ποτὲ δὲν πιστεύω νὰ καταδεχθῇ ἡ κυρίαρχος αὕτη Συνέλευσις νὰ μᾶς ἀφαιρέσῃ ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον μᾶς παρεχώρησαν ὅλαι αἱ Συνελεύσεις καὶ αἱ Κυβερνήσεις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σουΐδα ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε;

§103ΣΟΥΪΔΑΣ. Τὴν Δευτέραν.

§104ΠΟΛΛΟΙ. Καλά, τὴν Δευτέραν.

§105Α. ΔΟΣΙΟΣ. Ἐπειδὴ ὡρίσθη ἡ Δευτέρα ὡς ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλουν συζητηθῆ αἱ ἀπαιτήσεις τῶν Κρητῶν διὰ τὰς γαίας, ζητῶ νὰ ὁρισθῇ ἡ αὐτὴ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τῶν δικαιωμάτων τῶν Μακεδόνων.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα καὶ ὅλων τῶν Ἑλλήνων.

§107ΖΕΡΒΑΣ. Θέλω καὶ ἐγὼ τὴ αὐτὴν ἡμέραν νὰ συζητηθῶσιν τὰ δικαιώματα ὅλων τῶν Ἑλλήνων, διὰ τὰ ὁποῖα αἱ ἄλλαι Ἐθνικαὶ Συνελεύσεις ῥητῶς ἀποφαίνονται διὰ ψηφίσματος νὰ μοιράσωσι τὴν Ἐθνικὴν γῆν.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως περὶ πιστώσεως 1 ἑκατομμ. 600 τόσων χιλιάδων δραχμῶν, δὲν ἔγεινε λόγος, ἂν πρέπει νὰ τυπωθῇ, καὶ ποία ἡμέρα νὰ προσδιορισθῇ.

§110ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Τί νὰ τυπωθῇ, Κύριε Πρόεδρε; ἡμεῖς ποτὲ δὲν ἐκυτάξαμεν τα τυπωμένα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ μὴ τυπωθῇ.

§112ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐξακολούθησις τοῦ ἀντικειμένου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμείναμεν προχθές.

§114ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πρὸ ἡμερῶν (θόρυβος)....

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λόγῳ οἰκονομικῶ εἶχε διαταχθῆ νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ πολὺ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, κατὰ 19–20 ἐργάτας, ἀλλ’ ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι μεγάλη ἡ ἐλάττωσις· καὶ σχεδὸν καθίσταται ἀδύνατον νὰ τυπωθῶσιν, οὐδὲ ἤρξατο μάλιστα ἡ ἐκτύπωσις τῶν πρακτικῶν, καθὼς βραδύνει καὶ ἡ τύπωσις τῆς Ἐφημερίδος τῆς Συνελεύσεως. Νομίζω λοιπὸν ὡς Πρόεδρος, ὅτι εἶναι ἀνάγκη 4–5 ἐργατῶν. Λοιπὸν συνιστῶ τοῦτο εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, ἐὰν συναινῆτε. Λοιπὸν ὅσοι φρονοῦν ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσι 5 (πέντε) ἐργάται εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§116ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι δεδουλευμένοι μισθοὶ τοῦ παρελθόντος μηνὸς ἑπομένως παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§117ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ εἰσαχθέντος;

§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα.

§119ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὲ πιστώσεις πάλιν θὰ περάσωμεν; Ποῦ εἶναι ὁ προϋπολογισμός; Εἶναι λυπηρὸν νὰ δίδῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸ μέλλον τοιοῦτον οἰκτρὸν παράδειγμα.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη συζητήσεως.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι φρονεῖτε, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πίστωσις, ἡ ζητηθεῖσα παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ, παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§122ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐτελείωσε τὸν προϋπολογισμὸν μερικῶν ὑπουργείων· δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ ὅλος ὁ προϋπολογισμὸς περαιωμένος· ἂς ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς αὐτῶν τῶν ὑπουργείων· διότι, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὡς καὶ ἄλλοτε, ὅτι πληρόνομεν ἐπὶ τῇ βάσει 20,000,000 καὶ εἰσπράττομεν ἐπὶ τῇ βάσει 16,000,000.

§123ΖΕΡΒΑΣ. Πέντε προϋπολογισμοὶ δόθησαν εἰς τοὺς εἰσηγητὰς, νὰ συντάξουν τὴν ἔκθεσιν· ἀπὸ χθὲς ὁ Κύριος Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἀνήγγειλεν εἰς αὐτοὺς νὰ φέρουν τὰς ἐκθέσεις.

§124Σ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὁ Κύριος Ζέρβας εἶπεν ὅτι οἱ εἰσηγηταὶ, προσκληθέντες νὰ ὑποβάλωσι τὰς ἐκθέσεις, δὲν ὑπέβαλον αὐτάς. Ἐγὼ εἶμαι εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ χθὲς προσεκλήθην νὰ παρουσιάσω τὴν ἔκθεσιν· τὴν ἐπαρουσίασα σήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἄλλως ἀπεφάσισε, νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἀκόμη τὰς ἐκθέσεις, ὡς ἐκ τούτου δὲν ἀνεγνώσθη· δὲν εἰξεύρω οἱ ἄλλοι εἰσηγηταὶ τὶ ἔκαμον.

§125ΙΩΑΝ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤδη διεξήχθησαν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν οἱ προϋπολογισμοὶ πέντε Ὑπουργείων, μένουν ἀκόμη δύο, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν· αὐτοὶ παρουσιάζουν ἐργασίαν, πολὺ δυσκολωτέραν ὅλων τῶν ἄλλων, καὶ ἀπαιτεῖται ὀλίγος χρόνος. Τὸ ἔργον δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ τελειώσῃ, ἐὰν δὲν τελειώσωμεν ὅλους τοὺς προϋπολογισμοὺς, διότι ἡ Συνέλευσις, πρέπει νὰ ἐκτιμήσῃ ὅλον τὸ ἔργον.

§126ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι, παρῆλθεν ἡ ἑξαμηνία ἤδη τοῦ ἔτους, καὶ ἐν τούτοις ὁ προϋπολογισμὸς δὲν συνετάχθη καὶ δὲν ὑπεβλήθη παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅτε τὸ πρῶτον Ὑπουργεῖον ἐζήτησε μίαν πίστωσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο σφοδρὰ συζήτησις, ἠναγκάσθη ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ τὴν πίστωσιν ἐκείνην, οὐχ ἧττον ὅμως ὁμοφώνως ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη καὶ ὑπεχρέωσε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ συντάξῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους τὸ βραδύτερον μέχρι τῆς 15 Φευρουαρίου· μὲ τοῦτο ἐνοοῦσε βεβαίως ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν προϋπολογισμὸν ἐγκαίρως διὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὰς ἀπαιτουμένας ἐλαττώσεις συμφώνως μὲ τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐπιβαρύνουν τὸ δημόσιον Ταμεῖον· ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ σπεύσῃ πρὸ παντὸς ἄλλου εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ ἐπιφέρῃ τὰς ἀπαιτουμένας ἐλαττώσεις, καθόσον ἀποβλέπει τὰς δαπάνας. Προτείνω λοιπὸν νὰ προσκληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος τῆς παρούσης ὑποβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διασκέψεών της.

§127ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀποπεράτωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ· μέχρι σήμερον ἐτελείωσεν ὁ προϋπολογισμὸς ὅλων τῶν Ὑπουργείων ἐκτὸς τοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ ἐκθέσεις τῶν εἰσηγητῶν τῶν εἰδικῶν ἐπιτροπῶν ὑπάρχουν ἕτοιμοι καὶ δὲν μένει παρὰ νὰ διαταχθῇ παρὰ τῆς Συνελεύσεως ἡ ἀνάγνωσίς των. Ὁ Κύριος Δεληγιάννης, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἴδῃ τὸ σύνολον, ἀποδίδει δὲν ἠξεύρω ποίας ἰδέας εἰς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τῶν προϋπολογισμῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν (θόρυβος).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὑπάρχουν τινὲς ἐξ ὑμῶν, ἴσως καὶ πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὐδὲ νὰ ἀποφασισθῇ ἐπ’ αὐτῶν τι ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, εἰμὴ ἀφοῦ τελειώσῃ ἡ ἐξέτασις ὅλων τῶν προϋπολογισμῶν καὶ γείνουν ὅλαι αἱ ἐκθέσεις· ἄλλοι λέγουσιν ὅτι ὄχι, δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ καιρὸς, ἀλλὰ καθόσον εἶναι ἕτοιμοι ἐκθέσεις νὰ εἰσαχθῶσι. Λοιπὸν θὰ θέσω τὸ ζήτημα, τὸ ἀπώτερον· ὅσοι νομίζουν, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ εἰσαγωγὴ καὶ συζήτησις τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν πρὶν τελειώσῃ τὸ ὅλον, οὗτοι νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη, ὥστε ἐγένετο δεκτὸν, ὅτι πρέπει νὰ παρουσιασθῶσιν ἀπὸ τοῦδε αἱ ἐκθέσεις, ὅσαι εἶναι ἕτοιμαι.

§129ΜΙΛΗΣΗΣ. Προτείνω νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ὅπως προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν (θόρυβος).

§130ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὸ μικροῦ ἀπεφασίσαμεν καὶ εἴπαμεν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ὅ,τι ἔχει τελειωμένον, νὰ τὸ παρουσιάσῃ· τώρα κάμνομεν ἔνστασιν νὰ παρουσιασθῇ ἄλλος προϋπολογισμός.

§131ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἤμην ἔξω καὶ δὲν ἤκουσα τὴν συζήτησιν, ἤμην ὅμως παρὼν κατὰ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος καὶ νομίζω ὅτι ὁ Κύριος Πρόεδρος ἔθεσεν αὐτὸ τὸ ζήτημα· «ὅσοι θέλουν νὰ ὑποβληθῇ συγχρόνως ὁ ὅλος προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, αὐτοὶ νὰ σηκωθοῦν.» Ἡ Συνέλευσις, δὲν ἐσηκώθη, ὥστε ἀπεφάσισε νὰ εἰσάγωνται εἰς αὐτὴν κατὰ μέρος οἱ προϋπολογισμοὶ ἑκάστου Ὑπουργείου.

§132ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὅσοι εἶναι τελειωμένοι.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς προσκαλῶ νὰ ἔλθητε ἐδὼ εἰς τὸ βῆμα.

§134ΜΙΛΗΣΗΣ. (Ἐκ τοῦ βήματος). Δὲν ἔρχομαι νὰ προτείνω πρότασιν ἐναντίαν τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως. Ἡ Συνέλευσις, ἐπαναλαμβάνω, ἀπεφάσισεν, ὅτι δὲν θέλει νὰ συζητήσῃ τὸν ὅλον προϋπολογισμόν· προτείνω λοιπὸν, Κύριοι, πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης καὶ ὄχι ἐναντίον αὐτῆς, νὰ προηγηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§135ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα (θόρυβος).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἠρώτησα τὴν Συνέλευσιν, ἂν πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἔναρξις τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. Μίλησην ν’ ἀκούσῃ, ἢ ἂν πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρις οὗ τελειώσῃ τὸ ὅλον ἔργον, ἡ δὲ Συνέλευσις ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν ἕως οὗ νὰ τελειώσῃ ἡ ἐπεξεργασία τῶν προϋπολογισμῶν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ὅσων ἐπεξεργάσθησαν· ἤδη λοιπὸν σᾶς ὑποβάλλω, εἶναι δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μίληση;

§137ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· (θόρυβος).

§138ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι, αἱ μεγαλείτεραι δαπάναι γίνονται εἰς αὐτὰ τὰ δύω ὑπουργεῖα καὶ πρὸ πάντων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· ἐὰν λοιπὸν παραταθῇ ἐπὶ ἕνα μῆνα ἢ δύω ἡ εἰσαγωγὴ τῶν δύω αὐτῶν προϋπολογισμῶν, τότε καὶ αἱ δαπάναι ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται καὶ ἑπομένως πᾶσα κατόπιν ἐπιψήφισις εἶναι ἀνωφελής· ἐπειδὴ μὲ ἠνάγκασαν φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως γεγονὸς πρόσφατον· πρὸ ὀλίγου συνεδριαζόντων ἡμῶν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἦλθεν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ὁποία ἔφερε μίαν κοινὴν γνώμην, τοὐτέστι νὰ χορηγήσωμεν μίαν πίστωσιν ἐκ 3 τόσων ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἑξαμηνίαν τοῦ τρέχοντος ἔτους εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ν’ ἀφήσωμεν αὐτὸ ἐλεύθερον νὰ κανονίσῃ τὰς δαπάνας, ὅπως θέλει· ἡμεῖς δὲν ἐδέχθημεν αὐτό, τότε ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν λαμβάνομεν μέρος εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν.

§139ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§140ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τὸ εἴπατε. Ἂν ὑποθέσωμεν λοιπὸν, ὅτι παρατείνεται ἐπὶ πολὺ ἡ ἐπεξεργασία τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, τότε πᾶσα ἐπεξεργασία εἶναι περιττὴ, διότι αἱ δαπάναι θὰ γείνουν. Διὰ τοῦτο προτείνω, ἵνα ἐντὸς 10 ἡμερῶν φέρουν αἱ ἐπιτροπαὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐργασιῶν των, τοὐναντίον, ἐὰν δὲν θελήσουν ἢ δὲν ἠμπορέσουν, νὰ εἰσαχθῇ ἀπ’ εὐθείας τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν συζήτησιν τῆς Συνελεύσεως.

§141ΔΑΓΡΕΣ. Εἶμαι μέλος τῆς ἰδιαιτέρας ἐπιτροπῆς· ἀπαντῶ εἰς τὸν προαγορεύσαντα Κ. Κατσικαπῆν, ὅτι τὸ ⅒ τῶν ἐργασιῶν, τῶν κόπων τοὺς ὁποίους καταβάλλομεν, δὲν καταβάλλει ὁ Κ. Κατσικαπῆς· (θόρυβος). Ὁ Κ. Κατσικαπῆς μόλις εἰς 2 συνεδριάσεις ἔλαβε μέρος· ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶπεν αὐτὸ, τοῦτο εἶναι ἀναντίῤῥητον· (θόρυβος).

§142ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, διὰ νὰ ἰδῆτε, ὅτι δὲν συκοφαντῶ, σᾶς ὑπομιμνήσκω τὰ ἑπόμενα....

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον. Δὲν πρέπει νὰ ἐκθέτετε ἱστορίας, διὰ τὰς ὁποίας ἀδιαφορεῖ ἡ Συνέλευσις. Ἐπροτάθη, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ὁρισθῇ μία προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τελειώσωσι τὸ ἔργον των. Δύνασθε ἆραγε ἐντὸς 5 ἡμερῶν νὰ τελειώσητε, ἢ ὄχι;

§144ΤΙΝΕΣ. Ἐντὸς δέκα ἡμερῶν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι συμφωνεῖτε, ὅτι ὀφείλει ἡ ἐπιτροπὴ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν....

§146ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν κρέμαται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τὴν εἰδικὴν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ ἐντὸς 10 ἡμερῶν τὴν ἔκθεσιν, κρέμαται ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὁποίας πολλὰ μέλη ποτὲ δὲν ἔρχονται. Λοιπὸν δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ πταίοντες· ἡμεῖς φέρομεν τὰς ἐκθέσεις εἰς τὴν γενικὴν ἐπιτροπήν· ἡ γενικὴ ἐπιτροπὴ συζητεῖ τὰς παρατηρήσεις τῶν μερικῶν ἐπιτροπῶν· ἐὰν ἡ γενικὴ ἐπιτροπὴ κάμῃ ἕνα μῆνα νὰ συζητήσῃ, πῶς θέλετε ἡ μερικὴ νὰ τελειώσῃ;

§147ΙΩ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Κύριος Λεβίδης εἶπε πρὸ μικροῦ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐργασθῇ, διότι δὲν συμπληροῦται· αὐτὸ συνέβαινεν εἰς τὴν ἀρχήν· ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν, ὅτι 11 μέλη ἀρκοῦν, ἡ ἐπιτροπὴ καθ’ ἑκάστην συνεδριάζει καὶ ἐργάζεται εἰς διάστημα 2 καὶ 3 ὡρῶν, ἕως ὅτου ἀρχίζουν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως· καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐργασίαν τοῦ τμήματος τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ δυστυχίαν δὲν ἔγεινε κἀμμία, διότι εἶχον μίαν γνώμην νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν μία γνωμοδότησις, ἀλλ’ αὐτὸ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν τὸ παρεδέχθη, ἑπομένως τώρα ἀπαιτεῖται μία νέα ἐργασία τῆς ἐπιτροπῆς· διότι ἡ γενικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προβῇ εἰς αὐτὸ τὸ χάος, ἐὰν ἡ μερικὴ, ἡ ὁποία συνίσταται ἀπὸ εἰδικοὺς ἀνθρώπους, δὲν φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὥστε 40 ἡμέραι δὲν ἀρκοῦν.

§148ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν εἶναι ποσῶς ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος Δεληγιάννης λέγει, ὅτι, ἐὰν δὲν θέλῃ ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ νὰ ἐργασθῇ, δὲν δύναται νὰ κάμῃ τίποτε ἡ γενικὴ, τοὐναντίον ἐγὼ φρονῶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι δύναται ἀξιόλογα νὰ προβῇ.

§149ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶχε διατάξει τὸ ἀτμόπλοιον νὰ περιφέρηται εἰς τὰ παράλια, διὰ νὰ μὴ τύχῃ καὶ περάσουν εἰς τὴν στερεὰν τὸν ἀπαχθέντα αἰχμάλωτον οἱ λῃσταί· ἀλλ’ ἤδη ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοπλοίου, ὁ ὁποῖος εἶχε διαταγὴν διὰ 3 ἡμέρας, ἐπανῆλθε καὶ μένει ἀνοικτὸς ὁ τόπος καὶ εἶναι ὑπόνοια μήπως μεταφερθῇ ὁ ἄνθρωπος· μέχρι τοῦδε δὲν ἐξῆλθε τῆς Πελοποννήσου· ἀλλ’ εἶναι εἰς ἓν μέρος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατάγονται δύω τῶν λῃστῶν. Παρακαλοῦμεν τὴν Συνέλευσιν, ἐπειδὴ ἡ πρᾶξις αὕτη ἔγεινεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας καὶ ἐπροξένησε μεγάλην μομφὴν, ν’ ἀποφανθῇ νὰ δοθοῦν οἱ ἀναγκαῖοι στρατιῶται εἰς τὸν Κύριον Γουλεμᾶν, ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς τὸ ἀτμόπλοιον διὰ νὰ ἔβγῃ καὶ ἔξω.

§150ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§151ΖΕΡΒΑΣ. Ὄχι διὰ νὰ διοικῇ τὸν στρατὸν αὐτὸν, ἀλλὰ διὰ νὰ χρησιμεύῃ μόνον ὡς ὁδηγός...

§152ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἐὰν ἀπαιτῆται ἡ παρουσία ἑνὸς προσώπου ἐντοπίου καὶ καταλλήλου, δὲν ἕπεται ἐξ ἀνάγκης νὰ ᾖναι καὶ πληρεξούσιος· ἀρκεῖ νὰ παραγγελθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα συνεννοούμενος μετὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν τῶν Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν λάβωσι τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας καὶ ἀπολύτρωσιν τοῦ αἰχμαλώτου.

§153ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις δύναται ἀφ’ ἑαυτῆς νὰ τὸ κάμῃ αὐτὸ, δὲν εἶναι ἀνάγκη πράξεως τῆς Συνελεύσεως.

§154ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα ἀπεφάσε ποῖον προϋπολογισμὸν πρέπει νὰ συζητήσῃ, ποίου ὑπουργείου πρῶτον, ποίου δεύτερον, ποίου τρίτον καὶ καθεξῆς· ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀπεφασίσθη νὰ συζητηθῇ εἰς τὸ σύνολον ἀλλ’ ὁ ἁρμόδιος εἰσηγητὴς κωλυόμενος δὲν παρευρέθη εἰς τὴν συνεδρίασιν, κατὰ συνέπειαν ἡ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ προχωρήσῃ ἐπελήφθη τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἄλλων ὑπουργείων· σήμερον δὲ, ὅτε ἤλθομεν εἰς συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εὕρομεν δυσκολίας τινὰς, καὶ αὗται εἶναι αἱ ἑξῆς· ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως εἶναι ὁ ἁρμόδιος, διότι εὐθύνεται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν διευθύνει, γνωρίζει δὲ καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, κατὰ συνέπειαν δύναται νὰ προτείνῃ νὰ τροποποιήσῃ ὀργανικὰ διατάγματα, νὰ καταργήσῃ θέσεις, νὰ κάμῃ ἐλαττώσεις εἰς τὸν στρατὸν, ὥστε νὰ ἐλαττώσῃ τὸν προϋπολογισμὸν αὐτοῦ τοῦ ὑπουργείου, ὁ ὁποῖος, ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπετε, θὰ σᾶς δείξω τί πρᾶγμα εἶναι. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸ 58 ἀνέβαινεν, ὁ ὁποῖος συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος στρατοῦ, διότι ὁποῖος εἶναι ὁ στρατὸς σήμερον, τοιοῦτος ἦτο καὶ εἰς τὰ 58, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀνέβαινεν εἰς 5,781,660 δραχμὰς, εἰς τὰ 59 ἀνέβη εἰς 6,004,000 εἰς τὰ 60 εἰς 6,150,909· ἐξ αὐτῶν ἀφαιρέσατε 500 χιλιάδας δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι συμπεριλαμβάνονται εἰς αὐτὸν τὸν προϋπολογισμὸν δι’ ἀγορὰν ὅπλων. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 61 παρατηροῦμεν ὅτι εἶναι 6,927,695, ἐξ αὐτῶν ἀφαιρέσατε 1,000,000 δι’ ἀγορὰν ὅπλων, καὶ 150 χιλιάδας δραχμὰς δι’ ἀγορὰν ἱπποσκευῶν· εἰς τὰ 62, ὅτε ἦτο καὶ ἡ Ναυπλιακὴ ἐπανάστασις, ἦτον 6,376,000· ἐξωδεύθησαν δὲ διὰ τοὺς 5 μῆνας τοῦ 1863 ἔτους 3,126,401 καὶ 20· πρὸς δὲ καὶ 383,535 δραχ. καὶ 87 λεπτὰ, ἤτοι δι’ αὐτοὺς τοὺς μῆνας, Κύριοι, ἐξωδεύθησαν 4 ἑκατομμύρια δραχμῶν, σχεδὸν 1 ἑκατομμύριον δι’ ἕκαστον μῆνα, καὶ διατί τοῦτο; Ἰδοὺ ὁ λόγος· καθότι ἔγεινεν αὔξησις εἰς τὴν χωροφυλακὴν κατὰ 80 ἐνωματίας, κατ’ ἀπόφασιν τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως· ὁ χωροφύλαξ ἐνδύεται, ὁπλίζεται, μισθοτροφεῖται ὡς ὁ στρατιώτης, ἀλλὰ εἷς χωροφύλαξ πληρώνεται τὸν μισθὸν τριῶν στρατιωτῶν τῆς γραμμῆς. Καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ τῶν 4 ἑκατομμυρίων ὀφείλεται ἀπὸ τὸ δημόσιον εἰς τὰ στρατιωτικὰ ταμεῖα ποσὸν 175,771,79 δραχμῶν, ὀφείλονται δὲ εἰς ἰδιώτας διὰ πράγματα ἀγορασθέντα 250 χιλιάδες δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπληρώθησαν· ποῦ εἴμεθα, Κύριοι; Οἱ πληρωμένοι Στρατιωτικοὶ ἦσαν, Κύριοι, 11,402 τὴν ά Ἰουνίου. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐλήφθη ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν μετὰ τὰς ἀφαιρέσεις, τὰς λειποταξίας, τὰς παραχωρήσεις ἀδειῶν κατὰ διαταγὴν τῆς Συνελεύσεως, καὶ μολαταῦτα πληρώνονται ὡς παρόντες 11 χιλιάδες καὶ 402 ἄνδρες. (θόρυβος) Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ ποσὸν αὐτό· ἡ δύναμις τὴν ὁποίαν πληρώνομεν εἶναι πλέον τῶν 13 χιλιάδων καὶ θέλω σᾶς ἐξηγήσει ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς δυνάμεως τῆς στρατιωτικῆς συγκροτεῖται ἀπὸ ὑπαξιωματικοὺς, ἀφοῦ τινὲς ὑπερπλεονάζουν τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως· οὗτοι μισθοδοτοῦνται ὡς δύο ἢ τρεῖς στρατιῶται, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε τὸ ἀπέραντον αὐτὸ ποσὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· δὲν ἔχομεν μόνον τὴν ὀργανικὴν δύναμιν, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἄλλους περιπλέον, ὡς π. χ. εἶναι ὁ λόχος τῶν ἀπομάχων, καὶ θὰ σᾶς φέρω ψήφισμα περὶ αὐτοῦ, τί πρέπει νὰ γίνῃ, διότι κατήντησε πληγὴ ἀνίατος διὰ τὸ ἔθνος, διότι τρεῖς φορὰς ἐχάλασε, καὶ τρεῖς ἀνεστήθη, καὶ ὅταν ἀνίσταται ἐγείρεται ὡς ἡ ἑπτακέφαλος Ὕδρα. Ἐπὶ τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη ἦτο 873, σήμερον ἴσως εἶναι 1,000, διότι προβιβάζεται εἷς εὐνοούμενος, ἔπειτα γίνεται ἀπόμαχος καὶ λαμβάνει τὸν μισθόν του· αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνουν αἱ δαπάναι. Δι’ αὐτὸ τοῦτο εἴπομεν ἡμεῖς τοὐλάχιστον, οἱ ἔχοντες τὴν εἰδικότητα καὶ οἱ δυνάμενοι νὰ ἐργασθῶμεν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθόσον δὲν εἶναι ὡς εἰς τὰ λοιπὰ Ὑπουργεῖα, ὅπου ὑπάρχουσι π. χ. 10 Ἔπαρχοι, καὶ παύομεν αὐτοὺς, ἢ ὅπου παύομεν τοὺς Νομάρχας, καὶ ἀναπληροῦμεν αὐτοὺς διὰ τῶν Γραμματέων, ὅτι ἐδῶ πρόκειται νὰ κάμωμεν νέον ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ νὰ συνταχθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, διότι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν οὐδόλως δύναται νὰ συνταχθῇ, ἂν δὲν ὁρισθῇ ἡ θέσις καὶ ἡ μισθοδοσία τοῦ ἀτόμου. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἤκουσα πολλάκις ἰδίοις ὠσὶν, ἂν καὶ εἰργάσθημεν μεθ’ ὅλης τῆς εἰλικρινείας, ὅπως φέρωμεν οἰκονομίαν εἰς τὸν Στρατόν. Αἱ οἰκονομίαι δὲ αὗται, τὰς ὁποίας ἐνομίσαμεν ἀναγκαίας, εἶναι αἱ ἑξῆς· νὰ διαλύσωμεν τὰ Φρουραρχεῖα, καὶ ν’ ἀφήσωμεν τὸ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Ναυπλίας. Ἐσκέφθημεν περὶ ἄλλου πράγματος, ἐκτὸς τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως τοῦ Σώματος, τοῦ νὰ θέσωμεν εἰς ἐνέργειαν τὸ σύστημα τῶν ἀδειῶν, καὶ νὰ διατηρῶμεν τὸ ἥμισυ τοῦ Στρατοῦ εἰς τὰς τάξεις, τὸ δὲ ἄλλο ἥμισυ ν’ ἀπέρχηται μὲ ἀδείας, διότι ὁ Στρατὸς ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι ἀλλοδαπὸς, ἀλλ’ ἡμεδαπὸς, καὶ καθ’ ἑκάστην μάλιστα γίνονται αἰτήσεις περὶ ἀδείας ἀπουσιῶν. Ὑπάρχουσιν αἱ θέσεις τῆς πολυτελείας, αἱ ὁποῖαι συνεστήθησαν διὰ νὰ οἰκονομῶσι πρόσωπα, καὶ δὲν εἶναι ἀναγκαῖαι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Στρατοῦ. Ἀλλὰ, Κύριοι, εἰς ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐκάμαμεν, πιθανὸν νὰ ἐσφάλαμεν, καὶ ἰδοὺ διὰ τί· διότι ἕκαστος κλάδος τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας περιλαμβάνει εἰδικὴν ὑπηρεσίαν· διὰ τοῦτο, ἐνῷ εἰς τὰ 1858, 59, 60 καὶ 61 ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὑπερέβαινε τὰ 6,000,000, καὶ ἐν τούτοις ὑπῆρχεν ἡ αὐτὴ δύναμις, φρονεῖ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ποσὸν 3,000,000 δραχμῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων νὰ γίνουν νέαι καταστάσεις, διότι αὐτοὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, αὐτοὶ γνωρίζουν, ἂν μία θέσις ᾖναι ἀναγκαία ἢ ὄχι, καὶ ἔχουσι τὴν εὐθύνην τῆς ὑπηρεσίας, καὶ νὰ συντάξωσι νέα καταστατικὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, καὶ νὰ συντάξωσι νέον προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον νὰ μᾶς ὑποβάλουν μέχρι τέλους τοῦ μηνὸς, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐργασίαν· διότι ἡμεῖς ὁποιονδήποτε ἔργον καὶ ἂν ἠθέλαμεν ἐπιληφθῆ ἤθελεν εἶσθαι ἀτελές.

§155ΣΟΥΪΔΑΣ. Καὶ ἐὰν τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 3 ἑκατομμυρίων δραχμῶν δὲν ᾖναι ἀρκετόν;

§156ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐπαρκέσῃ. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου εἶναι αὐτή· «νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία ν’ ἀναδεχθῇ τὸ ἔργον, νὰ κάμῃ τὰ καταστατικὰ, ἐπὶ τῇ βάσει, τῶν ὁποίων ἡμεῖς νὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν τὸν προϋπολογισμὸν μετὰ τρεῖς ἡμέρας.»

§157ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ὅταν εἶδον τὸν προλαλήσαντα ἀναβαίνοντα τὸ βῆμα, ἐπίστευον ὅτι ἐπρόκειτο μόνον νὰ εἴπῃ διατὶ δὲν εἰργάσθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ὁ Κύριος προλαλήσας ἐν ἐκτάσει ἐξέθεσε τὴν κατάστασιν τοῦ στρατοῦ, νομίζω ὅμως ὅτι τοῦτο δὲν ἐμπόδιζε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ συνέλθῃ νὰ ἐργασθῇ καὶ ἀποφασίσῃ. Ἠδύνατο κάλλιστα νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς ὀργανικοὺς Νόμους, ἂν θέλῃ νὰ ἐργασθῇ, ἂν δὲν θέλῃ νὰ ἔχῃ εὐθύνας, ἄλλος ὁ λόγος. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ποτὲ δὲν θέλει φέρει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ Κύριος Ζυμβρακάκης. Τὸ μέτρον δὲ τοῦ νὰ παραχωρηθῶσι 3,000,000 δραχμῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων νὰ διευθετηθῶσιν αἱ δαπάναι, εἶναι ἄσκοπον (θόρυβος). Ἐπιμένω καὶ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ νὰ δοθῇ μία ὡρισμένη προθεσμία 10 ἡμερῶν ἢ πέντε, ἐντὸς τῶν ὁποίων νὰ μᾶς φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐργασιῶν της ἡ ἐπιτροπὴ ἡ εἰδικὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν (θόρυβος).

§158ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Οὔτε τῆς ὥρας οὔτε τῶν δυνάμεών μου εἶναι, διότι δὲν ἔχω γνώσεις στρατιωτικὰς, νὰ ἐξετάσω ἄλλως πως τὸ ζήτημα, μὲ ἐξέπληξεν ὅμως τὸ ἄκουσμα, ὅτι ἔχομεν 10 χιλιάδας στρατόν. Πολλάκις, ὅτε ἤμην ὑπουργὸς, ἠρώτησα τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὶ δυνάμεις ἔχομεν καὶ εὑρέθημεν μὲ 300, 500 στρατιώτας. Καὶ ὅμως ἔχομεν, ὡς ὁ Κύριος Ζιμπρακάκης λέγει 10–11 χιλιάδας. Πολλὰ λέγονται, Κύριοι, περὶ τούτου, ὅτι καταχρήσεις, σπατάλαι λαμβάνουν χώραν. Δὲν θέλω νὰ προδικάσω τὸ πρᾶγμα· θεωρῶ ἀναγκαῖον αὔριον νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ σχηματίσῃ ἐπιτροπὴν, ἢ ἡ Συνέλευσις, ἀδιάφορον, ἐκ Στρατιωτικῶν τῆς Συνελεύσεως, αὔριον νὰ ἐξελέγξῃ ὅλα τὰ Σώματα, ὅσα εἶναι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, νὰ ἐξετάσῃ εἰς τὰ γραφεῖα τὰς διαφόρους καταστάσεις, διὰ νὰ ἴδῃ πραγματικῶς, ἂν ὅλα αὐτὰ τὰ χρήματα δαπανῶνται ἢ σπαταλῶνται, διότι, ἐὰν δὲν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι γίνεται σπατάλη, δὲν εἶναι καλὸν νὰ μένῃ αὐτὴ ἡ μομφὴ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους.

§159ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παραδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ προαγορεύσαντος· αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μεταβαίνῃ καὶ ἐπιτοπίως, ὅπου ὑπάρχουσι στρατιωτικαὶ φρουραί· διότι ἂν ᾖναι ἀληθές, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη κατάχρησις, αὐτὴ ὑπάρχει εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὅπου τὰ Σώματα δὲν κεῖνται ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας.

§160ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐμβαίνω, Κύριοι, εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· ἔρχομαι μόνον νὰ εἴπω δύω λέξεις, ἐπὶ τῇ πληροφορίᾳ τοῦ Κυρίου Ζυμβρακάκη, ὅτι πληρόνομεν Στρατὸν συγκείμενον ἐξ 11,000 καὶ 402 ἀνδρῶν, ὅπερ ἐξέπληξε καὶ ἐμὲ καὶ ὁλόκληρον βεβαίως τὴν Συνέλευσιν, τοιαύτη κατάχρησις, οἵα προτείνεται ἐγνώριζον ἕως τώρα ὅτι μόνον εἰς τὴν ἀπέραντον αὐτοκρατορίαν τῆς Ῥωσσίας ἐλάμβανε χώραν πρὸ τινων ἐτῶν.

§161ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, διότι τοῦτο ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τοῦ στρατοῦ (θόρυβος).

§162ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαύτη ἀνήθικος κατάχρησις ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, μόνον ἐκεῖ ἐγνώριζον ὅτι ἐλάμβανε χώραν, τοῦ νὰ μισθοδοτοῦνται δηλαδὴ Σώματα χωρὶς νὰ ὑπάρχωσι, δὲν ἐπίστευα ὅμως, ὅτι τοῦτο ἤθελε λάβει χώραν καὶ εἰς τὴν μικρὰν Ἑλλάδα, τὴν συγκειμένην ἀπὸ μίαν Ῥωσσικὴν ἐπαρχίαν περίπου κατά τε τὴν ἔκτασιν καὶ τὸν πληθυσμόν. Ἡ τοιαύτη κατάχρησις, ἡ ὁποία δὲν προσβάλλει τὸν Στρατὸν, ὡς εἶπεν ὁ Κύριος Βενετζάνος, ἀλλ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαπράττουν αὐτὴν, πρέπει νὰ ἐξελεγχθῇ καὶ νὰ τιμωρηθῇ μεθ’ ὅλης τῆς αὐστηρότητος. Λοιπὸν πρὸς τιμὴν τοῦ Στρατοῦ, τῆς ὁποίας πᾶς Ἕλλην κήδεται, προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν τοὺς ἐλέγχους τοῦ Στρατοῦ μὲ ὀνομαστικὴν σημείωσιν τῆς δυνάμεως ἑκάστου Σώματος, ἀφοῦ δὲ ὑποβληθῶσιν οὗτοι, νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσῃ ἡ Συνέλευσις κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Αὐγερινοῦ διὰ νὰ ἐνεργηθῇ ἀκριβὴς ἐξέλεγξις. Πρέπει, τὸ ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ν’ ἀποδειχθῇ καὶ νὰ βεβαιωθῇ ποῖος λαμβάνει τὰ χρήματα αὐτὰ τῶν 11 χιλ. στρατιωτῶν. Τοῦτο εἶναι ἓν ἀντικείμενον τόσον σπουδαῖον, ὥστε εἶναι ἱκανὸν νὰ μᾶς καταπλήξῃ καὶ νὰ προκαλέσῃ τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως, διὰ νὰ παύσῃ τουλάχιστον εἰς τὸ μέλλον ἡ τοιαύτη κατάχρησις· πρέπει δὲ καὶ νὰ ἀνακαλυφθῶσι διὰ νὰ τιμωρηθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πράττουν τόσον τολμηρῶς καὶ ἀναιδῶς αὐτὴν, ὅπερ μάλιστα οἱ στρατιωτικοὶ τῆς Συνελεύσεως ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ προκαλέσωσι διὰ νὰ μὴ διατελῶσιν ὅλοι ὑπὸ τὸ βάρος μιᾶς τοιαύτης σπουδαίας μομφῆς.

§163ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, ἐνόμισα ὅτι, ἐὰν λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, θὰ δυνηθῶ νὰ τὸ φέρω εἰς πέρας σύμφωνα μὲ τὰς διαθέσεις, τὰς ὁποίας μοὶ φαίνεται ὅτι βλέπω· δὲν προδικάζω, Κύριοι, ἂν λαμβάνει χώραν κατάχρησις, ἢ ὄχι, ὁπωσδήποτε ὅμως πρὸς τιμὴν τοῦ Στρατοῦ πρέπει νὰ γίνῃ γνωστὸς, ἂν λαμβάνει χώραν τοιαύτη κατάχρησις· τοῦτο ἀπαιτεῖ ἡ τιμὴ τοῦ στρατοῦ, καὶ ἡ ἀληθὴς τιμὴ παντὸς ἀτόμου, ἢ ὁμάδος, ὅταν ἀποδίδεται εἰς αὐτὸ μία κατηγορία. Κύριοι, ἐκ τῶν προλαλησάντων οὐδεὶς δύναται νὰ μᾶς φέρῃ εἰς ἓν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θέλω σᾶς καταδείξει. Ἀλλὰ, Κύριοι, θέλουσί τινες νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καθ’ ἑκάστην πρώτην τοῦ μηνὸς ὑποβάλλεται ἀπὸ τὰ Σώματα ἐν γένει ἡ κατάστασις τῆς πραγματικῆς δυνάμεως τῶν ἀνδρῶν ἑκάστου σώματος· αἱ καταστάσεις αὗται ἔχουν ἐπισημότητα· ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐννοεῖτε, ὅτι ὅλοι οἱ ἄνδρες εὑρισκόμενοι εἰς τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα κατηγορίαν δύνανται νὰ φέρωσιν ἀλλοίωσιν ἐπὶ τῆς μισθοδοσίας. Εἰς τὰς καταστάσεις αὐτὰς καταφαίνεται καθαρὰ, ὅταν κατατεθῶσιν αἱ καταστάσεις αὐταὶ ὅσων μηνῶν ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις καὶ κατ’ ἐμὴν κρίσιν, καλὸν εἶναι νὰ κατατεθῶσιν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι σήμερον. Αἱ καταστάσεις αὗται, Κύριοι, θὰ μᾶς καταδείξωσι ποία εἶναι ἡ δύναμις ἡ πραγματικὴ, τὴν ὁποίαν οἱ σωματάρχαι ἢ οἱ ἁρμόδιοι ἀξιωματικοὶ ὑποβάλλουν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας πληρώνουσιν· ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ παραλάβῃ τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὰ σώματα, ἐρωτῶσα τοὺς σωματάρχας ποία εἶναι ἡ δύναμίς σου, τὸν δεῖνα μῆνα ἦτο τοιαύτη, καὶ πῶς ἐνῷ ἦτο τοιαύτη εἰς τὴν κατάστασιν φαίνεται περισσοτέρα· θὰ μοὶ εἴπῃ, ἀπέθανον, ἀφέθησαν, ἐλειποτάκτησαν· ποῦ εἶναι ἡ ἄδεια τῆς ἀφέσεως, τὰ ἔγγραφα τῆς λειποταξίας κτλ. Δὲν δύναται, Κύριοι, οὐδόλως νὰ μᾶς ἀπατήσῃ. Καθίσατε, Κύριοι, καὶ δὲν χάνετε τίποτε· (θόρυβος). Ἐὰν τὰ βιβλία, ἅτινα εἶναι ἀναγκαῖα εἰς ἕκαστον Σῶμα, καὶ τὰ ὁποῖα ἤθελον μᾶς χρησιμεύσει εἰς ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, δὲν ὑπάρχουν, εἶναι ἀδιάφορον· (θόρυβος). Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὰ βιβλία δὲν δύνανται νὰ τὰ χάσουν τὰ Σώματα· ἀλλὰ καὶ ἐὰν προσθέσητε, ὅτι τὰ ἔχασαν, δὲν εἶναι μία ἀπώλεια, ἥτις δύναται νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἀνεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν, διότι δυνάμεθα ἀνατρέχοντες ἀλλοῦ νὰ εὕρωμεν ὅ,τι μᾶς ἀναγκαιοῖ, ὥστε δὲν ὑπάρχει κἀμμία δυσκολία. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ καλὴ θέλησις καὶ ἐπιθυμία νὰ καταδικάσωμεν τὴν πρᾶξιν καὶ ν’ ἀνεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν, ὥστε βλέπετε, ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὴν ὠφέλειαν, εἶναι νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἥτις πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς καταστάσεις τῶν δυνάμεων ὅλων τῶν Σωμάτων, αἵτινες πρέπει νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι ἐπὶ τῇ βάσει ἐκείνων ἰδιαιτέρα ἐπιτροπὴ θὰ ἴδῃ τὶ ἔλαβον καὶ τὶ ἔπρεπε νὰ λάβουν. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ, ἥτις θὰ συστηθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλ’ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κράτους· διότι, Κύριοι, δύναμαι νὰ σᾶς ἐγγυηθῶ, ὅτι εἰς τὴν πρωτεύουσαν γίνεται ἴσως μικροτέρα κατάχρησις, εἰς δὲ τὰς ἐπαρχίας μεγαλειτέρα· δύναμαι νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσω χωρὶς, ἐννοεῖται, ἀποδείξεις, διότι φρονῶ, ὅτι δὲν ἀποτείνομαι εἰς ἕνα εἰρηνοδίκην διὰ νὰ τοῦ φέρω ἀποδείξεις· πείθομαι ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅτι ὑπάρχουν Σώματα εἰς τὰς ἐπαρχίας, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὔτε τὸ τρίτον τῆς ἀπαιτουμένης δυνάμεως, καὶ ἀκόμη, Κύριοι, ἂν θέλητε νὰ σᾶς εἴπω, δὲν περιορίζεται τὸ κακὸν ἕως ἐδῶ· ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ ἄλλοι ἔμμισθοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιφορτισμένοι καὶ διωρίσθησαν διὰ τὴν δημόσιον ἀσφάλειαν, καὶ ὑπάρχει ἕνας ἀριθμὸς 200, 300· εἶναι, Κύριοι, πραγματικὰ καὶ αὐτά.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς παύσουν οἱ διάλογοι, Κύριοι Πληρεξούσιοι.

§165ΒΑΣΣΟΣ. Ἐπιθυμῶ, Κύριοι, νὰ ᾖμαι ἐντὸς τοῦ θέματος, περιορίζομαι εἰς τὸν στρατόν· ἐὰν ἐπρόκειτο ὅμως περὶ μιᾶς γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, ἤθελον ζητήσει μεγαλειτέραν τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ἀλλὰ καλὸν εἶναι, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, νὰ περιορισθῶμεν ἐπὶ τοῦ Στρατοῦ πρὸς τὸ παρόν. Ἓν ἄλλο ἀκόμη θὰ σᾶς εἴπω· ὑπάρχουν εἰς τὸν Στρατὸν ἄνθρωποι συνταξιοῦχοι καὶ λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῆς συντάξεως, καὶ ἀπόμαχοι καὶ λαμβάνουν τὸν μισθὸν τῶν ἀπομάχων, καὶ ὑπάλληλοι λαμβάνοντες καὶ τὸν μισθὸν τῶν ὑπαλλήλων· καὶ δύναμαι νὰ σᾶς φέρω ἄνθρωπον λαμβάνοντα καὶ τοὺς τρεῖς μισθοὺς, σύνταξιν ὡς λοχίας λαμβάνων τὴν σύνταξίν του ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τῆς ἀπομαχίας του ἀπὸ τὸ σχετικὸν ταμεῖον τοῦ φρουραρχείου, τὸν δὲ μισθόν του ὡς ὑπάλληλος ἀπὸ τὸν εἰσπράκτορα, ἢ ἔφορον ἢ ταμίαν· αὐτὰ εἶναι πράγματα, σᾶς τὰ λέγω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως· ὥστε βλέπετε, Κύριοι, εἰς ποίαν χαλάρωσιν εὑρίσκεται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, εἰς ποίαν παραλυσίαν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἀναγκαιότατον ἡ Συνέλευσις νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις νὰ διέλθῃ ὅλον τὸ κράτος, ὅπου ὑπάρχει δύναμις Στρατιωτική· διότι ἄλλως δὲν θέλομεν ἔχει ἀποτέλεσμα, ὁποῖον ὅλοι ἐπιθυμεῖτε.

§166ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Κύριοι, συμφωνῶ πρὸς τὴν πρότασιν νὰ σχηματισθῇ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ, διότι εἰς ἔλεγχον εἶναι πάντοτε ἀναγκαία· καὶ νομίζω, ὅτι περιττὰ ἔξοδα ἔγειναν, καὶ αὐτὰ πρέπει νὰ λείψωσιν· ἔλαβα τὸν λόγον μόνον διὰ νὰ λύσω μίαν ἀπορίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Συνέλευσις· ἐλάλησαν πολλοὶ πρὸ ἐμοῦ, ἀλλὰ δὲν σᾶς κατέδειξαν τὴν αἰτίαν τῆς δαπάνης. Ὁ Κ. Ζυμβρακάκης σᾶς εἶπεν ὅτι κατετάχθησαν πολλοὶ χωροφύλακες, ὅτι ὁ μισθὸς τοῦ χωροφύλακος ἀντιστοιχεῖ μὲ τὸν μισθὸν δύω ἢ τριῶν στρατιωτῶν. Σᾶς εἶπεν ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ ὑπεράριθμοι ὑπαξιωματικοὶ, τῶν ὁποίων ὁ μισθὸς ἀντιστοιχεῖ ἐπίσης. Ἐξεύρετε πόσοι ὑπεράριθμοι ὑπαξιωματικοὶ ὑπάρχουν; δύω χιλιάδες· εἶναι 540 ἀνθυπασπισταὶ ὑπεράριθμοι, εἶναι 800 ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὰ διάφορα Σώματα ἀπὸ τὸν ἐπιλοχίαν μέχρι τοῦ δεκανέως, εἶναι εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ἐπίσης 400· λοιπὸν ἐγὼ πείθομαι, ὅτι ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ δὲν ὑπερβαίνει τὰς 8 χιλιάδας, ἀλλὰ καθὼς εἴπατε, ὅτι ὁ μισθὸς ἀντιστοιχεῖ μὲ 3 στρατιώτας, εἶναι 6 χιλιάδες· ὁ μισθὸς τῶν 2 χιλιάδων ὑπεραρίθμων ὑπαξιωματικῶν ἀντιστοιχεῖ μὲ τὸν μισθὸν 6 χιλιάδων στρατιωτῶν, ὥστε πληρόνονται πάντοτε 11 χιλιάδες στρατιῶται, καὶ ἔχετε 8 χιλ. Εἰς τοῦτο πρέπει νὰ ἐπασχοληθῇ ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ, διὰ ποίων μέσων ν’ ἀρθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§167ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, μίαν λέξιν.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι πρὸ ὑμῶν.

§169ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὁ Κ. Ζυμβρακάκης εἶπεν, ὅτι εἶναι 11 χιλ. ἄτομα, ἀριθμὸς, ποσόν.

§170ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ὅλοι κατεθορυβήθημεν διὰ τὴν κατάστασιν τοῦ στρατοῦ· ἡ κατάστασις αὕτη, θεωρουμένη ὑπὸ δύω ἐπόψεις, ἔχει δυσάρεστους συνεπείας· ὑπὸ τὸ ἠθικὸν μέρος, ἀναμφισβητήτως καθεὶς αἰσθάνεται, ποῖαι θέλουν εἶσθαι αἱ συνέπειαι, ὅταν μία τοιαύτη ἀκολασία προβιβασμῶν καὶ δαπάνης ἤθελε μένει εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται σήμερον· τὸ ἔθνος ὄχι μόνον δὲν θέλει δυνηθῆ νὰ ὑποφέρῃ τὰς συνεπείας, τὴν παραλυσίαν τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ οὔτε αὐτὴν τὴν μικρὰν δαπάνην. Τὸ ἠθικὸν μέρος, Κύριοι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, εἶναι ἡ κακὴ ἐντύπωσις, εἶναι δόλος εἰς τὸν Ἡγεμόνα, τὸν ὁποῖον εὐχόμεθα νὰ ἴδωμεν ὅσον τάχιον. Εἶναι λυπηρὸν, Κύριοι, νὰ πιστεύσῃ ὁ ἄρχων, ὅτι ὁ στρατὸς ὁ Ἑλληνικὸς ὑπόκειται εἰς μίαν τιμωρίαν... (θόρυβος). Ἡσυχάσατε, ἀδελφέ.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα.

§172ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Εἶναι λυπηρὸν, Κύριοι, νὰ ἐπέλθῃ ἡ διάλυσις τοῦ στρατοῦ.

§173ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν πρόκειται περὶ διαλύσεως τοῦ στρατοῦ.

§174ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Αὐτὰ γράφονται καθ’ ἡμέραν εἰς τὰς ἐφημερίδας. Τὸ συμφέρον μας εἶναι νὰ θέσωμεν εἰς τὴν οἰκείαν θέσιν τὸν Στρατὸν καὶ πρέπει νὰ καταδείξωμεν, ὅτι τὰ διαδιδόμενα δὲν εἶναι ἔργον τοῦ Στρατοῦ. Σᾶς εἶπον ὅτι διὰ νὰ φθάσητε εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, ἀπαιτεῖται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ περιέλθῃ τὰς ἐπαρχίας καὶ νὰ ἐξελέγξῃ τὰ σώματα. Κύριοι, ἡ εὐκολία δὲν εἶναι μακρὰν, ἀρκεῖ νὰ δώσητε τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν εὐκολίαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν σας αὐτὴν, καὶ συνάμα εἰς τὸν αὐτὸν καιρὸν ἐμποροῦν νὰ γείνουν ἐπιθεωρήσεις εἰς ὅλα τὰ μέρη, ὅπου εὑρίσκονται Σώματα· δόσατέ της τὴν ἐξουσίαν νὰ ἠμπορῇ νὰ ὁρίσῃ τὴν τοποθέτησιν ἑκάστου Σώματος, ὥστε νὰ μὴ ἠμπορῇ διὰ πᾶν διάστημα ὥρας ἢ ἡμέρας νὰ διέλθῃ ἀπὸ τὸ ὅριον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται, καὶ νὰ διορίζῃ ἀντιπροσώπους, ἀδιάφορον ἀπὸ ὁποίους καὶ ἂν ἦναι, διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἐξέλεγξιν. Τοιουτοτρόπως ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε τὴν ἐξέλεγξιν εἰς ὅλα τὰ μέρη· π. χ. ἐὰν ἦναι εἰς τὰς Θήβας ὁ λόχος αὐτὸς, νὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ διατάξῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐνεργῇ τὴν διαταγὴν αὐτήν. Προσέτι διατάξατε ἀμέσως τὸν Νομάρχην καὶ Ἔπαρχον νὰ σᾶς στείλουν ἐντὸς 15 ἡμερῶν κατάλογον, κατάστασιν τῶν καταταχθέντων εἰς τὸν στρατὸν πρὸ 3 ἐτῶν, καὶ τέλος θέλουν ἂς καύσουν τὰ βιβλία, θέλουν ἂς τὰ διατηρήσουν! Σᾶς προτείνω λοιπὸν αὐτὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς δώσουν ἀφορμὴν ἴσως διὰ νὰ στοχασθῆτε νὰ εὕρητε καὶ ἄλλα, διὰ νὰ ἐκτελέσητε τὴν ἐπιθυμίαν σας.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, κάμνω μίαν παρατήρησιν, ὅτι ἐκ τῆς γενομένης μέχρι τοῦδε συζητήσεως ἐξάγεται ἡ ἰδέα νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπή· παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς ἀγορεύσαντας νὰ μὴ ἐκτρέπωνται ἐκτὸς τοῦ προκειμένου, διὰ νὰ μὴ παρατείνεται ἄνευ ἀποτελέσματος ἡ συζήτησις.

§176ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ἀφ’ ὅ,τι παρετήρησα εἰς τὴν ἐργασίαν ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὰς δαπάνας, διῄρεσα τὰς δαπάνας τοῦ ὑπουργείου. Ἡ πρώτη κατηγορία εἶναι ἡ μισθοδοσία τῆς πραγματικῆς δυνάμεως τῶν τε στρατιωτῶν καὶ ἀξιωματικῶν.

§177ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε, ἂν διακόπτω. Τὸ θέμα εἶναι ἂν πρέπει ἢ μὴ νὰ γείνῃ ἐπιτροπή.

§178ΔΑΓΡΕΣ. Σᾶς λέγω ὅτι μὲ αὐτὰς τὰς συζητήσεις ἐρχόμεθα πάντοτε, καὶ οὐδέποτε φθάνομεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Ἡ πρώτη λοιπὸν κατηγορία εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἶπον· ἡ δευτέρα εἶναι μία ἐνδεχομένη, δὲν τὴν λέγω ὡς βεβαίαν, ἂν καὶ τὴν θεωρῶ τοιαύτην, κατάχρησις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς πληρωμάς· τρίτη κατάχρησις ἡ ἀνεξέταστος βαθμολογία, οἱ ἀνεξέταστοι προβιβασμοί. Αἱ δύω τελευταῖαι κατηγορίαι εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ ἐφελκύσουν τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως. Σᾶς λέγω ὡς πρὸς τὰς πληρωμὰς ἐν γένει, δὲν θέλετέ ποτε ἀποφύγει τὰς καταχρήσεις εἰς αὐτὸν τὸν κλάδον ἐν γένει, ἂν διὰ μιᾶς ἀποφάσεώς σας ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον δὲν ὑπαγάγετε τὰς πληρωμὰς αὐτὰς εἰς τοὺς κανόνας τοῦ λογιστικοῦ νόμου· καθ’ ὃν τρόπον πληρώνεται καὶ συντάσσεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐξέλεγξίς του, ἀπολύτως ἀδύνατος· (θόρυβος). Δὲν ἐννοῶ, Κύριε Βάσε, στρατιωτικὰ, εἶδα ὅμως, διότι εἰργάσθην ἱκανὰς ἡμέρας· καὶ φρονῶ ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι πρέπει νὰ ὑπαγάγῃ τὰς πληρωμὰς αὐτάς.

§179Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐξηγηθῆτε, Κύριε Δαγρὲ, ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, πῶς νὰ ὑπαχθῇ ἡ πληρωμή.

§180ΔΑΓΡΕΣ. Ἰδοὺ τὶ ἐννοῶ ἐγὼ, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἐννοῶ νὰ πληρώνωνται οἱ στρατιωτικοὶ, ὅπως καὶ οἱ πολιτικοὶ, ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔρχεται μία κατηγορία, Κύριοι, ἥτις εἰς πάντας εἶναι γνωστὴ, ὅλοι σας τὴν εἴδατε καὶ τὴν ἠκούσατε, πολλάκις συνεζητήθη καὶ ἀνεπτύχθη, ἥτις ἀπησχόλησε τὴν ἐπιτροπὴν πολὺ σπουδαίως, πῶς ἠμπορεῖ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ, καὶ εἶναι μία δαπάνη ἀρκετὰ σπουδαία· εἶναι ἡ κατάχρησις τῆς κατατάξεως εἰς τὸν λόχον ἢ εἰς τὸ Σύνταγμα, καθὼς εἷς πληρεξούσιος προτήτερα εἶπε, τῶν ἀπομάχων· τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐῤῥέθη, συνεζητήθη, ἀνεπτύχθη καὶ ἄλλοτε, καὶ ὅμως ἡ Συνέλευσις δὲν τὸ ἔλυσεν· εἶναι καὶ τὸ ἄλλο τῶν ὑπεραρίθμων ἀνθυπασπιστῶν, ἐκτὸς τῶν 2,000 ὑπαξιωματικῶν. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ποία εἶναι ἡ δαπάνη τῶν ὑπεραρίθμων ἀνθυπασπιστῶν, τῶν κακῶς τεθειμένων εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀπομάχων, ...... διότι δὲν εἶναι μόνον στρατιωτικοὶ, ἀλλὰ ........; 957 χιλιάδες ἐτησία δαπάνη. Καὶ ὅμως, Κύριοι, ἐνῷ τὸ ζήτημα αὐτὸ πολλάκις, ὡς εἶπον προηγουμένως, ἐκινήθη καὶ ἀνεπτύχθη ἐν τῇ Συνελεύσει ταύτῃ, ἐνῷ κατὰ μῆνα ψηφίζομεν πιστώσεις, ποῖος τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἦλθε νὰ εἴπῃ, τί τὰ πληρώνεις αὐτά; εἶναι κατάχρησις. Κἀνεὶς δὲν τὸ εἶπεν. Ὅλοι θέλομεν τὸ καλὸν, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸ κάμνωμεν ἡμεῖς, ἀλλ’ ἄλλοι. Ἰδοὺ, Κύριοι, σήμερον δύνασθε νὰ τὸ ἀποφασίσητε, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ τὸ ἐξετάσητε, μὴ ἀποδίδετε δειλίαν εἰς ὅλους, ἰδιοτέλειαν· πρέπει νὰ ὁμολογῆτε ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ τῆς ἐπιτροπῆς εἰργάσθησαν μετὰ περισσοτέρου ζήλου ἀπὸ ἐμὲ, ὅστις δὲν ἔχω κἀνὲν συμφέρον· ἀλλ’ εἶναι ζήτημα δύσκολον· πρόκειται σήμερον νὰ καταργήσητε 539 ἀνθυπασπιστὰς ὑπεραρίθμους, καὶ ἴσως εἶναι 700· πρόκειται σήμερον νὰ καταργήσητε τὰς πληρωμὰς ἴσως 1,000 ἀπομάχων. Τί θέλετε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; ἰδοὺ ἡ ἐπιτροπὴ, εἶμαι μέλος, σᾶς τὸ φέρω τὸ ζήτημα· τί θέλετε λοιπόν; καταργήσατε αὐτά· ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν θὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμόν; ἴσως δεκάτη φορὰ εἶναι αὐτή· αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα καὶ ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ προσκαλέσῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ τῷ εἴπῃ, πῶς ἐναντίον τῆς ἀποφάσεώς μου ἐπιτρέπεις νὰ κατατάσσωνται νέοι εἰς τὸν Στρατόν; Τί νὰ σᾶς κάμῃ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἂν στείλετε καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας; Ἰδοὺ λοιπὸν σᾶς φέρω τὸ ζήτημα· τί φρονεῖ ἡ Συνέλευσις περὶ τῶν ὑπεραρίθμων ἀνθυπασπιστῶν, περὶ τοῦ λόχου τῶν ἀπομάχων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ ⅘ πλεονάζουσι;

§181ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ καταργηθῶσιν.

§182ΙΑΛΕΜΟΣ. Αἱ ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν σήμερον εἰς τοὺς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν ὑπουργοὺς, ἤθελον κάμει νὰ πιστεύσῃ τις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς τὴν χειροτέραν κατάστασιν, ὅτι οἰκονομικῶς εἶναι ὅλως παρημελημένη, ὅτι ἡ πειθαρχία τοῦ Στρατοῦ παρέλυσεν, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ὑπάρχει τάξις, ὅτι ἡ ἐπανάστασις δὲν ἔφερε παρὰ πλήρη παραλυσίαν εἰς τὸν Στρατὸν καὶ τὴν κοινωνίαν, τουτέστιν ἠθέλαμεν ἐπισφραγίσει ὅσα γράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Βιέννης, καὶ πᾶν ὅ,τι λέγεται καὶ γράφεται ἐν Μονάχῳ. Αἱ ἐπερωτήσεις, αἵτινες ἀπευθύνθησαν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐστηρίζοντο βεβαίως εἰς τὸ δίκαιον, ἀλλ’ οἱ ἐπερωτήσαντες ἐλησμόνησαν, ὅτι αἱ γενόμεναι ἀταξίαι φέρουν ὅλως διόλου διάφορον χαρακτῆρα, παρ’ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον παρέστησαν· ἀλλ’ ὅσον σπουδαῖον χαρακτῆρα καὶ ἂν φέρωσι δύνανται σήμερον πρὸ πάντων νὰ θεωρηθῶσιν ὡς σπαραγμοὶ προσδοκιῶν ἀποτυχουσῶν, εἶναι ἀνίσχυροι ἀπέναντι τῆς ἐπαναστάσεως· ἐγὼ αὐτὸς, ὅστις τοὺς ἐφοβήθην ἄλλοτε, σήμερον δὲν τοὺς φοβοῦμαι πλέον. Προχθὲς ἀκόμη, Κύριοι, ἐπέστελλαν ἐντεῦθεν εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ὅτι κίνημά τι ἦτο γενικὸν, ἀλλ’ ὅτι ὁ ἀρχηγὸς δειλιάσας κατέβη εἰς Πειραιᾶ νὰ φάγῃ ὄστρακα.

§183ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος τὸ γράφει;

§184ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἐὰν τὸν ἐγνώριζον, κ’ ἐγὼ ἤθελον τὸν στείλει ἓν γλύκισμα νὰ φάγῃ κατόπιν τῶν ὀστράκων. Μὴ ἐρχώμεθα παριστάνοντες παραλυσίαν, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει, καὶ μὴ ἐπισφραγίζωμεν συκοφαντίας. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἐγένετο ἀρκετὴ σπατάλη τοῦ δημοσίου πλούτου· ἀλλὰ, καθόσον ἀφορᾷ τὸν Στρατὸν, νομίζω, ὅτι εἶναι ὀλίγα ὅσα ἐδαπανήθησαν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀπέναντι τῶν ἐκδουλεύσεών του. Εἰς τὴν τρίτην Σεπτεμβρίου, εἰς τὴν ἐπανάστασιν ἐκείνην, καθ’ ἣν οὔτε εἷς στρατιώτης, οὔτε εἷς ἀνώτερος ἢ κατώτερος ἀξιωματικὸς ἔμεινε μακρὰν τῆς ἐπαναστάσεως, εἰς τὴν ἐπανάστασιν ἐκείνην, καθ’ ἣν μὲ ἓν ζήτω μόνον κατώρθωσαν κ’ ἐπέτυχον τὸ Σύνταγμα, ἐδαπανήθησαν 800 χιλ. δραχμῶν εἰς διάστημα ἑνὸς μόνον μηνός. Σήμερον μόνον δὲν ἤκουσα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολλάκις ἐπανέλαβον τινὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· «ἐπανάστασις, ἐπανάστασις, πόσα κακὰ ἐγένοντο ἐν ὀνόματί σου·» καὶ ἠπόρησα πολὺ, ἀφοῦ τόσοι ῥήτορες, φειδόμενοι τοῦ δημοσίου πλούτου καὶ λησμονοῦντες τὴν ἐπανάστασιν, ἐνόμισαν καλὸν νὰ κατακεραυνοβολήσωσι τὴν φαντασιώδη αὐτὴν παραλυσίαν.

§185ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν.

§186ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἡ κατάχρησις πρέπει πάντοτε νὰ ἐξελέγχηται καὶ νὰ καταδικάζεται, νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ τηρήσωμεν ἓν μέτρον, νὰ τηρήσωμεν ἕνα γνώμονα εἰς τὴν ἐξέλεγξιν ταύτην, καὶ ἂς προσέξωμεν μήπως εἰς τὴν γενικὴν αὐτὴν μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁποίας παριστάνομεν τὸν κόσμον εἰς πλήρη ἀναρχίαν, τὰς Ἐπαρχίας ἐν πλήρει ἀταξίᾳ, μήπως ἐνισχύσωμεν συκοφαντίας, τὰς ὁποίας ἀκόμη καὶ σήμερον ἐκτοξεύουσι κατὰ τῆς πατρίδος ἡμῶν. Ἰδίως, Κύριοι, πᾶν ὅ,τι λέγεται καὶ γράφεται κατὰ τοῦ στρατοῦ, φρονῶ, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν, καὶ ἂν ἐγένοντο προβιβασμοὶ 500 ἀνθυπασπιστῶν λησμονεῖτε, ὅτι εἰς ἄλλην ἐποχὴν παράνομον καὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἀδελφοκτονίας ἐγένοντο ἄπειροι προβιβασμοί, λησμονεῖτε, ὅτι κατεπατήθησαν ἀρχαιότητες, λησμονεῖτε, ὅτι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ μεμυημένοι τὴν ἐπανάστασιν, ἐξώδευον διὰ τοὺς στρατιώτας των, καθὼς π. χ. εἰς τὰς Πάτρας, πολλοὶ ἀνθυπασπισταὶ ὀφείλουσιν ἀκόμη. Νομίζω, λοιπὸν, ὅτι εἰς τὴν γενικὴν αὐτὴν μομφὴν δὲν πρέπει νὰ παρασύρωμεν πᾶν ὅ,τι ἔφερεν ἡ ἐπανάστασις. Δὲν πρέπει τὰς μικρὰς αὐτὰς ἐξοχότητας νὰ τὰς παραστήσωμεν ὡς τοσοῦτον ἐπιβλαβεῖς εἰς τὸν τόπον, διότι κατὰ μέγα μέρος εἶναι ἀπόῤῥοια τῆς ἐπαναστάσεως.

§187ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἔρχομαι εἰς ἐπικουρίαν τοῦ προλαλήσαντος μὲ τὰ ἀντίθετά του ὅμως ἐπιχειρήματα. Φοβεῖται μήπως ἡ καταγγελλομένη ἀταξία, μήπως ἡ καταγγελλομένη ἀναρχία ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀντηχήσῃ εἰς τὰ ὦτα ἐκείνων, οἵτινες ἐπιθυμοῦσι νὰ εὑρίσκωσι μέσα νὰ προσβάλλωσι τὴν πατρίδα μας καὶ νὰ τὴν δυσφημήσωσιν· ἀλλ’ ἂν ἔχωμεν αὐτὸν τὸν φόβον, Κύριοι, δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ προσπαθήσωμεν νὰ εὕρωμεν τὰ μέσα νὰ τακτοποιήσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ Κράτος, ὥστε οὕτω ν’ ἀποσοβήσωμεν τὰς συκοφαντίας, τὰς ὁποίας θέλουν τολμήσει νὰ ἐπιφέρουν κατὰ τῆς πατρίδος ἡμῶν οἱ ἐχθροὶ αὐτῆς καὶ οἱ ξένοι; Ἐδῶ λοιπὸν κεῖται τὸ ζήτημα· ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὅλοι συνηγόρησαν, ὅσοι συνηγόρησαν, ὑπὲρ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες συνηγόρησαν ὑπὲρ τῆς σιωπῆς. Ἐπειδὴ λοιπὸν, Κύριοι, μέλημα τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ Ἔθνους εἶναι, καὶ πρέπει νὰ ᾖναι, ἡ ἐπανάκαμψις τῆς τάξεως, εἶναι καὶ πρέπει νὰ ᾖναι ἡ ἐπαναγωγὴ τοῦ αἰσθήματος ἐκείνου τοῦ πατριωτισμοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προπορεύηται παντὸς λογισμοῦ καὶ πάσης πράξεως, ἐφοβήθησάν τινες, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα θίγει τὴν τιμὴν τοῦ στρατοῦ. Ἐπλανήθησαν κατ’ ἐμέ· τὸ ζήτημα ἐξ ἐναντίας ἔρχεται εἰς ἐπικουρίαν αὐτῆς τῆς τιμῆς, διότι οὔτε πρὸς στιγμὴν δὲν πρέπει ν’ ἀμφιβάλῃ μία Συνέλευσις κυρίαρχος, δὲν πρέπει ν’ ἀμφιβάλῃ ἓν ἀκροατήριον ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ τὴν κοινωνίαν, ὅτι ἡ τιμὴ δὲν κάθηται μὲ ὅλην αὐτῆς τὴν ἀξίαν ἐπὶ τοῦ ἅρματος, τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ τὰς πράξεις τοῦ στρατοῦ· ἀλλὰ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι, ἐὰν μεταξὺ τῶν ἀτόμων τῶν εὑρισκομένων ἐν τῷ στρατῷ, καὶ λέγω κατὰ δυστυχίαν, ὑπάρχωσί τινες, οἱ ὁποῖοι κατεχράσθησαν τὴν ἐμπιστοσύνην, μὲ τὴν ὁποίαν τοὺς ἐπεφόρτισεν ἡ Πατρὶς, μὲ τὴν ὁποίαν τοὺς ἐπισκιάζει τὸ ἐπάγγελμά των, νομίζετε, ὅτι ἐὰν πραγματικῶς κατεχράσθησαν τῆς ἐμπιστοσύνης, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τιμωρηθῶσι, διότι τρέχει κίνδυνον ἡ ὑπόληψις τοῦ στρατοῦ; Πρέπει μάλιστα νὰ τιμωρηθῶσι διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἴσα ἴσα αὐτὴ ἡ τιμή. Ἕως ἐδῶ νομίζω ὁ λόγος μου ἀρκεῖ εἰς ἀπάντησιν τοῦ προλαλήσαντος, ὅστις ἐπρότεινε ν’ ἀφήσωμεν κεκαλυμμένην ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν διὰ νὰ προφυλάξωμεν τὴν ἐθνικὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὰ βέλη τῶν ἐχθρῶν τῆς πατρίδος. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον μέρος, ἔρχομαι εἰς τὸ κύριον ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἡ Συνέλευσις μεριμνᾷ σήμερον· τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο· νὰ σχηματίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς τοῦ στρατοῦ καὶ ν’ ἀφαιρέσῃ αὐτὰς τὰς ἀμφιβολίας, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται νὰ ἐνοχοποιῶσι τὴν Κυβέρνησιν, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται νὰ ἐνοχοποιῶσι τὰ ἄτομα· κατὰ τὴν ἰδέαν μου ὅμως τὴν ὁποίαν στηρίζω εἰς τὴν πεῖραν τὴν στρατιωτικὴν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ἡ σύστασις μιᾶς καὶ μόνης ἐπιτροπῆς δὲν ἐπαρκεῖ νὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα. Μὴ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι τὸ ἔργον εἶναι εὔκολον, εἶναι δυσκολώτατον, καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες θὰ ἀναδεχθῶσι τὴν ἀποπεράτωσιν αὐτοῦ τοῦ ἔργου, πολὺ ἔχουν νὰ κοπιάσουν, ἀπαιτοῦνται πρὸ παντὸς ἄλλου εἰδικώτατοι ἄνθρωποι, οἵτινες νὰ δυνηθῶσι νὰ εἰσέλθωσιν ἐντὸς τῶν μυχῶν αὐτῶν τῆς ὑπηρεσίας, αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας ἥτις εἶναι σκοτεινὴ, διότι προστατεύεται ἀπὸ ἕνα κανονισμὸν, ὅστις τὸν σκοπὸν εἶχεν, ὅταν ἦλθεν εἰς τὸν τόπον ἡμῶν, ν’ ἀφήσῃ τὰ πράγματα ὅλως διόλου ἀναπόδεικτα καὶ ἐσκοτισμένα, εἶναι ὁ Βαυαρικὸς κανονισμὸς, ὁ ὁποῖος, ἀφ’ ἧς ἦλθεν ἐδῶ, δὲν ἄφησε τὸ ἔθνος νὰ φωτισθῇ περὶ τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας κατὰ διαφόρους καιροὺς εἶχε κάμει· εἶναι πολύπλοκος καὶ ἀδιέξοδος. Ἠξεύρετε, Κύριοι, δὲν εἶναι μόνος αὐτὸς ὁ κανονισμὸς, εἶναι μία ἀπειρία ἐγκυκλίων, μία ἀπειρία διαταγμάτων, ἡ ὁποία ἐπιπίπτει κατ’ ἐκείνου, ὅστις δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ὅλα αὐτὰ τὰ διδόμενα· ἐὰν τολμήσῃ, λέγω, νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ στρατοῦ, θὰ ναυαγήσῃ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀλλ’ ἂν καὶ ἦτο δυνατὸν μία καὶ μόνη ἐπιτροπὴ νὰ εἰσέλθῃ, ὡς προεῖπα, ἐντὸς τῶν μυχῶν αὐτῶν τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τῶν ἀνακαλύψεων καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ εὕρῃ ὅλας τὰς καταχρήσεις, ἐὰν ἔγειναν, αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀνάγκην νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος καὶ τὸ ἀποτέλεσμα πάλιν νὰ μὴ ᾖναι καθαρόν. Εἶμαι, Κύριοι, στρατιώτης· ὡς γνωρίζετε, ἔχω 20 ἔτη εἰς ὑπηρεσίαν, διοίκουν τὴν μονάδα τὴν στρατιωτικὴν, ἥτις εἶναι ὁ λόχος, ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι τολμηρὸν εἰς ἐμὲ ἐὰν ἐλάμβανον τὸ καθῆκον μόνος μου μὲ τὰς γνώσεις τὰς ἱκανὰς, τὰς ὁποίας ἔχω, νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέλεγξιν αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, θὰ ἤμην πολὺ κοῦφος. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔχω τὸν γνώμονα τῶν γνώσεων, δύναμαι, ὅταν ἀναλάβω μίαν τοιαύτην ὑπηρεσίαν, νὰ τὴν ἐξελέγξω, νὰ προχωρήσω εἰς τὰ ἔγκατα αὐτῆς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχω τὰ ἁρμόδια ὄργανα, ἄλλως εἶναι ἀδύνατον. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσητε, ἢ 6μελὴς ἢ 7μελὴς ἢ 8μελὴς, μόνη της δύναται νὰ ἐρευνήσῃ καὶ νὰ πληροφορηθῇ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου; Ὄχι! δὲν εἶναι δυνατὸν, πρέπει νὰ τὴν παρακολουθήσῃ ἐπιτελεῖον ἀπὸ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, ἅτινα διαχειρίζονται αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Αὐτὰ τὰ ὄργανα, ἂν σᾶς εἴπωσιν, ὅτι ὁ παρελθὼν μὴν ἐῤῥίφθη εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, πιστεύσατε, ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ τὸν ἀνακαλύψητε ἐκεῖ· διότι ἡ κατάστασις ἐδόθη, διότι ἡ κατάστασις εἶναι ἔγκυρος· δὲν δύνασθε νὰ ἐπανακάμψητε πρὸς τὰ ὀπίσω, διὰ νὰ ἀνακαλύψητε τὴν κατάχρησιν, ἥτις προῆλθεν ἐκ τοῦ πλεονασμοῦ. Ἐὰν σᾶς παρουσιάσῃ μίαν κατάστασιν τὸ πρῶτον τάγμα, καὶ εἴπῃ ὅτι ἔχει 500 στρατιώτας, τοὺς ὁποίους ἐπλήρωσε τὸν παρελθόντα μῆνα, δὲν δύνασθε ν’ ἀποδείξητε, ὅτι εἶχε μόνον 300, τοῦτο εἶναι ἀδύνατον. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσητε, πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τῆς οἰκονομίας τῆς ἐθνικῆς, ἀφ’ ἧς ἡμέρας συγκροτηθῇ, καὶ δὲν εἶναι ὀλίγον τοῦτο· τοῦτο εἶναι μέγα, Κύριοι, τὸ παρελθὸν εἶναι σήμερον εἰς τὴν κατοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, εἶναι σήμερον εἰς τὴν κατοχὴν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἐκεῖνο εἶναι τὸ ἁρμόδιον ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν οἱ ὑπολογισμοὶ, οἱ ὁποῖοι ὑπεβλήθησαν, ἐὰν αἱ πληρωμαὶ, αἱ ὁποῖαι ἐνηργήθησαν, ἐὰν αἱ ἀποδείξεις καὶ τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, δυνάμει τῶν ὁποίων ὅλα ἔγειναν, εἶναι σύμφωνα, καθὼς ὁ νόμος διατάσσει, καὶ ἐκεῖνος ἔχει τὴν δικαιοδοσίαν ν’ ἀποῤῥίπτῃ καὶ νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς ἐνόχους. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ὁ σχηματισμὸς μιᾶς μόνον ἐπιτροπῆς ἐργαζομένης ὁμοθυμαδὸν εἶναι ἀδύνατον νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ ἐπιφορτίσητε, ἐὰν δὲν παρέλθῃ ὁλόκληρον ἔτος. Νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ σηκώσω τὴν δυσκολίαν αὐτὴν, προτείνων τὸ ἑξῆς· ἡ Συνέλευσις νὰ ὀνομάσῃ ἐπιτροπὴν ἐκ τόσων μελῶν, ὅσαι εἶναι αἱ ἕδραι τῶν στρατιωτικῶν σωμάτων, νὰ διατάξῃ ἑπομένως ἕκαστον τούτων τῶν μελῶν ν’ ἀπέλθῃ παρακολουθούμενον ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους διὰ νὰ τὸ καθοδηγήσωσι μὲ πλήρη ἐξουσίαν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τάγματος καὶ νὰ ἀνακαλύψωσι τὰς καταχρήσεις, του, ἐὰν τοιαῦται ὑπάρχωσι, καὶ νὰ καταδείξωσι τὴν δύναμιν τὴν πραγματικὴν, ἂν αὕτη ὑπάρχει ἢ ὄχι, καὶ διὰ ποίους λόγους δὲν ὑπάρχει, τοιουτοτρόπως ὁ αὐτὸς χρόνος σχεδὸν ἀπαιτεῖται εἰς ὅλα τὰ μέλη αὐτῆς τῆς γενικῆς ἐπιτροπῆς νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς διαφόρους ἕδρας τῶν σωμάτων, νὰ ἐνεργήσωσι τὰς ἐξελέγξεις καὶ ἔπειτα νὰ συνέλθωσιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ νὰ φέρωσιν ἓν γενικὸν ἀποτέλεσμα τῶν μερικῶν ἐργασιῶν των· ὁ συνδυασμὸς εἶναι εὐκολώτατος, διότι ἡ ἐργασία εἶναι ὁμοιόμορφος. Δὲν πιστεύω, Κύριοι, κανεὶς στρατιωτικὸς ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἀφιλότιμος, ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἄπειρος τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἐκπληροῖ τῆς μεγάλης ἀξίας, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τὸν περιβάλλῃ ὅτι δὲν θέλει ἀφήσει οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον παράπονον νὰ γεννηθῇ, ἐξ ἐναντίας μάλιστα μὲ τὴν χεῖρα εἰς τὴν καρδίαν θέλει προσπαθήσει νὰ δείξῃ εἰς τὴν πατρίδα του, ὅτι δὲν καταχρᾶται τῶν μέσων της, ἀλλ’ ὅτι μεταχειρίζεται τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον αὐτὴ ἡ πατρὶς ἀνεγνώρισε πρὸς συντήρησίν του, καὶ ὅτι τὴν ὑπηρεσίαν του τὴν προσφέρει εἰς τὴν πατρίδα, ἕνεκα σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ὀφείλει πρὸς αὐτὴν, ἕνεκα τοῦ πατριωτισμοῦ του, ὅστις δὲν πρέπει νὰ ἐλλείπῃ ἀπὸ τὸ στῆθός του, καθόσον δὲν ἀφαιρεῖται καὶ ἀπὸ ὅλους ἡμᾶς τοὺς ἄλλους. Δὲν φρονῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐπεκτείνω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Συνέλευσις χορηγήσασα εἰς ἐμὲ τὴν τιμὴν νὰ λαλήσω πρὸς αὐτὴν καὶ τὸν λόγον, ἐνόησε ποῦ ἔγκειται τὸ ἐφικτὸν αὐτῆς τῆς ἐπιθυμίας καὶ ποῦ τὸ ἀνέφικτον· ἐπιθυμῶ λοιπὸν ἡ πρότασις, ἥτις ὑπεβλήθη ἐνώπιον ὑμῶν, νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς· «Νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ τόσων μελῶν, ὅσαι εἶναι αἱ ἕδραι τῶν στρατιωτικῶν σωμάτων, καὶ ἕκαστον τῶν μελῶν τούτων νὰ μεταβῇ εἰς τὰ σημεῖα ὅπου τὰ στρατιωτικὰ σώματα ἑδρεύουσι καὶ ἐκεῖ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.»

§188ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μολονότι, Κύριοι, ἤμην σύμφωνος, ὅταν ἐπρότεινεν ὁ Κύριος πληρεξούσιος ἐκ Πύλου τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐξελέγξῃ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Στρατοῦ, οὐχ ἧττον ὅμως ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε ἐγένετο, ἐνόησα, ὅτι ὑπάρχουν μερικαὶ δυσχέρειαι εἰς τὴν σύστασιν αὐτῆς, ὅπως τὴν ἐπρότεινεν ὁ Κύριος Αὐγερινὸς, ἢ ὅπως τὴν ἐπρότεινεν ὁ Κύριος Πετιμεζᾶς· πρόκειται νὰ βεβαιωθῇ, ἐὰν πραγματικῶς κατάχρησις ὑφίσταται· τὴν κατάχρησιν αὐτὴν ἓν ἐκ τῶν δύο, ἢ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὴν γνωρίζει καὶ δὲν τὴν τιμωρεῖ, ἢ δὲν τὴν γνωρίζει· ἐὰν δὲν τὴν γνωρίζῃ, ἀδικεῖ τὸν ἑαυτόν του, ἀδικεῖ καὶ τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία τῷ ἀνέθεσεν αὐτὸ τὸ βάρος Ὑπουργείου. Κατ’ ἐμὴν κρίσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς προτάσεως δὲν εἶναι ἴσως ὁ ἀληθὴς ἔνοχος, ἀλλὰ τί μὲ ὠφελεῖ, ἐὰν ἡ ἀγαθότης τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, ἢ ἡ ἄγνοιά του, ἢ ἡ καλωσύνη του ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα σήμερον βλάπτει τὰ δημόσια συμφέροντα. Ὅλος ὁ Κόσμος εἶναι πεπεισμένος, ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάχρησις, ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρχῃ, ὅλος ὁ Κόσμος πιστεύει, ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ τὴν ἀνακαλύψῃ. Φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει ν’ ἀποτανθῇ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι, ἀναλαμβάνουσα εἰς ἑαυτὴν τὸ ἔργον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀφ’ ἑνὸς παραλύει τὴν δύναμιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲν τίθεται εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ᾖναι. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, λέγετε, νὰ κάμουν οἱ πληρεξούσιοι οἱ στρατιωτικοὶ μίαν ἐπιθεώρησιν διὰ ν’ ἀνακαλύπτουν τὰς καταχρήσεις· ἀλλ’ αὗται αἱ καταχρήσεις λέγονται στρατιωτικαί, λέγονται καὶ οἰκονομικαί· καὶ νομίζετε, ἐὰν ᾖμαι ἐγὼ διοικητὴς τάγματος, θὰ ἀνεχθῶ νὰ τεθῶ εἰς τὴν γραμμὴν νὰ ἐπιθεωρηθῶ ἀπὸ ἕνα ὑπολοχαγὸν, ἢ ἀπὸ ἕνα ἀνθυπολοχαγόν; Βλέπετε, ὅτι θὰ προσβληθῇ τὸ στρατιωτικὸν ἀξίωμα· (θόρυβος). Ἐὰν ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου θὰ ἐνεργηθοῦν ἀνακρίσεις, τότε εἶναι ἄλλο ζήτημα· ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπισκεπτώμεθα τοὺς Στρατῶνας, ὅταν δὲν ὑφίσταται κίνδυνος πολιτικὸς, κίνδυνος σπουδαῖος. Νομίζω, ὅτι ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου ἄτομον δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τοὺς Στρατῶνας· (θόρυβος). Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι αὐτὰ τὰ μικρὰ κτυπήματα κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας, κατὰ τὸ ἰδικόν μου τοὐλάχιστον κεφάλι, δυνάμεθα νὰ τὰ ἀποφύγωμεν, ἐὰν ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἓν πρᾶγμα· νὰ τῷ εἴπωμεν, ὅτι, ἐὰν ὄχι εἰς τὴν πεποίθησιν τῆς Συνελεύσεως, εἰς τὴν πεποίθησιν τὴν ἰδίαν ἐπίκειται, ὅτι ὑφίσταται κατάχρησις καὶ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ἐὰν ὑφίσταται, ἢ δὲν ὑφίσταται. Ἡ Συνέλευσις γνωρίζουσα τὰ γιγνόμενα δύναται ν’ ἀποφανθῇ τότε. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἔχοντες μίαν ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν, ὀφείλομεν νὰ τῇ ἀποδίδωμεν ὅλας τὰς ἐνεργείας τῆς δικαιοδοσίας της. Ἐὰν δὲν ᾖναι κατάλληλος, εἶναι ἄλλο ζήτημα, ἀλλ’ ἔχοντες ἐκτελεστικὴν ἀρχὴν, ἔχοντες ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ δεδομένης τῆς ἰδέας, ὅτι ὑπάρχει κατάχρησις, ὅτι μισθοδοτοῦνται περισσότεροι, παρ’ ὅσοι πρέπει, καὶ ὅτι ὑπάρχουσιν, ἀδικοῦμεν ἡμᾶς αὐτοὺς, διότι ἀνεθέσαμεν τὴν διεύθυνσιν τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων εἰς ἕνα ἄνθρωπον, εἰς τὸν ὁποῖον, ἢ δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς λόγους του, ἢ δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς πράξεις του, ἢ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο. Καταδικάζομεν ἡμᾶς αὐτοὺς, ἐὰν ἀναλάβωμεν ἐργασίαν καθαρῶς διοικητικήν· ἐγὼ σᾶς λέγω ἓν πρᾶγμα· ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ἔχῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, δύναται ν’ ἀνακαλύψῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ κατάχρησις. Ἐὰν αὐτὰς τὰς ἰδιότητας πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν καταχρήσεων τὰς ἔχει ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν τὰς ἔχει· διότι δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀρνηθῶ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ ᾖναι εἰς κάθε ἄλλο κατάλληλος παρὰ νὰ εἰσδύσῃ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἰδίοις ὀφθαλμοῖς, καὶ ν’ ἀνακαλύψῃ ταχέως· ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ λάβῃ αὐτὴ τὸ ἔργον, ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται, οὐδὲ πρέπει· διότι ἀφ’ ἑνὸς προσβάλλει δικαιώματα, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου πρόκειται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τοὺς στρατῶνας, καὶ αὐτὸ τὸ ἀποκρούω καὶ δὲν δέχομαι τὸ κατ’ ἐμὲ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν μὲ ἐκλέξει ἡ Συνέλευσις πρὸς τοῦτο, νὰ ἐπιθεωρήσω σῶμα διοικούμενον ἀπὸ βαθμοφόρον ἀνώτερον ἐμοῦ· (θόρυβος) ὁ ὑπουργὸς ἢ πρέπει ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν ὑφίσταται κατάχρησις, ἢ πρέπει νὰ τὴν ἀνακαλύψῃ, ἄλλως ἐξακολουθοῦμεν μὲ τὸ σύστημα τῆς πεπτωκυίας δυναστείας, ἡ ὁποία ἔφερεν ὑπουργοὺς πολίτας, καὶ τοὺς ἔδιδεν ἕνα ὑπασπιστὴν ἔμπειρον τῶν στρατιωτικῶν. Σήμερον οἱ ὑπουργοὶ πρέπει νὰ ᾖναι κάτοχοι τῆς ὑπηρεσίας των, ἄλλως δὲν ἠμποροῦν νὰ προχωρήσουν καὶ τότε πρέπει νὰ λάβῃ τὴν αὐτοδιοίκησιν ἡ Συνέλευσις, πρέπει νὰ διοικῇ τὸ Κράτος δι’ ἐπιτροπῶν ἢ ἄλλως πως. Φρονῶ λοιπὸν εἰς αὐτὸ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἡ Συνέλευσις, ὥστε οἱ ὑπουργοὶ νὰ ἔχουν καὶ τὰς ἀναγκαίας ἰδιότητας, διὰ νὰ ᾖναι ὑπουργοί. Τί συμβαίνει σήμερον; καταδικάζω ὄχι τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐμὲ αὐτὸν, ὁ ὁποῖος τὸν ἐψήφισα· σήμερον εἰς αὐτὰς τὰς δυσχερείας τοῦ Κράτους ἀπαιτοῦνται ἄνθρωποι εἰδικοί· ἂς μὴ ἀποβλέψωμεν οὔτε εἰς τὰς ἀποχρώσεις μας, οὔτε εἰς τὰ συμφέροντά μας, διότι ἰδοὺ τὶ ὑφίσταται. Ἐγὼ ἐκ τῶν προτέρων ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ἔλαβον χώραν καταχρήσεις, ἀλλ’ ὅτι ὁ ὑπουργὸς διατελεῖ εἰς πλήρη ἄγνοιαν, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ τὰς περιστείλῃ, ἀνίκανος νὰ τὰς ἀνακαλύψῃ. Μὴ θέλετε νὰ ἐξαντλήσωμεν τὰ τελευταῖα μέσα, ἐνῷ δυνάμεθα νὰ προλάβωμεν τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν ὑφίσταντο κίνδυνοι σπουδαῖοι, οἱ πληρεξούσιοι ἠδύναντο νὰ εἰσέλθουν καὶ εἰς τοὺς στρατῶνας· ἀλλ’ ὑπάρχουν οἰκονομικαὶ δυσχέρειαι, ὑπάρχει ἰδέα, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ στρατοῦ δὲν ὑπάρχουν εἰς καλὴν κατάστασιν· πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ αὐτῶν· ἀλλὰ πρὶν προέλθωμεν εἰς τοῦτο τὸ μέσον πρέπει προηγουμένως ν’ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀνακαλύψῃ τὰς καταχρήσεις, ἐὰν δὲν δύναται, ἂς σκεφθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν πρέπει νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ ἢ ν’ ἀναλάβῃ αὐτὴ τὴν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν.

§189ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὑπουργείου θὰ φέρῃ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἕνα πολιτικὸν, δὲν θὰ τὸν δεχθῆτε σεῖς νὰ σᾶς ἐπιθεωρήσῃ; λοιπὸν δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν αὐτὴν περίστασιν, καθὼς ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις διὰ τῆς ψήφου τῆς ἰδικῆς σας καὶ ὄχι τῆς ἰδικῆς μου ἦλθεν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὤφειλον νὰ τὸν σεβασθῶ· σεῖς λέγετε σήμερον, ὅτι εἶναι ἀνίκανος ν’ ἀνακαλύψῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐλλείψεις καὶ τὰς καταχρήσεις, καὶ μολαταῦτα σεῖς ἐψηφοφορήσατε ὑπὲρ ἐκείνου τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἡμεῖς ἐσεβάσθημεν τὴν ψηφοφορίαν αὐτὴν, διότι ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε πλειονοψηφίαν, καί τοι ὢν κατὰ τὴν ἰδικήν σας καὶ ὄχι κατὰ τὴν ἰδικήν μας πεποίθησιν ἀνίκανος. Λέγω λοιπὸν, ὅτι εἰς πᾶσαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ὁποιανδήποτε ἐπιτροπὴν καὶ ἂν θέλητε, εἴτε ἐκ πολιτῶν εἴτε ἐκ στρατιωτικῶν, τὰ σώματα τὰ στρατιωτικὰ ὀφείλουν νὰ ὑπακούωσιν, ὀφείλουν νὰ δεχθοῦν τὴν ἐπιθεώρησιν, διότι αὐτὴ ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀνωτέρα ἀπόφασις ἀπὸ πάντα βαθμὸν στρατιωτικόν.

§190ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐψηφοφόρησα ὑπὲρ τοῦ νῦν ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἶχα πάντοτε τὴν πεποίθησιν ὅτι εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ φέρῃ καλλιτερεύσεις, οὔτε νὰ διοργανώσῃ τὸν στρατὸν, ἀλλὰ τότε εἶχα ὑπ’ ὄψιν τὴν τάξιν τοῦ στρατοῦ καὶ ὡς τοιοῦτον τὸν ἐψήφισα· ὅτε ἡ κατάστασις τοῦ ἔθνους εἶναι ὁμαλωτέρα, ὅτε πολιτικοὶ κίνδυνοι δὲν ἀπειλοῦσι τὸν τόπον, εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀνατεθῇ ἡ διοίκησις τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δύνανται κατὰ πεποίθησιν νὰ τὴν διευθύνωσι· διὰ τοῦτο προτείνω ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλης αὐτῆς τῆς συζητήσεως, νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, νὰ εἴπῃ ὅσα σήμερον ἐλέχθησαν περὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν εἶναι ἀληθῆ ἢ ὄχι; ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν εἶναι ἀληθῆ, νὰ μᾶς ἀναφέρῃ τοὺς λόγους, καὶ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τῆς ἀληθείας· ἂν δὲ ᾖναι ἀληθῆ, νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιάσῃ ἡ Συνέλευσις εἶναι ἀποχρῶντα ἢ ὄχι.

§191ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνομολογῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι κατάλληλος. Τὸ πρᾶγμα, Κύριοι, εἶναι ἁπλούστατον, δι’ οὓς λόγους σᾶς ἀνέφερεν ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, διότι ἡ ἐργασία αὐτὴ εἶναι δυσκολωτάτη, καὶ ὅλον τὸ κράτος, ἂν θελήσωμεν νὰ διατρέξωμεν, δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε. Πρέπει, Κύριοι, νὰ διορίσωμεν ὁμοῦ μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἕνα στρατιωτικὸν ἐπιθεωρητὴν, καὶ αὐτὸς παρακολουθούμενος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς νὰ δυνηθῇ νὰ ἐνεργήσῃ (θόρυβος). Ἐὰν θέσωμεν ἕνα Ζυμπρακάκην, ἕνα Κορωναῖον, οὗτος, ἀφ’ οὗ λάβῃ 4, ἢ 5 οἰκονομικοὺς ἀξιωματικοὺς δύναται νὰ κάμῃ κἄτι, πρέπει δὲ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ σώματα τῆς πρωτευούσης μόνον.

§192ΒΑΣΟΣ. Μοὶ φαίνεται ἄπορον, Κύριοι, πῶς ἄνθρωποι τῆς πραγματικῆς ὑπηρεσίας καὶ στρατιωτικοὶ νὰ ἔλθουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἀντικρούσουν εἰς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ἔτι δὲ περισσότερον νὰ ἀντικρούσωσι τὴν ἰδέαν αὐτὴν μὲ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπίστευα νὰ ἀκούσω ὄχι μόνον ἀπὸ στρατιωτικοὺς ἀλλ’ ἀπὸ ἀνθρώπους ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐδικαιούμην νὰ ἀκούσω καλλίτερα ἀφ’ ὅσα ἤκουσα. Τί σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης; Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ στείλητε ἐπιτροπὴν τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὸν στρατὸν, δὲν δύνασθε νὰ στείλητε ἐπιτροπὴν, διότι ἐγὼ εἶμαι κατώτερος· ὅταν ἐγὼ ὑπάγω ἀπεσταλμένος ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, μὲ τὴν βελάδα μου, ἂς ᾖναι καὶ στρατηγὸς ὀφείλει νὰ ἔλθῃ ἀσκεπὴς γνωρίζων τὴν θέσιν μου καὶ τὴν ἀποστολήν μου. (Ἐπιδοκιμασίαι) Ἀλλὰ, Κύριοι, ἀφίνω τοῦτο· ἄλλος εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐπιτήρησιν, νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὰ τάγματα εἰς τὴν πρωτεύουσαν, νὰ στείλῃ ἕνα ἐπιθεωρητὴν νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φροντίσῃ νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν γίνωνται καταχρήσεις ἢ νὰ στείλῃ ἀνθρώπους νὰ ζητήσουν νὰ ἀνακαλυφθοῦν αὐταί· ἄλλος εἶπεν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ διορθώσῃ τὰ πράγματα καὶ ἄλλος εἶπεν ἄλλα· ἐγὼ δὲ λέγω, ὅτι ἂν ἤμην ἐπίτροπος, ἂν ἤμην ὁ ἄνθρωπος, ὅστις ἤθελα λάβει μέρος εἰς τοιαύτην ἐνέργειαν, ἐγὼ ἤθελον ἀρχίσει ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον· λοιπὸν πῶς θέλετε νὰ ἀφίσητε εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ διορίσῃ ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους ἔχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον; καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχωσιν, ἄνθρωποι, οἵτινες πρὸ πολλοῦ ἔπρεπε νὰ λείπουν ἀπὸ τὸν ὑπηρεσίαν. Λοιπὸν, Κύριοι, πῶς θέλετε νὰ εἴπητε, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διορίσῃ ἕνα ἐπιθεωρητὴν; καὶ ποῖον θὰ διορίσῃ ὁ ὑπουργὸς εἰμὴ ἕνα ἐκ τῶν ὑπαλλήλων του; ἂν θέλῃ ἡ Συνέλευσις νὰ ἔχῃ τὴν ἐπιτροπὴν, νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἐξέλεγξιν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολὺ, ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς· ἂν θέλετε νὰ ἔλθῃ ἀποτέλεσμα, πρέπει νὰ κάμητε τὴν ἐπιτροπὴν, διότι ἂν δὲν θέλετε τοῦτο, ἀφίσατε τὸ πρᾶγμα νὰ τρέχῃ ὅπως τρέχει, διότι καλὰ γνωρίζετε, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἀνεθέσατε νὰ ἐκτελέσῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, τίποτε δὲν ἔκαμε, δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς κᾀνένα οὔτε κακὴν θέλησιν, οὔτε ἀπιστίαν, οὔτε ἀνικανότητα, θέλω νὰ σᾶς εἰπῶ, ἂν θέλωμεν νὰ κάνωμεν δουλιὰ, πρέπει νὰ κάμωμεν τὴν ἐπιτροπὴν ἡμεῖς, ἂν δὲν θέλωμεν, νὰ μὴ σχηματίσωμεν ἐπιτροπήν.

§193ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἓν μέλος τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς μᾶς ἔδωκε πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἔφερον εἰς συζήτησιν, καὶ δὲν δύναμαι παρὰ τὰς πληροφορίας ταύτας νὰ τὰς ἐκτιμήσω, οὐχ ἧττον ὅμως ἀφ’ ἑτέρου δυσπιστῶ ἀκόμη, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρχῃ τοσοῦτος ἀριθμὸς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἐνῷ Κύριοι, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πιστεύω εἰς τοὺς λόγους τοῦ Κ. Ζυμπρακάκη· διὰ νὰ ἀποδείξω ὅμως ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐν γένει καὶ μάλιστα ὁ στρατὸς ἔδειξεν ὄχι μόνον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε ἀκραιφνῆ πατριωτισμὸν, ὅτε ὁ ἀγὼν ἐγίνετο περὶ τῶν ὅλων, κηρύττω μὴ ἀληθὲς τὸ παράδειγμα, ὅπερ εἷς τῶν προλαλησάντων ἔφερε περὶ καταχρήσεως τοιούτων ἐξόδων καὶ κατὰ τὴν περίστασιν τῆς Γʹ. Σεπτεμβρίου μέχρι 800 χιλιάδων δραχμῶν· ἀληθὲς εἶναι, Κύριοι, ὅτι ἡ Γʹ. Σεπτεμβρίου δὲν ἦτον ἐπανάστασις, ὡς ἡ σημερινή· ἦτον ὅμως ἐπανάστασις, ἔφερε τὸ μέγα ἐκεῖνο ἀποτέλεσμα, ἐκινήθη καὶ αὕτη ἑταιρικῶς καὶ συνωμοτικῶς, ὡς διεξελθοῦσα ὅλους τοὺς κινδύνους, μέλος καὶ ὀπαδὸς τῆς ὁποίας ὑπῆρξε καὶ ὁ στρατὸς καὶ ὁ λαὸς, καὶ πάσης τάξεως ἄνδρες, ὡς εἷς ἐκ τῶν πρώτων πρεσβευτῶν καὶ ἀκολούθων τῆς σωτηρίας ἰδέας ὑπῆρξα καὶ ἐγώ· σᾶς λέγω δὲ Κύριοι, ὅτι κανὲν ἔξοδον τοιοῦτον δὲν ἐπήγασε, δὲν ἔγινεν οὔτε ἀπὸ τοὺς πολίτας, οὔτε ἀπὸ τοὺς στρατιώτας· τὸ μόνον ἔκτακτον ἔξοδον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτε 3½ μῆνας ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν, δὲν ὑπερέβη τὰς δρ. 26,600 ἀπέναντι τῆς πιστώσεως 30,000 κατὰ τὰς ἑκάστοτε ἀποφάσεις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ἐπιδοθέντων τῶν περισσευμάτων κατὰ τὴν ἀποχώρησίν μου εἰς τὸν ἀνάδοχόν μου Κ. Ἀνδρέαν Λόντον. Βλέπετε λοιπὸν ὁπόσον ἦτο τὸ ἔξοδον ἐκεῖνο, διότι οὐδεὶς τῶν ἀρχηγῶν, οὔτε ἴδια ὠφελήματα, οὔτε διὰ τὸν στρατὸν αὐτοῦ ἐζήτησε, ὅτε μάλιστα ὑπῆρχε καὶ ὁ ἄτακτος στρατὸς, διευθυνόμενος ἀπὸ τὸν μακαρίτην Βάσσον καὶ ἄλλους· ἐκ τῶν τοιούτων δὲ τότε ἦτο καὶ ὁ μακαρίτης Γρίβας καὶ Κριζιώτης, ἀλλὰ πάντες εἰργάσθησαν μὲ πατριωτισμόν· τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καθ’ ἣν ὁ ἐνταῦθα τακτικὸς στρατὸς ἦτο παρατεταγμένος εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, ἤθελε μείνει νήστης, ἂν δὲν ἤρχετο ὁ δήμαρχος Ἀθηνῶν νὰ διανείμῃ ἀνὰ μίαν κουλούραν ἄρτου εἰς ἕκαστον τῶν στρατιωτῶν, μενόντων ἀπὸ πρωΐας μέχρι τῆς μεσημβρίας ἀκινήτων εἰς τὴν θέσιν των καὶ μεθ’ ὅλης τῆς ἀνηκούσης προσοχῆς καὶ πειθαρχίας χωρὶς νὰ ἁπλώσῃ τις πρὸς τοῦτον οἴκοθεν χεῖρα· ἀπέναντι λοιπὸν τοιούτων παραδειγμάτων, ἡ καταγγελλομένη σήμερον κατάχρησις θὰ ᾖναι φρικαλέα, ἐὰν πραγματικῶς ἀποδειχθῇ. Τώρα, ὅτε ἡ κατάχρησις αὐτὴ δὲν ἐπιβαρύνει τὸν στρατὸν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλον νὰ ἐξετάσωμεν τὰς καταστάσεις, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἂν γίνωνται καταχρήσεις, εἰς τοῦτο ἐνέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ μάλιστα πρέπει ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ἐπαναστάσεως νὰ ἐξετάσωμεν τὰς πράξεις αὐτῆς, καὶ πρέπει ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν θὰ διορίσητε, ἀπ’ ἀρχῆς νὰ ἐξετάσῃ τὰς πράξεις αὐτῆς.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ δοθῇ τέλος εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην.

§195ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ τινὲς ἀμφιβάλλουν περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς δυνάμεως τοῦ πληρωνομένου στρατοῦ, διὰ τοῦτο σᾶς φέρω τὴν κατάστασιν τῆς ά. Ἰουνίου. Ἀνέγνω αὐτήν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη. Ἐκ τῆς συζητήσεως νομίζω ὅτι προέκυψαν τὰ ἑξῆς ζητήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ά) νὰ προσκληθῶσι τὰ Σώματα, νὰ καταθέσῃ ἕκαστον τὰς καταστάσεις τῆς δυνάμεώς του ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1862 μέχρι τῆς ά. Ἰουνίου 1863. βʹ) νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς πραγματικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ· γʹ) ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ τόσων μελῶν, ὅσαι εἶναι αἱ ἕδραι τῶν διαφόρων Σωμάτων μὲ τοὺς ἀπαιτουμένους ὑπαλλήλους, πρὸς ἐξέτασιν τῆς δυνάμεως τῶν ἁπανταχοῦ Σωμάτων. Αὗται νομίζω ὅτι εἶναι αἱ τρεῖς προτάσεις, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ λύσῃ ἡ Συνέλευσις. Ὁ Κύριος Βάσσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος.

§197ΒΑΣΣΟΣ. Ἰδοὺ, Κύριοι, πῶς διετύπωσα τὴν πρότασίν μου· τὴν εἶχον εἰς δύο διαιρέσει· τὸ πρῶτον ἦτον «ἡ κατάθεσις εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως τῶν καταστάσεων τῶν Σωμάτων ἑκάστου μηνὸς, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν σχηματισθησομένην ἐπιτροπὴν,» καὶ μετὰ ταῦτα εἶπον, ἀνὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ ἑπταμελὴς, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, ἥτις νὰ μεταβῇ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κράτους.»

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρώτη πρότασις εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν κατάθεσιν τῶν καταστάσεων τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως, ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 62 μέχρι τῆς ά. Ἰουνίου 1863. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἔπειτα ἔρχεται ὁ διορισμὸς τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς πραγματικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ διαιρεθῇ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν ἀρχὴν τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς; Οἱ παραδεχόμενοι, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§199ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι ἐναντίος εἰς ὅσα ὁ Κ. Βάσσος ἀνέφερε περὶ σχηματισμοῦ ἐπιτροπῆς, ἥτις νὰ περιέλθῃ ὅλον τὸ κράτος, δι’ ἕνα λόγον· διότι θὰ ἐπέλθῃ μεγάλη βραδύτης εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς· καὶ σήμερον ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπόλογοι, διατελοῦσιν ὑπὸ τὸ κράτος μιᾶς ὑποψίας, ἀφορώσης τὴν τιμὴν αὑτῶν, καὶ ἀνάγκη πᾶσα τὸ βάρος αὐτὸ νὰ ἀρθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ἵνα μὴ εὑρίσκωνται ἀπέναντι τῆς κοινωνίας ἐκτεθειμένοι. Ἐνταῦθα θὰ προσθέσω, ὅτι εἰς τὰς Ἀθήνας εἶναι 5–6 τάγματα· θεωρῶ λοιπὸν συμφέρον πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις προτίθεται, νὰ διορίσῃ ἐνταῦθα τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ τῆς ὁποίας ἕκαστον μέλος ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐξέλεγξιν ἑνὸς ἑκάστου σώματος διὰ μιᾶς, συνοδευόμενον ἀπὸ τὰ ἀναγκαῖα ὄργανα, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ συνεννόησις, διότι, ἂν πρέπῃ ν’ ἀνακαλύψωμεν τὴν ἀλήθειαν, πρέπει νὰ τὴν ἀνακαλύψωμεν ἐξ ἴσου πρὸς ὅλα τὰ σώματα· δὲν πρέπει δὲ νὰ βραδύνωμεν τὴν ἐργασίαν. Ἂν θέλετε, Κύριοι, νὰ ἐξετάσητε καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅπου αἱ ἀποστάσεις εἶναι πολὺ μεγάλαι, οὔτε μετὰ ἓξ μῆνας δὲν θὰ ἔχητε ἀποτέλεσμα· προτείνω λοιπὸν νὰ διορισθῶσιν εἰς τὰς Ἀθήνας τόσα μέλη, ὅσα σώματα στρατιωτικὰ ὑπάρχουσι, νὰ κινήσωσι δὲ παρευθὺς δεξιὰ καὶ ἀριστερά· εἰς δὲ τὰ ἄλλα μέρη τοῦ κράτους, νὰ διορισθῶσι τόσα μέλη, ὅσα στρατιωτικὰ σώματα ὑπάρχουσι· νὰ κινήσωσι δὲ ὅλα ἐνταῦθα, διότι ἂν περιμένωμεν νὰ τελειώσῃ ἡ ἐργασία εἰς ἓν μέρος, ἵνα μεταβῇ εἰς τὸ ἕτερον, δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε ἕνεκα τῶν μεγάλων ἀποστάσεων.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν ἡ ἑξῆς πρότασις, ὅτι πρέπει νὰ διορισθῇ μία καὶ ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ, ἥτις νὰ κάμῃ τὴν ἐξέλεγξιν διὰ μιᾶς ἐφ’ ὅλων τῶν σωμάτων, ἀνατιθεμένης τῆς ἐξελέγξεως ἑκάστου σώματος εἰς ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς.

§201ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Προτείνω ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ᾖναι ἑνδεκαμελής.

§202ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ ᾖναι ἑνδεκαμελὴς ἡ ἐπιτροπὴ, νὰ σηκωθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα τώρα καὶ πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐξελέγξεως, ἤτοι πῶς θὰ γείνῃ. Βλέπω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θεωρεῖ, ὅτι ὁ τρόπος τῆς ἐξελέγξεως εἶναι ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς. Τώρα πῶς θὰ ἐκλεχθῇ ἡ Ἐπιτροπή; ἀπὸ τὰ τμήματα;

§204ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι! διὰ ψηφοδελτίων.

§205ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὰ Τμήματα, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ διὰ ψηφοδελτίων νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τόρα διὰ σχετικῆς ἢ δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας;

§207ΠΟΛΛΟΙ. Διὰ σχετικῆς.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ διὰ σχετικῆς πλειονοψηφίας, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογήν;

§209ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§210ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Τὸ κύριον ζήτημα τὸ περὶ τῆς ἐπεξεργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ.........

§211ΤΙΝΕΣ. Ἀπεφασίσθη.

§212ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι!

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῳόντι δὲν ἀπεφασίσθη.

§214ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλει σήμερον ἢ αὔριον νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γίνῃ σήμερον ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται τρεῖς) Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν νὰ γείνῃ αὔριον, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Νὰ ἐνθυμηθῇ ἡ Συνέλευσις, ὅτι ὑπάρχει ἀποφασισμένον νὰ συζητηθῶσιν αὔριον πρὸ παντὸς ἄλλου ἀντικειμένου τὰ οἰκονομικὰ σχέδια τὰ ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν, πρῶτον θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ καὶ κατόπιν τὰ οἰκονομικὰ, ἢ τἀνάπαλιν; Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προηγηθῶσιν αὔριον τὰ οἰκονομικὰ καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ ἐκλογὴ νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν θὰ προηγηθῇ ἡ ἐκλογή. Ἀλλὰ σᾶς παρατηρῶ, ἂν θέλητε νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, πρέπει νὰ ἔλθητε πρωΐ.

§216ΙΑΛΕΜΟΣ. Ὡς πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι τὸ περὶ Δημοτικῶν Συμβουλίων.

§217ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι! ὄχι!

§218ΔΑΓΡΕΣ. Συγχωρήσατέ μοι, Κύριε Πρόεδρε, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἂν θέλωμεν νὰ ἐργαζώμεθα, πρέπει νὰ ἐρχώμεθα πρωΐ, καὶ λέγω, ὅτι ὅσοι ἐρχόμεθα ἀπὸ τῆς ὀγδόης θὰ περιμένωμεν μέχρι τῆς ἐννάτης, ἄλλως θὰ ἤμεθα ἐλεύθεροι νὰ φύγωμεν.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθόσον ἀποβλέπει τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε ποίας προτάσεις ἔχετε.

§220ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ παρουσιασθῇ ἐντὸς 10 ἡμερῶν.

§221ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπαρουσιάσθησάν τινες δυσκολίαι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις νὰ ἔλθῃ χωριστὰ ἑνὸς ἑκάστου Ὑπουργείου ὁ προϋπολογισμός. Ἐπειδὴ τῶν ἄλλων εἶναι ἤδη ἐπεξεργασμένος, διὰ τοῦτο ἔφερα τὴν πρότασιν νὰ φέρῃ ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐντὸς 5 ἡμερῶν, ἡ δὲ γενικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὸ ἰδικόν της ἀποτέλεσμα ἐπὶ τοῦ ὅλου ἐντὸς 10 ἡμερῶν.

§222ΔΑΓΡΕΣ. Περὶ τῶν ἐν τῷ στρατῷ καταχρήσεων ἔκαμα ἐπερώτησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ τὸ ποσὸν τὸ ἀφορῶν τοὺς ἀπειραρίθμους ἀνθυπασπιστάς;

§223ΜΑΚΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐργασία.

§224ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι! Πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ τὸ ποσὸν τῶν ἀπομάχων.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο προτάσεις ἐντὸς 3 ἡμερῶν νὰ ὑποβάλῃ ἡ Ἐπιτροπή...

§226ΠΟΛΛΟΙ. Ἐντὸς 10.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν ἐντὸς 10 ἡμερῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸ ἔργον της ἡ Ἐπιτροπὴ, νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Δαγρὲς ἔφερε τὴν πρότασιν ν’ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τοῦδε.

§228ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι!

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δαγρὲ, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται τρεῖς). Ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ἀναβάλλει τὴν ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§230ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπομονὴ ἀκόμη, παρακαλῶ, ἔγινε μία πρότασις, ἐντὸς πόσων ἡμερῶν νὰ ἐμφανισθῇ ἡ ἄλλη ἐπιτροπή;

§232ΠΟΛΛΟΙ. Ἐντὸς 10 ἡμερῶν.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄλλο ἀντικείμενον δὲν ἔχομεν καὶ διαλύομεν τὴν συνεδρίασιν. Ὥρα 1 καὶ 20 Μ. Μ.

Ὁ Προεδρεύων Ἀντιπρόεδρος

Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Ἡρ. Μαμούρης.