1863.06.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΙΕʹ.

Τῆς 3 Ἰουνίου 1863.

(Δευτέρα).

Ὥρα 9 Π. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν· ἐξ αὐτῶν ἀπηλείφθησάν τινες φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὴν διένεξιν.

§2ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸ Γραφεῖον, διατὶ ὁ τέταρτος Γραμματεὺς δὲν λαμβάνει τὴν θέσιν του ποτέ;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκόμη πρόκειται περὶ τῶν πρακτικῶν. Σᾶς ἀναγγέλλω, ὅτι κατὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε χθὲς ἡ Συνέλευσις, ἀπηλείφθησαν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τινὲς φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν ὡς ἐκ τῆς γενομένης δυστυχῶς διενέξεως μεταξὺ τινων πληρεξουσίων. Νομίζω, ὅτι ἐμμένετε εἰς τοῦτο καὶ ἐγκρίνετε τὰ πρακτικά· ἀλλὰ συγχωρήσατέ μοι μὲ πολλὴν δειλίαν ἀφ’ ἑνός, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου, ἐπειδὴ μ’ ἐτιμήσατε ὡς Πρόεδρον κ’ ἔχω προσέτι ὡς πληρεξούσιος καὶ ὡς ἄτομον προσωπικὸν συμφέρον, νὰ σᾶς κάμω μὲ τὴν μεγαλητέραν ἠπιότητα τὴν παρατήρησιν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ἓν τέρμα εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐξάψεως, μὲ τὸν ὁποῖον πολλάκις ἀγορεύετε. Πρέπει πρὸ πάντων νὰ αἰσθανθῶμεν πάντες, ὅτι πρέπει νὰ σεβώμεθα ἡμεῖς αὐτοὶ ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους, διὰ νὰ δικαιώμεθα, καὶ τοῦτο ὄχι χάριν τῆς ἀτομικῆς μας ἰδιότητος, ἀλλὰ χάριν τοῦ βαρυτάτου ἐνδύματος, τὸ ὁποῖον φέρομεν, νὰ μᾶς τιμοῦν καὶ οἱ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ ὁπλισθῆτε μὲ ὅσην δύνασθε μεγαλητέραν μετριοπάθειαν, διότι εἴμεθα μεσημβρινοὶ καὶ ἡ μικροτέρα διδομένη ἀφορμὴ, ἔστω καὶ ὄχι μὲ σκοπὸν προσβλητικὸν, δύναται νὰ ἐξάψῃ τὴν φαντασίαν ἄλλων, καὶ ἐκ τούτου νὰ προφερθῶσι λόγοι, οἵτινες δὲν δύνανται παρὰ νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ συνάδοντες μὲ τὸν χαρακτῆρά μας. Σᾶς παρακαλῶ ἰδίως νὰ θεωρήσωμεν ὡς λαβοῦσαν ἤδη πέρας τὴν διένεξιν, ἡ ὁποία ἐγεννήθη μεταξὺ τοῦ Κ. Ὀρφανίδου καὶ Μουσούρου. Ὁπωσδήποτε ὁ Κ. Μουσοῦρος εἶχεν ἄδικον εἰς τὸν τρόπον τῆς ἱκανοποιήσεώς του· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὕστερον ἀπὸ τὰ λεχθέντα προχθὲς, καὶ ὡς ἐκ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη νὰ ἀπαλειφθῶσιν αὐτὰ ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἱκανοποιεῖται ὁ Κ. Ὀρφανίδης, κ’ ἑπομένως πρέπει νὰ παύσωμεν νὰ κάμωμεν λόγον πλέον περὶ τούτου.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήθη ὁ λόγος παρά τινων Κ. Κ. πληρεξουσίων διὰ νὰ κάμουν ἐπερωτήσεις εἰς τοὺς Κ. Κ. ὑπουργούς. Οἱ Κ. Ὑπουργοὶ, μαθόντες τοῦτο, μοὶ ἀνήγγειλαν, ὅτι θὰ παρευρεθοῦν. Ἀλλὰ μέχρις οὗ ἔλθωσι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς μικρά τινα ἀντικείμενα, τῶν ὁποίων πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις. Αον) Ζητοῦνται ἄδειαι ἀπουσίας παρὰ τοῦ Κ. Δυοβουνιώτου ἑνὸς μηνὸς, παρὰ τοῦ Κ. Ζούζουλα εἰκοσιπέντε ἡμερῶν, παρὰ τοῦ Κ. Πολυχρονιάδου ὀκτὼ ἡμερῶν, παρὰ τοῦ Κ. Κριεζῆ δεκαπέντε ἡμερῶν.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τοῖς δοθῇ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χρεωστῶ νὰ σᾶς ὑποβάλω ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἄλλα τινά. Εἶναι μία αἴτησις τοῦ Κ. Χρηστακοπούλου, πρώην Γερουσιαστοῦ. Ἠξεύρετε, ὅτι ἀπεφασίσθη ἄλλοτε ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν νὰ δοθῇ μία βοήθεια εἰς τέσσαρας Γερουσιαστάς. Ἐγένετο ἡ ἀπόφασις κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῆς Ἐπιτροπῆς. Πρόκειται περὶ προσώπου, ὅπερ ὡς ἐκ τῶν παρελθουσῶν του ὑπηρεσιῶν εἶναι ἄξιον ν’ ἀπασχολήσῃ κἂν ὀλίγα λεπτὰ τὴν Συνέλευσιν, πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις περὶ αὐτοῦ καὶ τῶν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὑπαγομένων, ὡς δυστυχούντων, λοιπὸν, ἂν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ βοήθεια εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα, ἐκφρασθῆτε.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§9ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς.

§10ΤΙΝΕΣ. Ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κ. Κ. Χρηστακόπουλος, Καλογερόπουλος καὶ Γρηγοριάδης. Ὑπάρχει καὶ μία ἀναφορὰ τοῦ Κ. Γρυπάρη, πρώην ἐφημεριδογράφου, ὁ ὁποῖος ζητεῖ σύνταξιν, ὡς δυστυχῶν ἕνεκεν τῆς παθούσης ὑγείας του.

§12ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἂς σταλῇ.

§13ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ Συνέλευσις πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἢ ναὶ, ἢ ὄχι ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ θέλετε νὰ παραδεχθῆτε τὴν ἀποστολὴν τῆς ἀναφορᾶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον; (θόρυβος).

§15ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ Συνέλευσις, ἂν δὲν θέλῃ νὰ φανῇ γενναία, ἂς εἴπῃ καθαρὰ «δὲν δίδω τίποτε εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος κατέστη ἀνίκανος γράφων ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἔθνους». Τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν, καὶ ἂν δὲν συμμερίζωμαι, τοὐλάχιστον τὴν ἐννοῶ. Δὲν ἐννοῶ ὅμως τὸ προτεινόμενον σύστημα τῆς ὑπεκφυγῆς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ εἶχε σταλῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐγνωμοδότησεν, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία σύνταξις.

§17ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ἀξιολύπητος, διότι καὶ δημοσιογράφος διετέλεσε καὶ ἐκ τῶν σφόδρα δημοσιογράφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ κατέστη ἀνίκανος. Ἡ Συνέλευσις ἂς προέλθῃ εἰς τὸ μέτρον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἤδη, νὰ συστήσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δίδεται καὶ εἰς αὐτὸν μία μικρὰ περίθαλψις (θόρυβος). Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει δικαιώματα εἰς τὴν ἐπανάστασιν, ἔγραψε τὰ σφοδρότερα ἄρθρα κατὰ τῆς Βασιλείας· εἶναι ἁμαρτία (θόρυβος).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, θέλετε νὰ τὴν παραπέμψητε εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§20ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Νὰ συστηθῇ νὰ πάρῃ κάτι τι καὶ αὐτός.

§21ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἁπλῶς νὰ σταλῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ θέλοντες ἡ ἀποστολὴ νὰ γίνῃ διὰ συστάσεως νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλίγιστοι) Δὲν παρεδέχθη.

§23ΛΑΠΑΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ εἰς τὰ 4 πρόσωπα δὲν συμπεριλαμβάνεται ὁ ὑποστράτηγος Δυοβουνιώτης, ὁ ὁποῖος καθὼς γνωρίζετε ἔπαθε πολλὰ, ἔχασε καὶ τὸ παιδί του, παρακαλῶ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ αὐτός.

§24ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλετε νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Συνέλευσις ὑπὲρ τῶν ἄλλων τριῶν προσώπων, καὶ ὁ Κ. Δυοβουνιώτης, παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) Παρεδέχθη.

§26ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναθέσατε εἰς ἕνα Γραμματέα νὰ ὁμιλῇ ἀνθ’ ὑμῶν, διότι δὲν ἠκούσαμεν διόλου ἐδῶ ἐπὶ τοῦ ὄρους.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μίληση, χρεωστεῖτε νὰ προσέχητε, ὅταν ὑποβάλω τὸ ζήτημα, καὶ ἀφοῦ ἐσηκώθησαν οἱ πλεῖστοι, εἶναι ἀδιάφορον ἂν ὑμεῖς δὲν ἠκούσατε, ἐχρεωστεῖτε νὰ προσέξητε.

§28ΜΙΛΗΣΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν παραίνεσιν. Σᾶς παρακαλῶ δὲ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅλοι σχεδὸν οἱ τοῦ Ὄρους δὲν ἠκούσαμεν, οὔτε γνωρίζομεν τί ἔγεινε, καὶ τοῦτο οὐχὶ δι’ ἀπροσεξίαν, ὡς ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ εἴπητε, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἐπικρατοῦντος θορύβου. Δὲν εἶναι δὲ διόλου ἀδιάφορον νὰ μένωμέν τινες τῶν Πληρεξουσίων ξένοι καὶ τῆς συζητήσεως καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνελεύσεως.

§29ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι, ὅσον καθῆκον εἴχομεν νὰ ἀπονείμωμεν βοήθειαν εἰς αὐτὰ τὰ 4 πρόσωπα τῶν Γερουσιαστῶν, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα, ἴσον δικαίωμα ἔχει καὶ εἷς ἕκτος γερουσιαστὴς, ὁ Κ. Ψύλλας. Οὐδεὶς ἀγνοεῖ, ὅτι ὁ Κ. Ψύλλας, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς μέχρις ὅτου ἐτελείωσεν ἡ Γερουσία, πάντοτε ἦτο προστάτης τῶν ἐθνικῶν ἐλευθεριῶν. Προτείνω νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ πρόσωπον αὐτό. (θόρυβος)

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐγὼ ἔκαμα λόγον περὶ τοῦ Κυρίου Χρηστακοπούλου, διότι ὑπάρχει ἀναφορὰ, κ’ ἐπειδὴ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ συνέχεται μὲ μίαν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ μίαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως νὰ ληφθῇ πρόνοια. Καὶ ἄλλοτε συμπεριελήφθησαν καὶ δύο ἄλλα ὀνόματα, κατόπιν ἐγένετο λόγος περὶ Δυοβουνιώτου. Τώρα γίνεται πρότασις καὶ περὶ τοῦ Κ. Ψύλλα. (θόρυβος) Πρῶτον παρατηρῶ, καὶ ἀποτείνομαι πρὸς τὸν Κ. Γλαράκην, ὅτι οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ πρότασιν περὶ βοηθημάτων ἢ ἄλλων ἐξοικονομήσεων ὑπὲρ προσώπων λίαν ἀξιοτίμων, χωρὶς τὰ ὑπάρχῃ αἴτησις.

§31ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει εἰς κανὲν μέρος τοιοῦτον δίκαιον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλθετε εἰς τὸ βῆμα, τί φωνάζετε ἀπ’ ἐκεῖ;

§33ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου ὑπάρχει τοιοῦτον δίκαιον, ὅτι τότε μόνον δύναται νὰ γίνῃ πρότασις περὶ ἐξοικονομήσεως προσώπων ὁσάκις ζητήσουν αὐτοί. Δύναται μόνον του ἓν Κοινοβούλιον νὰ ἀποφασίσῃ καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ προηγηθῇ αἴτησις.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ὡς Πρόεδρος χρεωστῶ νὰ διευθύνω τὴν συζήτησιν. Εἶπον, ὅτι τοιαύτη πρότασις διὰ νὰ γίνῃ περὶ προσώπου ἐντιμωτάτου πρέπει νὰ γίνῃ μετὰ σπουδαιότητος καὶ ὄχι νὰ ῥίπτωνται τὰ ὀνόματα ἀνθρώπων ἀξιοτίμων ἐξ ἐφόδου ἐν τῷ μέσῳ.

§35ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, βεβαίως ὁ Κ. Ψύλλας εἶναι ἐκ τῶν πολιτικῶν προσώπων ἐκείνων, εἰς τοῦ ὁποίου τὸν χαρακτῆρα ἐγὼ πρῶτος δύναμαι νὰ ἐμπιστευθῶ τὴν τύχην τῆς πατρίδος· οὐδεὶς δύναται νὰ διαφιλονεικήσῃ τὸν πατριωτικὸν χαρακτῆρα τοῦ Κ. Ψύλλα· πεῖρα μακροχρόνιος μᾶς ἀπέδειξε περὶ τοῦ ἀκραδάντου τοῦ χαρακτῆρος αὐτοῦ. Ἀλλά, Κύριοι, πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὰς ἀποφάσεις μας. Ὅταν ἀπεφασίσαμεν περὶ τῆς συντάξεως τῶν Γερουσιαστῶν, εἴπομεν, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὰς σκέψεις, ὅπως ἡ Συνέλευσις ἔλθῃ μεμελετημένως εἰς τὴν ἀπόφασίν της περὶ τῆς συντάξεως τῶν πρώην γερουσιαστῶν. Τότε ἀνεφύη τὸ ζήτημα, ὅτι τινὲς τῶν πρώτων γερουσιαστῶν πένονται, εὑρίσκονται εἰς μεγάλας στενοχωρίας, καὶ ἀπαιτεῖται κατεπειγόντως νὰ ληφθῇ πρόνοια ἐπὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ, ἡμεῖς δὲ οἱ ἴδιοι ἀπεφασίσαμεν, ὅτι ὅσοι ἐκ τῶν Κυρίων αὐτῶν εὑρίσκονται εἰς ταύτην τὴν στενοχωρίαν δύνανται ἤδη ν’ ἀποτανθῶσιν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν καὶ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις δὲν θὰ διστάσῃ τοῦ νὰ τείνῃ χεῖρα ἀρωγὸν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, Κύριοι, ὑπηρετοῦντες τὴν πατρίδα, δὲν ἐκέρδησαν τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν δυστυχίαν. Συμφώνως λοιπὸν πρὸς τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν τότε ἐκάμαμεν, δὲν δυνάμεθα σήμερον, ὡς καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος παρετήρητε, νὰ συζητήσωμεν σπουδαίως τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὁ Πληρεξούσιος Κ. Γλαράκης ἔφερεν ὑπὲρ τοῦ ἐντίμου πρώην Γερουσιαστοῦ Κ. Ψύλλα. Τότε μόνον ἠδυνάμεθα νὰ προέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, ὅταν ἡ αἴτησις προήρχετο ἀμέσως ἐκ τοῦ προσώπου, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐγίνετο σήμερον ἡ πρότασις, ἄλλως τε δὲν πρέπει νὰ ἐκθέτωμεν, καθὼς εἶπε καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος, τὰ πρόσωπα ἐν τῷ μέσῳ μιᾶς συζητήσεως δημοσίας χωρὶς νὰ ἔχωμεν, Κύριοι, βεβαίαν γνῶσιν ὅτι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς μεγάλην στενοχωρίαν καὶ εἰς μεγάλην ἀνάγκην, ὥστε ν’ ἀπαιτήσουν κατεπειγόντως τὴν συνδρομὴν τῆς Συνελεύσεως. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ποτὲ δὲν πρέπει νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, καὶ πρέπει ν’ ἀκολουθήσωμεν τὸν τύπον, τὸν ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν καὶ διὰ τοὺς ἄλλους (θόρυβος).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν παραπλησίων ἀντικειμένων; Ὅσοι νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς ἄλλα ἔργα, παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· λοιπὸν ἀνεβλήθη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν νόμων ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν τοῦ Αἰνιὰν καὶ Ζαφειροπούλου περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου περὶ ἰδιωτικῶν δασῶν καὶ ὑπέβαλεν ἓν σχέδιον ψηφίσματος, λοιπὸν νομίζω· ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον ἓν σχέδιον ψηφίσματος ὑπὸ τοῦ Κ. Ματζούνη, ὅτι καταργοῦνται καὶ κηρύσσονται μὴ ἀπαιτητέα τὰ πρόστιμα, καὶ δικαστικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνουν τοὺς δημοσιογράφους πρὸ τῆς 10 Ὀκτωβρίου. Αὐτὴ ἡ πρότασις νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ.

§39ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ μία αἴτησις, ἡ ὁποία δύναται καὶ ἐκ τῶν προχείρων ν’ ἀποφασισθῇ· εἶναι παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ καταστήματος τοῦ ὀρφανοτροφείου τοῦ Χατζηκώστα, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἐπειδὴ ἔχει ἀνάγκην τὸ κατάστημα ἑνὸς οἰκοπέδου παρακειμένου διὰ ν’ αὐξήσῃ τὰς οἰκοδομὰς, ἐντὸς τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐργάζωνται οἱ ἐκπαιδευόμενοι—τὸ οἰκόπεδον τοῦτο, κατὰ τὸ ἥμισυ ἀνήκει εἰς τὸ δημόσιον, καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς τὸν Κύριον Σκουζὲ— καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἀνῆκον εἰς τὸ δημόσιον ἐξαιτεῖται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸ κατάστημα. Ὅσοι παραδέχονται τὴν αἴτησιν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὑπάρχει αἴτησις τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη περὶ ἐκτελέσεως τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Κύριος Μωραϊτίνης, Ζυμπρακάκης καὶ Ζατουνίτης, ὅτι χορηγεῖται εἰς τὸν Πάνον Κολοκοτρώνην ποσὸν ἐξ 8,000 δραχμῶν διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Εὐρώπην χάριν τῆς πασχούσης ὑγείας του· ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν αὐτῶν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τῶν ἐν Γαλαζίῳ Ἑλλήνων πρὸς τὴν Συνέλευσιν, διὰ τῆς ὁποίας εὐχαριστοῦσι τὴν Συνέλευσιν, διότι ἐνέκρινε νὰ μὴν ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του ὁ Γκιώνης.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Εἰς τὰ ἀρχεῖα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κ. Ζέρβα, Στρατηγοῦ, δι’ ἧς προτείνει ἵνα ἡ Συνέλευσις ἐκδώσῃ ψήφισμα περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τοὺς ἀγωνιστάς.

§43ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μετὰ τὴν ψηφοφορίαν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κυρίου Κατσικαπῆ τοῦ ν’ ἀναβληθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ Ἡγεμόνος.

§45ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν γίνεται παραδεκτή.

§46ΖΕΡΒΑΣ. Θεωρῶ προσβολὴν τοιαύτην πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ τυπωθῇ ἡ πρότασις αὐτὴ παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Συνέλευσις ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κυρίου Βάσσου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς· «θεωροῦσα ἡ Συνέλευσις, ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ εἰς τὰς ἐπερχομένας γενεὰς παράδειγμα δημοσίας ἠθικῆς, καταδικάζει τοὺς Ὑπουργοὺς τοῦ αἵματος εἰς δεκαετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων».

§48ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει, Κύριοι, ἡ πρότασις αὐτὴ νὰ τυπωθῇ, διὰ νὰ ἴδῃ τὸ κοινὸν, ὁ Τύπος καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι νὰ παρακαλέσωσι τοὺς φίλους των νὰ τοὺς ὑπερασπισθῶσι, δὲν θέλομεν νὰ τοὺς καταδικάσωμεν ἐξ ἐφόδου.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν τύπωσιν τῆς προτάσεως αὐτῆς νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν τύπωσιν. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Γ. Πετιμεζᾶ, δι’ ἧς προτείνεται «νὰ διαιρεθῶσι τὰ ἐν τοῖς Ἀνακτόροις ἔγγραφα εἰς τρεῖς τάξεις, καὶ τὰ μὲν διπλωματικὰ νὰ σφραγισθῶσι καὶ κατατεθῶσιν εἰς τὸ ἀρχεῖον, τὰ δὲ ἰδιωτικὰ νὰ ἐπιστραφῶσι καὶ τὰ λοιπὰ νὰ δημοσιευθῶσιν, ἐκτὸς ἐκείνων, ὧν τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος δὲν ἐπιτρέπει τὴν δημοσίευσιν.

§50Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον φέρω ἐνώπιόν σας, ἐσυζητήθη πολλάκις καὶ μέχρι τοῦ σημείου, τοῦ νὰ ὁρισθῇ καὶ ἐπιτροπὴ· λόγοι πολιτικοὶ σπουδαῖοι ἐμπόδισαν τοῦ νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, καὶ ἤρθησαν. Φρονῶ ὅτι δὲν χρῄζει πλέον περαιτέρω συζητήσεως. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀρκούντως ἐσυζητήθη· προσδιορίζω καὶ ἡμέραν συζητήσεως τῆς προτάσεώς μου τὴν Δευτέραν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τῶν πληρεξουσίων Ὀρλάνδου, Θεοχάρη καὶ Ν. Κοτζιᾶ περὶ ἐφεδρείας, ἀποταξίας καὶ λοιπῶν, τῶν ναυτικῶν ἀξιωματικῶν.

§52ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τυπωθῇ.

§53ΟΡΛΑΝΔΟΣ. Καὶ προσδιορίζομεν ὡς ἡμέραν συζητήσεως τῆς Παρασκευήν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ Κυρίου Χατζοπούλου, πληρεξουσίου Νάξου, περὶ τῶν χρημάτων τῆς προκυμαίας αὐτῆς.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Παπαγεωργίου, ἔχει πρότασιν περὶ καταργήσεως πάσης ἀντιμισθίας τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων.

§57ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Γεώργιος Πετιμεζᾶς διὰ μιᾶς προτάσεώς του προτείνει νὰ μετατεθῇ εἰς Ναύπλιον ἡ τοῦ ἱματισμοῦ ἐπιτροπή.

§59Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον χρῄζει μεγάλης συζητήσεως.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§61ΕΤΕΡΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Στρατιωτικῶν.

§62Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ τυπωθῇ διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις, ποῖοι λόγοι μὲ παρεκίνησαν νὰ κάμω τοιαύτην πρότασιν. Εἶναι λόγοι οἰκονομικοί.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Χατσόπουλος πληρεξούσιος Νάξου ἔχει πρότασιν· προτείνει ὡς ἐκ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν τοῦ Κράτους, καὶ πρὸς περίθαλψιν τῶν πενομένων ἀγωνιστῶν, νὰ μὴ χορηγῆται μισθὸς εἰς τοὺς ἀργοῦντας ἐν καιρῷ τῶν παύσεων Προέδρους, Δικαστὰς, Καθηγητὰς καὶ Διδασκάλους.

§65ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τυπωθῇ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὑποβάλλει ἓν σχέδιον ψηφίσματος ἐπὶ τῶν λειβαδίων τῆς Στερεᾶς.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, εἶναι ἡ τελευταία πρότασις. Ὁ Κ. Καραβᾶς ἔχει τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ σχεδίου τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐκλογικοῦ Νόμου, καὶ κάμνει διαφόρους τροποποιήσεις. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν νόμων.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις ἐπὶ τῆς προχθεσινῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἐζήτησαν τὸν λόγον δύω, τρεῖς πληρεξούσιοι.

§71ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι, δὲν ἠμποροῦν.

§72ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω ἔνστασιν κατὰ τῆς ψηφοφορίας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τούτου ἔχομεν τώρα ἐπερωτήσεις ἐκ μέρους ὀκτὼ πληρεξουσίων· εἶναι παρόντες οἱ Κύριοι Ὑπουργοί;

§74ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§75ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί ἔγεινεν ἡ ψηφοφορία;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ ταῦτα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτος ὁ ἔχων ἐπερώτησιν εἶναι ὁ Κύριος Βουδούρης.

§78ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μετὰ ταῦτα.

§79ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Λέγω, ὅτι διὰ τὴν τάξιν, ὅταν ἓν ζήτημα ᾖναι τεθειμένον εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἡ ψηφοφορία διακόπτεται, δὲν ἠμπορεῖ ἄλλο νὰ προηγηθῇ· αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις· εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ αὐτό.

§80ΤΙΝΕΣ. (Δεξιόθεν). Δι’ ἀναστάσεως.

§81ΕΤΕΡΟΙ. (Ἀριστερόθεν). Δὲν ἠμπορεῖ δι’ ἀναστάσεως, πρέπει νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία.

§83ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν.

§84ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§85ΣΟΥΪΔΑΣ. Αὐτὸ θὰ ἐπέλθῃ κατόπιν τῶν ἐπερωτήσεων, Κύριε Πρόεδρε· (θόρυβος).

§86ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ διακοπεῖσα ψηφοφορία, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ κάμω ἐπερώτησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, προτείνω νὰ διατάξῃ ἡ Συνέλευσις νὰ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§88ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ λογαριασμόν μου.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χρεωστῶ νὰ σᾶς εἴπω, πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ὅτι ὑπάρχει μία ἀναφορὰ ἐκ μέρους τοῦ Δημάρχου, καὶ τοῦ Δικηγόρου τοῦ Δήμου, ἥτις καταριθμεῖ τὰς δίκας, αἱ ὁποῖαι ἐδικάσθησαν ἐρήμην.

§90ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα ἀναφορὰ ἐκ διαφόρων δημοτικῶν Συμβούλων τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, διὰ τῆς ὁποίας διϊσχυρίζονται, ὅτι ποτὲ δὲν συνεκλήθησαν· ἐπὶ τούτου ζητεῖ τὸν λόγον ὁ Κύριος Ζέρβας.

§92ΠΟΛΛΟΙ. (Δεξιόθεν). Δὲν πρόκειται πλέον περὶ τούτου.

§93ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν εἶναι τῆς ἡμερησίας διατάξεως αὐτό.

§94ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω ἔνστασιν κατὰ τῆς ψηφοφορίας.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνταῦθα ἐγένετο μία πρότασις παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὁποίας ἐπροτάθησαν διάφοροι ἄλλαι προτάσεις ὄχι γραπταὶ, ἀλλὰ προφορικαὶ...

§96ΚΑΛΟΣ. Γραπταὶ, Κύριε Πρόεδρε.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τείνονται εἰς τὸ νὰ δώσωσι μίαν ἔκτασιν μεγαλειτέραν καὶ λέγουν, ὅτι δὲν διελύθη τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ἑπομένως εἶναι περιττὸν τὸ νομοσχέδιον· οἱ δὲ ἰσχυρίζονται, ὅτι προϋποτίθεται, ὅτι διελύθη, καὶ τώρα πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ ἀνανεώσεως· ἄλλοι ἐπρότειναν νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο καὶ εἰς ἄλλους Δήμους. Ὅλα ταῦτα ἐλέχθησαν καὶ κατόπιν ἔκλεισεν ἡ συζήτησις. Ἤρχισαμεν τὴν ψηφοφορίαν, καὶ ἤθελεν εἶσθαι περαιωμένη ἡ ὑπόθεσις, ἐὰν εὑρίσκετο πλήρης ἡ Συνέλευσις· τώρα λοιπὸν εὑρισκόμεθα εἰς τοῦτο.

§98ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς ψηφοφορίας.

§99ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τί; θὰ ἀρχίσωμεν νέαν συζήτησιν;

§100ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν ἦτο πλήρης καὶ ἑπομένως εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ μὴ ἐγένετο τίποτε.

§101ΚΑΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε τὸν λόγον, ἔκλεισεν ἡ συζήτησις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁσάκις γίνεται ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως καὶ περαιοῦται, δὲν δύναται κατόπιν καὶ μάλιστα μετὰ μίαν ἡμέραν νὰ διϊσχυρισθῶσιν, ὅτι δὲν ἦτο πλήρης ἡ Συνέλευσις. Ὑμεῖς, Κύριε Ζέρβα, ζητεῖτε τὸν λόγον· ἄλλοι φωνάζουν καὶ ἐναντιοῦνται εἰς τοῦτο. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§103ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔχετε τὸν κανονισμόν, Κύριε Πρόεδρε, καὶ δὲν ἠμπορεῖτε...

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζέρβα, κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη, ὡς μὴ ὤφειλε, παρ’ ἡμῶν, ὅταν πείθεταί τις ἐκ τῶν παρατηρήσεων εἴτε τοῦ Προεδρείου, εἴτε ἄλλων ἀποσύρει τὴν πρότασίν του· ἀλλὰ σεῖς ἐπιμένετε καὶ σᾶς ὑποστηρίζουν 50,100 Πληρεξούσιοι, ὅτι πρέπει νὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος· ἄλλοι ἐναντιοῦνται· ἐὰν ἐγὼ δὲν ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τούτου, τότε θὰ κινηθῆτε 50 ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἄλλοι ἀπ’ ἐκεῖ καὶ ὁ Θεὸς νὰ μᾶς φυλάξῃ ἀπὸ τὰ χειρότερα. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, θέλετε νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν Κύριον Ζέρβαν;

§105ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§106ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐναντίον τοῦ ὀρθοῦ λόγου, ἐγὼ κάμνω μίαν παρεμπίπτουσαν πρότασιν· ὁ Κύριος Πρόεδρος λέγει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μοὶ δοθῇ ὁ λόγος· ὅταν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι οὐδεμία παρεμπίπτουσα πρότασις πρέπει νὰ εἰσαχθῇ, τότε ἂς μὴ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος, καὶ τότε ἀπαγορεύσατε τὸν λόγον, κλείσατε τὸ βῆμα.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐὰν ἀφίνετε νὰ λάβῃ τὸν λόγον, θὰ εἴχομεν τελειώσει. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν.

§108ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Αὐτὴ ἡ ἐρώτησις εἶναι ἐναντία τοῦ κανονισμοῦ.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριε Ζέρβα, ἐγὼ δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον· σεῖς ἐπιμένετε;

§110ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπιμένω.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι λοιπὸν θέλουν νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν Κύριον Ζέρβαν, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται ὀλίγοι τινές).

§112ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ θέμα εἶναι ὅσοι δὲν δέχονται παρεμπίπτουσαν πρότασιν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§114ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως, Κύριε Πρόεδρε, ἡ ψηφοφορία.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφασίσθη δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καὶ εἶναι 40 οἱ ζητοῦντες τοῦτο.

§116ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω, τί θὰ ψηφοφορήσητε. Ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν λέγουσι ναὶ, ὅσοι δὲν τὴν παραδέχονται λέγουσιν ὄχι.

§118ΖΕΡΒΑΣ. Ποία εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Ὑπουργοῦ;

§119ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην ἐδῶ καὶ θέλω νὰ τὴν ἀκούσω.

§120ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κολιάτσε, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ διεκδικῆτε, καὶ θαυμάζω, πῶς κάμνετε τοῦτο ἐνῷ εἶσθε δικηγόρος. (θόρυβος). Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἡ ἑξῆς· τὸ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Δήμαρχον τῶν Ἀθηναίων προσωρινῶς νὰ διορίζῃ, τῇ ἐγκρίσει τοῦ Νομάρχου, τοὺς δικηγόρους τοὺς ἀναγκαιοῦντας διὰ τὰς δίκας τοῦ Δήμου, κατὰ τροπολόγησιν τοῦ δημοτικοῦ νόμου, ὅστις λέγει, ὅτι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον διορίζει αὐτούς.

§122ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος λοιπὸν ζητῶ τὸν λόγον, διότι ἡ πρότασις τοῦ Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι αὐτή.

§123ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πῶς θεωρεῖ; ὑφίσταται τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἢ ὄχι;

§124ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τί πρᾶγμα εἶναι αὐτό;

§125ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, μάλιστα, πρέπει ν’ ἀκούσωμεν τὸν ὑπουργόν.

§126ΗΡΑΚΛΗΣ ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὸς τιμὴν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος καὶ διὰ νὰ μὴ ἀποδειχθῇ πῶς εἶναι πλάγιος σκοπὸς, πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις.

§127ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Πρέπει νὰ μάθωμεν, ἐὰν ὑπάρχει δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ Δήμου Ἀθηνῶν.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν χρεωστῶ νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον· ἐγὼ χρεωστῶ νὰ τηρήσω τὸν κανονισμόν· τώρα λοιπὸν γίνεται μία παρατήρησις, ὅτι, ἐπειδὴ προχθὲς ἐδόθη τὸ θέμα κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, καὶ δὲν εἴμεθα πλήρεις, ἄρα κατὰ τὴν θέσιν τοῦ θέματος δὲν εἴμεθα πλήρεις· ἀλλὰ τὸ ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις κατὰ τὴν ψηφοφορίαν αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι, ὅταν ἐτέθη τὸ θέμα, δὲν ἦτο πλήρης ἡ Συνέλευσις· ἡ Συνέλευσις λογίζεται ἐνεργοῦσα ἐν πλήρει ἀπαρτίᾳ ἐνόσῳ δὲν γίνεται ἔνστασις καὶ δὲν ἐγένετο ἔνστασις, ὅταν ἐτέθη τὸ ζήτημα.

§129ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος.

§130ΠΟΛΛΟΙ. (Δεξιόθεν). Δὲν πρέπει ἐδῶ ὁ Ζέρβας νὰ μᾶς κάμνῃ, ὅπως θέλει.

§131ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ Ζέρβας δὲν σᾶς κρατεῖ νὰ ἀποφασίσητε, ὅ,τι θέλετε.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι συμφωνεῖτε νὰ δώσητε τὸν λόγον εἰς τὸν Κύριον Ζέρβαν, νὰ σηκωθῆτε· (ἀνίστανται ὀλίγοι τινές). Ἀπεῤῥίφθη· ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀνεγνώσθη.

§133ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν εἶναι οὕτω, Κύριοι, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος.

§134Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐὰν ταράττῃ ὁ Ζέρβας τὴν τάξιν ἀφοῦ ἀνεκλήθη εἰς τὴν τάξιν, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀποδοκιμασίαν τῆς Συνελεύσεως.

§135ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα θὰ δώσωμεν εἰς τὴν νέαν βασιλείαν; (Ἄρχεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§136ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι ἐντροπή, Κύριε Πρόεδρε, νὰ φεύγουν.

§137ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, μίαν πρότασιν.

§138ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι καιρὸς τώρα.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλην τὴν εὐκολίαν θέλετε ἔχει ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, Κύριε Μίληση, νὰ εἰσαγάγητε τὴν πρότασίν σας, τὴν ὁποίαν ἐκ τῶν προτέρων καὶ δημοσίως ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ὡς πληρεξούσιος, ἀλλὰ τώρα ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία. Ἐξακολουθεῖ ἡ ἐκφώνησις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου διὰ τὴν ψηφοφορίαν.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. Γίνεται διακοπὴ ἡμισείας ὥρας.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἐκ νέου ἡ συνεδρίασις· θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου.

§143ΤΙΝΕΣ. Εἶναι μάταιον, δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§144ΚΑΛΟΣ. Δὲν ὠφελεῖ τίποτε ἡ ἀνάγνωσις· θὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, ὅταν διορθώσωμεν τὸν κανονισμὸν, ὥστε ὁποιοσδήποτε ἀριθμὸς πληρεξουσίων νὰ ᾖναι ἱκανὸς πρὸς νόμιμον ἀπόφασιν. Διακόπτεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου καὶ ἀναβαίνει τὸ βῆμα ὁ Κ. Λόντος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§145ΛΟΝΤΟΣ. (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύω λέξεις θὰ εἴπω, Κύριοι, ὅπως διαφωτίσω τὴν συνείδησιν ἐκείνων, οἵτινες μοὶ ἐξέφρασαν ὑπονοίας ὡς πρὸς τὴν καταφατικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο δὶς ἀτελεσφόρητος ψηφοφορία. Ὅταν ἦλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅταν ἡ Συνέλευσις εὐηρεστήθη νὰ μοὶ ἀναθέσῃ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ Κ. Δήμαρχος καὶ διάφοροι ἄλλοι κάτοικοι τῆς πόλεως προσῆλθον εἰς ἐμὲ καὶ μὲ εἶπον, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέτρον τι περὶ διορισμοῦ Δικηγόρων τοῦ Δήμου, διότι σπουδαῖα συμφέροντα αὐτοῦ δικαστικὰ ἐκινδύνευον. Περὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ μοὶ ὡμίλησε καὶ ὁ Κ. Νομάρχης· ἐνθυμήθην τότε τί ἔπραττον ἐγὼ ὡς πρόεδρος δημοτικοῦ συμβουλίου ἐν τῇ πατρίδι μου ταῖς Πάτραις, ἔνθα πολλάκις συνέβαινε πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως νὰ ᾖναι ἀπόντες πολλοὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ νὰ μὴ δύνανται ν’ ἀναπληρωθῶσιν ὑπὸ τῶν κατόπιν ἐρχομένων πρὸς συγκρότησιν Συμβουλίου. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ τακτικὴ, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν, ὁσάκις συνέβαινεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ παρουσιασθῶσιν ὑποθέσεις σπουδαῖαι καὶ κατεπείγουσαι. Ὁ Δήμαρχος διὰ τὸ κατεπεῖγον διώριζε δικηγόρους, ὑπέβαλλεν εἰς τὸν Νομάρχην τὸ πρᾶγμα καὶ ὁ Νομάρχης τὸ ἐνέκρινεν ὑπὸ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Δημάρχου τοῦ νὰ φέρῃ αὐτὸ εἰς τὸ συμβούλιον, ὅταν ἤθελε κατασταθῆ ἐφικτὴ ἡ συγκάλεσις αὐτοῦ. Τοῦτο ἐνθυμηθεὶς καὶ χωρὶς ὅλως διόλου νὰ προδικάσω τὸ ζήτημα, ἂν εἶναι ἐν ὑποστάσει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν, ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο τῆς ἡμέρας νὰ τὸ λύσω, ἐνόμισα ὀρθὸν ν’ ἀκολουθήσω τὴν αὐτὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθουν εἰς τὰς Πάτρας. Προσεκάλεσα λοιπὸν τὸν Κύριον νομάρχην νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ Δημάρχου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ ἀμφότεροι νὰ διορίσουν τοὺς δικηγόρους· καὶ ὅταν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον συνέλθῃ, τότε νὰ ὑποβληθοῦν αἱ πράξεις αὗται μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἤθελε δώσει τὴν κύρωσίν του εἰς τὸν διορισμὸν Δικηγόρων, καὶ ἐσύστησα εἰς τὸν Κ. νομάρχην νὰ φροντίσῃ ὥστε οἱ διορισθησόμενοι δικηγόροι νὰ ᾖναι ἐκ τῶν καταλληλοτέρων καὶ καλλιτέρων. Ἐνταῦθα, Κύριοι, τὸ σύστημα αὐτὸ δὲν ἐνεκρίθη. Τὸ δικαστήριον ἀπεφάνθη εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἀκολουθήσῃ αὐτὸ διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὸ δικαστήριον ἠξίου καὶ ἀξιοῖ ὅτι ὁ διορισμὸς πρέπει νὰ ἐκπηγάζῃ ἀπὸ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ ὡς ἐκ τούτου εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σᾶς ὑποβάλω τὸ ψήφισμα. Καὶ, Κύριοι, ἐπειδὴ προχθὲς ἐγένετο λόγος παρὰ τοῦ ἐντίμου Κ. Καλλιγᾶ, ὅτι δὲν κινδυνεύουν τὰ δημοτικὰ συμφέροντα τοῦ δήμου, λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας μίαν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἐπισήμως, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει, ὅτι διάφοροι δίκαι ἐξεδικάσθησαν. Καὶ χθὲς τὸ ἑσπέρας εὑρέθην μεθ’ ἑνὸς πρωτοδίκου ἐνταῦθα, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι δίκαι ἐξεδικάσθησαν ὄχι μόνον ἐρήμην, ἀλλὰ καὶ ἀπεῤῥίφθη ἡ ἀνακοπή.

§146ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Μάλιστα.

§147ΛΟΝΤΟΣ. Ἰδοὺ, ὅτι τὸ ἐπιβεβαιοῖ καὶ εἷς Δικηγόρος. Αὐτὰ τὰ περιστατικὰ μ’ ἐτρόμαξαν, διότι ἔχω εὐθύνην ὡς ἐπιβλέπων εἰς τὴν διοίκησιν τῶν Δήμων, καὶ ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω τὸ ψήφισμα. Τὸ ψήφισμα τοῦτο δὲν προδικάζει διόλου τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπει νὰ θεωρηθῇ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον διαλελυμένον ἢ μὴ, εἶναι ζήτημα οὐσίας, ζήτημα τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ἐν τῇ συνέσει σας, ἐν τῷ πατριωτισμῷ σας θὰ λύσητε, ἀναλογιζόμενοι τὰς περιστάσεις, τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος, τὰς ὑποχρεώσεις σας, εἴτε ἀπέναντι τῆς ἐπαναστάσεως, εἴτε ἀπέναντι τῶν νόμων, εἴτε ὁπωσδήποτε ἐγκρίνετε. Ἐγὼ ἐπαρουσιάσθην καὶ εἶπον, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὴ διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξετάσωμεν σήμερον, συγκρότησις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν, ἐξ ὅσων ἔλαβον πληροφοριῶν, κ’ ἐπειδὴ ἐκ τούτου κινδυνεύει ὁ δῆμος τῶν Ἀθηνῶν νὰ χάσῃ μεγάλας ποσότητας χρημάτων, σᾶς ἱκετεύω, λάβετε ἓν προσωρινὸν μέτρον. Ἐὰν σήμερον τὸ δημοτικὸν συμβούλιον συνέλθῃ, τὸ μέτρον αὐτὸ οἴκοθεν ἀποσύρεται, οἴκοθεν ἐκπνέει, ἐκλιπούσης τῆς ἀνάγκης του. Ἐγὼ δὲν καταλαμβάνω, διατὶ οἱ Κύριοι σύμβουλοι, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω, καὶ πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπονέμω πάντα σεβασμὸν, διατὶ αὐτοὶ, ἐὰν θέλουν νὰ ἐκπληρώσουν τὰ καθήκοντά των πρὸς τὴν πατρίδα, διατὶ δὲν ἐμφανίζονται; Ἀλλὰ λέγουν τινὲς, διατὶ δὲν τοὺς συγκαλεῖ ὁ δήμαρχος; καὶ τί τοὺς μέλλει; Ὁ Δήμαρχος βεβαίως ἐξ ἄλλων λόγων ἴσως, κάμνω ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν ἀποκρούω, ἐξ ἄλλων λόγων ἴσως δὲν ἐνασμενίζεται νὰ βλέπῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον συγκαλούμενον· ἀλλ’ ἡ θέλησις τοῦ δημάρχου ὑποχωρεῖ, ὅταν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον συνεδριάσῃ. Λοιπὸν τὸ ψήφισμα τοῦτο προβλέπει μίαν ζημίαν τοῦ Δήμου· δὲν προδικάζεται δὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς οὐσίας, ἐὰν εἶναι ἐν ὑπάρξει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Διὰ τοῦτο ἱκετεύω νὰ προχωρήσητε εἰς ψηφοφορίαν καὶ νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε. Ἐγὼ ὑπέβαλα ἕνα νόμον καὶ θὰ ὑποκύψω εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις διατάξῃ.

§148ΖΕΡΒΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§149ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν θέλει συζήτησιν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ προκειμένου;

§151ΖΕΡΒΑΣ. Ἂν δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον, φεύγω.

§152Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἦτο κατ’ ἐμὲ δυνατὸν νὰ διακοπῇ ἡ ἀλληλουχία μεταξὺ τῆς τελευταίας ψηφοφορίας καὶ τῆς σημερινῆς. Ἅμα ὅμως ἐδώκατε τὸν λόγον εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἔτι πλέον ἄτοπον, ἂν δὲν δώσητε καὶ εἰς ἄλλον· προνόμια καὶ ἐξαιρέσεις δὲν ὑπάρχουν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνοήσατε, ἠρώτησα τὸν Κ. Ζέρβαν, ἂν θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐννοήσῃ ὁ Κ. Ζέρβας, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ἐκτὸς τοῦ προκειμένου. Ὁρίσατε, Κ. Ζέρβα.

§154ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, ἐὰν ἦτο τὸ πρᾶγμα διὰ μόνον τὰς Ἀθήνας, δὲν ἤθελον κάμει κανένα λόγον, ἐπειδὴ ὅμως ἡ περίπτωσις αὕτη ἀφορᾷ ἐν γένει τὰ συμφέροντα τοῦ κράτους, καὶ ἐν γένει τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δήμων, καὶ ἐπειδὴ θεωρῶ, ὅτι καιρίως προσβάλλεται ἡ ἀνεξαρτησία τῶν δήμων, καὶ διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ ἐνδεχόμενον τὸ τοιοῦτον αὔριον νὰ γείνῃ καὶ διὰ τὸν τόπον μου, δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὸν λόγον, ἄλλως διὰ τὸν δῆμον τῶν Ἀθηνῶν δὲν δίδω ἓν λεπτόν· (θόρυβος ἀποδοκιμασίας) Κύριοι, τὸ κράτος σύγκειται ἀπὸ τρία δικαιώματα, εἶναι ὁ ἰδιώτης, κράτος ἐν κράτει, εἶναι ὁ δῆμος, κράτος ἐν κράτει, εἶναι τὸ ἔθνος, κράτος ἐν κράτει· ὁσάκις ἐπέρχεται ἡ γενικὴ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων, ἔχει καθῆκον κανένας νὰ προσβάλῃ τὴν ἀδικίαν. Λοιπὸν ἂς ἔλθωμεν εἰς τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, θ’ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν τελευταίαν ὁμιλίαν· ὁ λόγος τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἄλλο, παρὰ πάνδημος διαβεβαίωσις ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ὅτι ὑφίσταται τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον.

§155ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ εἶπεν.

§156ΖΕΡΒΑΣ. Ἰδοὺ τί εἶπεν· ὑπάρχουν, εἶπε, κάμποσοι Σύμβουλοι καὶ λέγουν, ὅτι δὲν ἔκαμαν συνεδρίασιν, διότι δὲν τοὺς προσεκάλεσεν ὁ Δήμαρχος· αὐταὶ εἶναι λέξεις τοῦ Ὑπουργοῦ. Κύριοι, οὐδέποτε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον συνέρχεται διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζει, δὲν εἶναι λοιπὸν ὁ λόγος αὐτός. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον συνέρχεται, εἴτε τῇ προσκλήσει τοῦ Δημάρχου πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ Πρόεδρος κάμνει τὰς κλήσεις καὶ εἰδοποιεῖ τοὺς Συμβούλους, ἢ ὁ Πρόεδρος μόνον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συγκαλέσῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὅταν ὑπάρχῃ τοιοῦτον τὸ ἀντικείμενον, καὶ ὁ Δήμαρχος δὲν θέλει· ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἐγκύκλιος, ὅτι, ὅταν ἓν μέρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἀποφασίσῃ, δύνανται νὰ ζητήσουν νὰ συνέλθουν. (θόρυβος). Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ἀπὸ τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ δὲν ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη αὐτὴ τῆς κατεπειγούσης ὑποθέσεως, διότι ὑφίσταται τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον· ἄρα λοιπὸν ποῖος εἶναι ὁ παραίτιος τῆς μὴ συγκαλέσεως; Εἶναι ὁ Δήμαρχος. Δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ αὐτὸν τὸν νόμον τὸν παράνομον, ν’ ἀφαιρέσῃ ἓν δικαίωμα ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι μέγα καὶ ὅταν ἀφαιρέσητε μίαν πέτραν ἀπὸ τὴν οἰκοδομὴν, θὰ καταῤῥεύσῃ μία πρὸς μίαν, θὰ ἔλθωμεν εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη ὁ Ὄθων νὰ καταστρέψῃ καὶ τοὺς νόμους καὶ τὸ Σύνταγμα· ἀπὸ ἐγκυκλίου εἰς ἐγκύκλιον κατέῤῥιπτε καὶ τὸ οἰκοδόμημα τὸ Συνταγματικὸν, καὶ λυποῦμαι, διότι, πρὶν ἔλθῃ νέος Βασιλεὺς ἐρχόμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν αὐτὴν τὴν κακὴν ἕξιν τοῦ παρελθόντος συστήματος, νὰ συνειθίσωμεν ἀπὸ πέτραν εἰς πέτραν νὰ καταῤῥεύσῃ ἡ πολιτεία ἡ Συνταγματική. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτε ὁ Δήμαρχος εἶναι παραίτιος· ἔπρεπεν ὁ Ὑπουργὸς, ἀφοῦ βλέπει ἐπὶ τοσοῦτον καιρὸν, ὅτι δὲν ὑπάρχει Δημοτικὸν Συμβούλιον, νὰ ζητήσῃ λόγον, καὶ ἐὰν ἔβλεπεν, ὅτι αἴτιος εἶναι ὁ Δήμαρχος, νὰ τὸν παύσῃ· τὸν παραίτιον ὁ νόμος τὸν τιμωρεῖ· εἶναι μέγα ἔγκλημα ν’ ἀφήσουν τὴν Δημοτικὴν περιουσίαν ἀνεξέλεγκτον. Ὁ Ὑπουργὸς ἐρχόμενος νὰ ζητήσῃ τοιαύτην ἐφαρμογὴν ἐξαιρετικὴν τοῦ νόμου κατὰ τόπους, ἔκαμε πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν συγχωρεῖται εἰς τοὺς δημοτικοὺς νόμους, ἔπρεπε νὰ φέρῃ ὅλας τὰς ἀποδείξεις καὶ τὰ ἔγγραφα τοῦ Νομάρχου καὶ Δημάρχου καὶ τοῦ Συμβουλίου, καὶ ἐξ αὐτῶν νὰ μᾶς φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ μάλιστα τότε θὰ ἤμουν καὶ ἐγὼ πρόθυμος, διότι δὲν ἐπιθυμῶ ποτὲ νὰ μένῃ ἕνας Δῆμος ἀπροστάτευτος, ἀλλ’ ἔρχονται νὰ μᾶς κλείσουν τὰ μάτια (θόρυβος), ἀλλ’ εὐχαριστῶ τὸν Ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος ἔφερεν ἄλλον μάρτυρα. Διέταξεν ὡς εἰς τὰς Πάτρας νὰ γείνουν δικηγόροι διὰ μέσου τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ Νομάρχου, καὶ τὸ δικαστήριον ἀπέῤῥιψεν· εἶχε δίκαιον τὸ δικαστήριον, καὶ λυποῦμαι πῶς ὁ Κύριος Ὑπουργὸς, ἄνθρωπος νομικὸς, φέρει σήμερον νόμον ἐναντίον τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως, καὶ αὔριον ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ δικαστήριον νὰ κάμῃ τὸ ἴδιον (θόρυβος) ὅ,τι καὶ ἐὰν ἀποφασίσητε σήμερον, πρέπει νὰ ᾖναι ἢ γενικὸν ἢ οὐδόλως. Ὁ περὶ Δήμων νόμος εἶναι εἷς καὶ ἰδιαίτερος· δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν διαιρέσητε, εἰς τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηνῶν νὰ ἐφαρμόσητε αὐτὸ, εἰς τὸν Δῆμον τῆς Αἰγίνης ἄλλο, καὶ εἰς τὸν τῶν Μεγάρων ἄλλο· ἀλλὰ, Κύριοι, τί τρέχει, ἰδοὺ τί λέγει περὶ δικηγόρων ἡ διάταξις, παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσητε καλά.

§157ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν γνωρίζομεν.

§158ΖΕΡΒΑΣ. Ἰδοὺ τί λέγει· ὅτι ἀπόκειται εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἡ σύσκεψις καὶ ἡ ἀπόφασις ὁσάκις εἶναι λόγος περὶ τῆς δίκης, δηλ. ἐὰν πρέπῃ νὰ δειχθῇ ὡς ἐνάγων, ἢ ὡς ἐναγόμενος, καὶ ἠξεύρετε, ὅτι οἱ Δῆμοι ἐνάγουσι πρῶτον διὰ μιᾶς αἰτήσεως περὶ θεραπείας, ἡ δὲ αἴτησις αὕτη ἔρχεται εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, διότι πολλαὶ τοιαῦται ἦλθον καὶ ἐνώπιόν μου, διότι καὶ ἐγὼ, καθὼς ὁ προλαλήσας εἶπεν, ὅτι ἦτο Πρόεδρος Δημοτικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ πότε, εἶμαι Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τότε ἔρχεται αἴτησις θεραπείας ἐν τῷ δημοτικῷ συμβουλίῳ, τοῦτο τὴν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν, κάμνει τὰς διαφόρους παρατηρήσεις, τὰς διευθύνει εἰς δικηγορικὸν συμβούλιον, καὶ αὐτὸ ἀποφαίνεται, ἂν ἡ γνώμη τοῦ συμβουλίου εἶναι νὰ ἐνεργηθῇ ἡ δίκη, καὶ τότε ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ δημοτικὸν συμβούλιον νὰ εἰσάξῃ δίκην εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐρωτῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν, αὗται αἱ δίκαι, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ζητεῖ νὰ διορίσωμεν δικηγόρους, ἐναντίον τοῦ γενικοῦ περὶ δήμων νόμου, ὑπεβλήθησαν πρῶτον, καὶ ἐθεωρήθησαν ὑποστηριζόμεναι ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, ἢ μήπως ὁ δήμαρχος αὐτὸς ἐν τῇ ἰδέᾳ του ὑποβάλλει τὸν δῆμον εἰς ζημίας ἀνυπολογίστους; ποῦ εἶναι ἡ γνωμοδότησις τῶν δικηγόρων; ἔπρεπεν ὁ ὑπουργὸς, διὰ νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι αἱ δίκαι εἶναι ἐκκρεμεῖς, νὰ μᾶς φέρῃ τὰς ἀποπείρας τοῦ συμβιβασμοῦ, νὰ μᾶς φέρῃ τὰς πράξεις τῶν δημοτικῶν συμβούλων, δι’ ὧν ἀπεφάνθη νὰ κινηθῇ ἡ δίκη, νὰ μᾶς φέρῃ τὴν γνωμοδότησιν καὶ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Δημάρχου, καὶ τότε ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅλα ἐνηργήθησαν κατὰ νόμον· ὁ Κύριος ὑπουργὸς ἔρχεται μὲ λόγους· μὲ τὰ λόγια δὲν κάμνομεν τίποτε· ἀπαιτοῦνται ἔγγραφα στηριζόμενα εἰς τὸν νόμον· διότι ὑποθέσατε ὅτι καὶ τὸ δικαστήριον αὐτὸ δύναται νὰ διορίσῃ δικηγόρους, ἀλλὰ θὰ εἴπῃ, ποῦ εἶναι ἡ αἴτησις περὶ θεραπείας; ποῦ ἡ γνωμοδότησις τῶν δικηγόρων; Ἐγὼ πρὸ ὀλίγου, Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ δικαιώσω τὸν ἑαυτόν μου, ἐζήτησα τὸν λόγον, καθόσον μία ἀναφορὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τῶν Ἀθηναίων δὲν ἀνεγνώσθη ἐν τῇ Συνελεύσει· σήμερον εἶπον εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον, ἀφοῦ ἀνεγνώσατε τόσας ἀναφορὰς καὶ προτάσεις, ἀναγνώσατε καὶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, καὶ ἔπειτα νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον, διότι ἡ ἀναφορὰ συσχετίζεται μὲ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν, καὶ ὡς ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία δύναται νὰ γείνῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, θὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν θὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ἢ ὄχι. Αὐτὰ ἤθελον, Κύριοι, νὰ εἴπω, ἐπειδὴ ἤκουσα σήμερον καὶ χθὲς ἀπὸ πλείστους Ἀθηναίους, ὅτι ὅλοι εἶναι ἀγανακτημένοι κατὰ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, καὶ θεωροῦν, ὅτι ὁ Δήμαρχος ἐναντίον τοῦ νόμου, ζητεῖ αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἀναγινώσκεται ἀναφορὰ τῶν δημοτικῶν Συμβούλων πρὸς τὴν Συνέλευσιν.

§159ΙΑΛΕΜΟΣ. Κατόπιν αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, Κύριοι, τοῦ προαναγνωσθέντος, θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ ἐγὼ ἓν ἕτερον, τὸ ἑξῆς. Ἀναγινώσκει τὴν πρᾶξιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, δι’ ἧς ἀπεκήρυττε τὴν ἐν Ναυπλίῳ ἐπανάστασιν.

§160ΙΑΛΕΜΟΣ. Ὕστερον ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον δὲν πρέπει νὰ διστάσητε..... (Θόρυβος)

§161ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ (ἀριστερόθεν). Ἀνάγνωσε τὰς ὑπογραφάς.

§162ΙΑΛΕΜΟΣ. Δὲν ἔχει ὑπογραφάς· (θόρυβος).

§163ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Τὰς ὑπογραφὰς, τὰς ὑπογραφὰς ν’ ἀκούσωμεν.

§164ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Προχθὲς, Κύριοι, κατελύσατε μίαν ἐκκλησιαστικὴν ἐπιτροπὴν, διότι ἦτο μέλος αὐτῆς ὁ Παξιμαδῆς· σήμερον δὲν ἠξεύρω, πῶς ἡ Συνέλευσις θέλει ν’ ἀναγνωρίσῃ τὸ συμβούλιον τοῦ Σίμου, τοῦ Ῥαγκαβῆ καὶ ἄλλων! (θόρυβος).

§165ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶναι δημοτικὸς σύμβουλος ὁ Ῥαγκαβῆς.

§166ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§167ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι! Δὲν ἔχω σκοπὸν ν’ ἀντείπω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, ἰσχυριζόμενος δῆθεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ γείνῃ μέριμνα περὶ παραστάσεως τοῦ δήμου ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων· αὐτὸ, Κύριοι, εἶναι πρᾶγμα τόσον αὐτοφανὲς, ὥστε οὐδεὶς δύναται ν’ ἀντείπῃ ὅτι κινδυνεύουσι τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου ἐν τοῖς δικαστηρίοις. Πρέπει, Κύριοι, νὰ γείνῃ φροντὶς, ἀλλὰ διὰ ποίαν αἰτίαν πρέπει νὰ γείνῃ αὕτη; διὰ νὰ διασωθῇ ἡ περιουσία τοῦ δήμου· ἀλλὰ τάχα ἡ περιουσία τοῦ δήμου, συνίσταται εἰς αὐτὰς μόνας τὰς δίκας, λόγῳ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ γείνῃ διορισμὸς δικηγόρων παρὰ τοῦ Δημάρχου, ἄνευ συμπράξεως δημοτικοῦ συμβουλίου; Εἰς τοῦτο δὲν συμφωνῶ μετὰ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ. Γνωρίζω καὶ ἐβεβαίωσα τὸν Κύριον ὑπουργὸν, ὅτι τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου κινδυνεύουσι πολὺ περισσότερον κατ’ ἄλλον τρόπον, παρὰ ἐκ τῶν δικῶν. Οἱ ἔμποροι, οἱ φορολογούμενοι, δὲν πληρώνουν τὸν δασμὸν εἰς τὰς Ἀθήνας· καὶ τί ἀντιτάττουν εἰς τὸν εἰσπράκτορα; ἀντιτάττουν, ὅτι δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ δασμοὶ νομοθετημένοι διὰ πράξεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, οὐδὲ ἐνεκρίθησαν παρὰ τοῦ Νομάρχου, καὶ σᾶς ἀναφέρω, Κύριοι, ὡρισμένα ὀνόματα, τὸ κατάστημα τοῦ Κυρίου Δουρούτη, τοῦ Κυρίου Γκινάκα, καὶ ἄλλα ὅμοια καταστήματα, τὰ ὁποῖα παρέχουν ἄφθονα ποσὰ εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ δὲν πληρώνουν. Ἐκ τούτου κινδυνεύει ἡ δημοτικὴ περιουσία· διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ ληφθῇ μέτρον γενικὸν, ὥστε νὰ μὴ κινδυνεύῃ καὶ κατὰ τὸ μέρος τοῦτο ἡ δημοτικὴ περιουσία; Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν σᾶς εἶπε, δὲν εἶναι ἀνάγκη, διότι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δήμων νόμου, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους ἰσχύει καὶ διὰ τὸ ἐπιόν. Μάλιστα· ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι διὰ νὰ γείνῃ δαπάνη. Εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, σπανίως ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ἐμπόδιον διὰ νὰ μὴ γίνῃ δαπάνη· τὸ ἐμπόδιον ὑπάρχει εἰς τὸ Ταμεῖον, καὶ σήμερον ἂν ἐξετάσητε, ὁ Δήμαρχος τῶν Ἀθηναίων ἐξοδεύει ἔξω τοῦ προϋπολογισμοῦ, μολονότι ἰσχύει ὁ τοῦ παρελθόντος ἔτους· διότι ὑπάρχουσι κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἦτον ἀδύνατον νὰ προϊδῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους· ὡς π. χ. τὸ κεφάλαιον περὶ ἐθνοφυλακῆς, οὐχ ἧττον ὅμως σήμερον ὁ δῆμος δαπανᾷ περὶ αὐτῆς· ὁ Δήμαρχος, θεωρεῖ ἑαυτὸν ὅπως ἐθεώρησεν ἑαυτὴν καὶ ἡ προσωρ. Κυβέρνησις, δηλ. πρῶτον ψηφίζει καὶ ἔπειτα θεσπίζει· ψηφίζει δαπάνην περὶ ἐθνοφυλακῆς, καὶ μετὰ ταῦτα τὴν θεσπίζει· τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ περὶ τοῦ ἀερίου. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, ἀλλ’ ὅταν τις ἐξέλθῃ ἔξω τοῦ νόμου, δὲν εἰξεύρω ἕως ποῖον βαθμὸν δύναται νὰ τὸν ὑπερβῇ. Δὲν μὲ ἀνησυχεῖ λοιπὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει προϋπολογισμὸς, διότι ἡ ἔλλειψις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἤθελεν εἶσθαι ἐμπόδιον εἰς τὸ νὰ μὴ γίνῃ δαπάνη, καὶ εὔχομαι νὰ ὑπάρξῃ τοιοῦτο κώλυμα· ἀλλὰ τὸ ἄλλο φοβοῦμαι ὅτι δὲν γίνεται ἡ πρέπουσα εἴσπραξις τοῦ δήμου. Ὅταν ἀντεῖπον εἰς τὸν ὑπουργὸν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ φέρῃ τὸ ψήφισμα, ἦτο διὰ νὰ γίνῃ γενικωτέρα μέριμνα καὶ νὰ προβλέψωμεν περὶ τοῦ ὅλου. Θέλετε νὰ φροντίσωμεν περὶ τῆς παραστάσεως ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου; προσδιορίσατε αὔριον ἀμέσως νὰ φροντίσητε καὶ περὶ τοῦ ἑτέρου· διὰ ποίαν αἰτίαν νὰ δείξῃ ἡ Συνέλευσις τόσην ἀδιαφορίαν περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηνῶν; Σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Ζέρβας ὅτι δὲν φροντίζει περὶ τούτου καὶ σᾶς ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ὥστε ἀπευθύνομαι εἰς αἴσθημα πραγματικὸν τῆς Συνελεύσεως, τὸ νὰ δείξωμεν μέριμναν ὑπὲρ τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπε νὰ μὴ προβλέψωμεν περὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν μεχρισοῦ σκεφθῇ. Ὡς ὑπουργός, Κύριοι, ἔπρεπε πρὸ καιροῦ νὰ σκέπτεται περὶ τούτου καὶ δὲν πιστεύω πρώτην φορὰν νὰ ἔφθασεν εἰς τὴν ἀκοήν του, τοὐλάχιστον εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἔπρεπεν αὐτὸ τὸ ζήτημα νά ᾖναι ἐκκρεμές, τὶ γίνεται ἐντὸς τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηνῶν, ὅταν ἤκουσε παρὰ τοῦ Δημάρχου ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι δὲν δύναται νὰ παρασταθῇ ὁ Δήμαρχος, διότι δὲν συνέρχεται τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Πῶς ἔκτοτε δὲν ἔγινεν ἐξέτασις, διὰ ποίαν αἰτίαν δὲν συνέρχεται; Πρὸ δύω μηνῶν ὑπῆρχεν ἡ πρότασις ἐνώπιόν σας τοῦ Κ. Ὀρλάνδου διὰ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς Σπάρτης, τότε ἔκαμε καὶ ὁ Κύριος Καλὸς διὰ τὰς Ἀθήνας· εἶχον καὶ ἐγὼ πρότασιν, τὴν ὁποίαν συνεχώνευσα μετ’ ἐκείνης τοῦ Κ. Καλοῦ· αὕτη παρεπέμφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ περὶ Δήμων νόμου, ἥτις ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσίν της, καταχωρισθεῖσαν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὸς συζήτησιν. Τώρα δὲ μὲ λέγει νὰ τελειώσῃ τὸ περὶ παραστάσεως καὶ νὰ φροντίσητε μετὰ ταῦτα, πότε; εἰς τὰ γενικὰ μέτρα; ὅταν θέλῃ τις νὰ ματαιώσῃ πρότασιν, λέγει, «τὸ παραπέμπω εἰς τὰ γενικὰ μέτρα,» ὡς ἔλεγον καὶ οἱ Ῥωμαῖοι ad calendas grecas. Ὑποθέτω ὅτι πολὺ διπλωματικῶς ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπε νὰ φροντίσωμεν διὰ γενικοῦ μέτρου πρὸς ἀποφυγὴν νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ δέουσα μέριμνα. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἐκ τοῦ παραχρῆμα ἀναγκαῖον τὸ μέτρον τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, νὰ προσδιωρίσῃ συνάμα καὶ τὸ μέτρον τῆς ἀναπληρώσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν σήμερον ἀμφότερα.

§168ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Διὰ νὰ πολεμήσωσί τινες τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἠθέλησαν νὰ ῥίψωσι τὴν μομφὴν ὅτι τινὲς τῶν πληρεξουσίων Ἀττικῆς θέλουν νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηναίων διὰ νὰ γίνωσι δικτάτορες· ὅτι δὲ τοιοῦτος ὁ σκοπὸς δὲν ἦτο, καὶ ὅτι δὲν πρέπει ἡ παραμικρὰ μομφὴ νὰ ἀποδοθῇ εἴς τινα, ἐξάγεται ἐκ τοῦ ὅτι ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον συνεννοηθέντες μετὰ τοῦ Κ. Καλοῦ ὑπεβάλαμεν πρότασιν ἐνταῦθα περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν, καὶ ὅτε ὑπεβάλαμεν τὴν πρότασιν αὐτὴν σκιὰ ὑπάρξεως Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἐν Ἀθήναις δὲν ὑπῆρχε, διότι τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀνέφερόν τινες, ὅτι δηλ. προσεκλήθη ὁ Πρόεδρος αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς, ἐπῆλθε μεταγενεστέρως. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν οὔτε ὑπῆρχεν, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ἀφοῦ ἔκαμε τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ἡμῖν ὁ Κ. Ἰάλεμος πρᾶξιν καὶ ἀφοῦ μέχρι τῆς Δευτέρας μετὰ μεσονύκτιον τῆς ἑσπέρας τῆς ἐπαναστάσεως συνεσκέπτετο πῶς νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐπανάστασιν Ναί, τὸ συμβούλιον τῆς Ἀμαλίας δὲν πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὰ πράγματα καὶ νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τοῦ νέου Ἡγεμόνος. Προχθὲς ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς, οὐχὶ διότι ἐνδιαφέρομαι πρὸς τὰ πρόσωπα, οὐχὶ διότι μὲ κινεῖ κανὲν πάθος, διότι χθὲς ἀκόμη ἀπεδύθην εἰς τὸ πολιτικὸν στάδιον, εἶπον ὅτι θέλω ὅπως δήποτε τὴν ὕπαρξιν Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ προχθὲς ἀναβὰς τὸ βῆμα ἀνέβην διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασίν μου, μὲ προέλαβεν ὅμως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις εἶχεν ἀναβῆ τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀναγνώσῃ νομοσχέδιον περὶ τομῆς τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, παρεδέχθην προσωρινῶς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς ὑπέβαλε καθ’ ὅτι ἐγνώριζον ὡς δικηγόρος ὅτι πολλαὶ δίκαι ἐδικάσθησαν ἐρήμην· ἔχομεν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως τοῦ νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ὀρλάνδου ἀφορῶσα τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἢ καὶ προτείνω νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ περὶ διορισμοῦ δικηγόρων καὶ ἀμέσως νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν νόμων Ἐπιτροπῆς περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν Συμβουλίων. Ἀλλὰ λέγουσί τινες ὅτι διὰ τῆς ψηφοφορίας τοῦ δευτέρου ψηφίσματος καθίσταται μάταιον τὸ προταθὲν παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ· συνομολογῶ, ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως τὰ ἀντίθετα συμφέροντα τῶν πληρεξουσίων, διότι δυστυχῶς ἄλλοι θέλουν νὰ ὑπάρχουν τινὰ Συμβούλια, ἄλλοι ὄχι, βραδύνουσι τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ δευτέρου νομοσχεδίου, καὶ ἐπέλθωσιν ἄλλαι ἐρημοδικίαι. Καὶ χθὲς ἔτι ἐδικάσθη ἀνακοπὴ ἐρήμην τοῦ Δήμου. Περαίνων τὸν λόγον μου λέγω ὅτι καὶ ἐγὼ ὡς καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου δὲν ἀνεχόμεθα ποτὲ μίαν ἔκτακτον κατάστασιν καὶ διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν τακτικὴν κατάστασιν· πιστεύω ὅτι θέλετε ὑποστηρίξει τὴν πρότασιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ καὶ ἀμέσως σήμερον ἐρχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ὀρλάνδου, διότι εἶναι ὕβρις πρὸς τὴν ἐπανάστασιν νὰ ὑπάρχῃ τὸ πλασθὲν παρὰ τῆς Ἀμαλίας Δημοτ. Συμβούλιον.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τὸ θέμα τὸ γνωρίζετε.

§171ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ νέα συζήτησις ἔφερε τὴν ὑπόθεσιν εἰς νέον θέμα, καὶ ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τροπολογήσῃ τὸ θέμα.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο μόνον φρονῶ, ὅτι ἐξήχθη ἐκ τῆς νέας, τῆς προσθέτου συζητήσεως, ὅτι ἡ συζήτησις τότε ἀκόμη δὲν εἶχεν ὡριμάσει· ὑπάρχει ὁ ἰσχυρισμός τινων, ὅτι πρέπει συγχρόνως, ἐὰν θέλῃ ἀποφασισθῇ τὸ ζήτημα, ὅπως ἐτέθη παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ προηγηθῇ ἀπόφασις, περὶ τοῦ πῶς πρέπει ν’ ἀναπληρωθῇ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον.

§173ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον προτείνομεν, εἶναι νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ὑπάρχει ἢ ὄχι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον.

§174ΤΙΝΕΣ. Ναί.

§175ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι γνωστὸν τὸ θέμα τῆς ψηφοφορίας.

§177ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρὸς ἐξόφλησιν τῆς ὀφειλῆς μου ὑποβάλλω τὸν κατάλογον τῶν δικῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν ἐνώπιον τῶν Ἐφετῶν καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ ἃς ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, ὅ,τι θέλει· λέγω ὅμως, ὅτι ἂν ἡ Συνέλευσις εὐχαριστηθῇ νὰ ψηφίσῃ αὐτὸ τὸ ψήφισμα, καὶ κατόπιν ἐντὸς τῆς ἡμέρας, τὸ ὁποῖον δυσκολεύομαι νὰ παραδεχθῶ, φροντίσῃ περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ἐννοεῖται, ὅτι παύει ἡ ἰσχὺς τοῦ ψηφίσματος.

§178ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ πάλιν ἂν παραδεχθῶμεν τὴν ἀντικατάστασιν, θὰ παρέλθουν μερικαὶ ἡμέραι.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, τὸ θέμα τὸ γνωρίζετε· ἀλλ’ ὑπάρχουν τινὲς, Κύριοι, ἢ καὶ πολλοὶ, οἵτινες ἰσχυρίζονται, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, ἂν πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ συνάμα ν’ ἀποφασισθῇ τὸ περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.

§180ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶχον ὑποβάλει χθὲς πρότασιν κατὰ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος, ζητῶν δι’ αὐτῆς ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις πρῶτον ἂν θεωρεῖ ὑπάρχον τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Τὴν πρότασιν ταύτην συνεχώνευσα κατόπιν εἰς τὴν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, ἀφοῦ ἐνόμισα, ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπεν, ὅτι ἡ παραδοχὴ τῆς προτάσεώς του ἐπέφερεν ἐμμέσως τὴν μὴ ὕπαρξιν τοῦ συμβουλίου· ἐπειδὴ ὅμως σήμερον ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπεν, ὅτι ἡ παραδοχὴ ἢ μὴ τῆς προτάσεώς του οὐδεμίαν ἔχει ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ τοῦ συμβουλίου, ἐννοῶ καὶ ἐπιμένω νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασίς μου ἐκείνη, ἂν δηλαδὴ θεωρεῖ ἡ Συνέλευσις ὡς ὑπάρχον ἢ ὄχι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ ἰδοὺ διατί.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὸν τὸ διατί.

§182ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶμαι πολύλογος, Κύριε Πρόεδρε, καὶ μὴ στενοχωρεῖσθε, διότι, ἂν θεωρηθῇ ὡς ὑπάρχον τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, δὲν εἶναι ἀνάγκη τότε νὰ παραδεχθῶμεν οὔτε τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ περὶ ἐκτάκτων μέτρων, οὔτε τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ περὶ κληρώσεως νέου συμβουλίου· ἂν δὲ ἡ Συνέλευσις ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει, ὅπως ἐγὼ θεωρῶ καὶ δίκαιον καὶ ἀναγκαῖον, τότε ἔχει νὰ ἀποφασίσῃ ἂν παραδέχεται ἢ ὄχι τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ἢ τὴν τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τῆς οὐσίας.

§184ΠΟΛΛΟΙ. Ἴσια, ἴσια, αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον ζήτημα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση, νομίζω, ὅτι συμφωνεῖ μετ’ αὐτῆς καὶ ὁ Κύριος Ζέρβας.

§186ΖΕΡΒΑΣ. Μάλιστα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, θὰ θέσω λοιπὸν εἰς ψηφοφορίαν· ὅσοι παραδέχονται.......

§188ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν φέρει τὴν λύσιν αὐτὸ τὸ ζήτημα. Διατὶ οὕτω σήμερον εὑρίσκεται αὐτὴ ἡ κατάστασις; Διατὶ δὲν συνῆλθε τὸ συμβούλιον; ἡ κοινὴ γνώμη γνωρίζει, ὅτι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον κατελύθη, δὲν ὑπάρχει· λέγω, ὅτι κἀνεὶς νόμος δὲν προηγήθη, δὲν ὥρισεν, ὅτι διὰ πράξεως καταλύονται τὰ δημοτικὰ συμβούλια, διότι ὅπως ἄνευ πράξεως κατελύθη ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία, τοιουτοτρόπως καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν κατελύθη (θόρυβος). Ἀφοῦ τὸ κοινὸν οὕτω γνωρίζει τὰ πράγματα, ἔχει τὴν ἐξουσίαν ὁ Δήμαρχος νὰ συγκαλέσῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον; διὰ τοῦτο καὶ δὲν τὸ συνεκάλεσεν. Ἀφ’ ἑτέρου τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ὄχι μόνον δὲν ἐδεσμεύετο ἀπὸ τὸν Νόμον νὰ συνέλθῃ, ἀλλὰ καὶ ὑπηγορεύετο ἐκ τοῦ καθήκοντός του νὰ συνέρχεται ὁσάκις τὸ ἐνόμιζεν ἀναγκαῖον, διότι οὐχὶ μόνον τὸ ὅλον σῶμα, ἀλλὰ καὶ 4 μέλη τοῦ Συμβουλίου ἠμποροῦσαν, ὁσάκις ἤθελον τὸ ζητήσει, νὰ συγκαλεσθῇ, διότι ὁ Πρόεδρος ὑπόχρεος ἦτο νὰ τὸ συγκαλέσῃ ἐπὶ τῇ αἰτήσει των, ἀλλ’ οὔτε 4 μέλη ποτὲ τὸ ἐζήτησαν οὔτε ὁ Πρόεδρος τὸ συνεκάλεσε, διότι ἐγνώριζον ὅτι δὲν ὑφίστατο.

§189ΒΑΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον τὸν λόγον καὶ δὲν ὡμίλησα, διότι ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη, ὅτι ἐφωτίσθη· ἀλλὰ τώρα θὰ ἀπαντήσω.

§190ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον.

§191Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι σαφέστατον· οἱ λόγοι τοῦ Κ. Καλλιφρονᾶ εἶναι ἀνεπίδεκτοι, κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν, τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐκτιμήσεώς σας, καὶ ἰδοὺ διατί· ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς σᾶς λέγει, ὅτι δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν συμβούλιον, ὅτι κατηργήθη τὴν νύκτα τῆς 10 πρὸς τὴν 11 ὀκτωβρίου, ἐγὼ σᾶς λέγω ὄχι· καθότι Συμβούλιον συνεκαλέσθη εὐθὺς καὶ ἔκαμε πρᾶξιν ὑπὲρ τῆς μεταπολιτεύσεως. Ὁ Κύριος Καλλιφρονᾶς ἔρχεται ὑπουργὸς, καὶ ἡ προσωρινὴ κυβέρνησις δὲν κατήργησεν αὐτὸ τὸ συμβούλιον, ἐνῷ ὁ Ὄθων τὴν ἰδίαν ὥραν, καθ’ ἣν ἡμεῖς ἀπήλθομεν εἰς τὴν ἐξορίαν, κατέλυσε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῆς Ναυπλίας. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις λοιπὸν ὤφειλε κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ὡς δημόται Ἀθηνῶν ἀπολαύουν πλήρη ὑπόληψιν· ὁ Κύριος Καλλιφρονᾶς δὲν ἐσύστησεν εἰς τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν, καὶ κατὰ τὴν ἰδιότητά του, ὡς δημότης Ἀθηναῖος, καὶ κατὰ τὴν ἰδιότητά του, ὡς ἐπαναστάτης ὑπουργὸς, δὲν ἔπραξε τὸ τοιοῦτον. Καὶ ἠξεύρετε, Κύριοι, τὶ τρέχει μὲ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον; καθεκάστην ἐνεργεῖ ὁ Πρόεδρος μὲ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· προσεκλήθησαν οἱ δήμαρχοι καὶ οἱ πρόεδροι τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, Κύριε Καλλιφρονᾶ καὶ Κύριε Ὑπουργὲ, εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐθνοφυλακῆς, ναὶ ἢ ὄχι; ὁ Πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ὁ δήμαρχος, ὁ ἔφορος, ὁ ἀξιότιμος φίλος μου Κύριος Μαυρομμάτης, ὁ Εἰρηνοδίκης προσεκλήθησαν κατὰ διαταγὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν διὰ τὴν ἐκδίκασιν τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων ναὶ ἢ ὄχι; πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου τῶν οἰκοδομῶν ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου προσεκλήθη μετὰ τοῦ δημάρχου; προσεκλήθη διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν πρωΐμων, ναὶ ἢ ὄχι; ποῖος λόγος λοιπὸν ὑπάρχει κατὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου; ἢ πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς τὰ χέρια μας τὴν ἐπανάστασιν; Ἡ ἐπανάστασις διὰ τῶν χειροκροτημάτων δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ διὰ πράξεων καὶ δι’ ἔργων. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον λοιπὸν τῶν Ἀθηνῶν δὲν ὑπάρχει κατηργημένον, ἀλλ’ ὅ,τι δὲν ἔπραξεν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἂς τὸ πράξῃ σήμερον ἡ Συνέλευσις, νὰ γείνῃ ψήφισμα καὶ νὰ τὸ καταργήσῃ.

§192ΛΑΠΑΣ. Ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια νὰ καταργηθοῦν.

§193ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλα, ὅλα, ὅλα.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουδούρη, εἴχατε ζητήσει τὸν λόγον, θέλετε νὰ παραχωρήσητε εἰς τὸν Κύριον Καλόν;

§195ΒΑΣΟΣ ΚΑΙ ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σημειώσατέ μας, πρέπει νὰ ῥίψωμεν ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια κάτω.

§196ΛΑΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴχαμεν προχθὲς μίαν πρότασιν περὶ ὅλων τῶν δημοτικῶν συμβουλίων καὶ δημάρχων, τὶ ἔγεινεν;

§197ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι.

§198ΛΑΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε ἀναγνώσατε τὴν πρότασίν μου.

§199ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Βλέπω, Κύριοι.

§200ΛΑΠΑΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασίς μου.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ἰδική σας, εἶναι δέκα· εἶναι μία πρότασις κατὰ διαφόρους τρόπους καὶ παρὰ διαφόρων.

§202ΛΑΠΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ ἰδική σας μόνον. Εἶναι πρότασις νὰ καταργηθῶσιν ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ὅσα ἐξεφράσθησαν καὶ κατεδίκασαν τὴν φεβρουαρινὴν ἐπανάστασιν, τὰ τοιαῦτα νὰ θεωρηθῶσιν ὡς κατηργημένα.

§204ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Καὶ τὰ παρὰ τοῦ λαοῦ κατηργημένα.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν διάφοροι προτάσεις περὶ καταργήσεως ὅλων τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων κτλ.

§206ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος. Κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως, Κύριοι, ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Δωρίδος ἐπρότεινε νὰ διακοποῦν ἐπί τινος καιροῦ αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως. Ἡ πρότασις αὕτη ἀπεῤῥίφθη παμψηφεί. Ἐν τούτοις σωρεία προτάσεων, πασῶν τεινουσῶν εἰς τὸ ν’ ἀντικατασταθοῦν ταὐτοχρόνως ἅπαντα τὰ ὑπάρχοντα δημοτικὰ συμβούλια, φέρει πρακτικῶς εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἀποῤῥιφθείσης ἰδέας, καὶ θέλει ἀπομακρύνει, ἂν τὴν δεχθῶμεν, σχεδὸν πάντας τοὺς πληρεξουσίους τῆς πρωτευούσης. Αἱ προτάσεις αὗται ἰσοδυναμοῦσι μὲ τὴν προσωρινὴν διάλυσιν τῆς Συνελεύσεως, διότι δυστυχῶς τὰ δημοτικὰ καὶ τὰ τοπικὰ συμφέροντα ἐνδιαφέρουσιν ὑπὲρ τὸ δέον τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν τοῦ Σώματος τούτου. Ἰδοὺ ἐμμέσως θριαμβεύουσα ἡ πρότασις, ἥτις πρὸ ὀλίγης ὥρας ἀποῤῥιφθεῖσα δίδει διὰ τῆς παραδοχῆς της εὔλογον αἰτίαν μομφῆς ἐπὶ ἀσυνεπείᾳ κατὰ τῆς Συνελεύσεως. Δὲν εἶναι, κατ’ ἐμὲ, πρῶτον παράδειγμα, ἀποδεικνύον, ὅτι ἔλλειψις ἀκριβοῦς προσοχῆς εἰς τὴν γενικὴν πορείαν τῶν συζητήσεων φέρει ἐνίοτε εἰς ἀντίθετον σημεῖον ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον λογικῶς ἔπρεπε νὰ φθάσῃ ἡ Συνέλευσις. Ἐναντιοῦμαι ἑπομένως εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτῶν τῶν προτάσεων διὰ τὸν πρακτικὸν λόγον, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ᾖμαι συνεπὴς, τοὐλάχιστον, μὲ τὰ κατὰ τὴν ἰδίαν συνεδρίασιν ἀποφασισθέντα. Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι βλέπω μειδιῶντας τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἵτινες ἐπιδιώκουν περιοδικῶς καὶ ἐπιμόνως τὴν ἀλλαγὴν τῆς μορφῆς τῆς Κυβερνήσεως. Παρά ποτε, ἴσως τὴν σήμερον, οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους συνήθως προτείνουν κατὰ τῆς ὑπαρχούσης μορφῆς, θὰ φανῶσιν εἰς τοὺς ἐπιπολαίως σκεπτομένους ἀληθεῖς καὶ δίκαιοι, ἀλλὰ κατὰ τὸ φαινόμενον μόνον, διότι δὲν πταίει ἡ μορφὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὰ πρόσωπα, τὰ ἀποτελοῦντα τὰς Κυβερνήσεις. Ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν τὴν παράδοξον παράστασιν, τὸ θλιβερὸν θέαμα, δύω Ὑπουργῶν, εἷς τὴν ἰδίαν ἀνηκόντων Κυβέρνησιν, τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀντιφερομένων ἐπὶ τοῦ ἰδίου πραγματικοῦ ζητήματος, διότι ἀμφότεροι ἀντιθέτως ὑπερασπίζονται ἀξιώσεις, αἵτινες βεβαίως ὡς ἀντίθετοι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἦναι ἐν ταὐτῷ ἀληθεῖς. Μόνον ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ ἑνὸς κατατάττεται ἡ ἀκρίβεια. Ὁ μὲν ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς ἀνέφερε μὲ τὸν χαρακτηρίζοντα συνήθως αὐτὸν ἀόριστον τρόπον τοῦ ἐκφράζεσθαι, ὅτι ἀναγνωρίζει τὴν ὕπαρξιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν· ὁ δὲ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπεπειράθη διὰ λεπτομερῶν συλλογισμῶν ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι αὐτὸ κατελύθη ἀπὸ τὴν ἐπανάστασιν......

§207ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει ἐπιῤῥοὴν τὸ παρ’ αὐτοῦ προτεινόμενον μέτρον εἰς τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.

§208ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐκφράζω μόνον τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔκαμε τὸ ἀσύνηθες θέαμα δύω Ὑπουργῶν, ἐπιμόνως ἀντιλεγόντων.

§209ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. ..... (θόρυβος). Σᾶς σύρει συμπάθεια ὑπὲρ φίλου σας τινὸς ἐν τῷ Δημοτικῷ Συμβουλίῳ.

§210ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν σύρομαι ἀπὸ συμπάθειαν, οὔτε ἐνδιαφέρομαι, Κύριε πληρεξούσιε τῆς Ἀττικῆς, εἰς τὰ ἐπιτόπια πάθη, εἰς τὰς ἀτομικὰς ἀντιπαθείας....

§211Α. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι καὶ ὁ Λαγιάρδος ὡμίλησεν ἄλλως παρ’ ὅπως ὁ Ῥῶσσελ καὶ ὁ Πάλμεστρων περὶ Τουρκίας, καὶ ἐν τοσούτῳ εἶναι συνυπουργὸς μετ’ αὐτῶν.

§212ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πλανᾶσθε· ναὶ μὲν ὁ λόρδος Ῥῶσσελ καὶ ὁ Λαγιάρδος ἀνήκουν εἰς τὴν ἰδίαν Κυβέρνησιν, καὶ ἐν τούτοις διαφέρουν εἰς τὰς περὶ Τουρκίας σκέψεις των, ἀλλὰ διαφέρουν μόνον εἰς τὰς ἐκτιμήσεις τῶν συμβάντων, εἰς τὰ συμπεράσματα, εἰς τὴν διάγνωσιν αὐτῶν. Ὑμεῖς ὅμως δὲν συμφωνεῖτε περὶ πράγματος ὑπάρχοντος.... Εἶσθε ὁ Λαγιάρδ ἢ ὁ Ῥῶσσελ, Κύριε Ὑπουργὲ, ἵνα μὴ σᾶς ἀδικήσω;

§213ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ξένον τοῦ ζητήματος, ἂν ὑφίσταται ἢ ὄχι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον.

§214ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα.

§215ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ, Κύριε πληρεξούσιε Βονίτσης, ὅτι δὲν ἐπροσέξατε εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν εἴχετε ἀκολουθήσει αὐτὴν ἠθέλετε ἀκούσει κατ’ ἐπανάληψιν τοὺς ἀγορεύσαντας πληρεξουσίους λέγοντας, ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ τὸ σημερινὸν δημοτικὸν συμβούλιον, ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι πάντῃ περιττὴ, ἑπομένως βλέπετε, ὅτι ἡ ἀπόδειξις τῆς ὑπάρξεώς του δὲν εἶναι ξένη εἰς τὴν ὑπὸ συζήτησιν πρότασιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὅτι δὲ ὑπάρχει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι ἡ γνώμη μας περὶ τῶν ἀποτελούντων αὐτὸ προσώπων, εἶναι αὐταπόδεικτον. Ἀρνεῖσθε, ὅτι ἐγένετο πρᾶξις ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς τῆς 11 Ὀκτωβρίου; Ἀρνεῖσθε, ὅτι ἀλληλουχία ἐνεργειῶν τοῦ Προέδρου τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν, σχέσιν ἐχουσῶν μὲ τὸ ζήτημα τῆς Ἐθνοφυλακῆς, μὲ τοὺς δημοτικοὺς φόρους κτλ. ἀποδεικνύουν προφανῶς, ὅτι ὑπάρχει συμβούλιον, ἀφοῦ ἐνεργεῖ ἡ κεφαλή του, ὁ Πρόεδρος; Προσθέτω, Κύριοι, ὅτι προχθὲς ἀκόμη εἶδον ἔγγραφον, διευθυνόμενον πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν. Πλαστὸν ἄρα ἦτον αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, κίβδηλον ἦτο, καὶ διευθύνονται ποτὲ ἀναφοραὶ πρὸς ἀνύπαρκτα πρόσωπα ἢ σώματα; Ἐπιμένω λοιπὸν καὶ διατείνομαι, Κύριοι, ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν ὑπάρχει καὶ ὑφίσταται, εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς κατηρτισμένον. Μὴ σᾶς ἐπηρεάσῃ δὲ ἡ παρουσία τινῶν ἀντιπαθητικῶν εἰς ὑμᾶς ἐν αὐτῷ ὀνομάτων, διότι καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ πρόσωπα, ἂν συνεδριάσουν, ὅπερ ἀδύνατον, ἀφοῦ ἀποδημοῦν πρὸ καιροῦ, θὰ ἦναι βεβαίως ἀρίστη ἐγγύησις ὑπὲρ τῶν δημοτικῶν συμφερόντων, ἐννοῶ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ δημοτικοῦ πλούτου, ἀφοῦ ποτὲ αὐτὰ δὲν κατηγορήθησαν ἐπὶ καταχρήσει, ἀδιάφορον δὲ ἡ πολιτικὴ ἀπόχρωσίς των. Ἑπομένως ἡ πρακτικὴ λύσις, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἄργους ἐπρότεινεν, ἔχει μὲν τὴν ὑποστήριξίν μου, ἐνόμισα ὅμως ἐνταυτῷ καθῆκον νὰ κάμω τὴν Συνέλευσιν προσεκτικὴν κατὰ προτάσεως, ἥτις ὑποστηρίζουσα γενικὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς θέλει φέρει τὴν πραγματικὴν ἂν καὶ πρόσκαιρον διάλυσιν τῆς Συνελεύσεως. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως ἐνόμισα καλὸν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας· ἔχει ἀξίαν ἢ ὄχι ἡ ἰδέα μου, ἀφίνω εἰς τὴν ἀμερόληπτον κρίσιν σας νὰ ἀποφασίσῃ· οὐχ ἧττον ὅμως ἐπὶ πραγματικῶν ζητημάτων, δὲν εἶναι σύνηθες ν’ ἀκούῃ τις Ὑπουργοὺς τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως ἀντιλέγοντας.

§216ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐπὶ πολλὴν ὥραν συζητοῦμεν δύο θέματα συγχρόνως.

§217ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δύο λόγους ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως τοῦ Κ. Βουδούρη. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν μετὰ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διαφορὰν τῆς γνώμης μου, λέγω εἰς τὸν Κύριον Βουδούρην ὅτι δὲν ἐπρόσεξε καλῶς· ἂν ἐπρόσεχε καλῶς, ἤθελε μάθει ὅτι δὲν ὑπῆρξε καμμία ἀντίφασις, ἂν καὶ, ὡς καλῶς ἠξεύρει, οἱ ὑπουργοὶ δὲν εἶναι τοσοῦτον ὑποχρεωμένοι, ὥστε νὰ συμφωνοῦν εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, διότι νομίζω, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ πάντοτε ἔχουν μίαν γνώμην ἀνεξάρτητον. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ δὲν ἐπολεμήθη ὑπ’ ἐμοῦ· ὁ Κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐπειδὴ θεωρεῖ ἀδύνατον τὴν σύστασιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, μὴ ἐπιμένων νὰ ἐξετάσῃ τοὺς λόγους, ἦλθεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ φέρῃ αὐτὴν τὴν πρότασιν σήμερον, ἐπειδὴ ὅμως ἐζητήθη ἀπὸ τὸν Κ. Μίλησην πῶς θεωρεῖται τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον, ὡς ὑπουργὸς ἐξέφρασα, ποῖα εἶναι τὰ συμβάντα αὐτὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ ἂν κατὰ τὰ συμβάντα αὐτὰ δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἢ ὄχι. Ἐρωτῶ ἡ διασάφησις αὕτη εἶχέ τι ἀντίθετον εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν; (Θόρυβος). Ὅ,τι ἔφερε σήμερον τὴν ἀνάγκην τῆς συζητήσεως, εἶναι ἡ μὴ ἀντικατάστασις, εἶναι ἡ μὴ ὕπαρξις, καὶ ἐνόσῳ δὲν ὑπάρχει, αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία θὰ ὑφίσταται.

§218ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, εὑρισκόμεθα, ὡς βλέπετε, εἰς τὴν αὐτὴν πρόοδον τῶν συζητήσεων, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις εἰς τὰς ἀρχάς της εὑρίσκετο. Συζητοῦμεν συγχρόνως δύο ἀντικείμενα διάφορα, πρῶτον τὴν πρότασιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων νὰ διορίζῃ Πληρεξουσίους δικηγόρους εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ δεύτερον τὴν διάλυσιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων ὅλου τοῦ κράτους καὶ τρίτον, ἂν θέλετε, ἂν ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν. Παρακαλῶ νὰ διασταλῇ ποῦ θὰ περιορίσωμεν τὴν συζήτησιν, διότι ἄλλως δὲν θὰ φθάσωμεν ποτὲ εἰς ὡρισμένον ἀποτέλεσμα· φρονῶ ὅτι ἵνα φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν ὅλοι, πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν πρῶτον τοῦ ζητήματος τοῦ τελευταίου ἤτοι τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ τοῦ δημοτ. συμβουλίου Ἀθηνῶν, διότι, θεωρουμένου τούτου ὡς ὑπάρχοντος, δὲν δύναται νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὸν δήμαρχον νὰ διορίζῃ Πληρεξουσίους δικηγόρους ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἔστω καὶ παρὰ τῆς ἐθνοσυνελεύσεως αὐτῆς, ἄνευ προσβολῆς κειμένου νόμου τοῦ δημοτικοῦ· διότι ἄλλως θὰ ἰδιοποιηθῶμεν ἡμεῖς αὐθαιρέτως δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Ἴσως, Κύριοι, παρεξηγηθῶ καὶ ὑποθέσουν τινὲς, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν, ἀπεναντίας, ἐπαναστατικῶς σκεπτόμενος, ὅπως δύναται νὰ σκεφθῇ ὁ καλλίτερος ἐπαναστάτης, φρονῶ, ὅτι τὰ δημοτικὰ συμβούλια ὁλοκλήρου τοῦ ἔθνους ἐξελέγοντο τῇ ἐπηρείᾳ τῆς πεπτωκυίας δυναστείας· ἐὰν ὅμως θὰ διαλυθῶσι δι’ ἑνὸς ψηφίσματος, ἢ ἐὰν δὲν θὰ διαλυθῶσι, τοῦτο ἀπόκειται εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως· οὐχ ἧττον ὅμως πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα. Ἔρχομαι ἤδη εἰς μίαν φράσιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπε, Κύριοι, ὅτι φροντίζων πολὺ περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ δήμου τῶν Ἀθηνῶν, καθὼς καὶ περὶ τῶν συμφερόντων ὅλων τῶν δήμων τοῦ κράτους, σπεύδει νὰ σᾶς ὑποβάλλῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν νὰ δοθῇ ἄδεια μίαν ὥραν προτήτερα εἰς τὸν Κ. Δήμαρχον καὶ ἄνευ τῆς ἀποφάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου νὰ διορίζῃ πληρεξουσίους δικηγόρους· σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ ὀλιγωρία, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ὁ Κ. ὑπουργὸς μέχρι τοῦδε δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους δήμους δὲν ὑπάρχει μεγαλητέρα.

§219ΤΙΝΕΣ. Αὐτὴ εἶναι νέα συζήτησις.

§220ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔδειξε μέριμναν μόνον ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ δήμου τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὑπὲρ οὐδενὸς ἄλλου, καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω ἐμπράκτως. Ὑπάρχουν Δῆμοι, καὶ Δῆμοι πρώτης τάξεως, τῶν ὁποίων τὰ δημοτικὰ συμβούλια κατελύθησαν ἐμπράκτως κατὰ τὴν ἀξιομνημόνευτον ἡμέραν τῆς 10 8βρίου διὰ πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο παρὰ τοῦ λαοῦ, καὶ ἐντοσούτῳ ἐξακολουθεῖ μία ἀδιάκοπος ἀλληλογραφία μεταξὺ τῶν δημάρχων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὁ λαὸς ἀντικατέστησεν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Νομαρχῶν ἀφ’ ἑτέρου, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπόπται ἐπὶ τῶν συμφερόντων τοῦ δήμου αἰτούντων τῶν τελευταίων ἐπιμόνως νὰ ἐπανέλθωσι τὰ ἐπὶ Ὄθωνος Δημοτικὰ Συμβούλια διὰ νὰ διοργανισθῇ δῆθεν ἐπὶ τὸ νομιμώτερον ἡ ὑπηρεσία. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καίτοι ὑφισταμένης αὐτῆς τῆς ἀλληλογραφίας μεταξὺ τῶν Δημάρχων καὶ τῶν Νομαρχῶν δὲν ἔχει οὐδὲ εἴδησιν, καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπῃ, ποίαν εἴδησιν ἔχει μεταξὺ τῆς διαφωνίας, ἡ ὁποία ἠγέρθη μεταξὺ τοῦ Δημάρχου Σπετζῶν καὶ τοῦ Νομάρχου, περὶ προσκλήσεως τοῦ καταλυθέντος παρὰ τοῦ λαοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Σπετζῶν, καὶ ποίαν μέριμναν ἔλαβεν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ πρώτης τάξεως Δήμου τῶν Σπετζῶν; (θόρυβος).

§221ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐπερώτησις.

§222ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπερώτησις, εἶναι φυσικὴ συνέπεια τῆς ὁμιλίας τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ. Λοιπὸν, Κύριοι, προσκαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηνῶν καὶ πολλῶν ἄλλων Δήμων, στερουμένων παντάπασι δημοτικῶν συμβουλίων ἐπὶ ἑπτὰ ὅλους μῆνας· διότι εἰς τὴν κατηγορίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηνῶν, ὑπάρχουν καὶ πολλοὶ ἄλλοι δῆμοι, τῶν ὁποίων τὰ συμβούλια εἶναι καταλελυμένα, καὶ Δῆμοι Αʹ. τάξεως, καὶ ἔχοντες μεγάλα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα κινδυνεύουσι καθ’ ἑκάστην ν’ ἀπολεσθῶσι. Προσκαλῶ λοιπὸν τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φροντίσῃ καὶ περὶ αὐτῶν, ὅπως φροντίζει περὶ τοῦ Δήμου τῶν Ἀθηνῶν· ὅ,τι μέτρα λαμβάνει διὰ τὸν Δῆμον Ἀθηνῶν, τὰ αὐτὰ νὰ λάβῃ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους. Ἐπειδὴ ὅμως ἀκούω τινὰς φωνὰς αἰτούσας τὴν διάλυσιν τῶν συμβουλίων ὅλου τοῦ κράτους, καί τινας τὴν ἄμεσον ἀντικατάστασιν τῶν συμβουλίων, τὰ ὁποῖα κατελύθησαν παρὰ τοῦ λαοῦ, προτείνω νὰ φροντίσωμεν νὰ γενικεύσωμεν τὸ ζήτημα, καὶ νὰ μὴ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὴν περὶ τῆς διαλύσεως ἢ μὴ τοῦ Δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν λύσιν, ἀλλὰ καὶ περὶ ἀντικαταστάσεως διὰ νέων τῶν Δημοτικῶν συμβουλίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατέλυσεν ὁ λαός.

§223ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον διὰ νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἀφοῦ δύναταί τις νὰ ὁμιλῇ σήμερον περὶ πάντων καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ θέματος. Δὲν συζητοῦμεν κανονικῶς, Κύριε Πρόεδρε· εὑρισκόμεθα εἰς ἀληθῆ Βαβυλωνίαν.

§224ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον, ἐὰν πρόκηται περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δήμου Ἀθηνῶν, ἢ ὅλου τοῦ κράτους· (θόρυβος) Ἤκουσα πολλοὺς, ἐν οἷς καὶ ἐγὼ αὐτὸς, ὑποστηρίξαντας τὴν ἰδέαν, ὅτι τὰ Δημοτικὰ συμβούλια τῶν Δήμων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπεδοκίμασαν τὸ κίνημα τοῦ Φεβρουαρίου δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξωσι, πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς κατηργημένα.

§225ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλα, ὅλα.

§226ΔΑΓΡΕΣ. Ἔλαβον τὸν λόγον, καθόσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος· ἐὰν τεθῇ ὑπὸ ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, ὅτι δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπάρχοντα Δήμαρχον τὸν διορισθέντα παρὰ τοῦ λαοῦ.....

§227ΤΙΝΕΣ. Ὄχι! παρὰ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως.

§228ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις ἦτο τοῦ λαοῦ — νὰ διορίζῃ δικηγόρους νὰ παρίστανται εἰς τὰ δικαστήρια, τιθεμένης τῆς προτάσεως αὐτῆς ὑπὸ ψηφοφορίαν, ἠμπορεῖ τις νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὑφίσταται τὸ Δημοτικὸν συμβούλιον· δὲν ἠμπορεῖ, ἐὰν ὑπάρχῃ Δημοτικὸν συμβούλιον, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ ὑπηρεσία νὰ ζητήσῃ μέτρον ἔκτακτον.

§229ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ τὰ εἴπαμεν.

§230ΔΑΓΡΕΣ. Τὰ εἴπαμεν, ἀλλ’ ἐγὼ καθαρίζω τὴν ἰδέαν, ὡς καὶ τὸ ζήτημα αὐτό. Ὁ Ὑπουργὸς ἐχώρισε τὸ ζήτημα τῆς ὑπάρξεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὁ Ὑπουργὸς ἐζήτησε πρὸς τὸ παρὸν νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα, ν’ ἀντιπροσωπευθῇ ὁ Δῆμος, προκειμένου περὶ σπουδαίων συμφερόντων. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐπειδὴ σήμερον εἶναι ὡρισμένη ἡ συζήτησις διὰ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν, προτείνω εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ ὅλων.

§231ΤΙΝΕΣ. Τώρα περὶ ὅλων. (θόρυβος).

§232ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, καὶ ἐγὼ τὸν λόγον ἐζήτησα διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ μικροῦ αὐτοῦ ζητήματος, ἀλλὰ φρονῶ, καὶ ἐπειδὴ τὸ Προεδρεῖον ἐπιμένει, φρονῶ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἐφ’ ὅλων. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν θέλει ἀμέσως σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν Ἀθηνῶν ν’ ἀποφασίσῃ καὶ περὶ τῶν ἄλλων.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πολλοὶ οἱ ζητήσαντες τὸν λόγον, ἀλλ’ ἕως δυνηθῶ νὰ δώσω μίαν τάξιν εἰς τὴν συζήτησιν διὰ νὰ δοθῇ τέλος· εἶναι ἡ τρίτη φάσις, ἡ ὁποία παρουσιάζεται, τρίτην φορὰν ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν αὐτὴν συζήτησιν. Ἐκ τῆς συζητήσεως ἐξάγεται, ὅτι πρὸ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπάρχει ἄλλη, ὑποστηριζομένη παρὰ πολλῶν, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ, ἐὰν ὑπάρχει ἢ ὄχι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν. Τρίτη ὅμως ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ ἀξίωσις ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ γενικῶς περὶ ὅλων. (θόρυβος). Ἀπόδειξις, ὅτι κατὰ μέρος σκεπτόμενοι δὲν δυνάμεθα νὰ κατορθώσωμεν τίποτε, εἶναι, διότι δύω ἡμέρας δὲν ἐκάμαμεν τίποτε. Λοιπὸν πρέπει πρῶτον ν’ ἀποφασίσωμεν, ποία θέλει εἶσθαι ἡ ἀπωτέρα, ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς ψηφοφορίαν, καὶ ἀφοῦ ἀποφασισθῇ τοῦτο, κατὰ τοῦτο θὰ κανονισθῇ καὶ ἡ συζήτησις.

§234ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλαι προτάσεις.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμνω γενικὴν παρατήρησιν, ὅτι ὑπάρχει ἀπωτάτη πρότασις νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, αὐτὴ εἶναι τόσον γενικὴ, ὥστε ὑποδιαιρεῖται εἰς χιλίας ἄλλας, αἱ ὁποῖαι εἶναι τοῦ Κυρίου Σουλτάνη τοῦ δεῖνος καὶ τοῦ δεῖνος· ἀλλ’ ἡ πρότασις αὕτη διαφέρει τῶν ἄλλων ὅσον ἡ Κίνα ἀπὸ τὴν Εὐρώπην. Λοιπὸν βλέπετε τὴν διάστασιν τὴν μεγάλην, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἡ συζήτησις. Μοῦ ζητοῦν τὸν λόγον, χρεωστῶ νὰ τοὺς εἴπω εἰς τί πρέπει νὰ περιστραφῇ ἡ συζήτησις· πρέπει ν’ ἀποφασίσητε, ποῦ πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις· θέλω π. χ. νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐννοεῖ νὰ προβῇ εἰς τὴν σκέψιν καὶ ἀπόφασιν περὶ τῶν ὅλων Δημοτικῶν Συμβουλίων, ὑπὸ τὰς τροπολογίας τὰς διαφόρους, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, καὶ ἐὰν παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις τοῦτο, τότε θ’ ἀνοίξωμεν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§236ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω, ἡ πρότασις περὶ διαλύσεως ὅλων τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων εἶναι πρότασις αὐτοτελής. Πᾶσα πρότασις κατὰ τὸν κανονισμὸν δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ, ἅμα ὑποβάλλεται, ἐκτὸς ἐὰν κηρυχθῇ κατεπείγουσα.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μεσσηνέζης δὲν ἤκουσε τὰς φωνὰς, τὸ πάθος, τὴν ζωηρότητα μὲ τὴν ὁποίαν ζητοῦν τὴν αἴτησίν των ἄπειροι πληρεξούσιοι. Λοιπὸν τί θὰ κάμω; Ἐγὼ δύναμαι ὑπερασπιζόμενος αὐτοὺς νὰ εἴπω ὅτι εἶναι τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Λοιπὸν κυρίως τὸ ὀρθὸν εἶναι διὰ νὰ πλησιάσωμεν εἰς τὸ τέλος ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τὴν ἀπωτέρω πρότασιν, οὐχὶ κατ’ οὐσίαν, ἀλλ’ ἐὰν στέργωμεν νὰ ἔμβωμεν εἰς αὐτὸ τὸ στάδιον τῶν πολλῶν δημοτικῶν Συμβουλίων. Ἐὰν ἀποῤῥιφθῇ τότε θὰ μείνουν τὰ δύω ζητήματα, ἡ πρότασις τοῦ Κ. ὑπουργοῦ καὶ ἡ τροπολογία.

§238ΓΕΩΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἀποῤῥιφθῇ;

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον, σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Ἰδοὺ, Κύριε Ἀντωνόπουλε, τί θὰ εἴπω· ἐὰν τοὐναντίον ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία εἶναι κυρίαρχος, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὡς βάσιν τῶν συζητήσεών μας ὅλα τὰ δημοτικὰ Συμβούλια, τότε θ’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου καὶ θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς διαφόρους προτάσεις. Διὰ νὰ τελειώσωμεν θὰ σᾶς ἐρωτήσω, ἐὰν ἐννοεῖτε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν ἐπὶ τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων τοῦ Κράτους ὅλου, ἢ μόνον ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν. Λοιπὸν, ὅσοι θέλετε νὰ ἐπεκτανθῇ ἡ συζήτησις ἐφ’ ὅλων τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων, οἱ τοιοῦτο νὰ σηκωθῆτε. (Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἐναντίον· ὅσοι θέλουν νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἀπόφασις εἰς μόνον τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν νὰ σηκωθῶσιν. (Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἔλθωμεν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Λοιπὸν ὅσοι θέλουν ἡ συζήτησις καὶ ἀπόφασις νὰ ἐπεκταθῇ ἐφ’ ὅλων τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς διαφόρους προτάσεις θὰ εἴπωσι ναί, ὅσοι θέλουν νὰ περιορισθῇ ἡ ἀπόφασις διὰ μόνον τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηναίων, θὰ εἴπωσιν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 163· ὑπὲρ 90 καὶ ὄχι 71, ἠρνήθησαν 2· ἄρα ἐγένετο δεκτὸν, ὅτι ἡ συζήτησις θέλει περιστραφῆ καὶ ἐκταθῆ ἐφ’ ὅλων τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων τοῦ Κράτους· ὥστε τὴν Τετάρτην ἄρχεται ἡ ἐπὶ τούτου συζήτησις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4 καὶ ¼.)

Ὁ Πρόεδρος

ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ.

Οἱ Γραμματεῖς Γ. Μαυρομιχάλης. Χ. Γερογιάννης.